બિહાર વિધાનસભા, પટનાના શતાબ્દી સમારોહના સમાપન સમારોહમાં પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

નમસ્કાર, આ ઐતિહાસિક કાર્યક્રમમાં આપણી વચ્ચે ઉપસ્થિત બિહારના રાજ્યપાલ શ્રી ફાગુ ચૌહાણજી, લોકપ્રિય મુખ્યમંત્રી શ્રી નીતિશ કુમારજી, વિધાનસભા અધ્યક્ષ શ્રી વિજય સિંહાજી, બિહાર વિધાન પરિષદના કાર્યકારી અધ્યક્ષ શ્રી અવધેશ નારાયણ સિંહ, નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રીમતી રેણુ દેવીજી, તારાકિશોર પ્રસાદ, વિપક્ષના નેતા શ્રી તેજસ્વી યાદવજી, તમામ મંત્રીઓ, ધારાસભ્યો, અન્ય મહાનુભાવો, બહેનો અને સજ્જનો, બિહારના રહેવાસીઓને, બિહાર વિધાનસભા ભવનના શતાબ્દી વર્ષની શુભકામનાઓ. બિહારનો સ્વભાવ છે કે જે બિહારને પ્રેમ કરે છે, બિહાર તે પ્રેમ અનેક ગણો પાછો આપે છે. આજે મને બિહાર વિધાનસભા સંકુલની મુલાકાત લેનાર દેશના પ્રથમ પ્રધાનમંત્રી બનવાનું સૌભાગ્ય પણ મળ્યું છે. હું બિહારના લોકોને આ સ્નેહ માટે હૃદયપૂર્વક નમન કરું છું. હું મુખ્યમંત્રી અને સ્પીકરનો પણ હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કરું છું. સાથીઓ, મને પણ થોડા સમય પહેલા શતાબ્દી સ્મારક સ્તંભનું ઉદ્ઘાટન કરવાની તક મળી છે. આ સ્તંભ બિહારના ભવ્ય ભૂતકાળનું પ્રતીક તો બનશે જ, પરંતુ તે બિહારની વિવિધ આકાંક્ષાઓને પ્રેરણા પણ આપશે. થોડા સમય પહેલા જ બિહાર વિધાનસભા મ્યુઝિયમ અને વિધાનસભા ગેસ્ટ હાઉસનો શિલાન્યાસ પણ કરવામાં આવ્યો છે. આ વિકાસ કાર્યો માટે હું નીતિશ કુમારજી અને વિજય સિંહાજીને હૃદયપૂર્વક અભિનંદન આપું છું. મને વિધાનસભા સંકુલના શતાબ્દી પાર્કમાં કલ્પતરુ વાવવાનો પણ સુખદ અનુભવ થયો છે. કલ્પતરુ વિશે એવું માનવામાં આવે છે કે આ વૃક્ષ જ આપણી આશાઓ અને આકાંક્ષાઓને પૂર્ણ કરે છે. લોકશાહીમાં સંસદીય સંસ્થાઓની આ ભૂમિકા છે. હું આશા રાખું છું કે બિહાર વિધાનસભા આ જ સાતત્ય સાથે આ ભૂમિકા ભજવતી રહેશે, અને બિહાર અને દેશના વિકાસમાં અમૂલ્ય યોગદાન આપતી રહેશે. સાથીઓ, બિહાર વિધાનસભાનો પોતાનો એક ઈતિહાસ છે અને અહીંની વિધાનસભા બિલ્ડીંગમાં એક પછી એક મોટા અને બોલ્ડ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. આઝાદી પહેલા રાજ્યપાલ સત્યેન્દ્ર પ્રસન્ના સિંહાએ આ એસેમ્બલીમાંથી સ્વદેશી ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહિત કરવા, સ્વદેશી ચરખાને અપનાવવાની અપીલ કરી હતી. આઝાદી પછી, આ વિધાનસભામાં જમીનદારી નાબૂદી કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ પરંપરાને આગળ વધારતા નીતિશજીની સરકારે બિહાર પંચાયતી રાજ જેવો કાયદો પસાર કર્યો. આ કાયદા દ્વારા, બિહાર પંચાયતી રાજમાં મહિલાઓને 50 ટકા અનામત આપનાર પ્રથમ રાજ્ય બન્યું. લોકશાહીથી લઈને સામાજિક જીવન સુધી સમાન ભાગીદારી અને સમાન અધિકારો માટે કેવી રીતે કામ કરી શકાય તેનું આ એસેમ્બલી ઉદાહરણ છે. આજે જ્યારે હું તમારી સાથે આ સંકુલમાં બનેલી વિધાનસભાની ઈમારત વિશે વાત કરી રહ્યો છું ત્યારે હું એ પણ વિચારી રહ્યો છું કે છેલ્લા 100 વર્ષમાં આ ઈમારત, આ સંકુલ અનેક મહાન હસ્તીઓના અવાજનું સાક્ષી રહ્યું છે. નામ લેવા જાઉં તો કદાચ સમય ઓછો પડે, પણ આ ઈમારતએ ઈતિહાસના લેખકો પણ જોયા છે અને ઈતિહાસ પોતે રચ્યો છે. કહેવાય છે કે વાણીની ઉર્જા ક્યારેય સમાપ્ત થતી નથી. આ ઐતિહાસિક ઈમારતમાં કહેવામાં આવેલી બાબતો, બિહારના ઉત્થાન સાથે જોડાયેલા સંકલ્પો આજે પણ એક ઉર્જા તરીકે હાજર છે. આજે પણ એ શબ્દો ગુંજી રહ્યા છે. સાથીઓ, બિહાર વિધાનસભા ભવનની આ શતાબ્દી ઉજવણી એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે દેશ તેની આઝાદીના અમૃત મહોત્સવની ઉજવણી કરી રહ્યો છે. વિધાનસભા ભવનનાં 100 વર્ષ અને દેશની આઝાદીનાં 75 વર્ષ, તે માત્ર સમયનો સંયોગ નથી. આ સંયોગમાં ભૂતકાળ અને અર્થપૂર્ણ સંદેશાઓ પણ છે. એક તરફ બિહારમાં ચંપારણ સત્યાગ્રહ જેવા આંદોલનો થયા તો બીજી તરફ આ ધરતીએ પણ ભારતને લોકશાહીના મૂલ્યો અને આદર્શો પર ચાલવાનો રસ્તો બતાવ્યો. દાયકાઓથી તે આપણને કહેવાનો પ્રયાસ કરે છે કે વિદેશી શાસન અને વિદેશી વિચારસરણીને કારણે ભારતને લોકશાહી મળી છે અને આપણા લોકો પણ ક્યારેક આ વાતો બોલે છે. પરંતુ, જ્યારે કોઈપણ વ્યક્તિ આવું કહે છે, ત્યારે તે બિહારના ઈતિહાસ અને બિહારના વારસાને આવરી લેવાનો પ્રયાસ કરે છે. જ્યારે વિશ્વના મોટા ભાગો સભ્યતા અને સંસ્કૃતિ તરફ તેમના પ્રથમ પગલાં લઈ રહ્યા હતા, ત્યારે વૈશાલીમાં એક અત્યાધુનિક લોકશાહી કાર્યરત હતી. જ્યારે લોકશાહી અધિકારોની સમજ વિશ્વના અન્ય પ્રદેશોમાં વિકસિત થવા લાગી ત્યારે લિચ્છવી અને વજ્જિસંઘ જેવા પ્રજાસત્તાકો તેમની ટોચ પર હતા. સાથીઓ, ભારતમાં લોકશાહીનો ખ્યાલ આ દેશ જેટલો પ્રાચીન છે, તેટલો જ આપણી સંસ્કૃતિ પણ પ્રાચીન છે. હજારો વર્ષો પહેલા આપણા વેદોમાં કહેવામાં આવ્યું છે – ત્વાં વિશો વૃણતમ રાજ્યય ત્વ-મિમહ પ્રદિશાહ પંચ દેવિહ. એટલે કે રાજાની પસંદગી તમામ પ્રજાજનોએ મળીને કરવી જોઈએ અને વિદ્વાનોની સમિતિઓ તેને ચૂંટે છે, એ વેદોમાં કહેવાયું છે, હજારો વર્ષ આખા શાસ્ત્રમાં કહેવાયું છે. આજે પણ આપણા બંધારણમાં સાંસદો-ધારાસભ્યો, મુખ્યમંત્રી-પ્રધાનમંત્રી, રાષ્ટ્રપતિની પસંદગી આ લોકતાંત્રિક મૂલ્ય પર આધારિત છે. એક વિચાર તરીકે લોકશાહી અહીં હજારો વર્ષોથી જીવંત છે કારણ કે ભારત લોકશાહીને સમાનતા અને સમાનતાનું સાધન માને છે. ભારત સહઅસ્તિત્વ અને સંવાદિતાના વિચારમાં માને છે. અમે સતમાં માનીએ છીએ, અમે સહકારમાં માનીએ છીએ, અમે સંવાદિતામાં માનીએ છીએ, અને અમે સમાજની સંકલિત શક્તિમાં માનીએ છીએ. એટલા માટે આપણા વેદોએ પણ આપણને આ મંત્ર આપ્યો છે – સમ ગચ્છધ્વમ્ સમ વદ્ધવમ, સમ વો માનંસિ જતનમ. એટલે કે ચાલો સાથે ચાલીએ, સાથે બોલીએ, એકબીજાના મન, એકબીજાના વિચારો જાણીએ અને સમજીએ. આ વેદ મંત્રમાં આગળ કહેવામાં આવ્યું છે – સામનો મંત્ર: સમિતિ: સામની. સમાન મનઃ સાહ ચિત્તમેશં એટલે કે, ચાલો આપણે સાથે મળીને વિચારીએ, આપણી સમિતિઓ, આપણી સભાઓ અને ગૃહો સમાજના કલ્યાણ માટે સમાન વિચાર ધરાવતા હોઈએ અને આપણું હૃદય પણ સમાન હોવું જોઈએ. લોકશાહીને હૃદયથી સ્વીકારવાની આટલી મોટી ભાવના એક રાષ્ટ્ર તરીકે માત્ર ભારત જ રજૂ કરી શક્યું છે. તેથી જ જ્યારે પણ હું વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં જાઉં છું, મોટા વૈશ્વિક મંચો પર હાજર હોઉં છું, હું ખૂબ ગર્વથી કહું છું કારણ કે કોઈને કોઈ કારણસર આપણા કાનમાં એક શબ્દ ભરાઈ ગયો છે. આપણા મનની રચના એક જગ્યાએ અટકી ગઈ છે. અમને વારંવાર કહેવામાં આવ્યું છે કે અમે વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી છીએ. આપણે વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી છીએ અને વારંવાર સાંભળવાને કારણે આપણે તે જ સ્વીકાર્યું છે. આજે પણ જ્યારે પણ હું વિશ્વ મંચ પર જાઉં છું ત્યારે ગર્વથી કહું છું કે ભારત વિશ્વમાં લોકશાહીની માતા છે, ભારત લોકશાહીની માતા છે. અને આપણે અને બિહારના લોકોએ વિશેષ વિશ્વમાં રમતા રહેવું જોઈએ કે આપણે લોકશાહીની માતા છીએ અને બિહારની ભવ્ય વિરાસત છીએ, પાલીમાં હાજર ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો પણ તેનો જીવંત પુરાવો છે. બિહારના આ વૈભવને કોઈ ભૂંસી શકતું નથી કે છુપાવી શકતું નથી. આ ઐતિહાસિક ઈમારતએ બિહારની આ લોકતાંત્રિક વિરાસતને 100 વર્ષથી વધુ મજબૂત બનાવી છે. તેથી, મને લાગે છે કે આજે આ ઇમારત પણ આપણા બધાના સન્માનને પાત્ર છે. સાથીઓ, આ ઈમારતનો ઈતિહાસ બિહારની ચેતના સાથે જોડાયેલો છે, જેણે ગુલામીના સમયગાળા દરમિયાન પણ તેના લોકતાંત્રિક મૂલ્યોને ખતમ થવા દીધા નથી. આપણે તેના નિર્માણ સાથે સંકળાયેલી અને તેના પછીની ઘટનાઓને વારંવાર યાદ કરવી જોઈએ. કેવી રીતે શ્રી કૃષ્ણ સિંહજી, શ્રી બાબુએ અંગ્રેજો સામે એક શરત મૂકી હતી કે તેઓ ત્યારે જ સરકાર બનાવશે જ્યારે અંગ્રેજ સરકાર ચૂંટાયેલી સરકારના કામકાજમાં દખલ નહીં કરે. કેવી રીતે શ્રી બાબુજીએ ભારતની સંમતિ વિના દેશને બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં ફેંકી દેવા સામે સરકારને રાજીનામું આપ્યું હતું અને બિહારના દરેક વ્યક્તિ તેના પર ગર્વ કરી શકે છે. આ ઘટનાક્રમે હંમેશા એ સંદેશ આપ્યો છે કે બિહાર ક્યારેય લોકશાહી વિરુદ્ધ કંઈપણ સ્વીકારી શકે નહીં. અને ભાઈઓ અને બહેનો, આપણે બધાએ જોયું છે કે કેવી રીતે આઝાદી પછી પણ બિહાર તેની લોકતાંત્રિક નિષ્ઠા માટે એટલું જ અડગ અને એટલું જ પ્રતિબદ્ધ રહ્યું. બિહારે સ્વતંત્ર ભારતને તેના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદના રૂપમાં આપ્યા હતા. લોકનાયક જયપ્રકાશ, કર્પૂરી ઠાકુર અને બાબુ જગજીવન રામ, અનેકવીર જેવા નેતાઓ આ ધરતી પર જન્મ્યા હતા. દેશમાં જ્યારે બંધારણને કચડી નાખવાનો પ્રયાસ થયો ત્યારે પણ બિહાર સામે આવીને તેના વિરોધનું રણશિંગુ ફૂંક્યું. ઈમરજન્સીના એ અંધકાર કાળ દરમિયાન બિહારની ધરતીએ બતાવ્યું કે ભારતમાં લોકશાહીને દબાવવાના પ્રયાસો ક્યારેય સફળ થઈ શકે નહીં. અને તેથી, હું માનું છું કે બિહાર જેટલું સમૃદ્ધ હશે, તેટલી જ ભારતની લોકતાંત્રિક શક્તિ વધુ મજબૂત હશે. બિહાર જેટલું મજબૂત બનશે તેટલું વધુ શક્તિશાળી ભારત બનશે. સાથીઓ, આઝાદીનો અમૃત મહોત્સવ અને બિહાર વિધાનસભાના 100 વર્ષનો આ ઐતિહાસિક પ્રસંગ આપણા બધા માટે, દરેક જનપ્રતિનિધિ માટે આત્મનિરીક્ષણ અને આત્મનિરીક્ષણનો સંદેશ લઈને આવ્યો છે. આપણે આપણી લોકશાહીને જેટલી વધુ મજબૂત કરીશું, તેટલી જ વધુ શક્તિ આપણને આપણી સ્વતંત્રતા અને આપણા અધિકારો માટે મળશે. આજે 21મી સદીમાં દુનિયા ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. નવી જરૂરિયાતો અનુસાર, ભારતના લોકોની અપેક્ષાઓ, આપણા યુવાનોની અપેક્ષાઓ પણ વધી રહી છે. આપણી લોકશાહી પ્રણાલીએ તે મુજબ ઝડપી ગતિએ કામ કરવું પડશે. આજે જ્યારે આપણે આઝાદીના 75માં વર્ષમાં નવા ભારતના સંકલ્પ સાથે આગળ વધી રહ્યા છીએ ત્યારે આ સંકલ્પોને આગળ વધારવાની જવાબદારી આપણી સંસદ અને વિધાનસભાઓની પણ છે. આ માટે આપણે ઈમાનદારી અને ઈમાનદારી સાથે દિવસ-રાત મહેનત કરવાની જરૂર છે. દેશના સાંસદો તરીકે, રાજ્યના ધારાસભ્યો તરીકે, એ પણ આપણી જવાબદારી છે કે આપણે સાથે મળીને લોકશાહી સામે આવી રહેલા દરેક પડકારોને હરાવીએ. આપણો અવાજ પક્ષ અને વિપક્ષના ભેદથી ઉપર ઉઠીને દેશ માટે, દેશ હિત માટે એક થવો જોઈએ. ગૃહને જનતા સાથે જોડાયેલા વિષયો પર સકારાત્મક સંવાદનું કેન્દ્ર બનવા દો, સકારાત્મક કાર્યો માટે આપણો અવાજ બુલંદ હોવો જોઈએ, આપણે આ દિશામાં પણ સતત આગળ વધવું પડશે. આપણા દેશની લોકતાંત્રિક પરિપક્વતા આપણા આચરણ દ્વારા પ્રદર્શિત થાય છે. અને તેથી, વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહીની સાથે, આપણે આપણી જાતને વિશ્વની સૌથી પરિપક્વ લોકશાહી તરીકે આગળ વધારવાની છે. સાથીઓ, મને ખુશી છે કે આજે દેશ આ દિશામાં સકારાત્મક પરિવર્તનનો સાક્ષી છે. જો હું સંસદની વાત કરું તો છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સંસદમાં સાંસદોની હાજરી અને સંસદની ઉત્પાદકતામાં રેકોર્ડ વધારો થયો છે. અને વિજયજીએ વિધાનસભાની વિગતો પણ આપી. સકારાત્મકતા, ગતિશીલતા, વ્યાપકપણે ચર્ચાતા વિષયો, નિર્ણયો, તેની સંપૂર્ણ વિગતો આપી. સાથીઓ, એ જ રીતે સંસદમાં, ગયા બજેટ સત્રમાં પણ લોકસભાની ઉત્પાદકતા 129 ટકા હતી. રાજ્યસભામાં પણ 99 ટકા ઉત્પાદકતા નોંધાઈ હતી. એટલે કે, દેશ સતત નવા સંકલ્પો પર કામ કરી રહ્યો છે, લોકશાહી પ્રવચનને આગળ લઈ રહ્યું છે. અને આપણે બધા જાણીએ છીએ કે જ્યારે લોકો જુએ છે કે તેમણે જેમને ચૂંટ્યા છે તેઓ સખત મહેનત કરી રહ્યા છે, ગૃહમાં તેમના દૃષ્ટિકોણને ગંભીરતાથી રાખી રહ્યા છે, ત્યારે તેમનો લોકશાહીમાં વિશ્વાસ પણ વધે છે. આ વિશ્વાસ વધારવાની જવાબદારી પણ આપણા સૌની છે. સાથીઓ, સમયની સાથે નવા વિચારોની જરૂર છે, નવા વિચારની જરૂર છે. તેથી જેમ જેમ લોકો બદલાય છે તેમ તેમ લોકશાહીએ પણ નવા આયામો ઉમેરતા રહેવાના છે. આ ફેરફારો માટે, આપણે માત્ર નવી નીતિઓ જ નહીં, પરંતુ જૂની નીતિઓ અને જૂના કાયદાઓને પણ સમય અનુસાર બદલવા પડશે. પાછલા વર્ષોમાં સંસદે આવા 150 જેટલા કાયદાઓ નાબૂદ કર્યા છે. આ કાયદાઓને કારણે સામાન્ય માણસને પડતી સમસ્યાઓ, દેશની પ્રગતિમાં આવતા અવરોધો દૂર થયા અને એક નવો આત્મવિશ્વાસ પણ જન્મ્યો. રાજ્ય સ્તરે પણ આવા ઘણા જૂના કાયદાઓ છે જે વર્ષોથી ચાલ્યા આવે છે. આપણે સાથે મળીને આ તરફ પણ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. સાથીઓ, વિશ્વ માટે 21મી સદી એ ભારતની સદી છે. આ વાત આપણે સતત સાંભળતા આવ્યા છીએ, ઘણા લોકોના મોઢેથી સાંભળીએ છીએ, દુનિયાના લોકો કહેતા રહે છે, પરંતુ જો હું ભારતની વાત કરું તો હું કહીશ કે આ સદી ભારત માટે ફરજોની સદી છે. આપણે આ સદીમાં, આગામી 25 વર્ષમાં નવા ભારતના સુવર્ણ લક્ષ્ય સુધી પહોંચવાનું છે. આપણી ફરજો આપણને આ લક્ષ્યો સુધી લઈ જશે. તેથી, આ 25 વર્ષ દેશ માટે ફરજના માર્ગ પર ચાલવાના વર્ષો છે. આ 25 વર્ષ પોતાની જાતને ફરજની ભાવના સાથે સમર્પિત કરવાનો સમયગાળો છે. આપણે આપણા માટે, આપણા સમાજ માટે, આપણા દેશ માટે ફરજની કસોટી પર આપણી જાતને ચકાસવી પડશે. આપણે કર્તવ્યની પરાકાષ્ઠા પાર કરવાની છે. આજે ભારત વૈશ્વિક મંચ પર જે રેકોર્ડ સ્થાપી રહ્યું છે, ભારત ઝડપથી વૈશ્વિક શક્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે, તેની પાછળ ભારતના નાગરિકોની પ્રતિબદ્ધતા અને ફરજની ભાવના છે. લોકશાહીમાં આપણું ઘર લોકોની લાગણીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેથી, આપણા ગૃહો અને જનપ્રતિનિધિઓના આચરણમાં પણ દેશવાસીઓની સંનિષ્ઠતા પ્રતિબિંબિત થવી જોઈએ. ગૃહમાં આપણે જે રીતે આચરણ કરીશું, ગૃહની અંદર ફરજની ભાવના પર જેટલો ભાર મૂકવામાં આવશે, તેટલી જ વધુ ઉર્જા અને પ્રેરણા દેશવાસીઓને મળશે. બીજો મહત્વનો મુદ્દો, આપણે આપણી ફરજોને આપણા અધિકારોથી અલગ ન ગણવી જોઈએ. આપણે આપણી ફરજો માટે જેટલું કામ કરીએ છીએ તેટલા આપણા અધિકારો વધુ મજબૂત થશે. ફરજ પ્રત્યેની આપણી વફાદારી એ આપણા અધિકારોની ગેરંટી છે. આથી આપણે સૌ જનપ્રતિનિધિઓએ આપણી ફરજ બજાવવાનો સંકલ્પ પુનરોચ્ચાર કરવો પડશે. આ સંકલ્પો આપણી અને આપણા સમાજની સફળતાનો માર્ગ મોકળો કરશે. આજે જ્યારે આપણે રાષ્ટ્રના સંકલ્પોના અમૃત સાથે આગળ વધી રહ્યા છીએ ત્યારે આપણે આપણી ફરજમાં, આપણા શ્રમમાં, આપણા શ્રમમાં કોઈ કસર છોડવી જોઈએ નહીં. એક રાષ્ટ્ર તરીકે આપણી એકતા આપણી પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. ગરીબમાં ગરીબ, દલિત, પીડિત, શોષિત, વંચિત, આદિવાસીઓનું જીવન સરળ બનાવવા માટે દરેકને દરેક જરૂરી સુવિધા મળવી જોઈએ, તે આપણા સૌનો સંકલ્પ હોવો જોઈએ. આજે દેશ જે લક્ષ્યો માટે કામ કરી રહ્યો છે, જેમ કે બધા માટે ઘર, બધા માટે પાણી, બધા માટે વીજળી, એ આપણા બધાની સામૂહિક જવાબદારી છે. બિહાર જેવા શક્તિશાળી અને ઊર્જાસભર રાજ્યમાં ગરીબ, દલિત, પછાત, આદિવાસી અને મહિલાઓનું ઉત્થાન પણ બિહારને આગળ ધપાવી રહ્યું છે અને તેને આગળ વધારશે. અને જ્યારે બિહાર પ્રગતિ કરશે, ત્યારે ભારત પણ તેના સોનેરી ભૂતકાળને પુનરાવર્તિત કરીને વિકાસ અને સફળતાની નવી ઊંચાઈઓને સ્પર્શશે. આ શુભેચ્છા સાથે, તમે બધાએ મને આ મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક અવસર પર આમંત્રણ આપ્યું, મને આ ઐતિહાસિક ક્ષણનો સાક્ષી બનવાની તક આપી, આ માટે હું રાજ્ય સરકાર, અધ્યક્ષ અને અહીંના તમામ વરિષ્ઠ નાગરિકોનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કરવા માંગુ છું. અનેક શુભકામનાઓ સાથે, આ સો વર્ષની યાત્રા આવનારા સો વર્ષ માટે નવી ઉર્જાનું કેન્દ્ર બને, આ એક આશા સાથે, ખૂબ ખૂબ આભાર! ઘણા બધા અભિનંદન!