અસ્સી ઘાટ, વારાણસી ખાતે પર્યાવરણ મિત્ર “ઈ-બોટ”ના શુભારંભ પ્રસંગે પ્રધાનમંત્રીના સંબોઘનનો મૂળ પાઠ

તમે મને દેશની સૌથી મોટી પંચાયતમાં આશીર્વાદ આપીને મોકલ્યો. તમે મને એટલો ભરપુર પ્રેમ આપ્યો છે, એટલો ભરપુર પ્રેમ આપ્યો છે કે જે આજે મને કાર્ય કરવાની પ્રેરણા આપે છે ઉર્જા પણ આપે છે. અને એ માટે હું આ પવિત્ર ધરતીનો આભારી છું. અહીંના લાખો લાખો ભાઈ બહેનોનો આભારી છું, ભોલે બાબાનો આભારી છું, મા ગંગાનો આભારી છું. આજે સવારે હું બલિયામાં હતો અને હમણાં કાશીમાં ઘણાં કાર્યક્રમો કરતાં કરતાં તમારા સૌની વચ્ચે પહોંચ્યો છું. આપણાં દેશમાં કમનસીબે રાજનીતિ એવી રીતે ચલાવાઈ કે જેમાં હંમેશાં યોજનાઓ એ બની કે જે યોજનાઓથી વોટ બેંક મજબૂત બનતી રહે. દેશનો નાગરિક મજબૂત બને કે ના બને, દેશનો ગરીબ મજબૂત બને કે ના બને, હિન્દુસ્તાનના ગામો, મહોલ્લાઓ, શહેર મજબૂત બને કે ના બને, હિન્દુસ્તાન મજબૂત બને કે ના બને પણ વોટ બેંક મજબૂત બનતી રહેવી જોઈએ, આ જ કારોબાર ચાલ્યો. જો પહેલાં નિષાદ ભાઈઓ ના વોટ જોઈતા હોય તો શું ચર્ચા થતી હતી, ડીઝલના ભાવ થોડા ઓછા કરો, એક રૂપિયો ઓછો કરો, નિષાદ લોકો ખુશ થઈ જશે તો વોટ આપી દેશે. કંઈક આવી જ વાતો હંમેશા થતી રહી. પરંતુ જ્યાં સુધી આપણે સમસ્યાઓના મૂળ સુધી નહીં જઈએ, અને સમસ્યાઓનો જડમૂળમાંથી ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ નહીં કરીએ તો તમે ચુંટણી લડતા રહેશો, ચુંટણી જીતતા રહેશો પરંતુ મારો ગરીબ વધુને વધુ ગરીબ બનતો જશે અને મુશ્કેલીઓ વેઠતો જશે. અને તેથી જ અમે જે પણ યોજનાઓ બનાવી તે યોજનાઓ ગરીબને એવી શક્તિ આપે છે જેનાથી ગરીબ પોતે ગરીબી વિરૂદ્ધ લડાઈ લડવાની હિંમત રાખે, ગરીબ પોતે જ પોતાની ગરીબ દૂર કરે, ગરીબ પોતે જ ગરીબીને પરાસ્ત કરી વિજયી બને, અમે એ જ દિશામાં કામ કરી રહ્યા છીએ. તમે જોયું હશે, પ્રધાનમંત્રી જન-ધન યોજના, આ પ્રધાનમંત્રી જન-ધન યોજના દેશ આઝાદ થયે 70 વર્ષ થવા આવ્યાં છતાંય આ દેશના 40 ટકા લોકો એવા છે કે જેમને બેંકના દરવાજા જોવાનું સદભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું ન હતું, બેંકમાં ખાતું ખોલવાની વાત તો છોડો એણે ક્યારેય વિચાર્યુ પણ ન હતું કે એ પણ ક્યારેક બેકમાં જઈ શકે છે. અમે બીડું ઝડપ્યું, શું આ બેંક ગરીબો માટે હોવી જોઈએ કે ના હોવી જોઈએ? ગરીબોનો આના પર અધિકાર હોવો જોઈએ કે ના હોવો જોઈએ? જો ગરીબ બેકમાંથી પૈસા લેવા ઈચ્છતો હોય તો એને મળવા જોઈએ કે નહીં મળવા જોઈએ? શું હજુ પણ ગરીબોને શાહુકારો પાસે જઈને ઉંચા વ્યાજે પૈસા લેવા પડે તે સારી વાત છે? અને તેથી જ ભાઈઓ બહેનો અમે લગભગ 21 કરોડથી વધુ નાગરિકોના પ્રધાનમંત્રી જન-ધન યોજના હેઠળ ખાતાં ખોલાવી દીધા અને બેંક એકાઉન્ટ ખોલતા સમયે અમે કહ્યું હતું કે તમે ચિંતા ના કરો કે તમારી પાસે પૈસા છે કે નહીં. બેંકવાળા અમને કહેતાં રહ્યા સાહેબ દસ રૂપિયા તો લેવા દો આ સ્ટેશનરીનો ખર્ચો થાય છે, ફોર્મનો ખર્ચો થાય છે, કર્મચારીઓનો ખર્ચો થાય છે, આ બધું મફતમાં કરીશું તો બહુ જ નુકસાન થશે. મેં કહ્યુ જે થવું હોય તે થાય, ગરીબ માટે બેંક હોય છે અને ગરીબ માટે નુકસાન થશે તો તે મને મંજુર છે. મેં કહ્યું ગરીબો માટે ઝીરો બેલેન્સથી ખાતું ખુલશે, ઝીરો બેલેન્સથી. ઝીરો બેલેન્સથી બેંક એકાઉન્ટ ખુલશે અને આભાર, આભાર ભાઈઓ, એનો પ્રેમ એટલો વધી ગયો. અમે કહ્યું ઝીરો બેલેન્સ હશે ઝીરો, એક નવી પાઈ પણ નહીં હોય તો પણ ગરીબનું બેંકનું ખાતું ખુલશે. પરંતુ આ દેશનો ગરીબ એનું ખીસ્સું ખાલી હશે પણ એનું દિલ ક્યારેય ખાલી નથી હોતું. ખીસામાં પૈસા નહીં હોય પણ ગરીબના મનની ઉદારતામાં ક્યારેય ઘટાડો આવતો નથી. મોદીએ તો કહી દીધું હતું કે ગરીબોએ એક રૂપિયો આપવાની પણ જરૂર નથી ખાતું ખોલાવી દો. પણ મારા દેશના ગરીબોની અમીરી જુઓ, અમીરોની ગરીબી તો બહુ જોઈ. પણ ગરીબોની અમીરી પણ જુઓ જરા. અને આજે હું ગર્વથી કહી શકું છું, માથું ઉંચું કરીને કહી શકું છું કે મારા દેશના ગરીબો કંઈ પણ મફતમાં નથી ઈચ્છતા. ઝીરો બેલેન્સથી ખાતું ખોલાવવાનું હતું પણ મારા દેશના ગરીબોએ 35 હજાર કરોડ રૂપિયા બેંકોમાં જમા કરાવ્યા, 35 હજાર કરોડ. જે દેશના ગરીબો આવી ઉંચી ભાવના રાખતા હોય, એ ગરીબો માટે જીવન ખપાવી દેવાનો આવે કે ના આવે? તેમના માટે કામ કરવાનો આનંદ આવે કે ના આવે? આવા ગરીબો માટે કામ કરીએ તો જીવનમાં સંતોષ મળે કે ના મળે? અને તેથી જ ભાઈઓ, બહેનો મને એટલો આનંદ, એટલો સંતોષ થાય છે, મારા આ ગરીબ ભાઈઓ, બહેનો માટે કામ કરૂં છું, રાત- દિવસ દોડતા રહેવાનું મન થાય છે. આપણે પ્રધાનમંત્રી જન-ધન યોજનામાં જે ખાતા ખોલાવ્યા તેને પડ્યા રહેવા દેવાના નથી, ભલે પાંચ રૂપિયા હોય તો પાંચ રૂપિયા જઈને મુકવાના છે, કાઢવાના છે, મુકવાના છે, કાઢવાના છે. એ બેંકવાળો મહેનત કરશે, કરવા દો. તમે ટેવ પાડો. બેકવાળાને ભૂલવા ના દો. એમને યાદ રહેવું જોઈએ કે દેશ ગરીબો માટે છે, આ સરકાર ગરીબો માટે છે, આ બેંક પણ ગરીબો માટે છે. પણ જો તમે બેંકમાં જવાનું બંધ કરી દેશો તો એ તો ભૂલી જ જશે. તો મારી દેશના સૌ ગરીબોને વિનંતી છે કે તમે જો જન-ધન ખાતું ખોલાવ્યું છે તો મહિનામાં એક બે વાર બેકમાં જાઓ. પાંચ, દસ. પંદર રૂપિયા રાખતા રહો ક્યારેક જરૂર પડે તો કાઢતા રહો. બેંક પાસેથી તમે કામ લેતાં શીખો. ગરીબ જો બેંકમાં ખાતું ખોલાવે છે તો સરકારે તેનો રૂપિયા બે લાખનો વીમો લીધો છે, બે લાખનો વીમો. તેના પરિવારમાં જો કંઈ થઈ જાય તો બે લાખ રૂપિયા તેને તુરંત જ પહોંચી જશે. એવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે ભાઈઓ. પણ એ ત્યારે જ થશે જ્યારે જો આપણો ગરીબ બેંકમાં નિયમિત ખાતું ચાલુ રાખશે. એકવાર ખાતું ખોલાવ્યું, રાખ્યું, છોડી દીધું તો આ લાભ નહીં મળે. અને તેથી જ હું તમારો પ્રતિનિધિ છું, સાંસદ છું, તમે મને બેસાડ્યો છે તો હું ઈચ્છું છું કે મારા બનારસમાં સૌથી વધુ લોકો લાભ લે. અમે પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યજના લાવ્યા. આ મુદ્રા યોજના શું છે? આપણા દેશમાં જે ગરીબ વ્યક્તિ છે તેને બિચારાને વધારે પૈસા ના જોઈએ. પાંચસો, હજાર કરોડ રૂપિયા નથી જોઈતા એને. એને તો પાંચ હજાર, રૂપિયા, દસ હજાર રૂપિયા, પચાસ હજાર રૂપિયા, લાખ રૂપિયા, બે લાખ રૂપિયા. ધોબી હોય, વાળંદ હોય. પ્રસાદ વેચનાર હોય, ફુલ વેચનાર હોય, પૂજાનો સામાન વેચનાર હોય, ગરીબ માણસ નાનું-મોટું કામ કરનાર પછી તે દૂધ વેચતો હોય, ચા વેચતો હોય, બિસ્કીટ વેચતો હોય, ભજીયા વેચતો હોય તેને ક્યારેય પૈસાની જરૂર પડે છે. બેંકના દરવાજા તેના માટે બંધ હોય તો જાય છે શાહુકાર પાસે. અને શાહુકાર પાસે જઈને ઉંચા વ્યાજે પૈસા લાવે છે. અને પછી વ્યાજના ચક્કરમાં એવો તો ફસાઈ જાય છે કે, રૂપિયા તો જતાં જ જાય છે પણ વ્યાજ ચુકવવાનું ક્યારેય બંધ નથી થતું. અને મૂડી તો જતી જ નથી અને બિચારો ગરીબ તેના નવા ધંધા રોજગારનો વિકાસ નથી કરી શકતો. અમે પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના બનાવી અને બેંકવાળાઓને કહ્યું કે આ દેશ ગરીબો માટે છે, આ સરકાર ગરીબો માટે છે, આ બેંક પણ ગરીબો માટે છે. જામીન વગર આવા નાના નાના કામ કરનારા જે લોકો છે, તેમને બેંકમાંથી પૈસા મળવા જોઈએ, લોન મળવી જોઈએ. અને મારા કાશીના ભાઈઓ, બહેનો તમને જણાવતાં મને ગર્વ થાય છે કે ત્રણ કરોડ ત્રીસ લાખ એના કરતાં પણ વધુ લોકોને લગભગ સવા લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ આપી દેવાયા છે. કોઈપણ જામીન વગર આપવામાં આવ્યા. અને તેણે તેનો ધંધો વધારી દીધો, એક રિક્શા હતી તો બે રિક્શા લઈ આવ્યો. એક ટેક્સી હતી તો બે ટેક્સી લઈ આવ્યો. એક નોકર રાખતો હતો તો બે નોકર રાખી લીધા, એક છાપું વેચતો હતો તો ચાર છાપા વેચવાનું શરૂ કરી દીધું. દસ ઘરોમાં દૂધ આપતો હતો તો વીસ ઘરોમાં દૂધ પહોંચાડવા લાગ્યો. એનો ધંધો વધવા લાગ્યો. દેશના આ આર્થિક કામમાં 60 ટકાથી વધુ પૈસા લેનારા લોકો કોણ છે. જેમને બેંકના પૈસા મળ્યા છે. દલિત છે, આદિવાસી છે, ઓબીસી છે, પછાત જાતિના લોકો છે અને તેમાં 22 ટકા મહિલાઓ છે. જેમને બેંકે લાખો રૂપિયા આપ્યા છે. અને મેં બેંકવાળાઓને પૂછ્યું ભાઈ શું અનુભવ છે, બોલ્યા નહીં નહીં સાહેબ આ લોકો સમયસર આવીને વ્યાજ આપી જાય છે , સમયસર તેમનો હપ્તો આપી જાય છે. એમને ક્યારેય પૂછવું પડતું નથી. મેં કહ્યું આ જ તો ઈમાનદાર લોકો છે, તેમના પર વિશ્વાસ કરો દેશ આગળ આવી જશે. ભાઈઓ, બહેનો વિકાસ કઈ રીતે કરી શકાય છે તેનું આ એક ઉદાહરણ છે. આજે મેં બલિયામાં ગરીબોને રસોઈ ગેસ આપવાની યોજનાનો પ્રારંભ કર્યો. તમે જાણો છે કે આપણા દેશમાં રસોઈ ગેસ છે તો આડોશપાડોશના લોકોને દેખાડીએ છીએ જુઓ મારા ઘરમાં રસોઈ ગેસ છે. અને જેઓ કેરોસીન કે ઘાસલેટથી રસોઈ બનાવે છે કે અથવા લાકડાંમાં રાંધે છે તેમના મનમાં એવું થાય છે કે આના ઘરમાં તો રસોઈનું સિલિન્ડર આવી ગયું, મારા ઘરમાં ક્યારે આવશે. અને બિચારા ગરીબ લોકો, સામાન્ય લોકો એક ગેસનું કનેક્શન લેવા માટે નેતાઓની પાછળ પાછળ દોડે છે. અરે સાહેબ કંઈ કરો ને, એકાદ મળી જાય. આ જ ચાલે છે ને, કે નથી ચાલતું?તમે કોઈને કહો ને મને એક ગેસનું કનેક્શન. આ જ ચાલ્યું છે કે નહીં. બહુ પહેલાંની વાત નથી કરતો, થોડા વરસો પહેલાં જ એક જમાનો હતો જ્યારે એમપી ને 25 રસોઈ ગેસની કૂપનો મળતી હતી. એક વર્ષમાં 25 અને તે એમપી ના ઘેર લોકો સવારે આવતા હતાં. એ સાહેબ પેલી એક કૂપન મને આપી દો ને મારે ગેસ કનેક્શન લેવું છે. દિકરાના લગ્ન થવાના છે વહુ શહેરથી આવશે. જો ગેસ નહીં હોય તો લગ્ન રોકાઈ જશે. અમને એક કનેક્શન આપી દો. એવા ય દિવસો હતાં અને આ નેતા લોકો કાલે આવજો, પરમ દિવસે આવજો. આવતી વખતે જોઈશું. હમણાં તો ખલાસ થઈ ગયા છે. આવું જ થયું હતું થતું હતું કે નહીં? ભાઈઓ, બહેનો અને એમપી પણ 25 ગેસના કનેક્શન આપ્યા તો ખુબ જ ખુશ થઈ જતા હતા. વાહ. વાહ શું કામ કર્યું છે. ભાઈઓ, બહેનો એ પણ એક સરકાર હતી જે 25 કનેક્શન માટે બહુ મોટું કામ સમજતી હતી અને એક આ પણ સરકાર છે. તમારી બનાવેલી સરકાર છે આ. કાશીવાળાઓએ બેસાડેલી આ સરકાર છે. પેલુ શું કહે છે, તેઓ 25 કનેક્શનનું કામ આપતાં હતાં અમે નિર્ણય કર્યો છે કે ત્રણ વર્ષમાં પાંચ કરોડ પરિવારને ગેસનું કનેક્શન આપીશું. ભાઈઓ-બહેનો આ કામ હું એટલા માટે કરી રહ્યો છું કે ગરીબ મા જ્યારે લાકડાનો ચુલો સળગાવીને ખાવાનું બનાવે છે, ત્યારે એક દિવસમાં તેના શરીરમાં 400 સિગારેટનો ધૂમાડો જાય છે. મને કહો કે ડોક્ટર કહે છે કે સિગારેટ પીશો તો કેન્સર થઈ જશે, એવું કહે છે કે નહીં? ડોક્ટર સિગારેટ બંધ કરવાનું કહે છે કે નહીં? આ મારી ગરીબ માતાઓનું શું થશે. શું આ ગરીબ માતાઓને મરવા દેવી જોઈએ? એમને માંદી થવા દેવી જોઈએ? એમના બાળકોને માંદા થવા દેવા જોઈએ? તેમને આ મુશ્કેલીમાંથી બહાર કાઢવા જોઈએ કે નહીં અમીરો માટે તો ઘણી સરકાર આવીને જતી રહી. અમીરોને આપવાવાળી ઘણી સરકાર આવીને ગઈ. આ સરકાર ગરીબોને આપવા માટે આવી છે. અને તેથી જ ભાઈઓ-બહેનો પાંચ કરોડ ગરીબ પરિવારોને એવા ગરીબ પરિવારોને જેમની કોઈ નેતા સાથે કોઈ ઓળખાણ નથી. જેમની પાસે ગેસનું સિલિન્ડર લેવા કનેક્શન લેવા માટે લાંચ આપવાના પૈસા નથી. જેનું કોઈ નથી તેમના માટે આ સરકાર છે મારા ભાઈઓ બહેનો. અને આનું પરિણામ એ આવશે કે એ માતાઓની તબીયત તો સારી રહેશે, બાળકોની તબીયત પણ સારી રહેશે. ઘરમાં હવે તેમને વધુ સમય મળશે. હવે લાકડાં બાળવા નહીં પડે, લાકડા લેવા જવું નહીં પડે. અને પોતાના બાકીના સમયમાં કંઈ કામ કરવું હશે તો કરી શકશે. આ કામ કરીને બતાવી દીધું છે ભાઈ. આજે અહીં તમે જોયું મારા માછીમાર ભાઈઓ – બહેનોને ઈ-બોટ આપી રહ્યા છીએ અમે ઈ-બોટ. પહેલાં ચુંટણી આવતી હતી ત્યારે માછીમારોને કેટલું ડીઝલ આપીશું, કેટલામાં ડીઝલ આપીશું આની જ વાતો થયા કરતી. મારા ભાઈઓ – બહેનો આજે તેને એ સંકટમાંથી અમે બહાર લાવી રહ્યા છીએ. તેને આ મુસીબતથી મુક્તિ અપાવી રહ્યા છીએ. અને અમે ઈ-બોટ આપવાનું શરૂ કરી રહ્યા છીએ. હું મારા માછીમાર ભાઈઓ સાથે હમણાં હું વાત કરી રહ્યો હતો. મેં તેમને પૂછ્યું કે ભાઈ કહો, આખા દિવસમાં કેટલું ડીઝલ લો છો તો તેમણે કહ્યું સાહેબ એક દિવસમાં 10 લીટર ડીઝલ થઈ જાય છે અને પાંચ છ કલાક સવારી કરીએ છીએ અને તેનો ખર્ચ થાય છે લગભગ 500 રૂપિયા. એક દિવસના ડીઝલનો ખર્ચ થાય છે પાંચસો રૂપિયા. અને તેના કારણે બોટમાં એવો અવાજ થાય છે એવો અવાજ થાય છે કે ટૂરિસ્ટ બિચારા તેનાથી જ કંટાળી જાય છે તેને થાય છે કે જલ્દી ઉતરી જઈએ તો સારૂં. અને તે માછીમાર પણ બોટમાં બેસીને બતાવવા ઈચ્છે છે કે આ ફલાણો ઘાટ છે ઢીકણો ઘાટ છે, આ જે દેખાય છે તે ઢીકણો અને પેલો દેખાય છે એ. પણ તેને કંઈ જ સંભળાતું નથી. ટૂરિસ્ટને મઝા નથી પડતી. જો ટૂરિસ્ટને મઝા નહીં પડે તો ટૂરિસ્ટ આવશે શું? ટૂરિસ્ટ નહીં આવે તો માછીમારોને રોજી રોટી મળશે શું? મારા નિષાદ ભાઈ બહેનો કંઈક કમાણી કરી શકશે શું? ભાઈઓ-બહેનો ઈ-બોટને કારણે હવે અવાજનું નામો નિશાન નહીં રહે. હું હમણાં જ બોટમાં જઈ આવ્યો. તો મેં તેને પૂછ્યું કે મશીન બંધ તો નથી કરી દીધું ને. કહ્યું ના, મશીન તો ચાલુ જ છે, જરાય આવાજ થતો નથી. એ બોલ્યા સાહેબ બિલકુલ અવાજ નથી આવતો. મને કહો કે આનાથી કાશીના ટૂરિઝમને લાભ થશે કે નહીં થાય? એમ નહીં પૂરેપુરી તાકતથી કહો. થશે કે નહીં થાય? હવે જો જો જે પણ ટૂરિસ્ટ આવશે ને એ પૂછશે ઈ-બોટ ક્યાં છે મારે ઈ-બોટમાં બેસવું છે. જેની પાસે ઈ-બોટ નથી તે મોદીને પકડશે. મોદીજી જલ્દીથી ઈ-બોટ લાવો. આવું જ થશે. અને બીજું પહેલાં એને પાંચસો રૂપિયાનું ડીઝલ ભરવું પડતું હતું. હવે તેની બેટરી જે છત પર બનાવાઈ છે. તે છતની ઉપર સોલર પેનલ લાગશે. તેથી સોલર પેનલથી તેની બેટરી ચાર્જ થઈ જશે. તેને એકેય પૈસાનો ખર્ચ નહીં થાય. મને કહો એક ગરીબના રોજના પાંચસો રૂપિયા બચી જાય, એવું કદી તમે વિચાર્યુ છે? સરકારો દસ રૂપિયા આપશે, બે રૂપિયા ઓછા કરશે આજ કરતી રહી છે. આજે અમારા એક નિર્ણયથી મારા ગરીબ માછીમારોના રોજના પાંચસો રૂપિયા બચી જશે, ભાઈઓ – બહેનો. હવે તો તે બાળકોને ભણાવી શકશે કે નહીં? મા માંદી છે તો તેની દવા કરશે કે નહીં? ઘરમાં કંઈક સારૂં લાવવું હોય તો તે લાવી શકશે કે નહીં? તેના જીવનમાં બદલાવ આવશે કે નહીં. હવે તે ગરીબીની સામે લડી શકશે કે નહીં લડી શકે? હવે તો ગરીબીને પરાજીત કરીને વિજેતાની મુદ્રામાં જીવી શકશે કે નહીં જીવી શકે? એક નિર્ણય કેટલું મોટું પરિવર્તન લાવી શકે છે, તે આજે તમે જોઈ રહ્યા છો. આવનારા દિવસોમાં બીજા અમારા માછીમાર ભાઈ બહેનો તેમની આ બોટને ઈ-બોટમાં બદલવા માટે આવશે, તો એક બે દિવસ તો થશે જ. તો આ એક બે દિવસો અમારા માછીમારો ભૂખે મરશે શું? ક્યાં જશે, તો અમે જણાવ્યું છે કે તમારી બોટ જ્યારે રિપેરીંગમાં જશે તે જ સમયે તમને વાપરવા માટે એક બોટ અમારી તરફથી મળશે બે દિવસ તેને ચલાવી લેજો. ગરીબ માછીમારોના જીવનમાં કેવી રીતે પરિવર્તન લાવી શકાય છે તે મેં આજે તેમને સમજાવ્યું. મેં કહ્યું બોટમાં અમે એક ચાર્જર પણ લગાવીશું, મોબાઈલ ફોનનું ચાર્જર તો જે ટૂરિસ્ટ બેસશે તેને જો તેનો મોબાઈલ ચાર્જ કરવો હશે તો તે બોટમાં જ આવી જશે. અહીં બેસશે ઉતરશે ત્યારે ખુશ થઈ જશે. આજે તો મોબાઈલ ફોનની બેટરી જતી રહી તો જાણે જિંદગી જતી રહી છે, જાણે હૃદય બંધ થઈ ગયું હોય તેવું લાગે છે માણસને. નાની નાની વસ્તુઓનું ધ્યાન રાખીને આ ઈ-બોટનો પ્રારંભ કર્યો છે. અને આપણાં દેશમાં આ પ્રથમ પ્રયોગ છે કે જ્યાં સોલારથી ચાલનાર ઈ-બોટનું બહુ મોટું અભિયાન ચાલશે, આ ગંગાના તટ પર હજારો બોટ છે, હજારો મારા ભાઈ બહેનો છે. મારા નાવિક ભાઈ બહેનો છે મારા કેવટ ભાઈ બહેનો છે, મારા માછીમાર ભાઈ બહેનો છે. અને તેથી જ ભાઈઓ બહેનો મારા જીવન માટે એક મોટા સંતોષનું કામ કરવાનો મને અવસર મળ્યો છે. મને ઘણો આનંદ છે જ્યારે મારા આ માછીમાર ભાઈ બહેનોને પણ. પરંતુ હું તેમને કહીશ કે હવે પાંચસો રૂપિયા બચશે તો શું કરશો? બધાને ખબર છે કે શું કરશે. એ નથી કરવાનું. આ પૈસા બચશે તો બાળકોના ભણતર માટે, બાળકોને દૂધ પીવડાવવા માટે ખર્ચ કરવાના છે પણ પીવા માટે નથી. નહીં તો મારૂં પૂણ્ય ક્યાં જશે અને તેથી જ મારા ભાઈઓ બહેનો આજે આ ઈ-બોટ કરી રહ્યા છીએ. હમણાં બે ત્રણ દિવસ પહેલાં તમે જોયું હશે કે ભારતે આકાશમાં સેટેલાઈટ છોડ્યા છે. સાત સેટેલાઈટ, અબજો – ખરબોનો ખર્ચો કર્યો છે. અને તે સેટેલાઈટથી પહેલાં ભારતની પોતાની જીપીએસ સિસ્ટમ બની છે. હવે તમે જાણો છો કે આપણા દેશની રાજનીતિ કેવી છે. આટલું મોટું કામ થયું હોય, સાત સેટેલાઈટ છોડ્યા હોય, તો રાજનીતિમાં અમારૂં પણ મન થશે કે નહીં કે થાય કે અમે કહીશું કે ભાઈ આ યોજનાનું નામ દીનદયાળ ઉપાધ્યાય રાખી દો, આ સેટેલાઈટનું નામ શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જી રાખી દો. તમે જોયું છે કે એક પરિવારના કેટલા નામ છે આ યોજના પર. અમને પણ મોહ થઈ જતો અમારા મોઢામાં પણ પાણી છૂટી જતું યાર. કોઈ આપણા વાળાનું નામ કરી દો. ક્યારેક એવું મન પણ થતું કે કોઈ ઋષિ મુનિનું નામ આપી દઈએ. કોઈ સંતનું નામ આપી દઈએ. પરંતુ મારા ભાઈ બહેનો, આ મોદી કંઈક જુદી જ માટીનો બનેલો છે. મેં મારા કોઈ નેતાના નામ પર આ યોજનાનું નામ નથી રાખ્યું, ના તો મારા કોઈ પરિવારજનના નામ આપ્યું છે. મેં આ યોજનાનું નામ આપ્યું નાવિક, નાવિક, નાવિક નામ આપ્યું છે. મારા દેશના કરોડો, કરોડો માછીમારો, તેમને મેં ઉત્તમથી ઉત્તમ શ્રદ્ધાંજલી આપી છે કારણ કે આ એ નાવિક જ છે જેને ક્યાંય જમીન નથી દેખાતી, છતાંય ઉંડા સમુદ્રમાં નાની બોટ લઈને નીકળી પડે છે, પાણી સાથે ઝીંદાદિલીના ખેલ ખેલે છે. મહિનાઓ સુધી પાણીમાં રહ્યા પછી કિનારે પહોંચે છે અને આવું તે સદીઓથી કરતો આવ્યો છે. આ એ નાવિક જ છે, અને તેથી જ અમે ભારતની આ જે જીપીએસ સિસ્ટમ બની છે તેનું નામ રાખ્યું છે નાવિક. મારા કોટિ કોટિ માછીમારોને આ સરકારની બહુ જ મોટી અંજલી છે. આ બહુ જ મોટું ગૌરવ છે અને તેથી જ દુનિયા પણ અમને જ્યારે પૂછશે કે નાવિક શું હોય છે તો અમે સમજાવીશું કે મારા કાશીમાં આવો હું તમને બતાવીશ કે નાવિક શું હોય છે. ભાઈઓ, બહેનો એક એવું કામ કર્યું છે જે મારા આ માછીમાર સમાજને અમરત્વ આપે છે. આ કામ કરવાનું મને સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું છે. આ ઈ-બોટ દ્વારા કાશીના જીવનમાં એક આર્થિક ક્રાંતિ આવનારી છે. આજે મેં ઈ-રિક્શા પણ આપી છે, અને આ વખતે તો ઈ-રિક્શા એમને આપી છે જેઓ પેડલ રિક્શા ચલાવતા હતાં. તેમની પેડલ રિક્શા પાછી લઈને ઈ-રિક્શા આપી દીધી. અને ઈ-રિક્શાને કારણે કાશીના જીવનને ગતિ મળી જશે. આગામી દિવસોમાં અહીંના જીવનમાં બદલાવ આવશે પર્યાવરણમાં પરિવર્તન આવશે. કાશીનો વિકાસ કરવાનું મારૂં એક સ્વપ્ન છે, પણ મને તેમાં તમારી એક મદદની જરૂર છે. કરશો? કરશો ને? કહો છો તો ખરા પણ પછી કરતાં નથી. સારૂં તો આ વખતે પાક્કું? આ વખતે પાક્કું ને? ત્યાંથી આવાજ નથી આવતો, પાક્કું? પાક્કું ને? એક નાનું કામ છે સફાઈ, સ્વચ્છતા. હવે મારૂં કાશી ગંદુ ના થવું જોઈએ. કરી શકશો કે નહીં કરી શકો ભાઈઓ? જો એકવાર આપણે નિર્ણય કરી લઈએ કે અમે કાશીને ગંદુ નહીં થવા દઈએ, દુનિયાભર ના લોકો અહીં આવે છે, એવું સ્વચ્છ કાશી જોઈને જાય, હિન્દુસ્તાનની કીર્તિ-ખ્યાતિ વધી જશે મારા ભાઈઓ બહેનો. અને આ કામ આપણે કરવાનું છે. આ કામ સરકારથી નથી કરાવવાનું, આપણે બધા ભાઈ-બહેન, નાગરિકો સૌએ કરવાનું છે. હવે હર હર મહાદેવ કહી દીધું તો થઈ જશે. તમે બધા આટલી મોટી સંખ્યામાં આવ્યા, આ દ્રશ્ય સ્વયં મા ગંગાની ગોદમાં એક શક્તિ આપે છે. ભાઈઓ, બહેનો, બહુ શક્તિ આપે છે. હું જ્યારે પણ તમારી પાસે આવું છું મારો બધો થાક ઉતરી જાય છે. એક નવી શક્તિ લઈને જઉં છું ફરી દોડું છું, ફરી કામ કરૂં છું, પછી તમારા ચરણોમાં બેસી જઉં છું. ફરી શક્તિ લઈને જઉં છું. ભાઈઓ, બહેનો હું આજે મારા તમામ માછીમાર ભાઈ બહેનોને આ ઈ-બોટની શુભ ભેટ આપતાં બહુ જ ગર્વ અનુભવું છું. પરંતુ મારી અપેક્ષા છે કે, પૈસા બહુ જ બચશે, આ પૈસાને ઉપયોગ બાળકો માટે કરજો. આ પૈસાનો ઉપયોગ બાળકોના ભણતર માટે કરજો. જુઓ ગરીબી સામે લડવાનો આ એક જ રસ્તો છે. આપણને જે પણ ગરીબી મળી, આપણે વારસામાં આપણા બાળકોને નહીં આપીએ આ ગરીબી. આ દરેક મા બાપનો સંકલ્પ હોવો જોઈએ. ભાઈઓ, બહેનો હું તમારો બહુ આભારી છું આ યોજનાને બહુ જ આગળ લઈ જવા માટે. જોત જોતામાં આપણી બધી બોટ ઈ-બોટ બની જશે અને હવે તો નાવિક આકાશમાંથી આપણું માર્ગદર્શન કરતો રહેશે. હર પળે આપણા ફોન પર આપણને નાવિક દેખાશે, તેની સાથે આગળ વધીએ. ખુબ ખુબ આભાર.