વિવિધ રાજ્યના ગૃહ મંત્રીઓની ચિંતન શિબિરમાં વીડિયો કોન્ફરન્સ મારફતે પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

નમસ્કાર. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળના મારા સહયોગીઓ શ્રી અમિત શાહ, અલગ અલગ રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીગણ, ગૃહમંત્રી જી, રાજ્યોના પોલીસ મહાનિદેશક, ગૃહ મંત્રાલયની વરિષ્ઠ પદાધિકારીગણ, અન્ય તમામ મહાનુભાવો, દેવીઓ તથા સજ્જનો. આજકાલ દેશમાં ઉત્સવનો માહોલ છે. ઓણમ, ઇદ, દશેરા, દુર્ગા પૂજા, દિપાવલી સહિત અનેક ઉત્સવ શાંતિ અને સોહાર્દની સાથે દેશવાસીઓએ ઉજવ્યા છે. હજી છઠ પૂજા સહિત ઘણા અન્ય તહેવારો પણ છે. વિવિધ પડકારોની વચ્ચે, આ તહેવારોમાં દેશની એકતાનું મજબૂત બનવું તે તમારી તૈયારીઓનું પણ પ્રતિબિંબ છે. બંધારણમાં ભલે કાનૂન અને વ્યવસ્થા રાજ્યોની જવાબદારી છે પરંતુ તે દેશની એકતા અખંડિતતાની સાથે એટલા જ જોડાયેલા છે. સૂરજકૂંડમાં યોજાઈ રહેલી ગૃહ મંત્રીઓની આ ચિંતન શિબિર કોઓપરેટિવ ફેડરેલિઝમનું પણ એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. દરેક રાજ્ય એક બીજા પાસેથી શીખે, એક બીજા પાસેથી પ્રેરણા લે, દેશને બહેતર બનાવવા માટે સાથે મળીને કામ કરે તે બંધારણની પણ ભાવના છે અને દેશવાસીઓ પ્રત્યે આપણી જવાબદારી પણ છે. સાથીઓ, આઝાદીનો અમૃત મહોત્સવ આપણી સમક્ષ છે. આવનારા 25 વર્ષ દેશમાં એક અમૃત પેઢીના નિર્માણના છે. આ અમૃત પેઢી, પંચ પ્રણોના સંકલ્પને ધારણ કરીને નિર્મિત થશે. વિકસીત ભારતનું નિર્માણ, ગુલામીના તમામ વિચારોમાંથી મુક્તિ, વારસા પર ગર્વ, એકતા તથા એકજૂટતા તથા સૌથી મુખ્ય વાત નાગરિક કર્તવ્ય, આ પંચ પ્રણોનું મહત્વ આપ સૌ સારી રીતે જાણો છો, સમજો છો. આ એક વિરાટ સંકલ્પ છે જેને માત્ર અને માત્ર સૌના પ્રયાસોથી જ સિદ્ધ કરી શકાય છે. રીત પોતપોતાની હોઈ શકે છે, રસ્તા, પ્રાથમિકતા અલગ અલગ હોઈ શકે છે પરંતુ આ પંચ પ્રણ દેશના તમામ રાજ્યમાં આપણા સંચાલનની પ્રેરણા હોવા જોઇએ. જ્યારે તે સુશાસનના મૂળમાં હશે તો ભારતના સામર્થ્યનો વિરાટ વિસ્તાર થશે. જ્યારે દેશનું સામર્થ્ય વધશે તો દેશનો પ્રત્યેક નાગરિક, પ્રત્યેક પરિવારનું સામર્થ્ય વધશે. આ જ તો સુશાસન છે જેનો લાભ દેશના તમામ રાજ્યને સમાજની અંતિમ પંક્તિમાં ઉભેલા વ્યક્તિ સુધી પહોંચાડવાનો છે. તેમાં આપ સૌની ઘણી મોટી ભૂમિકા છે. સાથીઓ, અહીં આપમાંથી મોટા ભાગના લોકો કાં તો રાજ્યનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે અથવા તો સીધે સીધી કાયદો અને વ્યવસ્થાની જવાબદારી અદા કરી રહ્યા છો. કાયદો અને વ્યવસ્થાનો સીધો સંબંધ રાજ્યના વિકાસ સાથે છે. તેથી જ રાજ્યોમાં વિકાસ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ સર્જવામાં આપ તમામે નિર્ણય અને નીતિઓ તથા આપની રીતિ અત્યંત મહત્વની છે. સાથીઓ, કાયદો અને વ્યવસ્થાના સમગ્ર તંત્રનું વિશ્વાસપાત્ર હોવું, પ્રજા વચ્ચે તેમની ધારણા શું છે તે પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. આપે જોયું કે જ્યારે પણ કોઈ કુદરતી હોનારત સર્જાય છે, કુદરતી આપત્તિ આવે છે, તો એ દિવસોમાં એનડીઆરએફ, એસડીઆરએફની એક ઓળખ બનેલી છે. તેમને યુનિફોર્મ, એ સંકટ વખતે પહેલું પહોંચી જવું અને તેને કારણે દેશવાસીઓના મનમાં તેમના પ્રત્યે એક ભરોસો બેસી જવો કે ભાઈ, આ આવ્યા છે ચાલો બધું બરાબર થઈ જશે, આ જે કાંઈ કહી રહ્યા છે તે માનવું જોઇએ. તેમની વાતો જો સ્વિકારીશું તો આપણું નુકસાન ઓછું થશે. અને આપ જૂઓ એનડીઆરએફમાં કોણ છે ભાઈ ? એનડીઆરએફમાં કોણ છે ? આપત્તિના સમયે જેવી રીતે એનડીઆરએફ અને એસડીઆરએફની ટીમ પહોંચે છે તેવી જ રીતે લોકોને સંતોષ થવા લાગે છે કે હવે નિષ્ણાતની ટીમ પહોંચી ગઈ છે હવે તેઓ પોતાનું કામ કરશે. સાથીઓ, અપરાધના સ્થળે જેવી પોલીસ પહોંચે છે લોકોમાં એ લાગણી આવી જાય છે કે સરકાર પહોંચી ગઈ. કોરોના કાળમાં પણ અમે જોયું છે કે કેવી રીતે પોલીસની સાખ વધારે બહેતર બની હતી. પોલીસના લોકો જરૂરતમંદોની મદદ કરી રહ્યા હતા, જરૂરી સંસાધનો એકત્રિત કરી રહ્યા હતા, પોતાના જીવનને જ દાવ પર લગાડી રહ્યા હતા. એટલે કે કર્તવ્ય પરાયણતામાં કોઈ કમી નથી, જરૂર સારી ધારણા બનાવી રાખવાની પણ છે તેના માટે પોલીસ દળને પ્રેરિત કરવું, તેના માટે યોજના ઘડવી, દરેક નાની નાની ચીજો પર સતત માર્ગદર્શન આપતા રહેવું, કાંઈ ખોટું થાય છે તો રોકવું, આ આપણી એક જીવંત પ્રક્રિયા હોવી જોઇએ, ઉપરથી નીચે સુધી દરેક પળે હોવી જોઇએ. સાથીઓ, આપણે અન્ય એક વાત સમજવી પડશે. હવે કાનુન અને વ્યવસ્થા એક રાજ્યના સિમિત રહેનારી વ્યવસ્થા નથી રહી ગઈ. હવે અપરાધો આંતર રાજ્ય અને આંતર રાષ્ટ્રીય થવા લાગ્યા છે. એટલે કે ટેકનોલોજીની મદદથી એક રાજ્યમાં બેસીને અપરાધી બીજા રાજ્યમાં ભયંકર અપરાધ કરવાની તાકાત ધરાવે છે. દેશની સરહદની બહાર બેઠેલો અપરાધી પણ ટેકનોલોજીનો ભારે રીતે ખોટો ઉપયોગ કરી રહ્યો છે. તેથી જ દરેક રાજ્યની એજન્સીનો અંદરોઅંદર તાલમેલ, કેન્દ્ર અને રાજ્યની એજન્સીઓમાં અંદરોઅંદર તાલમેલ ખૂબ જ જરૂરી છે. અને તેથી જ આપને ખબર હશે કે મેં ડીજીપી કોન્ફરન્સમાં કહ્યું હતું કે બે પડોશી રાજ્ય હોય છે તેમાં જે જોડાયેલા જિલ્લા હોય છે તેમણે સમયાંતરે સાથે બેસીને બંને રાજ્યોના બંને જિલ્લાની સમસ્યાઓનું સંકલન કરવું જોઇએ, સાથે મળીને કામ કરવું જોઇએ. તેનાથી તો તાકાત વધશે. ઘણી વાર કેન્દ્રીય એજન્સીઓને ઘણા રાજ્યમાં એક સાથે તપાસ કરવી પડતી હોય છે. અન્ય દેશોમાં પણ જવું પડે છે. તેથી જ પ્રત્યેક રાજ્યની જવાબદારી છે કે ચાહે તે રાજ્યની એજન્સી હોય, ચાહે તે કેન્દ્રની એજન્સી હોય અથવા તો સંબંધિત ક્યારેક કોઈ અન્ય રાજ્યનો સંપર્ક આવે છે. તમામ એજન્સીએ એકબીજાને સંપૂર્ણ સહયોગ આપવો જોઇએ. કોઈ મોટું છે, કોઈ નાનું છે કોનો અધિકાર છે તેમાં ક્યારેક ક્યારેક તો આપણે જોઇએ છીએ કે એકાદ એફઆઈઆર દાખલ થઈ નથી, કેમ નથી થઈ તો કહે છે કે નક્કી થઈ રહ્યું નથી કે તે જે જગ્યા છે તે આ થાણામાં આવે છે કે પેલા થાણામાં આવે છે. આ જે ચીજો છે તે માત્ર પોલીસ થાણા સુધી સિમિત નથી. રાજ્યોની વચ્ચે પણ આવે છે. કેન્દ્ર અને રાજ્યોની વચ્ચે પણ થઈ જાય છે. ભારત અને વિદેશી વ્યવસ્થાઓની સાથે પણ આમ બને છે. તેથી જ આપણી કાર્યક્ષમતા માટે, આપણા પરિણામો માટે સામાન્ય નાહરિકની સુરક્ષા આપવા માટે આપણી વચ્ચે તાલમેલ, સંકલન, સહયોગ અત્યંત અનિવાર્ય છે. અને તેના માટે જેટલું સંકલન વધશે, આપના રાજ્યની તાકાત પણ વધી જનારી છે. સાથીઓ, સાઈબર ક્રાઇમ હોય કે પછી ડ્રોન ટેકનોલોજીના હથિયારો તથા ડ્રગ્સ તસ્કરીમાં ઉપયોગ, તેના માટે નવી ટેકનોલોજી પર કામ કરતા રહેવું પડશે. હવે જૂઓ અમે 5