NASSCOM ટેકનોલોજી અને નેતૃત્ત્વ મંચમાં પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

નમસ્કાર ! આ વખતે નાસકોમ ટેકનોલોજી અને લીડરશીપ ફોરમ મારી દૃષ્ટિએ ઘણું વિશેષ છે. આ એક એવો સમય છે કે જ્યારે દુનિયા ભારત તરફ અગાઉ કરતાં ઘણી વધુ આશા અને ભરોસા સાથે નજર માંડી રહી છે. આપણે ત્યાં કહેવામાં આવે છે કે ના દૈન્યમ્, ના પલાયનમ્ ! આનો અર્થ એવો થાય છે કે પડકાર ગમે તેટલો પણ મુશ્કેલ હોય, આપણે પોતાની જાતને કમજોર સમજવી ન જોઈએ કે પછી પડકારના ડરથી પલાયન વૃત્તિ દાખવવી જોઈએ નહીં. કોરોનાના કાળ દરમ્યાન ભારતમાં જ્ઞાન- વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે આપણી ટેકનોલોજીએ પોતાને પૂરવાર તો કરી જ છે, પરંતુ પોતાનું નવસર્જન પણ કર્યું છે. એક એવો સમય હતો કે જ્યારે આપણે શીતળાની રસી માટે પણ બીજા દેશો ઉપર આધાર રાખવો પડતો હતો અને આજે એક સમય એવો છે કે જ્યારે દુનિયાના અનેક દેશને આપણે ભારતમાં બનેલી કોરોના રસી આપી રહ્યા છીએ. કોરોના કાળ દરમ્યાન ભારતે જે ઉપાયો આપ્યા, તે આજે સમગ્ર દુનિયા માટે પ્રેરણારૂપ બન્યા છે અને આપ સૌ સાથીઓને સાંભળવાનો મને જે મોકો મળ્યો છે તથા કેટલા સીઈઓએ મને જણાવ્યું છે તે મુજબ ભારતના આઈટી ઉદ્યોગે કમાલ કરી દેખાડી છે. જ્યારે તમારી ટીપ્સ કામ કરતી હોય છે ત્યારે તમારો કોડ વસ્તુઓને ચાલુ રાખે છે. જ્યારે સમગ્ર દેશના ઘર ચાર દિવાલો વચ્ચે અટવાઈ પડ્યા હતા ત્યારે ઉદ્યોગને સરળતાથી ચલાવવામાં આવી રહ્યા હતા. વિતેલા વર્ષના આંકડા ભલે, દુનિયાને આશ્ચર્યચક્તિ કરી રહ્યા હોય. તમારી ક્ષમતાઓને જોતાં ભારતના લોકોને આ બધુ ઘણું સ્વાભાવિક લાગે છે. સાથીઓ, એક એવી સ્થિતિ હતી કે જ્યારે દરેક ક્ષેત્રે કોરોનાની અસર થઈ હતી. એવા સમયમાં પણ આશરે બે ટકાનો વૃધ્ધિ દર હાંસલ કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે નકારાત્મક વૃધ્ધિની શંકા સેવવામાં આવી રહી હતી ત્યારે ભારતના આઈટી ઉદ્યોગે પોતાની આવકમાં 4 અબજ ડોલરનો ઉમેરો કર્યો તે ખરેખર પ્રશંસનિય બાબત છે. અને તમારી સમગ્ર ટીમ આ માટે અભિનંદનને પાત્ર છે. આ ગાળા દરમ્યાન આઈટી ઉદ્યોગે લાખો લોકોને નવી રોજગારી પૂરી પાડીને પોતાની ક્ષમતા સિધ્ધ કરી બતાવી છે કે તેને શા માટે ભારતના વિકાસ માટેનો મજબૂત સ્તંભ ગણવામાં આવે છે. આજે તમામ ડેટા, તમામ સંકેતકો એવું દર્શાવી રહ્યા છે કે આઈટી ઉદ્યોગની વૃધ્ધિની ગતિશીલતા આ રીતે નવી ઉંચાઈઓને સ્પર્શી જવાની છે. સાથીઓ, નૂતન ભારતના દરેક ભારતવાસી પ્રગતિ માટે આતુર છે. અમારી સરકાર નૂતન ભારતને, ભારતના યુવાનોની આ ભાવનાને સમજે છે. 130 કરોડ કરતાં વધુ ભારતીયોની આકાંક્ષાઓ આપણને ઝડપભેર આગળ ધપવા માટે પ્રેરણા આપી રહી છે. નૂતન ભારત સાથે જોડાયેલી અપેક્ષાઓ જેટલી સરકાર માટે છે તેટલી તમારા માટે પણ છે, દેશના ખાનગી ક્ષેત્ર પાસે પણ છે. સાથીઓ, ભારતના આઈટી ઉદ્યોગે પોતાની કામગીરીનો વ્યાપ વૈશ્વિક ફલક ઉપર વર્ષો પહેલાં વિસ્તાર્યો હતો. આપણાં ભારતીય નિષ્ણાંતો સમગ્ર દુનિયાને સર્વિસ અને ઉપાયો પૂરાં પાડવામાં નેતૃત્વ દાખવી રહ્યા હતા, યોગદાન આપી રહ્યા હતા, પરંતુ કેટલાક કારણોથી ભારતનું જે વિશાળ સ્થાનિક બજાર છે તેનો લાભ આઈટી ઉદ્યોગને મળી શક્યો ન હતો. આ કારણે ભારતમાં ડિજિટલ ડીવાઈડ વધતું ગયું. એક રીતે આપણે કહી શકીએ કે આપણી સામે દીવા તળે અંધારા જેવી વાત હતી. અમારી સરકારની નીતિઓ અને નિર્ણય એ બાબતનો સાક્ષી છે કે કેવી રીતે વિતેલા વર્ષોમાં અમારી સરકારે આ અભિગમ બદલી નાંખ્યો હતો. સાથીઓ, અમારી સરકાર એ બાબત સારી રીતે જાણે છે કે બંધનો વચ્ચે ભવિષ્યનું નેતૃત્વ વિકસિત નહીં થઈ શકે. એટલા માટે સરકારે ટેક ઈન્ડસ્ટ્રીને બિનજરૂરી નિયમનોથી, બંધનોમાંથી મુક્ત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. નેશનલ ડિજિટલ કોમ્યનિકેશન પોલિસી એ એક આવો જ મોટો પ્રયાસ હતો. ભારતને ગ્લોબલ સોફ્ટવેર પ્રોડક્ટસ હબ બનાવવા માટે નેશનલ પોલિસી પણ બનાવવામાં આવી હતી. સુધારાનો આ સિલસીલો કોરોના કાળ દરમ્યાન પણ ચાલુ રહ્યો હતો. કોરોના કાળમાં જ “અધર સર્વિસ પ્રોવાઈડર” (ઓએસપી) માર્ગરેખાઓ જારી કરવામાં આવી હતી. હજુ હમણાં જ તમારી ચર્ચા દરમ્યાન તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેનાથી નવી પરિસ્થિતિઓમાં કામ કરવાનું તમારા માટે આસાન બન્યું છે. તમારા કામમાં ઓછામાં ઓછી ખલેલનો સામનો કરવો પડે છે. જે રીતે મને કેટલાક મિત્રોએ કહ્યું તે મુજબ આજે પણ 90 ટકા કરતાં વધુ લોકો પોતાના ઘરેથી જ કામ કરી રહ્યા છે. અને આટલું જ નહીં, કેટલાક લોકો તો પોતાના મૂળ ગામમાંથી કામ કરી રહ્યા છે. જુઓ, આ પરિસ્થિતિ ખુદ એક ઘણી મોટી તાકાત બની રહેવાની છે. 12 ચેમ્પિયન સર્વિસ સેક્ટર્સમાં માહિતી ટેકનોલોજીનો પણ સમાવેશ કરવાનો લાભ મળવાનો શરૂ થયો છે. સાથીઓ, હજુ બે દિવસ પહેલાં જ વધુ એક મહત્વનો નીતિ વિષયક સુધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેનું આપ સૌએ સ્વાગત કર્યું છે. મેપ અને જીઓ સ્પેટિઅલ ડેટાને નિયંત્રણમાંથી મુક્ત કરીને તેને ઉદ્યોગ માટે ખૂલ્લું મૂકવામાં આવ્યું તે એક મહત્વનુ કદમ છે. આ એક એવું કદમ છે કે જે આ ફોરમનો થીમ પણ છે- ‘શેપીંગ ધ ફ્યુચર ટુવર્ડઝ એ બેટર નોર્મલ’. હું સમજું છું કે એક પ્રકારે કહીએ તો તમારી શિખર પરિષદનું જે કામ છે તે સરકારે કરી દીધું છે. આ એક એવું કદમ છે કે જે આપણી ટેક સ્ટાર્ટઅપ ઈકોસિસ્ટમને સશક્ત બનાવનારૂં બની રહેશે. આ એક એવું કદમ છે કે જે માત્ર આઈટી ઉદ્યોગને જ નહીં, પરંતુ આત્મનિર્ભર ભારતના વ્યાપક મિશનને પણ મજબૂત બનાવનારૂં બની રહેશે. મને યાદ છે કે તમારામાંથી અનેક ઉદ્યોગસાહસિકો નકશા અને જીઓ-સ્પેશ્યલ ડેટા સાથે જોડાયેલા નિયંત્રણો અને તુમારશાહી સાથે જોડાયેલી બાબતો અલગ અલગ મંચ ઉપર રજૂ કરો છો. હવે એક વાત એ કહીશ કે આ બધા વિષયોમાંથી સૌથી મોટો જો કોઈ ખતરો જણાતો હોય તો તે સુરક્ષા સંબંધિત હતો. જો આ બાબતો ખૂલ્લી પડી જશે તો સુરક્ષા માટે સંકટ ઉભું થશે તેવી વાત વારંવાર કહેવામાં આવતી હતી, પરંતુ સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ હલ કરવા માટે આત્મવિશ્વાસ એ એક મોટી તાકાત બની રહે છે અને આજે ભારત આત્મવિશ્વાસથી ભરેલું છે. સરહદ ઉપર આપણે આ જોઈ રહ્યા છીએ અને આ પ્રકારના નિર્ણયો ત્યારે જ શક્ય બને છે કે જ્યારે તે માત્ર ટેકનોલોજીના વ્યાપમાં હોતા નથી. આ નિર્ણય માત્ર વહિવટી સુધારો છે અને એટલું જ નહીં, આ નિર્ણયથી સરકાર એક નીતિનિયમથી દૂર રહી છે તેવું પણ નથી. આ નિર્ણય ભારતના સામર્થ્યનો પરિચય આપે છે. ભારતને વિશ્વાસ છે કે કોઈપણ સમયે આ નિર્ણય કર્યા પછી પણ આપણે દેશને સુરક્ષિત રાખી શકીશું અને દેશના નવયુવાનો દુનિયામાં પોતાનું ધાર્યું કરી શકવાની તક પણ પ્રાપ્ત કરી શકશે. જ્યારે જ્યારે તમારા જેવા સાથીઓ સાથે મારી ચર્ચા થતી હતી ત્યારે એક સમસ્યાનો મને અહેસાસ થતો હતો કે આપણાં યુવા ઉદ્યોગસાહસિકોને, આપણાં સ્ટાર્ટઅપ્સને દુનિયામાં ઉભી થતી નવી તકોનો લાભ ઉઠાવવા માટે પૂરતી સ્વતંત્રતા મળવી જોઈએ એવી વિચારધારા સાથે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. સરકારને દેશના નાગરિકો ઉપર, આપણાં સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઈનોવેટર્સ ઉપર પૂરો ભરોસો છે. આ ભરોસા સાથે સેલ્ફ સર્ટિફિકેશનને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. સાથીઓ, વિતેલા 6 વર્ષમાં ભારતના આઈટી ઉદ્યોગે જે પ્રોડક્ટસ અને ઉપાયો તૈયાર કર્યા છે તે બધાંને અમે શાસનનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો બનાવ્યા છે. ખાસ કરીને ડિજિટલ ઈન્ડીયાએ, ડિજિટલ ટેકનોલોજીએ સામાન્યમાં સામાન્ય ભારતીયને સશક્ત બનાવ્યો છે. સરકાર સાથે જોડ્યો છે. આજે ડેટાનું પણ લોકશાહીકરણ કરવામાં આવ્યું છે અને લાસ્ટ માઈલ સર્વિસ ડિલીવરી પણ અસરકારક બની છે. આજે સેંકડો સરકારી સર્વિસીસની ડીલીવરી ઓનલાઈન કરવામાં આવી રહી છે. શાસનમાં ટેકનોલોજીનો અસરકારક ઉપયોગ કરવાથી ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગને સુવિધા મળવાની સાથે સાથે ભ્રષ્ટાચારમાંથી પણ મોટી રાહત મળી છે. સમગ્ર દુનિયામાં આપણી થીંક ટેન્ક પ્રોડક્ટસ અને યુપીઆઈ જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સની ચર્ચા આજે પણ થઈ રહી છે. વિશ્વ બેંક સહિતની સંસ્થાઓ તેના સામર્થ્યની ચર્ચા કરી રહી છે. માત્ર ત્રણથી ચાર વર્ષની અંદર જ રોકડ વ્યવહારો ઉપર અતિશય આધાર રાખતા સમાજ તરફથી આપણે રોકડનો ઓછો ઉપયોગ કરતા સમાજ તરફ આગળ ધપી રહ્યા છીએ તે બાબત આપણી સામે છે. જેટલા ડિજિટલ વ્યવહારો વધતા જાય છે તેમ તેમ કાળા નાણાંનો સ્રોત પણ ઓછો થઈ રહ્યો છે. ) બની રહેશે, અને હું પાછળ પડ્યો છું તો આપણે કદાચ આ કામ પૂરૂ પણ કરી શકીશું. રાજ્યો પણ આપણી સાથે જોડાઈ જશે, પરંતુ તે પછીનું જે કામ છે તે તમારા દિમાગ સાથે જોડાયેલું છે. ઓપ્ટીકલ ફાઈબર નેટવર્કની માળખાગત સુવિધાનો ભારતનો ગરીબમાં ગરીબ માણસ કેવી રીતે ઉપયોગ કરી શકશે, ઉપયોગ કરનાર માટે સુલભ (યુઝર ફ્રેન્ડલી), નવી નવી પ્રોડક્ટસ કેવી રીતે બનશે, ગામનો માણસ પણ સરકાર સાથે, બજાર સાથે, શિક્ષણ સાથે, આરોગ્ય સાથે કેવી રીતે જોડાશે. આ માળખું તેની જીંદગી બદલવા માટેનો ખૂબ મોટો માર્ગ કેવી રીતે બની શકે તેમ છે તે કામ અત્યારથી તમારા નાના નાના સ્ટાર્ટઅપ એવી પ્રોડક્ટસ લઈને આવે કે જેના કારણે ગામડાંઓમાં પહોંચેલું ઓપ્ટીકલ ફાઈબર અને ગામડાંઓની 10 જરૂરિયાતો પૂરી થઈ શકે. ગામડાંઓમાં ઓપ્ટીકલ ફાઈબર પહોંચશે અને ગામડાંઓના બાળકોના જીવનમાં પરિવર્તન લાવવા માટેની સજ્જતા ઉભી થશે. તમે જુઓ, કેટલી મોટી તક છે, અને એટલા માટે જ હું તમને આમંત્રણ આપું છું. સરકાર આ કામ કરી રહી છે. નક્કી કરો કે તમારે લાંબા સમય સુધી નેતૃત્વ લેવાનું છે. દરેક ક્ષેત્રમાં નેતૃત્વ લેવાનું છે. પૂરા સામર્થ્ય સાથે લેવાનું છે અને આ નેતૃત્વ અંગેનું ચિંતનમનન કરવાથી જે અમૃત નીકળશે તે સમગ્ર દેશ માટે કામમાં આવશે. આવી અપેક્ષા સાથે ફરી એક વખત આપ સૌને શુભેચ્છા પાઠવું છું. ખૂબ ખૂબ ધન્યવાદ!!