પ્રધાનમંત્રીએ વિજ્ઞાન ભવનમાં સીપીએસઈ સંમેલન2018માં કરેલાં સંબોધનનો મૂળપાઠ

ભારે ઉદ્યોગો અને સરકારી ક્ષેત્રનાં સાહસોનાંમારા સાથી મંત્રીશ્રી આનંદ કિર્તીજી, રાજ્ય કક્ષાનાં મંત્રીશ્રી બાબુલ સુપ્રિયોજી, મારા સહયોગી શ્રી પી. કે. મિશ્રાજી, શ્રી પી. કે. સિંહાજી, દેશભરમાંથી આવેલા કેન્દ્ર સરકારનાં જાહેર ક્ષેત્રનાં સાહસોનાં વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, અહીં ઉપસ્થિત મહાનુભાવો, દેવીઓ અને સજ્જનો. આપણાં અનંત ગીતેજી ગાતાં નથી અને બાબુલજી ગીતો ગાય છે. સરકારી ક્ષેત્રનાં સાહસો આપણી નાનકડી દુનિયા છે. આ તેમાં એક નવી શરૂઆત છે. હું તમારા બધાનું આ સીપીએસઈ સંમેલનમાં સ્વાગત કરું છું. તમને બધાને ખૂબ-ખૂબ અભિનંદન આપું છું. છેલ્લાં એક-દોઢ કલાકમાં મારી સામે વિવિધ વિષયો પર પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કરવામાં આવ્યાં છે. તેમાં તમારી મહેનત, તમારો ઉત્સાહ અમે સંપૂર્ણપણે જોઈએ તો હું કહી શકું કે વિચારોની સ્પષ્ટતા સ્પષ્ટપણે મને દેખાય છે. કોર્પોરેટ ગવર્નન્સથી લઈને નવીનતા, ટેકનોલોજી અને નવા ભારત પર તમારોદ્રષ્ટિકોણ, તમારા વિચારો પણ જાણવાની તક મને મળી છે. કદાચ આવું સૌભાગ્ય અગાઉ કોઈ પ્રધાનમંત્રીને મળ્યું છે કે નહીં એની મને ખબર નથી, પણ મને આજે મળ્યું છે. કોઈ પણ પ્રેઝન્ટેશન કરવા માટે એક ટીમ બને છે. તેઓ બધા સાથે મળીને કામ કરે છે, ચર્ચાવિચારણા કરે છે. આ તમામને હું અભિનંદન પાઠવું છું. તેમણે પ્રેઝન્ટેશન કરવા માટે ઘણું મનોમંથન કર્યું હશે અને ઘણાં સંદર્ભો ભેગા કર્યા હશે. વળી પોતાનાં રોજિંદા કાર્યોમાંથી થોડો સમય કાઢીને પણ તેમને વિચારવાની તક મળી હશે. અત્યારે મને જણાવવામાં આવ્યું છે કે છેલ્લાં થોડાં મહિનાઓમાં તમે બધા મનોમંથનનાં લાંબા ગાળામાંથી પસાર થયાં છો. પોતપોતાનાં સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં કેવી કેવી રીતે પરિવર્તનનો પવન ફૂંકવો છે એ વિશે તમે વિશદ્ ચર્ચાવિચારણા કરી છે. તમારી જાણકારી માટે મારે કહેવું જોઈએ કે તમે ત્યાં કશું કરી રહ્યાં હશો, તો તમારા માટે હું પણ કામ કરતો હતો. તમારા અધિકારીઓને બોલાવીને હું ચર્ચા કરતો હતો, કારણ કે હું ઇચ્છતો હતો કે મારી વૈચારિક પ્રક્રિયાનો તાલમેળ પણ તમારી સાથે જોડાય. આ રીતે દરેકે પોતાપોતાની રીતે, પોતપોતાનાં હોદ્દા મુજબ એક મનોમંથનની પ્રક્રિયાને આગળ ધપાવી. આ દરમિયાન મારા ધ્યાનમાં એવી તમામ મુશ્કેલીઓ આવી છે, જેનો સામનો સામાન્ય નાગરિકો પોતાનાં રોજિંદા જીવનમાં કરે છે. સરકાર આ સમસ્યાઓને દૂર કરવા માટે સતત કામ પણ કરી રહી છે. છેલ્લાં ચાર વર્ષમાં સરકારે સરકારી ક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત સંસ્થાઓને કામ કરવાની સ્વતંત્રતા આપી દીધી છે, જેથી તેઓ ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી નીભાવી શકે. સાથીદારો, આઝાદી પછી સરકારી ક્ષેત્રનાં સાહસોએ રાષ્ટ્રનિર્માણમાં દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં અતિ મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રદાન કર્યું છે. આઝાદી સમયે ભારતને ભંડોળની જરૂર હતી, નવી ટેકનોલોજીની જરૂર હતી, જુદાં જુદાં ક્ષેત્રોમાં રોકાણની જરૂર હતી – એ સમયે વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્યનો વિચાર કરીએ તો આ બધું મળવું સરળ નહોતું. આ પ્રકારનાં કસોટીનાં સમયે સરકારી ક્ષેત્રનાં સાહસોએ દેશ સાથે સંબંધિત જરૂરિયાતો પૂર્ણ કરવા માટે મોરચો સંભાળ્યો હતો. એક પછી એક સારીબ્રાન્ડ સ્થાપિત કરી હતી. ઊર્જાનું ઉત્પાદન, ઊર્જા સાથે સંબંધિત ઉપકરણની ડિઝાઇન, સ્ટીલનું ઉત્પાદન, ઓઇલ, ખનીજ, કોલસો વગેરે અનેક ક્ષેત્રોમાં પોતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપિત કર્યું હતું. જ્યારે ખાનગી ક્ષેત્રની ભૂમિકા હાલ જેટલી વધારે અને મહત્ત્વપૂર્ણ નહોતી, ત્યારે સરકારી સાહસોએ ભારતીય અર્થતંત્રને વેગ આપ્યો હતો. અત્યારે પણ આ સંસ્થાઓ ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂતી આપવાની સાથે ઔદ્યોગિક કામગીરીમાં ઉદ્દીપકની ભૂમિકાનીભાવી રહી છે. સાથીદારો, જ્યારે આપણે ખાનગી ક્ષેત્રમાં કાર્યરત કોઈ કંપનીનાં સીઇઓ (ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર – મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી)ની વાત કરીએ છીએ, ત્યારે તેની કામગીરીનાં મૂલ્યાંકનનો સંબંધ કંપનીનાં શેરધારકો માટે તેણે કેટલો નફો કર્યો એ વાત સાથે હોય છે. પણ સરકારી ક્ષેત્રનાં સાહસો માટે પણ નફો એટલો જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે, એટલો જ અગત્યનો છે. પણ સાથે સાથે તેનાં શિરે એક બહુ મોટી જવાબદારી હોય છે. સરકારી સાહસોએ ધ્યાનમાં રાખવું પડે છે કે, તેની કામગીરીથી સમાજનું કેવી રીતે અને કેટલું સારૂથયું. આપણે આપણી વાત શેર અને નફા પૂરતી મર્યાદિત ન રાખી શકીએ. જ્યારે આપણે સરકારી સાહસોની કામગીરીની વાત કરીએ, ત્યારે આપણે સંપૂર્ણ સમાજને ધ્યાનમાં રાખવો પડે. પીએસઈ એટલે ખરાં અર્થમાં