PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Kongres radiologiczny 106. kongres RSNA trwał od 29 listopada do 5 grudnia 2020 roku. RSNA – Radiological Society of North America organizuje od ponad wieku największe kongresy radiologiczne na świecie. Od wielu lat są one wspólne z AAPM, czyli American Associa-tion Physicists in Medicine. Wspólne kongresy, przenikające się sesje i tematy pokazują, jak wielkie możliwości tkwią w ścisłej współpracy zespołów radiolog, technik, fizyk, inżynier. Poza tym kongresy te obejmują wiele dziedzin obrazowania medycznego, jednolicie traktując zasady ich realizacji i wymagania dotyczące dobrej praktyki, niezależnie od nośnika informacji (ultradźwięki, promieniowanie jonizujące, fale radiowe czy promieniowanie elektromagnetyczne o innych długościach fali). To niezwykle lo-giczne i efektywne podejście.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Badania drugiej fazy nad skutecznością i bezpieczeństwem długotrwałej powtarzalnej szybkoczęstotliwościowej przezczaszkowej stymulacji magnetycznej w terapii depresji W artykule zaprezentowano wyniki badań klinicznych drugiej fazy nad bezpieczeństwem i efektywnością przezczaszkowej stymulacji magnetycznej (TMS – Transcranial Magnetic Stimulation) w porównaniu z terapią elektrowstrząsową oraz samodzielną farmakoterapią. Do badań zakwalifikowano 75 pacjentów, których przydzielono losowo do trzech grup. We wszystkich grupach po zastosowaniu terapii stan kliniczny pacjentów wyraźnie się poprawił (objawy depresji ustąpiły). Najlepszy efekt zaobserwowano w grupie poddanej zabiegom elektrowstrząsowym oraz zażywającej leki przeciwdepresyjne. Nie udało się wykazać, że terapia łącząca stymulację magnetyczną z farmakoterapią była bardziej skuteczna od samodzielnego leczenia farmakologicznego. Podjęto próbę wyjaśnienia nieskuteczności przezczaszkowej stymulacji magnetycznej.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Audyty kliniczne wewnętrzne Początkowo miała to być kontynuacja przeglądu tematów poruszanych podczas kongresu RSNA 2020. Oczywiście poprzedni tekst nie wyczerpał tematu. Jednak z uwagi na coraz częstsze pytania związane z audytami klinicznymi i tabelką na stronie Krajowego Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia oraz narastającym rozziewem między suchym opisem prawnym i urzędniczym pojmowaniem audytu klinicznego a jego rzeczywistym celem i sensem realizacji, postanowiłem zaproponować redakcji zmianę tematyki artykułu. Myślę, że zanim wrócę do chicagowskiego dorocznego święta radiologii, do spokojnego omówienia będzie jeszcze jeden temat: różnica w podejściu do testów podstawowych z punktu widzenia rzeczywistych potrzeb i zasad wynikających ze zrozumienia celu ich wykonywania oraz z punktu widzenia formalno- -urzędniczego, bez zrozumienia ich celu i sensu.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Zastosowanie kinesiotapingu w usprawnianiu pourazowego uszkodzenia nerwu strzałkowego - opis przypadku Celem pracy jest przedstawienie możliwości zastosowania i wykorzystania kinesiotapingu jako metody wspomagającej fizjoterapię pacjentów z uszkodzeniami obwodowego układu nerwowego. W Polsce kinesiotaping jest jak na razie techniką rzadko stosowaną w leczeniu usprawniającym. W pracy opisano przypadek 39-letniej pacjentki z uszkodzeniem nerwu strzałkowego prawego, poddanej terapii w Poradni Rehabilitacyjnej Przychodni "Stabłowice" Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej Wrocław Fabryczna. W terapii zastosowano elementy różnych metod fizjoterapeutycznych i zabiegi fizykalne. Metoda kinesiotapingu była stosowana przez 3 miesiące. W wyniku terapii uzyskano symetrię ruchu, stabilizację stawu skokowego, zwiększenie zakresu ruchomości stopy i palców, zmniejszenie obrzęku stopy i podudzia, zmniejszenie objawów niedoczulicy oraz poprawę jakości życia pacjentki. Zastosowanie metody kinesiotapingu w uszkodzeniach obwodowego układu nerwowego pozwala przyspieszyć proces usprawniania.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Propozycja strategii postępowania z planami leczenia dla akceleratorów liniowych o różnej konstrukcji kolimatora Wprowadzenie W codziennej pracy ośrodka radioterapeutycznego nieuniknione są przerwy w działaniu aparatów spowodowane awariami lub przeglądami akceleratorów medycznych. W celu zachowania ciągłości leczenia pacjenci napromieniani są na innych dostępnych w ośrodku aparatach. Ze względu na to, że każdy z radioterapeutycznych planów leczenia dostosowany jest do aparatu, na którym plan ma być realizowany, koniecznym jest przygotowywanie zastępczych planów leczenia na pozostałe aparaty. Cel Celem pracy było zaproponowanie strategii postępowania z radioterapeutycznym planem leczenia w technice VMAT (ang. Volumetric Modulated Arc Therapy), tzw. planem oryginalnym w przypadku niedostępności aparatu źródłowego na przykładzie pacjentów z nowotworem stercza. Materiał i metoda Do badań zostały włączone trzy akceleratory firmy Varian znajdujące się w jednym centrum onkologii: TrueBeam, Clinac 2300 CD-S oraz Unique, posiadające 120-listkowy kolimator wielolistkowy MLC Millenium. Do przeprowadzenia badania zebrano grupę 24 pacjentów z rakiem stercza. Porównano plany leczenia pod względem liczby jednostek monitorowych oraz dawek w objętości PTV i w narządach krytycznych. Plany zweryfikowano i przeanalizowano dozymetrycznie za pomocą metody gamma. Wyniki Różnice w liczbie jednostek monitorowych pomiędzy oryginalnymi i zastępczymi planami leczenia nie przekraczały akceptowalnej wartości 2%. Zaobserwowano brak różnic pomiędzy dawkami w objętości PTV. Różnica dawki w analizowanych narządach krytycznych nie przekraczała akceptowalnego progu 2%. Wszystkie plany leczenia uzyskały minimum 95% zgodności dla weryfikacji dozymetrycznych metodą współczynnika gamma. Wnioski Wykonane badanie potwierdza możliwość realizowania radioterapeutycznych planów leczenia wykonanych w technice VMAT zamiennie na trzech akceleratorach (TrueBeam, Clinac 2300 CD-S oraz Unique, Varian), posiadających 120-listkowy kolimator MLC Millenium, dla pacjentów z nowotworem stercza.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Czynnik wzrostu śródbłonka naczyń (VEGF) jako marker progresji choroby nowowotworowej - przegląd doniesień Angiogeneza zwana również neowaskularyzacją jest wieloetapowym procesem tworzenia nowych naczyń krwionośnych w miejscu już istniejących, regulowanym przez czynniki pobudzające (proangiogenne) oraz hamujące (antyangiogenne). Nowotworzenie naczyń zachodzi w procesach fizjologicznych oraz w stanach patologicznych organizmu. W wyniku zaburzenia równowagi między czynnikami proangiogennymi, aktywującymi proces tworzenia nowych naczyń a czynnikami hamującymi (antyangiogennymi) dochodzi do przewagi aktywacji czynników angiogennych oraz nadmiernej angiogenezy, co sprzyja rozwojowi guza nowotworowego. W wyniku niedotlenienia (hipoksji) tkanki dochodzi do aktywacji czynników angiogennych, w tym przede wszystkim czynnika odgrywającego kluczową rolę w progresji nowotworowej – VEGF (ang. Vascular Endothelial Growth Factor). VEGF jest białkiem uważanym za główny czynnik odpowiedzialny za proces angiogenezy oraz wzrost przepuszczalności naczyń krwionośnych; nazywany jest również czynnikiem przepuszczalności naczyniowej. Najważniejszym czynnikiem indukującym proces angiogenezy oraz wydzielanie czynnika VEGF przez komórki nowotworowe jest niedotlenienie (hipoksja) panujące w mikrośrodowisku guza. VEGF jest złym czynnikiem prognostycznym odpowiadającym za progresję oraz aktywację tworzenia przerzutów wielu guzów litych. Zmniejszenie wydzielania czynnika VEGF ma istotne znaczenie w zahamowaniu procesu angiogenezy, a także potencjału metastatycznego komórek nowotworowych, które wcześniej nie uległy zniszczeniu na drodze apoptozy lub nekrozy.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Diagnostyka w technice DXA – wybrane zagadnienia Dual-energy X-ray absorptiometry (DXA) to absorpcjometria o podwójnej energii, która stanowi „złoty standard” w diagnostyce i monitorowaniu osteoporozy, umożliwiając ocenę gęstości kości. Pozwala także dokonać analizy składu ciała, oszacować prawdopodobieństwo złamań kości oraz określić ich architekturę. W polskich warunkach DXA jest wciąż rzadko wykonywanym badaniem o niewykorzystanych możliwościach diagnostycznych. Celem pracy jest przedstawienie techniki badania i możliwości diagnostycznych DXA.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Sonoelastografia w czasie rzeczywistym - rola w róznicowaniu zmian ogniskowych w piersiach W artykule przedstawiono obecny stan wiedzy dotyczacy zastosowania sonoelastografii w diagnostyce zmian ogniskowych w piersiach. Omówio zasady działania metody oraz możliwości jej zastosowania. Przedstawiono także wyniki opublikowanych badań dotyczących przydotności sonoelastografii w diagnostyce różnicowej zmian ogniskowych w piersiach, uzyskane w odniesieniu do weryfikacji patologicznej jako złotego standardu.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
PET/CT w diagnostyce guzów mózgu Wczesna diagnostyka zmian guzów zlokalizowanych w ośrodkowym układzie nerwowym jest bardzo istotna. Podstawowymi badaniami obrazowymi w diagnostyce guzów mózgu są tomografia komputerowa (TK) oraz rezonans magnetyczny (MR). Pomimo wykorzystania tych metod wykrywanie wznowy miejscowej oraz odróżnienie jej od zmian wywołanych zastosowanym leczeniem jest bardzo trudne. Obrazowanie z wykorzystaniem technik medycyny nuklearnej stanowi uzupełnienie do podstawowych metod obrazowania guzów ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Po wprowadzeniu 18F-fluorodeoxyglukozy (18F-FDG) do diagnostyki i wykazaniu wartości diagnostycznej z użyciem tego znacznika, obrazowanie w neurologii stało się jednym z ważniejszych obszarów jego wykorzystania. Ze względu na wysoki fizjologiczny metabolizm glukozy w tkance mózgowej i związany z tym wysoki wychwyt FDG w obrębie mózgowia, wykrycie i zróżnicowanie zmian nowotworowych w ośrodkowym układzie nerwowym jest utrudnione. Wykorzystanie innych radiofarmaceutyków i obrazowania techniką pozytonowej tomografii emisyjnej PET (Positron Emission Tomography) pozwala na wykrycie hipoksji, dostarcza informacji na temat przemian biochemicznych aminokwasów lub proliferacji komórkowej. Dzięki temu zwiększa się czułość w diagnostyce guzów mózgu oraz poprawia ocena odpowiedzi na leczenie czy wczesnym wykrywaniu wznowy. W niniejszej pracy przedstawiono metody obrazowania guzów ośrodkowego układu nerwowego z użyciem techniki PET/CT.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Biodegradowalne stenty wieńcowe – przegląd Wprowadzenie stentów wieńcowych do praktyki klinicznej zrewolucjonizowało kardiologię interwencyjną. Postępy technologiczne w tworzeniu nowych biomateriałów, a także leków, które mogą być uwalniane z pokrycia stentu, decydują o pojawieniu się nowych generacji tych implantów. Ważną rolę mogą odegrać materiały biodegradowalne, które dodatkowo uwalniając leki, poprawiają skuteczność i bezpieczeństwo stentów. W pracy dokonano przeglądu opublikowanych wyników badań przedklinicznych i klinicznych na temat biodegradowalnych stentów wieńcowych.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Częstość występowania zmian urazowych w badaniu TK – politrauma Badanie TK w protokole politrauma jest podstawowym działaniem diagnostycznym w przypadku urazu wielonarządowego. Celem pracy była analiza częstości występowania zmian urazowych u pacjentów poddanych badaniu TK-politrauma. Retrospektywnie przeanalizowano grupę 520 pacjentów. Stwierdzono, że jedynie w 67% przypadków wystąpiły zmiany urazowe. Zmiany te częściej dotyczyły mężczyzn (73%) i najczęściej obejmowały kręgosłup, klatkę piersiową i głowę.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Wyznaczanie charakterystycznych obszarów twarzy na obrazach termowizyjnych W artykule zaprezentowano algorytm umożliwiający automatyczną detekcję charakterystycznych cech twarzy w obrazach termowizyjnych w projekcji przedniej. Algorytm nie jest wrażliwy na zmiany położenia głowy z powodu obrotu ani ruchów w osi X-Y. Po wyznaczeniu charakterystycznych obszarów przeprowadzano automatyczny pomiar wartości średniej, minimalnej i maksymalnej temperatury. Zaprezentowano przykładowe zastosowanie algorytmu do detekcji bólów głowy.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Zgodność barwy spolimeryzowanych stomatologicznych kompozytów światłoutwardzalnych z nazewnictwem producentów w oparciu o klucz kolorystyczny VITA : badania doświadczalne przy użyciu elektrooptycznego urządzenia Shade Star® Dentsplay Materiał kompozytowy jest najbardziej popularnym materiałem wykorzystywanym w stomatologii odtwórczej. Jedną z jego najważniejszych zalet jest wysoka estetyka możliwa do osiągnięcia dzięki szerokiej gamie kolorystycznej. W celu uproszczenia pracy lekarzom klinicystom, zarówno stomatologii zachowawczej, dziecięcej, jak i protetyki, wprowadzono ujednolicony szablon kolorystyczny wg VITA. Producenci dostępnych na rynku materiałów stomatologicznych do bezpośredniej rekonstrukcji zębów oferują zestawy kompozytów o nazewnictwie barwy opartym wg wspomnianego kolornika. Zaobserwowano jednak istotne różnice między barwą materiału odtwórczego określoną przez klinicystę na podstawie kolornika a uzyskanym finalnym efektem kolorystycznym wypełnienia. W pracy podjęto zagadnienie porównania w warunkach doświadczalnych barwy próbki spolimeryzowanego materiału złożonego z barwą sugerowaną przez producenta.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Analiza wpływu stabilizacji złamania kości piszczelowej za pomocą gwoździa śródszpikowego na zrost kostny. Cz. 2 Ze względu na niepowodzenie prowadzonego leczenia podjęto decyzję o przeprowadzeniu wstępnej analizy numerycznej prezentowanego przypadku klinicznego z wykorzystaniem metody elementów skończonych. W tym celu opracowano modele numeryczne kości, złamania oraz implantu. Analizie poddano dwa przypadki możliwej stabilizacji – jednopłaszczyznową oraz dwupłaszczyznową. Pierwsze rozwiązanie wykorzystuje otwory implantu w płaszczyźnie czołowej, tak w dalszym, jak i bliższym końcu. W wariancie drugim (wykorzystanym w opisywanym przypadku klinicznym), w części bliższej powtórzono mocowanie z przypadku pierwszego, tj. jednopłaszczyznowe, w części dalszej natomiast wykorzystano jeden otwór w płaszczyźnie czołowej, drugi zaś w płaszczyźnie strzałkowej. Celem prowadzonych prac było wykazanie, czy i jak sposób stabilizacji gwoździa w objętości kości, szczególnie w części dalszej, rzutuje na uzyskanie zrostu kostnego.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Etyka zawodowa elektroradiologów – analiza porównawcza wybranych kodeksów Wprowadzenie. Ideą towarzystw i stowarzyszeń zrzeszających elektroradiologów jest rozwijanie wiedzy oraz podnoszenie poziomu naukowego i zawodowego, jak również dbałość o właściwe warunki w ykonywania zawodu. W tym kontekście proponowane przez nie kodeksy etyki stanowią swoisty wzorzec zachowań i postaw członków grupy zawodowej. Celem pracy jest analiza porównawcza treści wybranych kodeksów etyki elektroradiologów. Materiał i metoda. Analizie poddano zapisy w pięciu kodeksach etyki wydanych i opublikowanych online przez American Society of Radiologic Technologists (ASRT), International Society of Radiographers&Radiological Technologist (ISRRT), Society of Radiography in Kenya (SORK), College of Medical Radiation Technologists of Ontario (CMRTO), Danish Society of Radiographers (DSR). Przeglądu dokonano z wykorzystaniem skali dychotomicznej i zmiennych tak/nie, pod kątem oceny trzech grup cech: struktura i budowa dokumentu oraz katalog standardów etycznych. Analiza struktur kodeksów obejmowała weryfikację jaka grupa jest adresatem. Czy zapisy kierowane są tylko do elektroradiologów, czy również do przedstawicieli innych zawodów i osób, które są w trakcie nauki. Weryfikowano, czy kodeksy są samodzielnymi i niezależnymi dokumentami. Oceniano obecność takich elementów, jak wprowadzenie, przyrzeczenie i piśmiennictwo. W analizie budowy uwzględniono liczbę rozdziałów, liczbę stron, liczbę słów oraz jak często w kodeksie występuje słowo pacjent (ang. patient). Do oceny wprowadzono wskaźnik użycia słowa pacjent (WP; WP = (P/S)·100), który jest stosunkiem częstości użycia wyrazu patient (P), do liczby wszystkich słów (S) i mnożnikiem 100. Analizowano zakres wprowadzonych standardów etycznych pod kątem zapisów regulujących relacje z pacjentem, relacje w zespole interdyscyplinarnym, relacje w grupie zawodowej, pracę naukową, nauczanie zawodu oraz wpływ na ochronę środowiska. Wyniki. Wszystkie analizowane kodeksy to samodzielne dokumenty. Adresatem dokumentu wydanego przez CMRTO są również osoby, które uczą zawodu przyszłych elektroradiologów oraz kadra zarządzająca personelem. Cztery dokumenty zawierają wprowadzenia wyjaśniające cel spisania reguł zachowań. Tylko w kodeksie DSR znajdują się odniesienia do piśmiennictwa. Najobszerniejszy dokument SORK liczy 3152 wyrazy, a słowo pacjent zostało użyte w nim 22 razy (WP = 0,7). Kodeks ASRT to druk jednostronicowy, gdzie wyraz patient występuje ośmiokrotnie (WP = 2,34). Każdy kodeks zawiera opis postaw i zachowań w relacji z pacjentem, natomiast w trzech zawarto zasady współpracy w zespole interdyscyplinarnym. W żadnym dokumencie nie uwzględniono norm w nauczaniu. W kodeksie ISRRT opisano odpowiedzialność względem środowiska naturalnego. Wnioski. Kodeksy etyki zawodowej elektroradiologów różnią się od siebie budową oraz zakresem i akcentacją norm. Wszystkie ukierunkowane są na opis postaw i zachowań w relacji z pacjentem.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Zależność jakości życia od prowadzonego postępowania fizjoterapeutycznego u kobiet w wieku postmenopauzalnym chorujących na cukrzycę typu 2 Celem pracy była ocena jakości życia kobiet w wieku postmenopauzalnym chorych na cukrzycę typu 2 oraz określenie wpływu fizjoterapii na jakość życia ankietowanych. Badania przeprowadzono u 26 kobiet w wieku od 58 do 83 lat z rozpoznaną cukrzycą typu 2. Średni czas trwania choroby wynosił 13 lat. W badaniach wykorzystano anonimową ankietę dotyczącą różnych wskaźników jakości życia. 20% badanych jakość życia oceniło jako bardzo dobrą, 42% jako dobrą, 38% jako złą. 58% kobiet korzystało z zabiegów fizjoterapeutycznych. Stwierdzono, że fizjoterapia ma korzystny wpływ na poprawę stanu psychicznego, wzrasta wola życia, skutkiem czego jest poprawa jakości życia.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Transiluminacyjna diagnostyka zapalenia zatok W niniejszej pracy zaprezentowany został projekt urządzenia do optycznej diagnostyki zatok opartej na zjawisku transiluminacji. Głównymi założeniami prac badawczych było wykonanie urządzenia, które będzie nieinwazyjne, niejonizujące oraz stosunkowo tanie. W tym celu wykonano oświetlacz wykorzystujący tanie źródła światła z zakresu bliskiej podczerwieni oraz fantom ludzkich zatok przynosowych. Rejestracji obrazów dokonano za pomocą smartfonu. Analizę zarejestrowanych obrazów transiluminacyjnych przeprowadzono za pomocą dostępnych aplikacji służących do obróbki obrazów. Wszystkie te elementy mają na celu zapewnienie niskiego kosztu diagnozowania zapalenia zatok.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Artefakty w radiografii W dobie dzisiejszych aparatów rentgenowskich wykonanie idealnego zdjęcia radiologicznego może wydawać się prostym zadaniem. Jednak nawet najbardziej doświadczeni technicy elektroradiologii pracownicy w swojej praktyce spotykają problem artefaktów na obrazach. Ich wystąpienie niejednokrotnie utrudnia lub uniemożliwia postawienie właściwej diagnozy, przez co badania takie muszą być powtarzane, prowadząc do zwiększenia narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące. Znajomość charakterystycznych cech poszczególnych typów artefaktów oraz źródeł ich powstawania jest kluczem do uzyskania poprawnych, diagnostycznych obrazów.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Wpływ dawki terapeutycznej na skuteczność laseroterapii nisko- i wysokoenergetycznej (HILT) Celem pracy jest porównanie skuteczności różnych form i metod laseroterapii na podstawie przeglądu literatury. Uwzględniono opublikowane w latach 2003-2011 prace badawcze skatalogowane w medycznych bazach danych Pub-Med, Embase, Cochrane oraz liczne pozycje piśmiennictwa anglojęzycznego i polskiego z przedmiotowej tematyki. Dane wskazują na szerokie możliwości zastosowania laseroterapii, zarówno jako samodzielnej metody, jak również metody skojarzonej. Zauważalna jest jednak niewielka liczba badań naukowych o wysokiej jakości metodologicznej, a tylko właściwie zaplanowane i rzetelnie realizowane badania naukowe mają istotne znaczenie dla podejmowania ważnych decyzji terapeutycznych w praktyce klinicznej.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych fizjoterapia a sposób utrzymywania równowagi ciała Staw biodrowy człowieka oprócz funkcji dynamicznych spełnia także zadanie podporowe. Dzięki charakterystycznej budowie elementów kostnych, silnym mięśniom i więzadłom doskonale znosi duże obciążenia. Zaburzenia w pracy stawu biodrowego, wywołane zmianami zwyrodnieniowymi, prowadzą do wielu nieprawidłowości i przeszkadzają w prawidłowym funkcjonowaniu. Materiał i metoda. Badania równowagi ciała w swobodnej pozycji stojącej przez 20 sekund wykonano za pomocą podometru firmy MEDICAPTEURS u 80 mężczyzn ze zmianami zwyrodnieniowymi w stawach biodrowych oraz 30 osób zdrowych. Wyniki i wnioski. Przeprowadzone badania wykazały, że osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów biodrowych mają większe problemy z utrzymaniem równowagi ciała w pozycji stojącej niż ludzie zdrowi.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna
Dose area product podczas radiografii stawu łokciowego : doświadczenia własne Ocena narażenia w radiografii ogólnej może być prowadzona przez pomiar dose area product (DAP). DAP to parametr charakteryzujący wiązkę, który może posłużyć do szacowania ryzyka działania promieniowania rentgenowskiego na organizm ludzki. Cel: Celem badania jest retrospektywna ocena wartości dose area product podczas radiografii stawu łokciowego w dwóch projekcjach oraz ustalenie wartości DAP przy polu kolimacji mniejszym od wartości referencyjnej. Materiały i metody: Analizie retrospektywnej poddano 338 kolejnych radiogramów stawu łokciowego wykonanych w Zakładzie Radiologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku. Wykonana analiza obejmowała wartości dose area product, napięcia anodowego oraz obciążenia prądowo-czasowego radiografii w projekcji przednio-tylnej i bocznej. Przeprowadzono pomiar długości i szerokości radiogramów na stacji przeglądowej. Na podstawie uzyskanych danych z pomiarów wyliczono pola powierzchni zdjęć rentgenowskich. Wartości uzyskanych pól kolimacji porównano z wartością referencyjną 234 cm2 (13 x 18 cm). O bliczenia s tatystyczne wykonano przy użyciu programu MS Excel 2013 oraz Statistica 12,5. Wyniki: W analizowanym materiale było 170 (50,30%) radiogramów wykonanych mężczyznom oraz 168 (49,70%) kobietom. Wiek pacjentów mieścił się w przedziale od 19 do 92 lat. Średnia wielkość pola kolimacji radiogramu wynosiła 382,88 cm2. Statystycznie najczęściej wybieranymi parametrami przy wykonywaniu radiogramów stawu łokciowego było 57 kV i 2,93 mAs. Dose area product w badanym materiale wyniósł średnio 0,031 Gy·cm2. Dominanta współczynnika DAP to 0,017 Gy·cm2, a jej liczebność 42 (12,43%). Największa odnotowana wartość to 0,073 Gy·cm2, a najniższa 0,016 Gy·cm2. Średnia wartość DAP radiografii, których wielkość pola kolimacji przekraczała wartość referencyjna, wyniosła 0,033 Gy·cm2, natomiast radiografii, których pole nie przekraczało wartości uznanej za graniczną: 0,018 Gy·cm2. Wnioski: Średnie wartości dose area product w projekcji przednio- -tylnej i bocznej stawu łokciowego są podobne. Średnia wartość dose area product w grupie radiogramów o polu powyżej wartości referencyjnej jest prawie dwukrotnie wyższa.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria biomedyczna