19 મે, 2018ના રોજ જમ્મુમાં શેર-એ-કાશ્મીર કૃષિ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિશ્વવિદ્યાલયના પદવીદાન સમારોહમાં પ્રધાનમંત્રીના વક્તવ્યનો મૂળપાઠ

અહીં ઉપસ્થિત તમામ મહાનુભાવો તથા મારા નવયુવાન સાથીઓ. સાથીઓ આજે સવારે મને જમ્મુ-કાશ્મીરના અલગ અલગ ક્ષેત્રોમાં જવાનો અવસર મળ્યો. મને અહીં આવવામાં વાર લાગી, અમે લોકો લગભગ એક કલાક મોડા પહોંચ્યા આથી સૌ પહેલા તો હું આપ સૌની માફી માગુ છું કે અમને આવવામાં મોડુ થઈ ગયું. લેહથી લઈને શ્રીનગર સુધી વિકાસની ઘણી પરિયોજનાઓનું આજે લોકાર્પણ થયું છે. કેટલાક નવા કાર્યોની શરૂઆત થઈ છે. જમ્મુના ખેતરોથી લઈને કાશ્મીરના બગીચાઓ અને લેહ-લદાખની નૈસર્ગિક અને આધ્યાત્મિક તાકાતનો મેં હંમેશાં અનુભવ કર્યો છે. હું જ્યારે પણ અહીં આવું છું ત્યારે મારો આ વિશ્વાસ વધારે મજબૂત થઈ જાય છે કે દેશનું આ એક ક્ષેત્ર વિકાસના માર્ગ પર ઘણું આગળ નીકળી જવાનું સામર્થ્ય ધરાવે છે. અહીંના કર્તૃત્વવાન, કર્મશીલ લોકો તમારા જેવા પ્રતિભાશાળી યુવાનોનાં સાર્થક પ્રયાસોથી આપણે યોગ્ય દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છીએ અને સફળતા પ્રાપ્ત કરી રહ્યા છીએ. સાથીઓ આ વિશ્વવિદ્યાલયને લગભગ 20 વર્ષ થઈ ગયા છે અને ત્યારથી આજ સુધીમાં અનેક વિદ્યાર્થી, વિદ્યાર્થિનીઓ અહીંથી અભ્યાસ કરીને આગળ નીકળી ગયા છે અને તેઓ સામાજિક જીવનમાં ક્યાંકને ક્યાંક પોતાનું યોગદાન આપી રહ્યા છે. આજે વિશ્વવિદ્યાલયનો છઠ્ઠો પદવીદાન સમારોહ છે. આ પ્રસંગે મને તમારી વચ્ચે આવવાની તક મળી છે. આમંત્રણ માટે વિશ્વવિદ્યાલય પ્રશાસનનો હું આભાર માનું છું. મને આનંદ છે કે આજે અહીં જમ્મુની ઘણી શાળાના બાળકો, કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ પણ હાજર છે. આજે અહીં 400થી વધુ વિદ્યાર્થી અને વિદ્યાર્થિનીઓને પદવી, પ્રમાણપત્ર અને મેડલ એનાયત થયા. આ તમારા એ પરિશ્રમનું પરિણામ છે જે દેશના આ પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાનનો એક ભાગ બની તમે પ્રાપ્ત કર્યું. તમને સૌને ખૂબ-ખૂબ અભિનંદન પાઠવું છું, શુભેચ્છા પાઠવું છું અને ખાસ કરીને દિકરીઓને કેમ કે આજે તેમણે મેદાન માર્યું છે. આજે દેશમાં એવી રમતો જુઓ, શિક્ષણ જુઓ, તમામ જગ્યાએ દિકરીઓ કમાલ કરી રહી છે. હું મારી સામે જ નિહાળી રહ્યો છું કે તમારી આંખમાં ચમક જોવા મળી રહી છે, આત્મવિશ્વાસ છલકાઇ રહ્યો છે. આ ચમક ભવિષ્યના સપનાઓમાં પણ અને પડકારોમાં પણ બંનેને સમજવાનો ભરોસો લઈને બેઠી છે. સાથીઓ, તમારા હાથમાં આ પદવીનું પ્રમાણપત્ર નથી પરંતુ તે દેશના ખેડૂતોની આકાંક્ષાઓનું પત્ર છે. તમારા હાથમાં જે પ્રમાણપત્ર છે તેમાં દેશનાં ખેડૂતોની અપેક્ષાઓ, આકાંક્ષાઓ ભરેલી છે. આ એ કરોડો અપેક્ષાઓનો દસ્તાવેજ છે જે દેશના અન્નદાતા, દેશનો ખેડૂત તમારા જેવા મેઘાવી લોકો પાસેથી મોટી આશા રાખીને બેઠો છે. સમયની સાથે-સાથે ટેકનોલોજી પણ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે અને બદલાતી ટેકનોલોજી તમામ વ્યવસ્થાઓમાં ધરમૂળમાંથી પરિવર્તન કરી રહી છે. આ ઝડપ સાથે જો કોઈ સૌથી ઝડપથી દોડી શકે છે તો તે આપણા દેશનો નવયુવાન છે અને તેથી જ આજે તમારી વચ્ચે મને વાત કરવાનો અવસર મળ્યો છે, તેને હું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનું છું. નવયુવાન સાથીઓ ટેકનોલોજી જેવી રીતે કાર્યની પ્રણાલી બદલી રહી છે, રોજગારની નવી-નવી રીતો વિકસીત થઈ રહી છે તેવી જ જરૂરિયાત કૃષિ ક્ષેત્રમાં નવી સંસ્કૃતિ વિકસીત કરવાની જરૂર છે. આપણે આપણી પરંપરાગત રીતોને જેટલી વધારે તકનીકો પર કેન્દ્રીત કરીશું એટલો જ ખેડૂતને વધારે લાભ થશે. અને આ જ દ્રષ્ટિકોણ પર ચાલતાં કેન્દ્ર સરકાર દેશમાં ખેતી સાથે સંકળાયેલા આધુનિક સાધનોને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. દેશમાં અત્યાર સુધીમાં 12 કરોડથી વધુ સોઇલ હેલ્થ કાર્ડની વહેંચણી થઈ ચૂકી છે. તેમાંથી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પણ 11 લાખથી વધારે ખેડૂતોને આ કાર્ડ અપાઈ ચૂક્યા છે. આ કાર્ડની મદદથી ખેડૂતોને એ ખબર પડી રહી છે કે તેમના ખેતરોની કેવા પ્રકારની ખાસ જરૂરિયાત છે? શું-શું આવશ્યકતા છે? યુરિયાની 100 ટકા નીમ-કોટિંગનો લાભ પણ ખેડૂતોને થયો છે. તેનાથી આવક તો વધી જ છે તો સામે પ્રતિ હેક્ટર યુરિયાનો વપરાશ પણ ઘટ્યો છે. સિંચાઈની આધુનિક તકનીક અને પાણીના એક એક ટીંપાનો ઉપયોગ સમજી વિચારીને સૂક્ષ્મ અને ફુવારા પદ્ધતિની ખેતીને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહી છે. દર ટીપે વધુ પાક એ આપણો હેતુ હોવો જોઇએ. ગયા વર્ષે 24 લાખ હેક્ટર જમીનને સૂક્ષ્મ અને ફુવારા પદ્ધતિની સિંચાઇના ક્ષેત્રમાં આવરી લેવામાં આવી. હજુ બે દિવસ પહેલા જ કેબિનેટમાં સૂક્ષ્મ સિંચાઇ માટે પાંચ હજાર કરોડ રૂપિયાના ભંડોળની જાહેરાત કરી છે જેને મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે. આ તમામ નીતિઓ, તમામ નિર્ણયો ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના અમારા લક્ષ્યાંકો મજબૂત કરે છે. આવા તમામ પ્રયાસોને કારણે બની રહેલી વ્યવસ્થાનો એક મુખ્ય ભાગ તમે તમામ લોકો છો. અહીંથી અભ્યાસ કરીને ગયા બાદ વૈજ્ઞાનિક અભિગમ, તકનીકિ નવિનીકરણ અને સંશોધન તથા વિકાસના માધ્યમથી કૃષિને નફાકારક વ્યવસાય બનાવવામાં તમે સક્રિય ભૂમિકા નિભાવશો તે દેશની તમારી પાસેથી અપેક્ષા છે. ખેતીથી લઈને પશુપાલન અને તેની સાથે સંકળાયેલા અન્ય વ્યવસાયોને નવી ટેકનોલોજીથી બહેતર બનાવવાની જવાબદારી આપણી યુવાન પેઢીના ખભે છે. અહીં આવતા પહેલા તમારા પ્રયાસો વિશે સાંભળીને મારી આશા વધી ગઈ છે. તમારી પાસેથી મારી અપેક્ષાઓ પણ જરા વધી ગઈ છે. ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે તમે અને તમારા આ વિશ્વવિદ્યાલયે પોતાના ક્ષેત્ર માટે જે મોડેલ વિકસીત કર્યું છે તેના વિશે પણ મને જાણકારી આપવામાં આવી છે. તમે તેને ઇન્ટિગ્રેટેડ ફાર્મિંગ સિસ્ટમ મોડેલ એટલે કે