PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Badania i renowacja murów kościoła i klasztoru Karmelitów Bosych w Przemyślu W artykule przedstawiona została metoda wykonanych analiz i badań zabytkowych struktur murów klasztoru i kościoła Karmelitów Bosych w Przemyślu. Przyjęcie programu konserwatorskiego poprzedzone zostało badaniami makroskopowymi oraz badaniami właściwości fizykochemicznych zabytkowych murów klasztoru. Wyniki omówiono w formie dyskusji diagnozy otrzymanych efektów badań. Rozpoznanie zabytkowej materii pozwoliło dokonać wyboru poprowadzonego procesu konserwatorskiego, który pokazany został w sposób syntetyczny. Główna problematyka badawcza uzupełniona została o rys historyczny zespołu kościelno-klasztornego oraz o własne doświadczenia zawodowe pozwalające omówić złożoną problematykę prac reintegracyjnych wykonywanych na obiekcie zabytkowym. W artykule zamieszczono plany, tabele i zdjęcia, które merytorycznie poszerzyły istotę badań.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Analiza nośności zabytkowych fundamentów w kontekście jakości użytych zapraw Konstrukcje obiektów zabytkowych mają najczęściej formę elementów murowanych. Najsłabszym ich składnikiem jest zaprawa murarska, zwłaszcza w kamiennych fundamentach, często wykonywanych w przeszłości. Celem artykułu jest analiza zachowania się fundamentu, skupiona na modelowaniu zaprawy jako spoiny łączącej kamienie w charakterystycznym średniowiecznym fundamencie. Analizę numeryczną przeprowadzono na przykładzie zlokalizowanego w Polsce obiektu rzeczywistego, w którym fundament wymagał wzmocnienia ze względu na zły stan techniczny i planowany wzrost obciążenia przekazywanego na fundament. Pod uwagę brane są różne rodzaje zapraw, w tym cementowe, cementowo-wapienne, wapienne i gipsowe. Wyniki mogą świadczyć o przydatności i zaletach tego podejścia do fundamentów zabytkowych budynków, a także innych elementów konstrukcji murowych.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Konserwacja zabytkowych obrazów na kanwie z perforowanego papieru oraz oleodruku z sukienką ze zbiorów Muzeum w Raciborzu W latach 2011-2012 Muzeum w Raciborzu przeprowadziło konserwację dwóch obrazów religijnych Słodkie Serce Jezusa MR-E 1313 i Matka Boska Królowa Korony Polskiej KMP-E 125 oraz oleodruku Matka Boska z Dzieciątkiem MR-E 1397, pochodzących z przełomu XIX/XX wieku. Są to ciekawe przykłady konserwacji obiektów składających się z wielu rodzajów materiałów, w których dominującym elementem jest papier – perforowany karton, papier drukarski. W zabytkach występują suszone rośliny, nici wełniane i aksamitne, metalowe sprężynki, tkanina, złocone dekory wykonane z tłoczonej tektury. Konserwację przeprowadziła Katarzyna Wawrzyniak-Łukaszewicz. Prace konserwatorskie polegały na dezynfekcji obiektów, powierzchniowym oczyszczeniu z brudu i kurzu, sklejeniu pęknięć oraz rekonstrukcji brakujących elementów. Do każdego obiektu wykonano passe-partout, aby zabezpieczyć wszystkie wypukłe elementy obrazów oraz pudła ochronne wykonane z bezkwasowych materiałów.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Park Wojciecha Bednarskiego jako stały element determinujący rozwój urbanistyczny Podgórza. Interpretacja projektowa romantycznego parku Park Wojciecha Bednarskiego w Podgórzu funkcjonuje w literaturze przedmiotu jako jedna z pierwszych rekultywacji terenu poprzemysłowego. W 2019 powstał projekt rewitalizacji. Zgromadzony w trakcie prac projektowych materiał archiwalny pozwolił na pogłębioną interpretację inicjatywy założycielskiej Wojciecha Bednarskiego. U jej podstaw znajdowały się idee romantyczne i pozytywistyczne. Park pełnił ważne funkcje społeczne i determinował procesy urbanistyczne w najbliższej okolicy. Powstawał etapami na przestrzeni 40 lat. Mimo że był przedmiotem badań i prac projektowych pod koniec XX i na początku XXI wieku, jego układ kompozycyjny uległ zatarciu, a walory krajobrazowe degradacji. Projekt rewitalizacji uczytelnia fazy historyczne, przywraca zasady kompozycyjne, które przyświecały jego założycielowi. W sposób dyskretny wprowadza współczesne elementy do kompozycji, które formą architektoniczną nawiązują do czasu świetności parku, kiedy służył za salon towarzyski Wolnego Królewskiego Miasta Podgórza.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Kopuła Brunelleschiego we Florencji, wybrane problemy budowlane, statyczne i konserwatorskie Artykuł zawiera podsumowanie aktualnej wiedzy na temat architektury, statyki, stanu technicznego i potencjalnych zagrożeń słynnej renesansowej kopuły Brunelleschiego we Florencji. W oparciu o analizę źródeł historycznych, kontekstu topograficznego i czasowo-przestrzennego jako uwarunkowań powstania i trwania tej unikalnej konstrukcji zaprezentowano najnowsze metody monitoringu i badań statyki zabytku z uwzględnieniem perspektywicznej prognozy jej bezpieczeństwa.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Porozumienia administracyjne w sprawie delegowania niektórych kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków W artykule została omówiona problematyka zawierania przez wojewodów porozumień w sprawie przekazania niektórych kompetencji wojewódzkich konserwatorów zabytków. Poczyniona analiza porozumień administracyjnych została zestawiona z liczbą zabytków w województwie oraz liczbą delegatur właściwego miejscowo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Powstałe w efekcie wnioski ukazały obraz prowadzonej przez poszczególnych wojewodów polityki ochrony zabytków, gdzie centralizacja władzy konserwatorskiej w województwie styka się z jej decentralizacją, sprawiając, że brak jest unitarnych rozwiązań dotyczących scedowywania zadań wojewódzkich konserwatorów zabytków na jednostki samorządu terytorialnego szczebla powiatowego i gminnego oraz lokalne instytucje kultury.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Pragnienia miejsc (initial habitats of inner spaces). Kształtowanie przestrzeni a tożsamość kulturowa miejsca Artykuł to próba zobrazowania istoty wpływu kilku najważniejszych czynników na tożsamość miejsca poprzez pryzmat przywołania konkretnych przestrzeni. Najistotniejsze przywołane składowe to czas, miejsce, krajobraz, pamięć, dźwięk – wzajemne ich współistnienie tworzy w naszym pojmowaniu obraz, który mimo naszego stałego wyobrażenia o nim nieustannie zmienia się in situ. Rozważania podjęte w treści artykułu odnoszą się zarówno do pojęcia tożsamości niezwiązanej z miejscem, jak również do kilku wybranych miejsc w Polsce południowo-wschodniej.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Konserwować czy odnawiać? Estetyczny aspekt zabiegów wykonywanych przy tynkach, dekoracjach malarskich i sgraffitowych na elewacjach kamienic Starego i Nowego Miasta w Warszawie W ostatnich latach kamienice Starego i Nowego Miasta w Warszawie poddawane są remontom. Czy prace te mieszczą się w pojęciu konserwacja-restauracja, czy są renowacją? Wątpliwości budzi przede wszystkim efekt estetyczny – nadanie elewacjom efektu nowości. Konieczność zachowania autentycznego wyrazu artystycznego dekoracji kamienic Starego i Nowego Miasta wynika z faktu, że są to dzieła wybitnych polskich artystów. Poza tym Stare Miasto jest wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. W artykule skupiono się na problemie rozwiązań estetycznych i artystycznych, które są jednak ściśle powiązane z zabiegami technicznymi. Skomentowano przykłady konserwacji tynków, dekoracji malarskich oraz sgraffit wykonanych w ciągu ostatnich sześciu lat. Krytycznej ocenie poddano decyzje dotyczące estetycznych rozwiązań. Omówiono też niektóre zabiegi techniczne np. kładzenie na elewację barwionych w masie tynków. Celem analizy jest zaproponowanie rozwiązań, które pozwolą na zachowanie wartości dawności i autentyzmu wystrojów kamienic Starego i Nowego Miasta.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Konserwacja i restauracja ściennego tabernakulum (sakrarium o budowie skrzyniowej) z Marianki Pasłęckiej. I połowa XV wieku W artykule poruszono problematykę konserwacji i restauracji drewna skrzyniowej konstrukcji tabernakulum oraz jego dekoracji malarskiej wykonanej w technice chudej tempery. Po wstępnym przybliżeniu charakteru obiektu, technologii wykonania, historii oraz stanu zachowania, opisano proces konserwacji, zastosowane metody oraz środki. Przedstawiono konkretne procedury postępowania konserwatorskiego przy polichromowanych deskach o osłabionej strukturze wewnętrznej drewna bez możliwości demontażu zabytku na poszczególne elementy. Ponadto opisano zaprojektowaną i wykonaną aluminiową konstrukcję zewnętrzną, która obejmując całe sakrarium z zewnątrz, przejęła obciążenia oddziałujące na osłabione złącza konstrukcyjne. Dopełnienie opisu stanowi przybliżenie dyskusji dotyczącej określania zakresu rekonstrukcji malowidła Vir Dolorum znajdującego się na drzwiczkach tabernakulum, którego warstwa malarska była zniszczona w ponad 30%.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Rewitalizacja zabytkowych urządzeń dźwigowych – wyzwanie dla ochrony dziedzictwa sztuki inżynieryjnej w kontekście niespójności przepisów dozoru technicznego z prawem ochrony zabytków Dziedzictwo inżynieryjne, zwłaszcza zabytkowe maszyny, wymaga odmiennego traktowania niż tradycyjnie postrzegane dzieła sztuki. Obiekty te są pozostałościami minionej kultury przemysłowej, a jednocześnie urządzeniami technicznymi wytworzonymi w celu wykonywania określonej pracy mechanicznej. W ich przypadku konieczne jest więc podejście do problemu ochrony dziedzictwa z dwóch perspektyw: konserwatora i inżyniera. W artykule przedstawiono najistotniejsze dla zabytkowych urządzeń dźwigowych przepisy prawa ochrony zabytków, dozoru technicznego oraz prawa budowlanego obowiązujące w Polsce. Głównym celem było sprawdzenie, czy prawo ochrony zabytków może współdziałać z technicznymi wymogami bezpieczeństwa, czy ich zapisy się nie wykluczają. Rozważania oparto na literaturze, analizie prawnej i doświadczeniach zawodowych autorki. Wykorzystano też informacje od inspektorów dozoru technicznego i konserwatorów dźwigów. Problem ten został podjęty i poddany dyskusji podczas konferencji naukowej 5ᵗʰ Joint PhD Students Conference POZ-MAR 2019 w Poznaniu.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Pewne miejsce w internecie. Reddit Place Analiza zjawiska-miejsca, jakim było The Place, z punktu widzenia performance’u kulturowego, technologicznego i organizacyjnego w rozumieniu McKenziego, a także zwrócenie uwagi na to, że zjawisko to było odbiciem i niezamierzoną symulacją naszych dążeń w świecie fizycznym (niewirtualnym). Przechodząc przez cykl życia: narodzin, wzrostu i śmierci, pozostaje cyfrowym zapisem symbolizującym władzę, wojnę, kreację i destrukcję.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Historia rozwoju przestrzennego Przecławia w średniowieczu w kontekście bieżącej ochrony konserwatorskiej – wybrane zagadnienia Artykuł dotyczy miasta Przecław. Autorzy podjęli próbę określenia genezy jego powstania oraz rozwoju urbanistycznego w okresie średniowiecza. Ośrodek położony jest obecnie na terenie województwa podkarpackiego, ale historycznie należał do ziemi sandomierskiej. Dokonano analizy stanu badań oraz archiwalnych materiałów źródłowych, w tym pisanych, kartograficznych i ikonograficznych. Przeprowadzono również badania terenowe oraz analizę współczesnych podkładów sytuacyjno-wysokościowych. Powyższe badania zostały uzupełnione o weryfikację bieżących form ochrony krajobrazu kulturowego, ze szczególnym uwzględnieniem średniowiecznego układu urbanistycznego.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Gotycki klasztor Magdalenek w Szprotawie i jego przekształcenia od XIV do początku XIX wieku Artykuł prezentuje historię powstania i przekształceń klasztoru sióstr Magdalenek w Szprotawie od pierwszej połowy XIV do początków XIX wieku. We wstępie przedstawiono opis klasztoru oraz informacje źródłowe i kronikarskie, a także dotychczasową literaturę. Na podstawie przeprowadzonych badań architektonicz- nych i analizy detalu wydzielono najważniejsze fazy przekształceń budowli. Początki istniejącego skrzydła klasztoru osadzono około roku 1314, gdy konwent magdalenek został przeniesiony z Bytomia Odrzańskiego. Prawdopodobnie u schyłku XIV wieku lub na początku kolejnego stulecia rozbudowano go w kierunku południowym i wschodnim. Klasztor przebudowano pod koniec XVI lub na początku XVII wieku, a następnie po pożarach w latach 1672 i 1702. Zabudo- wania zostały opuszczone przez konwent po sekularyzacji dóbr klasztornych w roku 1810. Na omówionych w tekście badaniach architektonicznych można się było oprzeć przy podejmowaniu decyzji m.in. o zakresie prac konserwatorskich i rekonstrukcyjnych.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Forma podąża za funkcjami – badanie empiryczne weryfikujące koncepcję czterech funkcji produktów wywodzącą się z teorii języka produktu Jochena Grosa Pod koniec XX wieku okazało się, że zasada funkcjonalizmu nie jest wystarczająca jako podejście do projektowania i nie opisuje wszystkich relacji użytkowników do przedmiotów znajdujących się w ich posiadaniu. Od lat 60. zaczęły powstawać nowe koncepcje, które pozwalały lepiej zrozumieć wzornictwo jako dyscyplinę twórczą odgrywającą coraz większą rolę we współczesnym świecie, a także postawy i decyzje zarówno grup tworzących „zaprojektowany świat” – projektantów czy producentów, jak i korzystających z efektów ich działań – konsumentów, użytkowników itd. Jedną z interesujących koncepcji jest teoria języka produktu Jochena Grosa. Niniejszy artykuł prezentuje eksperyment badawczy weryfikujący koncepcję czterech funkcji produktów wywodzącą się z teorii języka produktu, przeprowadzony podczas kursu magisterskiego dla studentów wzornictwa w Akademii Sztuk Pięknych im. E. Gepperta we Wrocławiu. Tekst składa się z dwóch części – wstępu stanowiącego przegląd literatury oraz raportu z badania empirycznego.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Walcownia huty żelaza w Nietulisku. Problematyka zachowania trwałej ruiny W artykule przedstawiono metodyczne podejście do ochrony konserwatorskiej obiektów zabytkowych zachowanych w formie trwałej ruiny, jak również próbę jego wdrożenia na przykładzie zespołu ruin dawnej walcowni huty żelaza w Nietulisku Dużym, symbolu przemysłu XIX wieku na terenach dzisiejszej Polski. Przeanalizowana została również problematyka zachowania obiektu zabytkowego w stanie trwałej ruiny w zgodzie z wymaganiami i zasadami bezpieczeństwa, zwłaszcza historycznych układów nośnych. Opisano koncepcję instrukcji konserwacji elementów zabytku wraz z wylistowaniem wariantu wytycznych projektowych. Proponowane wytyczne projektowe mogą posłużyć jako źródło inspiracji w dyskusji o zakresie konserwacji obiektów w trwałej ruinie oraz o rozwoju regionu świętokrzyskiego i jego promocji w kraju i za granicą.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Ekranowe okna – akademickie badania architektonicznej roli bezszwowych ekranów we wnętrzach publicznych Multidyscyplinarność w projektowaniu wnętrz jest już nie tylko powszedniością, ale i koniecznością. Technologia cyfrowa będąca w codziennym użyciu społeczeństwa informacyjnego wpływa na sposób projektowania współczesnych wnętrz, ich odbiór mentalny oraz stawiane im wymagania estetyczno-funkcjonalne. Trudno dziś znaleźć wnętrze bez ekranu lub wyświetlacza, a te stają się coraz częściej świadomym narzędziem, środkiem kreacji w rękach projektantów wnętrz, szczególnie w zakresie przestrzeni publicznych. Artykuł ten przedstawia badania akademickie i studenckie projekty dotyczące problemu celowego wykorzystania ekranów jako współczesnych okien, zaangażowania ich do gry kompozycyjnej, w której ekrany stanowią otwory do innej przestrzeni w znaczeniu architektonicznym. Otwierają bryły i transmitują zewnętrze. Poruszony został także aspekt zmian percepcji społecznej wnętrza przy zastosowaniu połaci ekranów bezszwowych, emitujących obrazy dostosowane do kategorii wnętrza, poszerzających możliwości użytkowe oraz kreacyjne pomieszczeń. Zaprezentowanych zostało 10 projektów studenckich, stworzonych w ramach jednego projektu badawczego, proponujących odmienne zastosowania ekranów bezszwowych, określając ich nowe role w tworzeniu konkretnych przestrzeni publicznych. Ten zbiór pomysłów stanowi propozycję zmiany w traktowaniu ekranów jako elementów wyposażenia wnętrza, na rzecz traktowania ich jako jednej z integralnych części architektonicznej kompozycji.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Japonia – niepokoje czy sztuka wyciszenia? Wpływ japońskiej estetyki na współczesne wzornictwo Celem artykułu jest przybliżenie wpływu, jaki na projektantów mody i designu z Azji, a dokładniej z Japonii, wywiera wykształcona przez Japończyków estetyka. Czy twórcze niepokoje znajdują wizualizację w projektach, czy sztuka wyciszenia, filozofia i estetyka wykształcona od pokoleń daje impuls do działania? Analiza założeń i pojęć z tej dziedziny pozwoliła na wybranie tych – według autorki najważniejszych – pojęć, które determinują działania japońskich twórców. Każdy aspekt życia Japończyków ma na celu wywołanie efektu estetycznego. W tekście omówione zostały takie określenia charakterystyczne dla estetyki japońskiej jak shibui, wabi sabi, iki. Poznanie tych zagadnień pozwala głębiej zrozumieć sens działań i filozofię projektantów, ich podejście do piękna, życia, śmierci. Autorka opisuje zachwyt Japończyków nad kruchością i ulotnością, niedoskonałością i niedopowiedzeniami. Zrozumienie tych podstawowych pojęć daje wiedzę, która pozwala zrozumieć filozofię twórców designu na przykładzie twórczości Naoto Fukasawy, studia projektowego Nendo czy marki MUJI. Omówione zostały również sylwetki projektantów mody mających wkład w rozwój tego obszaru: Rei Kawakubo, Isseya Miyake, Yoshija Yamamto. Zapoznanie się z przedstawionymi w tekście zagadnieniami pozwala lepiej i głębiej zrozumieć filozofię twórczości japońskich projektantów.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Quedlinburg – autentyczna tkanka historycznego miasta Niewielkie miasteczka niemieckie z zabudową szachulcową konkurują z sobą, prześcigając się w pomysłach, jak przyciągać turystów i ewentualnych przyszłych mieszkańców. Różnorodność warunków, wynikających z usytuowania, ukształtowania terenu, odrębności kulturowej, a przede wszystkim istnienia zachowanych obiektów historycznych na terenie poszczególnych regionów, sprawia, że każde z nich tworzy niepowtarzalną atmosferę i odmienną tożsamość. Niemcy i inne kraje europejskie od wieków dostrzegają te wartości, a od miejscowości. Przedstawione w artykule badania prezentują niemieckie miasto Quedlinburg, które posiada autentyczną, nawarstwiającą się przez wieki zabudowę szachulcową i w roku 1994 zostało wpisane na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Ocena skuteczności ochrony krajobrazu w parkach kulturowych w Polsce Różnorodność krajobrazu to także wielość i różnorodność form ochrony jego struktury i piękna. Trwa ona od ponad 150 lat w świecie i ponad 100 lat w Polsce. Od 20 lat ogniskuje się wokół krajobrazu kulturowego i jego ustawowej formy ochrony, jaką jest park kulturowy. Po wprowadzeniu możliwości ich tworzenia, w wojewódzkich strategiach wytypowano przeszło 200 obszarów. Obecnie ich liczba waha się w granicach 40. Proces jest dynamiczny, ponieważ już w roku 2021 odnotowano likwidację jednego, a równocześnie pojawiają się uchwały samorządowe dla utworzenia kilku kolejnych. W artykule autorzy, w ślad za opracowaną przez nich obszerną ekspertyzą powstałą w Narodowym Instytucie Dziedzictwa, poddają analizie istniejące parki kulturowe, cele ich powołania, treści uchwał, z mocy których powstały, zapisy planów ochrony oraz praktyki ich funkcjonowania. Ocenie poddano sposoby zarządzania nimi, aktywność oraz popularyzację. Całość została poddana analizie SWOT.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Sprawne zarządzanie dziedzictwem kulturowym przez organy samorządu terytorialnego Samorząd terytorialny w ramach przyznanej prawem samodzielności realizuje zadania publiczne także w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego, które wynikają ze źródeł obowiązującego powszechnie w Polsce prawa. Konieczne jest, aby ochrona dziedzictwa kulturowego była efektywna. Dziedzictwo kultury musi być sprawnie zarządzane przez organy administracji publicznej, w tym organy jednostek samorządu terytorialnego. Na płaszczyźnie normatywnej sprawność działania administracji samorządowej powinna być poddana ocenie poprzez analizę treści przepisów, z których dekodowane są normy prawne wyznaczające cele i zadania poszczególnych organów jednostek samorządu terytorialnego w obszarze dziedzictwa kultury. Celem artykułu jest analiza norm prawnych wynikających ze źródeł prawa pod kątem sprawnego zarządzania dziedzictwem kultury przez jednostki samorządu terytorialnego, a także sformułowanie uwag de lege lata oraz de lege ferenda w tym zakresie.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Na wskroś potrzebna zmiana – o przyszłości mody w kontekście „nowej normalności” Artykuł porusza temat przemian zachodzących w branży odzieżowej, będącej jedną z najbardziej szkodliwych branż dla środowiska naturalnego. Opisane zostaną sposoby odpowiadania projektantów/artystów/technologów itd. na kryzys tej branży oraz potrzeby społeczne generowane przez kształt współczesnego świata (w tym pandemię). Branża odzieżowa, moda, ubiór – są to elementy niezbywalne w codzienności człowieka, dodatkowo łączą one w sobie aspekty, takie jak: sztuka, design, nauka, innowacje. Przyglądanie się zmianom w tej dziedzinie pozwoli lepiej pisać możliwe scenariusze przyszłości.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Formy pośrednie. Przestrzeń przemyśleń tu i teraz Artykuł skupia się na zagadnieniu funkcjonalności w architekturze, analizuje je gradialnie, od najbliższej, najmniejszej do najbardziej pojemnej skali. Nasz pokój, nasz dom, nasze przestrzenie publiczne, nasze miasto, ale czy od zawsze były nasze, czy wcześniej nie należały do innych pokoleń, innych kontekstów, innego czasu? Co uchroniło te przestrzenie przed odejściem, przed zapomnieniem i ostatecznym zniszczeniem? Formy pośrednie to architektoniczne rozważania na temat czasów pomiędzy, czasów, które okupują teraźniejszość, to swoiste łączniki pomiędzy tym, co było, a tym, co dopiero nastąpi. W swojej proweniencji stworzone jako precyzyjna odpowiedź na potrzeby przeszłości. Potrzeby, które wraz z upływem czasu zostały zachwiane lub rozbudowane. To relikty przeszłości, o których jakości świadczy ich umiejętność afordancji. To architektura nie tylko funkcjonalna. To wnętrza nie tylko statyczne. To formy ewoluujące. To wszystko to, co wyrosło ponad potrzebę.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Zamość – miasto idealne. Europejskość rozwiązań urbanistycznych citta di fortezza Rzeczpospolitej Obojga Narodów Artykuł został oparty na wieloletnich badaniach autora i akcentuje mało dotąd omawianą kwestię Zamościa jako ważnej twierdzy wbudowanej w europejski system obronny przeciw ekspansji Imperium Osmańskiego, realizowany w drugiej połowie XVI wieku. Przypomina też, że polska wersja miasta idealnego wyprzedziła o 15 lat wzorzec, za jaki powszechnie uważana jest włoska Palmanova. Zamość jest także unikalnym przykładem umiejętnego połączenia nowoczesnych zasad inżynierii wojskowej z zapleczem społeczno-gospodarczym, gdzie wielokulturowość i tolerancja religijna stanowiły podstawę identyfikacji społeczeństwa rubieży Rzeczypospolitej z celami państwa i gwarancję skutecznej obrony przed wrogiem zewnętrznym.

Dziedziny: sztuka, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki