PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Długi lot samolotem i profilaktyka powikłań z nim związanych w kontekście zbliżających się XXXII IO w Tokio 2020 (2021) W trakcie Konferencji Trenerów Slalomu Kajakowego Polskiego Związku Kajakowego (PZKaj) dyskutowano temat podróży do Tokio w kontekście zbliżających się Igrzysk Olimpijskich (IO). Długi lot – z Polski to około 11 godzin, zmiana strefy czasowej jaką będą pokonywać zawodnicy oraz jej następstwa czyli Jet lag i zespół klasy ekonomicznej (ZKE). Obecnie, w czasie zbliżających się IO Tokio 2021 temat wraca. A długa podróż i różnica czasowa szczególnie dotyczy zawodników z Europy. Z nimi wiążą się: zespół nagłej zmiany strefy czasowej, czyli Jet lag, ZKE, narażenie na zaburzenia wodno-elektrolitowe i infekcje – głównie wirusowe, zaburzenia słuchu i błędnikowe. Wszystkie wymienione czynniki mogą znacząco wpływać na stan fizyczny, psychiczny i na wyniki sportowe na najważniejszej dla zawodników imprezie. Dlatego istotne jest wprowadzenie profilaktyki wymienionych dolegliwości, a szczególnie najbardziej dokuczliwego zespołu zmiany czasowej, a w przypadku zawodników z Europy bardziej nasilonego z uwagi na kierunek i długość podróży. Podróż na wschód wiąże się z bardziej nasilonymi objawami niż w kierunku przeciwnym – na zachód. Wspomniana profilaktyka powinna wiązać się ze zmianami trybu życia, żywieniem oraz odpowiednim nawodnieniem organizmu przed podróżą i w czasie lotu. Ponadto z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym powinno się dotrzeć na miejsce imprezy celem odpowiedniej aklimatyzacji i dostosowania organizmu do rytmu dobowego. W przypadku zespołu klasy ekonomicznej wiążącego się z możliwością wystąpienia zakrzepicy żył głębokich (DVT), zatorowości płucnej (ZP), a nawet udaru mózgu także należy wdrożyć odpowiednią profilaktykę i schemat zachowań podczas długiego, ponad 6-godzinnego lotu. Odpowiednia zmiana rytmu i długości treningów przed podróżą, żywienie i podaż płynów, schemat zachowań, a czasem nawet wspomożenie farmakologiczne środkami dozwolonymi, pozwala optymalnie przygotować się do startu.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Osłabienie siły mięśni stawu biodrowego, a konflikt rzepkowo-udowy. Przegląd systematyczny Wstęp: Ból kolana okazuje się częstym objawem u osób uprawiających zarówno zawodowo, jak i amatorsko różne dyscypliny sportowe. Do grupy schorzeń manifestujących się bólem przedniej części kolana zalicza się konflikt rzepkowo–udowy. Z uwagi na fakt, iż w złej kontroli stawu biodrowego, wielu autorów znajduje czynniki predysponujące do wystąpienia konfliktu rzepkowo-udowego celem pracy był przegląd systematyczny prac traktujących o kondycji mięśni stawu biodrowego u osób z tym zespołem. Materiał i metody: Przeprowadzono wyszukiwanie artykułów naukowych w 3 bazach: Science Direct, PubMed, Google Scholar. Wyniki: Analiza uzyskanych wyników wykazała, że siła mięśni stawu biodrowego była statystycznie częściej mniejsza u kobiet z PFPS. W przypadku mężczyzn nie zaobserwowano znaczących różnic. Zarejestrowane dysproporcje siły mięśni występują w grupach odwodzicieli, prostowników i rotatorów zewnętrznych stawu biodrowego. Wnioski: Dane uzyskane w tym badaniu można wykorzystać zarówno w profilaktyce, jak i terapii PFPS. Dane są szczególnie przydatne w połączeniu z oceną kliniczną pacjentów, którzy chcieliby powrócić do sportu. Pomimo faktu, że u mężczyzn nie było różnic we wspomnianych wyżej pomiarach, uważa się, iż ćwiczenia prawidłowej kontroli stawu biodrowego powinny być stałym elementem treningu.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Amazonki - geneza i rozwój jazdy konnej kobiet w Polsce (od 1939 r.) Zainteresowanie kobiet jazdą konną sięgało najdawniejszych czasów, kiedy spełniała ona wyłącznie funkcję utylitarną. Dość szybko jednak dostrzeżono i wykorzystano także jej walory hedonistyczne – w starożytnych Chinach kobiety grały w konne polo, w Grecji były właścicielkami zwycięskich rydwanów, w średniowieczu i kolejnych epokach uczestniczyły w polowaniach oraz zabawach konnych – karuzelach i kadrylach, a w czasach nowożytnych włączyły się do rywalizacji sportowej. W Polsce z zamiłowania do jazdy konnej słynęły królowe, żony i córki arystokratów. Prekursorką sportowej jazdy konnej na przełomie XIX i XX w. była Maria Wodzińska i jej córka Maria Zandbang. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w cywilnych klubach jeździeckich liczba młodych kobiet jeżdżących konno była zdecydowanie większa niż mężczyzn. Na wzrost zainteresowania jeździectwem niewątpliwie wpływ miały także osiągnięcia polskich jeźdźców na arenie międzynarodowej. Mimo że do końca tego okresu amazonki nie mogły uczestniczyć w oficjalnych zawodach międzynarodowych (Puchar Narodów, igrzyska olimpijskie), jednak na stałe znalazły swoje miejsce w rywalizacji krajowej. Ewolucji uległo także określenie amazonka.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Narzędzia wdrażania zasad turystyki zrównoważonej na obszarach górskich Turystyka zrównoważona jest takim sposobem zarządzania gospodarką turystyczną, dzięki któremu działalność ta nie powoduje strat ani nieodwracalnych zmian w środowisku przyrodniczym, a jednocześnie przynosi korzyści zarówno turystom, jak i społecznościom przyjmującym turystów, a także podmiotom świadczącym usługi turystyczne. Szczególnie podatne na antropopresję są obszary górskie, będące jednocześnie terenami wyjątkowo atrakcyjnymi pod względem turystycznym, a przykłady negatywnego wpływu zagospodarowania turystycznego i rekreacyjnego na obszary górskie są bardzo liczne. Celem artykułu jest przegląd stosowanych obecnie koncepcji i narzędzi wdrażania zasad turystyki zrównoważonej na obszarach górskich oraz przedstawienie, jakie implikacje dla zagospodarowania turystycznego i aktywności ruchowej na obszarach górskich wynikają z założeń i wytycznych turystyki zrównoważonej. Za punkt wyjścia do analiz przyjęto cele turystyki zrównoważonej UNWTO: realizm ekonomiczny, lokalny dobrobyt, jakość zatrudnienia, równość społeczną, satysfakcję odwiedzających, lokalną kontrolę rozwoju, pomyślność wspólnoty, bogactwo kulturowe, fizyczną integralność, różnorodność biologiczną, efektywność w użytkowaniu zasobów naturalnych oraz czystość środowiska.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Bojkot igrzysk olimpijskich w Moskwie w 1980 r. przykładem wykorzystania sportu w celach politycznych w świetle wybranych źródeł drukowanych Celem artykułu jest pokazanie sytuacji, która doprowadziła do bojkotu igrzysk olimpijskich w Moskwie. Punktem wyjścia będzie sytuacja geopolityczna końca lat 70. i początku 80. XX wieku. Przedstawione zostaną główne argumenty, które posłużyły jako preteksty do zajęcia takiego stanowiska. Nastąpi próba wyjaśnienia, jakie były motywy, którymi kierowali się decydenci w Stanach Zjednoczonych, podejmując decyzję o bojkocie. Praca będzie pokazywała, jak w obliczu bojkotu zachowywały się inne państwa. Celem pobocznym jest przedstawienie, jak relacjonowała wydarzenie prasa socjalistyczna. Zostaną pokazane przykłady manipulacji faktami oraz pomijania niektórych zdarzeń.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Środowisko rodzinne a poziom aktywności fizycznej dzieci Cel badań. Celem badań było poznanie zależności pomiędzy środowiskiem rodzinnym a poziomem aktywności fizycznej dzieci. Materiały i metody. Badaniom poddano 191 osób (65 dzieci, 65 matek oraz 61 ojców). Dzieci należały do grupy osób aktywnych fizycznie, natomiast wśród rodziców znalazły się osoby zarówno aktywne, jak i nieaktywne fizycznie. W badaniach wykorzystano Kwestionariusz KŚRS do oceny środowiska rodzinnego, Kwestionariusz IPAQ do oceny poziomu aktywności fizycznej oraz ankiety własnej konstrukcji. Wyniki. Głównym predyktorem środowiska rodzinnego powiązanego z poziomem aktywności fizycznej dzieci okazały się dobre relacje interpersonalne w rodzinie. Chłopcy częściej niż dziewczęta prezentowali aktywność o wysokiej intensywności. Między rodzicami a dziećmi stwierdzono rozbieżności w zakresie form podejmowanej aktywności oraz motywów i form zachęcania do niej. Wnioski. Poziom aktywności fizycznej dzieci związany jest z różnorodnymi czynnikami środowiska rodzinnego (np. poprawnymi relacjami interpersonalnymi w rodzinie, tradycjami).

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Triathlon – czy jest bezpieczny dla każdego? Triathlon zyskuje coraz więcej entuzjastów wśród osób uprawiających sport na poziomie amatorskim w naszym kraju. Uprawianie triathlonu wiąże się z korzystną prozdrowotną zmianą stylu życia- włączając regularny wysiłek fizyczny, zmianę niewłaściwych nawyków dietetycznych pociągające za sobą redukcję masy ciała i lepsze samopoczucie. Niestety ryzyko zgonu podczas zawodów triathlonowych może być około 2 razy większe niż podczas biegu ulicznego, zaś skuteczność reanimacji znacząco mniejsza. Dokonano przeglądu przypadków zakończonych zgonem podczas imprez triathlonowych w ostatnich latach w Polsce (2014-2020r). Aktualnie obowiązujące przepisy nie chronią starszych sportowców amatorów przed ryzykiem utraty zdrowia i życia, gdyż wykonanie badań lekarskich pozostawia się do dobrowolnej decyzji każdego uczestnika imprezy sportowej. Obowiązkiem środowiska medycznego powinno być uświadamianie sportowców amatorów o istniejącym zagrożeniu i konieczności wykonania wstępnych badań lekarskich przed planowanym startem w triathlonie.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Sport masowy na Ziemi Gdańskiej w latach 1945–1989 Po drugiej wojnie światowej kultura fizyczna w Polsce stała się instrumentem służącym umacnianiu pozycji władzy komunistów w społeczeństwie. Jednak pomimo niekorzystnych aspektów politycznych uczestnictwo w sporcie masowym przyczyniało się do integracji lokalnej społeczności, a w następstwie podejmowania wspólnych inicjatyw społecznych. Odbudowa struktur kultury fizycznej na Pomorzu przebiegała inaczej niż na pozostałych terenach naszego kraju. Przyczyniło się do tego kilka czynników, m.in. przemiany związane z procesem zasiedlenia i zagospodarowania Ziem Odzyskanych. Pierwszoplanową rolę w upowszechnianiu kultury fizycznej na Ziemi Gdańskiej odegrało Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej, w następnej kolejności spełniały tę rolę: Ośrodki Wychowania Fizycznego w Gdańsku, Gdyni i Sopocie, Wojewódzki Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku pod nazwą Balt-Tourist, mający swe odpowiedniki na niższym szczeblu organizacyjnym, Miejskie Ośrodki Sportu, Turystyki i Wypoczynku w Gdańsku, Gdyni i Sopocie, które najczęściej organizowały wypoczynek sobotnio-niedzielny oraz Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, natomiast wśród organizacji młodzieżowych Związek Harcerstwa Polskiego.Termin „sport masowy” był wytworem okresu PRL, w znacznym stopniu jego istnienie było fikcją, wraz z postępującą ideologizacją kultury fizycznej, opartą na wzorcu radzieckim. Jednocześnie proponowane aktywności były formą spędzania czasu wolnego oraz możliwością wspólnych działań rodzinnych, integracji społeczności lokalnej.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Tradycja skoków z mostu w Mostarze. Wielowymiarowa rola skoczków a turystyka kulturowa Cel badań. Celem artykułu jest przedstawienie tradycji skoków ze Starego Mostu w Mostarze i jej wielowymiarowego charakteru na tle innych atrakcji tego coraz bardziej turystycznie popularnego miasta. W tekście przybliżona została historia miasta Mostar, Starego Mostu, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz tradycja skoków z niego do rzeki Neretwy. Zamysłem autorki było zwrócenie uwagi na rolę mostarskich skoczków w kreowaniu turystycznego wizerunku Mostaru, jak również Bośni i Hercegowiny. Materiał i metody. Szczególnej analizie zostało poddane zagadnienie roli społecznej skoczków, bardzo często pomijanej, stanowiącej zwykle drugorzędny cel badań naukowych dotyczących stolicy Hercegowiny. Autorka zwraca także uwagę na stosunek samych skoczków do tradycji, często przekazywanej w rodzinach z pokolenia na pokolenie. Metody. Badania etnograficzne (terenowe), wywiad. Wyniki. Bazując na własnych doświadczeniach z podróży, zarówno w charakterze turysty jak i pilota wycieczek zagranicznych, badaczka wykazała, że około 450-letnia tradycja mostarskich skoków niesie za sobą wiele wartości, zarówno z zakresu turystyki kulturowej (niematerialnego dziedzictwa kulturowego) jak i zagadnień związanych z socjologią (w tym przypadku roli społecznej). Wnioski. Badania etnograficzne dowiodły też, iż turysta kulturowy ma do czynienia ze zjawiskiem autentycznym, tak ostatnio przez niego właśnie poszukiwanym.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Typy reakcji na zabieg masażu w badaniu aktywności elektrodermalnej Wstęp. Mogłoby się wydawać, że reakcje organizmu na zabieg powinny być zawsze adekwatne do podstawowych właściwości oddziałującego nań bodźca. Praktyka pokazuje jednak, że problem ten może być bardziej złożony, co oznaczałoby, że na przykład zabieg o charakterze relaksacyjnym nie zawsze będzie powodował relaks. Celem przedstawionej pracy jest analiza reakcji organizmu na zabieg masażu twarzy i owłosionej części głowy mierzona elektrodermalną metodą Ryodoraku. Materiał i metody. Autorka analizuje wyniki pomiaru aktywności elektrodermalnej (EDA) metodą Ryodoraku w grupie 44 kobiet, które poddane zostały jednorazowemu zabiegowi masażu twarzy w porównaniu z 25- osobową grupą kontrolną. Wyniki. Uzyskane wyniki pomiaru EDA obrazują charakterystyczne, wspólne dla wszystkich wykonanych zabiegów, różne typy reakcji organizmu na zastosowany bodziec fizykalny. Z analizy przeprowadzonych badań EDA wynika, że odpowiedź organizmu na zabieg masażu twarzy i owłosionej części głowy jest zróżnicowana i ma charakter indywidualny. Wnioski. Obserwowane różne typy reakcji ciała na wykonany zabieg masażu rodzą dalsze pytania badawcze związane z takimi problemami jak: kwantyfikacja skuteczności zabiegów w odniesieniu do indywidualnych potrzeb czy reakcji ciała, specyfika odzyskiwania stanu homeostazy przez organizm w obserwacjach długofalowych, różnicująca rola czynników wolicjonalnych, nastroju czy temperamentu osoby badanej, a także specyfika tych reakcji u sportowców.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Szczecińskie kolarstwo w okresie reorganizacji polskiego sportu w latach 1949–1951 Cel badań. Celem pracy jest ukazanie rozwoju szczecińskiego kolarstwa w okresie reorganizacji polskiego sportu w latach 1949–1951 na wzór radziecki, roli polityki władz oraz samego środowiska działaczy kolarskich w sportowej aktywizacji młodzieży. Przedstawiono znaczące osiągnięcia szczecińskiego kolarstwa, a także omówili społeczne i polityczne warunki, które istotnie wpływały na kształtowanie się tej dyscypliny sportu na tym terenie. Materiał i metody. Szczegółowej analizie poddano źródła archiwalne, prasowe, wydawnictwa drukowane, literaturę przedmiotu i zbiory prywatne. Zastosowano metodę indukcji i dedukcji. Wyniki. Badania wykazały wpływ polityki władz, zmierzającej do przyjęcia radzieckiego modelu kultury fizycznej, na rozwój kolarstwa w środowisku szczecińskim. Szczególnie istotne było umasowienie tej dyscypliny sportu, w tym próba upowszechnienia kolarstwa na zachodniopomorskich terenach wiejskich. Jednocześnie włączano środowiska sportowe do działań indoktrynacji społeczeństwa. Działacze i zawodnicy byli angażowani do prac społecznych i uroczystości państwowych. Niemniej najważniejszym zadaniem pozostawała skuteczna rywalizacja w wyścigach, organizowanych zwykle z okazji świąt państwowych, partyjnych lub inicjowanych w celach propagandowych. Wnioski. Wysoki poziom szczecińskiego kolarstwa wynikał z przedwojennych tradycji uprawiania tego sportu, jego rosnącej popularności, ale także z organizacyjnej pomocy władz i finansowania przez nie rozwoju omawianej dyscypliny. Sukcesy zaczynali odnosić zawodnicy rozpoczynający kariery zwykle już po II wojnie światowej, dla których kolarstwo był pasją niezależną od nacisków politycznych i ideologicznych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Marsz Szlakiem Mierosławskiego jako największe zawody sportu marszowego w Wielkopolsce w II RP Marsz Szlakiem Mierosławskiego, będący jednym z dziesiątków organizowanych na terenie ca-łego kraju zawodów okręgowych, stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce, na co wpływ miała nie tylko historyczna nazwa, ale i wzorowa organizacja. To sprawiło, że w każdym roku dziesiątki drużyn walczyło o pierwszeństwo w Wielkopolsce i o szansę zakwalifikowania się do ogólnokrajowego Marszu Szlakiem Kadrówki, co postrzegano jako rodzaj nobilitacji w sporcie marszowym Drugiej Rzeczypospolitej. Ważne było również i to, że dzięki marszom oddziałowym, powiatowym i okręgowym tysiące młodych ludzi corocznie zdobywało umiejętności służące obronie kraju – umiejętność maszerowania i strzelania.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
ZWIĄZKI MIĘDZY POZIOMEM CECH SOMATYCZNYCH I ZDOLNOŚCI SZYBKOŚCIOWYCH ORAZ ZMIANAMI TĘTNA POD WPŁYWEM KRÓTKOTRWAŁEGO WYSIŁKU FIZYCZNEGO U MŁODYCH KOBIET I MĘŻCZYZN Cel: Celem pracy jest określenie związków między cechami antropometrycznymi (masa ciała, wysokość ciała, długość kończyn dolnych i górnych) i BMI a poziomem zdolności motorycznych młodych kobiet i mężczyzn, w teście skiping z klaskaniem – 8 s (8s-SHC). W badaniach analizowano także zmiany w zakresie HR oraz zróżnicowanie płciowe badanych pod względem rozwoju somatyczno-motorycznego. Materiał i metody: W badaniach uczestniczyło 102 studentki i 108 studentów (wiek odpowiednio: 19,40 ± 0,493 lat i 19,57 ± 0,497 lat) Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (UWM). U badanych dokonano pomiaru masy i wysokości ciała oraz długości kończyn dolnych i górnych, a na ich podstawie obliczono BMI. Poziom zdolności szybkościowych zbadano przy pomocy 8s-SHC. Dodatkowo zmierzono HR przed i po wysiłku oraz obliczono jego przyrost i spadek. Dla wszystkich badanych cech obliczono podstawowe charakterystyki statystyczne oraz współczynniki korelacji przy zastosowaniu nieparametrycznego testu U Manna-Whitneya pomiędzy cechami antropometrycznymi, HR i wynikami uzyskanymi w 8s-SHC. Wyniki: Mężczyźni charakteryzują się istotnie wyższymi (p<0,01) wartościami cech antropometrycznych (masa ciała, wysokość ciała, długość kończyn dolnych i górnych) oraz wykonują istotnie więcej klaśnięć od kobiet w teście 8s-SHC (odpowiednio: 25,95 ± 2,111 i 23,98 ± 2,068 klaśnięć, p<0,01). Liczba klaśnięć wykonywanych podczas 8s-SHC oraz wartości HR maleją istotnie wraz ze wzrostem wysokości i masy ciała oraz BMI. Wnioski: Wzrost wielkości ciała wpływa istotnie negatywnie na poziom zdolności szybkościowych u młodych kobiet i mężczyzn w teście 8s-SHC.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Nowa metoda pomiaru parametru wymiany filmu łzowego przy pomocy profilometru fluoresceinowego Celem niniejszej pracy było opracowanie nowej metodologii do celów pomiaru i analizy wymiany łez na powierzchni oka w oparciu o obserwację spadku natężenia fluorescencji filmu łzowego w czasie, a także opisanie zależności pomiędzy nowozdefiniowanym parametrem oczyszczania łez oraz innymi miarami charakteryzującymi film łzowy. Badania wykonano na grupie 40 młodych ochotników w wieku 32 ± 14 lat. Na protokół kliniczny składały się: historia medyczna uczestnika, kwestionariusz McMonniesa, szczegółowa ocena pod biomikroskopem z lampą szczelinową oraz pomiar parametru wymiany łez przy pomocy profilometru fluoresceinowego. Parametr wymiany łez cechuje duża zmienność osobnicza i wynosi on średnio 39 ± 23%. Zanotowano statystycznie znaczące korelacje pomiędzy parametrem wymiany łez a wynikiem kwestionariusza McMonniesa oraz czasem przerwania filmu łzowego mierzonym przy pomocy fluoresceiny. Profilometr fluoresceinowy pozwala na śledzenie dynamicznych zmian zachodzących w filmie łzowym na całej powierzchni oka i ma zastosowanie w jakościowej ocenie dynamiki łez.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Jakość widzenia a potrzeby wzrokowe osób z niepełnosprawnością Każdy człowiek zasługuje na dobre widzenie, niezależnie od czynników warunkujących jego życie. Jedną z grup społecznych, które mają utrudniony dostęp do specjalistów ochrony wzroku, są osoby z niepełnosprawnością. Jest to związane z barierami istniejącymi zarówno po stronie pacjenta, jak i specjalisty. Osoby z niepełnosprawnością często nie rozumieją przekazu drugiego człowieka i nie odbierają prawidłowo bodźców ze świata, co oznacza, że wymagają odpowiedniej ilości czasu i cierpliwości podczas badania. Celem mojej pracy magisterskiej była ocena jakości widzenia u osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz porównanie jej z subiektywną oceną widzenia tych osób. Dodatkowym zadaniem było sprawdzenie dostępności do odpowiedniej opieki w zakresie ochrony wzroku dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. Badania przeprowadzono na 42 osobach ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w placówce Warsztatów Terapii Zajęciowej (WTZ) w Słupi pod Kępnem. Zauważono, że zaburzenia widzenia są zależne od stopnia niepełnosprawności, a przeprowadzone badania jakości widzenia pokazały silną zależność wyniku badania od nastawienia badanego oraz umiejętności badającego. Często te osoby, pomimo niepełnosprawności, potrafią zauważyć problemy wynikające z tych zaburzeń.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
ZRÓŻNICOWANIE AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ WŚRÓD DZIEWCZĄT I CHŁOPCÓW SZKÓŁ POLSKICH NA ŁOTWIE Wprowadzenie: Aktywność fizyczna jest jednym z głównych czynników stylu życia, która może zapobiegać wielu chorobom. Grupą wieku szczególnie ważną jest młodzież wkraczająca w dorosłość. Wśród różnorodnych czynników warunkujących aktywność fizyczną jest płeć. Znajomość różnic w aktywności fizycznej dziewcząt i chłopców pozwala trafniej dobierać zajęcia ruchowe do ich specyfiki. Materiał: Badaniami przeprowadzonymi w 2013 r objęto 156 uczniów w wieku 16,17,18 lat w tym 62 dziewcząt (41%) i 88 chłopców (59%) ze szkół polskich w Rydze na Łotwie. Metoda: Zastosowano Międzynarodowy Kwestionariusz Aktywności Fizycznej (IPAQ) w wersji krótkiej powszechnie zalecany w badaniach międzynarodowych. Wyniki: Poziom wysoki aktywności fizycznej wykazano wśród 47,6% u chłopców, a 27,8% wśród dziewcząt. Nie wykazano wśród dziewcząt i chłopców osób z niskim poziomem aktywności fizycznej. Poziom całkowitej aktywności fizycznej chłopców zwiększa się wraz z wiekiem, w przypadku dziewcząt obniża się tj. 16-18 lat. U chłopców największy udział badanych o wysokiej aktywności fizycznej wykazano w wieku 17 lat-59,5% i 18 lat-43,2%. W przypadku dziewcząt najwyższą wartość wykazano w wieku 16 lat-32,4%. Wykazano natomiast istotne różnice w ramach grup wieku obu płci. W przypadku dziewcząt między grupą 17-latek (297 min.), a 18-latek (257,6) min. Natomiast w przypadku chłopców między grupą 16-latków (329 min.), a 17-latków (270 min.). Wnioski: Poziom całkowitej aktywności fizycznej zawiera się głównie w przedziale wartości umiarkowanych, a dominującym obszarem aktywności jest chodzenie. Wyniki badań potwierdziły powszechnie wykazywaną wyższą aktywności fizyczną u chłopców co należy brać pod uwagę przy zajęciach ruchowych młodzieży szkolnej w analizowanym wieku.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej