PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Opracowanie regresyjnych metod obliczania zasadniczych parametrów alternatywnych toksycznych efektów ksenobiotyków Na podstawie wykorzystania aparatu matematycznego modelu molekularnego dynamiki alternatywnych efektów ksenobiotyków zaproponowano szereg metod regresyjnych do analizy danych doświadczalnych. Dla grup zwierząt doświadczalnych Cypris pubem, Brachidanio rerio i Psevdorazbora parwa dla obecnych w wodzie różnych, stałych w czasie stężeń jonów miedzi, niklu i amonu określone zostały: graniczny (T<sub>g</sub>) i charakterystyczny (τ) czas efektu, stężenia graniczne (minimalne toksyczne) toksykantów (C<sub>g</sub>), wewnętrzne aktywności tworzących się kompleksów „ksenobiotyk - makromolekuły organizmu" (α) i pozorne stałe szybkości równowagi procesu ich rozpadu (K<sub>app</sub>). Zaproponowano szereg metod wykrywania wpływu efektów podostrych na całokształt dynamiki toksycznego działania ksenobiotyków przy ich małych stężeniach w środowisku wodnym.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Propozycja wprowadzenia pojęcia dysocjacji jonowej na lekcjach chemii w szkole podstawowej Absolwenci szkół podstawowych twierdzą, że przyczyną dysocjacji jonowej elektrolitów jest przepływ prądu elektrycznego, a nie polarne cząsteczki wody. Naszym zdaniem powodem takiego twierdzenia jest to, że lekcję dotyczącą dysocjacji jonowej rozpoczyna się od doświadczenia obrazującego przepływ prądu elektrycznego przez roztwory kwasów, zasad i soli. W związku z tym zaproponowano tok takiego postępowania nauczyciela, dzięki któremu młodzież nie będzie myliła pojęć i będzie potrafiła prawidłowo rozpoznać przyczynę dysocjacji. Należałoby naszym zdaniem m. in. wprowadzić i posługiwać się określeniem „dysocjacja jonowa” zamiast „dysocjacja elektrolityczna” Podstawą zaś określenia „dysocjacja jonowa” winno być doświadczalne wyznaczanie stężenia nasyconego roztworu soli metodą ebulioskopową (podwyższenie temperatury wrzenia roztworu) a badanie przepływu prądu przez te roztwory może służyć do powtórzenia i utrwalenia materiału. Przedstawiono także zestaw doświadczeń ilustrujących proces dysocjacji jonowej oraz umożliwiających uczniom dokonanie podziału elektrolitów na słabe i mocne.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
70 lat czasopisma „Wiadomości Chemiczne” Tę godną rocznicę będziemy celebrować, by uhonorować wielu wybitnych profesorów założycieli czasopisma, wielu doskonałych redaktorów, autorów piszących artykuły naukowe, utalentowanych doktorów i studentów uczelni chemicznych z całej Polski, a niekiedy i świata. Pragniemy odświeżyć pamięć na temat naszego periodyku, poświęconego różnym aspektom chemii, periodyku o wieloletniej tradycji, który wpisał się trwale w rozwój polskiej chemii. Chcemy pokazać wagę jego powstania i rolę, jaką pełnił i pełni do dnia dzisiejszego w społeczności akademickiej uniwersytetów, politechnik i innych uczelni.[...]

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Elektrochemia - integralna część chemii ogólnej Elektrochemia pełni w dydaktyce na ogół rolę nauki o ogniwach galwanicznych, elektrolizie i korozji. Może ona jednak i powinna pełnić rolę jednego z fundamentów chemii ogólnej i częściowo termodynamiki chemicznej. Siła elektromotoryczna (SEM) ogniwa jest miarą wielkości swobodnej entalpii zawartej w układzie reagującym. Zapoznanie się z szeregiem napięciowym elektrod metalicznych, a szerzej elektrod redoks, pozwala na porównywanie rożnych układów redoks i ich zdolności do wzajemnego utleniania czy redukcji. Tablica potencjałów standardowych różnych układów redoks stanowić może więc źródło informacji o wzajemnej reaktywności tych układów i możliwości przewidywania kierunku zachodzących reakcji.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Pomiar całkowitej zdolności antyoksydacyjnej wybranych antyoksydantów i naparów metodą redukcji rodnika DPPH Antyoksydanty są obecne w wielu produktach żywnościowych. Są one niezmiernie ważne dla zdrowia i dobrego samopoczucia. Występują m.in. w ziołach, kawie, herbacie oraz innych produktach pochodzenia roślinnego. W prezentowanej pracy opisana została metoda DPPH badania zdolności antyoksydacyjnej. Stosując tę metodę, porównano właściwości antyoksydacyjne: kwasu galusowego, kwasu kawowego, kwasu askorbinowego, palmitynianu kwasu askorbinowego, glutationu zredukowanego, L-cysteiny, α-tokoferolu, troloksu oraz handlowych herbat ziołowych: melisy, rumianku, mięty, lipy, herbaty czarnej, herbaty zielonej oraz kawy mielonej i kawy rozpuszczalnej. Przedstawiona metoda może zostać wykorzystana jako ćwiczenie laboratoryjne dla studentów różnych kierunków studiów przyrodniczych. Celem takich ćwiczeń jest zapoznanie z metodyką pomiaru zdolności antyoksydacyjnych metodą DPPH, poznanie skuteczności antyoksydacyjnej wybranych związków w tej reakcji oraz oznaczenie całkowitej zdolności antyoksydacyjnej. Stwierdzono, że badane antyoksydanty i napary charakteryzują się zróżnicowanymi właściwościami antyoksydacyjnymi. Najlepsze właściwości antyoksydacyjne z przebadanych przeciwutleniaczy wykazuje kwas galusowy, natomiast spośród naparów - zielona herbata.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Analiza adsorpcji fenolu na surowych i modyfikowanych diatomitach karpackich Dwa naturalne adsorbenty diatomitowe (surowy i modyfikowane powierzchniowo) zostały użyte do usuwania związków fenolu z roztworów wodnych. Właściwości adsorpcyjne diatomitów zostały określone metodą statyczną i dynamiczną. Badania przeprowadzono na modelowym roztworze fenolu o stężeniu początkowym C0 = 20 mg/dm<sup>3</sup> dla temp. 20°C. Przeprowadzona modyfikacja surowego diatomitu związkami manganu zwiększyła jego powierzchnię właściwą o 80% i zmieniła strukturę powierzchni. Dla obu testowanych diatomitów proces adsorpcji dobrze opisywały izotermy adsorpcji Freundlicha. Zdecydowanie lepszym adsorbentem (większą pojemnością adsorpcyjną) wykazał się diatomit modyfikowany D-Mn. W badaniach stwierdzono, że adsorpcja fenolu nieco lepiej zachodziła przy odczynie kwaśnym. Usuwanie fenolu w warunkach dynamicznych, w procesie filtracji na złożu D-Mn, z czasem kontaktu t<sub>k</sub> = 9 min, okazało się bardzo skuteczne. Pojemność adsorpcyjną w punkcie przebicia złoża wyniosła Pp = 12,6 mg/g. Diatomit D-Mn może być przydatny do oczyszczania wody lub ścieków zawierających fenol.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Treści z zakresu chemii w nowym programie przedmiotowym przyrody w szkole podstawowej - jakie są i jak mogą być realizowane aktywizująco? Porównano treści programowe z zakresu chemii zawarte w obowiązujących aktualnie (tzw. „starych") i przygotowywanych do wprowadzenia (sukcesywnie począwszy od klasy IV do VI), poczynając od roku szkolnego 2012/2013 (tzw. „nowych"), podstawach programowych dla przedmiotu przyroda w szkole podstawowej. Wykazano, że ilość treści programowych z zakresu chemii w „nowej" podstawie programowej jest bardzo wyraźnie zwiększona i, co bardzo ważne, przewiduje się, iż zajęcia mają być prowadzone tak, by rozwijać samodzielność uczniów na zasadzie „pomyśl sam, zrób sam", czyli tak, by ukształtować zdecydowanie proekologiczne postawy u młodzieży kończącej szkołę podstawową. Wymagać to będzie odpowiednich pomocy naukowych, a szczególnie podręczników. W związku z tym dokonano autorskiej analizy obecnie dostępnych podręczników przyrody. Przeprowadzono także przegląd aktywizujących metod nauczania, jakie mogą być wykorzystane do prowadzenia zajęć „chemicznych" w ramach przyrody. Przedstawiono autorskie konspekty przykładowych zajęć z zastosowaniem wybranych metod aktywizujących.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Wykorzystanie antagonistycznych właściwości bakterii do zwalczania fuzariozy pszenicy Badano uzdolnienia pięciu szczepów antagonistycznych bakterii (Erwinia herbicola ID25, Erwinia herbicola IIA1, Bacillus subtilis ID20, Nocardia sp. 37C/TV i Streptomyces sp. 5B/IV) do produkcji substancji typu regulatorów wzrostu roślin w zależności od warunków hodowli. Bakterie te wyizolowane z ryzosfery zbóż wykazywały działanie antagonistyczne w stosunku do fitopatogennych grzybów Fusarium culmorum i Fusarium avenaceum. Aktywność biologiczną metabolitów oceniono w teście z sałatą, a wyodrębnienie i wstępną identyfikację metabolitów typu regulatorów wzrostu (auksyn i giberelin) przeprowadzono metodą TLC. Na podstawie przeprowadzonych badań zaobserwowano, że testowane szczepy nie tylko ograniczają porażenie roślin, ale i stymulują ich wzrost. Najlepszy efekt stymulacji wykazał szczep promieniowca Streptomyces sp. 5B/IY. Wytwarzał on szereg metabolitów typu auksyn (R<sub>f</sub> = 0,07÷0,87) i giberelin (R<sub>f</sub> = 0,08÷0,88) o różnych wartościach R<sub>f</sub> i różnych barwach. Wśród nich wykryto kwas indolilo-3-propionowy, który był syntetyzowany przez ten szczep, w zależności od warunków hodowli, w ilości 22,30÷143 ug˙cm<sup>-3</sup> podłoża hodowlanego.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Urządzenia i materiały wybuchowe Opracowanie jest syntezą wiedzy w zakresie techniki kryminalistycznej dotyczącej materiałów wybuchowych. Powstało ono na podstawie wieloletniego doświadczenia autora w pracy z materiałami wybuchowymi i wychodzi naprzeciw oczekiwaniom wszystkich instytucji zajmujących się śledztwem dotyczącym nielegalnego wytwarzania i używania materiałów wybuchowych. Rozpoczyna się krótkim rysem historycznym pokazującym rolę i rozwój materiałów wybuchowych od momentu ich odkrycia do dnia dzisiejszego. Następnie przedstawiono funkcje materiałów wybuchowych jako popularnego środka do popełniania przestępstw. Dalej omówiono właściwości i rodzaje materiałów wybuchowych oraz zilustrowano pojęcie urządzenia wybuchowego. Zwrócono szczególną uwagę na te elementy zjawiska wybuchu, które powinny być wykorzystywane w badaniach kryminalistycznych, i dokładnie je opisano.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Demineralizacja wody naturalnej za pomocą wymieniaczy jonowych W artykule scharakteryzowano pięć wskaźników jakości wody naturalnej oraz przedstawiono przepisy analityczne ich oznaczania. W rezultacie, badając poziom wybranych wskaźników jakości wody, możemy określić efektywność demineralizacji wody naturalnej za pomocą wymieniaczy jonowych. Wymieniaczami jonowymi użytymi w doświadczeniach są: kationit wodorowy i anionit wodorotlenowy. Dodatkowo uwzględniono przykładowe reakcje chemiczne zachodzące na jonitach zarówno w trakcie procesu demineralizacji, jak i ich regeneracji. Badania laboratoryjne przedstawiają prace wymieniaczy jonowych ze szczególnym uwzględnieniem demineralizacji wody naturalnej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Znaczenie siarki w rolnictwie Z danych literaturowych jednoznacznie wynika, iż gleby wielu rejonów świata, w tym także Polski, obecnie mają niedostateczną dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin zawartość siarki. Związane jest to przede wszystkim z wyraźnym ograniczeniem emisji przemysłowych oraz zmniejszeniem depozycji tego pierwiastka w glebach przy jednoczesnym stosowaniu nawozów mineralnych o małej jego zawartości. Z uwagi na wiele ważnych funkcji, jakie spełnia ten składnik pokarmowy oraz jego wpływ na ilość i jakość plonu siarka nie może być pominięta w nawożeniu roślin wyższych. Dotyczy to nie tylko roślin krzyżowych, ale także zbóż, które pomimo niewielkich potrzeb pokarmowych w stosunku do tego pierwiastka reagują zwiększeniem plonów po wprowadzeniu go do gleby. Udział siarki w dawce nawozowej jest ważny równiedlatego, iż zapewnia ona właściwy metabolizm azotu. Wyraża się to nie tylko korzystnym wpływem na plon i jakość roślin, ale także ograniczeniem strat azotu w środowisku. W związku z prognozami o stale pogłębiającym się deficycie siarki w produkcji roślinnej oraz koniecznością utrzymania dużego plonowania roślin istnieje realna potrzeba nawożenia upraw tym pierwiastkiem. Dlatego ważne jest poszukiwanie nowych źródeł nawozowych siarki dla roślin uprawnych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Usuwanie jonów chromu z roztworów micelarnych techniką MEUF : badania aktywności powierzchniowej oraz właściwości micelarnych surfaktantów i ich mieszanin Kluczowe znaczenie przy wyborze rodzaju i stężenia związku powierzchniowo czynnego do usuwania jonów metali z roztworów wodnych techniką ultrafiltracji micelarnej (MEUF, ang. Micellar-Enhanced Ultrafiltration) ma szczegółowa znajomość micelarnych właściwości surfaktantów. Z drugiej strony należy pamiętać, że chcąc opracować proces MEUF przyjazny dla środowiska konieczne jest zastosowanie co najmniej dwóch kryteriów doboru surfaktantu. Użyty w procesie MEUF związek powierzchniowo czynny powinien zapewnić nie tylko uzyskanie wysokiej efektywności usuwania jonów separowanego metalu, ale również powinien charakteryzować się niską toksycznością oraz dużą biodegradowalnością. W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości adsorpcyjnych oraz micelarnych dwóch handlowych związków powierzchniowo czynnych (dodecylosiarczanu sodu (SDS) i oksyetylenowanego estru metylowego kwasów oleju rzepakowego (R=C12–C24, n=10) o nazwie handlowej Rofam10 oraz ich nierównomolowej mieszaniny. Omówione w pracy badania dotyczą również oceny skuteczności usuwania jonów Cr+3 z wodnych roztworów czterech różnych soli chromu(III) w obecności: SDS, Rofam10 oraz mieszaniny SDS+Rofam10. Wykazano, że w układzie micelarnym zawierającym mieszaninę SDS+Rofam10 można uzyskać retencję Cr(III) bliską 100%, większą niż w układzie MEUF zawierającym jedynie anionowo czynny surfaktant SDS. Ponadto uzyskane wyniki pokazały, że zaledwie nieznaczny dodatek biodegradowalnego surfaktanta pochodzenia naturalnego Rofam10 do anionowego zpcz SDS pozwala istotnie zmniejszyć sumaryczną zawartość surfaktantu w badanym układzie MEUF.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Optymalizacja reakcji unieszkodliwiania soli sodowej kwasu p-metylobenzenosulfonowego Związki alkilobenzenosulfonowe (ABS) wykorzystywane są w wielu procesach przemysłowych, w szczególności w przemyśle kosmetycznym, farmaceutycznym, garbarskim, galwanizerskim oraz w chemii gospodarczej. Zużycie tych substancji w 2005 roku wyniosło 29 000 Mg w USA, 17 000 w Europie oraz 11 000 w Australii. W efekcie tak szerokiego zastosowania związki te przenikają do środowiska naturalnego, powodując jego zanieczyszczenie. Proces fotoelektrochemicznego unieszkodliwiania zanieczyszczeń zawartych w wodzie w obecności jonów Cl– ma wiele zalet. Dzięki generowanym rodnikom o wysokim potencjale redukcji OH• (2.7 V), Cl• (2.4 V), Cl2 •– (2.1 V) toksyczne i trudno rozkładalne związki ulegają degradacji, a nawet pełnej mineralizacji. Celem pracy było wyznaczenie optymalnych parametrów procesu fotoelektrochemicznego unieszkodliwiania roztworu soli sodowej kwasu p-metylobenzenosulfonowego. Optymalizacja parametrów procesu została wykonana z zastosowaniem planu całkowitego eksperymentu czynnikowego. Badany był wpływ trzech parametrów: natężenia prądu (I), czasu reakcji (t) oraz stężenia jonów Cl–. Na podstawie równania otrzymanego dla tych parametrów reakcji obliczony został stopień przemiany substratu, którego miarą była zmiana zawartości ogólnego węgla organicznego (OWO). Jak wynika z wykonanych obliczeń, największy wpływ na stopień mineralizacji ma czas reakcji oraz natężenie prądu, a najmniejszy stężenie jonów Cl<sup>–</sup>. Całkowitą mineralizację związku uzyskano dla następujących parametrów: czas reakcji - 180 minut, natężenie prądu - 0,45 A oraz stężenie jonów w Cl– - 20 mmol/dm3.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Cele operacyjne w nauczaniu zagadnień z elektrochemii Obecnie programy nauczania chemii pozostawiają nauczycielowi dużą swobodę w doborze treści i metod nauczania. Dlatego też coraz większe znaczenie w kształtowaniu i wychowaniu odgrywa świadomość celów dydaktycznych. Współczesna dydaktyka zaleca formułowanie celów operacyjnych, to znaczy takich, które opisują zmiany, jakie powinny zajść w wiadomościach, umiejętnościach, działaniach i postawach uczącego się. Tak rozumiane cele określają w sposób ścisły oczekiwane wyniki kształcenia i ukierunkowują proces nauczania na ich osiągnięcie. Przedstawiono cele operacyjne, które opisują końcowe wyniki kształcenia z elektrochemii na poziomie szkoły średniej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Charakterystyka polibromowanych difenyloeterów jako bromoorganicznych retardantów palenia Polibromowane difenyloetery (PBDEs) należą do grupy persystentnych zanieczyszczeń organicznych POPs (Persistent Organic Pollutants). Stosowane są jako palne retardanty w tworzywach sztucznych, farbach, lakierach oraz materiałach tekstylnych. Polibromowane difenyloetery stanowią duże zagrożenie dla środowiska ze względu na dużą trwałość oraz potencjalną łatwość w przedostawaniu się do niego ze względu na brak wiązań chemicznych z matrycą tworzyw, do których są dodawane. Przeprowadzone rozeznanie literaturowe potwierdziło występowanie tej grupy związków w większości elementów środowiska wodnego i lądowego m.in. w: powietrzu, wodach, osadach, rybach, małżach, ptakach, ssakach, a także tkankach ludzkich. Dane na temat toksyczności PBDEs są mocno ograniczone. Stężenia PBDEs w tkankach ludzkich są mniejsze w porównaniu do stężeń innych substancji z grupy persystentnych zanieczyszczeń środowiska, takich jak PCB oraz DDE. Należy podkreślić, że podczas gdy stężenia związków chloroorganicznych maleją, poziom PBDEs w tkankach ludzkich stale rośnie. Pomimo wprowadzenia wielu ograniczeń i zakazów w stosowaniu tych bromoorganicznych retardantów palenia, rozszerzenie badań dotyczących PBDEs jest konieczne do pełnej oceny stopnia zagrożenia, jakie stanowią dla środowiska.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Biopaliwa z rzepaku. Przygotowanie surowca do otrzymywania biodiesla w warunkach gospodarstwa rolnego oraz pilotowe metanolizy Scharakteryzowano olej rzepakowy jako surowiec do produkcji biodiesla i opisano etapy procesu transestryfikacji. Oceniono metody wydobywania oleju rzepakowego poprzez tłoczenie w warunkach gospodarstwa rolnego i scharakteryzowano oleje pod względem przydatności do reakcji metanolizy (zawartość fosforu, LK, LOO, skład kwasów tłuszczowych). Przeprowadzono wstępne laboratoryjne reakcje transestryfikacji i na ich podstawie wytypowano parametry reakcji w skali ćwierćtechnicznej. Stopień konwersji oleju do estrów metylowych kwasów tłuszczowych (EMKT) oznaczano poprzez pomiar współczynnika załamania światła.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Procesy adsorpcyjne w tworzeniu hybrydowych układów do kontrolowanego uwalniania preparatów farmaceutycznych Przedstawiono możliwości wytwarzania układów hybrydowych do kontrolowanego uwalniania środków farmakologicznych przy wykorzystaniu nośników hydrożelowych i struktury w skali mikro i nano. Szczególną uwagę zwrócono na wytwarzanie takich układów w procesie adsorpcji, korzystając z nośnika chitozanowego. Przedstawiono modele opisujące stan równowagi oraz kinetykę w procesie sorpcji substancji modelowych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Wymywanie metali ciężkich z pyłów ulicznych do fazy wodnej w symulowanych warunkach spływów powierzchniowych Badania dotyczyły możliwości uruchamiania mobilnych form metali ciężkich z pyłu ulicznego do fazy wodnej spływów powierzchniowych. Przeprowadzone zostały testy wymywalności metali (Zn, Pb i Cu) w symulowanych warunkach spływów powierzchniowych. Ekstrakcję przeprowadzono za pomocą roztworów NaCl o stężeniach 0,01, 0,1 i 1,0 mol/dm3, ustalając czas kontaktu pyłu z roztworem na l h oraz 12 dni. Wyniki badań wskazują na ważny wpływ zasolenia roztworu na wymywanie metali z pyłu do fazy wodnej. Dla wszystkich badanych metali największe wartości stopnia wymycia odnotowano dla roztworu charakteryzującego się największą wartością przewodności właściwej. Zaobserwowano także znaczący wpływ czasu kontaktu pyłu z ekstrahentem na wyniki eksperymentu. Stężenia metali odnotowane po 12 dniach były od 2 do 10 razy większe niż te po upływie jednej godziny, przy czym największy przyrost zaobserwowano dla roztworów o mniejszym zasoleniu. Ze wszystkich badanych metali najwyższy stopień wymycia metalu z pyłu do fazy wodnej uzyskano w przypadku ołowiu, dla którego w najbardziej ekstremalnych warunkach eksperymentu uzyskano wynik 6,8%.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Możliwości wynikające z zagospodarowania gleb zanieczyszczonych metalami ciężkimi pod uprawy roślin przemysłowo-energetycznych Wyniki badań gleb pokazują, że w Polsce ok. 3% użytków rolnych jest zanieczyszczone metalami ciężkimi. Ocenia się, że w regionie częstochowskim ok. 10% użytków rolnych ze względu na nadmierną zawartość Cd, Zn, i Pb kwalifikuje się pod uprawy przemyslowo-energetycznej. Mimo iż warunki glebowo-klimatyczne naszego kraju sprzyjają uprawie licznych gatunków wieloletnich roślin przemyslowo-energetycznych, zarówno rodzinnego pochodzenia, jak i obcych, przystosowanych do naszych warunków, plantacje tych roślin nie są obecnie rozpowszechnione. W artykule dokonano przeglądu wybranych roślin przemyslowo-energetycznych pod kątem możliwości i celowości ich uprawy na glebach średnio zanieczyszczonych metalami. Wskazano te gatunki, które charakteryzują się szybkim przyrostem biomasy i stosunkowo małymi wymaganiami, np. wierzby, trawy wieloletnie, ślazowiec pensylwański itp. Ponadto niektóre z omówionych roślin charakteryzują się dobrymi właściwościami fitoremediacyjnymi i są szczególnie wskazane do zagospodarowania gleb zanieczyszczonych metalami ciężkimi. Przedstawiono szerokie możliwości wykorzystania biomasy roślin, wśród których do najważniejszych należą: produkcja energii, biopaliwa, celulozy, płyt drewnopodobnych, leków itp. Oprócz licznych korzyści wynikających z prowadzenia plantacji tych roślin istnieją obecnie poważne ograniczenia hamujące rozwój upraw. Do najpoważniejszych należą duże koszty założenia plantacji oraz brak odpowiednio rozwiniętego rynku biomasy.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Maria Skłodowska-Curie - jej wkład w rozwój nauki Przedstawiono działalność naukową Marii Skłodowskiej-Curie, fizyka i chemika, Polki pracującej we Francji. Dzięki ilościowemu podejściu do badań wraz z mężem Piotrem Curie odkryła dwa radioaktywne pierwiastki - polon i rad. Jako pierwsza stwierdziła, że promieniowanie substancji radioaktywnych wywołuje reakcje chemiczne. Tak narodziła się chemia radiacyjna. Maria Skłodowska-Curie jest również twórcą radiochemii oraz radiologii medycznej, której to poświeciła się przede wszystkim w latach 20. i 30. ubiegłego stulecia. Maria Skłodowska-Curie została dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla: w 1903 roku z fizyki (1/2 nagrody przypadła małżonkom Curie, drugą połowę otrzymał H. A. Becquerel) za odkrycie radioaktywności, a w 1911 roku z chemii (była wtedy profesorem na Sorbonie) za wkład w rozwój chemii poprzez odkrycie radu i polonu, wyizolowanie radu i badania nad naturą związków tych pierwiastków.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne
Problemy związane z nauczaniem równowag jonowych w roztworach Kluczowe znaczenie dla zrozumienia przez uczniów istoty przemian przebiegających w roztworach wodnych elektrolitów ma właściwe opanowanie przez nich pojęcia „dysocjacja elektrolityczna (jonowa)”. Obserwowane w tym przypadku trudności mogą być w znacznej części spowodowane dotychczasowymi koncepcjami metodycznymi związanymi z nauczaniem tego pojęcia. Odrębny, ważny problem w nauczaniu omawianych zagadnień stanowi umiejętność wykorzystania przez uczniów, w przeprowadzonym przez nich rozumowaniu, pojęcia „równowaga” . Dotychczasowe badania w zakresie zrozumienia i posługiwania się tym pojęciem wykazują, że nie jest ono opanowywane przez uczniów w stopniu zadowalającym. Trudności występujące podczas zapoznawania uczniów z takimi pojęciami jak „hydroliza soli” czy „roztwory buforowe” mogą wynikać z konieczności równoczesnego wprowadzenia stosunkowo dużej liczby informacji, co prowadzi do przekroczenia pojemności pamięci krótkotrwałej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki chemiczne