PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Etymology of the Legal-Canonical, Medical and Theological Terms Used in the Edict of the General Vicar of the Catania Diocese Concerning the Caesarean Section and Bridal Blessing by Vincenzo Maria Paterno’ Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie etymologii terminów kanoniczno-prawniczych, medycznych i teologicznych występujących w dekrecie Wikariusza Generalnego z 1742 r., zatytułowanego Editto del Vicario Generale della Diocesi di Catania Intorno al Parto Cesareo, e Benedizione Nuziale. Wyżej wspomniany edykt został napisany w XVIII-wiecznym języku włoskim. Tłumaczenia na język angielski dokonano na podstawie oryginalnej pisowni dokumentu.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Praesumptio w Kodeksie Jana Pawła II z 1983 roku W języka polskiego używa się różnych synonimów na określenie łac. praesumptio. W naukach prawnych, domniemanie jest sformułowaniem interdyscyplinarnym, a więc nie jest jednoznaczne. Stąd warto prześledzić rodzaje domniemań, konteksty ich występowania w Kodeksie Kana Pawła II z 1983 roku. Najogólniej domniemania dzieli się na faktyczne zwane też sędziowskim i prawne – które zakłada sam prawodawca. Pierwsze z nich zostaje wyprowadzane z autentycznych przesłanek. Stwarza to możliwość dotarcia do prawdy obiektywnej. Możność będzie większa, im więcej zgodnych wniosków sędzia wytoczy z różnych przesłanek. Drugie - domniemanie prawne polega na przyjęciu na podstawie przepisu prawnego, niektórych faktów za udowodnione w przypadku braku dowodów przeciwnych. Domniemanie to dzieli się na zwykłe (względne) i bezwzględne. Względne można obalić, gdy wykaże się nieautentyczność wniosku, zaś bezwzględne występuje wtedy, gdy prawodawca nie dopuszcza wprost dowodu przeciwnego, ale dowód pośredni. Autor kodeksu posługuje się jedynie domniemaniami prawnymi zwykłymi czyli wzruszalnymi, to oznacza że można je obalić przeciwdowodem. Jeżeli chodzi o domniemania faktyczne, to w KPK-83 one nie występują. Owe domniemania wnioskuje dopiero sam sędzia podczas procesu. Kodeks Jana Pawła II posługuje się presumpcją prawną w odniesieniu do osób, okoliczności oraz rzeczy. Z dokładnej analizy treści kodeksu wynika że najwięcej presumpcji dotyczy okoliczności, jest ich aż 13, o dwie pozycje mniej znajdziemy w grupie presumpcji dotyczących osób, zaś zaledwie trzy domniemania dotyczą rzeczy. Spośród 27 zastosowanych w kodeksie presumpcji większość (14) uplasowała się w księdze czwartej regulującej uświęcające zadania Kościoła, siedem dotyczy norm ogólnych (I księga), zaś pozostałe po jednym domniemaniu znajdziemy w księgach: III, V, VI i VII, pozostałe dwa przeanalizowane przypadki zawierają się w księdze II. Najczęściej domniemania w prawie kanonicznym występują w kanonach traktujących o małżeństwie. 

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Powoływanie i obowiązki chrzestnych według prawa kanonicznego Celem niniejszej publikacji jest ukazanie chrzestnych od strony prawa kanonicznego, a także zastanowienie się nad problemem czy ich wybór jest wciąż konieczny i rzeczywiście potrzebny, w pierwszej połowie XXI wieku. Na początku znajduje się krótki rys historyczny, zawierający rozwój interesującej nas instytucji w Kościele. Dalej zostanie omówiona kwestia powoływania chrzestnego, aby na końcu zająć się kwalifikacjami, wymaganymi przez normy kanoniczne od osób mających pełnić tę funkcję.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Kompetencje kreacyjne biskupa diecezjalnego w wykonywaniu władzy sądowniczej W wykonywaniu władzy sądowniczej przez biskupa diecezjalnego można wyróżnić cztery rodzaje przysługujących mu kompetencji: władcze, kreacyjne, koordynacyjne i nadzorcze. Realizacja kompetencji kreacyjnych przez biskupa w sprawowaniu władzy sądowniczej stanowi cel artykułu. Na początku analizie poddano regulacje prawne dotyczące erygowania trybunału w diecezji oraz ustanawiania urzędów obligatoryjnych i fakultatywnych. Urzędami obligatoryjnymi są: wikariusz sądowy, sędziowie, promotor sprawiedliwości, obrońca węzła oraz notariusz. Urzędami fakultatywnymi są: pomocniczy wikariusz sądowy, kierownik kancelarii sądu, stali obrońcy. Następnie został scharakteryzowany trybunał międzydiecezjalny. Taki sąd pierwszej instancji może utworzyć zgodnie kilku biskupów diecezjalnych dla swoich Kościołów partykularnych.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Specyficzny status w kanonicznym porządku prawnym związków cywilnych zawieranych przez katolików z pominięciem formy kanonicznej W prezentowanym opracowaniu przedmiotem uwagi autora stał się problem specyficznego statusu związków cywilnych zawieranych przez katolików z pominięciem formy kanonicznej w kanonicznym porządku prawnym. W rozwiązaniach systemowych bowiem, gdy idzie o dochodzenie stanu wolnego postrzegane są one w kategoriach matrimonium inexistens, z drugiej zaś nie wyklucza się możliwości uważnienia w zawiązku takich związków. Wydaje się, iż funkcjonujące rozwiązania o charakterze dychotomicznym zostały wprowadzone pod wpływem konkretnych uwarunkowań, w których egzystował Kościół jeszcze pod rządami Kodeksu pio-benedyktyńskiego. Według autora zadecydowały o tym zarówno względy doktrynalne (postrzeganie związku cywilnego w kategoriach niewłaściwego małżeństwa) oraz względy praktyczne, że niektórzy katolicy żyjący w takich związkach pragnęli zalegalizować je przed obliczem Kościoła.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Warunki przyjęcia do instytutu zakonnego Życie zakonne jest specyficznym zaproszeniem osoby, która odczytuje swoje życiowe powołanie w duchu wiary, jak również w przeżywaniu radości życia. Powołanie do życia zakonnego rozeznaje się na wstępnych etapach: przede wszystkim w prenowicjacie i nowicjacie. W opracowaniu przywołano kanoniczno-prawne wymagania, które stanowią o ważności i godziwości przyjęcia, najpierw do postulantatu, a następnie nowicjatu. Decyzję o przyjęciu kandydatów podejmują przełożeni wyżsi. Wytycznymi dla dokonania tej decyzji są rozeznanie: wieku, zdrowia, charakteru i dojrzałości zainteresowanych. Następnie przełożeni muszą wykluczyć istnienie przeszkód, które powodowałyby nieważność czynności prawnej: przyjęcia do nowicjatu. Ich decyzja opiera się na zapoznaniu się z dokumentami i świadectwami, których domaga się albo zaleca prawo powszechne oraz własne instytutu zakonnego. Powinni rozważyć także zakazy przyjęcia do nowicjatu, które choć nie unieważniają decyzji, to jednak ich zignorowanie powoduje niegodziwość działania. Zaniedbanie tych działań skutkować może negatywnymi konsekwencjami dla powołanego, jak i samego instytutu. Natomiast czynności przełożonych, dokonane skrupulatnie i zgodnie z prawem kanonicznym, owocują dobrym rozeznaniem i przyjęciem do instytutu odpowiednich oraz zdatnych kandydatów, co w sumie służy dobru tych ostatnich oraz samego instytutu. Kościół z największą starannością troszczy się o formację zakonników, co także jest współczesnym wyzwaniem. Zmniejszenie się liczby zakonników, co zauważa się w niektórych regionach świata, należy zrekompensować ich jakością, która w dużym stopniu zależy od formacji.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Wytyczne Stolicy Apostolskiej dotyczące zarządzania dobrami w instytutach życia konsekrowanego i w stowarzyszeniach życia apostolskiego Przedmiotem artykułu jest list okólny Kongregacji ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego noszący tytuł Wytyczne dotyczące zarządzania majątkiem instytutów życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego. Autor podkreśla, że list okólny jest odzwierciedleniem trudności w zarządzaniu i wskazanie pomocnych wytycznych. W liście nie wszystkie zostały podjęte aspekty zarządzania, skupiono się raczej na wytycznych, które mają pomóc w zarządzaniu dobrami kościelnymi. Istotnym znaczeniem w zarządzaniu dobrami zakonnymi jest transparentność sprawozdań oraz wierność charyzmatowi zakonnemu w zarządzaniu. Postulat transparentności ma podnieść wiarygodność w realizacji misji instytutu. Innym, równie ważnym, zagadnieniem jest integralność finansów i kolegialność w podejmowaniu decyzji. Dlatego w sytuacjach zawiłych Kongregacja sugeruje przeprowadzenie konsultacji ze świeckimi specjalistami, oraz z innymi członkami instytutów. Ciekawym spostrzeżeniem jest konstrukcja listu okólnego, który na wstępie i w zakończeniu Kongregacja odwołuje się do formacji w wymiarze ekonomicznym.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Biskupi tytularni w prawie Kościoła łacińskiego Genezy instytucji biskupów tytularnych należy doszukiwać się w okolicznościach historycznych, a mianowicie na skutek pojawienia się religii islamskiej. Inwazyjne nastawienie wyznawców tej religii względem chrześcijańskiego Wschodu i Afryki Północnej sprawiło, że wielu biskupów tamtejszych diecezji musiało opuścić swoje stolice biskupie. Chroniąc się przed prześladowaniami przenosili się do innych krajów chrześcijańskich, zwłaszcza europejskich, w których stolice biskupie były obsadzone. Początkowo uważano, że biskupi ci nie utracili opuszczonych stolic, a jedynie możność aktualnego sprawowania jurysdykcji. Nie byli jednak uważani za pełnoprawnych pasterzy diecezji w nowym miejscu pobytu. Od początku pojawienia się tych biskupów istniały, więc duże kontrowersje wokół ich pozycji prawnej, a szczególnie zadań i kompetencji. Byli, więc mianowani na diecezje, które opuścili z nadzieją powrotu do nich, który nie następował/ Pełnili, więc oni funkcje pomocnicze, służąc pomocą biskupom rezydencjalnym, zwłaszcza w wypełnianiu obowiązków wynikających z sakry biskupiej. Szybko sprawdziła się ich przydatność, a nawet konieczność w nowych diecezjach. Z biegiem czasu wytworzył się zwyczaj mianowania biskupów nierezydencjalnych z tytułami diecezji aktualnie nieistniejących, którzy pomagali w pracy pasterskiej biskupom diecezjalnym. Przez długi jednak czas status prawny tych biskupów był niedookreślony pod względem prawnym. Radykalna zmiana ich pozycji dokonała się w ramach prac i doktryny II Soboru Watykańskiego na temat sakramentalności sakry biskupiej i kolegialności biskupów. Sobór przyznał wszystkim biskupom zasadniczą równość w Kościele. Także ich pozycja w Kościele partykularnym uległa zmianie. Postanowienia nowego Kodeksu znacznie dowartościowały ich pozycję prawną. Pełnią oni obecnie wiele ważnych urzędów i funkcji w Kościele.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Odpowiedzialność kanoniczno-karna rodziców według kan. 1366 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku W myśl kan. 1366 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku rodzice katoliccy oraz ci, którzy prawnie ich zastępują, którzy oddają dzieci do chrztu lub na wychowanie w religii niekatolickiej, powinni zostać ukarani cenzurą lub inną sprawiedliwą karą. Taka dyspozycja prawodawcy kodeksowego wynika niewątpliwie z ochrony dobra wiary i prawa dzieci ochrzczonych w Kościele katolickim do wychowania w religii katolickiej. Nakłada również na rodziców (lub prawnych opiekunów) obowiązek zapewnienia swemu potomstwu wychowania zgodnego z obowiązującą nauką Kościoła katolickiego.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Przestępstwo profanacji rzeczy świętej w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku Pojęcie rzeczy świętej nie jest opisane przez prawodawcę w KPK/83 w szczegółowy sposób. Prawodawca stanowi tylko, iż kompetentny organ poprzez akt poświęcenia lub błogosławieństwa nadaje rzeczy charakter sakralny. Skutkiem takiego aktu jest wyłączenie rzeczy z użytku publicznego i nadanie jej szczególnego charakteru, a także objęcie jej ochroną. Prawo Kościoła do karania tych wiernych, którzy dopuszczają się czynów przez niego zabronionych nadane jest mu przez jego założyciela i przynależy Kościołowi z uwagi na jego społeczny charakter. Kościół może wymierzać sankcje karne tylko swoim wiernym. Człowiek staje się wiernym Kościoła i podmiotem jego praw i obowiązków w momencie przyjęcia chrztu świętego lub w momencie formalnego do niego wstąpienia. Podmiotem przestępstwa profanacji, w rozumieniu prawa kanonicznego, jest tylko osoba fizyczna, która jest poczytalna, czyli świadoma swojego czynu w chwili jego dokonania i działająca w sposób wolny. Profanacja zaś polega na użyciu rzeczy świętej do celu świeckiego lub niewłaściwego. Karą jaką prawodawca przewidział za profanację rzeczy ruchomej i nieruchomej jest kara sprawiedliwa, która ma być wymierzona przez sędziego lub przełożonego kościelnego zgodnie z zasadą proporcjonalności kary do przestępstwa. Ma ona uwzględniać również okoliczności czynu oraz indywidualne cechy sprawcy. 

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Wymogi prowizji na urząd proboszcza w obowiązującym polskim ustawodawstwie synodalnym Przy dokonywaniu prowizji na urząd proboszcza należy zachować przepisy powszechnego prawa kanonicznego i partykularnego. Ustawodawca kodeksowy w kan. 521 § 2-3; 522; 527 § 2-3; 538 § 1 odsyła do regulacji obowiązujących w Kościołach partykularnych. W polskim ustawodawstwie synodalnym doprecyzowano wymogi dotyczące aktu administracyjnego związanego z powierzeniem urzędu proboszcza. Dotyczą one władzy kościelnej, kandydata na proboszcza, powierzanego urzędu oraz formy, jaką należy zachować przy tym akcie. W większości uchwał synodalnych dokonano powielenia lub parafrazy przepisów prawa powszechnego. W niektórych jednak zawarto innowacyjne dyspozycje dotyczące biskupa diecezjalnego czy wymogów stawianych kandydatom na proboszczów. W większości jest to ukończenie przez tych kandydatów odpowiedniej formacji i zdanie „egzaminu proboszczowskiego”. Do ważności prowizji konieczny jest wakans powierzanego urzędu. W ustawodawstwie synodalnym również określono przyczyny utraty urzędu. Ponadto wśród przyczyn w szerokim zakresie uregulowano złożenie rezygnacji przez proboszczów, którzy osiągnęli odpowiedni wiek. Jedynie kilka synodów wskazało na zachowanie formy pisemnej przy powierzeniu urzędu proboszcza.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Obowiązki zakonników wobec instytutu Osoby, które podejmują decyzję o życiu radami ewangelicznymi w instytucie zakonnym muszą mieć świadomość zarówno praw, jak i obowiązków, które przyjmują w związku z tym na siebie. W artykule podjęto tematykę obowiązków zakonników wobec instytutu, do którego należą. Dlatego też zostały przeanalizowane takie szczegółowe kwestie, jak: zamieszkanie w domu zakonnym, zachowanie klauzury, zarządzanie dobrami materialnymi, noszenie stroju zakonnego oraz zakaz podejmowania zajęć i obowiązków poza własnym instytutem bez zgody przełożonego. Przeprowadzona analiza poza charakterystyką poszczególnych obowiązków, ukazuje zmiany, jakie zostały wprowadzone przez ustawodawcę w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii Konferencja Biskupów Anglii i Wali na sesji plenarnej w dniu 8 maja 2014 roku przyjęła opracowane na nowo regulacje dotyczące posługi rektora Polskiej Misji Kanonicznej w duszpasterstwie polskojęzycznym Anglii i Walii. Przyjęte regulacje umieszczone są w dwóch kompatybilnych dokumentach. Pierwszy zatytułowany jest „Structures and procedur es the role of national coordinator for the Polish Catholic Mission In England and Wales”. Rola koordynatora krajowego/wikariusza delegata w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii”, drugi nosi tytuł: „Principles for secular pristers and religious working within the Polish Catholic Mission In England and Wales” . Z tą samą datą przewodniczący Konferencji Biskupów Anglii i Walii kard. Vincent Gerard Nichols w odrębnym pismem potwierdził powołanie ks. prał. Stefana Wylężka na stanowisko national coordinatory/vicar delegate dla księży prowadzących duszpasterstwo w ramach Polskiej Misji Katolickiej na terenie Anglii i Walii w tradycji duszpasterstwa polskojęzycznego w Anglii i Walii Rektorem Polskiej Misji Katolickiej. W kontekście instrukcja Papieska Rada ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących Erga migrantes caritas Christi z maja 2004 roku w prezentowanym artykule analizuje wskazane wyżej dokumenty.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Formalny akt wystąpienia z Kościoła katolickiego Artykuł przedstawia problem aktu formalnego odejścia od Kościoła katolickiego. Artykuł opisuje regulacje oparte na dokumentach Kościoła katolickiego, takich jak: Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), Papieska Rada ds. Tekstów Legislacyjnych (2006), motu proprio Benedykta XVI Omnium in mentem (2009) oraz dokumenty Konferencji Episkopatu Polski. Na końcu artykułu opisano skutki aktu formalnego odejścia od Kościoła katolickiego.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Dowody w postępowaniu o stwierdzenie nieważności małżeństwa i w postępowaniu o rozwód Celem niniejszego opracowania jest próba porównania dwóch postępowań, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności małżeństwa (w prawie kanonicznym) oraz postępowania o rozwód (w prawie polskim), a w szczególności wskazania podobieństw i różnic powoływanych przez strony dowodów. Niewątpliwie na gruncie prawa kanonicznego powołane dowody służą innemu celowi, niż w prawie polskim. O ile dowody powołane w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa prawie zawsze mogłyby powołane zostać w procesie o rozwód, o tyle niekoniecznie będzie tak w sytuacji odwrotnej. Powyższe opracowanie ma na celu bliższe poznanie obu systemów prawnych.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Prymat papieża według kan. 331 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku Kościół katolicki jest organiczną wspólnotą wszystkich wiernych chrześcijan z woli Jezusa Chrystusa. W tej organicznej wspólnocie każdy wierzący ma swoje miejsce i funkcje. Funkcje wiernych występują jako indywidualne i kolegialne, i są ściśle ze sobą połączone. Indywidualną funkcją w Kościele jest urząd papieża. Tak jak Apostoł Piotr został wybrany przez samego Chrystusa na pierwszego wśród Apostołów, tak i dziś papież jest głową Kolegium Biskupów. Papież, Biskup Rzymu, jest pierwszym następcą Apostoła Piotra, głową Kolegium Biskupów, zastępcą Chrystusa na ziemi i pasterzem całego Kościoła. Na mocy swego urzędu ma w Kościele najwyższą, pełną, bezpośrednią, powszechną i zwyczajną władzę, którą może swobodnie wykonywać. Jego władza jest najwyższą władzą rządzenia i obejmuje władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Synod diecezjalny odnową Kościoła partykularnego na przykładzie I Synodu Diecezji Ełckiej Synod diecezjalny powinien zostać zwołany, gdy uzna to za konieczne biskup diecezjalny. W diecezji ełckiej, która została erygowana w 1992 r., synod został zapowiedziany dnia 18 maja 1997 r. Pierwsza Sesja Synodu odbyła się 25 marca 1998 r. Autor w artykule przeanalizował znaczenie synodu diecezjalnego w procesie organizacji Kościoła partykularnego. Następnie scharakteryzował ustawodawstwo diecezji zgodnie ze statutami Synodu Diecezji Ełckiej, definicję synodu, a także przygotowanie, przebieg i zadania synodu.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Czy system prawa kanonicznego może być wzorcem dla systemu prawnego federacji państw? Główne pytanie niniejszego artykuły brzmi następująco: Czy system prawa kanonicznego może być wzorcem dla systemu prawnego federacji państw? Odpowiedz na tę kwestię ma wymiar praktyczny w kontekście deklaracji politycznej – „więcej Europy w Unii Europejskiej”, która wzywa do zmiany dzisiejszej unii państw w ich federację. W artykule prezentowanych jest kilka argumentów: argument z historii systemów prawnych Europy, argument z wagi przykładanej do prawa Kościele, argument z efektywności prawa kanonicznego, argument ze źródeł materialnych prawa kanonicznego, argument z zasad prawa kanonicznego. Wszystkie te argumenty są prezentowane zgodnie ze scholastyczną metodą, czyli są zestawiane „za” i „przeciw” ich przyjęciu. Odpowiedź na główne pytanie badawcze brzmi: negative.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Świadomość prawna w Kościele czy świadomość Kościoła? Przedmiotem opracowania „Świadomość prawna w Kościele czy świadomość Kościoła?” jest problem świadomości prawnej wiernych Kościoła katolickiego ujęty w szerszym aspekcie świadomości Kościoła. Wierni są związani jednocześnie normami prawa kościelnego i prawa świeckiego, które w swoich normach uwzględnia szereg spraw ważnych z punktu widzenia działalności i misji Kościoła. Niejednokrotnie zdarza się, że normy prawa świeckiego nie dają się pogodzić z nauczaniem Kościoła, co zmusza wiernych do dokonywania świadomych i odpowiedzialnych wyborów. Sytuacja taka stanowi zarazem probierz zgodności prawa państwowego z prawem naturalnym, któremu prawo kanoniczne pragnie pozostawać wierne. W ten sposób opracowanie dokonuje połączenia problematyki prawa kanonicznego z zagadnieniami teorii i filozofii prawa oraz eklezjologii. Rozważania są głosem w dyskusji na temat znaczenia i stanu świadomości eklezjalnej i prawnej członków Kościoła, w szczególności laikatu. W ramach rozważań odniesiono się kolejno do pojęcia i obszarów świadomości prawnej, treści i znaczenia świadomości Kościoła oraz roli świadomości prawnej w misji Kościoła. Na zakończenie rozważań dokonano ich podsumowania.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Dobro wspólne jako cel współdziałania państwa z Kościołami i innymi związkami wyznaniowymi Treść artykułu 25 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. została wypracowana w drodze trwającej od 1989 r. debaty konstytucyjnej, w której – obok środowisk politycznych – uczestniczyły m.in. kościoły i inne związki wyznaniowe. Szczególna rola w ukształtowaniu przepisów wyznaniowych przypadła Kościołowi Katolickiemu, w tym jego przedstawicielowi w Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego – ks. prof. Józefowi Krukowskiemu. Niniejsze rozważania, dotyczące przede wszystkim podstawowych pojęć występujących w art. 25 ust. 3 in fine: „współdziałanie” oraz „dobro człowieka”, dedykuję Drogiemu Jubilatowi, którego rolę w kształtowaniu konstytucyjnej zasady współdziałania państwa z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi dla dobra człowieka i dobra wspólnego, trudno przecenić.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Przesłanie Stefana Kardynała Wyszyńskiego w liście do „pobratymców w Czechosłowacji” Artykuł dotyczy listu Stefana Kardynała Wyszyńskiego do Czechów i Słowaków, przesłanego z okazji obchodów tysiąclecia chrześcijaństwa w Polsce w 1965 r. Jest to krótki list napisany w otwartej atmosferze zakończenia Soboru Watykańskiego II. Chociaż list ten nie był tak niezwykły, jak przesłanie skierowane do narodu niemieckiego, to w kontekście sytuacji braku wolności w Polsce i Czechosłowacji był wyrazem przyłączenia się, zachęcenia i afirmacji Czechów i Słowaków, że należą do wspólnej rodziny chrześcijańskich narodów Europy Środkowej, że ich kultura wyrasta ze wspólnych chrześcijańskich tradycji. Był zachętą w czasie prześladowań i ucisku dla ówczesnego Kościoła czeskiego. Świadomość tej tożsamości narodów może być szczytem i przypomnieniem korzeni całej Unii Europejskiej również dzisiaj.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Schizofrenia jako przyczyna nieważności małżeństwa Współczesne orzecznictwo podaje jednoznacznie brzmiącą zasadę, że stwierdzenie w podmiocie obecności schizofrenii nie jest wystarczającym dowodem stwierdzenia jego niezdolności do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich. W tym względzie bowiem konieczne jest nie tylko określenie fazy, w czasie której podmiot zawierał małżeństwo, ale również realny wpływ określonych objawów na podjęcie decyzji małżeńskiej. Orzecznictwo rotalne jest zgodne, że w fazie schizofrenii kwalifikowanej podmiot nie jest zdolny do stworzenia wspólnoty życia małżeńskiego. Kwestia ta, jakkolwiek jednoznacznie brzmiąca wywołuje jednak pewne wątpliwości w odniesieniu do tzw. stanów remisji. Podmiot podejmuje zobowiązanie w momencie wyrażania zgody małżeńskiej, a więc musi mieć należną zdolność do podjęcia obowiązków małżeńskich, ale wypełnienie tychże obowiązków następuje w trakcie trwania małżeństwa. Zatem, jeśli nawet w trakcie trwania małżeństwa będą występować stany remisji, w którym podmiot będzie w stanie w miarę normalnie funkcjonować, nie oznacza to, że jest w stanie się zobowiązać do takiego normalnego funkcjonowania. Nie można bowiem podjąć się zobowiązania, którego nie będzie można wypełnić.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne