PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Recycling Tadeusza Różewicza jako poemat satyryczny W artykule zanalizowane zostały sposoby przejawiania się satyryczności w poemacie recycling Tadeusza Różewicza. Wskazując na ścisły związek między dążeniem Różewicza do poszerzania granic poezji a postawą satyryka, autorka dowodzi, że poeta ten jest mistrzem satyry sarkastycznej, poważnej i zaangażowanej, a najlepsze efekty artystyczne jako satyryk osiąga wówczas, gdy przejawiająca się w jego utworach satyryczność znajduje kontrapunkt w liryczności. Zdaniem autorki różnorodność tonacji i środków, za pośrednictwem których manifestuje się w recyclingu satyryczność, a także ostentacyjne balansowanie na granic poezji, pozwala uznać ten poemat za przełomowy w procesie przemian, jakim ulegała satyra w poezji Różewicza.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Tajemnica obrazu. Czescy pisarze prowadzą śledztwo w świecie sztuki Reguły konstrukcyjne literatury kryminalnej doczekały się licznych opisów, opracowań i rekapitulacji. Dzisiejszy renesans tej literatury wywołuje jednak potrzebę nowych odczytań i, zwłaszcza że odbywa się w atmosferze postmodernistycznej pobłażliwości dla korzystania z popularnych schematów fabularnych i konstrukcyjnych, mieszania kategorii gatunkowych oraz predylekcji do heterogenizacji dyskursów, zmusza do zastanowienia się nad przyczynami atrakcyjności thrillera jako formy genologicznej, po którą nierzadko sięgają pisarze, by zaprezentować czytelnikowi fikcjonalną wypowiedź „pogłębioną” o diagnozowanie rozmaitych mankamentów nowoczesnego świata. W literaturze czeskiej prozaicy Roman Ludva i Miloš Urban, zainspirowani nie tylko Ecowsko-Brownowską grą z utartymi rozwiązaniami fabularnymi, lecz także tradycją rodzimą (opowiadaniami dziewiętnastowiecznego neoromantyka, Jakuba Arbesa), wpisują szablony „dreszczowca” w szeroko zakrojoną dyskusję na temat współczesnej kondycji sztuki i jednocześnie – dzięki strategii „wzmożonej” intersemiotyczności – nadają swym narracjom wymiar autotematyczny.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Użycie kursywy w poezji Klary Nowakowskiej W artykule przedmiotem rozważań jest relacja między zapisem a znaczeniem w poezji Klary Nowakowskiej. Analizując zapisywane kursywą fragmenty wierszy pod względem składni, leksyki, rytmiczności oraz umiejscowienia w tekście, autor artykułu przedstawia ich odmienność i tłumaczy typograficzne wyróżnianie. Prowadzi to do głębszych rozważań nad wierszem jako tekstem graficznym i analogii między budową wypowiedzi poetyckiej i dziełem muzycznym.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Służące domowe we współczesnej literaturze popularnonaukowej W artykle poddano krytycznej analizie dwie prace popularnonaukowe o służących domowych „Służące do wszystkiego” Joanny Kuciel-Frydryszak i Instrukcja nadużycia Alicji Urbanik-Kopeć. Autorka recenzji zwraca uwagę na fakt, że do niedawna służba domowa w Polsce była wyłącznie przedmiotem rozważań akademickich. Współcześnie temat ten podjęła literatura popularnonaukowa, która oferuje czytelnikowi portret „typowej” służącej jako młodej (około 20-25 lat), samotnej kobiety, niewykształconej, udręczonej życiem i wyzyskiwanej przez „państwa”. Autorka recenzji zastanawia się nad kwestią, na ile taki portret odzwierciedla rzeczywistość historyczną. Jej zdaniem omawiane książki powielają pewne tropy historyczne i literackie, które mają za zadanie w określony sposób przedstawić dzieje służących i pracodawców. W związku z tym pojawia się pytanie, dlaczego właśnie taki sposób pisania o temacie zyskał grono odbiorców i czy rzeczywiście realizują one postulat oddania głosu służącym. 

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Zagadka Ucieczki Nie udało się w niniejszym szkicu rozwiązać zagadki Ucieczki. Trzy podstawowe i powiązane ze sobą pytania o czas i miejsce powstania utworu oraz jego przesłanie skutecznie bronią się przed jednoznaczną i przekonującą odpowiedzią. Nie można wykluczyć prawdopodobieństwa żadnych z przedstawionych hipotez co do czasu i miejsca powstania utworu. Jaki cel przyświecał poecie przy pisaniu i publikowaniu tej ballady – tę tajemnicę zabrał Mickiewicz do grobu. Próby klasyfikowania Ucieczki jako eksperymentu (jak chce Juliusz Kleiner) lub ćwiczenia warsztatowego (Maria Żmigrodzka) są raczej świadectwem kapitulacji przed tekstem, który – nawiązując pośrednio do oryginału Bürgera – jest jednak niczym innym, jak polską wersją Lenory, podobnie jak Świetlana Żukowskiego jest jej rosyjską wersją, ale znajdując się poza ramami tomu z Balladami i romansami z roku 1822, robi wrażenie utworu osobliwie osamotnionego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
„Jelenie na rykowisku”: o demonach sztuki i granicach sztuki popularnej W artykule zastanawiam się nad rolą popularnych przedstawień artystycznych, odnosząc się przede wszystkim do doskonale znanego, choć niecieszącego się dobrą sławą motywu „jeleni na rykowisku”. Wychodząc od schematu „sztuka – kultura, zaproponowanego przez Jamesa Clifforda”, próbuję argumentować na rzecz przemieszczeń i kulturowych kontekstualizacji obrazów, które nie dają się łatwo zaklasyfikować jako zła sztuka lub kicz. W konsekwencji poprzez analizę znaczeń tego rodzaju przedstawień próbuję pokazać, w jaki sposób są one osadzone zarówno w obszarze tzw. sztuki wysokiej (modernistycznej), jak i w obszarze kultury popularnej, utożsamianej ciągle jeszcze z kulturą niską – i co z tego wieloznacznego uwikłania wynika.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Kwestia wstydu – wokół utworu przyj dziewczę przyj Tadeusza Różewicza W artykule została przeprowadzona interpretacja utworu Tadeusza Różewicza przyj dziewczę przyj z tomu Kup kota w worku (2008). Konteksty współczesnych przemian kulturowych pozwalają odczytywać utwór jako wyrazisty akt sprzeciwu wobec rozpadu więzi wspólnotowych i erozji reguł komunikacji. W przestrzeni wirtualnej zastępującej dziś wcześniej funkcjonujące obiegi komunikacyjne dochodzić może, zdaniem Różewicza, jedynie do kalekiej i podlegającej rozmaitym zafałszowaniem symulacji porozumienia.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Dziwna wycieczka do zoo. W poszukiwaniu perspektywy Artykuł jest próbą spojrzenia na wiersze dla dzieci Józefa Ratajczaka, w których pojawiają się zwierzęta w zoo (z tomików Między nami zwierzakami oraz Wycieczka do zoo). Lektura wybranych utworów pozwala zauważyć różny sposób postrzegania przez poetę zwierzęcych bohaterów oraz miejsca, jakim jest zoo. W artykule zostało także postawione pytanie o dorosłego nadawcę tekstu literackiego kierowanego do dziecka. Pozwala to zauważyć to, co łączy dzieci i zwierzęta w tekstach – ich głos zawsze jest zależny od wyobrażenia tego, kto mówi, od osoby dorosłej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Poezja, sztuka i antropocen. Susan Schuppli i Kacper Bartczak Celem artykułu jest zarysowanie podstawowych możliwości krytycznych, jakimi może dysponować sztuka wizualna oraz językowa w świecie antropocenu. Odwołując się do m.in. przykładów tzw. śliskich obrazów Susan Schuppli oraz wierszy polskiego poety Kacpra Bartczaka przyglądam się obrazowaniu w mediach wizualno-cyfrowych oraz piśmienno-poetyckich. Interesują mnie różnice między artystycznością, w której istotną rolę odgrywają nieludzcy aktorzy oraz artystycznością, w której nadal głównym inicjatorem działań jest człowiek, usiłujący umieścić ludzkie artefakty w sieci przekształceń biologiczno-technologicznych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Niezwykły przypadek wczesnego Mocka i klasyków Od ponad dekady Marek Krajewski publikuje kryminały, w których pojawia się postać oficera policji Eberharda Mocka. Choć proletariusz Mock jest synem szewca, uczył się w gimnazjum, a nawet na uniwersytecie. Widzimy, jak w międzywojennym Wrocławiu przypomina sobie klasyczne teksty, które nadal czytuje w oryginale. Nie jest jedynym policjantem z powieści kryminalnej, który ma taki zwyczaj. Do klasycznych tekstów powraca również we współczesnej Wenecji Commissario Brunetti, bohater opowieści Donny Leon. Jednak dobry glina Brunetti, człowiek spokojny i ustatkowany, szczęśliwy mąż wykładowczyni anglistyki na Uniwersytecie Ca’ Foscari, bardzo się różni od złego gliny Mocka, bohatera bardziej impulsywnego, nieustannie pobudzanego przez rudowłose prostytutki. Mock studiował kiedyś języki klasyczne i publikował artykuły naukowe po łacinie. Teraz prowadzi rozwiązłe życie, spędzając więcej czasu w burdelach niż w domu i to nie tylko z powodu obowiązków służbowych. Może to intensywne wspomnienia sprawiają, że działa w sposób tak niezrównoważony? Najczęściej Mock przypomina sobie swoją edukację klasyczną nagle, mimowolnie, tak, jakby przypominał sobie traumę. Kiedy przyjrzymy się bliżej, okazuje się, że te na pierwszy rzut oka przypadkowe cytaty stanowią komentarz do narracji, a proces ten jest zrozumiały wyłącznie dla Mocka, który upodabnia się coraz bardziej do zanurzonego w klasyce samotnika. Jako że jego siłami napędowymi są olbrzymi gniew i przytłaczający smutek, Mock odzwierciedla wielkiego bohatera Homeryckiego, Achillesa.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
„Głupio żeby tak oddać żonę…” – konstruowanie opieki i męskości przez starych mężczyzn opiekujących się swoimi przewlekle chorymi żonami Opieka postrzegana jest jako zadanie kobiet, które najczęściej realizują nieformalną opiekę nad członkami rodziny, jednak w wyniku zmian społeczno-ekonomicznych i kulturowych coraz częściej starsi mężczyźni pełnią funkcję głównego opiekuna swych przewlekle chorych partnerek. W ramach badań autorka przeprowadziła dziesięć wywiadów pogłębionych z mężczyznami w wieku od 64 do 90 lat, którzy definiowali się jako główni opiekunowie swych przewlekle chorych żon. Celem badań było określenie, w jaki sposób mężczyźni postrzegają siebie jako opiekunów i jak definiują opiekę w ramach swych biografii. Autorka skupiła się również na sposobie konstruowania przez mężów męskości w obliczu podjęcia roli opiekuna. Analizy wykazały, że głównym motywem podejmowania opieki nad żoną przez partnerów było poczucie obowiązku. Ponadto opieka instytucjonalna była najczęściej traktowana jako ostateczność, a w kontekście konstruowania męskości często jako porażka. Analizy wskazały, że istotnym czynnikiem konstruowania męskości przez mężów opiekujących się przewlekle chorymi żonami był sposób definiowania opieki.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Znaczenie słowa w magicznych rytuałach wicca Artykuł ma na celu analizę języka magicznego wykorzystywanego podczas rytuału przez współczesnych wiccan. Autorka stawia tezę, że dzięki nowoczesnym ruchom społeczno-religijnym praktykującym magię możliwe jest funkcjonowanie światopoglądu mitycznego w postindustrialnym społeczeństwie. Stwarza to możliwość rozważań nad istotą magii słowa w całkiem nowym wymiarze – badania żywego zjawiska, obecnego w polskiej kulturze od ponad dwudziestu lat. Teoretyczną podstawę tekstu stanowią najważniejsze koncepcje antropologiczne dotyczące magii słowa (np. B. Malinowskiego, M. Buchowskiego czy A. Engelking) zaś interpretacja zaklęć, modlitw i inwokacji możliwa jest dzięki badaniom terenowym poczynionym przez autorkę. Obserwacje, wywiady i analiza źródeł zastanych pozwalają również na zaprezentowanie charakterystyki szerokiego zjawiska kulturowego, jakim jest wicca. Spis przeprowadzonych wywiadów znajduje się na końcu tekstu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Muzyka otchłani. Kwestia natury w Muzyce Ericha Zanna Howarda Phillipsa Lovecrafta W artykule przeanalizowano opowiadanie Howarda Phillipsa Lovecrafta Muzyka Ericha Zanna i ukazano obecny w tej literaturze konflikt pomiędzy nowoczesnością a naturą. Omawiana praca, wraz z tekstami uzupełniającymi, dostarcza informacji pozwalających przeformułować sposób postrzegania literatury Lovecrafta, a ściśle rzecz ujmując, kategorii „nadnaturalnego horroru”.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Zaświaty – nieistniejące czy niepoznawalne? Tłumaczenie jako zysk interpretacyjny na przykładzie Trenu X Jana Kochanowskiego Ideą badań jest przedstawienie, w jaki sposób tłumaczenie utworu poetyckiego może wpływać na jego interpretację. W tym celu dokonano analizy fragmentu Trenu X Jana Kochanowskiego. Skoncentrowano ją na kluczowym dla dzieła pojęciu strony – jego znaczeniu etymologicznym i płynących z niego filozoficznych skutkach. Następnie, korzystając z hermeneutycznych metod w translatologii, porównano oryginalny tekst ze współczesnymi przekładami angielskimi, zwłaszcza z niekonwencjonalną wersją Barańczaka i Heaneya. Badania wykazały, że tłumaczenie nie jest rzeczą odrębną wobec pierwowzoru i może pomagać w jego zrozumieniu, stanowi zatem zysk interpretacyjny. Na tej podstawie autor proponuje nowe odczytanie utworu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Między słowem, milczeniem i… słowem. O wierszu *** [Czas na mnie…] z tomu Płaskorzeźba Artykuł jest próbą analizy i interpretacji jednego z najbardziej „ascetycznych” pod względem formalnym utworów poetyckich Tadeusza Różewicza — wiersza [*** czas na mnie…] z tomu Płaskorzeźba.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Od opisu do opsis Kompozycyjna kategoria opisu i szerzej rozumianej opisowości w dramacie pozostawała zawsze na marginesie dyskursu teoretycznoliterackiego. Tymczasem przejawiające się w nim modele deskrypcji, w związku z jego docelowym scenicznym przeznaczeniem, nie tylko wykazują się bogactwem artykulacji, ale także stanowią element sine qua non konstytuowania rzeczywistości przedstawionej. Obejmuje ona trzy modele przestrzenne: przestrzeń sceniczną, przysceniczną (przyległą) i relacjonowaną. Najbardziej typowa dla dramatu okazuje się forma opisu bezpośredniego zawarta bądź w didaskaliach, bądź w tekście głównym. Istotną rolę w kreowaniu prezentowanego świata odgrywa jednak także zawarty w wypowiedziach postaci, rozproszony opis pośredni (quasi-opis) czy ponadjęzykowa już opisowość realizowana z wyłączeniem semantyki słowa.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Poznanie w Poetyce Arystotelesa Artykuł bada Arystotelesowskie rozumienie znaczenia percepcyjnego i rozumowego poznania dla tworzenia i odbioru poezji. We wstępnym opisie Arystotelesowskiej psychologii poznawczej ukazuje, że percepcja jest dla niego wystarczająco ważna, by objąć bogate, złożone wzorce zachowań ludzkich i zwierzęcych oraz bada interakcję między percepcją (poznanie szczególnego oraz „że”) i wyjątkowych zdolności rozumu (które umożliwiają poznanie uniwersalnego oraz „dlaczego”) w ludzkim zachowaniu. Pozostała część artykułu odnosi tę problematykę do licznych zagadnień związanych z Poetyką: (1) skoro Arystotelesowska technê jest określana jako twórcza zdolność wykorzystująca rozum, to jak poetycka technê może przejawić się w dziele poetów działających poprzez nie-rozumowy zwyczaj lub talent? (2) dlaczego Arystoteles uważa, iż przyjemność wynikająca z naśladowania wymaga ingerencji rozumu? (3) co ma Arystoteles na myśli, kiedy przeciwstawia historię (zajmującą się tym, co szczególne) poezji (zajmującej się tym, co ogólne)? (4) jak można pogodzić Arystotelesowskie podkreślanie uniwersalności i racjonalności w kompozycji fabuły poetyckiej z jego skłonnością do akceptowania w poezji irracjonalności i nieprawdopodobieństwa?

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Case study (studium przypadku) Artykuł stanowi opracowanie hasła case study (studium przypadku) ze zwróceniem uwagi na historię terminu i jego transdyscyplinarne zastosowanie: wychodząc od medycyny i socjologii, przez prawo, psychiatrię, psychologię i seksuologię, kończąc na literaturoznawstwie. Autorka stara się zarysować rozróżnienie między studium przypadku jako formą gatunkową (Brigit Lang, Joy Damousi, Alison Lewis, Yiannis Gabriel) a studium przypadku jako strategią badawczą (Bent Flyvbjerg, Gerring John, Ryszard Nycz) – stosowaną od niedawna także w literaturoznawstwie. Wyznaczaniu zakresu oraz cech case study towarzyszy analiza opisu jako kluczowego narzędzia wspierającego przebieg „opowieści o przypadku”.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Queerowanie intymistyki. Iwaszkiewicz, Zawieyski, Gide W artykule opisuję różnorodne tekstualne strategie polskich, homoseksualnych dzienników z pierwszej połowy XX wieku. Omawiam kwestię ich gatunkowego uwikłania w relacji do założycielskich, dla gejowskiej autobiografii, tekstów André Gide’a i Oscara Wilde’a oraz wskazuję na podobieństwa i różnice w sposobach konstruowania homoseksualnej podmiotowości. Na podstawie spostrzeżeń Judith Butler, Eve Kosofsky Sedgwick i Michela Foucaulta, wskazuję na performatywną sprzeczność intymistycznych gatunków wywiedzionych z autobiograficznej tradycji wyznania w odniesieniu do sytuacji homoseksualnego podmiotu, a także rekonstruuję reguły jego tekstualnej widzialności na przykładzie dzienników Jarosława Iwaszkiewicza i Jerzego Zawieyskiego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Niepublikowana podobizna oryginału aktu urodzenia Cypriana Norwida Artykuł prezentuje dotychczas niepublikowany oryginał aktu urodzenia Cypriana Norwida, pochodzący z akt parafii w Dąbrówce. Autor analizuje treść dokumentów archiwalnych i pism samego Norwida, w których poeta nawiązuje do daty swego urodzenia. Sięga również do ustaleń Zenona Przesmyckiego oraz Juliusza Wiktora Gomulickiego. 

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Kropla drąży skałę…, czyli o wodzie w literaturze dla najmłodszych Review of book: Żywioły w literaturze dziecięcej. Woda, red. Anna Czabanowska-Wróbel, Krystyna Zabawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2017.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Początki kształtowania literackiej legendy Jakuba Jasińskiego w twórczości Adama Mickiewicza Adam Mickiewicz utrwalił w świadomości Polaków obraz Jakuba Jasińskiego, wprowadzając jego postać do kilku swoich utworów literackich. Szkic omawia wizerunek generała w Panu Tadeuszu i w niedokończonym dramacie Jakub Jasiński, czyli dwie Polski. Początek XIX wieku był czasem poszukiwania bohaterów narodowych wyróżniających się głębokim patriotyzmem, odwagą i poświęceniem dla ojczyzny. Jasiński jako żołnierz działał w konspiracji, dzięki której udało mu się zorganizować sprzysiężenie wileńskie w 1794 roku. Jego program politycznospołeczny, biorący za przykład rewolucyjną Francję, przysporzył mu wielu wrogów. Konflikt między nim a Kościuszką miał zapewne podłoże personalne. Ostatnia decyzja Jasińskiego o podjęciu walki z armią Suworowa i jego zgon na szańcach Pragi przyczyniły się do utrwalenia jego obrazu w pamięci potomnych jako przewodnika narodu, żołnierza zagrzewającego do heroicznej walki, obrońcy ojczyzny opętanego wręcz patriotycznym uniesieniem. Celem artykułu jest próba ukazania kształtowania się początków literackiej legendy Jakuba Jasińskiego, do której ukształtowania przyczynił się Mickiewicz.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Nomadyzm kobiecy jako wariant drogi do/ku wolności w powieściach Joanny Bator (Piaskowa Góra, Chmurdalia) Procesy emancypacyjne, z jakimi mamy współcześnie do czynienia, wprowadzają istotne zmiany w stylu życia kobiet, w ich podejściu do organizacji czasu i w poruszaniu się w przestrzeni. Ta wolność dotyczy nie tylko podróży w sensie fizycznym, ale również daje prawo „wymyślania nowych sposobów postępowania z naszym życiem, nowych schematów przedstawiania nas samych”. Pojawił się też większy dostęp do innego stylu życia, jakim jest nomadyzm. Metaforę pojęcia „nomada”, „nomadyzm” wprowadzili do obiegu m.in. Kenneth White, Gilles Deleuze czy Rossi Braidotti, oraz znalazło się w literaturze współczesnej. Na potrzeby tej pracy przedstawię obraz kobiety nomadki i nomadycznego stylu życia w analizie porównawczej dwóch powieści – Piaskowej Góry i Chmurdalii Joanny Bator. Osobą łączącym obie powieści jest główna bohaterka – Dominika.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
W poszukiwaniu najstarszego polskiego stemmatu – pytania i propozycje odpowiedzi Artykuł dotyczy renesansowych początków polskich stemmatów, kompozycji złożonych z herbów i opartych na nich wierszy. Głównym celem tekstu jest wskazanie najstarszego polskiego stemmatu i weryfikacja dotychczasowych ustaleń w tym zakresie. Odpowiedzi na to pytanie szukano w polskich i zagranicznych opracowaniach oraz najstarszych krakowskich i obcych drukach. Artykuł prezentuje i omawia wyniki tych poszukiwań – różne kryteria prowadzenia badań doprowadzają do odmiennych rezultatów. W gronie kandydatów na twórcę najstarszego polskiego stemmatu znaleźli się wybitni polscy humaniści z początków XVI w.: Jan Dantyszek, Andrzej Krzycki oraz Paweł z Krosna.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Homo inrogatus – Emil Korytko w świetle listów do rodziny Emil Korytko w Polsce pozostaje postacią prawie nieznaną, chociaż Bożena Ostromęcka-Frączak starała się w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku przybliżyć rodakom jego dorobek etnograficzno-literacki. W niniejszym artykule autorka podejmuje próbę spojrzenia na korespondencję młodego człowieka jako na literackie świadectwo, dokumentujące losy jednego z polskich więźniów politycznych, żyjących w pierwszej połowie XIX stulecia. Listy te pokazują, iż wyrok władz, zmuszający skazańca do opuszczenia rodzinnej ziemi, staje się bezpośrednim powodem jego klęski: 1. pozostaje on na utrzymaniu rodziny, co komplikuje relacje na linii syn–rodzice; 2. Emil z trudem realizuje swe plany naukowo-literackie, pod koniec życia nie wie nawet, czy jego praca zostanie opublikowana; 3. nędzne warunki, w jakich żył Korytko, doprowadzają go do choroby, a potem śmierci. Ponadto w listach obecne są elementy świadomego stylizowania się Emila na kontynuatora szkoły Zoriana Dołęgi-Chodakowskiego oraz romantyka-byronistę, człowieka samotnego, wyobcowanego ze świata, w którym żyje. Mało znana badaczom literatury romantyczniej korespondencja Korytki pozwala lepiej zrozumieć tragizm ludzi, których życie w znacznej mierze naznaczone zostało przez historię ruchów narodowowyzwoleńczych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Autobiografia i apologia Autor odczytuje książkę biskupa Mieczysława Czajko pod tytułem Życie, życie moje… zarówno jako opowieść duchownego o swojej wierze i o swoim kościele, jak i jako narrację o życiu nauczyciela ze Szczecina, który rozprawia o literaturze i teorii. Ponadto autor zastanawia się nad problematyką gatunku. Umieszcza Życie, życie moje… pomiędzy autobiografią i apologią.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość, kai eleutheria – kai aletheia – kai agathon, Platon – Nicola Chiaromonte – Wojciech Karpiński (ontologiczno-aksjologiczne trójkąty) W artykule analizuję aspekty ontologiczne i aksjologiczne w twórczości Nicoli Chiaromontego i Wojciecha Karpińskiego w kontekście rozważań matematycznych Platona. Matematyka dla greckiego filozofa stanowiła pomoc w interpretacji rzeczywistości, wartości i zagadnień na temat bytu. Spotkanie z kulturą i filozofią grecką skłania włoskiego myśliciela i polskiego pisarza do kontemplacji nad arche i wartościami takimi jak wolność, prawda, dobro i piękno.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
O rozterkach biografki, czyli jak opowiedzieć o życiu na pograniczach Tekst jest próbą opisu procesu powstawania książki, która ostatecznie przyjęła formę biografii. Mowa w nim o budowaniu koncepcji określającej jej formę i wątpliwościach związanych z wyzwaniem, jakim jest połączenie pracy historycznej, o charakterze naukowym, z walorami literackimi przystępnie napisanej biografii. Odwołuję się do metodyki badań biograficznych stosowanej przez socjologów, do doświadczeń historyków pracujących z dokumentami biograficznymi, a także do dyskursu literaturoznawców. Wbrew opinii tej części badaczy, którzy biografistykę plasują na peryferiach wspomnianych dyscyplin, uważam, że dobrze napisane biografie mogą wnieść nowe impulsy do współczesnej humanistyki. Moja wizja biografii środka znalazła swoje ucieleśnienie w książce pod tytułem Życie na pograniczach. Zbigniew Anthony Kruszewski. Biografia.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo