ઔરંગાબાદમાં મહિલા સ્વ-સહાય જૂથો સાથેના સંવાદ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના વક્તવ્યનો મૂળપાઠ

ભારત માતાની – જય ભારત માતાની – જય મંચ પર ઉપસ્થિત તમામ મહાનુભવ અને દૂર દૂરથી મોટી સંખ્યામાં પધારેલા માતાઓ, બહેનો અને સાથીઓ. હું ત્યાં જોઈ રહ્યો છું, દૂર-દૂર સુધી બહેનો ઉભી છે, કદાચ તેમને તો કઈ દેખાતું પણ નહી હોય. પરંતુ તેમ છતાં પણ આટલી મોટી સંખ્યામાં તમારું આવવું, અમને સૌને આશીર્વાદ આપવા, હું હૃદયપૂર્વક તમારો ખૂબ-ખૂબ આભારી છું. આપ સૌ દેશના વિકાસમાં આપણા ગામ, કસ્બાને, પોતાના પરિવારને આર્થિક રૂપે સશક્ત કરવામાં ખૂબ મોટી ભૂમિકા નિભાવી રહ્યા છો. સ્વ સહાયતા જૂથોના માધ્યમથી દેશને સશક્ત કરનારી નવા ભારતના નિર્માણમાં લાગેલી આપ સૌ બહેનોને હું નમન કરું છું અને બહેન પંકજાને વિશેષ રૂપે અભિનંદન આપું છું. સાથીઓ, આજે ઔરંગાબાદના વિકાસ સાથે જોડાયેલ એક મહત્વની ઈમારતનું ઉદ્ઘાટન હમણાં થોડા સમય પહેલા કરવામાં આવ્યું છે. ઔરંગાબાદ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સીટીની સિગ્નેચર ઈમારત હવે સેવા માટે તૈયાર છે. નવા ઔરંગાબાદ શહેરની આ મહત્વપૂર્ણ ઈમારત હશે. આ ઈમારતમાંથી સમગ્ર ઔદ્યોગિક શહેરની અનેક વ્યવસ્થાઓનું સંચાલન કરવામાં આવશે. સાથીઓ, ઔરંગાબાદ નવું સ્માર્ટ સિટી તો બની જ રહ્યું છે, દેશની ઔદ્યોગિક ગતિવિધિઓનું પણ મોટું કેન્દ્ર બનવા જઈ રહ્યું છે. દિલ્હી-મુંબઈ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કોરીડોરનો પણ આ એક મહત્વનો હિસ્સો છે. અનેક મોટી કંપનીઓ અહિયાં કામ કરવાનું શરુ કરી ચૂકી છે. આવનારા સમયમાં અન્ય કંપનીઓ પણ અહિં આવશે. આ કંપનીઓ અહિંના લાખો યુવાનોને રોજગારના નવા અવસર આપવાની છે. સાથીઓ, ઔરંગાબાદ આજે એક અન્ય ખૂબ મોટી સિદ્ધિનું સાક્ષી બની રહ્યું છે. તે સિદ્ધિ તમારી છે, દેશની કરોડો બહેનોની છે. ઉજ્જવલા યોજના અંતર્ગત 8 કરોડ મફત ગેસના જોડાણો આપવાનો જે સંકલ્પ અમે લીધો હતો, તેઆજે આ મંચ પર આ લાખો બહેનોની હાજરીમાં સિદ્ધ થયો છે. માત્ર સિદ્ધ જ નથી થયો પરંતુ નિર્ધારિત સમય કરતા 7 મહિના પહેલા જ આ લક્ષ્યને અમે પ્રાપ્ત કરી લીધું છે. આ 8 કરોડ જોડાણોમાંથી આશરે 44 લાખ, એકલા મહારાષ્ટ્રમાં આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપલબ્ધીના કારણે હું આપ સૌને, દેશની તે પ્રત્યેક બહેનને, જેને ધુમાડાથી મુક્તિ મળી છે, ખૂબ-ખૂબ અભિનંદન આપું છું, શુભકામનાઓ આપું છું. હું દેશભરના તે સાથીઓને પણ નમન કરું છું જેમણે આ યોજનાને સફળ બનાવવામાં ખૂબ મહેનત કરી છે, મદદ કરી છે. સાથીઓ, ધુમાડામાં ગૂંગળાતી આપણી ગરીબ બહેનોની સહાયતા કરવા માટે પહેલા પાંચ કરોડ ગેસના જોડાણો મફત આપવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું હતું. ગયા વર્ષે માર્ચમાં આ લક્ષ્યને વિસ્તૃત કરતા આઠ કરોડ કરી દેવામાં આવ્યું હતું. ચૂંટણી દરમિયાન જ્યારે પણ હું તમારી વચ્ચે આવ્યો હતો, તો આ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવાની વાત કરી હતી. મને સંતોષ છે કે સરકાર બન્યાના 100 દિવસની અંદર જ આ કામ પૂરું થઇ ગયું છે. સાથીઓ, આ કામ માત્ર જોડાણ આપવા સુધી જ સીમિત નહોતું. તેની માટે હજુ વધુ વ્યાપક વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી, સમગ્રતયા પહોંચની પદ્ધતિ સાથે કામ કરવામાં આવ્યું. એક બહુ મોટું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તેના માટે જરૂરી હતું, જેને ખૂબ ટૂંકા સમયમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું. તેના માટે જે 10 હજાર નવા એલપીજી વિતરકો તૈયાર કરવામાં આવ્યા તેમાંથી મોટાભાગનાને ગામડાઓમાં પસંદ કરવામાં આવ્યા. એટલું જ નહી દેશભરમાં નવા એલપીજી બોટલિંગ પ્લાન્ટ લગાવવામાં આવ્યા જેથી ગેસ સિલીન્ડરનો અભાવ ના આવે. સરકારે બંદરગાહોની આસપાસ ટર્મિનલ ક્ષમતા વધારવાની સાથે જ ગેસ પાઈપલાઈનના નેટવર્કનો પણ વિસ્તાર કર્યો. સાથીઓ, અમારો પ્રયાસ છે કે હવે દેશમાં એક પણ એવો પરિવાર ન રહે જેના ઘરે એલપીજી જોડાણ ન પહોંચ્યું હોય. તેની સાથે-સાથે આ યોજનાને વધુ સુવિધાજનક બનાવવા માટે 5 કિલોના સીલીન્ડરને પણ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. દેશના અનેક વિસ્તારોમાં પાઈપ વડે ગેસ પહોંચાડવાનું કામ પણ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. ભાઈઓ અને બહેનો, હવે એક બહુ મોટું મિશન લઈને અમે ચાલી નીકળ્યા છીએ, જેનો સીધો સંબંધ પણ તમારા બધાની સાથે છે, દેશની કરોડો કરોડો બહેનો સાથે છે. આપ સૌ બહેનોને પાણી માટે કેટલી તકલીફ સહન કરવી પડે છે, તેનો મને સારી રીતે અંદાજો છે. દેશની દરેક બહેનને આ પરેશાનીમાંથી મુક્તિ અપાવવા માટે જ જળ જીવન મિશનની શરૂઆત કરવામાં આવી છે. આ મિશન અંતર્ગત, પાણી બચાવવા માટે, ઘરે ઘરે પહોંચાડવા માટે સમગ્ર દેશ સંકલ્પબદ્ધ થયો છે. એ નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે કે આવનારા 5 વર્ષમાં લગભગ સાડા 3 લાખ કરોડ રૂપિયા આ પાણીના અભિયાન પર ખર્ચ કરવામાં આવશે. તમે કદાચ સાંભળ્યું હશે સમાજવાદી નેતા રામ મનોહર લોહિયાજી 60-70ના દાયકામાં તેમણે સંસદમાં એક ભાષણ આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે હિન્દુસ્તાનની મહિલાઓની બે મુખ્ય સમસ્યાઓ છે. તેનું તત્કાલિકા આપણે સમાધાન કરવું જોઈએ. આ 60-70ના કાળખંડમાં કહેવામાં આવેલ વાત, લોહિયાજી દ્વારા કહેવામાં આવેલી વાતો છે. કઈ બે સમસ્યાઓ એમણે દર્શાવી – તેમણે કહ્યું કે હિન્દુસ્તાનની મહિલાઓની બે મુખ્ય સમસ્યાઓ છે, એકશૌચાલય અને બીજું પાણી. એટલે કે મહિલાઓ માટે શૌચાલય નથી અને મહિલાઓને ઘર ચલાવવા માટે પાણી ઉપલબ્ધ નથી. જો આ બે સમસ્યાઓનું સમાધાન કરવામાં આવે તો આ દેશની મહિલાઓ દેશની સમસ્યાઓનું સમાધાન કરવાની તાકાત બની જશે. લોહિયાજી તો ચાલ્યા ગયા, સરકારો પણ આવી અને ગઈ, નેતા પણ આવ્યા અને જતા રહ્યા, એક અમે જ છીએ જેમણે નક્કી કરી લીધું છે કે દરેક ઘરમાં શૌચાલય પણ હશે અને દરેક ઘરમાં પાણી પણ હશે. મરાઠાવાડનું આ ક્ષેત્ર તો, આમપણ તેનું મોટું લાભાર્થી બનવાનું છે અને આપ સૌ દેવેન્દ્રજીની સરકારની સાથે મળીને સરાહનીય પ્રયાસ પણ કરી રહ્યા છો. હમણાં દેવેન્દ્રજીએ વિસ્તારથી, તેમના મનમાં શું સપનું છે આ ક્ષેત્રમાં પાણી પહોંચાડવા માટે, તેનું ઊંડાણપૂર્વક વર્ણન કર્યું છે તમારી સામે. મરાઠાવાડમાં જે પહેલી વોટર ગ્રીડ બનાવવામાં આવી રહી છે, તે પ્રશંસનીય પ્રયાસ છે. આ ગ્રિડ જ્યારે તૈયાર થઇ જશે તો આ ક્ષેત્રમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા વધી જશે. દરેક ગામ સુધી પીવાનું પાણી પહોંચાડવા, દરેક ખેતર સુધી સિંચાઈનું પાણી પહોંચાડવામાં તેનાથી મદદ મળશે. સાથીઓ, ખેડૂતોને સિંચાઈની સુવિધા આપવાથી લઈને અનેક પગલાઓ કેન્દ્ર અને રાજ્યની સરકારો લઇ રહી છે. દરેક ખેડૂત પરિવારના બેંક ખાતામાં સીધી મદદ, 60 વર્ષની ઉંમર બાદ ખેડૂતોને પેન્શનની સુવિધા, પશુધનને સ્વસ્થ રાખવા માટે રસીકરણ અભિયાન, આવા અનેક પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. ભાઈઓ અને બહેનો, ગામની આર્થિક સ્થિતિને વધુ સારી બનાવવામાં આપ સૌનું યોગદાન ખૂબ મહત્વનું છે. સ્વ સહાય જૂથ, મહિલા બચત એકમોના રૂપમાં આપ જે કામ કરી રહ્યા છો, તેનાથી તમારું સશક્તિકરણ, આર્થિક સશક્તિકરણ તો થઇ જ રહ્યું છે, પરિવારની સ્થિતિમાં પણ સુધાર આવી રહ્યો છે. જ્યારે પરિવાર આર્થિક રૂપે સશક્તહોય છે તો દેશની તાકાત પોતાની જાતે જ વધી જતી હોય છે. સાથીઓ, દેશના વિકાસમાં તમારી આ ભૂમિકાને જોતા વીતેલા પાંચ વર્ષોમાં આ આંદોલનને વિસ્તાર, અને હજુ વધારે વિસ્તૃત કરવા માટે વિશેષ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યા છે. દિન દયાળ ઉપાધ્યાય ગ્રામિણ આજીવિકા મિશનના માધ્યમથી મહિલાઓ માટે ઉદ્યમશીલતાના નવા અવસરો બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. નવા ભારતમાં આપણે મહિલા કલ્યાણથી આગળ નીકળીને મહિલાઓની આગેવાનીમાં રાષ્ટ્ર કલ્યાણની વિચારધારાને લઇને આગળ વધી રહ્યા છીએ. એ જ કારણ છે કે આ વર્ષના બજેટમાં સ્વ સહાયતા જૂથો માટે મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. મહિલા સ્વ સહાયતા સમૂહોની માટે વ્યાજ પર જે સબસીડી મળતી હતી, તેને હવે સમગ્ર દેશમાં લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. એ જ રીતે સમૂહના જે સદસ્યોની પાસે જન ધન બેંક ખાતા છે, તેમને 5 હજાર રૂપિયા સુધીના ઓવર ડ્રાફ્ટની વધારાની સુવિધા મળશે. હવે કોઈ શાહુકાર પાસેથી વધુ વ્યાજે પૈસા લેવા નહી જવું પડે. તેઓ અર્થ એ કે જો તમારા ખાતામાં એક પણ પૈસા જમા નથી, તો પણ તમે 5 હજાર રૂપિયા પોતાની જરૂરિયાત માટે તેમાંથી કાઢી શકશો. આ એક રીતે સરળ ધિરાણ છે, જેની સુવિધા જન ધન ખાતા ઉપર તમને મળશે. એ જ રીતે મુદ્રા યોજના અંતર્ગત પણ દરેક સ્વ સહાયતા સમૂહની એક મહિલા સદસ્યને 1 લાખ રૂપિયા સુધીનું ધિરાણ મળશે. તેનાથી તમારે તમારો કારોબાર શરુ કરવા અથવા તો પછી તેને વધારવામાં મદદ મળશે. સાથીઓ, મુદ્રા યોજના બહેનોને ઉદ્યમી બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા નિભાવી રહી છે. યોજના અંતર્ગત અત્યાર સુધી દેશભરમાં આશરે 20 કરોડ ધિરાણ વિતરિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમાંથી લગભગ 14 કરોડ ધિરાણ આપણી બહેનો અને દીકરીઓના હાથમાં ગયા છે. મહારાષ્ટ્રમાં પણ મુદ્રા યોજનાના દોઢ કરોડ લાભાર્થીઓમાંથી સવા કરોડ લાભાર્થી આપણી માતાઓ અને બહેનો છે. મહિલા ઉદ્યમશીલતાના ક્ષેત્રમાં આવી રહેલા આ પરિવર્તનને આપણે વધુ ઝડપી કરવાનું છે અને મજબુત કરવાનું છે. તેના માટે સરકારના સ્તર પર જે પણ પગલાઓ લેવા પડે તે જરૂરથી લેવામાં આવશે. સાથીઓ, સ્વ-સહાય જૂથના રૂપમાં તમે આર્થિક સશક્તિકરણના મજબૂત માધ્યમ તો છો જ, પરંતુ તમે સામાજિક પરિવર્તનના પણ મુખ્ય પ્રહરી છો. દીકરીઓના જીવન બચાવવાથી લઈને, તેમનો અભ્યાસ અને તેમના માટે સુરક્ષિત વાતાવરણ બનાવવા માટે સરકારે અનેક પગલાઓ ઉઠાવ્યા છે. અહિં દેવેન્દ્રજીની સરકારે આ દિશામાં પ્રશંસનીય કાર્ય કર્યું છે. પરંતુમાત્ર સરકારી યોજના અને કાયદો જ પૂરતો નથી હોતો. આપણે દીકરીઓ પ્રત્યે સમાજની વિચારધારામાં વ્યાપક પરિવર્તન લાવવાની જરૂર છે. તેમાં તમારી બહેનો દીકરીઓની ભૂમિકા પણ મહત્વની છે. હમણાં તાજેતરમાં જ તમે જોયું છે કે મુસ્લિમ બહેનોને ત્રણ તલાકની કુરીતિમાંથી મુક્તિ અપાવવા માટે એક મોટો કાયદો બનાવવામાં આવ્યો છે. હવે તમારે સમાજની અંદર આ કાયદાને લઇને જાગૃતિ ફેલાવવી પડશે. સાથીઓ, સમય કરતા પહેલા જ્યારે લક્ષ્ય આપણે પ્રાપ્ત કરીએ છીએ તો મોટા સંકલ્પોને સિદ્ધ કરવાનો ઉત્સાહ પોતાની જાતે જ વધી જાય છે. જ્યારે ઈમાનદારીથી કામ કરવામાં આવે છે, જ્યારે સ્પષ્ટ નીતિથી કામ કરવામાં આવે છે, તો પ્રયાસોમાં પણ કોઈ ખામી નથી રહેતી. આપ સૌ ચંદ્રયાનને લઇને જે થયું, તેનાથી પરિચિત હશો. આપ સૌ ચંદ્રયાનને લઇને જે થયું, તેનાથી સારી રીતે પરિચિત હશો. આપણા વૈજ્ઞાનિકોએ એક મોટું લક્ષ્ય હાંસલ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેમાં એક અડચણ આવી. આ મિશન માટે વૈજ્ઞાનિક ઘણા સમયથી મહેનત કરી રહ્યા હતા. ભાઈઓ અને બહેનો, ગઈકાલે રાત્રે અને આજે સવારે હું તેમની વચ્ચે હતો. તેઓ લાગણીશીલ હતા, પરંતુ સાથે સાથે જ બુલંદ ઉત્સાહ પણ ભરેલો હતો કે હવે વધારે ઝડપથી કામ કરવું છે, જે થયું તેમાંથી પાઠ શીખીને, શિક્ષા લઈને આગળ વધવાનું છે. ઈસરો જેવી પ્રતિબદ્ધતાની સાથે જ દેશને આગળ વધારી શકાય તેમ છે, લોકોના જીવનને સરળ બનાવી શકાય તેમ છે. સાથીઓ, જુદા જુદા ક્ષેત્રોમાં આવા જ લગનશીલ લોકોની પ્રતિબદ્ધતાના પગલે દેશના દરેક ગામડા સુધ વીજળી પહોંચાડવાનું, 8 કરોડ પરિવારોને ગેસના જોડાણો આપવાનું, એવા અનેક કામ સમય કરતા પહેલા પુરા થઇ ચુક્યા છે. હવે ખૂબ ટૂંક સમયમાં દેશ પોતાને ખુલ્લામાં શૌચથી મુક્ત જાહેર કરવા તરફ આગળવધી રહ્યો છે. મને વિશ્વાસ છે કે 2022માં, જ્યારે આપણે આઝાદીના 75 વર્ષનું પર્વ ઉજવીશું, ત્યારને માટે અમે જે સંકલ્પ લીધા છે, તે જરૂરથી પુરા થશે. ભાઈઓ અને બહેનો, 2022 સુધીમાં દરેક ગરીબને પાક્કું છાપરું આપવાના લક્ષ્યની તરફ અમે ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છીએ. અત્યાર સુધીદેશના ગામડાઓ અને શહેરોમાં લગભગ 1 કરોડ 80 લાખ ઘર બની ચૂક્યા છે. લાભાર્થીઓ તેમાં રહેવા જતા રહ્યા છે. કેટલાય લોકો અમને પૂછે છે કે ગરીબોના ઘરની યોજના તો પહેલા પણ ચાલતી હતી, ફંડ પહેલા પણ મળતા હતા, પરંતુ તમે આમાં નવીન શું કર્યું? સૌથી પહેલા તો હું એ જણાવવા માંગું છું કે અમે એ વાતને સમજતા હતા કે અમારે મકાન નહી પરંતુ ઘરોનું નિર્માણ કરવાનું છે, ચાર દીવાલોથી ઘેરાયેલા મકાન નહી, પરંતુ તમારા સપનાનું ઘર બનાવવું છે. અમે એવા ઘરો બનાવવા માંગતા હતા જ્યાં બધી જ સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ હોય. એટલે કે ઘરના નામે ચાર દીવાલો ઉભી કરવાના રીવાજથી અલગ અમારે કૈક વધુ સરસ કરવાની જરૂર હતી. અમારો પ્રયાસ ઓછામાં ઓછા સમયમાં, કોઇપણ વધારે કિંમત વિના વધુમાં વધુ સુવિધાઓ આપવી, તે અમારો ઈરાદો હતો. સાથીઓ, અમારી સરકારે જે ઘરો બનાવડાવ્યા, તેની માટે કોઈ નિશ્ચિત ફોર્મ્યુલા નહોતો અપનાવ્યો કે જે કાગળ ઉપર ઉતારી દેવામાં આવ્યો, એવા જ ઘર આખા દેશમાં બનવા જોઈએ. જી ના, પરંતુ તેનાથી વિપરીત અમે ઘરોના નિર્માણમાં સ્થાનિક લોકોની જરૂરિયાતો અને ત્યાંના લોકોની ઈચ્છાને પણ કેન્દ્રમાં રાખી, તેને પણ ધ્યાનમાં રાખીને મકાન બનાવવાની યોજના બનાવી. ઘરમાં બધા જ પ્રકારની પાયાની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હોય, તેની માટે અમે જુદી જુદી સરકારી યોજનાઓને એક સાથે જોડી દીધી. જેથી કરીને તે ઘરોમાં વીજળી, ગેસના જોડાણો, શૌચાલયો અને આવી તમામ સુવિધાઓ પણ સાથે સાથે મળી શકે. આ ઘર લોકોની અપેક્ષાઓને અનુરૂપ બની શકે તેની માટે અમે તમારા લોકોની જરૂરિયાતોને સાંભળી. ત્યારબાદ માત્ર ઘરનો વિસ્તાર જ ના વધાર્યો પરંતુ નિર્માણની રકમમાં પણ વધારો કરવામાં આવ્યો. અમે આ પ્રક્રિયામાં સ્થાનિક કારીગરો અને શ્રમિકોને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા, જેમ કે અનેક મહિલાઓ પણ આજે જો ઝારખંડ જાવ તો રાણી મિસ્ત્રી શબ્દ સાંભળવા મળશે તમને. કોઇપણ પ્રકારના વધારાના ખર્ચ વિના, ઓછામાં ઓછા સમયમાં ઘરોની ડીલીવરી થાય, તેના પર પણ અમે ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. તેની માટે ટેકનોલોજીને એક મહત્વપૂર્ણ ભાગના રૂપમાં અપનાવવામાં આવી. ભાઈઓ અને બહેનો, અમે તે લોકોના સપનાઓને પણ જોર આપવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેઓ પોતાનું ઘર પોતે ખરીદવાની ઈચ્છા ધરાવે છે. સસ્તા મકાનોને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારે હોમ લોન પર દોઢ લાખ રૂપિયાના વ્યાજ પર આવકવેરામાં વધારાની છૂટની જોગવાઈ કરી જેથી મધ્યમ વર્ગનો પરિવાર પોતાનું ઘર વસાવી શકે. સાથીઓ, અમારો ભાર પારદર્શકતા પર પણ રહ્યો. ઘરોના નિર્માણના જુદા જુદા તબક્કાની તસ્વીરોને ઓનલાઈન અપલોડ કરવામાં આવી. પારદર્શક રીતે વહીવટકર્તાને યોગ્ય જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી. એટલું જ નહી, રીયલ એસ્ટેટના ક્ષેત્રમાં પારદર્શકતાની બહુ કમી હતી. તેનાથી ઘર ખરીદનારા લોકોને ભારે મુસીબતોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો હતો. સરકારે રેરા કાયદાને અમલી બનાવીને ઘર ખરીદનારાઓના મનમાં વિશ્વાસ ભરવાનું કામ કર્યું છે. આજે મોટાભાગના રાજ્યોમાં રેરા કાયદો અમલમાં આવી ચુક્યો છે. ટ્રીબ્યુનલ પણ કામ કરી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત લાખો નવા ફ્લેટનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. કુલ મિલાવીને જોઈએ તો ઘરને લઈને સમગ્રતયા પહોંચ સાથે કામ કરવામાં આવ્યું છે. જોઅમે જુદી જુદી એક એક યોજના સાથે સામે આવત તો આટલી મોટી સફળતા મળવી મુશ્કેલ હતી. મોટા પાયે સમાધાન ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે બધા વિભાગ, બધા નિર્ણયો, એક મોટા લક્ષ્યને વિચારીને કરવામાં આવે. બધા મંત્રાલય અને બધી યોજનાઓ મળીને એક ટ્રેક પર કામ કરે. એ જ અમારી સરકારના કામકાજની ઓળખ રહી છે- ટુકડાઓમાં નહી સમગ્રતામાં વિચારો અને સૌને એકત્રિત કરીને કામ કરો. સાથીઓ છેલ્લા 5 વર્ષોમાં સ્વચ્છતાથી લઈને બેંક સાથે લેવડદેવડ સુધી, સમાજના વ્યવહારમાં પરિવર્તનના જેટલા પણ જન આંદોલન થયા છે, તેમાં આપ સૌએ આગળ વધીને યોગદાન આપ્યું છે. એ જ કારણ છે કે આવનારા 5 વર્ષો માટે પણ જે સંકલ્પો લેવામાં આવ્યા છે, તેમની સિદ્ધિની માટે તમારા પર મને ઘણો ભરોસો છે. આ વિશ્વાસ સતત મજબૂત બનશે, એ જ કામના સાથે આપનો ખૂબ-ખૂબ આભાર અને આટલી મોટી સંખ્યામાં તહેવારના દિવસે માતાઓ બહેનોના આશીર્વાદ આપવા માટે આવવું, તે અમારી માટે પોતાનામાં જ એક શક્તિની અનુભૂતિ છે. આ માતૃ શક્તિને નમન કરતા હું મારી વાણીને વિરામ આપું છું. મારી સાથે બંને હાથ ઉપર ઉઠાવીને પૂરી તાકાતથી બોલો- ભારત માતાની – જય ભારત માતાની – જય ભારત માતાની – જય ખૂબ-ખૂબ આભાર.