મેક ઇન ઇન્ડિયા ફોર ધ વર્લ્ડ’ પર પોસ્ટ-બજેટ વેબિનારમાં પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

નમસ્તે! આ બજેટમાં 'આત્મનિર્ભર ભારત' અને 'મેક ઈન ઈન્ડિયા' અંગે લેવાયેલા નિર્ણયો આપણા ઉદ્યોગ અને અર્થતંત્ર બંને માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. મેક ઇન ઇન્ડિયા ઝુંબેશ આજે 21મી સદીના ભારતની જરૂરિયાત પણ છે અને તે આપણને વિશ્વમાં આપણી ક્ષમતા બતાવવાની તક પણ આપે છે. જો કોઈપણ દેશમાંથી કાચો માલ બહાર જાય છે અને તે તેમાંથી બનાવેલ માલસામાનની આયાત કરે છે, તો આ પરિસ્થિતિ કોઈપણ દેશ માટે ખોટનો સોદો હશે. બીજી તરફ જો ભારત જેવો વિશાળ દેશ માત્ર બજાર બનીને રહી જશે તો ભારત ક્યારેય પ્રગતિ કરી શકશે નહીં કે આપણી યુવા પેઢીને તકો આપી શકશે નહીં. આ વૈશ્વિક રોગચાળામાં, આપણે જોઈ રહ્યા છીએ કે વિશ્વમાં સપ્લાય-ચેન કેવી રીતે તબાહ થઈ ગઈ છે. અને આ દિવસોમાં આપણે ખાસ કરીને જોઈ રહ્યા છીએ કે કેવી રીતે સપ્લાય ચેઈનના વિષયે સમગ્ર વિશ્વના અર્થતંત્રને હચમચાવી નાખ્યું છે. જ્યારે આપણે આ બધી નકારાત્મક બાબતો સામે જોઈએ છીએ, તો તેની બીજી બાજુ જુઓ, તેના પ્રકાશમાં આપણે અનુભવીશું કે જ્યારે આટલું મોટું સંકટ સામે છે, અને જ્યારે પણ પરિસ્થિતિ બદલાય છે, ત્યારે અગાઉ કરતા હવે મેક ઇન ઈન્ડિયાની જરૂર વધુ છે. બીજી તરફ જો આપણે જોઈએ તો શું એવી કોઈ સકારાત્મક બાબતો છે જે આપણને મેક ઈન ઈન્ડિયા માટે પ્રેરણા આપે છે. શું આપણે તક શોધી શકીએ? તમે જુઓ, જે દેશ આટલી મોટી સંખ્યામાં યુવા પેઢી ધરાવે છે, યુવાધન ધરાવે છે, જે દેશની પ્રજામાં તેમની પ્રતિભાને લઈને વિશ્વમાં કોઈ પ્રશ્નાર્થ ચિન્હ નથી, જરૂરિયાત મુજબ કુશળ માનવબળ વિકસાવે છે, ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ અને વિશ્વ આજે લોકશાહી લોકશાહી છે. ખૂબ જ તાકીદ અને આશા સાથે મૂલ્યો તરફ. એટલે કે, તે પોતે જ એક એવું કેપ્સ્યુલ છે, આપણી પાસે એવી વસ્તુઓ છે, જેના વિશે આપણે મોટા સપના જોઈ શકીએ છીએ. આ સાથે, આપણે અમાપ કુદરતી સંપત્તિથી સમૃદ્ધ છીએ. મેક ઈન ઈન્ડિયા માટે આપણે તેનો પૂરો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. મિત્રો, આજે વિશ્વ ભારતને મેન્યુફેક્ચરિંગ પાવર હાઉસ તરીકે જોઈ રહ્યું છે. આપણું ઉત્પાદન ક્ષેત્ર આપણા જીડીપીના 15% છે, પરંતુ, 'મેક ઈન ઈન્ડિયા' તેની સામે અનંત શક્યતાઓ ધરાવે છે. આપણે ભારતમાં મજબૂત મેન્યુફેક્ચરિંગ બેઝ બનાવવા માટે સખત મહેનત કરવી જોઈએ. કેન્દ્ર સરકાર હોય, રાજ્ય સરકાર હોય, સ્થાનિક રાજ્ય સરકારના નિયમો હોય, ખાનગી ભાગીદારી હોય, કોર્પોરેટ હાઉસ હોય, આપણે બધા મળીને દેશ માટે કેવી રીતે કામ કરી શકીએ. આપણે મેક ઇન ઇન્ડિયાને પ્રોત્સાહન આપવું પડશે, જેની આજે દેશમાં જરૂર છે, જેની જરૂરિયાત વધી રહી છે. હવે બે બાબતો છે, એક નિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને વિચારવું, બીજી ભારતની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માટે વિચારવું. ચાલો માની લઈએ કે આપણે વિશ્વમાં સ્પર્ધાત્મક બની શક્યા નથી, પરંતુ ભારતની જરૂરિયાતોમાં આપણે એવી ગુણવત્તાયુક્ત સામગ્રી આપવી જોઈએ, જેથી ભારતે લોકોને બહાર જોવું ન પડે. અમે ફક્ત આ કરી શકીએ છીએ. બીજી વાત એ છે કે, એકવાર મેં લાલ કિલ્લા પરથી કહ્યું, ઝીરો ડિફેક્ટ, ઝીરો ઇફેક્ટ, આપણું ઉત્પાદન બિલકુલ ખામીયુક્ત ન હોવું જોઈએ, સ્પર્ધાત્મક વિશ્વમાં ગુણવત્તાની બાબતો. અને બીજું, આજે વિશ્વ પર્યાવરણ પ્રત્યે સભાન છે, તેથી શૂન્ય અસર પર્યાવરણ પર શૂન્ય અસર, આ બે એવા મંત્રો છે, જે વિશ્વમાં ગુણવત્તા અને ગ્લોબલ વોર્મિંગ સામેના પડકારોનો સામનો કરવાની રીતને કારણે આપણે સ્વીકારી શકીએ છીએ. એ જ રીતે, આજે જે રીતે ટેક્નોલોજી બદલાઈ છે, જે રીતે કોમ્યુનિકેશનની દુનિયામાં જબરદસ્ત ક્રાંતિ આવી છે. સેમિકન્ડક્ટરની જેમ હવે સેમિકન્ડક્ટરના ક્ષેત્રમાં પણ આપણી પાસે આત્મનિર્ભર બન્યા વિના કોઈ વિકલ્પ નથી. મેક ઇન ઇન્ડિયા માટે, હું માનું છું કે, નવી શક્યતાઓ સાથે એક નવું ક્ષેત્ર આવ્યું છે. આપણે આ દૂરંદેશીથી જોવું જોઈએ. તે જ સમયે આપણને તેની પણ જરૂર છે. જો આપણે દેશની સુરક્ષા વિશે વિચારીએ છીએ, તો આપણા માટે આના પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરવું વધુ જરૂરી છે. અમે જોઈ રહ્યા છીએ કે કેવી રીતે ઈલેક્ટ્રિક વાહનોના ક્ષેત્રમાં ઈવી લોકો માટે આકર્ષક બની રહી છે, પર્યાવરણના હેતુ માટે પણ બનાવવામાં આવી રહી છે અને તેની માંગ પણ વધી રહી છે. શું ભારત આમાં નવીનતા ન લાવી શકે? મેક ઇન ઇન્ડિયા હેઠળ ઉત્પાદન ન કરી શકાય? શું ભારતીય ઉત્પાદકો આમાં તેમની મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી શકતા નથી? મને લાગે છે કે આપણે મેક ઇન ઇન્ડિયાની ભાવના સાથે આગળ વધવું જોઈએ. ભારત ચોક્કસ પ્રકારના સ્ટીલની આયાત પર પણ નિર્ભર છે. આપણું લોખંડ હવે વિદેશમાં જાય છે અને આપણે તે જ દેશોમાંથી ગુણવત્તાયુક્ત સ્ટીલ માટે ફરીથી આયાત કરીએ છીએ, હવે શું સ્થિતિ છે કે ભાઈ આપણે તે લોખંડમાંથી સ્ટીલ ન બનાવવું જોઈએ જેની આપણા દેશને જરૂર છે. હું સમજું છું કે આ આપણી પણ ફરજ બની જાય છે અને હું ઉદ્યોગ જગતના લોકોને વિનંતી કરીશ કે આ કાચા માલનું આયર્ન ઓર બહાર વેચીને આપણે કયા દેશને આપીશું? સાથીઓ, ભારતીય ઉત્પાદકોએ જોવું જોઈએ કે બહારથી દેશની નિર્ભરતા ઓછી થાય. તેથી, આ ક્ષેત્રમાં પણ મેક ઇન ઇન્ડિયા એ સમયની જરૂરિયાત છે. બીજું ક્ષેત્ર તબીબી સાધનોનું છે. અમે ઘણા જરૂરી તબીબી સાધનો બહારથી ખરીદીએ છીએ. હવે આપણે તબીબી સાધનો ન બનાવી શકીએ? હું માનતો નથી કે તે આટલું મુશ્કેલ કાર્ય છે. આપણા લોકો પાસે એટલી શક્તિ છે, તેઓ કરી શકે છે. શું આપણે તેના પર ભાર મૂકી શકીએ? આપણે સમજવું પડશે કે બજારમાં કંઈક ઉપલબ્ધ છે, જેનો અર્થ એ છે કે આપણે સંતુષ્ટ થવું જોઈએ કે તે લોકોની જરૂરિયાત પર થઈ રહ્યું છે. બજારમાં વસ્તુઓ મળી રહી છે, પરંતુ તે વસ્તુઓ છે જે બહારથી આવી છે. અને મેડ ઈન ઈન્ડિયા પ્રોડક્ટ જ્યારે ઉપલબ્ધ હોય અને જ્યારે તેઓ તેમને જુએ અને તેમને એવું લાગવું જોઈએ કે ભાઈ, આપણે બહારના લોકો કરતાં સારા છીએ, આપણે તે લેવું પડશે. આપણે આ પરિસ્થિતિ ઊભી કરવી જોઈએ, અને આ તફાવત દેખાતો હોવો જોઈએ. હવે જુઓ, આપણે અહીં ઘણા તહેવારો છે. હોળી, ગણેશોત્સવ, દીપાવલી છે. આ તહેવારોમાં ઘણી બધી વસ્તુઓ, તે ખૂબ મોટા પાયે બજાર ધરાવે છે, સ્કેલ ખૂબ મોટો છે અને તે નાના લોકોને આજીવિકા માટે તક આપે છે. પરંતુ આજે વિદેશી વસ્તુઓએ પણ ત્યાં પોતાનું સ્થાન બનાવી લીધું છે. હવે તેઓ અમારા સ્થાનિક ઉત્પાદકો દ્વારા આ બધી વસ્તુઓની માગ પૂરી કરતા હતા અને તે ખૂબ જ સારી રીતે કરતા હતા. હવે બદલાતા સમય સાથે વસ્તુઓ બદલવી જોઈએ, આપણે જૂની રીતે જીવી ન શકીએ. અને હું ઈચ્છું છું કે તમે તેમાં આગેવાની લો અને જ્યારે હું સ્થાનિક માટે ઘણાં અવાજ માટે બોલવાનું ચાલુ રાખું છું, ત્યારે હું જોઉં છું કે કેટલાક લોકો એવું વિચારે છે કે દિવાળી માટે દીવા, એ ખરીદો એટલે સ્થાનિક લોકો માટે અવાજ ઉઠાવો. ના ભાઈ, હું આ દિવાળીના દીવા માટે નથી કહેતો. આવી ઘણી વસ્તુઓ છે. મેં એક દિવસ એક નાનકડો વિષય મૂક્યો હતો, તમે મારા સેમિનારમાં છો તે એક કામ ન કરો, તમે તમારા બાળકો સાથે બેસો, તમે તમારા ઘરમાં સવારથી સાંજ સુધી જે વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરો છો, કેટલી વસ્તુઓ એવી છે જેનો તમે ઉપયોગ કરતા નથી. ભારત અને આવશ્યકપણે વિદેશી લેવું પડશે, તેને અલગ પાડો. અને પછી જુઓ, તમે પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ જશો કે અમે શું કરી રહ્યા છીએ. અને તેથી જ હું તે ઉત્પાદકોને પણ ઓનબોર્ડ લાવવા માંગુ છું. સાથીઓ, બીજો મુદ્દો ભારતમાં બનેલા ઉત્પાદનોની બ્રાન્ડિંગનો છે. હવે હું જોઉં છું કે, અમારી કંપનીઓ તેમના ઉત્પાદનોની ઘણી જાહેરાતો આપે છે, કોઈપણ એક જાહેરાતમાં દબાણ હેઠળ સ્થાનિક માટે અવાજની વાત નથી કરતી. મેક ઇન ઇન્ડિયાની વાત ના કરો. જો તમે તમારી જાહેરાત કરો છો, તો તે જ સમયે તે બોલો નહીં, તમારું શું થાય છે? તમારો માલ વેચવાનો છે અને આજે પણ દેશમાં એક વિશાળ સમુદાય છે જે દેશ પ્રત્યે લાગણી ધરાવે છે, જે આ બાબતે સભાનપણે પ્રયાસો કરે છે. પરંતુ તમને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે તેને વ્યવસાયિક વ્યૂહરચના તરીકે વિચારો. તમારી કંપની જે ઉત્પાદનો બનાવે છે તેના પર ગર્વ લો અને લોકોને પણ ગર્વ અનુભવવા પ્રેરિત કરો. તમારી મહેનત વ્યર્થ નથી, તમારી પાસે ઘણી સારી વસ્તુઓ છે. પણ હિંમત કરીને આવો, લોકોને કહો કે આપણો દેશ આપણી માટી છે. આપણા લોકોના પરસેવાની ગંધ આવે છે, તેમને ભાવનાત્મક રીતે જોડો. અને હું ઈચ્છું છું કે આ માટે એક સામાન્ય બ્રાન્ડિંગ પણ વિચારવામાં આવે. સરકાર અને ખાનગી પક્ષ સાથે મળીને સારી વસ્તુનો વિકાસ કરી શકે છે. સાથીઓ, આપણા ખાનગી ક્ષેત્રે પણ તેમના ઉત્પાદનો માટે ડેસ્ટિનેશન શોધવું પડશે. અમારે