પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનું જોહનિસબર્ગમાં સમુદાયના સમારોહમાં સંબોધન

નમસ્તે, અહીં ઉપસ્થિત વિશાળ જનસમુદાય, વિવિધ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓ, ભાઈઓ અને બહેનો, સાનબનાની (સુપ્રભાત), નમસ્કાર, વનાક્કમ, કેમ છો, દક્ષિણ આફ્રિકામાં અહીં તમને મળીને આનંદ થયો છે. તમને બધાને મળવું મારા માટે ખુશીની વાત છે. તમે લોકો દૂરદૂરથી મને આશીર્વાદ આપવા આવ્યા છો, મને મળવા આવ્યા છો. તમને મળવાનું સૌભાગ્ય મને મળ્યું છે. જોહનિસબર્ગ, ડરબન, બ્લૂમ્ફાઉન્ટેઇન, કેપટાઉન, અરે, કેટલાક લોકો તો બોસ્ત્વાના અને લેસોતોમાંથી મને મળવા આવ્યા છે. હું તમારો હૃદયપૂર્વક આભારી છું. હું જાણું છું કે તમે બધા તમારા કામમાં અતિ વ્યસ્ત છો. જવાબદારી ધરાવતા લોકો છો. તેની વચ્ચે તમે મને મળવા સમય ફાળવ્યો એ બદલ હું આપનો ખૂબ ખૂબ આભાર માનું છું. મારું આ રીતે હૂંફ અને લાગણી સાથે સ્વાગત કરવા બદલ આભાર. તમારા પ્રેમ અને લગાવે આ મહાન દેશના મારા પ્રવાસને વધુ વિશિષ્ટ બનાવી દીધો છે. હું મારી સાથે વિશાળ હિંદ મહાસાગરને પાર વસતા 1.25 અબજ ભારતીયોના પ્રેમ અને મૈત્રીના સંદેશને લાવ્યો છું. મેં મારો પ્રવાસ શરૂ કરતા અગાઉ તમને બધાને અંગત ઇમેઇલ કર્યો હતો, મારા આજના ભાષણ માટે તમારા વિચારો અને સૂચનો માગ્યા હતા. નરેન્દ્ર મોદી એપ પર મને હજારો નવીન અને ઉપયોગી સૂચનો મળ્યા હતા. આ તમામ સૂચનોએ મને આજે તમારી સાથે વાત કરવામાં મદદ કરી છે. મિત્રો, • ભલે આપણે હિંદ મહાસાગરના સામસામા છેડા પર વસતા દેશોમાં રહેતા હોય; • આપણો ટાઇમ ઝોન ભલે જુદો હોય; અને • ભલે આપણે અલગ ગોળાર્ધમાં રહેતા હોય; • ઇતિહાસે આપણા પૂર્વજો ભલે અલગ કરી દીધા હોય; • આપણી રાષ્ટ્રીયતા અલગ હોઈ શકે છે; અને • ભલે આપણે જુદી જુદી ક્રિકેટ ટીમને સપોર્ટ કરતા હોઈએ. પણ આપણો સામાન્ય સાંસ્કૃતિક, આપણો ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક વારસો સુનિશ્ચિત કરે છે કે આપણે એકબીજા સાથે જોડાયેલા અને બંધાયેલા રહેવાના છીએ. દિલ અને દિમાગ, બંનેથી. મિત્રો, પરમ દિવસે 10મી જુલાઈ છે. તમે લોકો તેનું મહત્ત્વ સારી રીતે જાણો છો. એ જ દિવસે 1991માં દક્ષિણ આફ્રિકાની ક્રિકેટ ટીમ પરથી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધ દૂર થયો હતો અને તેના ગણતરીના મહિનાઓ પછી દક્ષિણ આફ્રિકાની ટીમે તેની પ્રથમ ક્રિકેટ મેચ ભારતની ભૂમિ રમી હતી. હવે ઇતિહાસનું બીજું પાસું જુઓ. જે ભારતે રંગભેદ દરમિયાન દક્ષિણ આફ્રિકાનો બહિષ્કાર કર્યો હતો, એ જ ભારત રંગભેદ નાબૂદ થયા પછી દક્ષિણ આફ્રિકા સાથે સંબંધની શરૂઆત કરનાર પ્રથમ દેશ હતો. મિત્રો, જ્યારે તમને જોઉં છું, ત્યારે મને તમારા પૂર્વજો અને તેમની પીડાઓનું સ્મરણ થાય છે. સાથે સાથે તેમની બહાદુરી પણ યાદ આવે છે. સદીઓ અગાઉ આપણા પૂર્વજોએ દરિયાઈ સફર ખેડીને દક્ષિણ આફ્રિકાની અજાણી ભૂમિ પર પગ મૂક્યો હતો. તેમણે દારૂણ ગરીબી અને મુશ્કેલીનો સામનો કર્યો હતો. તેમ છતાં તેમણે સંઘર્ષ કર્યો અને અસ્તિત્વ જાળવી રાખ્યું. દાયકાઓ સુધી રંગભેદનો સામનો કરીને પણ પોતાની સંસ્કૃતિ, પરંપરા અને ભાષાનું જતન કર્યું. આ જ સંઘર્ષમાંથી તેમણે સમૃદ્ધિના શિખરો સર કર્યા છે. અત્યારે હિંદી, તામિલ, ગુજરાતી, ઉર્દૂ અને તેલુગુની સુંદરતા દક્ષિણ આફ્રિકાના સમાજના તાણાવાણાને સમૃદ્ધ કરે છે. હોળીનો રંગ, દિવાળીની ચમક, પોંગલનો સ્વાદ અને ઇદનો તહેવાર ભારતીય સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓનું મેઘધનુષ જ નથી, પણ તે દક્ષિણ આફ્રિકાની જીવંત વિવિધતાનું પ્રતીક છે. આ દેશમાં તમારા પૂર્વજોએ ગરીબીનો, દમનનો, શોષણનો સામનો કર્યો હતો. પણ તેઓ ત્યાગ અને બલિદાનનો ગર્વ લઈ શકાય તેવો વારસો મૂકી ગયા છે. અને આ તમારી સફળતા અને સમૃદ્ધિમાં દેખાય છે. તેની વાસ્તવિકતા આ મહાન દેશની આર્થિક અને સામાજિક સમૃદ્ધિમાં તમારા પુષ્કળ પ્રદાનમાં છે. વસુધૈવકુટુમ્બકમની મૂળ ભારતીય ભાવનાને વળગી રહીને તમે પીડ પરાઈ જાણો છો અને એકબીજાની સારસંભાળ રાખો છો. હકીકતમાં આવું કરીને દક્ષિણ આફ્રિકાના ઉમુન્ટુ નમુન્ટુ ન્ગબન્ટુ (તમારી પ્રગતિમાં તમારી સાથે બીજા લોકોનો પણ ફાળો છો). મિત્રો, તમારામાંથી ઘણાને કદાચ ખ્યાલ નહીં હોય, પણ તમારા પૂર્વજોએ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રદાન કર્યું છે, જેના પર તમને બધાને ગર્વ હોવો જોઈએ. તમારા પૂર્વજો ભારતનો દરિયાકિનારો ખેડનાર પ્રથમ હતા. તેમનું બલિદાન, પોતાના સાંસ્કૃતિક મૂળિયાઓનું જતન કરવાની તેમની મક્કમતા અને તમામ અવરોધો વચ્ચે પણ સફળતા મેળવાની જીદ – તેમના આ ગુણોએ જ દક્ષિણ આફ્રિકામાં રહેતા ભારતીયોની વર્તમાન પેઢીઓને ઘડી છે. તે સમગ્ર દુનિયામાં વસતા ભારતીયોની માનસિકતાને પ્રભાવિત કરે છે અને માર્ગદર્શન પણ આપે છે. આખી દુનિયામાં અત્યારે વસતા ભારતીયોને માટે તમારા પૂર્વજો દિવાદાંડીરૂપ છે, કારણ કે તેમણે તમામ અવરોધો વચ્ચે સફળતા મેળવવાનો માર્ગ ચીંધ્યો હતો. મિત્રો, આ શહેર અને તેના લોકો અમારા માટે ઘણું મહત્ત્વ ધરાવે છે. અહીં જ મહાત્મા ગાંધીએ તેમની રાજનીતિ ઘડી હતી. આ શહેર સત્યાગ્રહની જન્મભૂમિ છે. દક્ષિણ આફ્રિકાએ મોહનદાસમાંથી મહાત્માને જન્મ આપ્યો હતો. પણ રંગભેદ સામેની લડતમાં ગાંધી એકલા નહોતા. દક્ષિણ આફ્રિકાની સ્વતંત્રતાની લડાઈના ઘણા નાયકો તમારી વચ્ચે પણ છે. 16 વર્ષના વલિઅમ્માનું બલિદાન કોણ ભૂલી શકે? સાહસિક થામ્બી નાયડુ અને નિઃસ્વાર્થ મોહમ્મદ કચલિયાના પ્રદાનને કોઈ ભૂલી શકે? મને આજે સવારે અહમદ કથરડાને મળવાનો ગર્વ છે. તેમણે નેલ્સન મંડેલા સાથે 26 વર્ષ જેલમાં ગાળ્યાં હતાં. રોબિન ટાપુની જેલની કઠિનતા લાલુ ચિબાને, મેક મહારાજને કે બિલી નાયરને ડગાવી શકી નહોતી. મારા માટે ખુશીની વાત એ છે કે આજે તે બધાના દર્શન કરવાની તક મને મળી હતી. તેમણે પારવાર યાતના વેઠી હતી, તેમ છતા તેમના ચહેરા પરની પ્રસન્નતા જોઈને હું એક નવી ઊર્જા, નવી પ્રેરણા લઈને હિંદુસ્તાન પરત ફરીશ. મૂલ્યો માટે અપાર વેદનાઓ સહન કરનાર આ મહાન આત્માઓને શત શત વંદન. ભારત માતાના આવા લાલ પર કયા હિંદુસ્તાનને ગર્વ ન થાય! આફ્રિકાના ભાઈઓ અને બહેનો સાથે ભારતીયોની પેઢીઓ પણ લડી હતી, તેમણે પણ યાતના વેઠી હતી અને દક્ષિણ આફ્રિકાના તમામ લોકો આઝાદી માણી શકે એ માટે ત્યાગ કર્યો હતો. આ દેશ માટે ત્યાગ અને બલિદાન આપનાર તમને બધાને હું વંદન કરું છું. તમે ભારતીય સંસ્કૃતિના સંતાનો છો, જેના પર અમને બધાને ગર્વ છે. તમે દક્ષિણ આફ્રિકાના વફાદાર નાગરિકો છો. તમે દક્ષિણ આફ્રિકાના મહેનતુ નાગરિકો છો. તમે સમૃદ્ધ વૈશ્વિક ભારતીય પરિવારનો હિસ્સો પણ છો. તમે આપણા બે મહાન દેશો વચ્ચે વિશિષ્ટ સેતુ સમાન છો. આ સેતુના પાયામાં આપણા સંયુક્ત મૂલ્યો અને સંઘર્ષો છે. આ પાયાના આધારે જ આપણે આપણા સમૃદ્ધ ભવિષ્યનું નિર્માણ કરવાનું છે. મિત્રો, દક્ષિણ આફ્રિકા પવિત્ર ભૂમિ છે. આ મંડેલાની ભૂમિ છે. આ મહાત્મા ગાંધીની કર્મભૂમિ છે. આ બંને મહાપુરુષોએ આપણને જે માર્ગ દર્શાવ્યો છે, તેમણે જે સ્વતંત્રતાની આપણને ભેટ ધરી છે, એ સંપૂર્ણ માનવજાત માટે પ્રેરણારૂપ છે. તેમનો અથાક જુસ્સો, તેમનું અદમ્ય સાહસ અને નૈતિક બળ આગામી પેઢીઓ માટે દિવાદાંડી બનશે. મહાત્માએ ભારતને બ્રિટિશરોની ગુલામીની જંજીરોમાંથી ભારતને આઝાદી અપાવી, જેમાંથી આધુનિક ભારતનો જન્મ થયો છે. તો નેલ્સન મંડેલાની ક્ષમા, કરુણા અને સ્વતંત્રતા તરફની લાંબી કૂચથી આ મેઘધનુષી રાષ્ટ્રનો જન્મ થયો હતો. દક્ષિણ આફ્રિકા ગાંધીના હૃદયમાં રહેતું હતું. મહાત્મા ગાંધી માનતા હતા કે આ ભૂમિ પર તેમનો પુનર્જન્મ થયો હતો. તેમણે જુલાઈ, 1914માં દક્ષિણ આફ્રિકામાં વિદાય લીધી હતી. વિદાય વેળાએ પોતાના વિદાય સમારંભમાં બાપૂએ કહ્યું હતું કે, “આ ભૂમિ મારા માટે હંમેશા પવિત્ર અને પ્રાણપ્યારી રહી છે. મારા હૃદયમાં તેનું સ્થાન મારી માતૃભૂમિ પછી તરત છે. હું ભારે હૃદયે દક્ષિણ આફ્રિકામાંથી વિદાય લઈ રહ્યો છું, પણ દક્ષિણ આફ્રિકાથી જે અંતર મને અલગ કરશે, તે જ તેની વધારે નજીક લઈ જશે. મારા હૈયામાં હંમેશા તેનું કલ્યાણ રહેશે.” અને આજે 100 વર્ષ પછી, એક સદી પછી, જ્યારે આપણે દક્ષિણ આફ્રિકાનો વિચાર કરીએ છીએ, ત્યારે બાપૂના એ શબ્દોનો પડઘો આપણા મનમસ્તિષ્કમાં પડે છે. ભાઈઓ અને બહેનો, આપણે એકબીજા પર નિર્ભર અને અતિ જોડાયેલી દુનિયામાં જીવીએ છીએ. તમારામાંથી ઘણા ભારતમાં વિકાસ સાથે નજીકથી જોડાયેલા છો. તમારી તમારા પૂર્વજોની માતૃભૂમિ સાથે જોડાવાની ઇચ્છા કદાચ એક પ્રકારનો ઉમળકો હોઈ શકે. પણ તમારે તમારા જોડાણને એટલા પૂરતું મર્યાદિત રાખવાની જરૂર નથી. અત્યારે ભારત વિવિધ તકોની ભૂમિ પણ છે, જેઓઃ • જોડાવા ઇચ્છે છે અને સહયોગ ઇચ્છે છે; • કશું નવીન કરવા ઇચ્છે છે અને કશું રચનાત્મક કરવા આતુર છે; • વેપાર અને રોકાણ કરવા ઇચ્છે છે; અને • કશું પેદા કરવા ઇચ્છે છે અને નિર્માણ કરવા ઇચ્છે છે. અત્યારે ભારત વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ચમકતો સિતારો છે. દુનિયામાં વૃદ્ધિનો દર ઘટી રહ્યો છે અને આર્થિક મંદી છે, ત્યારે ભારતે ચાલુ વર્ષે 7.6 ટકાના દરે મજબૂત વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. અમે આગામી વર્ષોમાં 8 ટકાથી વધારે દરે વૃદ્ધિ કરવા પ્રયાસરત છીએ. ભારતની પ્રગતિ ફક્ત કાગળ પર નથી. તે નક્કર કાર્યો દ્વારા સંચાલિત છે. અને તે આપણા અર્થતંત્રનો ચહેરો બદલવા અમારી પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતીક છે. આ માટે ઝડપી આર્થિક વૃદ્ધિની સાથે વિવિધ પ્રકારના પરિવર્તનો આકાર લઈ રહ્યા છે. એટલા માટે જ હું તમને કહું છું કે તમે લોકો એક વાર ભારત આવીને જુઓ કે તેની કેવી રીતે કાયાપલટ થઈ રહી છે. આ કાયાપલટનો ઉદ્દેશ ઉત્થાન કરવાનો છેઃ • ભારતની 1.25 અબજ જનતાનો ઉદ્ધાર કરવાનો; • તેના 500 શહેરોને દુનિયાના નકશા પર મૂકવાનો; • તેના 6,000 ગામડાઓમાં પરિવર્તનનો પવન ફૂંકવાનો. અમે નવા નવા ઉદ્યોગો સ્થાપિત થાય, વેપારધંધા વધે અને દેશનો વિકાસ થાય તેવું ઇચ્છીએ છીએ. આ માટે અમે દુનિયામાં અન્ય દેશો સાથે વેપારવાણિજ્ય, ઉત્પાદન, નવીનતા અને રોકાણમાં ભાગીદારી ઊભી કરવા ભારતની ક્ષમતા વધે એવી નીતિ બનાવી છે. અમારું ધ્યાન વેપારવાણિજ્ય સરળ કરવા પર કેન્દ્રીત છે, જેથી ભારતમાં સરકારી, ખાનગી અને વ્યક્તિગત વેપારધંધા તેમની સંપૂર્ણ ક્ષમતાએ ખીલી શકે. આ માટે અમે અત્યાધુનિક માળખું ઊભું કરવા ઇચ્છીએ છીએ. માળખાગત વિકાસ મકાન, વીજળી, પાણી અને સાફસફાઈ જેવી મૂળભૂત જરૂરિયાતો જ પૂર્ણ કરતો નથી. પણ આપણી જનતા માટે આર્થિક સમૃદ્ધિને વેગ આપવા બંદર, એરપોર્ટ, રેલ અને રોડનું નેટવર્ક ઊભું કરે છે. અમારી યોજના 100 સ્માર્ટ સિટી બનાવવાની છે, જેનો ઉદ્દેશ એવા શહેરી સમાજનું નિર્માણ કરવાનો છે, જે સ્થાયી, ટકાઉ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ હશે. દુનિયામાં ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજીના નિષ્ણાતો સાથે અમે ડિજિટલ ક્રાંતિને પણ આકાર આપી રહ્યા છીએ. આ ક્રાંતિ તમામ ક્ષેત્રે કામગીરીની દિશા બદલી નાંખશેઃ • સરકારની નાગરિકો સાથે જોડાવાની; • વેપારધંધાઓની તેના ક્લાયન્ટ સાથે આદાનપ્રદાન કરવાની; અને • પોતાના જૂના અને નવા માળખાઓ સાથે સમાજ સાથે જોડાવાની. ડિજિટલ માળખા પર નિર્ભર આ ક્રાંતિ ઇન્ફોર્મેશન હાઇવે પર માહિતી, રચનાત્મકતા અને વિચારોના મુક્ત આદાનપ્રદાનની સુવિધા આપે છે. મિત્રો, દક્ષિણ આફ્રિકાની જેમ ભારત યુવા રાષ્ટ્ર છે. અમારા 80 કરોડ યુવાનોની ઊર્જા સંપૂર્ણ દેશની ઇચ્છા અને આકાંક્ષાનું પ્રતીક છે. અમે તેમને ભારતના અર્થતંત્રના વિકાસ અને સમાજની સમૃદ્ધિનું એન્જિન બનાવવા ઇચ્છીએ છીએ. અને આ માટે અમે ભારતના યુવાનોમાં કૌશલ્ય વિકસાવવા યુદ્ધના ધોરણે કામ કરી રહ્યા છીએ. અમારી યોજના 2020 સુધીમાં ભારતમાં 50 કરોડ નવી રોજગારીનું સર્જન કરવાની છે. અમે તેમને ભારતની જરૂરિયાતો પૂર્ણ કરવા માટે જ સજ્જ કરવા ઇચ્છતાં નથી. પણ તેઓ વિશ્વને કુશળ મેનપાવર પૂરો પાડશે. ભારતના અર્થતંત્ર અને સમાજમાં જ પરિવર્તનનો પવન ફૂંકાઈ રહ્યો નથી. અમારા લોકોની માનસિકતા પણ બદલાઈ રહી છે. અને આ પરિવર્તન કહેવા પૂરતું નથી, કાગળ પર નથી, યોજનાઓમાં નથી. આ ફેરફારનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. અમારા ગામડાઓમાં નવી ગતિશીલતા, નવી લહેર ઊભી થઈ છે. શહેરોમાં ઉદ્યોગસાહસિકતાએ ઉડાન ભરી છે અને ઊર્જાવંત યુવાનો કશું નવું કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. અમારા યુવાનોમાં આત્મવિશ્વાસ જાગ્યો છે, તો ભારતના નાગરિકોમાં આશાવાદનો નવો સંચાર થયો છે. ભારતનો ઉદય એક ગાથા છેઃ • ફરી બેઠા થવાની; • નવનિર્માણ કરવાની; • શ્રેષ્ઠ ઝડપની; અને • ઉત્કૃષ્ટ વ્યાપકતાની. અત્યારે ભારતના વિકાસની ગાથા ફક્ત 4 અક્ષરથી બનેલા એક શબ્દમાં વ્યક્ત થઈ શકે છે. આ ચાર અક્ષર અને તેમાંથી બનેલો શબ્દ છે-