ઉના, હિમાચલ પ્રદેશમાં ફાર્મા, એજ્યુકેશન અને કનેક્ટિવિટી સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સના લોકાર્પણ સમયે પ્રધાનમંત્રીશ્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

ભારત માતાની જય ભારત માતાની જય ભારત માતાની જય અરે પ્રિય! શુ કરો છો? તમે ઠીક છો? માતા ચિંતાપૂર્ણી, તે ગુરુ નાનક દેવજી, તેમના વંશજો આપો, હું તરતિ નુ, મારા વંદન. સાથીઓ, ગુરુ નાનકજીને યાદ કરીને, ગુરુઓને યાદ કરીને, આજે મા ચિંતપૂર્ણીના ચરણોમાં નમન કરીને, ધનતેરસ અને દીપાવલી પહેલા હિમાચલને હજારો કરોડોની ભેટ આપીએ છીએ. આજે ઉનામાં, હિમાચલમાં, દિવાળી તેના સમય પહેલા આવી ગઈ છે. અહીં આટલી મોટી સંખ્યામાં દેવી સ્વરૂપા, અમારી માતાઓ અને બહેનો અમને આશીર્વાદ આપવા આવ્યા છે. આપ સૌના આ આશીર્વાદ અમારા સૌ માટે એક મોટો ભરોસો છે, તે ઘણી મોટી શક્તિ છે. ભાઈઓ અને બહેનો, મેં અહીં એટલો લાંબો સમય વિતાવ્યો છે કે જ્યારે પણ હું ઉના આવું છું ત્યારે ભૂતકાળની યાદો મારી આંખ સામે આવી જાય છે. આ મારું સૌભાગ્ય રહ્યું છે કે ઘણી વખત મને માતા ચિંતપૂર્ણી દેવી સમક્ષ માથું નમાવવાનો અને આશીર્વાદ મેળવવાનો લહાવો મળ્યો છે. અહીં શેરડી અને ગાંડ્યાળીનો સ્વાદ કોણ ભૂલી શકે. સાથીઓ, હિમાચલમાં રહેતી વખતે મને હંમેશા લાગતું હતું કે કુદરતે આ દેવભૂમિને આટલું સુંદર વરદાન આપ્યું છે. નદીઓ, ધોધ, ફળદ્રુપ જમીન, ખેતરો, પર્વતો, પર્યટનની અહીં ઘણી શક્તિ છે, પરંતુ કેટલાક પડકારો જોઈને મને તે દિવસોમાં ખૂબ જ અફસોસ થતો હતો, મારું મન અફસોસથી ભરાઈ જતું હતું. હું વિચારતો હતો કે જે દિવસે હિમાચલની આ ભૂમિની કનેક્ટિવિટી વધશે, જે દિવસે હિમાચલમાં ઉદ્યોગો વધશે, જે દિવસે હિમાચલના બાળકોને તેમના માતા-પિતા, ગામ, મિત્રોને છોડીને ભણવા માટે બહાર જવું પડશે નહીં. તે દિવસે પરિવર્તિત થાઓ. અને જુઓ આજે જો હું અહીં આવ્યો છું તો કનેક્ટિવિટી, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના કામ અને ઔદ્યોગિકીકરણને લગતી ઘટના છે, હું ખૂબ જ સેવા સાથે ભેટ લઈને આવ્યો છું. આજે ઉના ખાતે દેશના બીજા બલ્ક ડ્રગ પાર્કનું કામ શરૂ થયું છે. હવે જરા વિચારો હિમાચલના લોકો, મુશ્કેલીઓથી ભરેલો હિમાચલ, કુદરતી વિવિધતાઓથી ભરેલો હિમાચલ અને ભારતમાં ત્રણ બલ્ક ડ્રગ પાર્ક બને છે અને એક હિમાચલ એમાં ભાગ્ય પામે છે, મિત્રો આનાથી મોટી કોઈ ભેટ હોઈ શકે ખરી? આનાથી મોટો કોઈ નિર્ણય હોઈ શકે? ભાઈઓ, હિમાચલ પ્રત્યેના પ્રેમ અને સમર્પણનું આ પરિણામ છે. થોડા સમય પહેલા મને અંબ-અંદૌરાથી દિલ્હી સુધીની ભારતની ચોથી વંદે ભારત ટ્રેનને લીલી ઝંડી બતાવવાનો લહાવો મળ્યો હતો. એ પણ વિચારો, દેશની ચોથી વંદે ભારત ટ્રેન, આટલું મોટું ભારત, આટલા મોટા શહેરો, પણ મને ચોથી ટ્રેન મળી તો મારા હિમાચલને મળી ગઈ, ભાઈઓ. અને હું જાણું છું મિત્રો, આજે જો તમને ઘણા પરિવારો મળશે તો ભારતના ખૂણે ખૂણે મળશે, જેઓ એરપોર્ટ પર જઈને પ્લેન જોવાનું પસંદ કરશે, બેસવાનો વિચાર તો પછી છે. બાય ધ વે, હિમાચલમાં પહાડોમાં રહેતા લોકોને પૂછો તો બે-બે, ત્રણ-ત્રણ, ચાર-ચાર પેઢીઓ જીવતી હશે, તેઓએ ક્યારેય ટ્રેન જોઈ નથી, ન તો ક્યારેય ટ્રેનની અંદર સવારી કરી હશે. આઝાદીના 75 વર્ષ પછી પણ આવી સ્થિતિ છે. આજે હિમાચલમાં માત્ર ટ્રેન જ નહીં, ભારતની સૌથી આધુનિક ટ્રેન આવીને ઊભી રહી, ભાઈઓ, અને અહીં સુધી જતી રહી. હિમાચલની પોતાની ટ્રિપલ આઈટી (આઈઆઈઆઈટી)ની કાયમી ઈમારતનું પણ આજે ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. ડબલ એન્જિન સરકાર હિમાચલને જે ઊંચાઈ પર જોવા માંગે છે તે આ પ્રોજેક્ટ્સ છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ ખાસ કરીને હિમાચલની નવી પેઢી, યુવા પેઢીના સપનાઓને નવી પાંખો આપશે. આ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ઉના, હિમાચલ પ્રદેશને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન. સાથીઓ, આપણે બધા જાણીએ છીએ કે જરૂરિયાતો અને આશાઓ અને આકાંક્ષાઓ વચ્ચે તફાવત છે. હિમાચલમાં અગાઉની સરકારો અને દિલ્હીમાં બેઠેલી સરકારો પણ તમારા લોકોની જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં ઉદાસીન હતી અને તેઓ તમારી આશાઓ અને આકાંક્ષાઓને ક્યારેય સમજી શક્યા નહોતા, તેઓએ ક્યારેય તેમની પરવા કરી નથી. મારા હિમાચલને આના કારણે મોટું નુકસાન થયું છે, અહીંની યુવા પેઢીએ લઈ લીધું છે, અહીંની માતાઓ અને બહેનોએ લઈ લીધી છે. પણ, હવે સમય બદલાઈ ગયો છે. અમારી સરકાર માત્ર લોકોની જરૂરિયાતો જ પૂરી નથી કરી રહી, પરંતુ લોકોની આશાઓ અને આકાંક્ષાઓને પૂરી કરવા માટે પૂરી તાકાતથી કામ કરી રહી છે. આ માટે મને યાદ છે કે હિમાચલની સ્થિતિ શું હતી, હું જ્યારે અહીં રહેતો હતો ત્યારે ક્યાંય વિકાસનું કામ જોવા મળતું નહોતું. અવિશ્વાસના ડુંગર છે, નિરાશાના પહાડ છે, આગળ વધી શકશે, નહીં જશે, વિકાસની અપેક્ષાઓ વચ્ચે બહુ મોટું અંતર, એક પ્રકારનો ખાડો. તેઓએ ક્યારેય વિકાસની જરૂરિયાતોના ખાડાને ભરવાનું વિચાર્યું ન હતું, તેઓ તરછોડાયા હતા. અમે તેને ભરી દીધું છે, પરંતુ હવે અમે હિમાચલમાં મજબૂત રીતે નવી ઇમારતો બનાવી રહ્યા છીએ. સાથીઓ, દુનિયામાં એવા ઘણા દેશો છે કે 20મી સદીમાં જ, છેલ્લી સદીમાં જ ભારતમાં ગુજરાત જેવા અનેક રાજ્યોમાં ગ્રામીણ રસ્તાઓ, પીવાનું શુદ્ધ પાણી, શૌચાલય, આધુનિક હોસ્પિટલો, આ સુવિધાઓ આપવામાં આવી હતી. પરંતુ ભારતમાં કેટલીક સરકારો એવી હતી જેણે સામાન્ય માણસને આ સુવિધાઓ મેળવવી મુશ્કેલ બનાવી દીધી હતી. આપણા પર્વતીય વિસ્તારોને આના કારણે ઘણું નુકસાન થયું છે. અહીં રહેતી વખતે મેં નજીકથી જોયું છે કે રસ્તાના અભાવે આપણી સગર્ભા માતાઓ અને બહેનોને હોસ્પિટલમાં જવા માટે કેવી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડતો હતો, આપણા કેટલાય વડીલો હોસ્પિટલ પહોંચતા પહેલા જ મૃત્યુ પામતા હતા. ભાઈઓ અને બહેનો, પહાડોમાં રહેતા લોકો જાણે છે કે રેલ કનેક્ટિવિટીના અભાવને કારણે તેઓ એક રીતે દુનિયાથી કપાઈ ગયા છે. જે વિસ્તારમાં અનેક ઝરણાં છે, નદીઓ વહેતી હોય છે, પીવાના પાણી માટે તડપવું પડે છે, ત્યાં બહારના લોકો ક્યારેય કલ્પના કરી શકતા નથી કે નળમાંથી પાણી મેળવવું કેટલું મોટું પડકાર બની ગયું છે. જે લોકોએ વર્ષો સુધી અહીં સરકારો ચલાવી, તેઓને જાણે હિમાચલના લોકોની વેદનાની પરવા નથી. હવે આજનો નવો ભારત આ તમામ જૂના પડકારો પર ઝડપથી કામ કરી રહ્યું છે. છેલ્લી સદીમાં જે સુવિધાઓ લોકો સુધી પહોંચવી જોઈતી હતી તે હવે લોકો સુધી પહોંચી રહી છે. પરંતુ શું આપણે ત્યાં અટકીશું? તમે મિત્રોને કહો, તમે આટલું બધું કર્યું છે, બહુ સારું કર્યું છે, શું આટલું બધું બંધ થઈ જશે? અને આગળ વધવું કે નહીં? અને ઝડપથી વધવું કે ન વધવું? આ કામ કોણ કરશે ભાઈઓ? તમે અને હું સાથે મળીને કરીશું, ભાઈઓ. અમે 20મી સદીની સુવિધાઓ પણ આપીશું અને મારા હિમાચલને 21મી સદીની આધુનિકતા સાથે પણ જોડીશું. તેથી, આજે હિમાચલમાં અભૂતપૂર્વ વિકાસ કાર્યો થઈ રહ્યા છે. આજે, જ્યારે હિમાચલમાં ગ્રામીણ રસ્તાઓનું નિર્માણ બમણી ઝડપે થઈ રહ્યું છે, તો બીજી તરફ ગ્રામ પંચાયતોને બ્રોડબેન્ડ કનેક્ટિવિટી પણ ઝડપી દરે પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. આજે જ્યારે હિમાચલમાં હજારો શૌચાલય બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ દરેક ગામમાં વીજળીની વ્યવસ્થામાં સુધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આજે, એક તરફ, હિમાચલમાં ડ્રોન દ્વારા દુર્ગમ વિસ્તારોમાં આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ પહોંચાડવાનું કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ વંદે ભારત જેવી ટ્રેનો ઝડપી ગતિએ દિલ્હી પહોંચે છે. આજે એક તરફ હિમાચલમાં નળમાંથી પાણી પહોંચાડવાનું અભિયાન ચાલી રહ્યું છે તો બીજી તરફ કોમન સર્વિસ સેન્ટર દ્વારા સરકારની તમામ સેવાઓ ગામડે ગામડે પહોંચાડવામાં આવી રહી છે. અમે માત્ર 20મી સદીના લોકોની જરૂરિયાતો જ પૂરી નથી કરી રહ્યા, પરંતુ અમે 21મી સદીની આધુનિક સુવિધાઓ પણ હિમાચલના ઘરના ઘર સુધી પહોંચાડી રહ્યા છીએ. સાથીઓ, અત્યારે અહીં હરોલીમાં વિશાળ બલ્ક ડ્રગ પાર્કનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. જેમ કે જયરામજી થોડા દિવસો પહેલા કહેતા હતા કે નાલાગઢ-બદ્દીમાં મેડિકલ ડિવાઈસ પાર્ક પર પણ કામ શરૂ થઈ ગયું છે. આ બંને પ્રોજેક્ટ દેશની સાથે સાથે દુનિયાભરમાં હિમાચલનું નામ રોશન કરશે. હાલમાં, ડબલ એન્જિન સરકાર આ બલ્ક ડ્રગ પાર્ક પર લગભગ રૂ. 2,000 કરોડનું રોકાણ કરી રહી છે. હિમાચલ જેવા નાના રાજ્યમાં એક પ્રોજેક્ટ માટે 2 હજાર કરોડ રૂપિયા, આવનારા વર્ષોમાં અહીં આ કામમાં 10 હજાર કરોડ રૂપિયાથી વધુનું રોકાણ થવાનું છે. હજારો કરોડનું આ રોકાણ ઉના, હિમાચલની કાયાપલટ કરશે. તેનાથી રોજગારની હજારો તકો ઉભી થશે, હજારો સ્વરોજગારીની તકો ઉભી થશે. સાથીઓ, કોરોના કાળમાં હિમાચલમાં બનેલી દવાઓની શક્તિ આખી દુનિયાએ જોઈ છે. ભારતને ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનમાં વિશ્વનું ટોચનું સ્થાન બનાવવામાં હિમાચલની ભૂમિકા વધુ વધવાની છે. અત્યાર સુધી આપણે દવાઓ માટે જરૂરી મોટા ભાગના કાચા માલ માટે વિદેશ પર નિર્ભર રહેવું પડતું હતું. હવે જ્યારે કાચો માલ હિમાચલમાં જ બનશે, દવા પણ હિમાચલમાં જ બનશે, ત્યારે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ પણ ખીલશે અને દવાઓ પણ વધુ સસ્તી બનશે. આજે, જન ઔષધિ કેન્દ્રો દ્વારા, અમારી સરકાર આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ 5 લાખ રૂપિયા સુધીની મફત સારવાર આપીને ગરીબોની ચિંતા ઘટાડવાનું કામ કરી રહી છે. આ બલ્ક ડ્રગ પાર્ક ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગને સસ્તી અને સારી સારવાર આપવાના અભિયાનને વધુ મજબૂત બનાવશે. મિત્રો, તમે બધા હિમાચલના લોકો સાક્ષી છો કે ખેતી હોય કે ઉદ્યોગ, જ્યાં સુધી સારી કનેક્ટિવિટી નહીં હોય ત્યાં સુધી વિકાસની ગતિ તેજ નહીં થઈ શકે. અગાઉની સરકારો કેવી રીતે કામ કરતી હતી તેનું ઉદાહરણ આપણો નાંગલ ડેમ તલવારી રેલ્વે લાઈન છે. ચાળીસ વર્ષ પહેલા તમે વિચારો છો, 40 વર્ષ પહેલા એક નાની રેલ્વે લાઈન પર દિલ્હીમાં બેઠેલી સરકારે સ્ટેમ્પ લગાવ્યો હતો, ફાઈલ બનાવી હતી, તેના પર સહી કરી હતી અને જ્યારે ચૂંટણીઓ સામે આવી રહી હતી ત્યારે લોકોની આંખમાં ધૂળ ચડતી હતી.આ કામ કરીને વોટ મેળવ્યા હતા. 40 વર્ષથી વધુ સમય થઈ ગયો છે, જમીન પર એક પણ કામ થયું નથી. પણ આટલા વર્ષો પછી કંઈક અધૂરું દેખાવા લાગ્યું. કેન્દ્રમાં અમારી સરકાર બન્યા બાદ હવે આ રેલ્વે લાઇનનું કામ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. વિચારો, જો આ કામ વહેલું થયું હોત તો ઉનાની જનતાને પણ ફાયદો થયો હોત. સાથીઓ, ડબલ એન્જિન સરકાર હિમાચલમાં રેલવે સેવાના વિસ્તરણ અને આધુનિકીકરણ માટે સતત કામ કરી રહી છે. આજે હિમાચલમાં ત્રણ નવા રેલ પ્રોજેક્ટ પર કામ ચાલી રહ્યું છે. આજે જ્યારે દેશ મેડ ઈન ઈન્ડિયા વંદે ભારત ટ્રેનો સાથે જોડાઈ રહ્યો છે, ત્યારે હિમાચલ હજુ પણ દેશના અગ્રણી રાજ્યોમાંનું એક છે. વંદે ભારત એક્સપ્રેસ, યે નૈના દેવી, યે ચિંતપૂર્ણી, યે જ્વાલાદેવી, યે કાંગરાદેવી, આપણાં શક્તિપીઠો તેમજ આણંદપુર સાહિબ જેવાં આપણાં પવિત્ર સ્થળો, અહીં મુસાફરી કરવી ખૂબ જ સરળ બની જશે. ઉના જેવા પવિત્ર શહેરમાં, જ્યાં ગુરુ નાનક દેવજીના વંશજો રહે છે, આ તેમના માટે બેવડી ભેટ છે. આ વંદે ભારત ટ્રેન કરતારપુર કોરિડોર દ્વારા અમારી સરકારે કરેલી સેવાને વધુ વધારશે. મા વૈષ્ણો દેવીના દર્શન માટે વંદે ભારત એક્સપ્રેસ પહેલાથી જ હતી, હવે અહીંની શક્તિપીઠો પણ આ આધુનિક સેવામાં જોડાઈ રહી છે. અન્ય શહેરોમાં કામ કરતા સાથીઓને પણ વંદે ભારત એક્સપ્રેસનો લાભ મળશે. સાથીઓ, હિમાચલના યુવાનોનું હંમેશાથી સપનું રહ્યું છે કે તેઓ તેમના અભ્યાસ માટે હિમાચલમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ મેળવે. તમારી આ આકાંક્ષા પર પહેલાથી જ થોડું ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. અમે પહેલાની જેમ રિવાજો બદલી રહ્યા છીએ. અટકી, અટકી, ભટકવું, ભૂલી જવું, આ આપણો રસ્તો નથી. અમે નક્કી કરીએ છીએ, નક્કી કરીએ છીએ, પરિપૂર્ણ કરીએ છીએ અને પરિણામો પણ બતાવીએ છીએ. આખરે શું કારણ હતું કે હિમાચલના યુવાનોને લાંબા સમય સુધી ઉચ્ચ શિક્ષણની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા? અહીંના યુવાનોને દવા, એન્જિનિયરિંગ, બિઝનેસ મેનેજમેન્ટ, ફાર્મસીનો અભ્યાસ કરવા માટે પડોશી રાજ્યોમાં કેમ જવું પડ્યું? સાથીઓ, અગાઉની સરકારોએ આ તરફ ધ્યાન આપ્યું ન હતું કારણ કે તેઓ હિમાચલને તાકાતથી નહીં પરંતુ તેની સંસદની બેઠકોની સંખ્યાના આધારે નક્કી કરતી હતી. તેથી હિમાચલને