PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Natura Boga a płeć człowieka Mężczyzna i kobieta są określeni przez swoją płeć nie tylko na poziomie biologicznym, ale osobowym. Dzięki niej mają zdolność tworzenia communio personarum. Na tej zasadzie także ludzka płciowość uczestniczy w obrazie i podobieństwie człowieka do Boga. Poprzez płeć zostaje udzielony ludziom dar macierzyństwa lub ojcostwa, który swe źródło ma w Bogu. Człowiek jest obrazem swego Stwórcy, ale natura Boga przewyższa wszelkie stworzenia. W Starym i Nowym Testamencie Bóg objawia się człowiekowi, posługując się ludzkim językiem, pojęciami i obrazami. Także język teologii często posługuje się analogią. Gdy Pismo św. nadaje Bogu cechy męskie lub żeńskie, kiedy porównuje miłość Boga do miłości ojca lub matki, to czyni to przez analogię. Użyte porównanie idzie w parze z nie-podobieństwem, gdyż Bóg zawsze jest Inny. Boże ojcostwo i macierzyństwo nie są tego samego poziomu co ludzkie rodzicielstwo. Bóg jest ponad płciowością. Język Biblii, a za nim język teologii, posługuje się kategoriami antropomorficznymi. Mówi się zatem w teologii o odwiecznym rodzeniu, które stanowi element wewnętrznego życia Boga. Jest to rodzenie ponadpłciowe. Nie jest ani męskie, ani kobiece. Jest Boskie ze swej natury. Również o Bożym ojcostwie mówi się w nadludzkim sensie. Chrystus, Syn Boży, objawia Boga jako Ojca właśnie w znaczeniu ponadcielesnym, całkowicie Bożym. W Biblii są także obrazy miłości Boga porównane do miłości macierzyńskiej. Biblia jednak nie nazywa Boga Matką, ale właśnie Ojcem. Tak jest w tekstach modlitw Starego Testamentu i w przekazie Ewangelii (zob. Mk 14, 36). Bóg jest czystym duchem, w którym nie ma miejsca na różnicę płci (KKK 370), ale człowiek, będąc obrazem Boga, realizuje go osobowo poprzez swoją płciowość: jako matka albo ojciec. W związku małżeńskim poprzez communio personarum kobieta i mężczyzna najwyraźniej ujawniają, że są stworzeni na obraz i podobieństwo Jedynego Boga w Trójcy Świętej. Ojcostwo Boga jest źródłem ludzkiego bycia matką czy ojcem. Dlatego dziecko jest przede wszystkim dzieckiem samego Boga, bo wszelkie życie pochodzi jedynie od Boga, a każdy człowiek jest bezpośrednio na Jego obraz. Genealogia każdej osoby ludzkiej w Bogu znajduje swe źródło i tylko w Jego Ojcowskich ramionach może znaleźć dopełnienie (zob. Łk 23, 46 i Ef 1, 20). Człowiek świadomie czerpie z miłości Trójcy Świętej, gdy w Duchu, z pokorą i ufnością, woła do Boga: Ojcze nasz... Tego nauczył człowieka Boży Syn.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Odpowiedzialność za Ojczyznę w zjednoczonej Europie w ujęciu księdza profesora Jerzego Bajdy Ojczyzna jest dla człowieka terenem powołania i moralnej odpowiedzialności, jest darem i jednocześnie zadaniem moralnym. Każdy człowiek jest powołany do tego, aby z całą gorliwością i stanowczością dbać o dobro ojczyzny i wszystkie jej potrzeby. Jest to niezwykle ważne zadanie w sytuacji obecności Polski w Unii Europejskiej, w zjednoczonej Europie. W tej perspektywie niezwykle istotnym zadaniem na dzisiaj jest ukazanie na nowo wartości ojczyzny oraz powinności moralnych związanych z patriotyzmem. Ojczyzna bowiem umożliwia człowiekowi to wszystko, co jest niezbędne do ukształtowania własnej osobowości. W obecnej rzeczywistości potrzeba także właściwej formacji patriotycznej prowadzonej głownie w środowisku rodzinnym, szkolnym i kościelnym. Te wszystkie aspekty odpowiedzialności za ojczyznę można odnaleźć w nauczaniu moralnym ks. prof. Jerzego Bajdy.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Metoda kerygmatyczna a epistolografia – rozpoznania Tekst jest próbą odpowiedzi nad pytania: czy metoda kerygmatyczna jest/może być narzędziem podczas badania epistolografii, stanowiącej dział piśmiennictwa, do którego najczęściej jej bliżej aniżeli do literatury pięknej? Czy słusznie profesor Maciejewski uważał, że każde dzieło zdradzi swój status usytuowania w Słowie Bożym, gdy zmusi się je do udzielenia odpowiedzi na pytania wypływające z kerygmatu apostolskiego i czy takie przymuszenie możliwe jest podczas badania epistolografii? Artykuł uzasadnia tezę, że jest to możliwe, choć z uwzględnieniem kilku ograniczeń. Po pierwsze – epistolografia może być kerygmatem, ale to świadectwo bardzo elitarne: nadawca i wybrany przezeń najczęściej zaledwie jeden odbiorca--adresat. Tylko w przypadku listów ogłaszanych drukiem ów kerygmat zyskuje większą moc oddziaływania. Po drugie − refleksja nad kerygmatem epistolografii musi zostać ograniczona do listów, które mają charakter konfesyjny, listów − wyznań, eliminując te, którym właściwa jest pierwotna utylitarność. Przedmiotem badawczej refleksji autorka uczyniła zbiór listów Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, zatytułowany Listy Świętego do Matki. Ich analiza pozwoliła dostrzec w całym zbiorze obecność kerygmatu rozumianego jako pierwsze głoszenie rodzące wiarę. Listy Szczęsnego daje się więc czytać jako listy apostoła, listy świadka, ale też człowieka, który odsłania swą mądrość; mądrość, która zawiodła go do świętości. Nadawca „przymusza” czytelników--odbiorców do otwarcia się na Chrystusa, swą świętością świadcząc o skuteczności drogi. To „przymuszenie” to swoista pedagogika, propozycja wkroczenia na szlak, który stał się traktem do świętości. Wydaje się więc, że można podczas badania dokumentów epistolarnych posłużyć się kerygmatyczną metodą interpretacji − rzecz jasna z zastrzeżeniami, o których mówiłam na początku. Wówczas można, może nie tyle lepiej, ale z całą pewnością głębiej odczytać ich przesłanie.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Twórczość Ottona Mieczysława Żukowskiego (1867–1942). Próba systematyzacji Niniejszy artykuł jest owocem trwających ponad 10 lat badań nad twórczością polskiego, mało znanego kompozytora Ottona Mieczysława Żukowskiego (1867–1942). W tym czasie udało się zebrać wiele nieznanych jego utworów, przechowywanych między innymi w archiwum prywatnym wnuczki kompozytora i w Bibliotece Naukowej we Lwowie. Udało się również ustalić autorstwo innych utworów Żukowskiego, a w niektórych przypadkach autorstwo to zakwestionować. Ponadto na podstawie państwowych dokumentów do publicznej wiadomości podano właściwą datę śmierci kompozytora wobec błędnie podawanej przez liczne słowniki i encyklopedie. Prezentowany artykuł jest pierwszą próbą uporządkowanej prezentacji twórczości tak muzycznej, jak i publicystycznej Ottona Mieczysława Żukowskiego według stanu wiedzy autora na 2018 rok.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Dariusz Iwański, Księga Lamentacji. Tom 1: Jahwe zniszczył. Rozdz. 1-2. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2015) Recenzja ksiażki:Dariusz Iwański, Księga Lamentacji. Tom 1: Jahwe zniszczył. Rozdz. 1-2. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2015). Ss. 175. PLN 30. ISBN: 978-83-231-3482-4.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
„Laboratorium dialogu” czyli o dialogowaniu w katechezie Dialog jest jedną z podstawowych relacji międzyludzkich. Szczególne znaczenie posiada także w życiu Kościoła. Autor artykułu próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy katecheza jest przestrzenią dialogu. Ukazuje najpierw dialog zbawienia jako relację Boga do człowieka. Następnie przedstawia relację Kościoła do świata, która jest relacją dialogu. Ponieważ katecheza działa w służbie Bożego dialogu zbawienia i jest posługą kościelną, dlatego ma także charakter dialogiczny. Istnieje jednak pewna specyfika tego dialogu, u podstaw której stoi duchowość dialogu. Taka wizja katechezy zawarta jest w nowym dyrektorium watykańskim, które określa ją jako „laboratorium dialogu”.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Jeden kapłan – jedna ofiara. Jednocząca funkcja kapłaństwa chrystusowego w „Liście na rozpoczęcie roku kapłańskiego z okazji 150. Rocznicy dies natalis świętego proboszcza z ars” benedykta XVI Rok kapłański ogłoszony przez Benedykta XVI w 2009 r. jest okazją do teologicznej refleksji nad sakramentami Kapłaństwa i Eucharystii oraz ich miejsca wśród Bożych darów. Pierwsza część artykułu odnosi się do nauki Kościoła dotyczącej jedyności kapłaństwa i Eucharystii, która objawia wyjątkowy aspekt ofiary Chrystusa jako koniecznego środka na drodze do świętości. Część druga oparta jest na pismach św. Jana Marii Vianneya, który w swoim nauczaniu podejmował takie tematy, jak posługa pojednania człowieka z Bogiem, rozumienie konsekracji Eucharystycznej dla życia wspólnoty oraz wezwanie do nowego życia. Wymienione tematy wskazują na wykorzystanie dogmatów w praktyce katolickiej wiary. List papieski proklamujący Rok Kapłański wskazuje, jak możliwe jest wypełnienie wskazań nauki wiary w codziennym życiu. Przykładem jest tu osoba św. Jana Marii Vianneya, który kierował się nade wszystko miłością do Boga i powierzonej sobie wspólnoty i który stał się świadkiem działania Bożej łaski.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Miłosierdzie w ewangelizacyjnym programie wyzwolenia ks. Franciszka Blachnickiego Opracowanie dotyczy recepcji przez ks. F. Blachnickiego myśli encykliki Jana Pawła II Dives in misericordia. Ks. Blachnicki formułując program wyzwolenia człowieka, ściśle wiązał go z ewangelizacją i formacją deuterokatechumenalną. Program ten bazuje na biblijnej koncepcji wyzwolenia czyli zbawienia, opartej na paradygmacie Exodusu oraz na antropologii chrześcijańskiej ukazywanej przez Jana Pawła II, szczególnie w encyklice Redemptor hominis. W opracowaniu autor wykazał, iż nauczanie Kościoła o Bożym miłosierdziu pozwoliło F. Blachnickiemu na sformułowanie fundamentalnej tezy o wyzwoleniu przez prawdę jako podstawowemu dziełu miłosierdzia. Tak rozumiana „teologia wyzwolenia” ks. Blachnickiego znalazła swe odzwierciedlenie w zaangażowaniu społecznym opartym na programie ewangelizacji Ad Christum Redemptorem i jego trzech fazach głoszenia Bożego miłosierdzia – modlitwa, kerygmat, wyzwolenie.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Recenzja książki Maria, „Mutter der Einheit” („Mater unitatis”), red. M. Hauke, Regensburg 2020, ss. 392 Praca zbiorowa jest owocem sympozjum, które odbyło się w 2018 w Würzburgu na temat Maryi, Matki jedności. Składa się z osiemnastu artykułów. Pierwszy ukazuje zatroskanie Maryi o jedność jako przejaw Jej duchowego macierzyństwa. Dwa kolejne przedstawiają Matkę jedności w perspektywie Ewangelii Janowej i Łukaszowej. W następnych tekstach dochodzi do głosu na ten sam temat nauka św. Augustyna, św. J. H. Newmana, Leona XIII, Ch. Lubich i Soboru Watykańskiego II. Nie brakuje stanowiska protestanckiego (K. Barth i H. Asmussen) i motywu Matki jedności w rzymskiej liturgii i duchowości szensztackiej. Końcowy artykuł próbuje odczytać maryjne przesłanie niemieckiego poety J. W. Goethego. Wszystkie artykuły dotyczą głównie jedności w perspektywie eklezjalnej i ekumenicznej.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Zwyczajna świętość Autor zwraca uwagę na powszechny charakter powołania do świętości odwołując się do kategorii „zwyczajna świętość”. Przypomina współczesne nauczanie Kościoła katolickiego, które od czasu Soboru Watykańskiego II podkreśla, że świętość jest darem i zadaniem wszystkich chrześcijan. Ilustruje to wypowiedziami papieży Pawła VI, Jana Pawła II, i Benedykt XVI. Na koniec wskazuje na kilka przykładów potwierdzających, że każdy rodzaj aktywności życiowej może być przestrzenią realizacji powołania do świętości. Zauważa przy tym, że zwyczajna świętość jest zawsze jakąś pozytywną reakcją i odpowiedzią uczniów Jezusa na znaki czasu, w którym żyją. Wśród tych znaków można wskazać obecnie na zmieniający się stosunek człowieka do prawdy, do życia ludzkiego jako wartości fundamentalnej, do miłości małżeńskiej, która w istocie jest wierna i wyłączna, a także do służby jako formy miłości na co dzień.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Dziewictwo Najświętszej Maryi Panny według Hieronima ze Strydonu Hieronim ze Strydonu podejmuje się obrony dziewictwa NMP ze względu na Jezusa Chrystusa. Za najdoskonalszy sposób naśladowania Zbawiciela uznaje życie ascetyczne, prowadzone w warunkach pustyni. W ramach takiej formy realizacji chrześcijańskiego powołania – według Hieronima – znajduje się przede wszystkim dziewictwo, o czym świadczy treść jego pism. W jednym z nich, skierowanym przeciw Helwidiuszowi, broni dziewictwa NMP, w jego przekonaniu doskonale realizującej ten ideał chrześcijańskiego życia. Obrona i zarazem apologia dziewictwa, a w związku z tym także cześć oddawana Matce Jezusa, pozwalają zapoznać się z umiejętnościami lingwistycznymi i egzegetycznymi Hieronima, a przede wszystkim jego znajomością Pisma Świętego, oraz z najczęściej podejmowanymi w tym czasie kwestiami teologicznymi, do których należą, momentami dość burzliwe, spory na temat dziewictwa NMP.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Kościół jako realitas complexa w świetle tajemnicy obcowania świętych Tajemnica świętych obcowania, wprowadza nas w złożoną rzeczywistość wspólnoty Kościoła (realitas complexa) w niebie i na ziemi. Swoje źródło ma ona w miłości Trójjedynego Boga, który poprzez udzielenie się człowiekowi zaprosiłgo do wspólnoty miłości ze sobą. Nie samego, ale razem z całą wspólnotą ludzką. Bóg udzielił nam siebie w swoim Synu, w którym jest pełnia Bóstwa i który rozwija ją w swoim Mistycznym Ciele, gdzie każdy ma swoje miejsce. Tu też jest źródło naszego życia, wszelkiego dobra, które dostaje się do nas, a przez nas do wspólnoty, wraz z którą tworzymy Ciało Chrystusa. Bóg zaprasza nas do płodności duchowej, która swe korzenie ma w Eucharystii. Tu ujawnia się cel obcowania świętych,życia, przeznaczenia, obdarowania i powołania człowieka. Jest nim wspólnota osób – braci i sióstr uczestniczących we wspólnocie Osób Ojca, Syna i Ducha Świętego. Złożona rzeczywistość Kościoła (pielgrzymującego, oczyszczającego się i chwalebnego) staje się ostatecznie communio sanctorum in caritate Trnitatis Dei.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Godność osoby cierpiącej jako podstawowa kategoria aksjologiczna w relacji lekarz - pacjent Choroba dla większości ludzi stanowi bardzo trudne doświadczenie egzystencjalne. Choć dotyka ona w pierwszej mierze ludzkiego ciała, to jednak cierpi tak naprawdę wtedy cały człowiek, w swej jedności duszy i ciała. Postęp medycyny sprawia, że lekarze są dziś w stanie walczyć skutecznie z wieloma schorzeniami i nieść ulgę w cierpieniu. Niestety bardzo często w swych medycznych działaniach, skupiając się na „chorobowym przypadku” gubią gdzieś człowieka jako całość, pomijają jego godność osobową, traktują go przedmiotowo. Tymczasem właśnie ta osobowa godność pacjenta winna być podstawową kategorią aksjologiczną w zawodzie medyka. Gdy bowiem pracownikowi służby zdrowia będzie towarzyszyć integralna wizja osoby ludzkiej, świadomość wartości cierpienia oraz wzniosłości powołania medycznego wówczas jego relacja z pacjentem będzie opierać się na partnerstwie i zaufaniu, a to przyczyni się także do skuteczności zabiegów terapeutycznych.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Cała teologia w służbie integralnej formacji duchowej studentów Teologia jako rozumowa refleksja nad Bożym Objawieniem wciąż pozostaje w służbie wierze indywidualnego człowieka i wierze Kościoła, a przez to oddziałuje na społeczeństwo i doczesną rzeczywistość świata. Teologia ze swej natury musi oddziaływać na życie, przede wszystkim na codzienność samego teologa, jak również studentów. W ten sposób realizuje się formacyjny charakter studiowania nauk świętych. Formacja obejmuje więc usłyszenie słowa zbawienia i jego asymilację w życiu, co prowadzi do myślenia i działania zgodnego z Ewangelią. Dlatego niezbędnym komponentem teologii pozostaje życie duchowe, zwłaszcza modlitwa, przyjmowanie sakramentów i uczestniczenie w codzienności Kościoła. Obejmuje to najpierw wykładowców teologii. Realizację tych celów można osiągnąć przez kerygmatyczne nachylenie teologii, otwarcie na dialog oraz transdyscyplinarność. Świat dzisiejszy bowiem potrzebuje teologii odnajdującej się w meandrach myślenia współczesnych. Jednocześnie konieczne staje się, by absolwent studiów teologicznych swobodnie poruszał się po wszystkich przestrzeniach teologii, a nie pozostał na poziomie wąskich zainteresowań i specjalizacji. Ten wymóg współczesnych czasów domaga się więc od Kościoła nowego integralnego spojrzenia na teologię, uprawianą we wspólnocie wierzących oraz w kontekście świata coraz bardziej zsekularyzowanego. Czas wrócić do holistycznej wizji życia, świata, teologii.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Obecność i działanie Ducha Świętego w Eucharystii a postawy duchowe kapłana i wiernych Posoborowa odnowa liturgiczna coraz bardziej podkreśla obecność i działanie Ducha Świętego w Eucharystii i przez to uzupełnia wielowiekowe braki w teologii Eucharystii i w jej celebracji. Artykuł ukazuje najpierw brak wyraźnych odniesień do Ducha Świętego w przedsoborowej liturgii i w encyklice Mediator Dei Piusa XII (1947). Doceniając odnowę liturgiczną, rozpatruje Konstytucję Sacrosanctum Concilium i wskazuje na pneumatologiczne granice owej konstytucji. W zasadniczej części autor dokonuje rozeznania natury działania Ducha Świętego w poszczególnych częściach Eucharystii, podejmując zarazem moralne i duchowe rozeznanie postaw kapłana i wiernych, jakiego domaga się udział w Eucharystii przeżywany w Duchu Świętym.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Wskazania pastoralno-edukacyjne dotyczące małżeństw i rodzin w dokumentach Kościoła w Polsce w latach 1989–1999. Impulsy nauczania kardynała Stefana Wyszyńskiego W Polsce, po 1989 roku, nowa sytuacja polityczno-społeczna przyniosła wyzwania wymagające refleksji oraz podjęcia przez Kościół nowych działań. Oprócz pozytywnych skutków transformacji, uzyskania wolności i swobód demokratycznych, równolegle pojawiły się zjawiska destrukcyjne oraz demoralizujące, których negatywne skutki dotknęły przede wszystkim rodzinę – fundament każdego społeczeństwa i narodu. Opis planów pastoralnych, dotyczących małżeństw i rodzin, zawartych w dokumentach Kościoła w Polsce, ukazuje troskę oraz zakres pracy i starań w tym obszarze. Nauczanie Stefana kard. Wyszyńskiego na temat małżeństwa i rodziny jest ważnym punktem odniesienia. Przesłanie skierowane do rodzin i wszystkich głoszących Ewangelię pozostaje aktualne i niezmienne w swym celu, zakłada większą specjalizację oraz złożoność edukacji i oddziaływań pastoralnych. Kościół ukazuje niezmiennie prawidłowy model rodziny oraz przypomina o jej fundamentalnej wartości.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Duchowość liturgiczna – ukryty postulat Vaticanum II Artykuł dotyczy rzadkiego zagadnienia liturgicznego i teologicznego, które bezpośrednio wskazuje na duchowość, ale jednocześnie w pełni korzysta z realiów liturgii. Nie chodzi bynajmniej o proste połączenie dwu dziedzin nauki i życia Kościoła lub ich metodologiczne pomieszanie, ale o spojrzenie na liturgię przez pryzmat ducha oraz zrozumienie, że duchowość znajduje swoje niezbywalne źródło w liturgii ze względu na obecnego i działającego w niej Chrystusa oraz Jego Misterium odkupienia i uświęcenia. Sygnalizowany w tytule temat to duchowość liturgiczna. W krótkim studium autorka prezentuje aktualne wysiłki podejmujące zagadnienie mistycznego aspektu liturgii, rozpoczynając od postulatów Soboru Watykańskiego II poprzez pokazanie kilku prób definiowania duchowości liturgicznej. W tych nawet kilku lapidarnych określeniach przedmiotu badań odsłania się rola historii z dominującym w poszczególnych okresach rozumieniem duchowości, liturgii oraz Kościoła. Rodzi się zatem potrzeba studiów i formacji przy jednoczesnym docenianiu ukrytych pozornie inspiracji nauki soborowej, które w krótkich sformułowaniach kierują uwagę wiernych na główny profil odnowy.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Między jawnym a ukrytym Wizerunek człowieka (āberu) w kulturze perskiej Celem artykułu jest analiza pojęcia wizerunku (w języku perskim określanego terminem „āberu”) w kulturze Iranu. W pracy wykorzystano różnego typu materiały źródłowe w języku perskim, w tym teksty doktryny szyickiej, oraz perską poezję mistyczną. Biorąc pod uwagę charakterystyczną cechę irańskiej kultury, którą jest postrzeganie rzeczywistości jako przestrzeni dwuwymiarowej, przejawiającej się zarówno w wymiarze jawnym, jak i ukrytym (w języku perskim określanej jako zaher i baten), należy zwrócić uwagę na to, że prawda często bywa postrzegana w jako coś ukrytego i otoczonego warstwami pozorów. Podobnie człowiek, stanowiąc część boskiej rzeczywistości, opisywany jest jako mający wewnętrzny, stabilny i cenny rdzeń, otoczony zmienną i widoczną powierzchownością. W związku z tym bardzo silnie zakorzenione w kulturze Iranu pojęcie āberu (oznaczające również reputację czy dobre imię) można interpretować jako zasłonę, która te dwie przestrzenie w człowieku oddziela. Główne zadanie aberu należy zatem zdefiniować jako ochronę wewnętrznego „ja” człowieka przed kontaktem ze światem zewnętrznym. Zerwanie zasłony aberu jest w kulturze Iranu rozumiane jako zniszczenie dobrego imienia i wizerunku człowieka, co jest dlań równoznaczne z poczuciem wstydu i kompromitacją. Z tego względu zarówno szyickie teksty, jak i perska literatura piękna przestrzegają przed utratą āberu i zachęcają do jego wzmacniania i zachowywania.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Ubóstwo w psalmach Izraela Ubogi z psalmów jest wiernym członkiem ludu Izraela, który znalazł się w stanie jakiegoś zagrożenia. Zagrożenie to może mieć naturę społeczną, polityczną lub religijną. W poczuciu swej bezradności orant kieruje wołanie do Boga, który zawarł z Izraelem przymierze. Pojęcie ubóstwa w psalmach Izraela rozwijało się, przybierając znaczenia coraz bardziej metaforyczne. W Kazaniu na górze Jezus nadaje ubóstwu najwyższą rangę duchową, uznając je za główny przymiot duchowy w przynależności do królestwa: „Błogosławieni ubodzy w duchu”.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne