PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Wpływ pandemii na polską, bułgarską i czeską leksykologię w roku 2020 i na początku 2021 Przedmiotem uwagi są szybko następujące, podczas pandemii, konsekwencje językowe – leksykalne (nowe słowa, zwielokrotniona częstotliwość użycia istniejących słów) i komunikacyjne, stanowiące dla językoznawców ciekawą podstawę badań współczesnych języków, z których trzy: polski, bułgarski, czeski stały się fundamentem analizy i badań frekwencyjnych. Mimo, że omawiane procesy językowe mają charakter globalny, to tendencje leksykalne w poszczególnych językach, jak i funkcje mowy, realizowane są w różny sposób, z heterogenicznym natężeniem, dlatego warto przyjrzeć im się bliżej. Prezentowany w artykule materiał został wyekscerpowany z dostępnych w sieci i na bieżąco notujących jednostki języka źródeł. Były nimi korpusy językowe: Narodowy korpus języka polskiego, Bułgarski narodowy korpus, Czeski narodowy korpus, autorski Polsko-bułgarsko-rosyjski korpus równoległy, którego autorka artykułu jest współautorką i przeglądarki typu: frazeo.pl czy slowanaczasie oraz słowniki elektroniczne, np.: miejski.pl. Pomocne stały się polskie, bułgarskie i czeskie programy publicystyczne i informacyjne, a także najmłodsza, choć nieliczna, literatura naukowa.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Czy języki marketingu „mogą kłamać”? Recenzja monografii Magdaleny Smoleń-Wawrzusiszyn "Polskie dyskursy marketingu. Perspektywa lingwistyczna" Autorka przedstawia główne założenia i treści monografii naukowej Smoleń-Wawrzusiszyn Polskie dyskursy marketingu. Perspektywa lingwistyczna. Praca ta zostaje usytuowana w kontekście krytycznej analizy dyskursu i badań nad profesjolektami tzw. „nowych zawodów”. Zmiany zachodzące w obrębie tego stylu/stylów stają się indeksem zmian w społecznej i kulturowej rzeczywistości Polski po 1989 r., m.in. wzmożonych postaw i praktyk konsumenckich Polaków.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
‘Misja pokojowa’ czy ‘krwawa jatka’: eufemizmy i dysfemizmy w dyskursie medialnym na przykładzie relacji z wojny w Syrii w polskiej prasie Eufemizmy są wszechobecne zarówno w codziennej komunikacji jak i w dyskursie medialnym. Niniejszy artykuł omawia pierwotne i wtórne funkcje eufemizmów w procesie komunikacji, językowe i pozajęzykowe motywacje zastosowania eufemizmów i dysfemizmów, oraz rolę jaką odgrywają w konstruowaniu i negocjowaniu wiedzy i władzy w dyskursie. Powyższe zagadnienia skonfrontowane są z procesem dehumanizacji językowej w ujęciu psychologicznym na podstawie badań Alberta Bandury. Na koniec strategie eufemizujące przedstawione są w kontekście dyskursu medialnego na temat wojny domowej w Syrii na podstawie tekstów „Gazety Wyborczej” i „Rzeczpospolitej”.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
“Someone I’ve Been Watching for Awhile”. Selected linguistic and semantic problems in English and Spanish translations of Wisława Szymborska’s poem Ktoś, kogo obserwuję od pewnego czasu “Ktoś, kogo obserwuję od pewnego czasu”. Wybrane problemy językowe i semantyczne w przekładach na język angielski i hiszpański wiersza Wisławy Szymborskiej Ktoś, kogo obserwuję od pewnego czasu Celem artykułu jest zbadanie najważniejszych cech wiersza Wisławy Szymborskiej pt. Ktoś, kogo obserwuję od pewnego czasu, które powinny zostać zachowane w przekładzie, a następnie przeanalizowanie, jak cechy te zostały oddane w przekładach na język angielski i hiszpański. Poprzez zestawienie i porównanie dwóch przekładów nie tylko z oryginałem, ale również ze sobą nawzajem autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, jakie strategie tłumaczeniowe zostały wykorzystane oraz czy podobne strategie mogą być wykorzystane w różnych językach. Ponadto artykuł stawia pytanie o to, w jakim stopniu użycie danej strategii jest uwarunkowane przez język docelowy, a w jakim zależy od decyzji tłumacza.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Analiza mechanizmów zachowania spójności w komunikacie multimodalnym na przykładzie relacji na żywo, w ramach teorii modelu sytuacji; propozycja modelu spójności dla telewizyjnego przekazu reporterskiego W artykule przedstawiono model spójności komunikatu multimodalnego skonstruowany z perspektywy modelu przetwarzania tekstu Event-Indexing Model. Podejście to pozwala na wyróżnienie dwóch perspektyw analizy spójności komunikatu multimodalnego: paralelnej oraz sekwencyjnej. Umożliwia także porównanie stopnia spójności różnych typów komunikatów multimodalnych oraz przewidywanie wpływu zmian poziomu spójności na przetwarzanie komunikatu. Proponowany model daje możliwość analizy spójności zarówno z punktu widzenia odbiorcy, jak i nadawcy komunikatu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
O niektórych mniej popularnych modelach nazwisk odimiennych na Podlasiu (Bielsk Podlaski , Hajnówka , Siemiatycze ) Celem artykułu jest omówienie najmniej popularnych modeli nazwisk odimiennych współcześnie występujących w Bielsku Podlaskim, Hajnówce i Siemiatyczach. W oparciu o dane statystyczne ustalono, że wśród nazwisk posiadających formalne wykładniki nazwiskotwórcze najniższą frekwencją odznaczają się antroponimy derywowane przyrostkami -ow/-ew (np. Charitonow, Wasiljew), -enko (np. Antonienko, Roszczenko), -in/-yn (np. Danilin, Guryn), -ejko (np. Miczejko), -owiak (np. Waszkowiak), -enia (np. Mojsienia). Zaledwie jednokrotnie odnotowano w badanym źródle nazwiska na -ajło (Kiczkajło), -anis (Walendukanis), -atus (Polikatus), -eńko (Stasieńko), -(l)er (Feszler), -ów (Sobków), -son (Patterson). W podstawach motywacyjnych wystąpiły przede wszystkim imiona pochodzenia chrześcijańskiego (w wariancie wschodniosłowiańskim /cerkiewnym lub polskim), rzadziej pojawiły się imiona słowiańskie nieposiadające motywacji religijnej (np. w nazwiskach Dobrenko, Jaganow, Myślejko, Radzymin).

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Charakterystyka dyrektywnych aktów mowy występujących w hejcie internetowym Artykuł prezentuje wyniki badań na temat występowania dyrektywnych aktów mowy w hejcie internetowym. Podstawę materiałową stanowią komentarze znajdujące się pod artykułami zamieszczanymi w jednym z serwisów plotkarskich, w którym publikowane są treści dotyczące życia celebrytów i ludzi ze sfery show biznesu. Przeprowadzona analiza pokazuje, że zachowaniem hejterów nie kieruje jedynie potrzeba wyładowania agresji poprzez deprecjonowanie i obrażanie, ale także chęć wpłynięcia na postawy i zachowania innych ludzi. W tym celu stosują oni strategie, które odpowiadają dyrektywnym aktom żądania, rady, zalecenia, pouczenia, instruowania i grożenia.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Swoistość form adresatywnych w tekstach współczesnych gazet polskojęzycznych wydawanych w Ukrainie (na tle normy ogólnopolskiej) W artykule analizowane są nominalne oraz atrybutywno-nominalne formy adresatywne występujące w tekstach gazet polskojęzycznych wydawanych w Ukrainie w XX wieku. Materiał badawczy dotyczy adresatywów swoistych pod względem formy lub funkcji na tle normy ogólnopolskiej. Omówiono przyczyny ich powstawania w warunkach kontaktów językowo-kulturowych oraz ich osobliwości funkcjonalno-pragmatyczne w polszczyźnie w Ukrainie. Za pomocą kulturalnojęzykowych kryteriów oceny środków językowych ustala się (uwzględniając również szerszy od prasowego materiał badawczy) skalę akceptowalności analizowanych form adresatywnych w polonocentrycznej wspólnocie komunikacyjnej w Ukrainie.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Źródła polskiej leksyki harcerskiej Celem artykułu jest charakterystyka źródeł leksyki w środowisku harcerskim. Materiał badawczy pochodzi ze źródeł wewnętrznych – poradników harcerskich, oraz źródeł zewnętrznych – słowników języka ogólnego. Słownictwo wyekscerpowano, stosując teorię pól znaczeniowych i zaznaczono jego pierwotne pola tematyczne (obszary, z których zostało przeniesione). Następnie materiał przeanalizowano pod kątem mechanizmów pojawiania się w zasobie leksykalnym harcerzy. W badanym zbiorze zaobserwowano zapożyczenia (wewnętrzne i zewnętrzne), neologizmy oraz neosemantyzmy (autorsko podzielone na właściwe, precyzujące i kolokacyjne).

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Semantyczny paradygmat kategorii przypadka i jego wykładniki formalne (z perspektywy języków polskiego i macedońskiego) Autorka analizuje paradygmat przypadków w językach polskim oraz macedońskim i stwierdza, że paradygmat ten, kontynuując starą tradycję języków klasycznych, składa się z trzech różnych segmentów: przypadków adwerbalnych, przypadka adnominalnego (Genetiw) i przypadka „deontycznego” (Wokatiw); rdzeniem zbioru adwerbalnego jest trio N-D-A – potwierdzenie antropocentrycznego charakteru języka.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Stan języka ukraińskiego po odzyskaniu przez Ukrainę niepodległości w sierpniu 1991 roku W artykule przedstawiono zmiany w języku ukraińskim po odzyskaniu przez Ukrainę niepodległości. Przed 1991 rokiem władza radziecka – prócz znanych z czasów Rosji carskiej różnego rodzaju zakazów ‒ stworzyła system ingerencji w wewnętrzne prawa językowe, zabraniając jednych wyrazów, konstrukcji syntaktycznych czy zasad ortograficznych, a propagując inne, bliższe językowi rosyjskiemu, który de facto posiadał pozycję dominującą w każdej prawie dziedzinie. Doprowadziło to do nienormalnej sytuacji językowej, nieświadomego mieszania języka ukraińskiego i rosyjskiego, do „rozchwiania” norm języka ukraińskiego zarówno fonetycznych, jak i morfologicznych, a także norm syntaktycznych oraz łączliwości leksykalnej. Dlatego też po 1991 roku ‒ prócz zmian w systemie leksykalnym, związanych z rozwojem nauki, techniki oraz przekształceniami politycznymi i ekonomicznymi ‒ obserwujemy dążenie do odejścia od form zrusyfikowanych, naruszających normy ukraińskiego języka literackiego i powrót do starych rodzimych tradycji językowych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Angielskie dublety leksykalne w polskiej prasie kobiecej – kilka uwag o ocenie innowacji językowych W artykule podjęto próbę oceny występujących w polskiej współczesnej prasie kobiecej angielskich dubletów leksykalnych przez pryzmat kryteriów oceny innowacji językowych (kryterium wystarczalności, ekonomiczności języka oraz estetyczne). Analiza wyodrębnionych anglicyzmów pozwoliła na konstatację, iż większość tychże dubletów to słownictwo zbędne w leksykalnym zasobie polszczyzny. Ekspansywna amerykanizacja kultury polskiej oraz języka polskiego przyczynia się jednak do coraz większej frekwencji owych dubletów w tekstach prasowych, choć, zważywszy na ich częstą niejasność znaczeniową oraz zakłócenia komunikacyjne, których są przyczyną, należy stwierdzić, że użycie tego typu elementów językowych powinno zostać w znacznym stopniu ograniczone.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Syntagmy skonwencjonalizowane zawierające wyrazy głęboki i глибокий w języku polskim i ukraińskim Artykuł jest poświęcony zagadnieniom związanym z łączliwością semantyczną wyrazów głęboki i глибокий w obrębie każdego z ich znaczeń. Badanie jest oparte zarówno na informacjach zawartych w słownikach każdego z języków, jak i danych korpusowych (wykorzystano zasoby zrównoważonej wersji NKJP oraz ГРАК). Z materiału leksykograficznego oraz korpusowego wyekscerpowano wszystkie kolokaty obu przymiotników, a następnie ujawniono typowe – skonwencjonalizowane – syntagmy zawierające leksemy głęboki i глибокий. Wskutek wnikliwej analizy wyciągnięto wnioski także na temat podobieństw w zakresie łączliwości semantycznej badanych przymiotników.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Leksyka mikropola tematycznego MUCHA w języku mieszkańców okolic Pobiedzisk w środkowej Wielkopolsce Autorka artykułu omawia wąską grupę słownictwa skupionego wokół tematu MUCHA. Przytaczane w tekście poświadczenia terenowe pochodzą z najnowszych eksploracji w okolicach Pobiedzisk, miasta położonego w niedalekiej odległości od Poznania. Autorka podkreśla wartość współpracy ze szkołami w pozyskiwaniu lokalnej leksyki.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Jeszcze o słówku jak w wyrażeniach jak na _ Autorka omawia trzy przypadki użycia ciągu jak na _. Po pierwsze, wyróżnia jednostkę jak na _s, która wskazuje, w jakiej sytuacji to, co jest mówione, jest prawdziwe o czymś. Jednostka ta wraz ze swoim uzupełnieniem tworzy odrębną frazę wydzieloną prozodycznie i syntaktycznie niepowiązaną z kontekstem. Podobne cechy prozodyczne i składniowe wykazuje podtyp kolejnego przypadku – jednostka jak na _NEG.. Jej specjalizacja semantyczna jest skorelowana z ograniczeniami nałożonymi na rzeczownik wypełniający jej miejsce walencyjne. Po drugie, autorka wyróżnia komparatywne _ jak _ z wypełnieniem czasownikowym po lewej i frazą przyimkową z na po prawej stronie. Autorka zauważa, że określone wypełnienia tego modelu stabilizują się na mocy kulturowych przyzwyczajeń. Po trzecie wreszcie, autorka omawia wyrażenie, które nadal znajduje się na drodze do leksykalizacji: jak na otwierające miejsce dla rzeczowników odczasownikowych nazywających akty wyrażania woli. W tym wypadku możliwość przewidzenia wypełnienia miejsca walencyjnego jest połowiczna jak może zostać wymienione na jakby, a pozycja całości w zdaniu nie jest ustabilizowana. 

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Gwara mówiona w pismach o charakterze oficjalnym (na przykładzie korespondencji do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakliczynie) Artykuł dotyczy wpływu gwary (czyli języka mówionego) na kształt językowy pism kierowanych przez mieszkańców Pogórza Ciężkowicko-Rożnowskiego do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (GOPS) w Z akliczynie, w powiecie tarnowskim, w latach 2006–2014. Analizie poddano 248 tekstów. Pochodzą one zwykle od słabo wykształconych osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, zajmujących się wyłącznie rolnictwem – więc od grupy, u której można się spodziewać stosunkowo dobrze zachowanej gwary. Cechy gwarowe, odnotowane jedynie w 10% pism, wskazują na brak wystarczających kompetencji językowych i komunikacyjnych, które pozwoliłyby piszącym na przełączenie kodu. Teksty utrwalają gwarowe cechy fonetyczne (zwłaszcza wokaliczne), a także morfologiczne (szczególnie słowotwórcze) oraz leksykalizmy, których dialektalna proweniencja nie jest uświadamiana.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Homonimia w funkcji impresywnej W artykule omówiono sposoby wykorzystania zjawiska homonimii do realizacji funkcji impresywnej na przykładzie tytułów (głównie prasowych z tygodnika „Polityka”) i reklam. Funkcja impresywna, polegająca na wpływaniu na zachowanie odbiorcy, wywołaniu u niego określonych reakcji w postaci postaw lub przekonań oraz nakłonieniu go do podjęcia pewnych działań (np. przeczytania całego tekstu, obejrzenia filmu, kupna danego produktu), jest realizowana poprzez wykorzystanie homonimiczności form nazwy pospolitej i własnej, form pochodzących z różnych języków i form różnych leksemów, a także homofonię wynikającą z różnych możliwości segmentacji. Impresywność często wspierana jest funkcją poetycką.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Socjodialektologia ilościowa. Zróżnicowanie regionalne i społeczne regiolektu śląskiego na przykładzie żywotności niemieckich zapożyczeń Nie tylko w Polsce tradycyjna dialektologia staje się dialektologią historyczną – ze względu na fakt, że w wielu regionach dialekty coraz bardziej zanikają. Tradycyjna dialektologia opisuje sytuację sprzed kilkudziesięciu lat. Dzisiejsi użytkownicy dialektów są najczęściej „wielokodowi”: posługują się również językiem ogólnym. Z jednej strony oznacza to, że używanie gwary i języka ogólnego zależy od kryteriów społecznych, w tym sytuacyjnych, ale z drugiej gwara, jeśli w ogóle się utrzymuje, zmienia się pod wpływem języka ogólnego: dialekt i język ogólny wytwarzają mowę mieszaną, na którą mają wpływ także warunki społeczne. Młodsi przedstawiciele polskiej dialektologii wyrażają dziś pogląd, że (współczesna) dialektologia funkcjonuje de facto jako subdyscyplina socjolingwistyki.Badania dowodzą, że dialektologia, która we wczesnej fazie poszukiwała dawnych plemion, musi częściowo odejść od dotychczasowego skupiania się na wiejskiej odmianie języka narodowego, podobnie jak znacznie nowsza dialektologia odeszła od pierwotnej koncentracji na zachowaniach językowych klas społecznych. Cechą wspólną obu dyscyplin jest to, że zajmują się odmianami „w obrębie konkretnego języka”, przy czym socjolingwistyka skupia się na uwarunkowaniach społecznych, a dialektologia na uwarunkowaniach terytorialnych. Jeśli we współczesnych, dynamicznych społeczeństwach ma zostać zarejestrowana aktualna sytuacja językowa, jedno podejście nie może obejść się bez drugiego. Ponieważ jednak w ostatnich dziesięcioleciach metody i teorie socjolingwistyczne znacznie się rozwinęły, dialektologia może bardziej skorzystać metodologicznie z ustaleń socjolingwistyki niż odwrotnie.Na przykładzie żywotności zapożyczeń niemieckich w obecnym regiolekcie śląskim pokazano, jak taka dialektologia mogłaby wyglądać w badaniu społeczeństwa nawet w dużej mierze miejskiego, z zastosowaniem metod ilościowych. Nacisk położono na kwestię wielu kodów osób mówiących w odpowiednich kontekstach społecznych. Jeśli w typowej mowie śląskiej występują synonimiczne pary leksykalne (tutaj śląski germanizm lub polonizm ogólnopolski), to izoglosa jako centralny instrument różnic terytorialnych staje się bezwartościowa. Nie chodzi już o to, gdzie używany jest jeden z nich, a gdzie drugi, ale z jaką częstotliwością oba elementy takich par są stosowane w różnych miejscach kolekcji materiałów. Takie różnice w częstości użycia można następnie nanieść na poszczególne zjawiska, a większe podziały terytorialne językowych powinowactw strukturalnych wyabstrahować z map indywidualnych, które zastępują obraz tradycyjnych dialektów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Stres w pracy nauczyciela języków obcych Celem artykułu jest analiza szeregu kwestii związanych z tematyką stresu w pracy nauczyciela języka oraz skupienie się na tych momentach, na które stres wpływa szczególnie silnie, wywołując w wielu wypadkach zmianę w funkcjonowaniu ucznia. Zastosowane w artykule techniki opierają się na formacie metaanalizy oraz propozycji bardziej ścisłego wdrożenia dywergencyjnych procedur pracy w trakcie lekcji językowej. Przedstawione w konkluzji propozycje powinny skutkować nie tylko głębszym zaangażowaniem się uczniów w tematykę lekcji, ale także ogólnie mniejszym poziomem ładunku stresu wpływającego na działania zarówno nauczyciela języka, jak i jego uczniów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Krótko o kilku współczesnych tendencjach, obserwowanych w polskiej ortografii, leksyce i składni, obecnych w komunikacji medialnej W artykule zwrócono uwagę na kilka tendencji obserwowanych ostatnio w polskiej, współczesnej komunikacji medialnej. Przedmiot rozważań dotyczy zjawisk składniowych, leksykalnych i ortograficznych, które dotychczas najczęściej nie miały odzwierciedlenia w polskiej normie językowej. Część z nich z pewnością ma charakter przejściowy, część najprawdopodobniej pozostanie we współczesnym języku polskim na dłuższej. Prezentowany w artykule materiał został wyekscerpowany z dostępnych w ostatnich miesiącach w sieci wpisów internetowych, blogów, twittów, artykułów, i filmów opublikowanych na You Tube.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Pogranicze językowe i kulturowe polsko-wschodniosłowiańskie w obliczu tendencji globalizacyjnych (na materiale gwar Lubelszczyzny) Przedmiotem rozważań jest pogranicze językowe i kulturowe polsko-wschodniosłowiańskie rozpatrywane w aspekcie przeszłości i współczesności, z wyraźnie zarysowaną tożsamością regionalną, tendencjami globalizacyjnymi i aspektem świadomościowo-mentalnościowym mieszkańców wsi. Tak rozumiane pogranicze wpisuje się w globalizację i tożsamość lokalną z pojęciem małej ojczyzny oraz kultywowaniem tradycji regionu, sytuujących się w dwóch przeciwstawnych, a jednak wzajemnie spójnych przestrzeniach. Tworzą one nie tylko wąski obszar stykania się różnych odmian językowych i zjawisk kulturowych, ale i szeroki pas wzajemnych uwarunkowań współczesnych i historycznych, mających swoje odbicie w zachowaniach językowych najstarszych mieszkańców wsi, włączonych w nurt tendencji globalizacyjnych. Materiałem badawczym są wypowiedzi mieszkańców wsi regionu lubelskiego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
„Chleba naszego potrzebnego”. Dyskusja nad nowym szwedzkim tłumaczeniem „Ojcze nasz” „Ojcze nasz” to najważniejsza modlitwa chrześcijan. Jako starożytny tekst biblijny od wieków poddawana jest badaniom oraz tłumaczona na nowo wraz z rozwojem języków docelowych. Ze względu na powszechność tej modlitwy i jej wyjątkowy charakter, takie zmiany nie zachodzą niepostrzeżenie – szczególnie w kraju, gdzie odbiorcy tego samego tłumaczenia są członkami różnych społeczności, katolickiej (mniejszościowej) i protestanckiej. Niniejszy artykuł przedstawia specyfikę przekładu tekstów liturgicznych w oparciu o analizę tłumaczeń na język szwedzki. Pokazana zostaje historia szwedzkiego tłumaczenia modlitwy „Ojcze nasz”, aż do opublikowania kontrowersyjnej wersji ekumenicznej w 1996 r. Przeanalizowane zostają wybrane różnice w „starym” i „nowym” tłumaczeniu oraz najważniejsze postulaty w debacie nad przyjęciem wersji ekumenicznej. Artykuł zamyka przytoczenie obecnego stanowiska kościoła katolickiego i protestanckiego wobec nowej wersji oraz dyskusja nad nowoczesnością i tradycją we współczesnych tłumaczeniach Modlitwy Pańskiej. Studium pozwala pokazać w jaki sposób otwartość na zmiany w obszarze przekładu może spowodować poruszenie społeczne i konflikt, jeśli zmiany nie są dostosowane do aktualnych przekonań reprezentantów danej kultury.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Nierozpoznane collectivum w językach tocharskich: toch. A pratri ‘bracia’ Forma tocharska A pratri ‘bracia’ nie posiada jednoznacznej interpretacji. Jedni badacze interpretują ją jako mianownik liczby podwójnej, urobiony od apelatywu pracar (m.) ‘brat’ (= toch. B procer), inni jako mianownik liczby mnogiej, a kolejni dopuszczają możliwość, że forma ta została wywołana błędem pisarskim. Autor niniejszej pracy dowodzi, że w językach indoeuropejskich funkcjonował rzeczownik o znaczeniu zbiorowym: *bhrātriyā (f. coll.) ‘brać, bractwo’, por. gr. att. φρᾱτρίᾱ, dial. φᾱτρίᾱ (f.) ‘braterstwo; ród, plemię, klan; związek rodowy, fratria’; lit. brotìja (f.) ‘krąg najwierniejszych przyjaciół’; stsłe. bratria, stczak. (XV w.) bratrja, strus. братрия (f. coll.), stpol. (rzadkie) bratrza (f. coll.) (< psł. *bratrьja f. coll. ‘brać, bractwo’). Do tego samego archetypu sprowadza się toch. A pratri ‘bracia’, która reprezentuje dawne nomen collectivum, użyte w funkcji liczby mnogiej. Podobne zjawisko pojawia się też w językach słowiańskich, por. pol. bracia (nom. pl.) ‘fratres’, dawniej f. coll. ‘brać, bractwo’.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo