ઉત્તરાખંડના માણા ગામ ખાતે વિવિધ વિકાસકીય કાર્યોના ખાતમૂહૂર્ત પ્રસંગે પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

જય બદ્રી વિશાલ, જય બદ્રી વિશાલ, જય બદ્રી વિશાલ જય બાબા કેદાર, જય બાબા કેદાર, જય બાબા કેદાર ઉત્તરાખંડના રાજ્યપાલ ગુરમિત સિંહ જી, અહીંના લોકપ્રિય મૃદુભાષી, દરેક પળે જેના ચહેરા પર સ્મિત રહે છે એવા આપણા પુષ્કર ધામી જી, સંસદમાં મારા સાથી શ્રી તીરથ સિંહ રાવત જી, ભાઈ ધન સિંહ રાવત જી, મહેન્દ્ર ભાઈ ભટ્ટ જી, અન્ય સાથી મહાનુભાવો તથા મારા પ્રિય ભાઈઓ અને બહેનો. આજે બાબા કેદાર તથા બદ્રી વિશાલ જીના દર્શન કરીને, તેમના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરીને જીવન ધન્ય બની ગયું, મન પ્રસન્ન થઈ ગયું અને આ પળ મારા માટે ચિરંજીવ બની ગઈ. બાબાના સાંનિધ્યમાં બાબાના આદેશથી, બાબાની કૃપાથી છેલ્લે જ્યારે આવ્યો હતો તો મારા મુખમાંથી કેટલાક શબ્દ નીકળ્યા હતા. તે શબ્દ મારા ન હતા, કેવી રીતે આવ્યા ? કેમ આવ્યા ? કોણે આપ્યા તે ખબર નથી. પરંતુ એમ જ મુખમાંથી નીકળી ગયું હતું. આ દાયકો ઉત્તરાખંડનો દાયકો હશે. અને મને પૂરો વિશ્વાસ છે કે આ શબ્દ પર બાબાના, બદ્રી વિશાલના, માતા ગંગાના સતત આશીર્વાદની શક્તિ બનેલી રહેશે. આ મારું અંતર મન કહે છે. આ મારું સૌભાગ્ય છે કે આજ હું આપની વચ્ચે, આ નવી પરિયોજનાઓની સાથે ફરીથી એ જ સંકલ્પનું પુનરાવર્તન કરવા આવ્યો છું. અને મારું સૌભાગ્ય છે કે આજે મને આપ સૌના દર્શન કરવાની તક મળી છે. માણા ગામ ભારતના અંતિમ ગામ તરીકે ઓળખાય છે. પરંતુ જેમ આપણા મુખ્યમંત્રી જીએ ઇચ્છા પ્રગટ કરી કે હવે તો મારા માટે પણ સરહદ પર વસેલું દરેક ગામ દેશનું પ્રથમ ગામ છે. સરહદ પર વસેલા આપ જેવા મારા સાથીઓ દેશના સશક્ત પ્રહરી છે. અને આજે હું માણા ગામની પુરાણી યાદ તાજી કરવા માગું છું. કેટલાક પુરાણા લોકો હશે જેમને કદાચ યાદ હશે, હું તો મુખ્યમંત્રી બની ગયો, પ્રધાનમંત્રી બની ગયો તેથી સરહદ પરના આ પ્રથમ ગામને યાદ કરી રહ્યો છું એવું નથી. આજથી 25 વર્ષ અગાઉ જ્યારે હું ઉત્તરાખંડમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીના એક કાર્યકર તરીકે કામ કરી રહ્યો હતો ત્યારે ના તો કોઈ મને એ રીતે ઓળખતું હતું કે ના તો મારું એવું કોઈ જાહેર જીવન હતું. હું સંગઠનના લોકોની વચ્ચે જ રહીને મારું જીવન