PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Średniowieczne modele i teorie unii hipostatycznej - tło i struktura chrystologii św. Tomasza z Akwinu Jednym z założeń chrystologii scholastycznej było przekonanie o potrzebie i możliwości tworzenia modeli teologicznych unii hipostatycznej. Jako konstrukty teoretyczne miały one ułatwiać stawianie nowych hipotez na danym odcinku teologii. Jak wskazuje na to autor niniejszego artykułu, znaczące średniowieczne próby ukazania unii hipostatycznej przy pomocy właściwego odwzorowania przejawiały się w twórczości PiotraAbelarda, Bonawentury i Alberta Wielkiego. Sugerując jedynie szerszą perspektywę, modele powyższe rzadko rozwijały swoje intuicje. Dlatego w drugiej kolejności czytelnik zapoznaje się z bardziej już systematyczną panoramą XIII-wiecznej chrystologii: z trzema funkcjonującymi naówczas teoriami, wyartykułowanymi przez Piotra Lombarda w jego Sentencjach. Określają one granice średniowiecznej refleksji chrystologicznej, a zarazem stanowią bezpośredni grunt myśli Tomaszowej, która – krytycznie stosując model całość-część – jest ostatnim najważniejszym przedmiotem analiz tego artykułu.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Zgubna propaganda. Reakcja nuncjusza w Warszawie na zabójstwo ks. Stanisława Streicha W 1938 roku w podpoznańskim Luboniu zastrzelono księdza Stanisława Streicha – proboszcza parafii pw. św. Jana Bosko. Zabójstwa dokonano podczas nabożeństwa, w którym brało udział około dwustu dzieci. Zabójca, komunista oddał do księdza kilka strzałów, po czym z ambony zawołał: „Niech żyje komunizm!”. Pogrzeb kapłana stał się okazją do wielu patriotycznych manifestacji. Wydarzenia w Luboniu postrzegano w perspektywie męczeństwa, z uwagi na fakt, że zbrodni dokonano z pobudek ideologicznych. Natychmiast zainteresowały one ówczesnego nuncjusza apostolskiego w Polsce abp. Filippo Cortesiego, który dowiedział się o szczegółach zabójstwa księdza z prasy. Swoje ubolewanie wyraził on w piśmie do kard. Augusta Hlonda, prymasa Polski i ordynariusza kapłana. Nuncjusz poinformował o zbrodni także Sekretariat Stanu Stolicy Apostolskiej. Wydaje się, że listy nuncjusza Cortesiego stanowią ciekawy przyczynek do badań źródłowych dotyczących lubońskiej zbrodni i ks. Streicha. Autor artykułu podejmuje się ich analizy w oparciu o materiały archiwalne zgromadzone w Archivio Segreto Vaticano.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Współczesne uwarunkowania kulturowe wychowania w duchu encykliki Pawła VI Humanae vitae Tekst podejmuje dwa główne zagadnienia. Pierwsze – to sposób rozumienia wychowania w duchu encykliki Humane Vitae Pawła VI, drugie – to uwarunkowania, jakie dla tak rozumianego wychowania stwarza współczesna kultura. W świetle omawianej Encykliki wychowanie obejmuje wychowanie do zgodnego z zasadami moralnymi przekazywania życia oraz wychowanie oparte na integralnej wizji człowieka i jego rozwoju. Obszary te ściśle się ze sobą łączą i wzajemnie warunkują. W tekście Autorka rozważa drugi z obszarów. Analizując w świetle encykliki HV wychowanie zgodne z integralną wizją człowieka interpretuje je w sposób osobowy. Wyróżnia, obok wychowania do respektowania i realizowania godności ludzkiej oraz wartości z nią związanych, postawy jakie są konieczne do realizacji wartości osobowych (postawę bezinteresowności, odpowiedzialności i służby). Druga część tekstu poświęcona jest ocenie warunków, jakie dzisiejsza kultura stwarza dla wychowania integralnego człowieka. Zakończenie zawiera wnioski dla wychowania w duchu encykliki HV.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Świadek bierzmowania w Kodeksie Jana Pawła II. Niektóre uwagi na kanwie kan. 893 W Kodeksie prawa kanonicznego zawarto informacje nt. kwalifikacji niezbędnych do bycia świadkiem bierzmowania. Są to: ukończenie 16 lat, bycie katolikiem, bierzmowanym i przyjęcie sakramentu Najświętszej Eucharystii oraz prowadzenie życia zgodnego z wiarą i odpowiadającego funkcji, jaką ma pełnić. Osoba taka powinna być wolna od jakiejkolwiek kary kanonicznej, zgodnie z prawem wymierzonej lub deklarowanej. Świadek bierzmowania nie jest zatem „figurantem”, ale osobą uprzywilejowaną, która dostępuje zaszczytu towarzyszenia młodemu człowiekowi na drodze doskonałości chrześcijańskiej. Stąd świadków bierzmowania również należy duszpastersko przygotować do liturgii i pełnienia obowiązków wiary, wśród których najistotniejsze dotyczą podjętych zobowiązań wobec bierzmowanego i odpowiedzialności za jego życie religijne.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Obraz duchowieństwa w „Kronice oliwskiej” do przełomu XIII/XIV w. W artykule przedstawiono obraz duchownych i ich charakterystyki obecne na kartach „Kroniki oliwskiej”. Cezurę końcową opracowania stanowi przełom XIII/XIV w., do końca rządów opata Rudigera. Z przeprowadzonych analiz wynika, że źródło to jest niezwykle oszczędne w opisie postaci ze środowiska duchowieństwa. Kronikarz unika podawania bliższych informacji na temat mnichów oliwskich. W Kronice brak też wzmianek o Gdańsku i jego duchowieństwie. Co ciekawe, w jego opisach przywołanych postaci, pojawiają się też błędy rzeczowe. Przedstawione w artykule zagadnienie wymaga dalszych badań dla okresu pierwszej połowy XIV w.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Teologia przednicejska i jej aktualność W artykule omawiam aktualność teologii przednicejskiej. Po pierwsze, zwracam uwagę na jej kontekst i środowisko. Nie zaniedbując refleksji katechetyczno-liturgicznej (ad intra), teologia ta podjęła z powodzeniem krytyczno-twórczy dialog ze światem semickim i grecko-rzymskim (ad extra). Dla teologii współczesnej oznacza to, że nie można zamykać się na wymóg myślenia historycznego, umiejscowionego w przestrzeni i czasie. Następnie ukazuję, że niezależnie od różnych kontekstów historyczno-kulturowych, teologia przednicejska jest refleksją nad Pismem Świętym, którego kluczem jest Chrystus zmartwychwstały - źródło i ostateczne wypełnienie Pism natchnionych. Takie ujęcie objawienia stanowi też podstawę właściwego uprawiania współczesnej refleksji teologicznej. W końcu, zwracam uwagę na doświadczenie egzystencjalno-duchowe, z którego wyrosła teologia przednicejska. Ewangelia jest dla niej nie tylko regułą wiary, lecz także regułą postępowania. Niewątpliwie tak rozumiana refleksja teologiczna ukazuje współczesnemu teologowi wymóg podjęcia egzystencjalnej refleksji nad objawieniem w kluczu historyczno-hermeneutycznym.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Personalistyczne ujęcie chrześcijańskiej nauki moralnej w magisterium Soboru Watykańskiego II W okresie poprzedzającym Sobór Watykański II przygotowano kilka projektów, które miały stanowić podstawę dla ojców Soboru do dyskusji na sesjach plenarnych. Obejmowały one fundamentalne problemy teologiczne i duszpasterskie, które Komisja Przygotowawcza (Commissio antepreparatoria) uznała za najważniejsze. Wśród nadesłanych propozycji znalazły się również projekty dotyczące zagadnień moralnych: De ordine morali christiano i De castitate, matrimonio, familia et virginitate. Choć od strony merytorycznej były dobrze przygotowane, spotkały się ze znaczną krytyką ze strony członków Komisji Teologicznej i niektórych biskupów, gdyż – ich zdaniem – nie odpowiadały oczekiwanemu przez papieża Jana XXIII duszpasterskiemu charakterowi soboru. Projekty te były wielokrotnie redagowane, aż ostatecznie zdecydowano, że kwestie te zostaną poruszone w szerszym dokumencie omawiającym relacje Kościoła ze światem, który ostatecznie przybrał kształt Konstytucji duszpasterskiej o Kościele we współczesnym świecie Gaudium et spes. Osią nauczania tej Konstytucji jest integralna wizja osoby ludzkiej, stworzonej przez Boga jako istota rozumna i wolna, odkupiona przez Chrystusa i powołana do wiecznej wspólnoty w Bogu. Po latach kard. Karol Wojtyła, komentując Konstytucję, zsyntetyzował jej nauczanie, zwłaszcza w sprawach moralnych, na dwie kategorie personalistyczne: „uczestnictwo” i „solidarność”. Pierwsza odnosi się do osobistej relacji człowieka z Bogiem, druga dotyczy relacji człowieka ze światem, który tworzą inni ludzie i wspólnoty, w których żyją. Obie kategorie wyrażają osobiste zaangażowanie człowieka jako odpowiedź na dar i wezwanie zawarte w objawieniu się Boga dla człowieka.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Rezurekcyjna wiarygodność Kościoła Artykuł podejmuje kwestię rezurekcyjnej wiarygodności Kościoła. Temat został zrealizowany na trzech etapach. Najpierw wykazano rezurekcyjną tożsamość Kościoła, która wiąże się z jego genezą oraz stanowi o absolutnej wyjątkowości Eklezji na przestrzeni historii. Na drugim etapie zaprezentowano Eklezję, jako ikonę zmartwychwstałego Pana. Kategoria ikony pozwoliła uwyraźnić dwupłaszczyznową strukturę Kościoła (widzialną i niewidzialną, historyczną i misteryjną) oraz ukazać Eklezję jako Ciało zmartwychwstałego Pana. Na koniec – na bazie wcześniejszych rozważań – uwypuklono te elementy, które mogą pomóc w rozpoznaniu rezurekcyjnej wiarygodności Kościoła. Właściwości wiarygodności rezurekcyjnej Kościoła są złożone, posiadają płaszczyznę dostrzegalną i misteryjną zarazem. Dlatego warunkiem koniecznym w rozpoznaniu rezurekcyjnej wiarygodności Eklezji (analogicznie do poznania samego Kościoła) jest równoczesne zaangażowanie rozumu i wiary.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Eucharystia celebracją ofiary paschalnej Treść artykułu nawiązuje do faktu paschy w czasach Starego Testamentu. Przybliża jej celebrację obrzędową. W Chrystusie nastąpiło wypełnienie wszystkich figur Starego Testa-mentu. Misterium paschalne wcielonego Syna Bożego jest zawarte w Eucharystii. Jego Ostatnia Wieczerza z uczniami w Wielki Czwartek stanowi granicę pomiędzy Starym a Nowym Testamentem. Jest równocześnie Pierwszą Wieczerzą Pańską.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Problem wieloznaczności pojęcia „zrównoważony rozwój” Artykuł prezentuje wieloznaczność pojęcia „zrównoważony rozwój” wraz z uwydatnieniem istoty idei trwałego rozwoju. Najpierw ukazuje się początki występowania pojęcia, a następnie próbuje się przedstawić kategorię „zrównoważonego rozwoju” w świetle różnorodnie interpretowanych wzajemnych zależności jego trzech wymiarów: społeczeństwa, ekonomii i ekologii.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Wpływ duchowości Pustelni Optyńskiej na twórczość rosyjskich filozofów i pisarzy XIX w. Monastery w Rosji w XIX–stym wieku miały bardzo duży wpływ na naród. Jednym z takich monasterów był właśnie wtedy Kozielski Monaster Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni zwany Pustelnią Optyńską. Był to taki ośrodek duchowy, do którego przybywali pielgrzymi nie tylko z prostego ludu. Częstymi gośćmi w monasterze byli rosyjscy filozofowie i pisarze. Duchowe pożywienie, jakie otrzymywali od mnichów wpływało na ich twórczość i życiowe dążenia. Starcy z Pustelni Optyńskiej stawali się dla nich duchowymi przewodnikami i moralnymi autorytetami, a nawet twórczą inspiracją. Twórcami rosyjskiej kultury tego okresu mającymi kontakt z Pustelnią Optyńską byli m.in. Iwan Kirejewski, Nikołaj Gogol, Fiodor Dostojewski i Konstantin Leontjew. Żywe kontakty ze starcami z Pustelni Optyńskiej otwierały w filozofach i pisarzach pokłady głębokiej duchowości, podtrzymujące ich siły do moralnego przeobrażenia nie tylko własnej osoby, ale i całego społeczeństwa.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
„Wychodząc z duchowości inkulturowanej” (QA 79). Refl eksja nad duchowością w świetle Querida Amazonia Artykuł podejmuje zagadnienie relacji między kulturą a wiarą, która wyraża się, między innymi, w specyficznej formie doświadczenia duchowego. Punktem wyjścia dla tej refleksji jest lektura posynodalnej adhortacji Querida Amazonia w kluczu trzech pojęć: inkulturacja, duchowość, świętość. Znajdujemy je przede wszystkim w czwartym rozdziale dokumentu, opisującym – po społecznym, kulturowym i ekologicznym –marzenie kościelne. Przekraczając granice terytorium Amazonii, papieskie wezwanie do rozeznawania nowych dróg świętości, odpowiadających specyfice obecnego czasu oraz różnorodnych kontekstów kultury lokalnej, dotyka całego Kościoła.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Przemiany roli ojca we współczesnej kulturze. Implikacje pedagogiczne Celem artykułu jest refleksja nad przemianami roli ojca w kontekście zachodzących zmian społeczno-kulturowych. Rola ojca wiąże się z określonym zespołem zadań, norm i oczekiwań, które ulegają zmianie. W artykule podjęta została problematyka ojcostwa w tradycyjnym ujęciu, by na jego kanwie zaprezentować współczesne postrzeganie: roli ojca w rozwoju dziecka, wpisanych w rolę funkcji i zadań. Problematyka współczesnego ojcostwa analizowana jest w kategoriach ojcostwa zaangażowanego. Uwaga autorki koncentruje się również na przekazie wartości przez ojca.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Ekoteologia jako odpowiedź na współczesny kryzys ekologiczny Ekoteologia obejmuje swoją refleksją w świetle Bożego Objawienia rzeczywistość świata, w którym obecne są różne problemy, będące efektem rozwoju cywilizacji technicznej. Bada je z uwzględnieniem tak relacji indywidualnej (osoba ludzka a środowisko), jak również ich społecznych uwarunkowań. Działania o charakterze destruktywnym dla środowiska są analizowane jako tzw. grzech ekologiczny, dla którego punktem wyjścia weryfikacji i waloryzacji jest piąte przykazanie Dekalogu. Ludzka aktywność o negatywnych skutkach dla środowiska rozumiana jest nie jako realizacja Bożego wezwania do czynienia sobie ziemi poddanej (por. Rdz 1,28), lecz jako sprzeniewierzenie się tej, powierzonej u zarania dziejów człowiekowi misji. Jest bowiem sprzeciwem wobec ustanowionego przez Stwórcę porządku i atakiem na życie.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Kryteria i sposoby wykorzystania humoru w przepowiadaniu Humor jest pozytywnym elementem ludzkiego życia, który warto pielęgnować i rozwijać. Jest dla niego miejsce także w przepowiadaniu słowa Bożego, o ile spełnia on odpowiednie kryteria. Są nimi: podporządkowanie tematowi homilii czy kazania, zgodność z właściwą interpretacją Pisma Świętego, świeżość, stosowność, uszanowanie audytorium i oszczędne stosowanie. Humor może być wykorzystany w przepowiadaniu na różne sposoby: już w samym zwrocie do adresatów czy w końcowej parenezie homilii bądź kazania. Można więc przepowiadać z humorem, o ile jest on odpowiedni do przekazu słowa Bożego.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Nawrócenie synodalne w rozumieniu papieża Franciszka Nawrócenie synodalne jest powrotem Kościoła do wspólnotowego działania misyjnego – głoszenia Ewangelii wszędzie. Polega ono na zmianie myślenia o Kościele, zmianie sposobu bycia w Kościele i zmianie przeżywania Kościoła. Ta zmiana winna się dokonywać przez spotkanie wspólnoty, słuchanie Ducha Świętego i siebie nawzajem, by dobrze rozeznać, co dzisiaj Paraklet mówi do Kościoła.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Badania nad hinduizmem w Polsce Indie (ich języki, kultury i religie, w tym hinduizm) od XIX wieku stanowią przedmiot zainteresowania środowisk naukowych Europy Zachodniej. W Polsce zagadnienia te stały się przedmiotami akademickimi po odzyskaniu w 1918 roku suwerenności. W tym roku przedmiotem wykładanym na Uniwersytecie Warszawskim stał się sanskryt. W 30. latach XX wieku wyróżnił się Instytut Orientalistyczny Uniwersytetu Warszawskiego. Obecnie prace naukowo-badawcze z zakresu indologii prowadzone są w Katedrze Azji Południowej Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego, w Instytucie Orientalistycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Katalog polskich badaczy Indii i hinduizmu jest imponujący. Jednym z najwybitniejszych indologów jest Maria Krzysztof Byrski. Aktywni są nadto badacze spoza środowisk akademickich.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Wypowiedzi Stolicy Apostolskiej na temat znaczenia praktyki spowiedzi w odnawianiu żywotności wiary Kościoła Sakrament pokuty i pojednania jest uprzywilejowanym narzędziem duszpasterskim Kościoła, przez które wierni, spotykając Chrystusa udzielającego łaski miłosierdzia, odnawiają swoje życie duchowe, zapalają się w miłości do Boga i uczą się ofiarnej służby wobec bliźnich. Przez odpuszczenie grzechów chrześcijanin zyskuje nadzieję nowego życia i staje się świadkiem zmartwychwstania, przez co wnosi w życie Kościoła dynamizm włączania się w odnowę świata zgodnie z planem Boga. Niniejszy artykuł przedstawia liczne zachęty Stolicy Apostolskiej wyrażane przez ojców Soboru Watykańskiego II oraz papieży Pawła VI, Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka, którzy niestrudzenie powracają do tego tematu i proponują świeckim i duchownym korzystanie z sakramentu pokuty jako drogi wzrastania w wierze i miłości.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Teologia episkopatu w pismach Josepha Ratzingera/Benedykta XVI W eklezjologii komunii J. Ratzingera/Benedykta XVI ważną rolę pełni osoba biskupa. Liturgia Kościoła, a zwłaszcza celebracja Eucharystii, której przewodniczy biskup, objawia Kościół jako sakrament komunii trynitarnej. Kardynał J. Ratzinger/Benedykt XVI uwypukla kolegialny charakter urzędu biskupa. Opiera się on na dwóch historycznych faktach, mianowicie na kolegialności Apostołów oraz na kolegialnym charakterze duchowego urzędu w Kościele starożytnym. Kolegialny charakter posługi biskupiej w teologii J. Ratzingera/Benedykta XVI wiąże się nieodzownie z kwestią sakramentalności episkopatu i znajduje swoje odbicie w liturgii święceń biskupich, zwłaszcza w wymogu obecności przynajmniej trzech biskupów podczas udzielania święceń elektowi. Pozostawanie biskupa w osobistej komunii z Bogiem stanowi fundament jego tożsamości i zobowiązuje do stylu życia, naśladującego kenozę wcielonego Syna Bożego. Kardynał Ratzinger ukazuje w swoich pismach istotę posługi biskupiej w świetle lex orandi. Czyni to w oparciu o teologiczną interpretację poszczególnych czynności, mających miejsce w czasie obrzędu święceń biskupich takich jak np. położenie księgi Ewangelii na głowie święconego podczas modlitwy święceń, bądź odnosząc się do symboliki insygniów biskupich.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Samowychowanie w katechezie szkolnej Celem dobrego wychowania jest doprowadzanie do samowychowania. Wychowanie autorytatywne ma się przekształcać w samowychowanie, wtedy rola wychowawcy maleje i staje się on raczej doradcą i przyjacielem. Samowychowanie rozpoczyna się już u małego dziecka („ja sam”). Katecheza ma rozwijać wiarę i odpowiedzialne życie chrześcijańskie, pełniąc funkcję: nauczania, wychowania i wtajemniczania (mistagogia). Odpowiednio zorganizowana katecheza przez określanie celów, diagnozę (samoocenę), prognozę, dobór zadań i sposobu ich realizacji pomaga w samowychowaniu. Przechodzenie od wychowania do samowychowania wymaga umiejętności aktywizowania jednostki i grupy podczas katechezy. Dopuszczanie uczniów do współtworzenia katechezy, ich udział w procesach oceniania oraz wykorzystanie zadań domowych wspomagają samowychowanie. Teologicznym motywem samowychowania są słowa Chrystusa: ..Bądźcie więc wy doskonali jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski” (Mt 5,48).

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Święty Józef w formacji i życiu kapłańskim W prezentowanym artykule postawiono pytanie: jakie znaczenie ma przykład i obecność św. Józefa w formacji i życiu kapłańskim? W wypowiedziach ostatnich papieży św. Józef jest przedstawiany jako patron kapłanów i przykład kapłańskiego życia. Szczególnie akcentuje się zakorzenienie św. Józefa w życiu wewnętrznym. Jego obecność ma znaczenie w formacji seminaryjnej. Należy podkreślić konieczność refleksji teologicznej na jego temat. Wzrasta bowiem teologiczna świadomość, że chrystologia domaga się nie tylko mariologii, lecz także józefologii. Przykład św. Józefa pomaga kształtować ojcowską postawę kapłana‑mężczyzny ucząc właściwego odniesienia do Chrystusa oraz do Maryi, a co za tym idzie, do kobiety

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Akceptacja treści przekonań religijnych a religijne style myślenia i osobowość. Badania empiryczne studentów Przedmiotem artykułu są teoretyczne i empiryczne relacje między postawą wobec doktryny religii chrześcijańskiej a innymi zmiennymi religijności oraz osobowością. Prównano dwie grupy osób istotnie zróżnicowanych stopniem akceptacji trzech wymiarów Skali Spójności Przekonań Religijnych (przekonania podstawowe, przekonania kościelne, przekonania naturalne) w zakresie kilku innych apektów religijności (religijne style poznawcze, samoocena religijności, nawrócenie, częstotliwość korzystania z Biblii i sposoby jej recepcji) oraz kilku aspektów osobowości (obraz siebie, preferencje psychologiczne, cechy osobowości). Stwierdzono, że osoby zróżnicowane w zakresie postawy wobec chrześcijańskiego credo różnią się istotnie także w zakresie wymiarów – stylów religijnego myślenia (ortodoksja, wtórna naiwność, krytyka zewnętrzna): oceną swojej religijności, częstotliwością posługiwania się Biblią, obrazem siebie, ugodowością oraz ekstrawersją. Respondenci, którzy wykazywali wyższy stopień akceptacji trzech wymiarów doktryny chrześcijańskiej, uzyskali istotnie wyższe wyniki w dwóch wymiarach religijnego myślenia (ortodoksji i wtórnej naiwności), w religijnej samoocenie, dwóch cechach osobowości (ekstrawersji i ugodowości) oraz w obrazie siebie. Respondenci, którzy w akceptacji doktryny chrześcijańskiej uzyskali istotnie niższe wyniki, uzyskali istotnie wyższe wyniki w zakresie krytyki zewnętrznej. W celu uzyskania lepszego wglądu w otrzymane rezultaty porównań, dodatkowo zostały przedstawione także współczynniki korelacji miedzy badanymi zmiennymi.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Towarzyszenie duszpasterskie małżonkom i rodzinom We współczesnych czasach wiele rodzin odczuwa osamotnienie i przeżywa różnego rodzaju kryzysy. Towarzyszy temu osłabienie wiary w obecność Chrystusa w sakramencie małżeństwa, co utrudnia budowanie wspólnoty i może rodzić rozczarowanie i zniechęcenie wobec podjętej drogi życia. Dlatego jedną z inicjatyw Kościoła jest wyjście naprzeciw problemom przeżywanym przez małżonków i rodziców poprzez działania duszpasterskie zmierzające do niesienia im odpowiedniej pomocy, aby wzrastali w miłości i przeżywaniu Ewangelii. Jedną z inicjatyw jest towarzyszenie duszpasterskie, które powinno obejmować: zrzeszenia małżeństw i rodzin, małżeństwa niezrzeszone, jak również małżeństwa mieszane oraz o różnej przynależności religijnej. Tego typu działania duszpasterskie powinny przyczynić się do stworzenia w parafii środowiska przyjaznego małżeństwu i rodzinie.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Przełom w teologii św. Bonawentury z Bagnoregio i jego teologiczno-pastoralne konsekwencje w perspektywie współczesności Artykuł opiera się na przekonaniu o znaczącym zwrocie, który nastąpił w myśli Bonawentury około roku 1259. Istotą przełomu w La Verna była radykalizacja egzystencjalnego wątku teologii Doktora Serafickiego. Niniejszy artykuł jest próbą opisania podstawowych teologicznych i duszpasterskich konsekwencji tego zwrotu w stosunku do współczesności. Głównym punktem odniesienia jest tekst Itinerarium mentis in Deum.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Kazanie wygłoszone przez księdza Wincentego Łańcuckiego na pogrzebie Włodzimierza Potockiego W tekście poddano analizie kazanie wygłoszone 11 kwietnia 1812 r. w Kościele Katedralnym Krakowskim przez ks. Wincentego Łańcuckiego, na pogrzebie Włodzimierza Potockiego. Jest ono jednym z wielu zgromadzonych w zespole zatytułowanym Archiwum Ostrowskich i Potockich z Maluszyna znajdującym się w Archiwum Państwowym w Łodzi. Kazanie Łańcuckiego wygłoszone na pogrzebie Potockiego zostało wydane w Krakowie w 1812 r., w „Drukarni Gröblowskiey”. Ks. Łańcucki był cenionym kaznodzieją. Przygotowując to kazanie, stanął wobec konieczności zmierzenia się zarówno z wzorcami staropolskimi, jak i szablonem mowy funeralnej. Autor nie zapomniał również, że przyswajał sobie najlepsze wzory antyczne i francuskie.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne