PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia oraz prozdrowotna edukacja żywieniowa dzieci w okresie skoku pokwitaniowego z terenu miasta Szczecin Celem badań była ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia dzieci w wieku 13 lat, w okresie skoku pokwitaniowego, u których określono masę i wysokość ciała oraz obwód talii a z uzyskanych wartości wyliczono wskaźniki BMI, WC i WHtR, które odniesiono do rozkładów centylowych dzieci warszawskich i łódzkich. Tylko u 63,6% dziewcząt i 68,9% chłopców szkół szczecińskich, wartość wskaźnika BMI była prawidłowa. Problem gromadzenia tkanki tłuszczowej (WC ≥ 90c) w talii dotyczył blisko 14% dziewcząt i 9,4% chłopców. Wartości wskaźnika WHtR ≥ 90c stwierdzono u blisko 11% badanych dzieci. Na podstawie wartości BMI wytypowano dzieci z nadwagą (BMI 90- 97c) i otyłością (BMI ≥ 97c), od których uzyskano jadłospisy pochodzące z 3-losowo wybranych dni tygodnia. Analiza sposobu żywienia badanych dzieci z nadwagą i otyłością wykazała niską wartość energetyczną diety, niedobór białka ogółem, węglowodanów złożonych, błonnika, składników mineralnych (Ca, Mg, Fe, Cu, Zn), witamin z grupy B, oraz A i E (u dziewcząt), C (u chłopców) oraz płynów. Przeprowadzono prozdrowotną edukację żywieniową w formie warsztatów, a po 3 miesiącach ankietę oceny efektów szkolenia. Analiza ankiety ewaluacyjnej, wykazała wprowadzenie przez dzieci do swoich jadłospisów istotnych korzystnych zmian żywieniowych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Zawartosc azotanow w warzywach i ziemniakach 1987-1991 Oznaczono zawartość azotanów w 13075 próbek warzyw i ziemniaków. Przekroczenia dopuszczalnych poziomów azotanów zanotowano w 3,2-49,9% próbek, w zależności od gatunku warzywa. W przypadku wszystkich warzyw i ziemniaków wartość mediany zawartości azotanów nie przekraczała dopuszczalnych wartości.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Stan wiedzy kobiet na temat nietrzymania moczu Wprowadzenie i cel pracy. Nietrzymanie moczu (NTM) stanowi poważny problem natury społecznej oraz medycznej dla ok. jednej trzeciej kobiet w populacji. NTM jest jedną z najczęściej występujących kobiecych chorób przewlekłych, mających znaczny wpływ na wszystkie sfery życia oraz pogarszających jego jakość. Celem pracy była ocena poziomu wiedzy, jaką reprezentują kobiety w zakresie nietrzymania moczu. Materiał i metoda. W badaniu udział wzięło 315 kobiet w wieku 19–63 lat; w grupach 20–24, 25–29, 30–35 i 36–41 lat. Narzędzie badawcze stanowił kwestionariusz ankiety własnego autorstwa. Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej. Wyniki. Kobiety posiadają średni poziom wiedzy na temat nietrzymania moczu. Respondentki korzystające z fachowych źródeł pomocy mają wyższy poziom wiedzy w porównaniu z osobami czerpiącymi wiedzę ze źródeł niefachowych. Status zawodowy, wykształcenie oraz jego charakter wpływają znacząco na poziom wiedzy z zakresu problematyki NTM. Pozostałe zmienne demograficzne (wiek, stan cywilny, liczba posiadanych dzieci oraz miejsce zamieszkania) nie mają wpływu na poziom wiedzy kobiet dotyczący inkontynencji. Wnioski. Istnieje potrzeba ciągłej edukacji kobiet w zakresie skali, rodzajów, czynników ryzyka, leczenia i profilaktyki inkontynencji.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Wiarygodność Internetu jako źródła informacji o chorobie w ocenie studentów uczelni lubelskich Wprowadzenie. Szybki rozwój Internetu, a także możliwość umieszczania w nim dowolnych treści powoduje ciągły przyrost informacji. Stan taki wiąże się z trudnością w odnajdywaniu wiarygodnych i sprawdzonych treści. Konieczne jest zatem posiadanie umiejętności filtrowania i weryfikacji wyszukanych informacji, szczególnie w obszarze medycyny. Warto podkreślić, że chociaż społeczeństwo polskie coraz częściej poszukuje informacji zdrowotnych w sieci WWW, to zaufanie do profesji medycznych nie maleje. Cel pracy. Celem badania jest ocena wiarygodności Internetu jako źródła informacji o dolegliwościach i metodach ich leczenia, w oparciu o praktyczne ich wykorzystanie przez lubelską społeczność studencką. Materiał i metoda. Badanie ankietowe zostało przeprowadzone w maju 2012 r. wśród studentów uczelni lubelskich: Uniwersytetu Medycznego, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Uniwersytetu Przyrodniczego oraz Politechniki Lubelskiej. Anonimowy kwestionariusz ankiety zawierał 15 pytań (w tym 1 otwarte). Wyniki. Najbardziej wiarygodnym źródłem informacji odnośnie do schorzeń i metod ich leczenia jest dla studentów lekarz i farmaceuta, jednak w sytuacji pojawienia się symptomów chorobowych znaczna część badanych (73,8%) w pierwszej kolejności korzysta z Internetu, a nie z porady lekarza. Wnioski. Mimo, iż respondenci krytycznie podchodzą do znajdujących się w Internecie informacji na temat stanu zdrowia, to brak im świadomości, że treści te nie są w stanie zastąpić konsultacji lekarskiej. Ponadto studenci nie posiadają umiejętności selekcji uzyskanych z sieci internetowej informacji o tematyce medycznej, a także ich weryfikacji.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Wybrane aspekty stylu życia pracowników branży hotelarskiej Wprowadzenie. Sposób żywienia, aktywność fizyczna i styl życia są istotnymi elementami wpływającymi na stan zdrowia pracownika. Cel badań. Celem badań była ocena wybranych aspektów stylu życia grupy osób zatrudnionych w branży hotelarskiej, eksponowanych na rotacyjny charakter pracy. Materiał i metoda. Badania z zastosowaniem przygotowanego kwestionariusza przeprowadzono w grupie 241 osób (121 kobiet i 120 mężczyzn) w wieku 25-35 lat wybranych krakowskich hoteli. Wyniki. W badanej grupie dominował 3-posiłkowy model żywienia, częstszy u mężczyzn (62,9% vs. 47,9%; P<0,05), którzy odżywiali się mniej regularnie niż kobiety (28,6% vs. 55,5%; P<0,001). Z lokali „fast-food” z większą częstością korzystali mężczyźni (kilka razy w tygodniu: 17,1% vs. 7%; P<0,05). Ryby z częstością kilka razy w tygodniu spożywało 21,1% kobiet i 30% mężczyzn, a warzywa kilka razy dziennie 25,4% kobiet i 15,7% mężczyzn. Kilka porcji owoców dziennie częściej spożywały kobiety (25,4% vs. 8,6%; P<0,01). Spośród napojów alkoholowych, kobiety częściej piły wino (49,3% vs. 18,6%; P<0,001), a mężczyźni piwo (50% vs. 33,3%; P<0,01) i napoje wysokoprocentowe (31,4% vs. 17,4%; P<0,01). Częstość konsumpcji napojów alkoholowych była większa u mężczyzn (P<0,001). Rekreacyjną aktywność fizyczną w wolnym czasie podejmowało 15,2% kobiet i 20,7% mężczyzn, którzy deklarowali jednocześnie większą jej objętość niż kobiety (P<0,01). Kobiety częściej wybierały fitness a mężczyźni gry zespołowe (P<0,001). Rolę aktywności fizycznej w obniżaniu napięcia psychicznego postrzegało 18,7% kobiet i 29,8% mężczyn (P<0,05). Wykazano także spadek subiektywnej oceny sprawności fizycznej wraz ze wzrostem wskaźnika masy ciała BMI (P<0,05). Osoby postrzegające swoją sprawność fizyczną jako bardzo dobrą miały BMI na poziomie 22,1 kg/m2, a osoby z niską oceną sprawności fizycznej na poziomie 23,7 kg/m2. Wnioski. W grupie pracowników branży hotelarskiej wykazano rozpowszechnienie błędów żywieniowych oraz niski poziom rekreacyjnej aktywności fizycznej, a także zróżnicowanie niektórych zachowań zdrowotnych w zależności od płci.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Przekop przez Mierzeję Wiślaną czy ingerencja w bioróżnorodność Zalewu Wiślanego? Budowa kanału łączącego Zalew Wiślany z Morzem Bałtyckim to ogromna inwestycja, która może mieć wpływ na środowisko, zarówno w trakcie budowy, jak i w czasie jej użytkowania. Idea tego kontrowersyjnego przedsięwzięcia wciąż odżywa. Artykuł podejmuje dyskusję różnych aspektów hipotetycznego wpływu przekopu na ekosystem Zalewu Wiślanego, a szczególnie na jego różnorodność gatunkową w bezpośredniej lokalizacji inwestycji.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Patogeneza i rozpoznanie kliniczne zespołu Retta Zespół Retta po raz pierwszy został opisany w 1966 roku przez austriackiego lekarza Andreasa Retta. Jest to zespół całościowych zaburzeń rozwoju współistniejących w obrębie układu nerwowego, szkieletowego oraz żołądkowo-jelitowego. Jest to rzadkie i uwarunkowane genetycznie postępujące schorzenie neurologiczne występującym głównie u dziewczynek. Według danych statystycznych zespół Retta występuje z częstością 1 na 10 000 – 15 000 urodzeń, jednak rzeczywista liczba chorych jest prawdopodobnie większa z powodu nierozpoznania choroby. W pracy zaprezentowano obraz kliniczny, etapy choroby oraz kryteria rozpoznania klinicznego Zespołu Retta. Przedstawiono patogenezę Zespołu Retta oraz rolę białka MECP2 w ludzkim organizmie.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Podwójna praktyka pielęgniarek w Polsce na tle aktualnych zasobów kadrowych Wstęp: Zatrudnienie pracowników sektora opieki zdrowotnej równolegle w 2 miejscach pracy (tzw. podwójna praktyka) jest powszechnym zjawiskiem niemal we wszystkich krajach. W Polsce możliwość zatrudnienia w ≥2 miejscach pracy pojawiła się wraz ze zmianami polityczno-społecznymi i reformą sytemu opieki zdrowotnej. Mimo że problem ten podlega licznym badaniom, w Polsce nadal nie jest znana skala tego zjawiska, motywy i potencjalne skutki mogące mieć wpływ zarówno na pracowników, jak i na cały system opieki zdrowotnej. Materiał i metody: Badaną grupę stanowiło 1023 pielęgniarek zatrudnionych w publicznych i niepublicznych zakładach opieki zdrowotnej na terenie województwa małopolskiego. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz (ankieta). W opracowaniu statystycznym wykorzystano nieparametryczny test U Manna-Whitneya oraz test niezależności χ<sup>2</sup>. Dla wszystkich analiz przyjęto maksymalny dopuszczalny błąd I rodzaju α = 0,05, za statystycznie istotne uznano p ≤ 0,05. Wyniki: Staż pracy badanych pielęgniarek/pielęgniarzy wynosił 1–43 lat, średnio – 23 lata (SD = 11,1). Osoby >40 r.ż. stanowiły 77,5% (N = 793) grupy badanej, w tym 38,2% (N = 391) było między 41 a 50 r.ż. oraz 39,3% (N = 402) to osoby >50 r.ż. Spośród badanych 44,0% (N = 450) pracowało w 2 miejscach pracy, w tym 93,5% na stanowisku pielęgniarki, realizując ponad 160 godz. w miesiącu (39%). Decydującym powodem podjęcia dodatkowego zatrudnienia (93,3% badanych) były względy materialne. Wnioski: Względy finansowe są głównym powodem, dla których prawie połowa badanych pielęgniarek podejmuje dodatkowe zatrudnienie w wymiarze dwukrotnie przekraczającym obciążenie zawodowe. Badania sugerują potrzebę weryfikacji Centralnego Rejestru Pielęgniarek i Położnych (CRPiP) w celu wskazania liczby podwójnych etatów i osób pracujących w zawodzie pielęgniarek nie tylko w południowym regionie Polski, ale i całego kraju. Wyniki obrazują potrzebę prowadzenia dalszych badań dotyczących przyczyn i konsekwencji podwójnego zatrudnienia zarówno dla pielęgniarek, jak i wpływu tego zjawiska na jakość opieki i bezpieczeństwo pacjentów.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Wybrane zachowania zywieniowe w zaleznosci od aktywnosci fizycznej mlodziezy w wieku 14-16 lat w polnocno-wschodniej Polsce na przykladzie powiatu sokolskiego Celem pracy była ocena wybranych zachowań żywieniowych młodzieży w wieku 14-16 lat o różnej aktywności fizycznej w północno - wschodniej Polsce na przykładzie powiatu sokolskiego. Badaniami objęto młodzież (368 chłopców i 368 dziewcząt) szkół gimnazjalnych z terenu powiatu sokolskiego w wieku 14-16 lat. Respondenci zostali dobrani w sposób losowy. Badania przeprowadzono w miesiącach listopad - grudzień w roku szkolnym 2006/2007 metoda sondażu diagnostycznego za pomocą anonimowego kwestionariusza ankiety. Stwierdzono niski odsetek młodzieży deklarującej prawidłowe zachowania żywieniowe, przy czym zaobserwowano, że wraz ze wzrostem aktywności fizycznej młodzieży wzrasta odsetek deklarujących przestrzeganie zasad racjonalnego żywienia w zakresie omawianych zachowań żywieniowych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Poziom wiedzy młodzieży gimnazjalnej i licealnej z zakresu czynników ryzyka i profilaktyki miażdżycy Wprowadzenie. Choroby układu krążenia stanowią około 50% zgonów w Polsce. Są one najczęściej wynikiem zmian miażdżycowych tętnic. Wiedza dotycząca profilaktyki i eliminacji czynników ryzyka jest niezwykle ważna w zmniejszaniu zachorowalności na miażdżycę i inne choroby przewlekłe niezakaźne. Cel badań. Celem pracy była ocena wiedzy uczniów gimnazjum i liceum na temat czynników ryzyka i profilaktyki miażdżycy. Materiał i metoda. Badania przeprowadzono w maju 2010 roku metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem anonimowej ankiety. Badaniami objęto 197 uczniów: w tym 97 gimnazjalistów i 100 licealistów z województwa małopolskiego. Uczniowie gimnazjum i liceum pochodzili z małych miast (86,6%) (51%) i wsi (13,4%) (49%) powiatu bocheńskiego i tuchowskiego. Wyniki. Spośród czynników, które sprzyjają rozwojowi miażdżycy uczniowie gimnazjum najczęściej wybierali nadwagę i otyłość, wysoki poziom cholesterolu, spożywanie dań typu fast-food i palenie tytoniu. Większość 61% gimnazjalistów i licealistów 85% stwierdziło, iż w ramach profilaktyki i leczenia miażdżycy powinno się ograniczyć lub wyeliminować z pożywienia produkty bogate w cholesterol tj. żółtka jaj, śmietanę, masło, tłuste mięso. Ponad połowa uczniów gimnazjum oraz liceum 57% wiedziała, że w zapobieganiu chorobom układu krążenia powinno się zmniejszyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych. Ponad 73% gimnazjalistów i 85% licealistów uważała, że w zapobieganiu i leczeniu miażdżycy korzystną rolę odgrywa regularna aktywność fizyczna i utrzymywanie prawidłowej masy ciała. Wnioski. Młodzież nie posiada dostatecznej wiedzy o czynnikach predysponujących do rozwoju miażdżycy. Licealiści wykazywali wyższy poziom wiedzy na temat zasad profilaktyki oraz zagrożeń związanych z przewlekłymi chorobami niezakaźnymi niż uczniowie gimnazjum.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Analiza poziomu i struktury wypadkowości w przemyśle w okresie spowolnienia gospodarczego W publikacji dokonano analizy poziomu i struktury wypadkowości w okresie spowolnienia gospodarczego. Publikacja powstała na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego i Hutniczej Izby Przemysłowo-Handlowej w Katowicach. Zakresem analizy objęto lata 2004-2012. Pod koniec 2008 roku w przedsiębiorstwach ujawniły się pierwsze skutki światowego kryzysu gospodarczego, których nasilenie miało miejsce w kolejnych latach. Przedsiębiorstwa musiały dostosować produkcję do potrzeb rynku. Zmianom w produkcji towarzyszyły zmiany w poziomie wypadkowości. Celem publikacji było ustalenie zakresu zmian w poziomie i strukturze wypadkowości w sytuacji kryzysowej w przemyśle w porównaniu do okresu pomyślności rynkowej. Dane o wypadkowości w okresie dekoniunktury (po 2008 roku) porównano z czteroletnim okresem poprzedzającym ten okres (lata 2004-2007).

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Ocena spożycia wielonienasyconych kwasów tłuszczowych N-3 wśród zdrowych dorosłych osób w odniesieniu do aktutalnych norm żywienia Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 (PUFA) zajmują szczególne miejsce w rozważaniach na temat efektów biologicznych składników diety. Ich rodzaj i ilość w diecie wpływa na przebieg licznych procesów biochemicznych determinując rozwój i działanie organizmu. Celem pracy była ocena spożycia n-3 PUFA, ze szczególnym uwzględnieniem długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (LCn-3 PUFA) oraz wskazanie ich źródeł w diecie badanych. Badania przeprowadzono w grupie 182 dorosłych osób. Oceny spożycia n-3 PUFA dokonano w oparciu o trzydniowe zapisy spożycia. Dane analizowano przy użyciu programów komputerowych Dieta 2 i Dieta 4 oraz Tabel składu i wartości odżywczej żywności. Rozkłady spożycia wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w odniesieniu do aktualnych norm, wskazują, że diety ponad 40% badanych zawierają poniżej 1g ALA, a diety ponad 50% badanych mniej, niż 100 mg LCn-3 PUFA, przy czym ok. 60% spożywało średnio dziennie mniej niż 10 mg DHA.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Odstąpienie od obowiązku uzyskania zgody na udział w eksperymencie medycznym Cel pracy. Celem pracy jest przedstawienie, analiza oraz ocena obowiązujących w Polsce regulacji prawnych dotyczących możliwości odstąpienia od obowiązku uzyskania zgody na udział w eksperymencie medycznym. Poczynione rozważania mają na celu uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy przepisy prawne w ww. zakresie są jasne, nie budzą wątpliwości oraz stanowią gwarancję poszanowania praw uczestników eksperymentów medycznych. Materiał i metody. W pracy wykorzystany został materiał źródłowy: Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Metodą badawczą wykorzystaną w pracy jest metoda dogmatyczno-prawna, polegająca na analizie obowiązujących przepisów prawa. Analizie treści norm prawnych towarzyszy przegląd poglądów doktryny. Wyniki. Obowiązujące w Polsce regulacje prawne, które wprowadzają możliwość odstąpienia od obowiązku uzyskania zgody na udział w eksperymencie medycznym są niejasne oraz mało precyzyjne. Ich redakcja budzi wiele wątpliwości. Stwarza to niebezpieczeństwo różnej interpretacji, co wydaje się niedopuszczalne z uwagi na wagę regulowanej materii. Wnioski. Wydaje się, że ustawodawcy nie udało się wypracować odpowiednich rozwiązań w zakresie możliwości przeprowadzenia eksperymentu medycznego bez zgody osób, które mają w nich wziąć udział, tak aby wprowadzić odpowiednie gwarancje poszanowania ich praw. Należałoby doprecyzować obecnie obowiązujące przepisy w tym zakresie. Zastosowanie instytucji w praktyce powinno mieć miejsce bardzo rzadko i wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, gdy zachodzi taka konieczność, a podyktowane jest to dobrem osoby poddawanej eksperymentowi.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Społeczna rola Ochotniczej Straży Pożarnej w ratownictwie medycznym na obszarach wiejskich Wprowadzenie i cel pracy. Celem pracy jest przedstawienie, analiza oraz ocena roli jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) w Polsce w zakresie wparcia medycznego systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego (PRM). Przedstawiony materiał dotyczy znaczenia społecznego strażaka-ratownika, jako wsparcia przy wykonywanych zawodowo świadczeń przez Zespoły Ratownictwa Medycznego (ZRM). Materiał i metody. W pracy wykorzystano materiały źródłowe dotyczące OSP w Polsce. Analiza i ocena roli jednostek OSP została również przedstawiona w oparciu o obowiązujące akty prawne, a także publikacje naukowe. Wyniki. Z uwagi na alokację, ZRM nie zawsze są w stanie dotrzeć na czas do poszkodowanego wymagającego zaawansowanych działań ratowniczych z powodu nagłego zatrzymania krążenia. Funkcjonujący w Polsce system ratowniczy daje możliwość wykorzystania potencjału strażaków ochotników do działań w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP) przed dotarciem do pacjenta ZRM. Wnioski. Społeczna rola OSP w Polsce w zakresie wparcia medycznego w zadaniach Systemu PRM jest kluczowa dla poprawy przeżywalności osób będących w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Ustawodawcy udało się stworzyć odpowiednie regulacje dotyczące zadań i kompetencji strażaków ochotników w zakresie udzielania KPP. Istnieją również właściwe przepisy dotyczące współpracy systemów ratowniczych w Polsce – pogotowia ratunkowego i straży pożarnej. Należałoby jednak doprecyzować przepisy dotyczące bezpośredniego wykorzystania potencjału sprzętowego i ludzkiego OSP, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Niezbędne jest również doposażenie medyczne jednostek OSP w automatyczne defibrylatory zewnętrzne, a także modyfikacja procedur i regulacji prawnych w obszarze zdobywania i utrzymywania uprawnień do wykonywania KPP.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Naturalne wody mineralne i źródlane oraz soki owocowe jako źródło krzemu w pożywieniu Napoje, szczególnie wody mineralne, uważa się za jedno z najlepszych źródeł pokarmowych krzemu. Celem pracy było oznaczenie zawartości tego pierwiastka w butelkowanych wodach mineralnych i źródlanych oraz w sokach pomarańczowych, jabłkowych, grejpfrutowych i wieloowocowych dostępnych w handlu. Zawartość krzemu oznaczano metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej z elektrotermiczną atomizacją (GF-AAS). Badane wody mineralne zawierały od 3,33 do 30,05 mg Si/dm3, wody źródlane od 3,66 do 11,23 mg Si/dm3, a soki owocowe od 0,21 do 1,93 mg/100g.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Rolnictwo ekologiczne a jakość wody W rolnictwie ekologicznym ingerencja człowieka jest ograniczona do niezbędnego minimum. Ten sposób gospodarowania jest alternatywą dla rolnictwa konwencjonalnego, a głównym celem jest wytwarzanie żywności o wysokich walorach odżywczych, tzw. „zdrowej żywności”. Zachowana równowaga ekologiczna, zrównoważona produkcja roślinna i zwierzęca w gospodarstwach, zapewnia samowystarczalność w zakresie produkcji paszy dla zwierząt, oraz nawozów (naturalnych) dla upraw rolnych. Zwierzęta gospodarskie powinny być hodowane bez użycia antybiotyków, hormonów i innych substancji niezgodnych z ich naturalnymi potrzebami, powinny mieć zapewniony dobrostan, odpowiednią powierzchnię w pomieszczeniach, dostęp do wybiegów, pastwisk, czystej wody itp. Rolnictwo ekologiczne nie powinno stanowić zagrożenia dla środowiska, powinno natomiast podejmować działania na rzecz jego ochrony. Gospodarowanie zasobami naturalnymi (np. wody) powinno odbywać się z poszanowaniem praw przyrody. Rolnictwo ekologiczne minimalizuje ryzyko eutrofi zacji zbiorników wodnych, (nadmiernego rozwoju glonów) powodowanej wymywaniem z gleby składników nawozów sztucznych, co w efekcie sprzyja równowadze biologicznej w biotopie wodnym, dobremu rozwojowi wodnych roślin i zwierząt. Jednak ekologiczny system gospodarowania może negatywnie wpływać na bakteriologiczną czystość zasobów wody, (podstawowymi nawozami stosowanymi w tym systemie są nawozy naturalne: takie jak gnój, gnojowica, woda gnojna, oraz mniej groźne kompost i nawozy zielone). Dlatego w celu ochrony zasobów wody bardzo ważne jest: właściwe postępowanie z nawozami naturalnymi oraz właściwa gospodarka ściekami bytowymi, budowanie dobrej jakości (szczelne) szamb, ubikacji ziemnych z właściwym usytuowaniem (z zachowaniem stref ochronnych).

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Zawartości żelaza, cynku i miedzi w wybranych przyprawach dostępnych na rynku polskim Celem pracy było określenie zawartości żelaza, cynku i miedzi w wybranych przyprawach (papryce, natce pietruszki, koperku, tymianku, oregano, bazylii, majeranku, rozmarynie, jałowcu) pochodzących z trzech firm. Zawartość składników mineralnych oznaczono metodą płomieniową AAS. Analizę statystyczną wykonano przy użyciu testu ANOVA dla układu jednoczynnikowego, w programie STATISTICA 6.0. Wysoką zawartość składników mineralnych stwierdzono w bazylii. Jałowiec zawierał względnie niskie ilości tych pierwiastków. Wykazano znaczące różnice w zawartości żelaza, cynku i miedzi w przyprawach pochodzących od różnych firm.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Ocena spożycia witamin i składników mineralnych z suplementami diety przez kobiety w ciąży Celem pracy była ocena stosowania suplementów diety oraz spożycia witamin i składników mineralnych z preparatami farmaceutycznymi. Badaniami objęto 60 kobiet w ciąży w wieku 19-40 lat, zamieszkałych na terenie województwa mazowieckiego. Informacje dotyczące spożycia suplementów diety uzyskano na podstawie wywiadu ankietowego. Przyjmowanie preparatów witaminowo-mineralnych przed zajściem w ciąże zadeklarowało 55% kobiet, natomiast w czasie ciąży 98,3% badanych. Średnie spożycie witamin i składników mineralnych z suplementami diety, w czasie ciąży, powyżej zalecanych wartości odnotowano w przypadku witaminy D (157%), folianów (128%), witaminy B2 (125%), witaminy C (121%) oraz żelaza (120%), jodu i cynku (po 113%). Na poziomie rekomendowanych wartości (95-105% normy) odnotowano spożycie dla witaminy B1 В12 i B6. Najniższe spożycie stwierdzono w przypadku witaminy A (60%) oraz wapnia i magnezu (10-12%). Kobiety mieszkające na wsi charakteryzowały się niższym średnim spożyciem witamin i składników mineralnych pochodzącym z preparatów, przy czym różnice istotne statystycznie odnotowano dla witaminy A i E, magnezu, miedzi, jodu i manganu.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu