PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Wykorzystanie wskaźników makrofitowych w ocenie presji wód kopalnianych na wody rzeczne Wskaźniki makrofitowe, takie jak Mean Trophic Rank (MTR), Macrophyte Biological Index for Rivers (IBMR), River Macrophyte Nutrient Index (RMNI), Reference Index (RI) i inne są z powodzeniem wykorzystywane w ocenie jakości ekosystemów rzecznych. Opierają się one głównie na tolerancji poszczególnych taksonów roślin naczyniowych, mszaków, wątrobowców i makroglonów na trofię wody. Oceniany odcinek rzeki Noteć znajdujący się powyżej jeziora Gopło odbiera zrzuty wód kopalnianych z odkrywki węgla brunatnego Tomisławice. W 2012 roku przeprowadzono badania dotyczące wpływu wód kopalnianych z odkrywki węgla brunatnego na trofię wód Noteci. Wykorzystano w tym celu kilka wskaźników makrofitowych oraz przeprowadzono analizy wskaźników troficznych na wybranych stanowiskach. Dla wybranych stanowisk dysponowano także wynikami badań z 2008 roku, które wykorzystano w celach porównawczych. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że wpływ charakterystyki troficznej wód kopalnianych na wielkości wskaźników makrofitowych oraz wskaźników jakości wody był nieznaczny. Wynika to z małych różnic trofii wód rzecznych i wód kopalnianych oraz braku wrażliwości wykorzystanych wskaźników makrofitowych na wypadnięcie pojedynczych gatunków wskaźnikowych z grupy roślin wodnych. Rośliną, która wypadła z listy makrofitów poniżej dopływu rzeki Pichny był grążel żółty, a niektóre wykazywały znaczny spadek pokrycia bez istotnego wpływu na wartości wskaźników makrofitowych. Świadczy to o niezbyt wysokiej czułości tego typu wskaźników w sygnalizowaniu nieznacznych zmian w środowisku wodnym.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Charakterystyka wybranych przykładów miast idealnych, motywowanych wizją społeczną. Cz. 1 Artykuł charakteryzuje 12 wybranych przykładów miast idealnych od czasów odrodzenia po wiek XX, których autorzy podali jako motywację „napisania” miast konkretną doktrynę społeczeństwa podporządkowanego: religii, systemowi monarchistycznemu lub klasowemu. Charakterystyka oparta została na autorskiej systematyce, oderwanej od okresu powstania przykładów.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena możliwości zastosowania w polskich uwarunkowanich społeczno-ekonomicznych rozwiązań wyceny gruntów leśnych stosowanych w Niemczech W artykule porównano metody i procedury wyceny nieruchomości leśnych (gruntów leśnych bez drzewostanu) w Niemczech i Polsce. Zaprezentowano w nim także rynek obrotu gruntami leśnymi bez drzewo-stanu w wybranych obszarach w granicach administracyjnych badanych nadleśnictw. Stwierdzono zwiększającą się ilość transakcji tego typu nieruchomościami w latach 2004-2007. Podjęto próbę zastosowania w badanych obszarach metody tzw,,niemieckiej'' wyceny gruntów leśnych bez drzewostanu. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że metoda ta jest możliwa do zastosowania w polskich uwarunkowaniach społeczno-ekonomicznych. Metoda ta odznacza się prostotą i zwiększa możliwości zastosowania podejścia porównawczego do wyceny gruntów leśnych bez drzewostanu.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Znaczenie walorów przyrodniczych w rozwoju agroturystyki Z przeprowadzonych badań wynika, że gospodarze dobrze radzą sobie w warunkach, gdzie czynnik atrakcyjności środowiska przyrodniczego nie odgrywa decydującej roli. Jest on rekompensowany urozmaiconymi atrakcjami na terenie zagrody i poza nią. Jest to bardzo ważne z punktu wiedzenia intensyfikacji agroturystyki. Zwłaszcza na terenach o niższych walorach środowiska przyrodniczego, gdzie dostosowanie usługi do oczekiwań turystów - poprzez połączenie wszystkich atutów gospodarstwa z własnymi kwalifikacjami - może stać się kluczem do stworzenia wyjątkowego produktu.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Centra wzrostu w regionie podkarpackim w latach 1980–2014 Procesy rynkowe w warunkach konkurencji powodują, że rozwój poszczególnych obszarów odbywa się z różną intensywnością. Siły rynkowe oddziaływają w kierunku koncentracji procesów rozwojowych w najbardziej atrakcyjnych miejscach, co powoduje zróżnicowanie poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego w przestrzeni.Celem artykułu jest analiza przemian strukturalnych centrów wzrostu społeczno-gospodarczego województwa podkarpackiego, które stanowią różnej skali ośrodki aktywności gospodarczej regionu, od centrum o znaczeniu regionalnym po małe jednostki mające znaczenie lokalne. Dokonana analiza odzwierciedla kształtowanie się potencjału, funkcji i przestrzennego rozmieszczenia centrów wzrostu w latach 1980–2014.W analizowanych latach zmniejsza się liczba centrów oraz zatrudnionych w nich osób. Zmniejsza się rola centrów pełniących funkcje przemysłowe. Jednocześnie rośnie znaczenie jednostek o funkcjach usługowych. W strukturze przestrzennej regionu podkarpackiego zauważalne są postępujące procesy koncentracji działalności gospodarczej w jego centralnym mieście Rzeszowie. Jednocześnie tracą na znaczeniu miasta tworzące strefę zewnętrzną.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Poszukując indywidualności Głębokie poczucie związku człowieka z architekturą jest naturalne, ponieważ od wieków stanowi ona ramy przestrzenne życia ludzkiego. Świadomość tego związku nie pozwala na rozpatrywanie architektury w oderwaniu od jej różnorodnych treści i znaczeń, dających wnikliwemu odbiorcy możliwość czytania działa architektury jak książki. Budowanie koncepcji na kanwie indywidualnie konstruowanej opowieści pozwala poznać psychikę ucznia i pozwala kształtować jego postawę estetyczną i społeczną.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmiany w zbiorowiskach naczyniowych roślin wodnych jako czynnik ryzyka ekologicznego w regulowanych i konserwowanych ciekach W pracy przedstawiono czynniki ryzyka ekologicznego w wykonawstwie robót regulacyjnych i konserwacyjnych na małych i średnich ciekach nizinnych. Do czynników tych należą zdarzenia związane z realizacją robót, które mają wpływ na stan ekologiczny cieku, prawdopodobieństwo wystąpienia tych zdarzeń oraz ich konsekwencje w postaci niekorzystnych zmian ekologicznych w korytach cieków. Na podstawie zaobserwowanych reakcji naczyniowych roślin wodnych na działania techniczne w korycie rzeki, dokonano szczegółowej oceny jednego z tych czynników – zmian ekologicznych w korycie cieku. Badania terenowe prowadzono w latach 2007-2008, na 44 odcinkach nizinnych cieków Dolnego Śląska. Były one zlokalizowane w korytach uregulowanych lub konserwowanych oraz na odcinkach nieprzekształconych w wyniku działań antropogenicznych. Badania obejmowały identyfikację występujących w korycie gatunków naczyniowych roślin wodnych oraz określenie stopnia pokrycia przez nie dna. Badania wykazały, że wykonanie robót zarówno regulacyjnych jak i konserwacyjnych miało niekorzystny wpływ na skład gatunkowy naczyniowej roślinności wodnej. W większości przypadków usunięte w wyniku robót gatunki nie odtworzyły swego udziału w korytach przekształconych. Na niektórych odcinkach koryt obserwowano zagęszczenie gatunku mniejsze niż na odcinku nieobjętym działaniami technicznymi. Tylko w nielicznych przypadkach zagęszczenie danego gatunku na porównywanych odcinkach cieków było podobne. Wyniki te wskazują, że rozpatrywany w pracy czynnik ryzyka - ekologiczne skutki wykonania robót – kształtuje się na ogół na wysokim poziomie. Konsekwencją tego jest wysoki poziom ryzyka ekologicznego w przekształcanych ciekach. Z tego powodu każdy projekt związany z ingerencją techniczną w koryto cieku powinien mieć opracowany plan zarządzania ryzykiem ekologicznym.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena działania oczyszczalni ścieków typu SBR w Sterkowcu-Zajazie W opracowaniu przedstawiono wyniki badań fizykochemicznych ścieków w latach 2002–2004 w oczyszczalni typu SBR w miejscowości Sterkowiec-Zajazie w powiecie brzeskim, w województwie małopolskim. Oczyszczalnia ścieków została oddana do użytku w roku 2001, a koszt jej budowy wyniósł 3,7 mln PLN. Projektowana przepustowość oczyszczani wynosi Qśr.d.=600 m3∙d-1, natomiast w trakcie prowadzonych badań do oczyszczalni dopływało około 150 m3∙d-1, z czego około 8% ścieków dowożonych było z wybieralnych dołów gnilnych (szamb). Badania dotyczyły następujących wskaźników zanieczyszczeń: BZT5, ChZT i zawiesina ogólna z grupy podstawowej oraz azot amonowy i fosfor ogólny z grupy eutroficznej. Średnia wartość BZT5 ścieków surowych w okresie badań wyniosła 401,1 mgO2∙dm-3, natomiast oczyszczonych 15,23 mgO2∙dm-3. Średnia wielkość ChZT wyniosła dla ścieków surowych 660,74 mgO2∙dm-3, a dla ścieków oczyszczonych 75,43 mgO2∙dm-3. Średnia wielkość zawiesiny ogólnej wyniosła dla ścieków surowych 207,51 mg∙dm-3, a w ściekach oczyszczonych 22,17 mg∙dm-3. Średnia wartość azotu amonowego w ściekach surowych wyniosła 161,34 mgNNH4∙dm-3, a w ściekach oczyszczonych 3,84 mgNNH4∙dm-3. Dla fosforu ogólnego wartość średnia w ściekach surowych wyniosła 19,71 mgPO4∙dm-3, a w ściekach oczyszczonych 4,67 mgPO4∙dm-3. Redukcja wskaźników zarówno z grupy podstawowej, jak i eutroficznej była na wysokim poziomie i wyniosła średnio 96% dla BZT5, dla ChZT 85%, dla zawiesiny ogólnej 88%, azotu amonowego 96% i dla fosforu ogólnego 76%. Wielkość poszczególnych wskaźników zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych porównano do wartości dopuszczalnych według obowiązującego Rozporządzenia z dnia 8 lipca 2004 r. W zdecydowanej większości przypadków wielkości poszczególnych parametrów były niższe od dopuszczalnych, co świadczy o prawidłowo zachodzących procesach oczyszczania ścieków w badanej oczyszczalni.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Geoturystyka i turystyka industrialna na tle nowoczesnych form turystyki Wśród najnowszych form turystyki wyróżnić można geoturystykę oraz turystykę przemysłową. Współczesny świat coraz częściej poszukuje nowych ofert, nowych pomysłów spędzania czasu wolnego. Ludzie przyzwyczaili się już do możliwości wyboru oraz poszukiwania wciąż nowych destynacji. Monotonia, jednolity program imprez to już właściwie przeszłość w turystyce. Urozmaicenie dodaje atrakcyjności i konkurencyjności ofercie regionów i biur podróży. Atrakcje geoturystyczne i te związane z przemysłem, często tym upadającym, doskonale wpasowują się w rozszerzenie oferty, której tak bardzo poszukują współcześni turyści.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ eksploatacji górniczej na geometrię działki Eksploatacja górnicza niekorzystnie oddziałuje na środowisko. Jedną z istotnych form tego oddziaływania jest powstawanie przemieszczeń punktów geodezyjnych. Punkty graniczne działek na skutek eksploatacji mogą przemieszczać się nawet o kilka metrów. Stosując modele prognozowania deformacji można wyznaczać przemieszczenia spowodowane przez górnictwo. Powszechnie stosowaną metodą prognozowania deformacji w Polsce jest teoria Knothego-Budryka. Przemieszczenia dla pola eksploatacyjnego w kształcie prostokąta wyznacza się w tej teorii zgodnie ze wzorami (6)-(9). W pracy przedstawiono przykład oddziaływania eksploatacji górniczej na przemieszczenia poziome punktów. Na rysunku 2 pokazano przykład rozkładu maksymalnych przemieszczeń poziomych ponad eksploatacją górniczą. Na rysunku 3 przedstawiono przemieszczenia poziome punktów granicznych dwóch przykładowych działek. Pojedyncze pole eksploatacyjne może generować znaczne wartości przemieszczeń. Przykład zamieszczony w pracy pokazuje, jak wielkie znaczenie mogą mieć przemieszczenia wywołane eksploatacją górniczą na prowadzenie Ewidencji Gruntów i Budynków w Polsce.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Atrakcyjność i potencjał rozwojowy miasta Biała Podlaska w opinii młodzieży studiującej kierunki ekonomiczne w Państwowej Szkole Wyższej w Białej Podlaskiej Przedmiotem pracy jest ocena atrakcyjności i potencjału rozwojowego Białej Podlaskiej w świetle opinii studentów kierunków ekonomicznych Państwowej Szkoły Wyższej w Białej Podlaskiej. W części teoretycznej pracy przedstawiono zagadnienie atrakcyjności i potencjału rozwojowego. Część empiryczna jest wynikiem sondażu diagnostycznego przeprowadzonego na zbiorowości 316 studentów. Ocena potencjału rozwojowego i funkcjonowania miasta prowadzona była przez studentów z uwzględnieniem potrzeb młodzieży studiującej, mieszańców, przedsiębiorców i turystów. Badania wykazały, że respondenci dobrze oceniają szanse dla miasta w rozwoju edukacji, handlu i sektora transportu, spedycji i logistyki. Miasto utraciło wcześniej dobrze rozwinięte funkcje przemysłowe.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Imigranci spoza UE w Polsce, Łodzi i regionie łódzkim Artykuł omawia rezultaty badań prowadzonych w Łodzi i regionie łódzkim w ramach grantu UE nt. Diversity Improvement as a Viable Enrichment Resource for Society and Economy. Badania przeprowadzono w różnych instytucjach zajmujących się cudzoziemcami w Polsce i regionie, w przedsiębiorstwach zatrudniających imigrantów (10 przedsiębiorstw – public, profit i non profit) oraz w organizacjach wolontariackich, w których takie osoby działają.Ogólnym celem projektu było sprawdzenie, czy funkcjonuje w Polsce i regionie skuteczny model integracji imigrantów spoza UE, zbadanie czy istnieją praktyki wspierające ich równe traktowanie oraz skuteczna waloryzacja ich umiejętności, wiedzy i kompetencji. Wyniki badań stanowiły podstawę do wskazania co i jak należy poprawić w działaniach wobec imigrantów. Celem niniejszej pracy była prezentacja idei i wyników tego projektu.Jak wykazały badania, obecność imigrantów spoza UE w regionie łódzkim jest marginalna. Cudzoziemcy koncentrowali się głównie w Łodzi i jej obszarze metropolitalnym. Ich struktura narodowościowa okazała się podobna jak w całej Polsce – najliczniej reprezentowani byli przybysze z Ukrainy (25% ogółu imigrantów), Białorusi i innych byłych krajów socjalistycznych oraz z Azji (w tym Chińczycy 10% ogółu). Przeważały osoby zatrudnione na stanowiskach nie wymagających wysokich kwalifikacji. Imigranci przebywający w regionie łódzkim, w zależności od kraju pochodzenia, pracowali głównie w przemyśle wytwórczym, budownictwie i handlu.Wobec aktualnych potrzeb w sytuacji demograficznej starzejącego się społeczeństwa polskiego, jak również takich czynników zewnętrznych, jak np. wojna i kryzys gospodarczy na Ukrainie, spodziewany będzie większy napływ imigrantów spoza UE.Generalnym wnioskiem z badań jest wskazanie, że należy udoskonalić istniejące przepisy prawne oraz stworzyć nowe regulujące w lepszy sposób problem pobytu imigrantów spoza UE, zasad uznawania ich kwalifikacji zawodowych oraz pozyskiwania pracy w Polsce.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Funkcja uzdrowiskowa kształtująca środowisko wiejskie W opracowaniu zwrócono uwagę na funkcję uzdrowiskową nieco odmiennie kształtującą środowisko wiejskie. Problematykę powyższą omówiono na przykładzie wsi opolskiej Kamień Śląski. Oprócz funkcji typowo rolniczej znacząco pełni ona funkcję turystyczną. Na szczególną uwagę zasługuje funkcja uzdrowiskowa, będąca składową turystyki ogólnie pojmowanej. Wprawdzie miejscowość nie ma statusu uzdrowiska, to zapewne docelowo o taki zabiegać będzie. Rzetelnie przeprowadzona „odnowa wsi”, dziedzictwo kulturowe zachowane na jej obszarze dodatkowo sprzyja rozwojowi sektora turystycznego.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ parametrów wejściowych na wielkość przepływów maksymalnych uzyskanych z modelu NRCS-UH W artykule wykonano analizy wrażliwości modelu NRCS UH na zmiany parametrów wejściowych. Badano wpływ kształtu hietogramu opadu, parametru CN i czasu opóźnienia na zmiany przepływów Qmax1% w zlewni niekontrolowanej. Do analizy wybrano zlewnię potoku Izwór o powierzchni 2,169 km2, która jest zlewnią typowo górską i leśną - 86% jej powierzchni stanowią lasy. Wszystkie obliczenia przeprowadzono w programie HEC-HMS 3.4. W programie tym zlewnia została podzielona na zlewnie elementarne, dla których obliczono średnią ważoną wartość parametru CN oraz czas opóźnienia. Tak określone parametry stanowiły dane wejściowe w obliczeniach. Wpływ zmian wielkości parametrów na wyniki uzyskane z modelu ustalono zmieniając ich wielkości o 10% w stosunku do wartości wyjściowych a następnie przeprowadzano symulacje. Przyjęto, iż parametry w modelach będą zmieniane maksymalnie do ±50% wartości wyjściowej. Obliczenia wykazały, że model NRSC-UH jest wrażliwy na zmiany kształtu hietogramu opadu i parametru CN charakteryzującego zdolności retencyjne zlewni. Z kolei, zmiana czasu opóźnienia nie wpływa istotnie na zmianę wielkości przepływów maksymalnych.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Aplikacja współczynnika intensywności do klasyfikacji pokrycia terenu na obszarach rolniczych Technika skaningu lotniczego jest prężnie rozwijającą się metodą szybkiego pozyskiwania informacji przestrzennej. Dane pozyskiwane z pokładu lecącego samolotu lub helikoptera, oprócz trzech współrzędnych (X, Y, Z) często wzbogacone są również o rejestrowaną wartość energii, która została odbita od konkretnej powierzchni. W ten sposób oprócz odwzorowania geometrycznego rzeczywistości otrzymujemy również obraz zróżnicowania powierzchni odbijających promień lasera.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Geoturystyczne walory wybranych obiektów przyrody nieożywionej Litwy W artykule krótko opisano budowę geologiczną Litwy i związane z nią formy krajobrazowe. Krajobraz Litwy został ukształtowany niemal wyłącznie poprzez procesy glacjalne i fluwioglacjalne. Na powierzchni występują zatem głównie osady czwartorzędowe. Wychodnie skał starszych (dewonu, jury, kredy i neogenu) są stosunkowo nieliczne. Pomimo braku gór, geomorfologia Litwy jest urozmaicona; o różnorodności krajobrazu decyduje obecność wzgórz morenowych łagodnych równin, szerokich dolin rzecznych i głęboko wciętych, bystrych rzek, a także wielu jezior. Jednym z najciekawszych regionów Litwy jest znajdująca się na liście UNESCO Mierzeja Kurońska, stanowiąca piaszczysty wał z najwyższymi w północnej Europie wydmami. Eksploatowany jest tam najcenniejszy surowiec Litwy - bursztyn. W artykule przedstawiono ponadto inne warte odwiedzenia miejsca, m.in.: birżański obszar krasowy (zbudowany z dewońskich gipsów i anhydrytów), okolice miasta Pokrój, znane z eksploatacji wapieni permu i dolomitów dewonu, a także miejsc występowania największych głazów narzutowych na Litwie.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przygotowanie samorządów ośrodków regionalnych w Polsce do absorpcji środków polityki spójności Celem pracy jest ocena stopnia przygotowania instytucjonalno-programowego samorządów terytorialnych ośrodków regionalnych w Polsce do absorpcji środków polityki spójności Unii Europejskiej oraz identyfikacja opinii przedstawicieli tych samorządów na temat konsekwencji wynikających z dostępu do tych środków. Artykuł zawiera częściowe wyniki projektu badawczego „Rola środków europejskich dla rozwoju miast Polski – 10 lat członkostwa w Unii Europejskiej” realizowanego przez zespół pracowników Zakładu Analizy Regionalnej Instytutu Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM w Poznaniu, w ramach którego w okresie maj 2014–styczeń 2015 przeprowadzono badania terenowe przy wykorzystaniu techniki ankiety.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przeobrażenia funkcjonalno-przestrzenne miast tradycyjnego regionu społeczno-ekonomicznego - przykład Katowic Tradycyjne regiony społeczno-ekonomiczne powstałe w tzw. drugim cyklu N.D. Kondratiewa (1925) odzwierciedlają etap dominacji górnictwa i hutnictwa w gospodarce. Przykład takiego regionu w Europie Środkowej to konurbacja katowicka. Celem artykułu jest próba usystematyzowania najważniejszych współczesnych przeobrażeń funkcjonalno-przestrzennych, zwłaszcza tych, które nastąpiły po transformacji ustrojowo-gospodarczej. Uwagę skupiono przede wszystkim na: problemach rewitalizacji terenów poprzemysłowych, kształtowaniu się mieszkalnictwa w obrębie ośrodków przemysłowych oraz na tendencjach suburbanizacji.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zespół krajobrazowy Kazimierz Dolny - Janowiec Park Wiślany - Dwa Brzegi Fascynującym przykładem polskiego Ducha Miejsca jest przełom Wisły Środkowej - pomiędzy małymi miastami historycznymi Janowcem i Kazimierzem Dolnym. Autor prowadzi od 20 lat zespołowe prace dotyczące studiów i projektów tego obszaru z dziedziny architektury i architektury krajobrazu. Najnowszą z tych prac (2009) jest koncepcja pod nazwą Park Wiślany Dwa Brzegi. Projekt został zlokalizowany po obydwu stronach rzeki, przy wspomnianych małych miastach. Jego ideą jest - jedna wspólna kompozycja, symbolizująca wzajemne powiązanie kulturowe - Genius Loci.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Uzdrowisko a środowisko przyrodnicze na przykładzie Szczawnicy W opracowaniu zwrócono uwagę na Szczawnicę, miasto województwa małopolskiego, powiatu nowotarskiego, położone w jednym z najpiękniejszych zakątków południowej Polski, na styku Pienin i Beskidu Sądeckiego, w dolinie potoku Grajcarka, dopływu Dunajca. Od połowy XIX wieku jest ono znanym uzdrowiskiem, funkcjonującym już prawie dwieście lat. W 2005 roku postanowieniem sądu uzdrowisko powróciło do przedwojennych właścicieli rodziny hr. Stadnickich. Przeprowadzone analizy, wizje lokalne, inwentaryzacje, wywiady środowiskowe pozwoliły lepiej poznać tę miejscowość, przybliżyć jej ogólny potencjał, pozwoliły na wyciągnięcie stosownych wniosków, zwłaszcza w kontekście możliwości turystycznych, w tym uzdrowiskowych tego szczególnego miejsca, uwzględniając przede wszystkim niepowtarzalne środowisko przyrodnicze.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena stanu ekologicznego osadów dennych wybranych małych zbiorników wodnych Jak wynika z wielu prac naukowych, zbiorniki wodne ulegają zamulaniu z różną intensywnością i w związku z tym wymagają po określonym czasie odmuleniu i renowacji. Sposobów odmulenia jest kilka, jednakże pozostaje problem zagospodarowania osadów wydobytych z dna. To z kolei zależy od jakości osadów dennych, ich stanu ekologicznego, a przede wszystkim od cech chemicznych (zwłaszcza od zawartości metali ciężkich). Właściwości chemiczne osadów zależeć mogą od lokalizacji zbiorników, na obszarach zmienionych antropogenicznie, czy też w terenach czystych ekologicznie. W pracy porównano wyniki badań właściwości osadów kilku wybranych małych zbiorników wodnych oraz stawu rybnego. Zbadano skład granulometryczny osadów, jego zmienność na obszarze dna, zawartość części organicznych oraz obecność sześciu podstawowych metali ciężkich i ich rozkład w zbiorniku. Podjęto próbę określenia matematycznej zależności między składem granulometrycznym i metalami ciężkimi oraz między zawartością części organicznych a metalami ciężkimi. Określono także (na podstawie tabel dopuszczalnego, chemicznego zanieczyszczenia gleb) możliwość rolniczego wykorzystania osadów po ich wydobyciu z dna zbiorników.

Dziedziny: nauki społeczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna