ભારતના પ્રધાનમંત્રીની ભૂતાન મુલાકાત અંગે સંયુક્ત નિવેદન

ભૂતાનના પ્રધાનમંત્રી ડૉ. લોટે શેરિંગના આમંત્રણ પર ભારતના પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 17 – 18 ઓગસ્ટ, 2019ના રોજ ભૂતાન ગણરાજ્યની સત્તાવાર મુલાકાત લીધી હતી. મે 2019માં બીજી વખત સત્તા સંભાળ્યા બાદ પ્રધાનમંત્રીએ લીધેલી આ પ્રથમ દ્વિપક્ષીય મુલાકાત હતી. પારો હવાઈ મથક ખાતે આગમન પર, પ્રધાનમંત્રી ડૉ. શેરિંગ, તેમના મંત્રીમંડળના સભ્યો અને સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા પ્રધાનમંત્રી શ્રી મોદીનું પ્રાસંગિક ગાર્ડ ઑફ ઓનર દ્વારા ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રધાનમંત્રી શ્રી મોદીએ ભૂતાનના રાજા મહામહિમ જિગ્મે ખેસર નામગ્યેલ વાંગચૂક સાથે મુલાકાત કરી હતી. મુલાકાત લેનાર મહાનુભાવના માનમાં ભૂતાનના રાજા અને રાણી દ્વારા ભોજન સમારંભનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રધાનમંત્રી શ્રી મોદીએ ભૂતાનના રાજા અને રાણીને તેમની અનુકૂળતા અનુસાર ટૂંકાગાળામાં ભારતની મુલાકાત લેવા આમંત્રણ પાઠવ્યું હતું. પ્રધાનમંત્રી શ્રી મોદી અને પ્રધાનમંત્રી ડૉ શેરિંગે પૂર્વનિર્ધારિત મુદ્દાઓ પર પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની વાટાઘાટો યોજી હતી. પ્રધાનમંત્રી શ્રી મોદીના માનમાં પ્રધાનમંત્રી ડૉ. શેરિંગે રાજકીય ભોજન સમારંભનું આયોજન પણ કર્યુ હતું. પ્રધાનમંત્રી શ્રી મોદીએ ભૂતાનની રાષ્ટ્રીય પરિષદના વિરોધપક્ષના નેતા ડૉ. પેમા જિયામત્શો સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી. 30મી મે, 2019ના રોજ યોજાયેલા શપથગ્રહણ સમારંભમાં ભાગ લેવા બદલ પ્રધાનમંત્રી શ્રી મોદીએ પ્રધાનમંત્રી ડૉ. શેરિંગનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો અને આ પ્રસંગે તેમની વચ્ચે થયેલી ચર્ચા યાદ કરી હતી. બન્ને નેતાઓએ તે બાબત પર સંમત થયા હતા કે ભૂતાન અને ભારત વચ્ચે પરંપરાગત ઉચ્ચ સ્તરીય નિયમિત સંપર્ક તેમની વચ્ચેના વિશિષ્ટ અને ખાસ સંબંધોની મહત્ત્વપૂર્ણ વિશિષ્ટતા છે. વાતચીત દરમિયાન, બન્ને પ્રધાનમંત્રીઓએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોની સાથે-સાથે પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્ત્વ ધરાવતા તમામ પાસાંઓની વિગતવાર સમીક્ષા કરી હતી. બન્ને નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોની ઉત્કૃષ્ટ સ્થિતિ અંગે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો, જે પરસ્પર વિશ્વાસ અને સન્માન્ન પર આધારિત છે અને બન્ને દેશો વચ્ચેના ઐતિહાસિક, સાંસ્કૃતિક, આર્થિક, વિકાસલક્ષી અને લોકોથી લોકો વચ્ચેના જોડાણનો મજબૂત આધાર ધરાવે છે. આ સંદર્ભમાં બન્ને પક્ષો દ્વારા નજીકના પડોશીઓ વચ્ચે મિત્રતા અને સહકારના આગવા ઉદાહરણ તરીકે સંબંધોને વિકસાવવા બદલ ભૂતાનના દૂરંદેશી રાજાઓએ અને ત્યારબાદ ભારત અને ભૂતાનની અનુગામી નેતાગીરીએ ભજવેલી ભૂમિકાની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. બન્ને પક્ષો દ્વારા તેમની વચ્ચે વહેંચાયેલા સલામતી વિષયક હિતો અગે પુનઃખાતરી આપવામાં આવી હતી અને એક-બીજાની સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય હિતોને અસર કરતી બાબતો ઉપર ગાઢ સહકાર જાળવવા માટે તેમની કટિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રધાનમંત્રીએ ફરી ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભૂતાન ગણરાજ્યની સરકાર અને તેના લોકોની પ્રાથમિકતા અને ઇચ્છાઓ અનુસાર ભારત સરકાર ભૂતાનના આર્થિક અને માળખાકીય વિકાસને ગતિ આપવા માટે કટિબદ્ધ છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ભૂતાનની સરકાર અને તેના લોકોને મધ્યમ-આવક ધરાવતા દેશની શ્રેણીમાં સમાવેશ બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. તેમણે ભૂતાનની ‘ગ્રોસ નેશનલ હેપિનેસ’ની વિશિષ્ટ વિકાસ માનસિકતાની દિશામાં ભવ્ય સાંસ્કૃતિક વારસા અને કિંમતી પર્યાવરણના સંરક્ષણની સાથે સાથે આ સિદ્ધી પ્રાપ્ત કરવા બદલ ભૂતાનના લોકોને અભિનંદન પાઠવ્યાં હતા. પ્રધાનમંત્રી ડૉ.શેરિંગે નવેમ્બર 2018માં પદભાર સંભાળ્યા બાદ સૌપ્રથમ વિદેશ મુલાકાત તરીકે તેમણે ડિસેમ્બર, 2018માં ભારતની મુલાકાત સૌહાર્દ પૂર્વક યાદ કરી હતી. તેમણે ભૂતાનની 12મી પંચવર્ષીય યોજનાને મળી રહેલી સહાયતા બદલ ભારત સરકારનો આભાર માન્યો હતો અને છેલ્લા દાયકાઓ દરમિયાન ભૂતાનના વિકાસમાં ભારતે આપેલા યોગદાનની પ્રશંસા પણ કરી હતી. બન્ને પક્ષોએ પરસ્પર લાભદાયક દ્વિપક્ષીય સહકારના સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ ક્ષેત્ર તરીકે હાઇડ્રો-પાવરના વિકાસના મહત્ત્વ ઉપર ભાર મુક્યો હતો. બન્ને પ્રધાનમંત્રીઓએ તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલો 720 મેગાવોટનો મેંગ્ડેછુ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્લાન્ટનું સત્તાવાર ઉદઘાટન કર્યુ હતું. આ પ્રોજેક્ટ સમયસર પુરો થવા પર તેમણે પ્રશંસા કરી હતી અને તે બદલ પ્રોજેક્ટ સત્તામંડળ અને સંચાલકોને તેમના સમર્પણ અને ક્ષમતા બદલ અભિનંદન પાઠવ્યાં હતા. બન્ને પક્ષોએ નોંધ લીધી હતી કે આ પ્રોજેક્ટ કાર્યન્વિત થવાની સાથે, ભૂતાનમાં સંયુક્ત રીતે પેદા કરાતી ઉત્પાદન ક્ષમતા 2000 મેગાવોટને પાર કરી ગઇ છે. આ મહત્ત્વપૂર્ણ સિમાસ્તંભ પ્રાપ્ત કરવા બદલ બન્ને નેતાઓએ તેમનો સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો અને પુનાસાંગછુ- 1, પુનાસાંગછુ-2 અને ખોલોંગછુ જેવા અન્ય કાર્યરત પ્રોજેક્ટ ઝડપથી પૂર્ણ કરવા માટે ભેગા મળીને કામગીરી કરવા અંગે નિર્ધાર વ્યક્ત કર્યો હતો. બન્ને પક્ષોએ સંકોસ જળાશય જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ અંગે ચાલી રહેલી દ્વિપક્ષીય ચર્ચા અંગે પણ સમીક્ષા કરી હતી. આ પ્રોજેક્ટમાંથી બન્ને દેશોને પ્રાપ્ત થનારા અગણિત લાભોને ધ્યાનમાં રાખીને તેઓ બાંધકામ શરૂ કરી શકાય તે માટે વહેલામાં વહેલી તકે પ્રોજેક્ટ માટેની અમલીકરણ પદ્ધતિઓ નિયત કરવા સંમત થયા હતા. હાઇડ્રો-પાવર સેક્ટરમાં ભારત-ભૂતાનના સહકારના પરસ્પર લાભદાયક પાંચ દાયકાઓની ઉજવણી સ્વરૂપે બન્ને પ્રધાનમંત્રીઓએ સંયુક્તપણે ભૂતાનનો સ્ટેમ્પ બહાર પાડ્યો હતો. બન્ને પ્રધાનમંત્રીઓએ ભૂતાનમાં ભારતમાં ઇસ્યુ થતા રૂપે (