PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Ocena poziomu satysfakcji pacjentów z etykietopiktogramów w aptece pilotażowej Przedmiot badań: Piktogramy farmaceutyczne są przydatnym narzędziem ułatwiającym zrozumienie informacji medycznej przez pacjentów. Poprzez wzrost wiedzy pacjentów piktogramy farmaceutyczne mogą zwiększać stopień przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjentów. Poznanie perspektywy pacjentów jest istotne z uwagi na różnice kulturowe między populacjami, w których stosowane są piktogramy farmaceutyczne. Cel badania: Celem badania było zbadanie perspektywy pacjentów na piktogramy farmaceutyczne w szczególności satysfakcji pacjentów z usługi piktogramów farmaceutycznych dostępnych w aptece ogólnodostępnej. Materiał i metody: Badanie ankietowe zostało przeprowadzone w aptece ogólnodostępnej z udziałem pełnoletnich pacjentów (n=103), którzy otrzymali opakowania produktów leczniczych oznaczone piktogramami farmaceutycznymi. Leki były znakowane przez wykwalifikowany personel apteczny z użyciem oprogramowania komputerowego. W badaniu zastosowano autorski kwestionariusz. Wyniki: Prawie wszyscy badani (96,11%) uznali, że system etykietowania leków może być pomocny w realizacji zaleceń terapeutycznych oraz ułatwić korzystanie z leków, a 84,47% stwierdziło, że piktogramy farmaceutyczne powinny być naklejane na wszystkie leki dyspensowane w aptece. 91,26% respondentów wskazało, że taki system powinien znajdować się w każdej aptece. Zdania, że system etykietowania powinien wchodzić w zakres usługi apteki oraz że powinny być one udostępniane w każdej aptece na żądanie pacjenta były przede wszystkich osoby, dla których ulotki leków były nie zawsze zrozumiałe. Wnioski Piktogramy farmaceutyczne zostały ocenione przez pacjentów pozytywnie. Konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań dotyczących piktogramów farmaceutycznych na liczniejszej grupie pacjentów w celu optymalizacji rozwoju opieki farmaceutycznej w Polsce.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Rola wybranych miorelaksantów w leczeniu zespołów bólowych kręgosłupa Zespoły bólowe pleców i kręgosłupa są częstymi schorzeniami, które dotykają pacjentów w różnych grupach wiekowych. Właściwe rozpoznanie przyczyny bólu i odpowiednia terapia z użyciem leków przeciwbólowych i spazmolitycznych jest kluczem do osiągnięcia sukcesu terapeutycznego. W artykule przedstawiono wybrane leki stosowane w leczeniu bólów kręgosłupa.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Wykorzystanie spektroskopii osłabionego całkowitego odbicia w podczerwieni (ATR-FTIR) w ocenie interakcji chemicznych gabapentyny z wybranymi substancjami pomocniczymi Ocena zgodności chemicznej substancji czynnej (ang. Active Pharmaceutical Ingredient, API) z substancjami pomocniczymi jest jednym z podstawowych badań na etapie opracowywania nowej formulacji farmaceutycznej. Interakcje pomiędzy API a pozostałymi składnikami postaci leku mogą istotnie wpływać m.in. na rozpuszczalność, biodostępność oraz właściwości farmakologiczne substancji czynnej, a w konsekwencji rzutować na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii. Pomimo wymogów przeprowadzania badań niezgodności, wciąż brakuje konkretnych wytycznych precyzujących metodologię oraz warunki wykonywania tego typu analiz. Celem pracy była ocena przydatności metody spektroskopii osłabionego całkowitego odbicia w zakresie podczerwieni (ang. Attenuated Total Reflactance Spectroscopy, ATR-FTIR) w monitorowaniu zmian zachodzących w strukturze cząsteczki gabapentyny w wyniku interakcji chemicznych z substancjami pomocniczymi. Analizie poddano próbki równowagowych, dwuskładnikowych mieszanin gabapentyny z wybranymi substancjami pomocniczymi. Widma IR zarejestrowano w zakresie liczb falowych od 4000 cm-1 do 600 cm-1 bezpośrednio po wykonaniu próbek, a także po ich 5-dniowej ekspozycji na temperaturę 50°C. Zarejestrowana zmiana położenia i intensywności pasm absorpcji, zanik pasm lub pojawienie się nowych pasm absorpcji w widmie IR wskazuje na wystąpienie interakcji chemicznych między gabapentyną a wybranymi substancjami pomocniczymi. Wykazano użyteczność metody ATR-FTIR jako szybkiej nieinwazyjnej techniki przesiewowej, przydatnej we wstępnej ocenie interakcji chemicznych gabapentyny z substancjami pomocniczymi. W celu pełnej oceny interakcji chemicznych wskazane byłoby przeprowadzenie dalszych badań z zastosowaniem technik komplementarnych, jak np. spektroskopia ramanowska, analiza chromatograficzna czy różnicowa kalorymetria skaningowa.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Witamina C w terapii przeciwnowotworowej? – przegląd danych klinicznych i przedklinicznych Stosowanie witaminy C w postaci dożylnych infuzji w bardzo wysokich dawkach w ramach alternatywnej terapii nowotworów od wielu lat pozostaje przedmiotem rozlicznych kontrowersji. Jednakże z uwagi na dość powszechny charakter takich praktyk w ramach niniejszego artykułu dokonano przeglądu dostępnych danych klinicznych i przedklinicznych w tym zakresie, próbując znaleźć odpowiedź na pytania dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa kwasu L-askorbinowego w leczeniu chorób onkologicznych. Rozważano między innymi: 1) Czy witamina C wykazuje skuteczność terapeutyczną, na podstawie jakich dowodów i w jakich sytuacjach klinicznych? 2) Jaki jest mechanizm działania witaminy C? 3) Czy stosowanie witaminy C w onkologii jest bezpieczne? 4) Jaki jest wpływ witaminy C na inne, jednocześnie stosowane terapie? Na podstawie analizy dostępnego piśmiennictwa stwierdzono, że choć pewien efekt przeciwnowotworowy tego związku jest możliwy, na co wskazują głównie badania przedkliniczne, to jednak współczesna medycyna wciąż nie dysponuje wiarygodnymi danymi klinicznymi, które mogłyby uzasadnić wprowadzenie witaminy C do konwencjonalnej terapii w onkologii.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Wybrane aspekty wspomagania leczenia zaburzeń lipidowych Zaburzenia lipidowe są rozpowszechnionym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego. Dlatego ich zwalczanie stanowi jedno z głównych wyzwań w zakresie zdrowia publicznego. Istotną rolę odgrywają w tym lekarze rodzinni. Interesującą możliwością leczenia zaburzeń gospodarki lipidowej są dostępne w Polsce bez recepty ekstrakty ryżu sfermentowanego z udziałem drożdży Monascus purpureus, nazywane również czerwonym ryżem drożdżowym (RYR, ang. red yeast rice), a także standaryzowana kompozycja polifenoli z bergamoty (BPF, ang. bergamot polypehnolic fraction). Obok korzystnego wpływu na parametry gospodarki lipidowej wykazują one liczne działania pozasercowe. Do grupy osób, dla których są przeznaczone te preparaty, należą m.in. pacjenci z grupy niskiego (poniżej 1% w skali SCORE) lub umiarkowanego (1–4% w skali SCORE) ryzyka sercowo-naczyniowego. BPF można także zastosować u pacjentów nieakceptujących terapii statyną, u kategorycznie odmawiających jej stosowania; u chorych nietolerujących statyn; u osób, u których nie można zintensyfikować terapii statyną, z zespołem metabolicznym i zaburzeniami gospodarki węglowodanowej na czczo lub nieprawidłową tolerancją glukozy; u pacjentów z zespołem metabolicznym i chorobą stłuszczeniową wątroby. RYR oraz BPF mogą być bezpiecznie stosowane u pacjentów z mialgią statynową. Zarówno RYR, jak i BPF cechuje wysokie bezpieczeństwo stosowania.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Filmy ulegające rozpadowi w jamie ustnej (ODF) w terapii spersonalizowanej Jednym z czynników wpływających na zapewnienie bezpiecznej i skutecznej farmakoterapii jest opracowanie odpowiedniej postaci leku dostosowanej do wieku pacjenta oraz łatwej w aplikacji, a także urządzeń dozujących umożliwiających dobór odpowiedniej dawki leku. Takie podejście jest zgodne z ideą leczenia skoncentrowanego na pacjencie. Spośród doustnych postaci leku, ze względu na zalety takie jak bezpieczeństwo, łatwość połykania czy możliwość regulacji dawki szczególną uwagę poświęca się postaciom takim jak minitabletki, tabletki i filmy rozpadające się w jamie ustnej. Filmy ODF są wskazywane jako odpowiednia postać leku dla pacjentów pediatrycznych i geriatrycznych ze względu na szybki rozpad w jamie ustnej bez konieczności popijania wodą, przywieranie do błony śluzowej zmniejszając ryzyko wyplucia leku oraz możliwość dostosowania dawki leku dla indywidualnego pacjenta. Według badań filmy ODF są dobrze tolerowane przez dzieci jak również przez opiekunów. Mają postać cienkiego polimerowego płatka umieszczanego na języku. Filmy ODF mogą być wytwarzane przy użyciu różnych metod, tj. wylewania z odparowaniem rozpuszczalnika, ekstruzji topliwej, przędzenia elektrostatycznego, druku (atramentowego, fleksograficznego oraz druku przestrzennego 3D) na skalę przemysłową oraz potencjalnie np. w aptekach szpitalnych. Przygotowywanie filmów ODF ex tempore¬ zapewnia większą możliwość regulacji dawkowania, wpływając na przestrzeganie przez pacjenta zaleceń farmakoterapii. Nowoczesne rozwiązania dotyczą także specjalnie zaprojektowanych urządzeń służących do przechowywania i dozowania ODF, a także metod znakowania i identyfikacji pojedynczych dawek leku. W pracy przedstawiono przegląd piśmiennictwa z ostatnich lat, dotyczący nowych rozwiązań technologicznych w zakresie sporządzania filmów ulegających rozpadowi w jamie ustnej z uwzględnieniem metod wytwarzania, modyfikacji uwalniania substancji leczniczej oraz możliwości ich zastosowania w indywidualizacji terapii.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Znaczenie kwasu foliowego dla zdrowia organizmu człowieka Kwas foliowy jest niezbędny do właściwego funkcjonowania organizmu i zachowania homeostazy. Uczestniczy w metabolizmie kwasów nukleinowych, aminokwasów, syntezie pirymidyn i puryn. Syntetyczna postać kwasu foliowego nie wykazuje aktywności biologicznej. Przekształcana jest w szeregu reakcji do postaci folianów (L-5-MTHF) które, są transportowane do komórek, gdzie bierze udział w ważnych procesach biologicznych. Gen MTHFR odpowiedzialny jest za katalizę reakcji enzymatycznej: redukcję 5,10-metylenotetrahydrofolianu do aktywnej formy. Mutacja genu MTHFR 677C>T występuje nawet u 53% populacji czego konsekwencją jest zmniejszenie aktywności reduktazy – MTHFR nawet o 70%. Metafolina (aktywna forma) w przeciwieństwie do kwasu foliowego, aby zostać włączona do procesów metabolicznych w komórce, nie ulega redukcji, katalizowanej przez DHFR oraz MTHFR. Jest to istotne w szczególności dla osób, które mają mutację genu MTHFR oraz DHFR. Przyjmowanie niektórych leków osłabia wchłanialność kwasu foliowego. Kwas foliowy jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka a jego niedobór może indukować różne procesy chorobowe w organizmie, do których zaliczamy: powstawanie wad cewy nerwowej, zaburzenia w układzie nerwowym, niedokrwistość megaloblastyczną, negatywny wpływ na funkcjonowanie układu sercowo – naczyniowego oraz rozwój miażdżycy i nowotworów. Witamina ta bierze udział w powstawaniu ważnych neuroprzekaźników, takich jak: adrenalina, dopamina i noradrenalina, dlatego jej niedobór może prowadzić do powstania zaburzeń neuropsychiatrycznych. Niedobór kwasu foliowego sprzyja aktywacji protoonkogenów do onkogenów. Liczne badania kliniczne i dostępna literatura potwierdzają funkcję kwasu foliowego, że jest to niezbędny związek o wielokierunkowym działaniu biologicznym, który pełni istotną rolę w tkankach. Suplementacja metafoliną omija wieloetapowy proces metaboliczny w przeciwieństwie do nieaktywnej postaci kwasu foliowego.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Objawowe leczenie infekcji górnych dróg oddechowych Mimo wysokiej dostępności i skuteczności leków syntetycznych, zainteresowanie suplementami diety, w tym preparatami witaminowymi i roślinnymi rośnie. Nawracające zakażenia dróg oddechowych i narastająca lekooporność drobnoustrojów sprawiają, że coraz chętniej po nie sięgamy, szczególnie w czasie sezonowych zachorowań na infekcje dróg oddechowych. W okresie zimowym dużą popularnością cieszą się środki poprawiające funkcje układu immunologicznego, zawierające witaminę D i C, preparaty jeżówki purpurowej czy aloesu drzewiastego.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Peroksydacja lipidów w mieszaninach do żywienia pozajelitowego - czynniki pro- i antyoksydacyjne oraz ich znaczenie kliniczne. Żywienie pozajelitowe jest terapią stosowaną od ponad 50 lat w wielu różnych sytuacjach klinicznych, w których podaż pokarmu drogą doustną lub dojelitowo jest niemożliwa, niewystarczająca lub przeciwskazana. Bezpieczeństwo leczenia żywieniowego zależne jest od wielu czynników, a złożoność składu mieszaniny powoduje, że powinno być zawsze sporządzane pod nadzorem wyszkolonego farmaceuty w odpowiednio wyposażonej pracowni żywienia pozajelitowego. Pomimo wieloletnich badań, rola poszczególnych czynników wpływających na stabilność mieszaniny pozostaje nadal nie do końca poznana. Najistotniejsze z nich, poza samym składem mieszaniny, to dodatek pierwiastków śladowych, witamin, temperatura i okres przechowywania, narażenie na tlen i promieniowanie świetlne. Ich rola może być szczególnie istotna w przypadku mieszanin przeznaczonych dla pacjentów neonatologicznych, bowiem wrażliwość noworodków na produkty peroksydacji jest znacznie większa niż w przypadku dorosłych. Celem pracy jest przedstawienie dostępnych danych dotyczących czynników stymulujących oraz hamujących proces peroksydacji w mieszaninach do żywienia pozajelitowego, ich znaczenia dla zdrowia pacjentów leczonych żywieniowo, a także opis aktualnych wytycznych na temat środków zabezpieczających mieszaniny przed peroksydacją.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Pentraksyna 3 i jej rola w odbudowie tkanek STRESZCZENIE. Pentraksyna 3 (PTX3) jest przedstawicielem długiej rodziny pentraksyn. Jest białkiem ostrej fazy produkowanym i uwalnianym w miejscach uszkodzenia. Należy do humoralnej odporności wrodzonej. Działa jako wskaźnik i regulator zapalenia. PTX3 usuwa komórki apoptotyczne podczas odpowiedzi immunologicznej. PTX3 oddziałuje ze składnikami układu hemostatycznego i kaskadą fibrolityczną, w warunkach kwasowych, które występują w uszkodzonych tkankach. W wyniku reakcji z plazminogenem i fibryną w miejscu zranienia pentraksyna 3 promuje proces fibrynolizy i pełni rolę w procesie naprawy tkanek.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
NOWE ROZWIĄZANIA TECHNOLOGICZNE W ASPEKCIE MIEJSCOWEGO I DOUSTNEGO PODANIA RESWERATROLU Resweratrol (3,4',5-trihydroksystilben) jako substancja o szerokim spektrum aktywności biologicznej stanowi przedmiot wielokierunkowego zainteresowania. Obecnie stosowany jest jako suplement diety oraz składnik kosmetyków o przeciwstarzeniowym działaniu, jednak najnowsze wyniki badań wskazują możliwość rozszerzenia zakresu terapeutycznego resweratrolu m.in. o pielęgnacje ran. Wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, przy jednocześnie trudnej rozpuszczalności w wodzie i niskiej biodostępności rozszerza problematykę badawczą o poszukiwanie nowych form leku zapewniających uzyskanie optymalnego efektu terapeutycznego. Szczególnie obiecujące są układy przeznaczone do aplikacji na skórę, jakkolwiek ciekawa jest też propozycja formulacji do podania drogą doustną. W pracy przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat właściwości i zakresu stosowania resweratrolu, ze szczególnym uwzględnieniem nowych rozwiązań technologicznych w formie liposomów, nanoemulsji, nanokryształów, nanocząstek lipidowych czy materiałów opatrunkowych pod kątem jego miejscowego i doustnego podania.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
XIV Przegląd Prac Magisterskich z Zakresu Historii Farmacji The text presents the 14th Review of Master's Theses in History of Pharmacy (year 2018) 17 stycznia 2020 r. w siedzibie Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego w Warszawie odbył się XIV Przegląd Prac Magisterskich z Zakresu Historii Farmacji. Przegląd został zorganizowany przez Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne – Ogólnopolską Sekcję Historii Farmacji oraz Instytut Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów PAN. Spotkanie poprowadziła dr hab. Anna Trojanowska z Instytutu Historii Nauki PAN. Dr Elżbieta Rutkowska – sekretarz Ogólnopolskiej Sekcji Historii Farmacji PTFarm odpowiadała za stronę organizacyjną Przeglądu. Od kilku lat zainteresowanie Przeglądem niepokojąco się zmniejsza. Tegoroczne spotkanie wypadło bardzo skromnie, na zaprezentowanie swoich prac zdecydowały się tylko dwie osoby, choć początkowo zgłoszeń było więcej. Mgr Karolina Anna Duda przedstawiła pracę: Umieralność niemowląt w XIX w. Analiza przyczyn i próby przeciwdziałania w świetle wybranych tytułów polskiej prasy lekarskiej z lat 1801-1914 (praca została wykonana w Zakładzie Humanistycznych Nauk Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu pod opieką naukowa prof. dr hab. Bożeny Płonki-Syroki). Przystępując do omówienia swego tematu, mgr Duda wyjaśniła, że współczynnik umieralności niemowląt jest wskaźnikiem charakteryzującym rozwój cywilizacyjny populacji, a w XIX w. większość państw europejskich zmagała się z bardzo wysokim poziomem tego współczynnika. Od początku XIX w. lekarze zaczęli badać tę niepokojącą tendencję. Autorka przeanalizowała materiały opublikowane na łamach czasopism z zaboru rosyjskiego („Dziennik Zdrowia dla Wszystkich Stanów”, „Tygodnik Lekarski”, „Pamiętnik Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego” oraz „Gazetę Lekarską”), austriackiego („Dwutygodnik Medycyny Publicznej” oraz „Przegląd Lekarski”) i pruskiego („Nowiny Lekarskie”) pod kątem wskazanych przez lekarzy przyczyn i sposobów zapobiegania umieralności niemowląt. Wśród wymienianych przyczyn znalazły się: choroby zakaźne, choroby układu oddechowego i przewodu pokarmowego, niewłaściwe żywienie niemowląt, wypadki oraz brak dostępu do fachowej opieki medycznej. Lekarze podejmowali próby walki z problemem polegające na leczeniu występujących chorób, zachęcaniu matek do karmienia piersią czy wprowadzeniu szczepień ochronnych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Analiza termomechaniczna i termiczna analiza dielektryczna w farmacji Metody analizy termicznej, przede wszystkim różnicowa kalorymetria skaningowa (DSC) i analiza termograwimetryczna (TGA), odgrywają istotną rolę w badaniu przemian fazowych oraz degradacji, jakim ulegają aktywne składniki farmaceutyczne (APIs), substancje pomocnicze i produkty farmaceutyczne podczas ogrzewania lub chłodzenia. W okresie ostatnich XX lat pojawia się jednak coraz więcej publikacji wskazujących na potencjalną użyteczność w technologii stałych postaci leku innych metod analizy termicznej, takich jak analiza termomechaniczna (TMA), dynamiczna analiza mechaniczna (DMA) i analiza dielektryczna (DEA). Z związku z tym, celem niniejszej pracy jest przedstawienie krótkiej charakterystyki tych metod wraz z ilustracją na przykładach ich potencjalnego zastosowania w farmacji.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Właściwości prozdrowotne melisy lekarskiej (Melissa officinalis L.) Na świecie ponad 20 000 różnych gatunków roślin jest stosowanych w medycynie tradycyjnej, a ponadto stanowią one cenny składnik wielu współczesnych leków ziołowych. Jedną z takich roślin jest melisa lekarska (Melissa officinalis L.), powszechnie znana, należąca do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Od ponad 2000 lat liście melisy, ze względu na swój zapach, są stosowane jako przyprawa do potraw. Poza tym, melisa jest także stosowana we wspomaganiu leczenia chorób psychicznych [1], migren, zaburzeń układu trawiennego, układu krążenia [2] czy problemów z zasypianiem [3]. Po raz pierwszy właściwości prozdrowotne melisy lekarskiej opisał Dioskurydes w słynnej księdze De Materia Medica. Od tego czasu roślina ta zaczęła być opisywana w wielu innych książkach, jak np. w Kanonie Medycyny, napisanym przez perskiego lekarza Awicennę. Obecnie prowadzone badania naukowe wykazały szereg właściwości prozdrowotnych melisy lekarskiej, jak chociażby jej właściwości przeciwutleniające, przeciwdepresyjne, uspokajające, przeciwzapalne czy spazmolityczne. Właściwości te melisa zawdzięcza swemu składowi chemicznemu. Głównymi składnikami aktywnymi melisy są związki lotne, terpeny, kwasy fenolowe i flawonoidy. Według monografii Światowej Organizacji Zdrowia kwas rozmarynowy jest biomarkerem wskazującym na jakość tego surowca. Celem niniejszej pracy było przedstawienie charakterystyki botanicznej, zastosowania, składu chemicznego oraz właściwości farmakologicznych melisy lekarskiej. Współczesne badania farmakologiczne potwierdzają zastosowanie melisy lekarskiej w medycynie ludowej. Przegląd danych literaturowych potwierdza, iż melisa lekarska jest potencjalnym źródłem wspomagającym leczenie wielu chorób cywilizacyjnych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
ZMIANY WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOKINETYCZNYCH LEKÓW PRZECIWDROBNOUSTROJOWYCH U PACJENTÓW KRYTYCZNIE CHORYCH Krytycznie chorzy pacjenci są narażeni na wysokie ryzyko rozwoju zagrażającej życiu infekcji prowadzącej do ciężkiego wstrząsu i w konsekwencji niewydolności wielonarządowej, a nawet śmierci. Optymalna terapia przeciwdrobnoustrojowa ma kluczowe znaczenie w zwiększaniu szansy tych pacjentów na przeżycie. Jednak skuteczne dawkowanie leków jest problematyczne, ponieważ zmiany patofizjologiczne, związane z krytycznym stanem choroby, wpływają na ich właściwości farmakokinetyczne, głównie tych leków, które wykazują charakter hydrofilowy. Stężenia tych leków mogą być podwyższone u pacjentów krytycznie chorych, głównie z powodu zmniejszonego klirensu nerkowego spowodowanego niewydolnością/uszkodzeniem nerek. I przeciwnie, stężenia leków przeciwbakteryjnych mogą ulec obniżeniu z powodu zwiększonej objętości dystrybucji i zwiększonego klirensu nerkowego, wywołanego przez zespół ogólnoustrojowej odpowiedzi zapalnej, wyciek kapilarny, zmniejszone wiązanie leku z białkami, podawanie dożylnych płynów oraz leków inotropowych. Częstość jednoczesnego występowania licznych powikłań, które mogą wpływać na właściwości farmakokinetyczne leków, nadmiernie komplikuje prognozowanie ich terapeutycznych stężeń. Zasadniczo, w warunkach klinicznych dominują sytuacje gdy uzyskiwane stężenia leków przeciwdrobnoustrojowych u pacjentów krytycznie chorych są zbyt niskie. A uzyskanie nieodpowiedniego stężenia leków w osoczu pacjentów jest istotne z klinicznego punktu widzenia, ponieważ prowadzi do nieskutecznej eradykacji drobnoustrojów chorobotwórczych i braku poprawy klinicznej. Ponadto, zbyt niskie stężenia leków wywołują rozwój oporności wielolekowej drobnoustrojów, co stanowi problem nie tylko medyczny, ale i społeczno-ekonomiczny. Jednym z zasadniczych rozwiązań tego problemu wydaje się powszechne stosowanie monitorowania stężeniem leku w osoczu, w celu indywidualnego dostosowania dawkowania leków przeciwdrobnoustrojowych do stanu klinicznego pacjenta.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne