લુધિયાણા ખાતે યોજાયેલા નેશનલ એમએસએમઇ એવોર્ડ્સ પ્રસંગે પ્રધાનમંત્રીએ કરેલું સંબોધન

દેશના ખૂણે – ખૂણેથી આવેલા સુક્ષ્મ ઉદ્યોગના, લઘુ ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા ભાઇઓ તથા બહેનો , સામાન્ય રીતે એમ કહેવામાં આવતું હતું કે દિલ્હી દૂરસ્થ, દિલ્હી ખૂબ જ દૂર છે અને થતું પણ એવું જ હતું. આટલો મોટો વિશાળ દેશ, પરંતુ દરેક નાના – મોટા કામ દિલ્હીમાં થતા હતા. અમે એ પરંપરાને બદલી નાખી છે અને અમારો એ પ્રયત્ન છે કે દિલ્હી બાદ પણ, દિલ્હી બહાર પણ ખૂબ જ મોટું હિન્દુસ્તાન છે , તેને આપણે સ્વીકારવું જોઇએ. એટલા માટે હવે દિલ્હી દૂરસ્થ નથી, દિલ્હી સમીપસ્થ, દિલ્હી પાસે જ છે. એવો અહેસાસ છે. તાજેતરમાં ભારત સરકારે જેટલી પણ નવી – નવી યોજનાઓ લાગૂ કરી છે, તમામ યોજનાઓ હિન્દુસ્તાનના અલગ – અલગ કેન્દ્રમાં કરવામાં આવી છે. ક્યારેક કોલકાતા, તો ક્યારેક રાંચીમાં, તો ક્યારેક રાયપુરમાં, તો ક્યારેક ભુવનેશ્વરમાં, તો ક્યારેક ચેન્નાઇમાં, ક્યારેક સોનીપત – હરિયાણા. દરેક રાજ્યનું પોતાનું મહત્વ હોય છે, પોતાની એક શક્તિ હોય છે અને આજે મારા માટે આનંદની વાત છે કે એક લુધિયાણામાં લઘુ ઉદ્યોગ ક્ષેત્રનું એક લઘુ ભારત આજે મારી સામે છે. હિન્દુસ્તાનના દરેક ખૂણામાંથી આ ક્ષેત્રમાં કામ કરનારા લોકો અહીં ઉપસ્થિત છે અને મારું સૌભાગ્ય છે કે આ ક્ષેત્રમાં યોગદાન આપનારા તમામ ઉદ્યોગકારોને સન્માનિત કરવાની મને તક મળી છે. જોકે આજે જેમનું સન્માન થવાનું છે, તે સંખ્યા લગભગ લગભગ 250ની છે કારણ કે ઘણા વર્ષોથી આ જૂની સરકારોએ ઘણું કામ મારા માટે બાકી રાખ્યું છે. મારા માટે ખૂબ જ આનંદની વાત હોત તે સવા બસ્સો – અઢી સો વિજેતાઓને હું સ્વયં મળ્યો હોત તો, તેમને સન્માનિત કરત, તેમને મળવા માત્રથી તેમની થોડી ઊર્જાનો લાભ મને પણ મળ્યો હોત, જે દેશના કામે આવ્યો હોત. પરંતુ સમયની સીમાઓ રહે છે અને આ 250 લોકોને આપવાની પરંપરા ચાલતી રહી હોત તો અહીં અડધા લોકો જ બચ્યા હોત. આયોજકોએ જણાવ્યું કે બનશે તો દરેક રાજ્યમાંથી એક – એકને પ્રતિનિધિના રૂપમાં તમારા દ્વારા જ કરવામાં આવશે, બાદમાં મંત્રીપરિષદ દ્વારા દરેક કોઇને સન્માનિત કરવામાં આવશે. પરંતુ મારા તરફથી તમને સહુને તમારી સફળ યાત્રા માટે, તમારી ભાવિ મંઝીલના સપનાઓને પ્રાપ્ત કરવા માટે અનેક – અનેક શુભકામનાઓ છે, ફક્ત શુભકામનાઓ જ નહીં, ભારતના આર્થિક જીવનમાં ફેરફાર લાવવા માટે વિકેન્દ્રીકૃત અર્થવ્યવસ્થાને બળ આપવું, સૂક્ષ્મ અને લઘુ ઉદ્યોગને તાકાત આપવી, વૈશ્વિક માર્કેટને લક્ષ્યમાં રાખીને આગળ વધવું , આ સુરેખ વિચારની સાથે ભારત સરકાર સમગ્ર રીતે તમારી સાથે ઊભી છે, ખભાથી ખભો મિલાવીને તમારી સાથે ચાલવા માટે તૈયાર છે. મને વિશ્વાસ છે કે જે પ્રકારે આજે વિશ્વની ઝડપી ગતિથી આગળ વધનારી જે અર્થવ્યવસ્થાઓ છે, આજે મોટા અર્થતંત્ર જેમને કહેવાય છે તેમાં હિન્દુસ્તાન સૌથી ઝડપી ગતિથી આગળ વધનારું અર્થતંત્ર છે, બે વર્ષના દુષ્કાળ બાદ પણ. આપણો ખેડૂત પરેશાન હતો, કૃષિ ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો થયો હતો, તેમ છતાં પણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રને ખાસ કરીને સૂક્ષ્મ અને લઘુ ઉદ્યોગોએ એક કમાલ કરીને દર્શાવી છે અને ભારતના વિકાસ દરને ફક્ત નીચે આવવાથી જ ન રોક્યો પરંતુ તેને આગળ વધારવામાં પણ મોટું યોગદાન આપ્યું હતું તેનું પરિણામ એ છે કે વર્લ્ડ બેન્ક હોય, આઇએમએફ હોય, ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સી હોય, એક સ્વરથી આખી દુનિયા કહી રહી છે કે હિન્દુસ્તાનની આર્થિક ગતિવિધી, જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ 2008ની સ્થિતિમાં આવી ગયું છે, ધીમું છે, એકલું હિન્દુસ્તાન છે જે દુનિયાના અર્થતંત્રને બળ આપે છે અને તેની પાછળ ઉત્પાદન ક્ષેત્ર, સેવા ક્ષેત્રનો પણ ખૂબ જ મોટો ફાળો છે. આજે અહીં વધુ ત્રણ પ્રકારની મને તક મળી છે. સૌથી પહેલા, પંજાબના ગામની માતાઓ – બહેનો, ટોકન સ્વરૂપ 500 માતાઓ – બહેનોને ચરખો આપવાની મને તક મળી છે અને વર્તમાન સમયમાં જે ખાદી પર અમે ભાર મૂકી રહ્યા છીએ, સૂતરના કામ પરની કિંમત વધારી રહ્યા છીએ, એ બધાનું પરિણામ એ છે કે જે પરિવારમાં એક ચરખો છે, લગભગ લગભગ તે માતાઓ અને બહેનો , આ તમામ માતાઓ – બહેનો સાથે વાત કરી રહ્યો હતો. સરેરાશ 150 રૂપિયાથી વધારે દરરોજની તેની કમાણી થઇ રહી છે. એક પ્રકારથી ગૃહ ઉદ્યોગના માધ્યમથી , ખાદીના માધ્યમથી એક સ્વાવલંબી જીવન જીવવા માટે, સ્વરોજગારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અને મહાત્મા ગાંધીનું જે સ્વપ્ન હતું, અર્થવ્યવસ્થાના આ પાયાને પણ મજબૂત કરવાનું, તેમાં પણ યોગદાન આપવાની દિશામાં આજે એક મહત્વપૂર્ણ કામ ખાદી દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. હું બાદમાં તેમના સ્ટોલ પર ગયો હતો. તમને પણ મારો આગ્રહ છે કે જરા જુઓ. પહેલા જે આપણે વિચારતા હતા, તે જમાનો બદલાઇ ચૂક્યો છે આજે ખાદીની ગુણવત્તા જુઓ, ખાદીનું પેકેજીંગ જુઓ, ખાદીએ કોર્પોરેટની દુનિયામાં સ્પર્ધા કરે, તે રૂપમાં પોતાનાને પ્રસ્તુત કરવાનો સફળ પ્રયાસ કર્યો છે. બીજી એક વાત સાચી છે કે જ્યારે આઝાદીનું આંદોલન ચાલી રહ્યું હતું તો ખાદીનું પોતાનું એક મહત્વ હતું. તે સમયનો મંત્ર હતો, ‘રાષ્ટ્ર માટે ખાદી’ . હવે દેશ આઝાદ છે. આપણે આર્થિક ક્રાંતિ તરફ જવાનું છે અને એટલા માટે આજનો મંત્ર છે. ‘ફેશન માટે ખાદી’ . આઝાદી પહેલા જે ‘રાષ્ટ્ર માટે ખાદી’ , આઝાદી બાદ ‘ફેશન માટે ખાદી’ . જો તેને આપણે પ્રોત્સાહન આપીએ તો તે પણ ગામ, ગરીબ , સામાન્ય વ્યક્તિના આર્થિક જીવનમાં, ફેરફાર લાવવાની તાકાત રાખે છે અને હું લોકોને હંમેશાં આગ્રહ કરું છું કે જરૂરી નથી કે તમે ખાદીધારી બનો. નીચેથી ઉપર સુધી દરેક ચીજ ખાદીની હોય, એવો મારો આગ્રહ નથી. પરંતુ તમારા ઘરમાં પચાસ પ્રકારના કપડા હોય છે, તો અમુક ખાદીના પણ હોવા જોઇએ. જો હિન્દુસ્તાનના દરેક પરિવારમાં કંઇને કંઇ ખાદીનું હશે અને દિવાળીના સમયે જો આપણે કંઇને કંઇ ખાદી ખરીદીએ છીએ તો ગરીબના ઘરમાં દિવાળીનો દિવો પ્રગટી શકે છે. તેનાથી મોટો જીવનમાં સંતોષ બીજો શું હોઇ શકે ? આજે મને એ તમામ પરિવારોની માતાઓ તથા બહેનોના આશીર્વાદ મેળવવાની તક મળી છે. આજે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ કામ આ પંજાબની ઘરતી પરથી થઇ રહ્યું છે. અને જ્યારે હું પંજાબની ધરતી કહી રહ્યો છું તો એનું પોતાનું એક મહત્વ પણ છે. આ સમયે આપણે જ્યારે ગુરુ ગોવિન્દ સિંહજીની 350મી જયંતી મનાવી રહ્યા છીએ અને જ્યારે હું આજે પંજાબની ધરતી પર આવ્યો છું ત્યારે, ગુરુ ગોવિંદ સિંહજીનું પુણ્ય સ્મરણ કરતા તેમણે એક વાત કહી હતી , તેનો ઉલ્લેખ કરવા માગું છું. ગુરુ ગોવિન્દ સિંહજીએ જણાવ્યું હતું કે ‘માનસ કી જાત સબઇ , એક પહેચાન વો’ . મનુષ્યની એક જ જાત છે, તેમાં ન ઊંચ હોય છે, ન નીચ હોય છે. ન સ્પૃશ્ય હોય છે, ન અસ્પૃશ્ય હોય છે. ગુરુ ગોવિન્દ સિંહજીએ તે સમયે જાત – પાત, છૂત – અછૂત. તેની સામે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. પરંતુ આપણે જાણીએ છીએ કે સમાજમાં આપણી વિકૃતિઓ આજે પણ આપણા દલિત ભાઇઓની સાથે ક્યારેક ક્યારેક એવી ઘટનાઓ સાંભળવા મળે છે, માથું શરમથી ઝૂકી જાય છે. આઝાદીના 70 વર્ષ બાદ પણ હવે આપણે વધારે ઇંતેજાર નથી કરી શકતા. આપણે આપણી દિશાની ધાર વધુ તેજ કરવી પડશે, આપણા કાર્યના વ્યાપ્તને બદલવો પડશે, વિસ્તૃત કરવો પડશે. આદિવાસી હોય, દલિત હોય, જેટલી મહત્વકાંક્ષાઓ હિન્દુસ્તાનના અન્ય યુવાનોમાં છે, તેનાથી પણ વધારે મહત્વકાંક્ષાઓ આજે મારા દલિત ભાઇઓ તથા બહેનો અને મારા આદિવાસી ભાઇઓ તથા બહેનોની અંદર છે. જો તેમને તક મળે તો ભારતનું ભાગ્ય બદલવામાં, તે પણ આપણી પાછળ રહેનારાઓમાંથી નથી. તે વધારે યોગદાન આપી શકે છે. આપણા સમાજમાં, આપણા મિલિન્દજી દલિત સમાજમાંથી છે, પોતે ઉદ્યોગકાર છે. તેમણે સમગ્ર દેશમાં એક સંગઠન ઊભું કર્યું છે. દલિત સમાજના આંત્રપ્રિન્યોરનું દલિત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ તેમણે શરૂ કર્યું છે. મને એક વખત તેના સમારંભમાં જવાની તક મળી હતી. હિન્દુસ્તાનના સૌથી ટોચના આંત્રપ્રિન્યોર જે 500 કરોડથી વધારેનો કારોબાર ચલાવે છે, 1000થી વધારે મોટી સંખ્યામાં, તેમના કાર્યક્રમમાં મને જવાની તક મળી હતી. ત્યાં મને અમુક માતાઓ – બહેન મળી, જે દલિત પરિવારમાંથી હતી, આંત્રપ્રિન્યોર હતી. તેમણે કહ્યું અમારી મહિલાઓના સંગઠનમાં પણ 300થી વધારે દલિત આંત્રપ્રિન્યોર મહિલાઓનું પણ એક સંગઠન ઊભું છે અને તે 100 કરોડથી પણ વધારેનો કારોબાર ચલાવે છે. જ્યારે હું તેમને મળ્યો, ત્યાંરે મારા મનમાં આવ્યું કે તેમને આપણે વધુ એક તાકાત આપવી જોઇએ આ જે અનૂસૂચિત જાતિ, અનૂસૂચિત જનજાતિ, તેમાં જે આંત્રપ્રિન્યોર છે. તેમને પ્રોત્સાહન આપવું જોઇએ. એટલા માટે આજે અહીંથી જે અમે છેલ્લા બજેટમાં જાહેરાત કરી હતી તે અનૂસૂચિત જાતિ, અનૂસૂચિત જનજાતિના આંત્રપ્રિન્યોર માટે એક હબનું નિર્માણ, આજે લુધિયાણાની ધરતી પર, સમગ્ર દેશ માટે આ યોજનાનો હું શુભારંભ કરું છું. તેનાથી જે દલિત મારા ભાઇઓ – બહેનો છે. જે આદિવાસી મારા ભાઇઓ – બહેનો છે, જે નોકરી મેળવવા માટે લાઇનમાં ઊભા રહેવા માગતા નથી. તે એવી જિંદગી બનાવવા માગે છે, જે પોતે પણ કોઇને નોકરી આપવાની તાકાત પેદા કરે. આ જેમનો મિજાજ છે, સપનું છે, તેમના માટે હું કંઇક કામ કરવા માગું છું . બેન્કોને કહ્યું છે, ‘સ્ટાર્ટ અપ ઇન્ડિયા, સ્ટેન્ડ અપ ઇન્ડિયા ’, આ કાર્યક્રમ અંતર્ગત હિન્દુસ્તાનમાં સવા લાખ બેન્કોની બ્રાન્ચ છે. રાષ્ટ્રીયકૃત બેન્કમાંથી . હું બીજી કોઇ બેન્કોની વાત નથી કરતો, કો – ઓપરેટીવ વગેરે અલગ છે. દરેક બેન્કની બ્રાન્ચ એક મહિલાને, એક અનૂસૂચિત જાતીને, એક અનૂસૂચિત જનજાતિને એક કરોડ રૂપિયા સુધીની બેન્કમાંથી રકમ મળે અને તેમને આંત્રપ્રિન્યોર બનાવવા માટે મદદ કરે. જોત જોતામાં સવા લાખ બ્રાન્ચ પોણા ચાર લાખ એવા નવા ઉદ્યોગકારોને જન્મ આપી શકે છે. કેટલું મોટું ક્રાંતિકારી પગલું લઇ શકાય છે. આપણા દલિત ભાઇઓ અને બહેનો જે ઉત્પાદન કરશે, ભારત સરકાર જે ચીજોને ખરીદે છે, અમે રાજ્ય સરકારોને પણ અનુરોધ કર્યો છે કે જે આપણા દલિત તથા આદિવાસી આંત્રપ્રિન્યોર છે, તે જો ઉત્પાદન કરશે, ચાર ટકા તેમને અહીંથી લેવામાં આવે જેથી તેમને સ્વાભાવિક એક બજાર મળે અને તેમને પ્રોત્સાહન પ્રાપ્ત થાય, સમાજના એ વર્ગોને આર્થિક ગતિવિધિના કેન્દ્રમાં લાવવાના છે જેથી દેશને એક નવી આર્થિક ઊંચાઇ પર લઇ જવા માટે નવી નવી શક્તિઓનો સ્ત્રોત આપણને મળતો રહે, તે દિશામાં કામ કરવાનો એક પ્રયાસ તેની સાથે ચાલી રહ્યો છે. આજે અહીં વધુ એક પ્રકલ્પનો પણ પ્રારંભ થયો છે.