પસાર કરતો હતો, કામ કરતો રહેતો હતો અને એ વખતે માણા ખાતે મેં ઉત્તરાખંડ ભાજપની કારોબારીની બેઠક બોલાવી હતી. તો મારા ઉત્તરાખંડના સાથી કાર્યકર્તા મારાથી ઘણા નારાજ હતા અને સવાલ કરતા હતા કે સાહેબ આટલે દૂર કેટલી મહેનતથી જવું પડશે, કેટલો સમય વેડફાશે. ત્યારે મેં કહ્યું હતું કે સાહેબ જે દિવસે ઉત્તરાખંડ ભાજપના દિલમાં માણાનું મહત્વ પાક્કું થઈ જશે ને ઉત્તરાખંડની જનતા માટે ભાજપ માટે મહત્વ બની જશે. અને તેનું જ પરિણામ આ માણા ગામની માટીની તાકાત છે. આ માણા ગામના મારા ભાઈઓ અને બહેનોનો આદેશ છે, આશીર્વાદ છે કે આજે સતત આપના આશીર્વાદ મળતા રહે છે. અને હું તો ઉત્તરાખંડમાં નવી સરકાર બન્યા બાદ જાહેર કાર્યક્રમમાં પહેલી વાર બોલી રહ્યો છું. તો આજે જ્યારે હું અહીં આવ્યો છું, અને માણાની ધરતી પરથી હું ઉત્તરાખંડના તમામ ભાઈઓ અને બહેનોને, આપણને સૌને ફરી એક વાર સેવા કરવાની તક આપી છે તેથી હૃદયપૂર્વક આભાર પ્રગટ કરી રહ્યો છું. સાથીઓ, 21મી સદીના વિકસીત ભારતના નિર્માણના બે પ્રમુખ સ્તંભ છે. પ્રથમ તો પોતાના વારસા પર ગર્વ અને બીજું વિકાસ માટે તમામ શક્ય પ્રયાસ. આજે ઉત્તરાખંડ આ બંને સ્તંભને મજબૂત કરી રહ્યું છે. આજે સવારે મેં બાબા કેદારની અને ત્યાર બાદ બદ્રીનાથ વિશાલના ચરણોમાં જઈને પ્રાર્થના કરી અને સાથે સાથે કેમ કે પરમાત્માએ મને જે કાર્ય સોંપ્યું છે તે મારે પૂર્ણ કરવાનું છે. અને મારા માટે દેશના 130 કરોડની જનતા જ પરમાત્માના રૂપમાં છે. અને તેથી જ મેં વિકાસ કાર્યોની સમીક્ષા કરી અને હવે આપ સૌની વચ્ચે આવીને મને બે રોપવે પ્રોજેક્ટ માટે શિલાન્યાસ કરવાનું સૌભાગ્ય સાંપડ્યું છે. તેનાથી કેદારનાથજી અને ગુરુદ્વારા હેમકૂંડ સાહેબના દર્શન કરવા વઘારે આસાન બની જશે. ગુરુગ્રંથ સાહેબની આપણી ઉપર કૃપા બની રહે. તમામ પૂજનીય ગુરુઓની આપણી ઉપર કૃપા રહે કે આવું પવિત્ર કાર્ય કરવાનું ગુરુઓના આશીર્વાદથી આપણને સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું છે. બાબા કેદાર નાતના આશીર્વાદ બન્યા રહે. અને તમે કલ્પના કરી શકો છો કે રોપવેના આ થાંભલા, તાર, અંદર બેસવા માટે કાર આટલું જ માત્ર નહીં. આ રોપવે ઝડપી ગતિએ આપને બાબા સુધી લઈ જશે એટલું નહીં તેના બનવાથી આ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરનારા લોકોથી આપ કલ્પના નથી કરી શકતા કે મારા દેશના 130 કરોડ દેશવાસીઓના આશીર્વાદ તેમની ઉપર વરસનારા છે. હેમકૂંડ સાહેબ દુનિયાભરમાં ગુરુ ગ્રંથ સાહેબની પવિત્ર પૂજા કરનારા જેટલા પણ મારા ભાઈ અને બહેન છે આજે આપણને આશીર્વાદ આપતા હશે કે આજે હેમકૂંડ સાહેબ સુધીનો રોપવે બની રહ્યો છે. તમે કલ્પના કરી શકો તેમ નથી કે તેની તાકાત શું છે. આપ જોજો આજે યુકે હોય, જર્મની હોય, કેનેડા હોય તમામ સ્થળે ઉત્સવ મનાવવામાં આવશે કેમ કે હવે હેમકૂંડ સાહેબ સુધી પહોંચવાનો રોપવે બની જશે. અને સમય તો બચશે જ સાથે સાથે ભક્તિમાં મન વધારે લાગશે. વિકાસના આ તમામ પ્રોજેક્ટ માટે ઉત્તરાખંડને તથા દેશ વિદેશના તમામ આસ્થાવાન શ્રદ્ધાળુઓને આજે હું ખૂબ ખૂબ અભિનંદન પાઠવું છું. અને ગુરુઓની કૃપા બની રહે, બાબા કેદારની કૃપા બની રહે, બદ્રી વિશાલની કૃપા બની રહે, અને આપણા તમામ સાથીઓને પણ શક્તિ મળે જેથી તેઓ તમામ તાકાત સાથે સમય અને મર્યાદામાં આ કાર્ય પૂર્ણ કરી શકે. અને આપણે પ્રાર્થના કરીએ કે દર વખતે પ્રાર્થના કરીએ કેમ કે આ અત્યંત કઠીન કાર્ય અને કપરો વિસ્તાર છે. અહીં કામ કરવું મુશ્કેલ છે. પવન ઝડપથી ફૂંકાતો હોય છે અને આટલી ઉંચાઇ પર જઈને કામ કરવાનું હોય છે. પરમાત્માથી પ્રાર્થના કરીએ કે આ સમગ્ર કાર્ય દરમિયાન કોઈ અક્સ્માત થાય નહીં, આપણા કોઈ સાથીને નુકસાન થાય નહીં, આ આપણે પ્રાર્થના કરીએ છીએ અને જે ગામ પાસેથી તેઓ કામ કરતા હોય તેઓ ભગવાનનું કામ કરી રહ્યા છે, આપ તેમને સંભાળજો, તેમને મજૂર માનશો નહીં, તેમને મજૂર માનતા નહીં એમ ના સમજતા કે તેમને પૈસા મળે છે અને તેઓ કામ કરી રહ્યા છે. જી ના, તેઓ પરમાત્માની સેવા કરી રહ્યા છે, તેઓ તમારા ગામના મહેમાન છે. કપરું કાર્ય કરનારા છે તેમની જેટલી સંભાળ રાખશો કામ તેટલું જ ઝડપથી આગળ ધપશે. કરશો ને ? તેમની કાળજી લેશો ને ? પોતાના સંતાનની માફક તેમને સંભાળજો, પોતાના ભાઈ–બહેનની માફક તેમની કાળજી લેજો. સાથીઓ, આજે હું બાબા કેદારના ધામમાં ગયો હતો ત્યાં જે શ્રમિક ભાઈઓ અને બહેનો કામ કરતા હતા. તેમની સાથે પણ વાતચીત કરવાની મને તક મળી. જે એન્જિનિયર લોકો છે તેમની સાથે પણ વાતચીત કરવાની તક મળી. મને એટલું સારું લાગ્યું અને તેઓ કહી રહ્યા હતા કે અમે કોઈ રોડ શો કે ઇ–ભારતનું કામ કરી રહ્યા નથી, અમે તો બાબાની પૂજા કરી રહ્યા છીએ અને આ આપણી પૂજા કરવાનો માર્ગ છે. સાથીઓ, દેશની આઝાદીના 75 વર્ષ પૂર્ણ થવા બદલ મેં લાલ કિલ્લા પરથી એક હાકલ કરી હતી. આ આહવાન છે ગુલામીની માનસિકતામાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્તિનું આહવાન. આઝાદીના આટલા વર્ષ બાદ આખરે મારે આ શા માટે કરવું પડ્યું? શું જરૂર હતી આમ કહેવાની ? એટલા માટે કેમ કે આપણા દેશની ગુલામીના માનસિકતાએ એટલો જકડેલો છે પ્રગતિનું દરેક કાર્ય કેટલાક લોકોને અપરાધની માફક લાગી રહ્યું છે. અહીં તો ગુલામીના ત્રાજવાથી પ્રગતિના કાર્યને તોલવામાં આવે છે. તેથી જ લાંબા સમય સુધી આપણે ત્યાં આપણા આસ્થાના સ્થળોના વિકાસને લઈને એક નફરતની લાગણી રહી હતી. વિદેશોમાં ત્યાંની સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા સંસ્થાનોની પ્રશંસા કરતાં કરતાં થાકતા નથી પરંતુ ભારતમાં આ પ્રકારના કાર્યને નફરતની દૃષ્ટિએ જોવામાં આવે છે તેનું કારણ એક જ હતું કે પોતાની સંસ્કૃતિને લઇને હિન ભાવના, આપણા આસ્થા સ્થળો પર અવિશ્વાસ, પોતાના વારસા સાથે વિદ્વેશ અને આ આપણા સમાજમાં આજે વધ્યો હોય તેવું નથી. આઝાદી બાદ સોમનાથ મંદીરના નિર્માણનો સમય થયો હતો તે આપણે સૌ જાણીએ છીએ. ત્યાર બાદ રામ મંદીરના નિર્માણના સમયના ઇતિહાસને પણ આપણે સારી રીતે જાણીએ છીએ. ગુલામીના આવી માનસિકતાએ આપણા પૂજનીય પવિત્ર આસ્થા સ્થળોને જર્જર સ્થિતિમાં લાવી મૂક્યા હતા. સેંકડો વર્ષોથી કુદરતનો માર સહન કરતાં આવતા પથ્થર, મંદીર સ્થળ, પૂજા સ્થળ સુધી જવાનો માર્ગ, ત્યાં પાણીની વ્યવસ્થા હોય તો તેની બરબાદી, તમામ ચીજો બરબાદ કરીને રાખી દેવામાં આવી હતી. આપ યાદ કરો સાથીઓ દાયકાઓ સુધી આપણા આધ્યાત્મિક કેન્દ્રોની સ્થિતિ એવી રહી કે ત્યાંની યાત્રા જીવનની સૌથી કપરી યાત્રા બની જતી હતી. જેના પ્રત્યે કોટી કોટી લોકોની શ્રદ્ધા હોય, હજારો વર્ષોથી શ્રદ્ધા હોય, જીવનનું એક સ્વપ્ન હોય કે એ ધામમાં જઈને શિશ નમાવીને આવીશું પરંતુ સરકારો એવી રહી કે પોતાના જ નાગરિકોને ત્યાં સુધી પહોંચવા માટે સુવિધા આપવી તેમને જરૂરી લાગ્યું નહીં. ખબર નહીં કઈ ગુલામીની માનસિકતાએ તેમને જકડીને રાખ્યા હતા. આ અન્યાય હતો કે ન હતો ભાઈઓ? આ અન્યાય હતો કે નહીં ? આ જવાબ આપનો નથી આ જવાબ 130 કરોડ દેશવાસીઓનો છે અને આપના આ સવાલનો જવાબ આપવા માટે ઇશ્વરે મને આ કાર્ય સોંપ્યું છે. ભાઈઓ અને બહેનો, આ ઉપેક્ષામાં લાખો કરોડો જનભાવનાઓના અપમાનનો ભાવ છુપાયેલો હતો. તેની પાછળ અગાઉની સરકારોનો નિહિત સ્વાર્થ હતો. પરંતુ ભાઈઓ અને બહેનો, આ લોકો હજારો વર્ષ પુરાણી આપણી સંસ્કૃતિની તાકાતને સમજી શક્યા નહીં. તેઓ એ ભૂલી ગયા કે આસ્થા માટે કેન્દ્ર એક માળખું માત્ર નથી પરંતુ આપણા માટે પ્રાણ શક્તિ છે. પ્રાણવાયુની માફક છે. તે આપણા માટે એવો શક્તિપૂંજ છે જે કપરામાં કપરી પરિસ્થિતિઓમાં પણ આપણને જીવંત બનાવી રાખે છે. તેની ઘોર ઉપેક્ષા છતાં ના તો આપણા આધ્યાત્મિક કેન્દ્રોનું મહત્વ ઘટ્યું કે ના તો તેને લઈને આપણા સમર્પણ ભાવમાં કોઈ ઘટાડો થયો. અને આજે જૂઓ, કાશી, ઉજ્જૈન, અયોધ્યા એવા અગણિત શ્રદ્ધાના કેન્દ્રો પોતાનું ગૌરવ પુનઃ પ્રાપ્ત કરી રહ્યા છે. કેદારનાથ, બદ્રીનાથ, હેમકૂંડ સાહેબને પણ શ્રદ્ધાને ટકાવી રાખીને આધુનિકતાની સાથે સવલતોથી સાંકળી લેવામાં આવશે. અયોધ્યામાં આટલું ભવ્ય રામ મંદીર બની રહ્યું છે. ગુજરાતમાં પાવાગઢમાં માતા કાલિકાના મંદીરથી લઈને દેવી વિધ્યાંચલના કોરિડોર સુધી ભારત પોતાના સાંસ્કૃતિક ઉથ્થાનનું આહવાન કરી રહ્યો છે. આસ્થાના આ કેન્દ્રો સુધી પહોંચવું દરેક શ્રદ્ધાળુ માટે સુગમ અને સરળ બની રહ્યું છે. અને જે વ્યવસ્થાઓ વિકસીત થઈ રહે છે તે આપણા વડીલો માટે સુવિધા છે પરંતુ મને ભરોસો છે કે મારા દેશની નવી પેઢી 12,15, 18, 20, 22 વર્ષના નવ યુવાન દિકરા અને દિકરીઓ તેમના માટે પણ આ શ્રદ્ધા આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહેશે. તે આપણી નીતિ હોવી જોઇએ. હવે આપણા દિવ્યાંગ સાથીઓ પણ આ સ્થળો પર જઇને દર્શન કરી રહ્યા છે. મને યાદ છે મે જ્યારે ગિરનારમાં રોપવે બનાવ્યો. 80-80 વર્ષના માતા પિતા એવા વયસ્ક લોકો ત્યાં આવ્યા બાદ મને પત્ર લખતા હતા કે ક્યારેય વિચાર્યું ન હતું કે ગિરનાર પર્વત પર જઈને આટલા આટલા ક્ષેત્રોની અમે પૂજા દર્શન કરી શકીશું. આજે તેઓ એટલા આશીર્વાદ આપી રહ્યા છે. એક રોપવે બનાવ્યો. સાથીઓ, આ તાકાતને ઘણા લોકો ઓળખી જ શક્યા નથી. આજે સમગ્ર દેશ પોતાના આધ્યાત્મિક કેન્દ્રોને લઇને ગર્વના ભાવથી ભરાઈ ગયો છે. ઉત્તરાખંડની આ દેવભૂમિ ખુદ આ પરિવર્તનની સાક્ષી રહી છે. ડબલ એન્જિનની સરકાર બન્યા અગાઉ કેદારનાથમાં એક સિઝનમાં વધુમાં વધુ પાંચ લાખ શ્રદ્ધાળુઓ આવતા રહેતા હતા. હવે આ સિઝનમાં સંખ્યા મને કહેવામાં આવી છે 45 લાખ. હવે જૂઓ. સાથીઓ, આસ્થા અને આધ્યાત્મના સ્થળોના આ પુનર્નિમાણનું અન્ય એક પાસું પણ છે. જેની એટલી ચર્ચા થતી નથી. આ પાસું છે પહાડી લોકોના ઇ ઓફ લિવિંગનું. પહાડના યુવાનોના રોજગારનું પાસું. જ્યારે પહાડ પર રેલવે, રોડ અને રોપવે પહોંચે છે તો તેઓ પહાડનું જીવન પણ જાનદાર, શાનદાર અને વધુ આસાન બનાવી દે છે. આ સુવિધાઓ પહાડ પર ટુરિઝમને પણ વેગ આપે છે, પરિવહનને પણ આસાન કરી દે છે. હવે તો અમારી સરકાર ડ્રોનને પણ પહાડો પર સામાનને ટ્રાન્સપોર્ટ કરવા માટેનું પ્રમુખ સાધન બનાવવા પર કામ કરી રહી છે. કેમ કે આજકાલ ડ્રોન આવે છે, 20 કિલો, 25 કિલો, 50 કિલો સુધીનો સામાન ઉપાડીને ઝડપી ગતિથી એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ઉતારી દે છે. અમે તેને લાવવા માગીએ છીએ. જેથી આપને અહીં જે ફળ, શાકભાજી પેદા થાય છે તે તાજા ને તાજા જ મોટા શહેરમાં પહોંચે જેથી તમને વધારે કમાણી થાય. અને હું આજે હિન્દુસ્તાનની સરહદ પરથી દેશનું રક્ષણ કરી રહેલા ગ્રામવાસીઓની વચ્ચે આવ્યો છું ત્યારે હું અત્યારે જે આપણી માતાઓ, બહેનો સેલ્ફ હેલ્પ ગ્રૂપની બહેનો જે ઉત્પાદન કરે છે. જે મસાલા, તે પહાડી નમક, આ તમામ ચીજો હું જોઈ રહ્યો છું. અને પેકેજિંગ વગેરેમાં ખરેખર મારું મન પ્રસન્ન થઈ ગયું છે. માતાઓ અને બહેનોને પ્રણામ કરું છું. શું શાનદાર કામ કર્યું છે આપે. પરંતુ હું અહીંથી સમગ્ર હિન્દુસ્તાનમાંથી જે પ્રવાસીઓ આવે છે, જે યાત્રીઓ આવે છે, જેઓ સાહસ માટે આવે છે, જે શ્રદ્ધા માટે, કોઈ પણ માધ્યમથી કેમ ન આવતા હોય. જીવનમાં એક રૂપરેખા બનાવો કે આપ યાત્રામાં જેટલો ખર્ચ કરો છો, પ્રવાસનો ખર્ચ કરો છો, ખોરાકનો ખર્ચ કરો છો, મોટી હોટેલમાં રહેવા માટેનો ખર્ચ કરો છો. આપ મનમાં એક રૂપરેખા બનાવો. હું તમામ 130 કરોડ દેશવાસીઓને હિન્દુસ્તાનનું એ ગામ દર્શાવી રહ્યો છું જે ચીનની સરહદ પર ભારતની સરહદની રખેવાળી કરી રહેલા આ ગામની વચ્ચેથી બોલી રહ્યો છું. હું તેમના વતી બોલી રહ્યો છું. આપ પ્રવાસ કરવા માટે જ્યાં પણ જાઓ. આ કપરા ક્ષેત્રમાં આવો કે પૂરી જાઓ કે કન્યાકુમારી જાઓ અથવા તો સોમનાથ ક્યાંય પણ જાઓ એક સંકલ્પ કરો. જેમ હું વોકલ ફોર લોકલની વાત કરી રહ્યો છું. આજે હું વધુ એક સંકલ્પ માટે પ્રાર્થના કરી રહ્યો છું અને દેશવાસીઓને પ્રાર્થના કરવી તે તો મારો હક્ક બને છે ને ભાઈ. હું આદેશ આપી શકતો નથી પણ પ્રાર્થના તો કરી શકું છું ને. હું પ્રાર્થના કરું છું કે આપ જેટલો ખર્ચ કરો છો નક્કી કરો કે કુલ પાંચ ટકા આપની યાત્રા માટે થતાં કુલ ખર્ચના પાંચ ટકા જો આપ 100 રૂપિયા ખર્ચ કરતા હો તો તેમાંથી માત્ર પાંચ રૂપિયા જે તે વિસ્તારમાં જે કાંઈ સ્થાનિક ઉત્પાદન છે, સ્થાનિક લોકો જે બનાવે છે આપ તે ચીજ ચોક્કસ ખરીદો. આપના ઘરમાં છે તો બીજા માટે લઈ જાઓ. કોઇને ભેટ આપી દો પરંતુ ત્યાંથી ચોક્કસ ખરીદીને જજો, આપને હું ભરોસો અપાવું છું ભાઈઓ અને બહેનો, આ તમ્મ ક્ષેત્રમાં એટલી રોજી રોટી મળી જશે. હમણા જ મને માતાઓ અને બહેનો કહી રહી હતી કે આ વખતે પ્રવાસીઓ ઘણા આવ્યા. મેં કહ્યું કેટલું વેચાણ થયું તો પહેલા તો શરમાઈ ગઈ પરંતુ મેં કહ્યું કે નહીં નહીં કહો કહો ત્યારે તેમણે કહ્યું કે આ વખતે અઢી લાખ રૂપિયાનો માલ વેચાયો છે. તેમને એટલો સંતોષ હતો.જો તમામ યાત્રી, તમામ પ્રવાસી જ્યાં જાય ત્યાં સ્થાનિક જે ગરીબ લોકો પેદા કરે છે તેવી સ્થાનિક બનેલી ચીજો માટે પાંચ ટકા બજેટ એક તરફ રાખી દો. આપ જોજો આપને જીવનમાં સંતોષ થશે અને ઘરમાં રાખશો, બાળકોને દેખાડશો કે જૂઓ અમે એ વર્ષે જ્યારે ઉત્તરાખંડ ગયા હતા ને તે તસવીર તો તને સારી લાગે છે. એ તસવીરની પાછળ અમે 20 રૂપિયા ખર્ચ કર્યા છે પરંતુ આ એક નાનકડી ચીજ દેખાય છે ને તે ત્યાંની એક ઘરડી માતા બનાવી રહી હતી. હું તેમની પાસેથી લઈને આવ્યો છું. આપને આનંદ થશે, આપને સંતોષ થશે તેથી જ હું આજે અહીંથી સમગ્ર દેશને પ્રાર્થના કરી રહ્યો છું. મારા પ્યારા ભાઇઓ અને બહેનો, પહાડી લોકોની પ્રથમ ઓળખ એ હોય છે કે તેઓ ખૂબ મહેનતું હોય છે. તેમને તેમના સાહસ અને તેમની જોખમી પ્રવૃત્તિ માટે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ કુદરત પ્રત્યે ફરિયાદ કરતા નથી. સંકટની વચ્ચે જીવન જીવતા શીખી લે છે. પરંતુ સાહેબ અગાઉની સરકારોના સમયે પહાડના લોકોની તાકાતનો તેમની જ વિરુદ્ધમાં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. દાયકાઓ સુધી સરકારો એમ વિચારીને પહાડી લોકોની ઉપેક્ષા કરતી રહી કે તેઓ મહેનતુ લોકો છે, પહાડ જેવો તેમનો જુસ્સો છે અને તેમની પાસે તો એટલી બધી તાકાત છે કે તેમને તો કોઈ જરૂર જ નથી ચાલી જશે. આ તેમની તાકાત સાથે અન્યાય હતો, તેમની પાસે તાકાત છે તેનો અર્થ એ તો નથી કે તેમને આમ જ રહેવા દેવાય. તેમને પણ સવલત જોઇએ, કપરા સંજોગોમાં પહાડના લોકોને મદદ મળવી જોઇએ. જ્યારે સુવિધા પહોંચાડવાની વાત હોય, જ્યારે સરકારી યોજનાઓને પહોંચાડવાની વાત હોય તો પહાડના લોકોનો ક્રમ સૌથી છેલ્લો આવે છે. આ જ વિચારની સાથે દેશ કેવી રીતે આગળ વધી શકે ? પહાડના લોકો સાથે થઈ રહેલા અન્યાયને મારે સમાપ્ત કરવાનો જ હતો. તેથી જ અગાઉ જે પ્રાંતોને દેશની સરહદનો અંત માનીને નજરઅંદાજ કરવામાં આવતા હતા અમે ત્યાંથી જ સમૃદ્ધિનો આરંભ માનીને કાર્ય શરૂ કર્યા. અગાઉ દેશનું અંતિમ ગામ છે તેમ માનીને જેની ઉપેક્ષા કરવામાં આવતી હતી અને ત્યાંના લોકોની અપેક્ષાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ત્યાંના કામ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. અગાઉ દેશના વિકાસમાં જેમના યોગદાનને મહત્વ આપવામાં આવ્યું ન હતું, અમે તેમને જ સાથે રાખીને પ્રગતિના મહાન લક્ષ્યાંકો તરફ આગળ ધપવાનો સંકલ્પ કર્યો છે. અમે પહાડના એ પડકારોનો ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો જેનો સામનો કરવામાં ત્યાંના લોકી સૌથી વધુ ઉર્જા વ્યર્થ થઈ જાય તે અમને મંજૂર નથી. અને દરેક ગામ સુધી વિજળી પહોંચાડવાનું અભિયાન હાથ ધર્યું, જેનો ઘણો મોટો લાભ મારા પહાડના ભાઈઓ અને બહેનોને મળ્યો. હું અહીં ગામની એક સરપંચ બહેનને મળ્યો, હું પૂછી રહ્યો હતો કે શૌચાલય બની ગયા છે તો કહે અરે સાહેબ બની ગયા છે. મેં પૂછ્યું પાણી પહોંચી રહ્યું છે તો કહે પાઇપ લાગી ગઈ છે. ચહેરા પર એટલી ખુશી હતી પોતાના ગામના કામ થવા બદલ તેમના ચહેરા પર જે આનંદ હતો, સરપંચ મહિલા હતી. અત્યંત ગર્વ સાથે મને કહી રહી હતી. અમમે હ ઘર જળ અભિયાન ચલાવ્યું જેને કારણે આજે ઉત્તરાખંડમાં 65 ટકા ઘરોમાં પાઇપ મારફતે પાણી પહોંચી રહ્યું છે. અમે દરેક પંચાયતને ઓપ્ટિકલ ફાઇબરથી જોડવાનું અભિયાન ચલાવ્યું જેને કારણે ઉત્તરાખંડમાં આજે ખૂણે ખૂણે ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી પહોંચી રહી છે. હું આજે જોઈ રહ્યો હતો કે આ લોકો પણ ઓનલાઇન પૈસા લઈ રહ્યા હતા ડિજિટલ,ફિનટૈક. હું જરા અમારી સંસદમાં જે બુદ્ધિશાળી લોકો બેસે છે તેમને કહેવા માગું છું કે માણા આવો માણા. આ મારા માણામાં જૂઓ, આઠમું ધોરણ ભણેલી આ મારી ઘરડી માતા, બહેનો ડિજિટલ પેમેન્ટ લઈ રહી છે. પેટીએમ એવું લખેલું છે