ભારતીય અવકાશ સંગઠનના શુભારંભ પ્રસંગે પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

તમારી યોજનાઓ, તમારા વિઝનને સાંભળીને તથા તમારા સૌનો જુસ્સો જોઈને મારો ઉત્સાહ પણ અનેક ઘણો વધી ગયો છે. સાથીઓ, આજે દેશના બે મહાન સપૂત- ભારત રત્ન શ્રી જય પ્રકાશ નારાયણજી અને ભારત રત્ન શ્રી નાનાજી દેશમુખજીની જન્મ જયંતિ પણ છે. આઝાદી પછી ભારતને દિશા દર્શાવવામાં આ બંને વ્યક્તિત્વોની ખૂબ જ મોટી ભૂમિકા રહી છે. સૌને સાથે લઈને, સૌના પ્રયાસોથી રાષ્ટ્રમાં કેવાં કેવાં મોટાં પરિવર્તનો લાવી શકાય છે, તેનું જીવન દર્શન આપણને આજે પણ એટલી જ પ્રેરણા પૂરી પાડી રહ્યું છે. હું શ્રી જય પ્રકાશ નારાયણજીને અને નાનાજી દેશમુખજીને નમન કરૂ છું. હું તેમને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરું છું. સાથીઓ, 21મી સદીનું ભારત આજે જે અભિગમ સાથે આગળ ધપી રહ્યું છે અને જે સુધારા કરી રહ્યું છે તેનો આધાર છે- ભારતનો તેના સામર્થ્ય પરનો અતૂટ વિશ્વાસ. ભારતનું સામર્થ્ય કોઈપણ દેશની તુલનામાં સહેજ પણ ઓછું નથી. આ સામર્થ્યથી આગળ જતાં નડી શકે તેવા તમામ અવરોધો દૂર કરવા તે અમારી સરકારની જવાબદારી છે અને તેના માટે સરકાર કોઈ કસર છોડશે નહીં. સ્પેસ સેકટર અને સ્પેસ ટેકનોલોજી બાબતે હાલમાં ભારતમાં મોટા સુધારા થઈ રહ્યા છે તે તેની એક કડી છે. ઈન્ડિયન સ્પેસ એસોસિએશન- ઈસ્પાની સ્થાપના કરવા બદલ હું આપ સૌને ફરી એકવાર અભિનંદન પાઠવુ છું. હું મારી શુભેચ્છાઓ વ્યક્ત કરૂ છું. સાથીઓ, જ્યારે આપણે સ્પેસ ક્ષેત્રે સુધારાની વાત કરીએ છીએ ત્યારે આપણો અભિગમ ચાર સ્થંભ પર આધારિત હોય છે. પ્રથમ- ખાનગી ક્ષેત્રને ઈનોવેશનની આઝાદી. બીજું – સરકારની સહાયક બનવાની ભૂમિકા. ત્રીજુ- ભવિષ્ય માટે યુવાનોને તૈયાર કરવા અને ચોથુ- સ્પેસ ક્ષેત્રને સામાન્ય માનવીની પ્રગતિના સાધન તરીકે જોવું. આ ચાર સ્થંભનો પાયો જ અસાધારણ સંભાવનાઓનાં દ્વાર ખોલે છે. સાથીઓ, તમે એ વાત પણ માનશો કે અગાઉ સ્પેસ ક્ષેત્રનો અર્થ થતો હતો- સરકાર ! પરંતુ અમે આ માનસિકતા બદલી નાંખી છે અને પછી સ્પેસ ક્ષેત્રમાં ઈનોવેશન માટે સરકાર, સ્ટાર્ટ-અપ એકબીજા સાથે સહયોગ કરીને સ્પેસનો મંત્ર આપ્યો. આ નવી વિચારધારા, નવો મંત્ર એટલા માટે જરૂરી છે કે ભારત માટે હવે આ સંકુલ પ્રકારનાં ઈનોવેશનનો સમય નથી. આ સમય છે- અપવાદરૂપ ઈનોવેશનનો. અને એ ત્યારે જ શક્ય બનશે કે જ્યારે સરકાર સંચાલન કરનાર તરીકેની નહીં, પણ શક્ય બનાવનાર તરીકેની ભૂમિકા નિભાવશે. એટલા માટે આજે સંરક્ષણ ક્ષેત્રથી માંડીને સ્પેસ ક્ષેત્ર સુધી સરકાર પોતાની નિપુણતાનો લાભ આપી રહી છે. ખાનગી ક્ષેત્ર માટે લોન્ચ પેડ ઉપલબ્ધ કરી રહી છે. આજે ઈસરોની સુવિધાઓને ખાનગી ક્ષેત્ર માટે ખૂલ્લી મૂકવામાં આવી રહી છે. હવે એવું નિશ્ચિત કરવામાં આવશે કે આ ક્ષેત્રમાં પણ જે ટેકનોલોજીનું સંવર્ધન થઈ ચૂક્યું છે તે ખાનગી ક્ષેત્રને પણ તબદીલ કરવામાં આવે. આપણાં જે યુવાન ઈનોવેટર્સ છે, તેમને સાધનો ખરીદવા માટે સમય અને ઉર્જાનો ખર્ચ કરવો પડે છે. એટલા માટે સરકાર સ્પેસ એસેટ અને સર્વિસીસ માટે સંયોજક તરીકની ભૂમિકા નિભાવશે. સાથીઓ, ખાનગી ક્ષેત્રની સામેલગીરીને સુગમતા પૂરી પાડવા માટે દેશમાં ઈનસ્પેસ ક્ષેત્રની સ્થાપના પણ કરવામાં આવી છે. ઈનસ્પેસ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી તમામ બાબતો માટે એક સિંગલ વિન્ડો, સ્વતંત્ર એજન્સી તરીકે કામ કરશે. તેનાથી ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓને તેમના પ્રોજેક્ટસને વધુ ગતિ આપી શકાશે. સાથીઓ, આપણું સ્પેસ સેક્ટર 130 કરોડ દેશવાસીઓની પ્રગતિનું એક મોટું માધ્યમ છે. આપણાં માટે સ્પેસ ક્ષેત્ર એટલે સામાન્ય માનવી માટે બહેતર મેપીંગ, ઈમેજીંગ અને કનેક્ટિવીટીની સુવિધા ! આપણા માટે સ્પેસ ક્ષેત્ર એટલે ઉદ્યોગસાહસિકો માટે શીપમેન્ટથી માંડીને ડિલીવરી સુધીની બહેતર ઝડપ ! સ્પેસ ક્ષેત્ર એટલે ખેડૂતો અને માછીમારો માટે બહેતર આગાહી, બહેતર સુરક્ષા અને આવક ! અમારા માટે સ્પેસ ક્ષેત્રનો અર્થ ઈકોલોજીની, પર્યાવરણની બહેતર જાળવણી. કુદરતી આપત્તિઓની સચોટ ભવિષ્યવાણી. હજારો લાખો લોકોના જીવનની રક્ષા ! દેશના આ બધા લક્ષ્ય સાથે હવે સ્પેસ એસોસિએશનના લક્ષ્ય પણ હવે સહિયારા બન્યા છે. સાથીઓ, આજે દેશ એક સાથે આટલા વ્યાપક સુધારા હાથ ધરી રહ્યો છે, કારણ કે આજે દેશનું વિઝન સ્પષ્ટ છે અને આ વિઝન છે- આત્મનિર્ભર ભારત. આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન માત્ર એક વિઝન જ નહીં, પણ સારી રીતે વિચારાયેલ, સુઆયોજિત, સંકલિત, આર્થિક વ્યૂહરચના પણ છે. એક એવી વ્યૂહરચના કે જે ભારતના ઉદ્યોગોના, ભારતના યુવાનોના કૌશલ્યની ક્ષમતાઓ વધારીને ભારતને ગ્લોબલ મેન્યુફેક્ચરીંગનું પાવર હાઉસ બનાવે. એક એવી વ્યૂહરચના કે જે ભારતની ટેકનોલોજીકલ નિપુણતાને આધાર બનાવીને ભારતને ઈનોવેશન્સનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનાવે. એક એવી વ્યૂહરચના કે જે વૈશ્વિક વિકાસમાં મોટી ભૂમિકા નિભાવે. ભારતના માનવ સ્રોતો અને પ્રતિભાઓની પ્રતિષ્ઠા વિશ્વ સ્તરે વધારે, અને એટલા માટે ભારત આજે પોતાને ત્યાં નિયમનલક્ષી વાતાવરણ તૈયાર કરી રહ્યું છે. એમાં એ બાબતનું ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું છે કે દેશ હિત અને સહયોગીઓનું હિત એમ બંનેને અગ્રતા આપવામાં આવે. આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન હેઠળ ભારતે સંરક્ષણ, કોલસા અને માઈનીંગ જેવા ક્ષેત્રો અગાઉથી જ ખૂલ્લા મૂક્યા છે. જાહેર ક્ષેત્રના એકમો બાબતે એક સ્પષ્ટ નીતિ સાથે આગળ ધપવામાં આવી રહ્યું છે અને જ્યાં સરકારની જરૂર નથી એવા વધુ ક્ષેત્રોને ખાનગી સાહસો માટે ખૂલ્લા મૂકવામાં આવી રહ્યા છે. હમણાં જ એર ઈન્ડિયા સાથે જોડાયેલો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે તે અમારી કટિબધ્ધતા અને ગંભીરતા દર્શાવે છે. સાથીઓ, વિતેલા વર્ષોમાં અમારૂં ધ્યાન ટેકનોલોજી સાથે જોડાયેલા સંશોધન અને વિકાસની સાથે તેને સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડવાનું રહ્યું છે. વિતેલા 7 વર્ષમાં તો સ્પેસ ટેકનોલોજીને અમે લાસ્ટ માઈલ ડિલીવરી, લીકેજ ફ્રી અને પારદર્શક શાસનનું મહત્વનું સાધન બનાવી છે. ગરીબોના ઘર, સડકો અને અન્ય માળખાકીય યોજનાઓમાં જીયો ટેગીંગનો ઉપયોગ હોય કે સેટેલાઈટ તસવીરો મારફતે વિકાસ કાર્યોનું મોનિટરીંગ કરવાનું હોય, ફસલ વીમા યોજના હેઠળ ઝડપથી દાવાનો નિકાલ કરવાનો હોય કે