PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Wiązanie cholesterolu przez bakterie fermentacji mlekowej izolowane od dzieci Celem niniejszej pracy było określenie zdolności Lactobacillus rhamnosus ATCC 9595, Lactobacillus casei ATCC 334 oraz szczepów bakterii fermentacji mlekowej wyizolowanych z kału zdrowych dzieci do wiązania cholesterolu w środowisku modelowego soku jelitowego i podłoża MRS Bulion. Do oznaczenia pozostałości cholesterolu w próbkach zastosowano diagnostyczny zestaw enzymatyczny Cholesterol RTU. Hodowle prowadzono w 24-dołkowych płytkach titracyjnych. Pomiary absorbancji przy oznaczaniu stop- nia wiązania cholesterolu oraz OD600 wykonano przy użyciu czytnika mikropłytek Spark 10M. Szczepy wykazujące największy stopień wiązania cholesterolu oceniono pod względem zdolności wzrostu oraz wiązania cholesterolu ze środowiska przy zwiększającym się obciążeniu cholesterolem [g/dm3 ]: 1,66, 2,85 i 3,75. L. rhamnosus i L. casei wykazywały zdolność do wiązania cholesterolu z podłoża MRS Bulion odpowiednio w 68,18 i 83,6 %, natomiast w modelowym soku jelitowym osiągały odpowiednio 60 i 50 %. Szczepy wyizolowane z kału dzieci charakteryzowały się dużą zmiennością w stopniu wiązania choleste- rolu ze środowiska, przy czym lepsze rezultaty osiągnięto w przypadku modelowego soku jelitowego (1,81 ÷ 77,99 %) niż podłoża MRS Bulion (0,49 ÷ 33,14 %). Przy zwiększającej się zawartości cholestero- lu w środowisku badane szczepy wykazywały zmniejszony przyrost biomasy, co korelowało ze zmniej- szonym stopniem wiązania tego związku. Największą redukcję cholesterolu z modelowego soku jelitowe- go uzyskano przy jego stężeniu – 1,66 g/dm3 . Stężenie cholesterolu 3,75 g/dm3 skutkowało zahamowaniem przyrostu biomasy, a tym samym najmniejszym ubytkiem tego związku ze środowiska.

Dziedziny: nauki rolnicze, technologia żywności i żywienia
Fraktalne uęcie funkcji zarządzania Analiza i ocena położenia poszukiwanych atraktorów, które mogą tworzyć fraktale, może być pomocna w nauce o zarządzaniu. Uporządkowany atraktor może ilustrować proces zarządzania. Poznając jego strukturę można dokładniej przewidywać oraz modyfikować procesy zarządzania, które mają najczęściej bezpośredni wpływ na procesy pracy. Artykuł ukazuje, iż analizę położenia punktu w przestrzeni możemy oceniać w ujęciu dwuwymiarowym (2D), trójwymiarowym (3D) i w ujęciu czterowymiarowym (np. węzła homeomorficznego lub wstęgi Móbiusa). Artykuł opisuje jak fraktalne ujęcie funkcji zarządzania, może opisywać proces analizy i ich oceny np. w zakresie kosztów itp.

Dziedziny: nauki rolnicze, technologia żywności i żywienia
Naturalne substancje pochodzenia roślinnego negatywnie oddziałujące na zdrowie krów oraz jakość mleka Celem pracy było omówienie zagrożeń dla zdrowia zwierząt wywołanych przez naturalne substancje szkodliwe, tj. fitotoksyny i mikotoksyny pochodzące z pasz, z uwzględnieniem ich negatywnego wpływu na jakość mleka, a w konsekwencji na zdrowie człowieka. Jako najbardziej szkodliwe związki pochodzące z pasz najczęściej wymieniane są: alkaloidy, glikozydy, saponiny, olejki eteryczne i kwasy organiczne, a także toksyny produkowane przez grzyby pleśniowe. Mniejszą szkodliwością charakteryzują się natomiast: glukozynolany, kumaryny i pochodne furanokumaryny, lektyny, a także fitoestrogeny. Zarówno związki szkodliwe występujące naturalnie w zielonce i w innych paszach objętościowych, jak również mikotoksyny stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt, oddziałując na ich produkcyjność, jak też na jakość surowców, w tym mleka. Największe zagrożenie dla zdrowia zwierząt i ludzi stanowi aflatoksyna B₁ z uwagi na jej udowodnione działanie kancerogenne i mutagenne. Jak wskazują raporty z systemu RASFF, rzadko dochodzi jednak do wystąpienia tego typu zagrożeń. Wynika to z selektywnego pobierania paszy przez zwierzęta, zwłaszcza wypasane, jak również z działań podejmowanych przez hodowców w ramach Dobrych Praktyk Rolniczych.

Dziedziny: nauki rolnicze, technologia żywności i żywienia
Analiza wiązania wody w wybranych surowcach zielarskich ® W artykule przedstawiono wyniki badań stopnia wiązania wody w wybranych surowcach zielarskich pozyskiwanych w zbiorze ręcznym z naturalnych siedlisk z obszaru Puszczy Białowieskiej. Materiał do badań stanowił susz uzyskany w wyniku suszenia konwekcyjnego w zakładzie produkcyjnym EkoHerba. Badania obejmowały pomiar zawartości wody oraz aktywności wody. Stwierdzono, że wśród 10 przeanalizowanych surowców, występują znaczące różnice w stopniu wiązania wody. Procentowa zawartość wody w analizowanych surowcach mieściła się w granicach 6-15%. Aktywność wody zawierała się w przedziale 0,318<aw <0,719. W wyniku analizy przeprowadzonych badań stwierdzono istnienie trzech grup surowców zielarskich o różnym stopniu wiązania wody.

Dziedziny: nauki rolnicze, technologia żywności i żywienia
Wpływ Oenococcus oeni na parametry enologiczne polskich win gronowych Celem pracy było określenie parametrów enologicznych win odkwaszanych mikrobiologicznie. Przedmiotem badań były młode wina czerwone Marechal Foch i Frontenac oraz białe Seyval Blanc odkwaszane przy użyciu kultury starterowej Viniflora Oenos (Oenococcus oeni). Przed odkwaszaniem i po nim wykonano analizę zawartości alkoholu, kwasowości ogólnej, lotnej, polifenoli oraz oznaczono aktywność przeciwutleniającą i profil związków lotnych. Nie powiodła się próba zniwelowania nadmiernej kwasowości wina Frontenac. Stosowany do odkwaszania O. oeni spowodował zmniejszenie kwasowości ogólnej wina Marechal Foch o 28 %, a wina Seyval Blanc – o 12 %. Wykazano wzrost kwasowości lotnej we wszystkich badanych winach (w Marechal Foch o 69 %, we Frontenac o 20 % i w Seyval Blanc o 95 %). Stwierdzono wzrost aktywności przeciwutleniającej we wszystkich badanych winach i polifenoli ogółem w winach czerwonych po fermentacji jabłkowo-mlekowej. O. oeni spowodował wzrost zawartości octanu etylu oraz zmniejszenie octanu izobutylu i heksanianu etylu we wszystkich badanych winach. W badaniach wykazano ograniczoną przydatność szczepionki do odkwaszania win klimatu umiarkowanego o wysokiej kwasowości ogólnej i dużej zawartości alkoholu.

Dziedziny: nauki rolnicze, technologia żywności i żywienia
Metody modelowania matematycznego kształtu jabłek W artykule przedstawiono propozycję sześciu metod matematycznego modelowania kształtu jabłek. Kształt jabłka opisano posługując się: obrotem modyfikowanego równania konchoidy okręgu względem naturalnej osi symetrii jabłka, równaniem torusa, macierzą geometrii, konturami przekrojów poprzecznych, konturami przekrojów poprzecznych i wygładzaniem danych, konturami przekrojów podłużnych i wygładzaniem danych. Do opisu kształtu 3D jabłka w przestrzeni cyfrowej wykorzystano narzędzia grafiki komputerowej. Opisy kształtu konturów przekrojów jabłka (pochodzących z fotografii lub mechanicznego cięcia) zapisano za pomocą krzywych Béziera. Do modelowania wybrano jabłko odmiany Jonagored. Przedstawione metody mogą być stosowane do matematycznego modelowania kształtu jabłek.

