PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Ograniczenia dostępu prasy do informacji publicznej Artykuł przedstawia przesłanki, które ograniczają dostęp prasy do informacji, tak w prawie międzynarodowym oraz wybranych państw obcych, jak również w myśl polskiej ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz innych aktów prawnych, w których określono, jakie wiadomości stanowią tajemnicę prawnie chronioną. Przedmiotem prowadzonych rozważań są tajemnice niejawne o klauzuli „ściśle tajne”, „tajne”, „poufne” i „zastrzeżone”; tajemnice zawodowe istotne dla działalności dziennikarzy, jak dziennikarska, lekarska czy obrońcy; ponadto prywatność osób fizycznych oraz tajemnica przedsiębiorcy. Wskazano również konsekwencje nieuprawnionego ujawnienia tajemnic ustawowo chronionych. Artykuł kończy ocena omawianych ograniczeń z punktu widzenia konfliktu chronionych prawem dóbr.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Konstruowanie reprezentacji społecznych naukowca w tytułach prasowych CEL NAUKOWY: Celem artykułu było opisanie procesu konstruowania reprezentacji społecznej naukowca na podstawie tytułów prasowych z wykorzystaniem podstawowych narzędzi analitycznych opracowanych na potrzeby teorii reprezentacji społecznych. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Głównym problemem było zidentyfikowanie i przeanalizowanie tego, w jaki sposób autorzy tytułów prasowych lokowali nominację naukowiec w polu kontekstowym i jak mogło to kształtować jego potencjalną reprezentację społeczną. Interesujące były dwa aspekty treściowej zawartości struktury reprezentacji społecznych: poznawczy i afektywny. W celu zgromadzenia materiału wybrano wydania elektroniczne z listy najchętniej czytanych opiniotwórczych tygodników oraz artykuły publikowane przez PAP z lat 2014-2017. Dzięki wykorzystaniu wątkowania w związku z tematem „naukowiec” wyłoniono ok. 3000 tytułów. PROCES WYWODU: Po wstępnym zdefiniowaniu celu pracy oraz przedstawieniu założeń badawczych scharakteryzowano jedenaście typów kotwiczenia wyrazu naukowiec w tytułach oraz omówiono sposoby obiektyfikacji naukowca na zdjęciach. Dało to podstawę wskazania możliwych elementów pozwalających na konstruowanie reprezentacji społecznej naukowca. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analiza elementów budujących pole kontekstowe pozwoliła wyodrębnić kluczowe składniki nominacji naukowiec w tytułach prasowych, a następnie opracować potencjalny kognitywny wizerunek naukowca. Może być on postrzegany m.in. jako osoba odkrywająca rzeczy pożyteczne i przełomowe, o unikalnych umiejętnościach, wysokich kompetencjach, wykonująca skomplikowaną pracę, zasługująca na podziw, uznanie, szacunek, rzadko jako ktoś, komu nie można zaufać. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wnioski z przeprowadzonych analiz dowodzą, że potencjalna reprezentacja społeczna naukowca jest w istotnym stopniu zbieżna z wysokim uznaniem dla profesora uniwersytetu, wyrażonym w badaniach prestiżu zawodów. Warto zwrócić uwagę na innowacyjne wykorzystanie teorii reprezentacji społecznych do badań nad wizerunkiem, oferującej interesujące narzędzia analityczne. 

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Studium lektur Żywota człowieka poczciwego jako przyczynek do krytyki konstruktywistycznej teorii interpretacji Artykuł stanowi tyleż krytykę, ile „krytyczną kontynuację” konstruktywistycznej teorii interpretacji dzieła literackiego. Podstawowym narzędziem, które posłużyło do tego celu, była empiryczna analiza - „studium lektury” - trzech różnych interpretacji jednego utworu, czyli Żywota człowieka poczciwego Mikołaja Reja. W jej efekcie okazało się, że choć zasadnicze twierdzenia konstruktywizmu są adekwatne względem interpretacji, to jednak wnioski przez samych konstruktywistów z tych twierdzeń wyciągane, są formułowane nazbyt pochopnie.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Radio Obywatelskie z Poznania jako przykład radia społecznego W artykule scharakteryzowano trzeci – obok publicznego i komercyjnego – społeczny sektor radiofonii. Omówione zostały również źródła obywatelskiego dziennikarstwa radiowego. Uwaga została skupiona na pionierach polskiej radiofonii prywatnej, tworzących pirackie lokalne stacje na początku lat 90., które powstawały jako inicjatywy oddolne, często z pobudek prospołecznych. Brak przemyślanej polityki państwa w zakresie wspierania tego typu stacji i nasilające się procesy globalizacyjne doprowadziły do kryzysu radia realizowanego w tej formule i obywatelskiego dziennikarstwa radiowego. Szczegółowo została opisana historia Radia Obywatelskiego z Poznania założonego przez Amerykanina Roberta Gamble’a. Porównano model działania tej stacji z modelem funkcjonowania radia społecznego zarysowanym w pierwszej części artykułu. W publikacji wykorzystano dostępne opracowania o charakterze medioznawczym i dokumenty dotyczące mediów społecznych w Europie, informacje pozyskane podczas rozmowy z Robertem Gamble’em, a także protokół ze spotkania przedstawicieli Radia Obywatelskiego z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, a także publikacje z prasy popularnej poświęcone tej rozgłośni.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Działalność Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego w okresie pandemii (marzec 2020 – czerwiec 2021 r.) Pandemia COVID-19 zdezorganizowała działalność bibliotek. Stanęły one przed wyborem dotyczącym tego, które usługi mogą bezpiecznie oferować użytkownikom, aby zapewnić im stały dostęp do potrzebnych informacji. Artykuł przedstawia funkcjonowanie Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego (BUŁ) w czasie trwania pandemii. Prezentuje zastosowane rozwiązania i usługi dostosowane do sytuacji epidemiologicznej, pozwalające czytelnikom na satysfakcjonujące i bezpieczne korzystanie z zasobów Biblioteki UŁ.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Źródła informacji w pracy nauczyciela regionalisty (na przykładzie Gimnazjum nr 9 w Bytomiu) Celem przeprowadzonego badania było zidentyfikowanie źródeł informacji, z jakich korzystają nauczyciele regionaliści uczący w Gimnazjum nr 9 w Bytomiu. W tekście scharakteryzowano założenia regionalizmu w Polsce, przedstawiono sylwetki głównych inspiratorów regionalizmu (np. Aleksander Patkowski) i popularyzatorów miłości do najbliższej ziemi – Śląska (Karol Miarka, ks. Józef Szafranek, ks. Norbert Bonczyk). Omówiono wypowiedzi poświęcone edukacji regionalnej od lat dziewięćdziesiątych XX w. Badania przeprowadzono w trzech etapach: wywiad jawny, analiza dokumentów, czyli kronik klas regionalnych, oraz wykorzystanie kwestionariuszy ankiet.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Amatorzy, elity symboliczne, celebryci – nadawcy w internetowych serwisach Web 2.0 Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie o to, kto tworzy treści wypełniające serwisy Web 2.0. Uważano, że powstanie tych serwisów, podobnie jak samego internetu, pozwoli „zwykłym ludziom” wcielić się w rolę masowego nadawcy. Sądzono, że będą oni z tej możliwości powszechnie korzystać, serwisy te będą więc wypełniane treścią przez amatorów. Początkowo wydawało się jednak, że oczekiwania te nie zostaną spełnione. Szacowano, że tylko 10% użytkowników umieszcza w internecie swoje treści, w tym 1% regularnie, a 9% okazjonalnie, pozostali są zaś biernymi odbiorcami. Serwisy Web 2.0 były natomiast wypełniane treścią w dużej mierze przez podmioty profesjonalne, które mogły wypowiadać się również w mediach masowych. Obecnie, gdy serwisy Web 2.0, a szczególnie media społecznościowe, mają coraz więcej użytkowników, zarysowane wyżej kwestie wymagają ponownego przeanalizowania. Koncepcja i metody badań: na podstawie dostępnych danych oraz wyników badań własnych, przeprowadzonych przy użyciu ankiety wśród 500 użytkowników internetu, sformułowane zostały następujące wnioski: (1) treści w serwisach Web 2.0 są tworzone głównie przez amatorów, w mniejszym stopniu przez aktorów profesjonalnych; (2) większość użytkowników tworzy treści w serwisach Web 2.0, a zwłaszcza w serwisach społecznościowych; (3) najbardziej pracochłonne i ambitne formy aktywności twórczej są udziałem niewielkiego odsetka internautów. Wnioski te stanowią oryginalny wkład do wiedzy na temat autorstwa treści w tych cieszących się obecnie ogromną popularnością serwisach.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Rosyjskie piśmiennictwo XIX wieku w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie powstała w 1817 roku. Jej pierwszym dyrektorem został S. B. Linde, wybitny uczony slawista i leksykograf. Biblioteka mimo bardzo poważnego kryzysu wywołanego represjami politycznymi po upadku powstania listopadowego, kiedy skonfiskowano około 70% zbiorów, działa nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. W ciągu swojej historii wielokrotnie zmieniała się jej afiliacja instytucjonalna i w związku z tym oficjalna nazwa, ale zachowana została ciągłość instytucjonalna. Była kolejno: Biblioteką Publiczną, związaną z Królewskim Uniwersytetem Warszawskim (1817–1834), Biblioteką Rządową (1834–1840), Biblioteką Warszawskiego Okręgu Naukowego (1840– 1862), Biblioteką Główną (1862–1871), Biblioteką Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego z rosyjskim językiem wykładowym (1871–1915), następnie Biblioteką Uniwersytecką. Bogate zbiory dziewiętnastowieczne, które nawarstwiały się na przestrzeni dziejów biblioteki, spowodowały, że w roku 1999 wydzielono je i uznano za historyczne zbiory specjalne, przyjmując jako obowiązujące dla nich cezury lata 1801–1918. W tej kategorii zbiorów szczególnie wyróżnia się kolekcja literatury rosyjskiej, która w powszechnej opinii jest specjalnością BUW. W artykule zostały zaprezentowane wstępne wyniki badań, które miały na celu dokładniejsze określenie liczebności tej kolekcji. W sposób przeglądowy przedstawiono także etapy kształtowania się bogatych zbiorów rosyjskich, korygując niektóre rozpowszechnione opinie na ten temat.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Jak można badać komunikację medialną? – perspektywa odbiorcy Artykuł analizuje proces odbioru w publicznej komunikacji medialnej. Koncentruje się na relacji między komunikatem a odbiorcą. Spośród trzech możliwych sposobów postrzegania tej relacji został wybrany ten, wedle którego sens przekazu powstaje w wyniku interakcji między komunikatem a odbiorcą. Ten model komunikacji zakłada, że skuteczność komunikacyjna w dużej mierze zależy od odbiorcy i od (szeroko rozumianego) kontekstu.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Seniorzy w bibliotece Rosnąca liczba osób w wieku senioralnym sprawia, że konieczne staje się tworzenie systemu działań aktywizujących tę grupę społeczną. Wśród form zajęć przedłużających sprawność seniorów wymienia się także kontakt z literaturą. Ośrod-kami propagowania czytelnictwa są biblioteki, które organizują spotkania autorskie i wystawy, zakładają Dyskusyjne Kluby Książki promujące czytanie, inicjują kon-takty z „książką mówioną” wśród osób niedosłyszących.W działalności Dyskusyjnych Klubów Książki niezwykle ważny jest dobór stosownej literatury dla osób starszych. W artykule podano propozycje kilku tytu-łów książek z uzasadnieniem wyboru oraz ciekawych zajęć poszerzających typową dyskusję.Przed bibliotekami stoją duże wyzwania. Wprowadzane metody upowszechnia-nia czytelnictwa obejmują ciągle zbyt małe grono czytelników i słuchaczy. Istnieje potrzeba tworzenia międzypokoleniowych grup czytelniczych, by uświadomić społe-czeństwu, że do starości należy się przygotować.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Komunikacyjna analiza tekstu perswazyjnego W artykule przestawione zostały analizy przykładów tekstów perswazyjnych realizowanych w różnych kodach. Sposób analizy tych tekstów, niezależnie od zastosowanego kodu, jest taki sam. Zarówno w przypadku tekstów werbalnych, jak i wizualnych czy wizualno-werbalnych, jeśli mają wpływać na postawy lub zachowania odbiorców, konieczne są wykorzystanie wiedzy dyskursywnej i umiejętność standaryzacji argumentów, które trzeba wyodrębnić z tekstu. Wiedza dyskursywna niezbędna jest do interpretacji i zrozumienia komunikatu. Umożliwia ona przywołanie tła ogólnego i sytuacji konkretnej – czyli określenie sytuacji komunikacyjnej, w jakiej osadzona jest każda perswazja. Wskazuje także na obszar, do którego nawiązują reguły ogólne, stanowiące pierwszą przesłankę w argumentacji aksjologicznej. Natomiast standaryzacja argumentów pozwala na sprecyzowanie celu perswazyjnego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Zaprzeczenie jako forma oswajania sytuacji kryzysowej. Teorie spiskowe wokół pandemii wywołanej koronawirusem wśród społeczności internetowych Artykuł porusza problematykę teorii spiskowych koncentrujących się wokół pandemii spowodowanej wirusem SARS-CoV-2, potocznie zwanym koronawirusem. Teorie te stały się sposobem reakcji na doświadczenie sytuacji kryzysowej i to właśnie jej zdefiniowanie stanowi punkt wyjścia dla rozważań. W dalszej części została nakreślona rola mediów w dobie pandemii. Teoria spiskowa jako sposób zaprzeczenia zaistniałej sytuacji została zdefiniowana wraz ze wskazaniem i scharakteryzowaniem najbardziej popularnych koncepcji w polskiej przestrzeni internetowej. Ostatnia część artykułu skupia się na wybranych grupach istniejących na portalu społecznościowym Facebook, których użytkownicy uzyskali miano „koronasceptyków”. Oprócz obserwacji ruchu wśród tego typu społeczności, analizie poddano tematykę, jaką poruszają w postach najbardziej aktywni internauci. Na koniec wskazane zostały skutki tworzenia i rozpowszechniania teorii spiskowych związanych z koronawirusem.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Zwierciadło niedoskonałe. O wizerunku polskiej diaspory z Nord-Pas-de-Calais na łamach „Echo de la Polonia” 1998–2018 Na tle najnowszych losów polskiej emigracji z północnej Francji scharakteryzowano jej wiodący periodyk „Echo de la Polonia”. Z zastosowaniem metody prasoznawczej przeanalizowano zawartość treściową pisma w kontekście utrzymania polonijnej spójności i tożsamości narodowej. Zaprezentowano okoliczności powstania, ewolucję i samą zawartość gazety oraz środowisko wokół niej skupione. Ukazano zarówno ważność, jak i nieprzystawalność treści w stosunku do rzeczywistych problemów emigracji. Podkreślono jej sukcesy i porażki oraz kluczową rolę periodyku w utrzymaniu polonijnej jedności i rejestracji dziedzictwa emigracyjnego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Platforma MOST Wiedzy jako przykład narzędzia wspierającego zarządzanie informacją w środowisku naukowym Platforma MOST Wiedzy, tworzona na Politechnice Gdańskiej, integruje wiele informacji o środowisku naukowym. Użytkownik znajdzie tam: wyniki badań, dane dotyczące projektów, informacje o laboratoriach i aparaturze badawczej oraz wiele innych zasobów ze wszystkich dziedzin nauki. Dodatkowym atutem MOSTU Wiedzy jest możliwość założenia przez naukowców indywidualnych profili – gromadzących informacje o różnych aspektach ich działalności naukowej. Jest tam również miejsce na repozytorium pełnych tekstów publikacji naukowych. Z tych dokumentów każdy użytkownik Internetu może korzystać, w zakresie dopuszczonym przez prawo autorskie. W artykule zaprezentowano możliwości tego narzędzia, umożliwiającego skuteczniejsze zarządzanie różnymi kategoriami informacji.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Koncepcja polifonicznej powieści reportażowej Laboratorium Reportażu wobec teorii Michaiła Bachtina. Polityczny wymiar polifonii Artykuł ma na celu ukazanie zbieżności postulatów Laboratorium Reportażu (LR) z koncepcją polifonii autorstwa Michaiła Bachtina. Jakkolwiek LR nie ma jeszcze na koncie publikacji w pełni polifonicznej, nie oznacza to, że nie dąży do takiego ideału. Zdaniem autora artykułu Marek Miller, twórca LR i główny teoretyk polifonicznej powieści reportażowej, słusznie odwołuje się do myśli rosyjskiego fi lozofa, dla którego powieść miała wymiar polityczny: była dialogiem przeciwstawionym każdemu typowi metanarracji.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
„Lubelski” księgozbiór Bolesława Prusa „Lubelski” księgozbiór Bolesława Prusa, jako jeden z cenniejszych zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. H. Łopacińskiego od dawna zasługiwał na odrębne powtórne opracowanie. Książki towarzyszyły Prusowi niemal całe życie. Na początku były to podręczniki szkolne dotyczące przyrody, filozofii, logiki oraz uwielbianej przez Prusa matematyki. Systematyczne gromadzenie książek Prus rozpoczął w 1874 r., co było związane z podjęciem pracy w „Kurierze Warszawskim”. Od tego momentu prywatna biblioteka pisarza z roku na rok się powiększała. Księgozbiór znajdujący się w lubelskiej książnicy jest tylko częścią biblioteki pisarza. Jego ulokowanie w Lublinie zawdzięczamy przyjacielowi autora Lalki dr. A. Jaworowskiemu. Pierwotnie, zgodnie z testamentem Prusa, całość zbiorów bibliotecznych miała zostać przekazana do Biblioteki Warszawskiej. Dzięki staraniom A. Jaworowskiego ustalono, że książki po przejęciu przez Bibliotekę Warszawską i sprawdzeniu ich pod względem dubletów, zostaną ofiarowane Lublinowi. Przekazanie nastąpiło pod koniec 1914 r. Obecnie w Bibliotece w Lublinie znajduje się 200 tytułów książek z księgozbioru B. Prusa w 247 woluminach. Większość zachowanych tytułów to dzieła jednotomowe. Z uwagi na język można wyodrębnić cztery grupy. Najliczniej reprezentowane są książki napisane w języku polskim, następnie: francuskim, rosyjskim i niemieckim. Pod względem zawartości merytorycznej można wyodrębnić dzieła dotyczące następujących dziedzin: literatura, nauki społeczne, nauki matematyczno-przyrodnicze, historia z geografią, filozofia, psychologia i logika, religia oraz inne. Równocześnie z opracowaniem „lubelskiego” księgozbioru Prusa prowadzone są prace digitalizacyjne.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Relacyjny model kompetencji cyfrowych i jego implikacje metodologiczne Osią artykułu jest relacyjny model kompetencji cyfrowych wywiedziony z socjologii relacji i relacyjnej koncepcji kultury. Celem tekstu natomiast jest próba wskazania koniecznego rozszerzenia zbioru narzędzi badawczych stosowanych w badaniach kompetencji cyfrowych. W artykule przedstawiono również normatywny model kompetencji cyfrowych oraz narzędzia wykorzystywane w badaniach prowadzonych w tym ujęciu. Rozważania osadzono w polu nauk o mediach i powiązano je z przedmiotem informatologii.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wpływ preferencji czytelników na rozwój francuskiego rynku współczesnej prasy codziennej Kształt francuskiego rynku dzienników regionalnych i ogólnokrajowych jest wynikiem współdziałania wielu czynników. Jednym z nich są preferencje czytelników, choć artykuł dotyczy jedynie tych, które czynią francuski rynek prasy codziennej specyficznym. Przedstawiono w nim tradycje czytelnicze we Francji oraz różnorodność rynku prasy codziennej. Specyficzne pojmowanie roli tej prasy przez czytelników powoduje, że nie funkcjonują tam dzienniki bulwarowe. Także rynek prasy regionalnej jest kształtowany przez czytelników, bowiem najchętniej kupowanym i czytywanym tytułem w kraju jest „Ouest-France”. Cały system jest sztucznie podtrzymywany przez państwo za pomocą subwencji traktowanych przez Francuzów jako wyraz pluralizmu mediów.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Instytucjonalna Polityka Otwartego Dostępu. Działania związane z wprowadzeniem otwartego mandatu wobec publikacji naukowych na Politechnice Krakowskiej Celem artykułu jest przedstawienie działań poprzedzających wprowadzenie Polityki Otwartego Dostępu wobec publikacji naukowych na Politechnice Krakowskiej (PK). Działania, których skutkiem było przyjęcie otwartego mandatu na PK, obejmowały m.in.: przygotowanie infrastruktury informatycznej – w tym utworzenie Repozytorium PK, opracowanie dokumentów prawnych, udostępnienie rozpraw doktorskich, wprowadzenie otwartych licencji dla czasopism naukowych wydawanych na PK, działania informacyjne i edukacyjne w zakresie OA. Prace te realizowano zgodnie z wytycznymi zawartymi w dokumentach rządowych oraz na podstawie praktycznych rozwiązań zrealizowanych w instytucjach naukowych. Konsekwencją tych działań było wprowadzenie, na mocy zarządzenia Rektora PK z dnia 22 marca 2019 roku, Polityki Otwartego Dostępu na PK. W podsumowaniu omówiono również dane przedstawione w pierwszym Raporcie z realizacji Polityki Otwartego Dostępu na Politechnice Krakowskiej.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Recenzja książka: Ewa Maj, Prasa harcerska w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1911–1939, Opole: Wydawnictwo Naukowe „Scriptorium”, 2014, 125 s., il. Review: Ewa Maj, Prasa harcerska w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1911–1939, Opole: Wydawnictwo Naukowe „Scriptorium”, 2014, 125 s., il.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Hashtag, czyli komunikat? Rola i funkcje hashtagów na Twitterze Artykuł omawia zagadnienie hashtagu jako nowego modelu komunikacyjnego. Autorka wyjaśnia, czym jest hashtag i jakie są jego funkcje. Podaje przykłady zastosowania hashtagów – zarówno ich wady, jak i zalety. Ponadto opisuje znaczenie hashtagów w komunikacji międzynarodowej i międzykulturowej oraz przedstawia podział hashtagów na kategorie tematyczne. W artykule znaleźć można także wiele przykładów zastosowania hashtagów w komunikacji.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Bernardyński pisarz z ХVІІІ wieku Michał Paszkiewicz i jego kazania w zbiorach Narodowego Muzeum Historycznego Republiki Białoruś w Mińsku W zbiorach starodruków Narodowego Muzeum Historycznego Republiki Białoruś znajduje się adligat, w skład którego wchodzi pięć z sześciu obecnie znanych utworów piszącego po polsku autora białoruskiego Michała Paszkiewicza – wszystkie te wydawnictwa opatrzone są własnoręcznymi dedykacjami twórcy. Zrobił on karierę w zakonie oo. Bernardynów – po przejściu kolejnych stopni hierarchii osiągnął godność kustosza i wreszcie – prowincjała litewskiego. Na polu literatury odznaczył się przede wszystkim jako pisarz kaznodziejski, publikując wygłaszane przez siebie kazania funeralne poświęcone osobom z najwyższych warstw społecznych. Niniejszy artykuł traktuje o drukowanej spuściźnie pisarza jako źródle do studiów nad jego działalnością zakonną i literacką.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Józefa Morelowskiego literackie reakcje na trzeci rozbiór Polski (w kontekście Barda polskiego Adama Jerzego Czartoryskiego). Rekonesans Literackie reakcje na trzeci rozbiór Polski Józefa Morelowskiego i Adama Jerzego Czartoryskiego na tle trwającego po 1795 roku przekonania o zamilknięciu poetów. W pracy podjęto problem wpływu ustrojowej klęski z 1795 roku i kryzysu języka literackiego i normatywnego na aktywność literatów tuż po trzecim rozbiorze. Przez dziesięciolecia panowało krzywdzące przekonanie, że po upadku Rzeczypospolitej wśród poetów zapanowało całkowite milczenie. Uwagę skupiono na literackich reakcjach na utratę suwerenności dwóch poetów ostatniej generacji twórców polskiego oświecenia: debiutującego Adama Jerzego Czartoryskiego (poemat Bard polski) oraz młodego jezuickiego kleryka, Józefa Morelowskiego (Treny na rozbiór Polski). Ich literackie zaangażowanie stanowi dowód szczerych uczuć patriotycznych i głębokich reakcji na utratę niepodległości wbrew wieloletniemu przekonaniu o zaniknięciu poezji patriotycznej. Ponadto obserwacji poddano opinie wybranych krytyków i badaczy literackich na temat stanu literatury oraz słuszności poglądu na temat milczenia poetów po 1795 r.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Cyberbullying i agresja elektroniczna jako współczesne zagrożenia dla komunikacji w sieci Artykuł przybliża zagadnienia cyberbullyingu i agresji elektronicznej, klasyfikując je jako współczesne źródła potencjalnego niebezpieczeństwa dla uczestników komunikacji internetowej. Ponadto w artykule zamieszczono wyniki badania dotyczącego doświadczeń studentów związanych z omawianymi zjawiskami. Wskazano również na potencjalne formy zapobiegania przemocy w sieci.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach