પ્રધાનમંત્રીએ કર્ણાટકમાં તુમકુરૂ ખાતે 04 માર્ચ, 2018ના રોજ યુવા સંમેલનને વીડિયો કોન્ફરન્સનાં માધ્યમથી કરેલા સંબોધનનો મૂળપાઠ

પરમ શ્રદ્ધેય સ્વામી ગૌતમાનંદજી મહારાજ, સ્વામી જીતકામાનંદજી મહારાજ, સ્વામી નિર્ભયાનંદ સરસ્વતીજી, સ્વામી વિરેશાનંદજી સરસ્વતી મહારાજ, સ્વામી પરમાનંદજી મહારાજ અને દેશના ખૂણે ખૂણેથી આવીને ઉપસ્થિત રહેલા ઋષિમુની, સંતગણ અને હજારોની સંખ્યામાં હાજર રહેલા મારા નવયુવાન સાથીઓ. શતાયુષિ પરમ પૂજય સિદ્ધગંગા મહાસ્વામીજી, યવરગે પ્રણામ ગળુ, તુમકૂરુ રામકૃષ્ણ આશ્રમ ઈપ્પત એદૂ વર્ષ સ્વામી વિવેકાનંદ શિકાગો સંદેશાનૂરા ઈપ્પત એદૂ વર્ષ ભગીની નિવેદિતા નૂરાએવતને જન્મ વર્ષ નિમ્મ યુવા સમાવેશા- ત્રિવેણી સંગમા શ્રી રામકૃષ્ણા, શ્રી શારદા માતે સ્વામી વિવેકાનંદર સંદેશ વાહકરાદ નન્નુ પ્રીતય સોદર સોદરિયેરગી પ્રીતિયા શુભાષયગળૂ તુમકૂરૂના આ સ્ટેડિયમ આ સમયે હજારો વિવેદાનંદી, હજારો ભગિની નિવેદિતાની ઉર્જાથી ચમકી રહ્યું છે. ચારે તરફ પ્રસરેલો કેસરિયો રંગ આ ઉર્જાને વિશેષ પ્રમાણમાં વધારી રહ્યો છે. હું પણ પોતે આવીને તમારી આ ઉર્જાના આશિર્વાદ મેળવવા ઈચ્છતો હતો એટલા માટે જ્યારે ત્રણ દિવસ પહેલાં સ્વામી વિરેશાનંદજી સરસ્વતીજીનો પત્ર મળ્યો તેથી હું તમારી વચ્ચે આવવા માટેની ઈચ્છા ધરાવતા હતો, પરંતુ સમયની કેટલીક મર્યાદાઓ રહેતી હોય છે અને તમે જાણો છો કે કાલથી સંસદનું સત્ર પણ શરૂ થઈ રહ્યું હોવાથી મારા માટે અહીંથી નિકળવાનું થોડુ મુશ્કેલ હતું. હું પોતે તમારી વચ્ચે આવી શક્યો નથી, પરંતુ આધુનિક વિજ્ઞાન, આધુનિક ટેકનોલોજીની માધ્યમથી આપ સૌની સાથે જોડાવાનું મને સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું છે. યુવા પેઢીની સાથે કોઈપણ પ્રકારનો સંવાદ હોય, તેમની પાસેથી કંઇક ને કંઇક શિખવા મળી રહેતું હોય છે અને એટલા માટે હું યથાશક્તિ પ્રયત્ન કરતો હોઉં છું કે યુવાનોને વધુને વધુ પ્રમાણમાં મળું, તેમની સાથે વાતો કરૂં, તેમના અનુભવો સાંભળું, તેમની આશાઓ, તેમની આકાંક્ષાઓ જાણ્યા પછી તે અનુસાર કોઈ કાર્ય કરી શકું એ માટે હું હંમેશા પ્રયાસ કરતો રહેતો હોઉં છું. એ મારૂ સૌભાગ્ય છે કે, મને આ વિશાળ યુવક મહોત્સવ અને સાધુ ભક્ત સંમેલનનો શુભારંભ કરવાની મને તક પ્રાપ્ત થઈ છે. ત્રણ વર્ષ પહેલાં હું જ્યારે પૂજ્ય શિવકુમાર સ્વામીજીનાં આશિર્વાદ લેવા માટે તુમકૂરૂ આવ્યો હતો ત્યારે અહીંનાં લોકોનો અને ખાસ કરીને નવયુવાનોનો જે પ્રેમ મળ્યો હતો તેને હું કદાપી ભૂલી શકીશ નહીં. ભગવાન બસવેશ્વર અને સ્વામી વિવેકાનંદજીનાં આશિર્વાદથી પૂજય શિવકુમાર સ્વામીજી રાષ્ટ્ર નિર્માણનાં યજ્ઞ માટે સમર્પિત છે. પોતાના શરીરની પળે-પળ, ક્ષણે-ક્ષણ તેમણે દેશ માટે ન્યોછાવર કરી છે. હું તેમના બહેતર સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ માટે હંમેશા પરમાત્માને પ્રાર્થના કરતો રહું છે. સાથીઓ, એવું ઘણું ઓછુ બનતું હોય છે કે, ત્રણ મહાન અવસરોનો ઉત્સવ એક સાથે મનાવવામાં આવી રહ્યો હોય, પરંતુ તુમકૂરૂમાં ઉત્સવની આ ત્રિવેણીનો પણ દિવ્ય સંયોગ બન્યો છે. તૂમકૂરૂમાં રામકૃષ્ણ આશ્રમની સ્થાપનાના 25 વર્ષ, શિકાગોમાં સ્વામી વિવેકાનંદજીના સંબોધનના 125 વર્ષ અને ભગિની નિવેદીતાજીના જન્મના 150 વર્ષ પૂર્ણ થવાનાં અવસરે થઇ રહેલું આ આયોજન સ્વયં એક ઘણું વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે, તેવું હું અનુભવી રહ્યો છું. આ ત્રણ અવસરોની ત્રિવેણીમાં ડૂબકી લગાવવા માટે કર્ણાટકનાં હજારો નવયુવાનો અહીં યુવક મહોત્સવ પ્રસંગે એકત્રિત થયા તે બાબત પણ એક ખૂબ મોટી સિદ્ધિ છે. હું વધુ એક વખત આપ સૌને આ મહોત્સવ માટે, પૂજય સ્વામીજીને, રામકૃષ્ણ મિશનને હૃદયપૂર્વક ખૂબ ખૂબ અભિનંદન પાઠવું છું અને વરિષ્ઠ લોકોને પ્રણામ કરૂં છું. આજના ત્રણે આયોજનાના કેન્દ્રબિંદુમાં સ્વામી વિવેકાનંદ છે. આપણે સારી રીતે જાણીએ છીએ કે, કર્ણાટક પર તો સ્વામી વિવેકાનંદજીનો વિશેષ પ્રેમ રહેતો હતો. અમેરિકા જતાં પહેલાં, કન્યાકુમારી જતી વખતે તે કર્ણાટકમાં રોકાયા હતા અને સ્વામી વિવેકાનંદજીએ આપણા આદ્યાત્મિક વિસ્તારને સમયની આવશ્યકતાઓ સાથે જોડ્યો હતો. તેમણે આપણાં ગૌરવમય ઈતિહાસને આપણા વર્તમાનની સાથે જોડ્યો હતો. મને આ બાબતની ઘણી ખુશી છે કે આજનો આ કાર્યક્રમ સાધુ- ભક્ત સંમેલન તરીકે આપણા આદ્યાત્મિક વિસ્તરણ અને યુવક મહોત્સવ તરીકે આપણાં વર્તમાનને એક સાથે જોડીને રેલવેના પાટાની જેમ આજે દેશને આગળ વધવાની પ્રેરણા આપી રહ્યો છે. દેશભરનો સંત સમાજ પણ અહીં એકત્ર થયો છે અને નવયુવાનો પણ એકઠા થયા છે. અહીં તીર્થ સ્થાનોની વાત થઈ રહી છે. સાથે સાથે ટેકનોલોજીની પણ ચર્ચા થાય છે. અહીંયા ઈશ્વરની પણ વાત થઈ રહી છે અને નવા ઈનોવેશનની પણ ચર્ચા થાય છે. કર્ણાટકમાં આદ્યાત્મિક મહોત્સવ અને યુવક મહોત્સવનું એક મોડલ વિકસીત થઈ રહ્યું છે. મને આશા છે કે આ આયોજન સમગ્ર દેશમાં અન્ય લોકોને પ્રેરણા આપશે. ભવિષ્યની તૈયારીઓ માટે આપણી ઐતિહાસિક પરંપરાઓ અને વર્તમાન યુવા શક્તિનો સંપર્ક અદભૂત જણાઈ રહ્યો છે. જો આપણે દેશનાં સ્વતંત્રતાનાં આંદોલનને ધ્યાનમાં લઈને 19મી અને 20મી સદીના ગાળા પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરીએ તો આપણને જણાશે કે તે સમયે પણ અલગ અલગ સ્તરે એક સંયુક્ત સંકલ્પ જોવા મળી રહ્યો હતો. આ સંયુક્ત સંકલ્પ દેશને ગુલામીની જંજીરોથી મુક્ત કરવાનો હતો. તે સમયે સંત હોય કે ભક્ત હોય, આસ્તિક હોય કે નાસ્તિક હોય, ગુરૂ હોય કે શિષ્ય હોય, શ્રમિક હોય કે વ્યવસાયિક હોય, સમાજનાં તમામ અંગો એક જ સંકલ્પથી જોડાયેલા હતા. એ સમયે આપણો સંત સમાજ એક બાબત સ્પષ્ટ રીતે જોઈ રહ્યો હતો કે, અલગ-અલગ જાતિઓમાં વિભાજીત થયેલો સમાજ, અલગ-અલગ વર્ગમાં વિભાજીત સમાજ, અંગ્રેજોનો સામનો નહીં કરી શકે. આ નબળાઈને દૂર કરવા માટે દેશનાં અલગ-અલગ ભાગોમાં ભક્તિ આંદોલનો ચાલ્યા હતા, સામાજીક આંદોલનો થયા હતા. આ આંદોલનોનાં માધ્યમથી દેશને સંગઠિત કરવામાં આવ્યો. દેશને તેની આંતરિક નબળાઈઓથી મુક્ત કરવા માટે એક અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું હતું. એ આંદોલનની નેતાગીરી કરનાર વર્ગે દેશના સામાન્ય લોકોને એક સમાન બનાવી દીધા હતા. સૌને બરાબરીનું સ્થાન આપ્યું હતું. બધાંને સન્માન આપ્યું હતું. દેશની જરૂરિયાતો સમજીને તેમણે પોતાની આદ્યાત્મિક યાત્રાને રાષ્ટ્ર નિર્માણની યાત્રામાં રૂપાંતરીત કરી હતી, જોડી દીધી હતી, સમર્પિત કરી દીધી હતી. તેમણે જન સેવાને જ પ્રભુ સેવાનું માધ્યમ બનાવ્યું હતું. સાથીઓ, લગભગ એ એવો સમય હતો કે, જ્યારે અલગ-અલગ ક્ષેત્રોમાં મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યવસાયીઓ આઝાદીની લડતમાં સામેલ થયા. વકિલ હોય કે શિક્ષક હોય, વૈજ્ઞાનિક હોય કે ડોક્ટર કે પછી એન્જીનિયર હોય. આ બધા વ્યવસાયીઓએ સાથે મળીને દેશની સ્વતંત્રતાના આંદોલનને એક નવી દિશા આપી અને સ્વતંત્રતા મળ્યા પછી પણ રાષ્ટ્ર નિર્માણનો મજબૂત પાયો નાંખ્યો હતો. આ બંને પ્રયાસો જ્યારે એક સાથે આગળ વધતા હોય ત્યારે બૌદ્ધિક અને સામાજીક સ્વરૂપે ઉભા થતા હોય છે અને ભારતના સંગઠિત થયેલા લોકોએ અંગ્રેજોને ભગાડી મૂકીને જ રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો અને સ્વતંત્રતાનાં સંયુક્ત સંકલ્પને સિદ્ધ કરી બતાવ્યો હતો. સ્વતંત્રતાનાં અનેક દાયકા પછી હવે દેશમાં ફરી એક વાર એવી જ સંકલ્પશક્તિ આકાર લઈ રહી છે. એવી જ સંકલ્પશક્તિ નજરમાં આવી રહી છે અને આવી સંકલ્પ શક્તિનો ક્યારેક-ક્યારેક જ અનુભવ પણ થતો હોય છે. હમણાં જ તમે જોયુ હશે કે ગઈ કાલે ઉત્તર-પૂર્વમાં અને પરમ દિવસે પૂરો દેશ હોળીના રંગે રંગાયેલો હતો ત્યારે ગઈ કાલે ઉત્તર-પૂર્વની ચૂંટણીઓનાં પરિણામો આવ્યા પછી સમગ્ર દેશમાં ઉત્સવનું વાતાવરણ પેદા થયું હતું. તમને લાગતું હશે કે હું આ કાર્યક્રમમાં તેનો ઉલ્લેખ શા માટે કરી રહ્યો છું? મને લાગે છે કે તમારા વચ્ચે મારા મનમાં જે ભાવ પેદા થતો હોય તે અને જે પરિણામો આવ્યા છે તેમાં કોણ જીત્યું અને કોણ હાર્યું, કઈ પાર્ટીને જીત મળી, એક પાર્ટીની હાર તો બીજી પાર્ટીની જીત થઈ હતી. હું એને રાજનીતિક પક્ષોના વિજય અને પરાજયની તુલાથી તોલતો નથી. મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે ઉત્તર-પૂર્વનાં લોકોની ખુશી સાથે સમગ્ર દેશ સામેલ હતો. એવા પ્રસંગો ખૂબ ઓછા આવતા હોય છે કે જ્યારે ઉત્તર- પૂર્વની કોઈ સિદ્ધિ સમગ્ર દેશની સિદ્ધિ બની જાય છે. આજકાલ તમે જોઈ રહ્યા હશો કે સમગ્ર દેશ ઉત્તર- પૂર્વના લોકોનાં સપનાં અનુસાર, તેમની ભાવનાઓ મુજબ, સવારથી જ ટીવી સામે બેસી ગયા હતા. જાણે તે પોતે જ ચૂંટણીના મેદાનમાં ન હોય તેવો અનુભવ સમગ્ર ભારત કરી રહ્યું હતું. હું સમજુ છું કે મારા ઉત્તર-પૂર્વના ભાઈઓ અને બહેનો માટે અને તેમણે જે જનાદેશ આપ્યો છે તે સ્વયં એક મોટું પરિવર્તન છે. રામકૃષ્ણ મિશન હોય, વિવેકાનંદ કેન્દ્ર હોય, હજારો કાર્યકર્તા હોય કે જીવનને સમર્પિત કરનારા નવયુવાનો હોય. સાધુ સંતો ઉત્તર-પૂર્વનાં જનકલ્યાણનાં કામોમાં લાગેલા છે અને તેના કારણે અહીં જે બેઠેલા છે તેમને ત્યાંની જમીની વાસ્તવિકતા શું છે તેનો સારી રીતે પરિચય છે અને એટલા માટે જ હું કહેવા માંગુ છું કે ઉત્તર-પૂર્વની ચૂંટણીઓના પરિણામો પછી દેશમાં જે મિજાજ દેખાઈ રહ્યો છે તે ઉત્તર-પૂર્વની દરેક વ્યક્તિના દિલમાં સમગ્ર ભારતનાં લોકોની ભાવનાઓ સાથે જોડાયેલો છે. તેમણે એક મજબૂત સંદેશ આપ્યો છે કે દેશની એકતા માટે એક ભારત- શ્રેષ્ઠ ભારત માટે આ ભાવનાઓની તાકાત ખૂબ મોટી પૂરવાર થાય છે. સાથીઓ, અગાઉ આપણે ત્યાં નીતિઓ અને નિર્ણયો એવી રીતે લેવામાં આવતા હતા કે ઉત્તર-પૂર્વનાં મનમાં એક અલગતાની ભાવના ઘર કરી ગઈ હતી. લોકો વિકાસની નહીં, વિશ્વાસ અને પોતાપણાંની મુખ્ય ધારાથી પોતે અલગ થઈ ગયા હોય તેવું અનુભવવા લાગ્યા હતા. કેટલીક સમસ્યાઓને કારણે આવી ભાવના ઉભી થઈ હતી. છેલ્લા 4 વર્ષમાં અમારી સરકારની નીતિઓ અને નિર્ણયો દ્વારા આ ઊણપ પૂરી કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો. તેમનામાં જે અલગતાનો ભાવ પેદા થયો હતો તે દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો. અમે ઉત્તર- પૂર્વનાં લોકોની ભાવનાત્મક એકતા માટે સંકલ્પ કર્યો અને તે સિદ્ધ કરી બતાવ્યો. ત્રિપૂરાનાં આદિવાસી વિસ્તારોમાં જે પરિણામો આવ્યા છે તેનાથી મને ખૂબ જ સંતોષ થયો છે અને હું તમને થોડા વિશેષ સ્વરૂપે બતાવવા માંગુ છું કે ત્રિપૂરા જેવા આટલા નાના રાજ્યમાં વિધાનસભાની 20 બેઠકો છે તે આદિવાસીઓની વધુ વસતિ ધરાવતા વિસ્તારોમાં આવેલી છે. આપણે ત્યાં એક એવો ભ્રમ ફેલાવવામાં આવ્યો હતો કે જ્યાં આદિવાસીઓ છે ત્યાં માઓવાદ છે, ત્યાં નકસલવાદ છે. ડાબેરી લોકોની આત્યાંતિક પ્રવૃત્તિ છે. આવી ઘણી બધી વાતો થતી હતી અને એવો ભ્રમ ફેલાવવામાં આવી રહ્યો હતો કે તેમને અલગ કરવાનાં સતત પ્રયાસો થઈ રહ્યા હોવાથી દેશને તોડવાની કોશિષ કરનારા લોકો માટે ત્યાં ભૂમિ તૈયાર થઈ જાય. પરંતુ ગઈ કાલે ત્રિપૂરાનાં પરિણામોએ એક અલગ ઉદાહરણ પૂરૂ પાડ્યું છે. ઉત્તર- પૂર્વનાં આદિવાસી ભાઈ-બહેનોએ ભારતીય જનતા પક્ષની તરફેણમાં એક પક્ષીય મતદાન કરીને નફરતની રાજનીતિને નકારી કાઢી છે. સાથીઓ, કટ્ટરતાનો જવાબ એકતા દ્વારા જ આપી શકાશે. દેશનો કોઈપણ ભાગ, કોઈપણ વર્ગ, પોતાને મુખ્ય પ્રવાહથી અલગ થયેલો અનુભવ ન કરે તે માટે અમારી સરકાર દ્વારા સંકલ્પબદ્ધ થઈને સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં એકતાનાં મંત્રને દરેક પળે શક્તિશાળી બનાવવાની જરૂર રહે છે. સંકલ્પ શક્તિનો આ પ્રવાહ આ સમયે કર્ણાટકનાં સ્ટેડિયમમાં પણ અનુભવી શકાય છે. જે મહાનુભવો મંચ પર બિરાજમાન છે તે તેનો વધારે અનુભવ કરી શકતા હશે. સાથીઓ, રાષ્ટ્ર નિર્માણ માટે સમર્પિત રહેવાનો આ સંકલ્પ સ્વામી વિવેકાનંદજીનાં એક સંદેશ દ્વારા વધુ સારી રીતે સમજી શકાય તેમ છે. સ્વામીજીએ કહ્યું હતું કે “