PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Pieniądz i mechanizmy wymiany na Bliskim Wschodzie. Kilka wstępnych uwag Rola i zastosowanie metali, a zwłaszcza srebra wraz z możliwością przyjęcia standaryzowanych jego fragmentów jako przedmonetarnej formy pieniądza w procesach wymiany na Bliskim Wschodzie, jest częścią dyskutowanych kwestii dotyczących pytania o istnienie gospodarki rynkowej w tym regionie. Wydaje się, że srebro niekiedy było użytkowane jako środek wymiany, wartość odniesienia względem innych dóbr czy tezauryzowane. Procesy te były jednak ściśle zależne od kontekstu interakcji, wymiany. Preferencja dla użytkowania srebra mogła rozprzestrzenić się na większe obszary we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Jednak srebro na Bliskim Wschodzie nigdy nie zostało zamienione w monety, było ważone podczas każdej transakcji. Ta zmienność cech srebra sprawia, że analiza kontekstu użycia metalu jest tu konieczna i kluczowa, ale czasami znalezienie owego kontekstu może być niemożliwe.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Reprint - Rozwój myśli badawczej w łódzkim ośrodku geomorfologicznym Trzonem łódzkiego ośrodka geograficznego jest katedra Geografii Fizycznej U.Ł. istniejąca od 1945 roku. Rozwój myśli badawczej w tym ośrodku odbywał się pod wpływem miejscowych warunków pracy, ogólnych, centralnych dyspozycji badawczych i kontaktu z nauką światową. Doniosłą rolę odegrało zjawienie się problema-tyki wynikającej z dążenia do współpracy nauki z życiem praktycznym. W pierwszym, wstępnym okresie mniej więcej trzyletnim, poza pracami organizacyjnymi pochłaniającymi wtedy najwięcej energii, w pracach badawczych osiągnięto wyniki o treści negatywnej. Okazała się wtedy zawod-ność dawnych metod opisowo wyjaśniających. Odkrycie struktur peryglacjalnych w plejstocenie okolic Łodzi rozpoczęło nowy okres pozytywnych osiągnięć i doprowadziło do realizowania kierunku geomorfologii klima-tycznej. Oznaczało to jednocześnie początek badań dynamicznych, które się rozwinęły dalej pod wpływem impul-sów zrodzonych z problematyki zdjęcia geomorfologicznego Polski i z potrzeb życia gospodarczego. Pracom nad zdjęciem geomorfologicznym towarzyszył rozwój geomorfologii ogólnej, co potraktowano jako warunek koniecz-ny prawidłowego wykonania mapy. Doświadczenia z zakresu usiłowania realizowania zasady współpracy teorii z praktyką dowiodły pewnego zacofania geomorfologii. Wykazały, że teoria w obecnym momencie nie nadąża za potrzebami życia praktycznego. Rozwój kierunku dynamicznego jest warunkiem postępu geomorfologii i właści-wego realizowania postulatu współpracy teorii z praktyką.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Amarna w innych czasach Archeologiczne pozostałości Tell el-Amarny (stanowiska znajdującego się w Środkowy Egipcie, ponownie odkrytego na początku XIX wieku) nie ograniczały się jedynie do okresu Nowego Państwa. Aktywność osadnicza w rejonie kamieniołomu trawertynu w Hatnub została potwierdzona na postawie zabytków krzemiennych już dla czasów Środkowego i Górnego Paleolitu. Najbardziej znaczący ponowny wzrost osadnictwa całego obszaru, przed okresem współczesnym przypada na czasy późnego okresu rzymskiego, wówczas to w ruinach miasta z okresu Nowego Państwa powstawały domy oraz cmentarze. Na południu od Głównego Miasta, na stanowisku Kom el-Nana, tuż przy tzw. Drodze Królewskiej wzniesiony został klasztor. W tym samym okresie przekształcono oraz przystosowano do nowych potrzeb część przestrzeni Północnych Grobowców Skalnych, dla osiadłej w tym rejonie wspólnoty wczesnochrześcijańskiej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Narzędzia „podomowe” z pracowni / kopalni krzemieniarskiej w Bęble stan. 4, gm. Wielka Wieś Stanowisko 4 w Bęble określane jest w literaturze jako stanowisko pracowniane lub jako kopalnia. Dotychczasowe analizy zabytków z Bębła wykazały jednak, że w zespole znajdują się również duże ilości narzędzi o charakterze „podomowym”, co jest nietypowe dla stanowisk pracowniano-kopalnianych. Wśród prawie 400 narzędzi „podomowych” z badań Albina Jury w Bęble na stan. 4, wyróżniono wszystkie typy charakterystyczne dla cyklu lendzielsko-polgarskiego. Brak narzędzi z wyświeceniem żniwnym może być wynikiem funkcjonalnego zróżnicowania użytkowania obszaru osady. Istotne jest by wyznaczyć strefy funkcjonalne nieznanej do tej pory osady i określić rodzaj aktywności osadniczej na stanowisku.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Wstępna charakterystyka geologiczna i paleobotaniczna mokradła w Kopytkowie na tle analizy współczesnych warunków wodnych i szaty roślinnej (dolina Biebrzy, NE Polska) W artykule przedstawiono wyniki badań geologicznych i paleobotanicznych mokradła Kopytkowo, położonego w Basenie Środkowej Biebrzy. Prace wykonane zostały w otoczeniu stanowiska pomiarów strumieni gazów cieplarnianych w Kopytkowie. Misa opisywanego mokradła powstała w wyniku odcięcia koryta rzecznego, a następnie podtopienia odcinka doliny Biebrzy. Złoże budują przede wszystkim mułki organiczne, a warstwę przypowierzchniową stanowi torf turzycowy. Wody stwierdzone w badanym złożu wykazują silne powiązania z wodami podziemnymi i ograniczone z wodami opadowymi. Obecnie w najbliższym otoczeniu stanowiska pomiarowego dominują dwa zbiorowiska roślinne: trzcinowisko wzdłuż koryta Kopytkówki i zbiorowisko wysokich turzyc.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Warunki klimatyczne i bioklimatyczne terenów rekreacyjnych Kielc na tle klimatu centrum miasta w trakcie epizodów pogody gorącej W pracy określono zróżnicowanie warunków termicznych i biotermicznych w Kielcach oraz w obszarze pozamiejskim w warunkach pogody gorącej (dni z tmaks. > 25,0°C) i upalnej (dni z tmaks. > 30,0°C), ze szczególnym uwzględnieniem terenów rekreacyjnych miasta. W tym celu porównywano cogodzinne wartości temperatury powietrza i wskaźnika WBGT (Wet Bulb Globe Temperature) w wybranych punktach, różniących się użytkowaniem terenu. Stwierdzono, że na terenach rekreacyjnych Kielc jest zwykle chłodniej niż w obrębie zabudowy miejskiej (średnio do 1,4°C pomiędzy centrum a otoczeniem Zalewu Kieleckiego). Wyjątek stanowią kieleckie kamieniołomy, cieplejsze w ciągu dnia niż obszary zabud owane. Ich zwiedzanie w okresach pogody upalnej może skutkować wystąpieniem niebezpiecznego dla zdrowia stresu termicznego. Różnice pomiędzy wartościami wskaźnika WBGT w obrębie zabudowy i w terenach rekreacyjnych Kielc są znacznie mniejsze niż w przypadku temperatury powietrza. Wynika to z większej wilgotności powietrza w terenach ziel onych i w otoczeniu zbiorników wodnych, powodującej występowanie zjawiska parności. Stąd w dniach gorących i upalnych również na terenach rekreacyjnych Kielc należy ograniczyć aktywność fizyczną.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Między Bliskim Wschodem a Grecją – pieniądz w okresie archaicznym Znaleziska srebrnych skarbów z terenu Lewantu, datowanych na okres między X a VI w. p.n.e. dostarczyły interesującej perspektywy w rozważaniach nad początkami monety greckiej. Przeprowadzone badania metalograficzne wykazały, że przynajmniej jeden ze wspomnianych skarbów został wytworzony ze srebra pochodzącego z Laurion, Sifnos i Chalkidiki. Przybicie stempla na fragmencie metalu o określonej masie, ustanowione około 600 r. p.n.e. w cywilizacyjnym tyglu reprezentowanym przez położone w zachodniej części Azji Mniejszej greckie państwa – miasta i królestwo Lidii, dopełnia ekonomicznego obrazu świata, w którym ważenie metalu było stałą i doskonale poznaną praktyką. Fundamentalna różnica tkwiła jednak w greckich poszukiwaniach nowych form rządzenia i administracji. Pieniądz w postaci monety wypełnił bowiem tak symboliczne jak i funkcjonalne potrzeby polis jako instytucji i jej mieszkańców.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Dalekowschodnie emisje pieniądza Banku Rosyjsko-Chińskiego i Banku Rosyjsko-Azjatyckiego na przełomie XIX I XX wieku. Pogranicze rosyjsko-chińsko-mongolskie Artykuł dotyczy emisji pieniężnych Banku Rosyjsko-Chińskiego i Banku Rosyjsko-Azjatyckiego na przełomie XIX i XX w. na tle relacji pomiędzy Imperium Rosyjskim i Cesarstwem Chińskim, podstaw prawnych emisji, obszaru obiegu i stosunku do systemu pieniężnego ówczesnych Chin. Wykazano istotne różnice między tekstami chińskimi klauzul upoważniających do obiegu pieniądza a klauzulami rosyjsko- i anglojęzycznymi.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Badania klimatu Lublina Na podstawie literatury przedstawiono stan badań klimatu Lublina w ujęciu historycznym od połowy XIX wieku. Ze względu na brak długiej jednorodnej serii danych badania te do końca II wojny światowej były nieliczne. Postęp w badaniach klimatu Lublina zaznaczył się w okresie, w którym powstały trzy nowe stacje meteorologiczne, czyli w latach 40. i 50. XX wieku. W niniejszym opracowaniu wydzielono trzy zasadnicze grupy prac: 1 – dotyczące zmienności poszczególnych elementów meteorologicznych i wybranych charakterystyk oraz wskaźników bioklimatycznych, 2 – pokazujące odrębność klimatu Lublina w sto-sunku do innych miast, 3 – dotyczące przestrzennego zróżnicowania wybranych elementów pogody i klimatu na terenie miasta.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Wyniki interwencyjnych badań archeologicznych przeprowadzonych w 2020 roku w Kamieńcu, gm. Kołbaskowo Stanowisko nr 45 w Kamieńcu – pierwotnie oznaczone jako Rosówko, stan. 5 (AZP 32-04/132) – odkryte zostało w trakcie badań powierzchniowych przeprowadzonych w 2011 roku, jednak wówczas określono je jako ślad osadniczy z wczesnego średniowiecza. Na podstawie ostatnich odkryć pięciu obiektów dokonano zmiany funkcji stanowiska. Jest to osada, której chronologię – opierając się na nielicznym zespole ułamków naczyń glinianych – wstępnie ustalono na XI–XII wiek.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Wyniki analizy pyłkowej osadów organicznych z doliny Rawki Opracowanie dostarcza informacji dotyczących tła środowiskowego osadnictwa ostatnich około trzech tysięcy lat w dolinie Rawki w środkowej Polsce. Analizy archeologiczne osadów w dolinie rzeki wykonano w ramach prac ratowniczych przed realizowaną inwestycją budowy obwodnicy Rawy Mazowieckiej. Osady organiczne pobrane z profilu wykopu archeologicz-nego wykorzystano do badań metodą analizy pyłkowej. Pozwoliły one na odtworzenie roślinności w otoczeniu stanowiska badań oraz wyznaczenie faz aktywności człowieka.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Analiza minerałów ciężkich jako metoda określania źródła osadów wodnolodowcowych w obszarze między Piotrkowem Trybunalskim, Radomskiem a Przedborzem Przedstawiono wyniki analizy minerałów frakcji ciężkiej wyseparowane z 39 próbek osadów wodnolodowcowych pobranych w 19 stanowiskach między Piotrkowem Trybunalskim, Radomskiem a Przedborzem. Analiza wykazała duże zróżnicowanie udziału minerałów nieprzezroczystych (14–82,5%) i przezroczystych (17,5–86%). W nawiązaniu do badań lessowych w okolicach Przedborza, minerały przezroczyste podzielono na 5 grup, przyjmując jako główne kryterium odporność na czynniki wietrzeniowe. Do klasyfikacji dodano grupę 6 – węglany i fosforany ze skał podłoża. Wszystkie próbki wskazały na przewagę źródła skandynawskiego materiału detrytycznego, przy czym stwierdzono pewne powiązanie między odpornością minerałów a odległością i dynamiką transportu osadów oraz ich wiekiem. Obecność tylko w nielicznych próbkach minerałów z utworów lokalnego podłoża dowodzi niewielkiej roli egzaracji w obszarze pogranicza Niżu i Wyżyn. Dochodzący nawet do 40% udział łyszczyków w osadach wodnolodowcowych zinterpretowano jako synsedymentacyjne domieszki eoliczne. Słowa kluczowe: skład mineralogiczny, osady wodnolodowcowe, lądolód warty, region łódzki, środkowa Polska

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
On the possibility of internal conflict on Crete between the Proto- and Neopalatial period. The Pax Minoica re-examined Teoria Pax Minoica została sformułowana przez Artura Evansa. Zakładała, że Kreta w Epoce Brązu była chroniona przez rozległą i silną flotę. Nawiązuje ona do dzieł Herodota i Tukidydesa, którzy pisali o podboju morza i triumfie nad piratami króla Minosa. Taki stan rzeczy miał tłumaczyć brak umocnień na Krecie w Epoce Brązu i pokój panujący na wyspie. Od czasów pracy badawczej Evansa, odkryto na wyspie liczne pozostałości architektury obronnej jak również przykłady broni używanej przez Minojczyków. Rzucają one nowe światło na naszą wiedzę na temat różnych etapów rozwoju cywilizacji Minojskiej na Krecie. W artykule zostaje podjęta próba ich analizy w okresie wczesno i średniominojskim. Pozwala to, na weryfikację domniemanego pokoju wewnętrznego na Krecie w trakcie trwania Epoki Brązu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Znaczenie torfowisk dla wnioskowania o reaktywacji zmarzliny w młodszym dryasie Artykuł prezentuje dane geologiczne zachowane w osadach rozległego torfowiska, które rozwinęło się w pó źnym vistulianie w dnie doliny środkowej Warty. W spągu osadów organiczno-mineralnych, datowanych metodą radiowęglową na schyłek allerödu i młodszy dryas, powszechnie wykształciły się struktury deformacyjne reprezentowane przez inwolucje oraz pojedyncze struktury szczelinowe kontrakcji termicznej, których cechy dają podstawy do twierdzenia o reaktywacji permafrostu. Powrót zmarzliny, na skutek ochłodzenia w młodszym dryasie, był uwarunkowany nie tylko termicznie, ale także w znacznym stopniu litologicznie, o czym zdecydowały różnice w przewodności cieplnej torfu zależne od temperatury i stopnia nawodnienia osadu. Dopuszczane do podłoża niskie temperatury w zimie oraz izolacja od wpływu wysokich temperatur w lecie skutkowało głębszym zamarzaniem w zimie niż odmarzaniem w lecie. Opierając się na prawidłowościach ewolucji środowiska przyrodniczego regionu łódzkiego, wskazano potencjalne miejsca reaktywacji permafrostu, co pozwala na wnioskowanie o rozmieszczeniu stref nieciągłej zmarzliny w młodszym dryasie.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Nikonion w opisie Strabona Historia polityczna, gospodarcza i społeczna antycznego Nikonion, greckiego ośrodka (polis) zlokalizowanego na lewym brzegu współczesnego limanu Dniestru (na północnym krańcu wsi Roksolany, obl. Odessa), może być rozpatrywana praktycznie w oparciu o materiał uzyskany w trakcie prac archeologicznych. Źródła pisana, greckie i rzymskie, są nieliczne. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje opis regionu przekazany przez Strabona. Ocena tego tekstu jest przedmiotem rozważań zaprezentowanych w artykule.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Skarb wyrobów brązowych z Babina – w sprawie pewnej starej zagadki Artykuł odnosi się do jednego zagadkowego elementu skarbu z wczesnej epoki brązu, znalezionego w 1878 roku w miejscowości Babin (daw. Babbin). Jest to niewielki przedmiot złożony z tulejki i czterech kolczastych ramion, który na podstawie analogicznego odkrycia na piemonckim stanowisku Vi1 – Emissario, można interpretować jako element wędzidła końskiego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Nowe spojrzenie na dynamikę lądolodu warty w strefie marginalnej na międzyrzeczu Krzny i Bugu Artykuł prezentuje najnowsze wyniki badań prowadzonych nad genezą rzeźby glacjalnej i dynamiką strefy marginalnej lądolodu warty w słabo dotychczas rozpoznanym obszarze międzyrzecza Krzny i Bugu we wschodniej Polsce. Zaprezentowany model odbiega znacząco od dotychczasowych poglądów, przyjmujących stan równowagi dynamicznej na linii maksymalnego zasięgu, a następnie recesję arealną. W świetle szczegółowych badań osadów glacigenicznych z wykorzystaniem analizy litofacjalnej, lądolód warty charakteryzował się zróżnicowaną dynamiką lobów lodowcowych, tak w fazie transgresji, jak i recesji. Jak wskazuje porównanie z najnowszymi wynikami badań między Piotrkowem Trybunalskim, Radomskiem a Przedborzem, pogląd o istnieniu lokalnych lobów w strefie marginalnej lądolodu warty i ich zróżnicowanej (silnie uwarunkowanej morfologią i litologią podłoża prewarciańskiego) dynamice jest aktualny również w środkowej Polsce.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Cechy uziarnienia deluwiów na tle osadów źródłowych na przykładzie zagłębień bezodpływowych w rejonie Łupawska (Pojezierze Zachodniopomorskie) W artykule przedstawione zostały cechy uziarnienia osadów stokowych – deluwiów na tle osadów źródłowych – serii fluwioglacjalnych. Pozwoliło to wykazać różnice granulometryczne pomiędzy wymienionymi osadami. Badano materiał z dwóch zagłębień bezodpływowych usytuowanych na sandrze w pobliżu wsi Łupawsko (Pojezierze Zachodniopomorskie). Przeanalizowano takie parametry uziarnienia jak średnia średnica ziaren, wysortowanie, skośność, zawartość frakcji powyżej 4 phi oraz krzywe kumulacyjne uziarnienia i krzywe częstości. Deluwia na tle fluwioglacjalnego podłoża okazały się osadem drobniejszym i gorzej wysortowanym. Krzywe kumulacyjne uziarnienia serii deluwialnych na tle krzywych osadów źródłowych, odznaczają się słabszym zróżnicowaniem na poszczególne odcinki oraz niższym położeniem na siatce prawdopodobieństwa. Krzywe częstości deluwiów mają mody o bardzo szerokiej i płaskiej kumulacji, co odróżnia je od wąskich i wyraźnie zaakcentowanych wartości modalnych osadów sandrowych. W porównaniu z osadami źródłowymi przebadane deluwia charakteryzują się znacznie większą zawartością materiału o frakcji powyżej 4 phi. Zastosowane parametry i metody analizy uziarnienia mogą być przydatne przy genetycznym klasyfikowaniu rozpatrywanych typów osadów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Warunki paleoekologiczne subkopalnego koryta Kolonia Bechcice na tle hydrologii środkowego odcinka doliny Neru Ślady późnoglacjalnej i holoceńskiej historii doliny Neru są dobrze zachowane w osadach paleokoryta Kolonia Bechcice (NKB), które zostało odcięte w młodszym dryasie. Jego rozwój może być podzielony na pięć wyraźnych faz. Podczas młodszego dryasu NKB było dość głębokim, oligotroficznym jeziorem. Z nastaniem holocenu starorzecze uległo eutorfizacji i zarosło roślinnością wodną, a następnie szybko przekształciło się w torfowisko niskie. Brak jest w profi lu NKB osadów ze środkowego holocenu. Torfy z okresu borealnego przykryte są przez mułki i piaski pozakorytowe zdeponowane w okresie subatlantyckim. Zapis ewolucji paleokoryta Kolonia Bechcice dowodzi, że dolina Neru była dynamicznym środowiskiem w późnym glacjale i holocenie. Ekosystemy starorzecza podlegały znacznie silniej presji zmian klimatycznych niż jeziora i mokradła znajdujące się na wysoczyznach w regionie łódzkim.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Znaczenie metod litologicznych w rekonstrukcjach procesów glacigenicznych na przykładach z obszaru staroglacjalnego na przykładach z Polski Środkowej W artykule przedstawiono ewolucję stosowanych metod litologicznych w rekonstrukcjach paleogeograficznych procesów glacigenicznych w Polsce Środkowej. Zaproponowano szersze stosowanie metody litofacjalnej i litogenetycznej w powiązaniu z określeniem zapisu poziomu energii w środowisku sedymentacji. Stwierdzono, że wyróżniane na podstawie poziomu energii litotypy wykazują powiązania zarówno z określonymi rodzajami środowisk sedymentacyjnych, jak i grupami genetycznymi form rzeźby. Stosując metodę zapisu litologicznego z uwzględnieniem ustalenia poziomu energii środowiska, autorzy przyjęli wydzielenie czterech głównych litotypów: 1) bardzo wysokiej, 2) wysokiej, 3) średniej, i 4) niskiej energii. Autorzy przedstawili wnioski z zastosowania tej typologii w różnych odsłonięciach, dostrzegając przede wszystkim jej przydatność w zakresie wnioskowania paleogeograficznego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Starsze fazy osadnictwa na wielokulturowym, wydmowym stanowisku Miasteczko Śląskie 2 na tle uwarunkowań środowiska i kierunków rozwoju lokalnej gospodarki (Obniżenie Małej Panwi) Badania prowadzone były w usytuowanym na wydmie stanowisku archeologicznym Miasteczko Śląskie 2. Prace archeologiczne i geologiczne ujawniły ślady bytności człowieka ze środkowej epoki kamienia, okresu wpływów rzymskich, średniowiecza, a w sąsiednich torfowiskach poziomy węgli drzewnych z okresu neolitu. Stanowisko Miasteczko Śląskie 2 przypuszczalnie wyznacza strefę peryferyjną większego, wielodzielnego obozowiska lub miejsca krótkiego postoju gromady mezolitycznych łowcówzbieraczy- rybaków. Opierając się na przesłankach technologicznych i typologicznych, inwentarz warunkowo może być przypisany do kompleksu Duvensee lub kultury komornickiej. Z przeprowadzonych badań wynika, że przebywające na wydmie społeczności mezolitu realizowały zadania gospodarki łowiecko-zbierackiej w zakresie wytwórczości krzemieniarskiej, prawdopodobnie polowania na ptaki i gromadzenia surowców mineralnych z przeznaczeniem na barwniki. W okresie wpływów rzymskich i w średniowieczu w pobliżu eksploatowano drewno sosnowe i torf. Kopanie torfu zbiega się w czasie z intensyfikacją górnictwa i rozwojem metalurgii w okolicach Tarnowskich Gór, które pociągnęło za sobą wzrost zapotrzebowania na drewno i węgiel drzewny. Aktywność ta została zapisana także w postaci wzrostu zawartości metali ciężkich w okolicznych torfowiskach.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Pomiędzy Wschodem i Zachodem. Mennictwo ośrodków Rodos w okresach archaicznym i klasycznym Położona u wybrzeży Azji Mniejszej wyspa Rodos jest terenem, na którym w starożytności ścierały się wpływy kulturowe i ekonomiczne płynące z Azji Mniejszej oraz ze świata greckiego. Sytuacja ta widoczna jest w mennictwie ośrodków rodyjskich w okresach archaicznym i klasycznym. Trzy rodyjskie poleis, Ialysos, Lindos i Kamiros emitowały własne monety od ostatniej ćwierci VI w. p.n.e. do 408/407 r. p.n.e., tj. do czasu założenia miasta Rodos. Ikonografia monetarna oraz systemy wagowe, w których wybijano monety odzwierciedlają zmiany polityczne i powiązania gospodarcze. Na produkcję monetarną istotny wpływ wywarły powiązania handlowe – przez Rodos prowadziły szlaki handlowe wiążące Grecję z Azja Mniejszą, Lewantem i Egiptem. Sytuacja ta znalazła swoje odbicie w rozlokowaniu skarbów zawierających monety ośrodków rodyjskich. Szczególny charakter ma dyskusja nad produkowanymi na Rodos monetami elektronowymi.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia
Sygnały zmian środowiskowych późnego vistulianu w archiwach biogenicznych regionu łódzkiego W ostatnich latach znacząco zwiększyła się ilość danych będących źródłem informacji na temat środowiska późnego vistulianu. Jest to rezultat zwiększonego zainteresowania badaniami osadów biogenicznych, zwierających szczątki organiczne pozwalające na rekonstrukcje warunków środowiska przyrodniczego. Cennym naturalnym archiwum są te profile ze zbiorników akumulacji bioge-nicznej, w których zarejestrowana została zmienność tego okresu zarówno pod względem ekologicznym, jak i zróżnicowania procesów morfogenetycznych. W artykule przedstawiono stanowiska regionu łódzkiego posiadające najpełniejszą dokumentację, opracowaną w ramach badań interdyscyplinarnych. Zwrócono uwagę na możliwości rekonstrukcyjne parametrów środowiska, jaką dają poszczególne analizy paleośrodowiskowe. Wskazano na przewagę stanowisk Polski Środkowej, w stosunku do stano-wisk strefy młodoglacjalnej, spowodowane wcześniejszym rozpoczęciem cyklu akumulacji biogenicznej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, archeologia