Dziedziny: nauki rolnicze, technologia żywności i żywienia
Wytwarzanie fitaz, celulaz i ksylanaz przez wybrane szczepy grzybow strzepkowych W pracy przebadano dwanaście szczepów grzybów strzępkowych z rodzaju Aspergillus, Trichoderma i Rhizopus pod względem zdolności do biosyntezy fitaz oraz enzymów towarzyszących tj. celulaz i ksylanaz, w hodowlach wstrząsanych oraz SSF, w obecności zmielonej fasoli, skrobi kukurydzianej, rzepaku oraz mąki sojowej jako źródeł węgla. Jedenaście szczepów było zdolnych do biosyntezy fitaz, wykazano jednak znaczne zróżnicowanie poziomu aktywności w zależności od źródła węgla w pożywce. Najefektywniejszym źródłem węgla do syntezy tych enzymów była zmielona fasola oraz skrobia kukurydziana. Największymi uzdolnieniami do biosyntezy fitaz charakteryzowały się szczepy Aspergillus niger 551 (34,56 nKat g⁻¹) oraz Aspergillus cervinus (31,85 nKat g⁻¹). W hodowlach prowadzonych w systemie SSF na zmielonej fasoli z udziałem obu szczepów uzyskano zwiększenie aktywności właściwej fitaz w porównaniu z hodowlą wgłębną. Enzymy towarzyszące, tj. celulazy i ksylanazy, w tych warunkach hodowlanych wytwarzane były na niskim poziomie.

Dziedziny: nauki rolnicze, technologia żywności i żywienia
Wpływ procesów technologicznych na zawartość substancji bioaktywnych w owocach borówki czernicy Celem pracy było określenie wpływu procesów technologicznych, takich jak: mrożenie, pasteryzacja, liofilizacja oraz produkcja soku i konfitury na zawartość substancji bioaktywnych w owocach borówki czernicy. Surowe owoce charakteryzowały się zawartością polifenoli średnio na poziomie 543 mg GAE/100 g, co warunkowało ich aktywność przeciwutleniającą (7,7 mmol Troloxu/100 g owoców). Równocześnie surowe owoce w 100 g zawierały 43,7 mg kwasu askorbinowego Procesy technologiczne wpłynęły na zmniejszenie zawartości związków bioaktywnych w badanych owocach. Najmniejsze straty polifenoli ogółem i witaminy C stwierdzono po procesie mrożenia (odpowiednio: 18 i 11 %), natomiast największe ubytki tych związków wystąpiły podczas produkcji soków (odpowiednio: 64 i 58 %). Także soki charakteryzowały się niską aktywnością przeciwutleniającą (1,94 mmola Troloxu/100 g produktu). Najniższą aktywnością przeciwutleniającą w stosunku do surowca świeżego (po uwzględnieniu wydajności procesu) charakteryzowały się owoce liofilizowane. Z tego względu proces liofilizacji nie jest odpowiednią metodą utrwalania owoców borówki czernicy. Mimo znacznych strat składników bioaktywnych podczas utrwalania i przetwarzania, przetwory z borówki czernicy są dobrym ich źródłem, zwłaszcza gdy uwzględni się sezonowość pozyskiwania owoców.

Dziedziny: nauki rolnicze, technologia żywności i żywienia
Zmiany w art. 11 nowelizacji Prawa upadłościowego i jej możliwe konsekwencje dla funkcjonowania piramid finansowych Polsce W dniu 1.01.2016 r. weszła w życie ustawa Prawo restrukturyzacyjne, nowelizująca dotychczasową ustawę Prawo upadłościowe i naprawcze z roku 2003. Wprowadzo- no w niej między innymi zmiany w przesłankach niewypłacalności podmiotów gospodarczych. Artykuł koncentruje się na interpretacji nowych przepisów pod kątem możliwości wykorzystania ich przez piramidy finansowe. W wyniku przeprowadzonej analizy wskazano, że w szczególności zmiany dotyczące przesłanki zadłużeniowej, opisanej w art. 11 ust. 2 znowelizowanej ustawy, mogą stanowić podstawę dla piramid finansowych prowadzenia legalnej działalności przez dwa, a nawet trzy lata. Powyższe konsekwencje nowelizacji ustawy stoją w sprzeczności z deklaracjami, że zmiany w prawie upadłościowym miały wyeliminować te z wcześniejszych rozwiązań, które nie sprawdziły się w praktyce i umożliwiały dłużnikowi działanie w celu pokrzywdzenia wierzycieli.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Instrumentalizacja prawa a kryzys konstytucyjny – refleksja na gruncie kilku aktualnych ustaleń Profesora Piotra Winczorka Instrumentalizacja prawa jest jednym z ważniejszych zagadnień badawczych, które przynależą do dorobku myśli Profesora Piotra Winczorka. Łącząc problem granic dopuszczalnej instrumentalizacji prawa z zagadnieniem aksjologii prawa, Autor ten przyjął stanowisko nieredukcjonistyczne i wskazał autoteliczne wartości prawa oraz realizowane przez system prawny wartości pozaprawne jako kryteria oceny aktów instrumentalizacji prawa. W oparciu o wnikliwą obserwację praktyki prawa, przede wszystkim działań prawodawcy, zaproponował typologię różnych przypadków patologicznej instrumentalizacji prawa. Zestawienie poszczególnych aktów tworzenia i stosowania prawa, które można odnaleźć w trwającym w Polsce kryzysie konstytucyjnym, z typami wskazanymi przez Prof. P. Winczorka prowadzi do wniosku, że jego typologia jest nie tylko aktualna, ale stanowi trafne narzędzie pogłębionej deskrypcji trwającego kryzysu. Ponadto, pozwala na wskazanie innego zagrożenia dla porządku prawnego, tj. próby instrumentalizacji wartości konstytucyjnych. W obliczu tego niebezpieczeństwa zasadnym wydaje się sformułowanie postulatu przeprowadzania wykładni aksjologicznej konstytucji, której celem byłoby odczytanie danej zasady prawnej w hermeneutycznym kontekście systemu aksjologicznego, z którego genealogicznie wywodzi się dana zasada prawna.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Moment rozpoczęcia korzystania z pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku dochodowego z tytułu realizacji nowej inwestycji Polska Strefa Inwestycji jest mechanizmem udzielania przedsiębiorcom wsparcia w realizowaniu nowych inwestycji, który funkcjonuje w Polsce od 2018 r. Wsparcie jest udzielane w formie zwolnienia z podatku dochodowego. Celem niniejszego artykułu jest ustalenie momentu, od którego przedsiębiorca może rozpocząć korzystanie ze zwolnienia, tzn. od którego momentu jest uprawniony do niepłacenia podatku od dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie określonym w decyzji o wsparciu oraz w granicach zakreślonych przedmiotem działalności gospodarczej ujętej w decyzji o wsparciu za po mocą kodów PKWiU1. Celem niniejszego artykułu jest również weryfikacja, czy ustawodawca różnicuje moment rozpoczęcia korzystania z pomocy publicznej w zależności od rodzaju nowej inwestycji, czy uzależnia go od zakończenia realizacji inwestycji lub też od uzyskania dochodu z nowej inwestycji. Rozpatrywany problem jest istotny z perspektywy efektywnego wykorzystania przez przedsiębiorców przyznanej im pomocy publicznej.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2017 r., II OSK 3025/15, LEX nr 2390501 Glosa dotyczy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dnia 31 sierpnia 2017 (II OSK 3025/15), który stanowi, że przy określaniu zakresu stron postępowań administracyjnych w sprawach odnoszących się do pozwolenia na budowę, należy uwzględnić wszelkie oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, które w świetle prawa powszechnie obowiązującego, może oznaczać ograniczenie właścicieli w wykonywaniu ich praw. W świetle orzeczenia NSA, ustalenie stron postępowania powinno być poprzedzone analizą wielu przepisów, w tym przepisów Kodeksu cywilnego, jeżeli nieruchomość jest narażona na immisje.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Służba publiczna w świetle personalistycznej koncepcji administracji publicznej Koncepcja administracji publicznej zależy od poglądów tych, którzy je tworzą. Z koncepcji zaś wynika sposób rozwiązywania szczegółowych problemów, w tym sposób budowania norm prawnych i wprowadzania konstrukcji organizacyjnych. Sama koncepcja administracji publicznej uwarunkowana jest założeniami filozoficznymi, często nawet nieuświadomionymi. Najczęściej chodzi tutaj o założenia aksjologiczne, które jednak wynikają z antropologii lub ontologii. Na kształt współcześnie rozwijanych koncepcji administracji publicznej mogą więc mieć wpływ różne poglądy. Nie jest łatwo dokonać pełnej klasyfikacji poglądów mających wpływ na koncepcje administracji publicznej. Często są to bowiem koncepcje sięgające do wielu źródeł. Można jednak próbować wyodrębnić pewne wiodące kierunki. Są wśród nich: koncepcje humanistyczne, koncepcje normatywistyczne, koncepcje pragmatyczne, koncepcje socjalistyczne, koncepcje personalistyczne, koncepcje modernistyczne (ponowoczesne). Jednym z podstawowych założeń personalistycznej koncepcji administracji publicznej jest dobro wspólne, z kolei określenie istoty służby publicznej wymaga rozróżnienia materialnego i organizacyjnego rozumienia tego pojęcia.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Ochrona praw dziecka w świetle regulacji prawa międzynarodowego i polskiego Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia ochrony praw dziecka w świetle regulacji prawa polskiego i międzynarodowego. Rozważania dotyczące podstaw prawnych ochrony praw dziecka podzielono na cztery podpunkty. W pierwszej kolejności zostało omówione prawo do wychowania w rodzinie, która jest podstawową jednostką społeczną. Kolejny podpunkt traktował o prawie do godziwych warunków socjalnych. Następne rozważania dotyczyły prawa do nauki jako prawa kulturalnego przysługującemu każdemu dziecku. Poruszono także zagadnienie prawa do życia, które jest niezbywalne i nieodzownie połączone z prawem do ochrony zdrowia.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Ubezpieczenie z tytułu zdarzeń medycznych Regulacje obowiązujące od 2012 r., określające zasady oraz tryb ustalania odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadku zdarzeń medycznych, budziły wiele wątpliwości dotyczących charakteru prawnego umowy ubezpieczenia z tytułu tych zdarzeń (ubezpieczenie obowiązkowe czy ubezpieczenie dobrowolne; ubezpieczenie z tytułu następstw nieszczęśliwych wypadków czy ubezpieczenie OC) oraz samej odpowiedzialności podmiotów leczniczych. W praktyce wątpliwości dotyczyły dodatkowego obciążenia szpitali obowiązkiem opłacenia składki ubezpieczeniowej, a w razie braku ubezpieczenia lub wyczerpania sumy ubezpieczenia – koniecznością zaspokojenia roszczeń wnioskodawcy. Szereg wątpliwości praktycznych oraz prawnych spowodowały nowelizację obowiązujących przepisów.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Zasada prawdy materialnej a prawo do prywatności w polskim procesie karnym Przedmiotem niniejszego artykułu jest przybliżenie relacji jaka zachodzi między obowiązywaniem w polskim procesie karnym zasady prawdy materialnej a ochroną prawa do prywatności jego uczestników. Konieczność poczynienia przez organy procesowe prawdziwych ustaleń faktycznych rodzi bowiem ryzyko ingerencji w sferę prywatną jednostek, które w różnych rolach, biorą udział w postępowaniu karnym. Instytucjami istotnymi, z punktu widzenia realizacji dyrektyw wynikających z zasady prawdy materialnej, dla ochrony prawa do prywatności, są przede wszystkim przesłuchanie świadka, przeszukanie oraz oględziny i to ich szersza analiza, w kontekście potencjalnych ograniczeń, jakich doznaje zasada prawdy materialnej, z uwagi na obowiązek poszanowania prawa do prywatności, stanowi przedmiot rozważań niniejszego artykułu.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Prawo w służbie humanizacji życia Artykuł zamierza wykazać wpływ prawa na procesy humanizacji życia w wymiarze osobowym i społecznym. Prawo to powszechne doświadczenie wszystkich ludzi, jest tworzone przez człowieka i dla człowieka: „cum igitur hominum causa omne ius constitutum sit”. Fundament prawa opiera się na jednakowej i niezbywalnej godności osoby ludzkiej. Człowiek posługuje się prawem w wysiłku realizacji swego człowieczeństwa i lepszej przyszłości. Prawo to także kluczowy regulator życia społecznego, prawo konsoliduje więzi społeczne, wzmacnia struktury państwa, tworzy wspólnotę narodów. Humanizację prawa objawia jego wyzwalająca funkcja. Prawo stanowi oparcie dla słabszych, człowiek swojej pozycji nie musi bronić siłą, jego miejsce w społeczeństwie gwarantuje mu prawo. Dzięki prawu w sytuacjach konfliktowych został wygaszony dźwięk broni. Człowiekowi w poszukiwaniu procedur organizacji życia przyświeca idea zawarta w twierdzeniu Anaksymandera z Miletu, iż człowiek pragnie być sobą, człowiek zabiega o kształt swego losu. Prawo dąży do realizacji sprawiedliwości, chce oddać każdemu to, co mu się należy. Prawo nie utożsamia się z moralnością – to jednak nie może uznać za słuszne tego, co jest złem z punktu widzenia moralnego. Prawo odwołuje się do prawdy, choć prawdy nie dekretuje, to jednak prawo oparte na kłamstwie byłoby destrukcją samego prawa. W demokratycznym państwie o tym, co jest prawem, stanowi większość obywateli. Większość głosów nie orzeka o prawdzie, nie stanowi o tym, co dobre, a co złe etycznie. Decyzja większości stanowi o tym, co jest legalne. System demokracji opiera się na zasadach wolności i równości wszystkich obywateli. Dzięki tym zasadom respektuje się zarazem zdania tych, którzy są w mniejszości. Tworzenie prawa jest sztuką „ars legesferendi”. Prawo nie jest fotografią społeczeństwa, prawo nie mówi, jak jest, lecz jak być powinno; stąd „lex respicit futura”. Prawo liczy na szansę przemiany człowieka, na budowę świata o bardziej ludzkim wizerunku. Prawnika można porównać z powołaniem lekarza. Lekarz staje nad chorym, aby go leczyć, a nie zajmować się wypisywaniem recept, choć proces leczenia następuje poprzez wypisywanie recept. Podobnie prawnik nie może ograniczać swojej uwagi do świata norm, lecz poprzez normy i ich aplikację czynić świat bardziej sprawiedliwym i godnym człowieka.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Imposybilizm prawny a rozliczalność administracji Celem artykułu jest przedstawienie wybranych aspektów zagadnienia imposybilizmu prawnego (administracyjnoprawnego) oraz zaproponowanie rozwiązań ustrojowych mogących przyczynić się do zmniejszenia skali występowania tego negatywnego zjawiska. W artykule w pierwszym rzędzie odniesiono się do przyczyn imposybilizmu prawnego oraz jego postaci. Następnie przedstawiono stosowane i sprawdzone w rozwiniętych administracjach rozwiązanie ustrojowe, jakim jest rozliczalność administracji, oraz zaproponowano jego zastosowanie w polskim prawie administracyjnym. W opracowaniu posłużono się m.in. metodą przenoszenia rozwiązań z zakresu zarządzania do prawa administracyjnego. W opracowaniu postawiono tezę, że systemowe i prawidłowe wprowadzenie instytucji rozliczalności administracji do polskiego systemu prawa administracyjnego (w postaci odpowiednich norm ustrojowych) może istotnie przyczynić się do zmniejszenia zakresu imposybilizmu prawnego. Rozważania przedstawione w artykule prowadzone są w dwóch płaszczyznach – formalno-dogmatycznej oraz realizmu prawnego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne
Jakość kształcenia w szkolnictwie wyższym (perspektywa gry organizacyjnej) Jakość kształcenia w szkolnictwie wyższym dotyczy zarówno procesu kształcenia, jak i wykształcenia wyższego jako dobra wytwarzanego w procesach kształcenia. W ostatnich kilkudziesięciu latach stała się zasadniczym problemem polityki publicznej w obszarze szkolnictwa wyższego w wymiarze poszczególnych państw uczestniczących w Procesie Bolońskim i w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego. W konsekwencji wzrosło także zainteresowanie nauk społecznych procesami kształcenia w szkolnictwie wyższym, a jedną z centralnych idei stało się zarządzanie jakością kształcenia. Badania nad jakością kształcenia są prowadzone przez przedstawicieli wielu nauk społecznych, przy użyciu różnorodnych podejść badawczych. Proponowane w artykule podejście badawcze nawiązuje do koncepcji gry organizacyjnej i wykorzystuje założenia oraz aparat pojęciowy tzw. podejścia decyzyjnego w odniesieniu do podejmowania decyzji publicznych. W szczególności przyjęto założenie, że działania podmiotów uczestniczących w różnych rolach w procesie kształcenia można opisywać i wyjaśniać jako decyzje graczy uczestniczących w wielopodmiotowych oraz wielopoziomowych grach o organizację procesów kształcenia oraz o wykształcenie wyższe. Gry o procesy kształcenia oraz o wykształcenie wyższe są obecnie toczone nie tylko w hierarchicznej strukturze państwa, ale również w szerszej strukturze organizacyjnej, jaką jest Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego. Zarządzanie jakością kształcenia w tym obszarze nie jest sterowane odgórnie i polega przede wszystkim na uzgadnianiu wiążących, kierunkowych rozwiązań instytucjonalnych, jakie mają prowadzić do wzrostu konkurencyjności procesów kształcenia i wykształcenia wyższego oferowanego przez europejskie szkoły wyższe.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki prawne