PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej jako tytuł ubezpieczeń społecznych – wybrane zagadnienia Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej stanowi szczególny tytuł ubezpieczeń społecznych. Wynika to z faktu, że w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym wyłącznie przedsiębiorcy (spośród wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność) posiadają uprawnienia do okresowego wyłączenia obowiązku ubezpieczeń społecznych oraz zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, nie tylko z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Z kolei w sferze opłacania składek na ubezpieczenia społeczne istnieją trzy sposoby ustalania podstawy wymiaru składek z tego tytułu (podstawa zwykła, preferencyjna i uzależniona od dochodu). Ogólnie należy stwierdzić, że prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej jako tytuł ubezpieczeń społecznych posiada charakter: zarobkowy, obowiązkowy, ogólny (w sytuacji zbiegu tytułów ubezpieczeń społecznych), autonomiczny, ściśle odpłatny oraz uprzywilejowany (względem innych form pozarolniczej działalności).

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Kompetencje przewodniczącego rady gminy Problematyka kompetencji przewodniczącego rady gminy nie była zbyt często w nauce analizowana. Celem artykułu było rozróżnienie takich pojęć jak zadanie i kompetencja przewodniczącego rady gminy, jak też wykazanie, że w przedmiotowym zakresie ustawowa regulacja jest fragmentaryczna, a nie całościowa. W opracowaniu tym postawiono hipotezę o dopuszczalności uzupełnienia kompetencji przewodniczącego organu stanowiącego gminy normami statutowymi danej jednostki samorządu. Podstawową metodą badawczą była dogmatyczna metoda badań polegająca na analizie obowiązującego stanu prawnego, orzecznictwa oraz poglądów doktryny. Pomocniczo skorzystano z metody empirycznej obejmującej analizę wybranych statutów gmin. Na podstawie przeprowadzonych badań należy stwierdzić, że organy nadzoru najczęściej stosowały wykładnię zawężającą zakres regulacji uprawnień przewodniczących. Taka restrykcyjna wykładnia była nie do pogodzenia z władztwem statutowym rad gmin i tym samym zawsze tam, gdzie zachodzi taka potrzeba, kompetencje przewodniczącego rady gminy powinny być dostosowane do lokalnych warunków, np. w zakresie przyznania prawa inicjatywy uchwałodawczej. Ponadto sam ustawodawca w wielu przepisach ustawowych przyznał różnorodne kompetencje przewodniczącym rad gmin, niekiedy w żadnej mierze niezwiązane z prowadzeniem obrad tej rady lub organizowaniem jej pracy. Przeprowadzona w tym opracowaniu analiza doprowadziła do przyjęcia za słuszną hipotezę, zgodnie z którą prawidłowa wykładnia art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym powinna prowadzić do uznania, że zawarta w tym przepisie norma prawna określiła jedynie zadania przewodniczącego organu stanowiącego gminy, kompetencje zaś niezbędne do ich wykonywania powinien przede wszystkim określić statut danej jednostki samorządu terytorialnego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Postępowanie dowodowe w procedurze cywilnej – wybrane zagadnienia Celem niniejszego artykułu jest omówienie wybranych kwestii problematyki związanej z przeprowadzeniem postępowania dowodowego w procedurze cywilnej ze szczególnym uwzględnieniem istoty wniosku dowodowego oraz możliwości jego zgłoszenia. Analizie poddane zostały przepisy ustawowe i podustawowe dotyczące zarówno kwestii formalnych składania wniosku dowodowego, możliwości dopuszczenia dowodu, sposobu przeprowadzenia dowodu, a także roztrząsanie wyników postępowania dowodowego. Przepisy obowiązujące w obecnym kształcie nie dają możliwości zgłaszania dowodów według własnego uznania przez strony i uczestników postępowania, dlatego też niezwykle istotne jest stosowanie ich zgodnie z zaleceniem ustawodawcy, tak aby nie zostać pozbawionym wydania korzystnego rozstrzygnięcia tylko z tego powodu, że Sąd uzna wniosek dowodowy za spóźniony.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Klauzula sumienia lekarzy a trudny przypadek prawa Celem tekstu jest próba opisania sytuacji odwołania się przez lekarza do klauzuli sumienia jako trudnego przypadku prawa w rozumieniu Ronalda Dworkina. Tak samo, jak ma to miejsce w trudnym przypadku, klauzula sumienia pozwala lekarzom odwołać się do autonomicznego systemu norm w przypadku niesprawiedliwego wyniku interpretacji norm systemu prawnego. Dzieje się tak dlatego, że sytuacja lekarza jest indywidualna i konkretna, w odróżnieniu od przepisów prawa, co każe uznać klauzulę nie za przyczynę zaistnienia trudnego przypadku, lecz drogę do jego rozwiązania. Ponadto instytucja klauzuli sumienia nakłada na lekarza dodatkowe obowiązki, które motywowane są zasadami prawa, poddanymi procesowi ważenia. Obecna w koncepcji Dworkina postawa interpretacyjna pozwala na rozszerzenie kategorii trudnego przypadku na sprawy niesądowe oraz nierozstrzygane przez sędziów.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Odpowiedzialność cywilna za opublikowanie artykułu naukowego Odpowiedzialność cywilna za opublikowanie artykułu naukowego jest niejasnym i trudnym tematem. W art. 38 Prawa prasowego nie jest jasno sprecyzowane, kto i kiedy ponosi odpowiedzialność, gdy zostaną naruszone prawa autorskie. Niniejszy artykuł ma na celu próbę wskazania, kiedy naruszane są czyjeś prawa autorskie, co zrobić, gdy zostaną naruszone oraz kto ponosi za takie naruszenie odpowiedzialność, a także ostrzec autorów publikujących swój artykuł naukowy przed taką odpowiedzialnością.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Rola prokuratora w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym Przedmiotem artykułu jest przedstawienie roli, jaką pełni prokurator w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Poprzez wykazanie jego uprawnień, autor akcentuje potrzebę zwiększenia liczby prokuratorów w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi. Ma to na celu wzmocnienie praworządności. Autor poprzez przedstawienie poszczególnych poglądów w orzecznictwie oraz doktrynie, unaocznia korzyści, jakie niesie ze sobą udział prokuratora w postępowaniu. Udział prokuratora w procedurach przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi powinien być podyktowany ochroną praworządności bez względu na interes prawny stron postępowania. Istotny jest także udział Prokuratora Generalnego w kreowaniu orzecznictwa sądów w sprawach z zakresu prawa administracyjnego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Polemika Leona Pinińskiego na temat corpus possessionis z wybranymi przedstawicielami XIX-wiecznej nauki prawa Przedmiot badań: Wiek XIX to czas intensywnej dyskusji na temat possessio, którą toczyli najznamienitsi przedstawiciele europejskiej, głównie niemieckiej nauki prawa. Oryginalnym i pozytywnie ocenionym wkładem polskiej myśli prawniczej do tej polemiki było dwutomowe dzieło Leona Pinińskiego pt. Der Thatbestand des Sachbesitzerwerbs nach gemeinem Recht. Cel badawczy: Celem artykułu jest zaprezentowanie teoretyczno-krytycznych rozważań L. Pinińskiego na temat corpus possessionis, które znalazły się na wstępie do pierwszego rozdziału monografii, poświęconego nabyciu posiadania rzeczy przez zawłaszczenie. Autor prowadził je w formie polemiki z poglądami wybranych przedstawicieli XIX-wiecznej doktryny, w tym F.C. von Savigny’ego, B. Windscheida, A. Randy i R. von Jheringa. Metoda badawcza: W artykule zastosowana została metoda historyczno-prawna. Wyniki: Teoretyczna dyskusja L. Pinińskiego z poglądami wybranych przedstawicieli nauki prawa na temat corpus possessionis ma dziś charakter wyłącznie historyczny. Tym niemniej na-leży docenić znakomity warsztat polskiego romanisty, świetną orientację w aktualnych w owym czasie poglądach na temat possessio, a także logiczną, wnikliwą i merytoryczną argumentację. Wyniki te rozbudzają naukową ciekawość co do autorskiej koncepcji posiadania L. Pinińskiego, także w kontekście interpretacji rzymskiego materiału źródłowego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Nowe narzędzie w unijnym prawie konkurencji — uwagi de lege ferenda Artykuł stanowi analizę inicjatywy Komisji Europejskiej dotyczącej wprowadzenia nowego, komplementarnego narzędzia do przepisów unijnego prawa konkurencji. Inicjatywa ta ma być jednym ze środków dostosowujących prawo i politykę konkurencji do realiów nowoczesnej gospodarki. Nowe narzędzie miałoby umożliwić Komisji prowadzenie badań rynkowych w zakresie problemów strukturalnych związanych z konkurencją, z możliwością narzucenia przedsiębiorcom środków zaradczych. W artykule przedstawiono uwagi dotyczące podstawy prawnej inicjatywy, wyboru odpowiedniego wariantu oraz kwestii związanych z zasadą proporcjonalności i środków zaradczych. Postulowane jest wypracowanie rozwiązania, które eliminowałoby luki w egzekwowaniu przepisów przy jednoczesnym zachowaniu jasnych ram prawnych i zapewnieniu skutecznej kontroli sądowej.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Crimen abortionis w rzymskim prawie karnym Przedmiotem rozważań podjętych w artykule jest zagadnienie penalizacji aborcji w prawie rzymskim. Przez stulecia aborcja – jakkolwiek okolicznościowo poddawana krytyce ze strony pogańskich pisarzy – nie była uznawana przez Rzymian za przestępstwo. Zmieniło się to dopiero w III wieku, kiedy to Spetymiusz Sewer i Karakalla wydali reskrypt, zgodnie z którym rozwiedziona kobieta dopuszczająca się aborcji bez zgody swego byłego męża winna być skazana na wygnanie. Odrębnej sankcji realizowanej na podstawie lex Cornelia de sicariis et veneficis podlegały osoby, które podawały kobiecie środki aborcyjne. Celem artykułu jest próba ustalenia relacji między tymi przestępstwami poprzez identyfikację ich znamion.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Efektywność administracji publicznej w kontekście sprawności instytucjonalnej państwa Artykuł dotyczy jakości rządzenia i efektywności administracji publicznej. Analizy dokonano przede wszystkim na podstawie dokumentów strategicznych i opublikowanych raportów różnych instytucji, uwzględniając ocenę efektywności i jakości administracji publicznej oraz sprawność instytucji publicznych.Pojęcie dobrego rządzenia wprowadził na początku lat 90. XX w. Bank Światowy. Po jego reorganizacji w 1997 r. opracowano listę sześciu kluczowych wskaźników dobrego rządzenia, które zostały zastosowane do badania jego jakości m.in. w Polsce. Badania dowiodły, że Polska osiąga niskie standardy we wszystkich wymiarach dobrego rządzenia, przede wszystkim w zakresie przejrzystości działania sfery publicznej, jakości regulacji, egzekwowania prawa, efektywności oraz skuteczności realizacji zadań publicznych przez administrację. Mimo tego Polska poradziła sobie zaskakująco dobrze, wypracowując w ciągu 30 lat silny wzrost gospodarczy. W najbliższej przyszłości niezbędne będzie jednak podjęcie zdecydowanych działań, by sprostać takim wyzwaniom, jak starzejące się społeczeństwo czy zmiany na rynkach światowych. Sytuacja wymaga wypracowania strategii opartej na funkcjonowaniu sprawnego państwa i jego efektywnej administracji, by wspierać rozwój gospodarczy i funkcjonowanie instytucji publicznych w Polsce.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Czy koniecznością ochrony konsumenta można uzasadnić każde uregulowanie prawne? Uwagi na tle art. 117 § 2(1) k.c. Dokonana w 2018 r. nowelizacja Kodeksu cywilnego wprowadziła nowe uregulowanie przedawnienia roszczeń przysługujących przeciwko konsumentom. Jego celem było wzmocnienie sytuacji prawnej dłużnika będącego konsumentem. Zgodnie z nowym art. 117 § 2(1) k. c., po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia takich roszczeń, a upływ terminu sąd uwzględnia z urzędu. Skutek przedawnienia jest więc niezależny od woli dłużnika będącego konsumentem. Autor artykułu wskazuje, że uregulowanie jest wadliwe, a koncepcja ochrony konsumenta została wykorzystana do osiągnięcia celów niezgodnych z założeniami tej ochrony. Zadaniem państwa jest bowiem zapewnienie konsumentowi pomocy w rozpoznaniu i ocenie jego sytuacji prawnej, nie zaś zastępowanie go w tej roli.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Duchowny jako mediator Celem niniejszego opracowania jest omówienie problematyki udziału osoby duchownej w postępowaniu mediacyjnym jako mediatora. Mediacja jest instytucją uregulowaną w prawie europejskim i polskim. Jest jednak znana od początków cywilizacji, co można dostrzec w relacjach między Bogiem a ludźmi i między człowiekiem a wspólnotą. W artykule przedstawiono najpierw wymiar religijny mediacji i przykłady pełnienia przez osoby duchowne na przestrzeni wieków funkcji mediatora. Następnie omówiono cele postępowania mediacyjnego na tle wybranych modeli mediacji. Stwierdzono, że w każdym modelu mediacji z jednej strony ważne są potrzeby i interesy stron, a także ich relacje oraz charakter sporu determinujący cele postępowania, z drugiej zaś, model mediacji nie stanowi uniwersalnej matrycy, którą można przełożyć na dany rodzaj sporu. W praktyce mediator w rozwiązywaniu jednego sporu stosuje kilka modeli postępowania mediacyjnego, dążąc do realizacji licznych celów stron sporu, co wymaga od niego posiadania wielorakich umiejętności. Zdaniem Autora, sprawowanie różnorakich funkcji religijnych powoduje, że duchowni posiadają liczne umiejętności przydatne do pełnienia funkcji mediatora. W ostatniej części opracowania dokonano analizy wymogów prawnych i specyficznych kompetencji duchownego – mediatora oraz sformułowano wnioski.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Quasi indignitas w rzymskim prawie klasycznym Przedmiot badań: W świetle prawa rzymskiego małżonkowie, którzy zawarli małżeństwo zakazane przez ius civile, nie mogli po sobie wzajemnie dziedziczyć. Przedmiotem badań są źródła ilustrujące to zjawisko. Cel badawczy: Celem artykułu jest udowodnienie, że pomimo określania takich małżonków mianem indigni, analizowane źródła nie stanowią przykładów niegodności dziedziczenia (indignitas), ale instytucji podobnej. Metoda badawcza: W artykule skorelowano metody formalno-dogmatyczną i historyczno-prawną z filologiczną analizą źródeł. Wyniki: W okresie prawa klasycznego osoby, które zawarły małżeństwo zakazane na gruncie prawa obywatelskiego, nie były jeszcze uznawane za niegodne wzajemnego dziedziczenia po sobie (indigni). Juryści ukształtowali drogą interpretacji instytucję pośrednią, określając małżonków jako quasi indigni. Inaczej niż w przypadku niegodności dziedziczenia, quasi indignitas wykraczała poza przestrzeń prawa spadkowego: zarówno spadek należny małżonkowi na mocy testamentu jego współmałżonka, jak i wzajemne przysporzenia przedmałżeńskie przepadały na rzecz fiskusa. Konsekwencje te zaczęto klasyfikować jako indignitas dopiero w okresie prawa poklasycznego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
TRYB I GRANICE ZMIANY KONSTYTUCJI GHANY Z 1992 R. Celem opracowania jest przybliżenie problematyki formalnych i materialnych ograniczeń zmiany obecnie obowiązującej, uchwalonej prawie 30 lat temu, Konstytucji Ghany, będących interesującym wyrazem transformacji z autorytaryzmu do demokracji. Ponieważ Ghana to państwo, które w zachodnich rankingach stanu demokracji, praworządności i przestrzegania praw człowieka od lat sytuuje się w ścisłej czołówce afrykańskiej – a w najnowszych osiąga wyniki bardzo podobne do Polski – warto tym bardziej przyjrzeć się jej bliżej. Na artykuł składają się: krótka charakterystyka historii ustroju Ghany, jej Konstytucji i systemu politycznego; szczegółowe omówienie zagadnienia wewnętrznej hierarchii postanowień konstytucyjnych oraz kolejnych etapów – w znacznej mierze oryginalnej – procedury ich zmiany; próba identyfikacji granic zmiany Konstytucji, w tym analiza będących wyrazem sprawiedliwości tranzytywnej niezmienialnych postanowień amnestyjno-indemnizacyjnych; przedstawienie i ocena toczącej się w ubiegłej dekadzie debaty nad zmianą Konstytucji, obejmującej również problematykę zasad i granic jej zmiany. Tekst kończą wnioski dotyczące sztywności tej Konstytucji, wynikającej z czynników zarówno prawnych, jak i pozaprawnych.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Prywatna dyskryminacja ze względu na orientację seksualną w relacjach cywilnoprawnych. Perspektywa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Artykuł poświęcony jest problemowi prywatnej dyskryminacji ze względu na orientację seksualną w relacjach cywilnoprawnych. Punktem wyjścia rozważań jest orzeczenie Sądu Rejonowego w Łodzi dotyczące odmowy wykonania usługi na rzecz fundacji promującej prawa społeczności LGBT. Problem ten analizowany jest z perspektywy orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Autor wyjaśnia w jaki sposób możliwe jest, że Trybunał dotyka kwestii relacji cywilnoprawnych, mimo że prawa człowieka w klasycznym ujęciu odnosiły się do relacji jednostka-państwo. Przedstawiona zostaje argumentacja na rzecz tezy, że zakaz prywatnej dyskryminacji może być ograniczany z uwagi na wolność sumienia i religii stron stosunku cywilnoprawnego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Odpowiedzialność płatnika składek za obliczanie, potrącanie i przekazywanie składek na ubezpieczenie społeczne Problematyka odpowiedzialności płatnika za obliczenie, potrącanie i przekazywanie składek na ubezpieczenia społeczne należy do złożonych. Wynika to z wielu okoliczności, do których zaliczyć można m.in. kwestie związane z prawnym statusem płatnika, relacjami jakie zachodzą pomiędzy płatnikiem a innymi podmiotami, które powstają w związku z powyższymi obowiązkami, jak i w końcu sankcjami związanymi z ich niewykonywaniem. W niniejszym opracowaniu przedstawiono węzłowe aspekty dotyczące prawidłowego obliczania, potrącania i przekazywania składek, jak i odpowiedzialności z tego tytułu wobec różnych podmiotów, w relacji do których pozostaje płatnik składek. W sposób szczególny poruszono również odpowiedzialność z tytułu wykroczeń oraz karną.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Realizacja konstytucyjnego prawa do nauki w praktyce edukacyjnej. Spojrzenie pedagoga Zmian polityczne, gospodarcze i społeczne, które zaistniały w Polsce po 1989 r., sprawiły, że jednym z pierwszych obszarów życia społecznego, który został poddany gruntownym zmianom prawnym, był system edukacji, zmianom, które, jak dowodzi praktyka, maja charakter ciągły. Celem artykułu jest próba oceny realizacji konstytucyjnego prawa do nauki (art. 70) oraz praw pokrewnych (art. 53, ust. 3 oraz art. 73) w kontekście organizacji i funkcjonowania polskiego systemu edukacji. Jest to spojrzenie pedagoga, który od wielu lat analizuje rozwiązania legislacyjne kolejnych władz resortu edukacji w kontekście codziennej praktyki edukacyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem skutków wprowadzanych rozwiązań formalno-prawnych.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Czy skarga nadzwyczajna do Sądu Nadzwyczajnego spełniła swoje cele? Skarga nadzwyczajna jest nowym instrumentem procesowym, który funkcjonuje w polskim systemie prawnym od 3 kwietnia 2018 r. Już na etapie dyskusji nad nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym, w której znalazły się przepisy, także dotyczące skargi nadzwyczajnej, wywoływała ona skrajne emocje. Mimo dwóch lat funkcjonowania nie jest jednoznacznie oceniana ani przez przedstawicieli doktryny, ani praktyków. Publikacja poświęcona jest wyłącznie aspektom proceduralnym, problemom związanym z wniesieniem skargi. Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, czy z tego punktu widzenia skarga spełnia wskazaną jej funkcję. Słuszny wydaje się postulat, by ustawowo ograniczyć jej stosowanie do bardzo wąskiej kategorii spraw, w których orzeczenie naruszyło słuszne interesy jednostek, a ewentualna korekta orzeczenia nie doprowadzi do naruszenia praw innych osób. Konieczne wydaje się także doprecyzowanie przesłanek wniesienia skargi, które, jak zostało wykazane, mają charakter nieprecyzyjny, oceny.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
O potrzebie przywrócenia właściwego statusu Radzie do spraw Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej Artykuł podejmuje problematykę funkcjonowania jednego z organów doradczych centralnych organów administracji rządowej, tj. Rady do spraw Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej działającej przy Prezesie Państwowej Agencji Atomistyki, naczelnym organie dozoru jądrowego w Polsce, właściwym w sprawach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej określonym ustawą Pr. atm. Artykuł przedstawia założenia funkcjonowania Rady jako organu doradczego organu dozoru jądrowego w oparciu o prawo międzynarodowe i europejskie oraz poglądy doktryny prawa energii jądrowej. Ważną rolę w odniesieniu do Rady spełniają akty soft law, w szczególności tzw. standardy bezpieczeństwa Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (IAEA safety standards). Mimo że nie mają mocy wiążącej, stanowią wartościowy i obszerny zbiór zaleceń wspomagających działalność prawodawczą na poziomie regionalnym i krajowym. Celem opracowania jest również krytyczna analiza nowelizacji Prawa atomowego (Pr. atm.) z 2016 r. w części odnoszącej się do zmian przeprowadzonych w zakresie sposobu kształtowania składu Rady.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
INSTYTUCJE I TERMINOLOGIA PRAWA ŚREDNIOWIECZNEJ SZKOCJI Artykuł podejmuje zagadnienie rozwoju prawa szkockiego od okresu wczesnego do XIV w. Przedstawiona i opatrzona krótkim komentarzem periodyzacja prawa szkockiego ma na celu ukazanie kontekstu historycznego i prawnego, w którym kształtowało się to prawo. Na potrzeby analizy wyróżniono następujące fazy rozwoju prawa szkockiego: a) okres wczesny do około IX w.; b) okres od IX do XIII w., charakteryzujący się ekspansją królestwa Kennetha MacAlpina; c) okres wojen o niepodległość w XIII i XIV w. Dalsza część pracy zawiera opis najważniejszych źródeł prawa średniowiecznej Szkocji i katalog podstawowych pojęć i instytucji. Analizą objęto poszczególne gałęzie prawa, a mianowicie: a) struktura dworu królewskiego; b) prawo rodzinne; c) prawo rzeczowe i spadkowe; d) prawo zobowiązań; e) prawo karne; f) prawo procesowe. W artykule uwzględniono prawo Scottish Lowlands, Islands, Highlands i Marches. Do artykułu dołączono glosariusz omówionej terminologii prawniczej.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Skutkowe czy formalne przestępstwo nadużycia władzy Autor przeprowadza rozważania w przedmiocie charakteru art. 231 § 1 k.k. w kontekście jego skutkowego bądź bezskutkowego charakteru, odnosząc się do głównych argumentów wskazywanych w literaturze i orzecznictwie na rzecz jednego albo drugiego stanowiska. W wyniku przeprowadzonej analizy dochodzi do konkluzji, że art. 231 § 1 k.k. statuuje przestępstwo abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo, jednocześnie formułując postulaty de lege ferenda zawężenia jego pola kryminalizacji.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Peritus peritorum czy iudex peritorum? Uwagi o pozycji sędziego w dialogu z biegłym (kan. 1095) Sędziowie Roty Rzymskiej, w weryfikowaniu in casu hipotez zawartych w kan. 1095, nierzadko opisują pozycję sędziego w dialogu z biegłym, posiłkując się dawną maksymą: iudex est peritus peritorum. Czy zasadnie – pyta autor niniejszego opracowania? Czy nie należy dać pierwszeństwa formule: iudex est iudex peritorum? Jakkolwiek urzędowe działania wszystkich uczestników procesu małżeńskiego, między innymi biegłych sądowych, ukierunkowanie są ku jedynemu celowi: pro rei veritate, to dziś – w obliczu nowych wyzwań, także tych, które stawia motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus – szczególnej afirmacji domaga się urząd sędziowski. Wolno stwierdzić, że w kanonistyce i orzecznictwie należałoby jeszcze mocniej uwyraźniać rolę sędziów-członków trybunału kolegialnego, którzy na mocy autorytetu Kościoła (ex officio) deklarują, większością głosów, prawdę o małżeństwie: iudex dicit ius. Owszem, ów doniosły akt władzy kościelnej zostaje wypracowany w warunkach dialogu procesowego, czy raczej dialogów procesowych (nie bez pomocy obrońcy węzła i adwokatów). Wszelako właściwe rozpoznanie specyfiki urzędowej posługi sędziego wydatnie zwiększa szansę: po pierwsze – zagwarantowania pożądanej równowagi w dialektycznym dochodzeniu do prawdy, po wtóre – wydania in casu sprawiedliwego wyroku. A takiej afirmacji urzędu sędziowskiego zdecydowanie bardziej odpowiada formuła iudex est iudex peritorum.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne