જમ્મુ અને કાશ્મીરના મુદ્દે યોજાયેલી તમામ પક્ષોની મિટિંગમાં પ્રધાનમંત્રીએ કરેલી સમાપન ટીપ્પણી

આ ખૂબજ આનંદની વાત છે કે તમામ સાથીઓએ એક સ્વર , અને એક ભાવના વ્યક્ત કરી છે. આજે જ્યારે આપણે જમ્મુ – કાશ્મીરની વાત કરીએ છીએ , તો આપણે જમ્મુ – કાશ્મીર રાજ્યના ચાર ભાગોની વાત કરવી જોઇએ : જમ્મુ , કાશ્મીર – ઘાટી , લદ્દાખ અને પાક – અધિકૃત કાશ્મીર. હું તમામ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓનો આભારી છું કે તેમણે જમ્મુ અને કાશ્મીરના વિસ્તારોમાં વર્તમાન સ્થિતિ પ્રત્યે પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. લોકતંત્ર દ્વારા છેલ્લા દશકોથી પોષિત સમૃદ્ધ પરંપરા આપણા દેશની એકતા તથા અખંડિતતાની સૌથી મોટી તાકાત રહી છે. અમુક મુદ્દા પર આપણી વચ્ચે કોઇ મતભેદ હોઇ શકે છે , પરંતુ જ્યારે દેશની અખંડતા તથા સંપ્રભુતાની વાત આવે છે ત્યારે આપણે એકજૂટ બનીને રહીએ છીએ. જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં હાલમાં જ બનેલી ઘટનાઓથી દરેક ભારતીયની જેમ , મારા હદયને પણ ખૂબ જ દુ:ખ પહોંચ્યું છે. મને તે જોઇને ખૂબ જ દુ:ખ થાય છે કે બાળકો પોતાનો અભ્યાસ નથી કરી શકતા, સફરજનનું ઉત્પાદન મંડી સુધી પહોંચી શકતું નથી, દુકાનદારોની દૈનિક આવક નથી થઇ રહી અને સરકારી કાર્યાલય લોકહિતના કાર્યો કરી શકતા નથી. આ સ્થિતિમાં સૌથી વધારે ગરીબ પ્રભાવિત છે. આપણે રાજકીય કાર્યકરોનું અસ્તિત્વ તો લોકોના કારણે જ છે. એ આપણી તાકાત છે, આપણી ઊર્જાનો સ્ત્રોત છે. વાસ્તવમાં જનશક્તિ આપણા સાર્વજનિક જીવનનો મહત્વનો ભાગ છે. ભલે કોઇ પણ ઘટના હોય, નાગરિક હોય કે પછી સુરક્ષા દળો , દુ:ખ આપણને બધાને થાય છે. તેમના પરિવારો પ્રત્યે મારી પૂરી સહાનુભૂતિ છે. ઘાયલ થયેલા લોકોને સારી સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ આપવા માટે આપણે પ્રતિબદ્ધ છીએ અને સાથે જ આપણે જલદીમાં જલદીથી ઘાટીમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવા માગીએ છીએ જેથી અહીંના લોકો પોતાનું સામાન્ય જીવન જીવી શકે, પોતાની રોજી રોટી કમાઇ શકે, પોતાના બાળકોને ભણાવી શકે અને રાત્રે શાંતિથી સુઇ શકે. આપણે કાશ્મીરના મુદ્દાનું સંવિધાનના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોના અનુરૂપ સ્થાયી અને શાંતિપૂર્વક ઉકેલ માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ. આપણે ખુલ્લા વિચારોવાળા છીએ અને આપણા દરવાજા હંમેશા ખુલ્લા છે. આપણે સમગ્ર જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના દરેક નાગરિકના કલ્યાણ માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ. સમાધાન શોધવા માટે, આપણે શ્રી અટલ બિહારી વાજપેયીજી દ્વારા દેખાડવામાં આવેલા માર્ગનું અનુકરણ કરીએ છીએ. જમ્મુ અને કાશ્મીરને હંમેશા ભારતનો તાજ કહેવામાં આવે છે. વાસ્તવમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર સર્વ પંથ સમભાવની સદીઓ જૂની પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતિક છે જ્યાં હિન્દુ , શીખ , બૌદ્ધ અને મુસલમાન સદીઓથી એક સાથે રહેતા આવ્યા છે. જમ્મુ – કાશ્મીર રાજ્ય આપણા સ્થાપક પિતાના તે વિશ્વાસનું પ્રતિક છે જે આપણને આપણી વિવિધતાઓ હોવા છતાં પણ, આપણને એક ભારતીયના રૂપમાં, દર્શાવે છે. જમ્મુ અને કાશ્મીર ફક્ત આપણા ક્ષેત્રની અખંડતાનો જ મુદ્દો નથી પરંતુ તે આપણી રાષ્ટ્રીયતાની પરિભાષા પણ છે. આપણે તે હકીકતોથી ઇનકાર ન કરી શકીએ કે સુરક્ષા દળોએ દરેક પ્રકારની ઇજા સહન કરી છે, તેમની પર સુનિયોજીત હુમલાઓ થયા છે, તેમ છતાં પણ સુરક્ષા દળોએ સંયમ દર્શાવ્યો છે. આંકડાઓ દર્શાવે છે કે સુરક્ષા દળ કેટલી મોટી સંખ્યામાં ઘાયલ થયું છે. અમુક તત્વોના દુષ્પ્રચાર છતાં , કાશ્મીરમાં ભ્રમ અને અશાંતિ ફેલાવનારા, તથા બાળકોને ઉકસાવનારા લોકોની ટકાવારી ખૂબ જ ઓછી છે. દરેક કાશ્મીરી શાંતિ ઇચ્છે છે , અને લોકતંત્રમાં વિશ્વાસ રાખે છે. એટલા માટે, સતત ચૂંટણી બાદ ચૂંટણીમાં, અમુક અલગાવવાદી તત્વો દ્વારા આપવામાં આવેલી ધમકીઓ છતાં પણ, કાશ્મીરની જનતાએ લોકતંત્રના આ પાવન પર્વ પર ભારતની લોકતાંત્રિક વ્યવસ્થામાં પોતાની આસ્થા વ્યક્ત કરી હતી. એટલે સુધી કે વર્તમાન અશાંતિથી અમુક દિવસ પહેલા જ મુખ્યમંત્રી મહેબૂબાજીના મતક્ષેત્રમાં ખૂબ જ વોટ નાંખવામાં આવ્યા તો એવો ભ્રમ ફેલાય કે આ જન આંદોલન છે , આ પણ સત્યથી એકદમ દૂર છે. અમુક વિસ્તારોમાં, કાયદો વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે અમુક પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યા. આ કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવી રાખવાનું એક કાયદાકિય પગલું છે. અન્યથા શાંતિપ્રિય જનસમૂહના જીવન પર પ્રતિકૂળ પ્રભાવ પડશે. વાસ્તવમાં , સામાન્ય નાગરિકોને આટલી પરેશાનીઓ આ પ્રતિબંધોથી નથી થઇ , જેટલી અલગાવવાદી તત્વો દ્વારા સતત આપવામાં આવી રહેલા હડતાલના કેલેન્ડરથી થઇ છે. તે દરમિયાન , અમરનાથ યાત્રાનું સફળતાપૂર્વક આયોજન થતું રહ્યું. સાથે જ , લદ્દાખમાં સૌર ઊર્જા પર પણ રાજ્ય સરકાર વિશેષ કાર્ય કરી રહી છે. ) , લગભગ 1200 પેરા મિલિટરી તથા 5 આઇઆર બટાલિયનમાં લગભગ 4000 પદો પર નિયુક્તિ કરવામાં આવશે. તે ઉપરાંત ઉડાન તથા હિમાયત યોજનામાં લગભગ 1 લાખ 25 હજાર લોકોને પ્રશિક્ષણ આપવાનો ઉદ્દેશ્ય છે જેથી બેરોજગારોને યોગ્ય રોજગાર મળી શકે . સુશ્રી મહેબૂબા મુફ્તીના નેતૃત્વવાળી રાજ્યની પીડીપી બીજેપી સરકાર રાજ્યની સમસ્યાઓને દૂર કરવાનો શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ કરી રહી છે. સરકારે અગામી એક મહિનામાં, વિષમ પરિસ્થિતિઓ હોવા છતાં , સ્થિતિને ખૂબ જ સાવધાની પૂર્વક સંભાળી છે. સમગ્ર દેશ આજે તેમની સાથે ઊભો છે. હું ફરીથી આ વાત કહેવા માગું છું કે કેન્દ્ર તથા રાજ્યની સરકારો અહીંના લોકોની તમામ યોગ્ય ફરિયાદો દૂર કરવા તથા શાંતિ જાળવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. હિંસા , આંતકવાદ અને ભારત વિરોધી અન્ય ગતિવિધિઓ સામે સખત કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. દરેક કોઇ પણ વ્યક્તિની યોગ્ય ફરિયાદોને સાંભળવામાં આવશે તથા તેને દૂર કરવામાં આવશે. હું આ વાત પર ફરીથી ભાર આપવા માગીશ કે આંતકવાદ તથા વિધ્વંસનો જવાબ આપણે તમામ રાજકીય પક્ષો અને દેશવાસીઓએ મળીને આપવો પડશે. આજે જ્યારે આંતકવાદ સમગ્ર વિશ્વમાં વધી રહ્યો છે, તેવા સમયમાં આપણે જ્યારે પડોશી દેશથી સમર્થન મેળવી રહેલા આતંકવાદથી ઘેરાયેલા છીએ, આપણે આ લડાઇની સામે એકજૂટ થઇને લડવું પડશે. સરકારના તમામ રાજકીય પક્ષો પાસેથી આ વિષય પર રચનાત્મક સહયોગની અપેક્ષા છે. તમામ રાજકીય પક્ષોએ પોતાના મતભેદોને આ વિષય પર ભુલાવીને રાજ્યમાં શાંતિ – વ્યવસ્થા અને સમૃદ્ધિ કાયમ કરવામાં સહયોગ કરવો પડશે. મને પૂરો વિશ્વાસ છે કે રાજ્ય સરકારની લગનથી તથા તમારા સહુના પૂર્ણ સહયોગથી આપણે ટૂંક સમયમાં જ જમ્મુ તથા કાશ્મીરમાં ફરીથી સામાન્ય જીવન સ્થાપિત કરી શકીશું. કાશ્મીરમાં અત્યાર સુધી જે મુખ્ય પગલા અને આપણી નીતિ રહી છે તેને ફરીથી હું એક વખત યાદ કરાવવા માગું છું : 1) કાયદો વ્યવસ્થા તથા સુરક્ષા જાળવી રાખવી કોઇ પણ સરકારની જવાબદારી હોય છે. આતંકની કાર્યવાહી સામે સમાધાન ન થઇ શકે. 2) આજના યુગમાં લોકશાહી પરંપરાને અનુકૂળ જ સિવિલ સોસાયટીને નાગરિક ગતિવિધિઓ સાથે જોડીને , પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. 3) આપણે લોકતંત્રની પરંપરાને અનુકૂળ જ રાજકીય પ્રક્રિયાને આદરપૂર્વક આગળ વધારીશું, અને 4) કાશ્મીરના યુવાનોને પણ રાજ્યની સક્રિય આર્થિક ગતિવિધિઓ સાથે જોડવાની વ્યવસ્થામાં ઝડપ લાવીશું. 5) જે રાજ્યોમાં જમ્મુ તથા કાશ્મીરના લોકો રહી રહ્યા છે, ભલે તે હિન્દુ હોય, મુસલમાન હોય, શીખ હોય, કે બૌદ્ધ હોય કે અન્ય કોઇ પણ ધર્મના હોય, તે રાજ્યોએ તેમનો સંપર્ક કરવો જોઇએ, અને પ્રયત્ન કરવો જોઇએ કે તે જમ્મુ કાશ્મીરમાં રહી રહેલા પોતાના સગા – સંબંધીઓની સાથે સંબંધ સાધી શકે અને પોતાની તથા ભારતના બીજા પ્રદેશોમાં થઇ રહેલી પ્રગતિનું વિવરણ આપે. 6) વિદેશ મંત્રાલયે પ્રયત્ન કરવો જોઇએ કે પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરના લોકો જે વિશ્વના જુદા જુદા દેશોમાં રહી રહ્યા છે, તેમનો સંપર્ક સાધે તથા તેમની પાસેથી પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરની દયનીય સ્થિતિ વિશે જાણકારી પ્રાપ્ત કરે. અને વિશ્વ સમુદાયને તેની જાણકારી આપે. હું તમને સહુને એક વખત ફરીથી આ બેઠકમાં પોતાના મહત્વપૂર્ણ સુઝાવ તથા વિચાર રાખવા માટે ધન્યવાદ પાઠવું છું. સરકારની મદદ કરવા માટે હું તમને બધાને ધન્યવાદ કહું છું. આપણે બધા આ રાષ્ટ્રીય ભાવના પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધ છીએ કે ભારતની ક્ષેત્રીય અખંડતાની સાથે સમાધાન ન થઇ શકે. સંવિધાનના ક્ષેત્રમાં રહીને આપણે તમામ વર્ગોની ફરિયાદો દૂર કરવા માટે તૈયાર છીએ. ધન્યવાદ.