ગુજરાતના ગાંધીનગરમાં ‘સહકાર સે સમૃદ્ધિ’ કાર્યક્રમમાં પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

ભારત માતા કી જય, ગુજરાતના લોકપ્રિય મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ, કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં મારા સાથી અમિતભાઈ શાહ, મનસુખ ભાઈ માંડવિયા, સંસદમાં મારા સાથીદાર સી.આર. પાટીલ, ગુજરાત સરકારના મંત્રી જગદીશભાઈ વિશ્વકર્મા, સાંસદો, ધારાસભ્યો, ગુજરાત સરકારના તમામ મંત્રીઓ, સહકારી ચળવળ સાથે સંકળાયેલા તમામ વરિષ્ઠ મહાનુભાવો! ઇફ્કો પરિસરમાં પણ એક મોટો કાર્યક્રમ આની સાથે સમાંતર ચાલી રહ્યો છે. ઈફ્કોના ચેરમેન દિલીપભાઈ, ઈફ્કોના તમામ સાથીદારો, આજે સમગ્ર દેશમાં લાખો સ્થળોએ તમામ ખેડૂતો ગુજરાતના ગાંધીનગરમાં મહાત્મા મંદિર સાથે જોડાયેલા છે. હું એ તમામ ખેડૂતોને પણ નમસ્કાર કરું છું. આજે અહીં આપણે સહકારથી સમૃદ્ધિની ચર્ચા કરી રહ્યા છીએ. ગામડાની આત્મનિર્ભરતા-સ્વાવલંબન માટે પણ સહકાર એક બહુ મોટું માધ્યમ છે અને તેમાં આત્મનિર્ભર ભારતની ઊર્જા છે. આત્મનિર્ભર ભારતના નિર્માણ માટે ગામડાઓનું આત્મનિર્ભર હોવું ખૂબ જ જરૂરી છે.અને તેથી જ પૂજ્ય બાપુ અને સરદાર સાહેબે જે માર્ગ આપણને ચીંધ્યો એ મુજબ આજે આપણે મોડેલ સહકારી ગામ તે દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છીએ. ગુજરાતમાં આવા છ ગામોની ઓળખ પણ કરવામાં આવી છે, જ્યાં સંપૂર્ણ સહકારી વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવશે. સાથીઓ, આજે દેશનો પ્રથમ નેનો યુરિયા પ્લાન્ટ આત્મનિર્ભર ખેતી માટે સમર્પિત કરતી વખતે પણ હું ખરા દિલથી કહું છું કે હું એક વિશેષ આનંદ અનુભવું છું. આજે જરા કલ્પના કરો જ્યારે ખેડૂત યુરિયા લેવા જાય છે. ફક્ત તે દ્રશ્ય તમારા મનમાં લાવો અને હું જે બનવાનું છે તેનું વર્ણન કરી શકું છું, ફક્ત તેને જરા તમારા મનમાં લાવો. હવે યુરિયાની એક બોરી તેની જેટલી તાકાત છે, એટલે કે, યુરિયાની બોરીની તાકાત એક બોટલમાં સમાઇ ગઈ છે. એટલે કે નેનો યુરિયાની અડધો લીટર બોટલ ખેડૂતની એક ગુણ યુરિયાની જરૂરિયાત પૂરી કરશે. ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ખર્ચ કેટલો ઘટશે, બાકીની દરેક બાબતમાં. અને કલ્પના કરો કે નાના ખેડૂતો માટે આ કેટલો મોટો આધાર છે. સાથીઓ, કલોલમાં સ્થપાયેલો આ આધુનિક પ્લાન્ટ અત્યારે 1.5 લાખ બોટલનું ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. પરંતુ આગામી સમયમાં દેશમાં આવા 8 વધુ પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવનાર છે. તેનાથી યુરિયા પરની વિદેશી નિર્ભરતા ઘટશે, દેશના પૈસાની પણ બચત થશે. હું આશા રાખું છું કે આ નવીનતા માત્ર નેનો યુરિયા પૂરતી જ મર્યાદિત રહેશે નહીં. મને વિશ્વાસ છે કે ભવિષ્યમાં અન્ય નેનો ખાતરો પણ આપણા ખેડૂતોને મળી શકે છે. આપણા વૈજ્ઞાનિકો આજે તેના પર કામ પણ કરી રહ્યા છે. સાથીઓ, ખાતરમાં આ નેનો ટેકનોલોજીમાં આપણે આત્મનિર્ભરતા તરફ જે પગલું ભર્યું છે તે કેટલું મહત્ત્વનું છે, એ હું ઈચ્છું છું કે દરેક દેશવાસીએ તેને સમજવું જોઇએ. ભારત ખાતરનો વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ઉપભોક્તા દેશ છે પરંતુ ઉત્પાદનની દ્રષ્ટિએ આપણે ત્રીજા નંબર પર છીએ. ઉપરથી 7-8 વર્ષ પહેલા સુધી મોટાભાગનું યુરિયા ખેતરમાં જવાને બદલે કાળાબજારનો ભોગ બની જતું હતું અને ખેડૂત પોતાની જરૂરિયાત માટે લાઠીઓ ખાવા મજબૂર થતો હતો. આપણી પાસે જે મોટી યુરિયા ફેક્ટરીઓ હતી તે પણ નવી ટેક્નોલોજીના અભાવે બંધ થઈ ગઈ હતી અને તેથી 2014માં સરકાર બન્યા પછી અમે યુરિયાના 100% નીમ કોટિંગનું બીડું ઝડપ્યું, એ કર્યું. આનાથી દેશના ખેડૂતોને પૂરતા પ્રમાણમાં યુરિયા મળે તે સુનિશ્ચિત થયું. આ સાથે, અમે ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ઝારખંડ, ઓડિશા અને તેલંગાણામાં ત્યાં જે બંધ પડેલા ખાતરના 5 કારખાનાઓ હતા તે બંધ પડેલા કારખાનાને ફરીથી શરૂ કરવાનું કામ શરૂ કર્યું. અને તેમાં યુપી અને તેલંગાણાની ફેક્ટરીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે, ઉત્પાદન ચાલુ છે. અને બાકીનું બધું ટૂંક સમયમાં કામ કરવાનું શરૂ કરશે. સાથીઓ, ભારત દાયકાઓથી તેની ખાતરોની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માટે વિદેશી દેશો પર ભારે નિર્ભર છે, આપણે ઇમ્પોર્ટ કરીએ છીએ, આયાત કરીએ છીએ. આપણે આપણી જરૂરિયાતના લગભગ ચોથા ભાગની આયાત કરીએ છીએ, પરંતુ પોટાશ અને ફોસ્ફેટના કિસ્સામાં, આપણે લગભગ 100% વિદેશથી લાવવું પડે છે. છેલ્લાં 2 વર્ષમાં, કોરોના લોકડાઉનને કારણે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખાતરની કિંમતો ઘણી વધી ગઈ છે. એ જાણે ઓછું હોય તેમ, યુદ્ધ આવી પડ્યું. યુદ્ધના સંજોગોએ વૈશ્વિક બજારમાં ખાતરની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત કરી અને કિંમતોમાં અનેક ગણો વધારો કર્યો. સાથીઓ, ખેડૂતો પ્રત્યે સંવેદનશીલ અમારી સરકારે નિર્ણય લીધો કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિતિ ચિંતાજનક છે. ભાવ વધી રહ્યા છે, ખાતર મેળવવા માટે આખી દુનિયામાં દોડવું પડે છે. મુશ્કેલીઓ છે, મુસીબતો છે. પરંતુ અમે પ્રયાસ કર્યો છે. કે આ બધી મુશ્કેલીઓ અમે સહન કરતા રહીશું. પરંતુ તેની અસર ખેડૂતને પડવા દઈશું નહીં. અને તેથી જ દરેક મુશ્કેલી વચ્ચે પણ અમે દેશમાં ખાતરની કોઈ મોટી કટોકટી આવવા દીધી નથી. સાથીઓ, ભારત વિદેશમાંથી યુરિયાની આયાત કરે છે, જેમાં યુરિયાની 50 કિલોની થેલીની કિંમત 3500 રૂપિયા પડે છે. ત્રણ હજાર પાંચસો રૂપિયાની એક બેગ, યાદ રાખો. પરંતુ દેશના ગામડામાં આ જ યુરિયાની થેલી ખેડૂતને 3500માં ખરીદીને માત્ર 300 રૂપિયામાં, આપવામાં આવે છે, ત્રણસો રૂપિયામાં. એટલે કે યુરિયાની એક થેલી પર અમારી સરકાર પોતે 3200 રૂપિયાથી વધુનો બોજ ઉઠાવી રહી છે. એ જ રીતે ડીએપીની 50 કિલોની બેગ પર આપણી જે અગાઉની સરકારો હતી, તેમને એક થેલી પર 500 રૂપિયા વહન કરવાના હતા, એક બેગ પર. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડીએપીના ભાવમાં ઉછાળો હોવા છતાં, અમારી સરકાર ખેડૂતો પર ઓછામાં ઓછો બોજ આવે એ માટે સતત પ્રયાસ કરી રહી છે. હવે અમારી સરકાર ડીએપીની 50 કિલોની થેલી પર 2500 રૂપિયા વહન કરી રહી છે.એટલે કે 12 મહિનામાં કેન્દ્ર સરકારે દરેક બેગ - ડિજિટલ વાણિજ્ય માટે ઓપન નેટવર્ક, તે લોકો માટે પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહ્યું છે જેઓ આપણા નાના દુકાનદારો, વેપારીઓ છે. આનાથી ડિજિટલ સ્પેસમાં તંદુરસ્ત સ્પર્ધાને પ્રોત્સાહન મળશે, દેશના નાના વેપારીઓને પણ સમાન તક મળશે. આનાથી ભારતના ઈ-કોમર્સ માર્કેટની ક્ષમતા મજબૂત થશે, જેનો ચોક્કસપણે ગુજરાતના નાના વેપારીઓને પણ ફાયદો થશે. સાથીઓ, ગુજરાત વેપાર અને કારોબારની પરંપરા સાથે જોડાયેલું રાજ્ય રહ્યું છે. એક સારા બિઝનેસમેનની કસોટી એ છે કે તે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં પણ બિઝનેસને કેટલી સારી રીતે સંભાળે છે. સરકારની પણ આ જ કસોટી હોય છે કે તે પડકારો વચ્ચે ઉકેલ શોધવા માટે કેવી રીતે નવા રસ્તાઓ શોધે છે. આ જેટલી પણ જોગવાઈઓ, જેટલા પણ સુધારાઓ જે આપણે પાછલાં વર્ષોથી જોઈ રહ્યા છીએ, તે આપદાને અવસરમાં બદલવાનો જ અમારો પ્રયાસ છે. મને ખાતરી છે કે આપણી સહકારની ભાવના આપણને આપણા સંકલ્પોને પરિપૂર્ણ કરવામાં મદદ કરશે. અને હમણાં જ એક બહુ સરસ વાક્ય ભૂપેન્દ્રભાઈએ પોતાના વક્તવ્યમાં કહ્યું કે આઝાદીનું આ, આઝાદી પહેલાનું શસ્ત્ર હતું અસહકાર. આઝાદી પછી સમૃદ્ધિનું એક શસ્ત્ર છે સહકાર. અસહકારથી સહકાર સુધીની આ સફર સમૃદ્ધિની ઊંચાઈઓ હાંસલ પ્રાપ્ત કરનાર, સબકા સાથ, સબકા વિકાસના મંત્રને ચરિતાર્થ કરનાર આપણો માર્ગ છે. આવો આત્મવિશ્વાસ સાથે આ માર્ગ પર ચાલીએ, દેશની જનતાને પણ આ પવિત્ર કાર્ય સાથે જોડીએ, ગુજરાતની સહકારી ચળવળનો હિંદુસ્તાનનાં વધુ વિસ્તારોમાં વિસ્તાર જેટલો વધારે થાય એ ક્ષેત્રના લોકોનાં ભલા માટે કામ આવશે. હું ગુજરાત સરકારનો ખૂબ જ આભારી છું કે આજે મને સહકારી ક્ષેત્રના આ દિગ્ગજો સાથે મળવાની તક મળી કારણ કે જ્યારે હું ગુજરાતમાં હતો ત્યારે તેઓએ હંમેશા તેમની ફરિયાદો લઈને આવવું પડતું હતું. પરંતુ આજે તેઓ પોતાનું રિપોર્ટ કાર્ડ લઈને આવે છે. એટલે અમે આટલા ઓછા સમયમાં અહીં પહોંચ્યા છીએ, અમે અમારા સમાજને અહીં લઈ ગયા છીએ, અમે અમારી સંસ્થાને ત્યાં લઈ ગયા છીએ. પહેલા અમારું ટર્નઓવર આટલું હતું, હવે અમારું ટર્નઓવર આટલું થઈ ગયું છે. નાની નાની સોસાયટીના લોકો મળે છે અને ખૂબ ગર્વથી કહે છે – અમે બધા કોમ્પ્યુટર ચલાવીએ છીએ, સાહેબ, હવે અહીં ઓનલાઈન થવા લાગ્યું છે. ગુજરાતનાં સહકારી ક્ષેત્રમાં જે પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે તે પોતાનામાં ગર્વ લેવા જેવી બાબત છે. આજે હું તમારી આ તપસ્યાને નમન કરું છું, આ મહાન પરંપરાને પ્રણામ કરું છું અને જ્યારે આપણે આઝાદીનાં 75 વર્ષની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ, ત્યારે જેનાં બીજ અગાઉ વાવ્યાં હતાં, આજે તે વટવૃક્ષ બનીને ગુજરાતનાં જાહેર જીવનમાં રચનાત્મક પ્રભુત્વમાં આર્થિક વ્યવસ્થાના આધાર સહકારી પ્રભુત્વ સ્વરૂપે વધી રહ્યું છે. એ પોતાની રીતે એક પ્રસન્નતાની, આનંદની બાબતમાં સૌને નમન કરતા, હ્રદયથી આપનો ધન્યવાદ કરતા મારી વાણીને વિરામ આપું છું. મારી સાથે પૂરી તાકાતથી બોલો, ભારત માતા કી – જય, ભારત માતા કી જય, ભારત માતા કી – જય, ધન્યવાદ.