‘સામાજિક-આર્થિક વૃદ્ધિમાં ઊર્જા મુખ્ય પ્રેરક પરિબળ છે’: પેટ્રોટેક 2019માં પ્રધાનમંત્રી

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ નોઇડામાં પેટ્રોટેક 2019એ નીચે મુજબ પ્રારંભિક સંબોધન કર્યું હતું. નમસ્તે. પ્રારંભમાં જણાવીશ, લોજિસ્ટિક કારણોસર હું થોડો મોડો પડ્યો છું, એ બદલ દિલગીર છું. આપને સૌને પેટ્રોટેક-2019માં આવકારતાં હું આનંદ અનુભવું છું. આ ભારતની મુખ્ય હાઇડ્રોકાર્બન કોન્ફરન્સની 13મી એડિશન છે. ઊર્જા ક્ષેત્ર અને તેનાં ભવિષ્ય માટેનાં વિઝનમાં યોગદાન આપવા બદલ મહામહિમ ડૉ. સુલતાન અલ જબેરને હું અભિનંદન પાઠવું છું. સદીનાં છેલ્લાં પચ્ચીસ વર્ષો દરમિયાન પેટ્રોટેકે આપણે ઊર્જા ક્ષેત્રમાં રહેલાં પડકારોનું સમાધાન કરવાની ચર્ચા કરવા માટેનાં મંચ તરીકે કામ કર્યું છે. આપણા દરેક સંબંધિત દેશોમાં આપણે આપણા નાગરિકોને વાજબી, કાર્યદક્ષ, સ્વચ્છ અને સુનિશ્ચિત ઊર્જા પુરવઠો પ્રદાન કરવા ઇચ્છીએ છીએ. અહિં સાત દેશો અને 7,000 પ્રતિનિધિઓની હાજરી આપણા સામાન્ય પડકારોને ઝીલવાનું પ્રતિબિંબ છે. મેં જાહેર જીવનમાં ઘણા દાયકાઓ પસાર કર્યા છે. આ દરમિયાન હું સંમત થયો છું કે, સામાજિક-આર્થિક વૃદ્ધિ માટે ઊર્જા મુખ્ય પ્રેરક પરિબળ છે. અનુકૂળ કિંમત, સ્થિર અને સતત ઊર્જાનો પુરવઠો – અર્થતંત્રની ઝડપી વૃદ્ધિ માટે આવશ્યક છે. તે ગરીબો અને સમાજનાં વંચિત વર્ગોને મદદ પણ કરે છે તેમજ તેનાથી તેને સમાંતર આર્થિક લાભ પણ મળ્યાં છે. વ્યાપક સ્તરે વૃદ્ધિ માટે ઊર્જા ક્ષેત્ર મુખ્ય અને પથપ્રદર્શક પરિબળ છે. મિત્રો, આપણે અહિં વૈશ્વિક ઊર્જાનાં વર્તમાન અને ભવિષ્યની ચર્ચા કરવા એકત્ર થયા છીએ એટલે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઊર્જા ક્ષેત્રમાં પરિવર્તનનો પવન દેખાઈ રહ્યો છે. ઊર્જાનો પુરવઠો, ઊર્જાનાં સ્રોતો અને ઊર્જાનાં વપરાશની પદ્ધતિઓ બદલાઈ રહી છે. કદાચ આ ઐતિહાસિક પરિવર્તન કે સંક્રમણ પણ હોઈ શકે છે. ઊર્જાનો ઉપભોગ પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ વળ્યો છે. શેલ ક્રાંતિ પછી અમેરિકા વિશ્વમાં ઓઇલ અને ગેસનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક રાષ્ટ્ર બન્યું. સૌર ઊર્જા અને પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાનાં અન્ય સ્રોતો વધારે સ્પર્ધાત્મક બન્યાં છે. તેઓ ઊર્જાનાં પરંપરાગત સ્વરૂપો માટે સ્થિર વિકલ્પો તરીકે વિકસી રહ્યાં છે. દુનિયામાં વિવિધ ઊર્જાનાં મિશ્રણમાં કુદરતી ગેસે સૌથી વધુ ઝડપથી વિકસતાં મોટા ઈંધણમાં સ્થાન મેળવ્યું છે. સસ્તી પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા, ટેકનોલોજીઓ અને ડિજિટલ ઉપયોગિતાઓ વચ્ચે સમન્વયનાં સંકેતો મળ્યાં છે. આ સમન્વયથી સ્થિર વિકાસનાં ઘણા લક્ષ્યાંકો પ્રાપ્ત કરવામાં ઝડપ આવી શકે છે. વિવિધ દેશો આબોહવાનાં પડકારને ઝીલવા એક મંચ પર આવી રહ્યાં છે. તે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીઓમાં જોવા મળી રહ્યું છે, જેમ કે ભારત અને ફ્રાંસની પહેલ આંતરરાષ્ટ્રીય સૌર ગઠબંધનમાં છે. આપણે ઊર્જાની વિશાળ ઉપલબ્ધતાનાં યુગમાંથી પસાર થઈ રહ્યાં છીએ. પણ દુનિયાનાં એક અબજથી વધારે લોકોને વીજળીનો પુરવઠો હજી પણ સુલભ નથી થયો. અનેક લોકોને હજુ રાંધવા માટે સ્વચ્છ ઈંધણ મળતું નથી. ભારતે ઊર્જા સુલભતાની સમસ્યાનું સમાધાન કરવામાં નેતૃત્વ લીધું છે. અમારી સફળતામાં મને દુનિયા માટેની આશા દેખાય છે, જેથી ઊર્જા ઉપલબ્ધતાની સમસ્યાઓને સાનુકૂળ રીતે પૂર્ણ કરી શકાશે. લોકોને સ્વચ્છ, વાજબી, સ્થિર અને સમાન ધોરણે ઊર્જાનો પુરવઠો આપવા એને સાર્વત્રિક રીતે સુલભ કરાવવો જોઈએ. ઊર્જા સમાનતાનાં યુગનાં પ્રારંભમાં ભારતનું યોગદાન નોંધપાત્ર છે. અત્યારે ભારત દુનિયામાં સૌથી વધુ ઝડપે વિકસતું મોટું અર્થતંત્ર છે, આઇએમએફ અને વિશ્વ બેંક જેવી અગ્રણી સંસ્થાઓ આગામી વર્ષોમાં આ જ ઝડપે વિકાસ જળવાઈ રહેશે એવી ધારણા પણ વ્યક્ત કરી છે. દુનિયામાં અત્યારે આર્થિક વાતાવરણ અનિશ્ચિત છે, જેમાં ભારતે દુનિયાનાં અર્થતંત્રનાં મુખ્ય એન્જિન તરીકે જબરદસ્ત ક્ષમતા પ્રદર્શિત કરી છે. તાજેતરમાં ભારતનું અર્થતંત્ર દુનિયાનું સૌથી મોટું છઠ્ઠું અર્થતંત્ર બની ગયું છે. તાજેતરનાં એક અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 2030 સુધીમાં ભારત દુનિયામાં બીજું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બની શકશે. અહિં અમે દર વર્ષે પાંચ ટકાથી વધુનાં દરે માગ વધવાની સાથે દુનિયામાં ત્રીજી સૌથી મોટું ઊર્જા ઉપભોક્તા બજાર પણ ધરાવીએ છીએ. ભારતમાં વર્ષ 2040 સુધીમાં ઊર્જાની માગ બમણાથી વધારે થવાની અપેક્ષા હોવાથી ઊર્જા કંપનીઓ માટે આપણા દેશનું બજાર આકર્ષક રહેવાનું છે. અમે ઊર્જા આયોજન તરફ સંકલિત અભિગમ અપનાવ્યો છે. ડિસેમ્બર, 2016માં આયોજિત છેલ્લી પેટ્રોટેક પરિષદ દરમિયાન મેં ભારતનાં ઊર્જા ક્ષેત્રનાં ભવિષ્ય માટે ચાર આધારસ્તંભનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ આધારસ્તંભો છેઃ ઊર્જાની સુલભતા, ઊર્જાદક્ષતા, ઊર્જાનું સાતત્ય અને ઊર્જાની સુરક્ષા. મિત્રો, મારા માટે ઊર્જાનું સમાન વિતરણ મુખ્ય ઉદ્દેશ પણ છે અને ભારત માટે ટોચની પ્રાથમિકતા પણ છે. આ માટે અમે ઘણી નીતિઓ વિકસાવી છે અને એનો અમલ કર્યો છે. આ પ્રયાસોનાં પરિણામો હવે જોવા મળે છે. વીજળીનો પુરવઠો અમારા તમામ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પહોંચી ગયો છે. ચાલુ વર્ષે અમારો ઉદ્દેશ સૌભાગ્ય નામનાં અમારા લક્ષિત કાર્યક્રમ મારફતે ભારતમાં 100 ટકા વીજળીકરણ હાંસલ કરવાનો છે. જેમ-જેમ અમે ઉત્પાદન વધારી રહ્યાં છીએ, તેમ-તેમ અમારો ઉદ્દેશ ટ્રાન્સમિશન અને વિતરણમાં નુકસાનને ઘટાડવાનો પણ છે. અમારી ઉદય યોજના અંતર્ગત અમે આ ઉદ્દેશ તરફ કામ કરી રહ્યાં છીએ. વીજળીનો પુરવઠો સરળતાપૂર્વક મેળવવાનાં વિશ્વ બેંકનાં ક્રમાંકમાં ભારતનું સ્થાન વર્ષ 2014માં 129મું હતું, જે સુધરીને વર્ષ 2018માં 29મું થયું છે. દેશભરમાં ઉજાલા યોજના હેઠળ