PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Procedury wzorcowania anten pomiarowych Omówiono procedury stosowane podczas wzorcowania odbiorczych anten pomiarowych, wykorzystywanych w miernictwie pól elektromagnetycznych w warunkach swobodnej przestrzeni, na otwartych poligonach pomiarowych (OPP), a także w kabinach pomiarowych w zakresie częstotliwości 30 MHz - 3,5 GHz. Procedury dotyczą wzorcowania anten wykorzystywanych w stałych i ruchomych stacjach kontroli emisji radiowych oraz anten stosowanych podczas badań niepożądanej emisyjności urządzeń. W procedurach tych określono metody wzorcowania anten, zgodne ze standardami międzynarodowymi, polegające na wyznaczaniu współczynnika antenowego (WA) i zysku energetycznego (G) w specyficznych warunkach metrologicznych (z uwzględnieniem ich przeznaczenia).

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Szybka analiza zaburzeń krótkotrwałych. Opracowany w Instytucie Łączności Analizator ACA-4c W artykule opisano opracowany i wdrożony do produkcji w Instytucie Łączności analizator zakłóceń krótkotrwałych ACA-4c, pozwalający na skrócenie czasu badań wyrobów w zakresie emisji trzasków. Urządzenie to umożliwia automatyczne wykonywanie kompleksowej analizy trzasków, równocześnie dla czterech znormalizowanych częstotliwości i na obu poziomach analizy. Zbudowane zostało w oparciu o bogate doświadczenie Instytutu i spełnia wszystkie wytyczne zawarte w normach.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Automatyczna ocena wielomodalnych zniekształceń w obrazach cyfrowych Artykuł przedstawia nową metodę jakościowej oceny obrazów zawierających zniekształcenia wielomodalne. Idea oceny polega na określeniu jakości obrazu postrzeganej przez użytkownika końcowego w sposób automatyczny, w celu uniknięcia czasochłonnych i niepowtarzalnych wyników charakterystycznych dla metod eksperymentalnych. Efekt osiągany jest poprzez obliczanie miar poszczególnych zniekształceń cząstkowych oraz mapowanie otrzymanych wyników na miary liczbowe. Dla celów analizy opracowano siedem skutecznych miar zniekształceń cząstkowych w stosunku do obrazu oryginalnego. W dalszej części pracy zaproponowano użyteczne modele przygotowane na bazie GLZ (ang. Generalized Linear Model), służące do mapowania miar ilościowych na oceny subiektywne, w celu otrzymania ogólnej oceny jakości obrazu. Dla opracowania i weryfikacji modeli przeprowadzono testy subiektywne zbierając 12.000 indywidualnych ocen jakości dla zniekształconych obrazów.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Instytut Radiotechniczny 1928–1934 90 lat temu założona została pierwsza polska jednostka badawcza w dziedzinie radiotechniki – Instytut Radiotechniczny w Warszawie. Artykuł przedstawia historię powstania tej pionierskiej instytucji. Omówiona została sytuacja polskiej radiotechniki po 1918 r., inicjatorzy i proces organizacji Instytutu Radiotechnicznego oraz jego struktura i działalność w latach 1929–1934.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Charakterystyka pakietu regulacyjnego 2009 dla sektora komunikacji elektronicznej W artykule omówiono zmiany, które nastąpiły w pakiecie regulacyjnym 2002 w wyniku jego nowelizacji w 2009 r. Szczególną uwagę zwrócono na problematykę regulacyjną powiązaną z nowelizacją dyrektywy ramowej oraz dyrektyw o dostępie i o zezwoleniach.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Realizacja szyfru „bezkluczowego” c80k395 do kryptograficznej ochrony załączników poczty elektronicznej w środowisku Maple Opisano przykład aplikacji typu workhsheet, uruchamianej w środowisku Maple i realizującej procedury „bezkluczowego” szyfrowania i deszyfrowana plików za pomocą symetrycznego szyfru plikowego c80k395. Aplikacja posiada prosty graficzny interfejs użytkownika i przeznaczona jest głównie do kryptograficznej ochrony załączników poczty elektronicznej.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Wyzwania stojące przed Instytutem Łączności w pięćdziesięciolecie jego działalności Przekształcenia systemowe w kraju, jak również zmieniające się warunki na rynku telekomunikacyjnym wymagają wprowadzania istotnych zmian w Instytucie Łączności. Omówiono misję Instytutu na przełomie tysiącleci oraz rezultaty przekształceń strukturalnych Instytutu w ostatnim pięcioleciu. Przedstawiono też zarys długookresowego programu badawczego. Ponadto wskazano wyzwania stojące przed Instytutem Łączności na progu nowego tysiąclecia.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Rozbudowa funkcjonalna systemu oceny sieci telekomunikacyjnych AWP-IŁ Omówiono system AWP-IŁ do oceny jakości sieci u operatorów świadczących powszechne usługi telekomunikacyjne, począwszy od powstania w 1998 r. koncepcji systemu, aż do jego postaci eksploatowanej obecnie.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Integracja sensorów analogowych w systemach monitoringu wizyjnego Niniejszy artykuł poświęcony jest integracji czujników analogowych w obrębie systemów monitoringu. Do realizacji tego celu opracowano układ służący do pomiaru wielkości fizycznych oraz aplikację operatora systemu wraz z usługą sieciową działającą po stronie serwera. Dzięki proponowanemu rozwiązaniu sensory analogowe mogą być podłączane bezpośrednio do kamer sieciowych, co pozwala na rozszerzenie istniejących instalacji monitoringu. Zaprezentowane podejście pozwala na efektywne przetwarzanie danych pomiarowych przy jednoczesnym zapewnieniu niskich kosztów wdrożenia kompletnego systemu wizyjno-pomiarowego.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Analiza mechanizmu zarządzania poborem energii w sieci ad-hoc standardu IEEE 802.11 Artykuł przedstawia analizę mechanizmu zarządzania poborem energii, stosowanego w sieci ad-hoc standardu IEEE 802.11. W badaniach założono stosowanie warstwy fizycznej IEEE 802.11b. Przeprowadzone symulacje pozwoliły określić wpływ takich parametrów, jak rozmiar okna ATIM_Window i długość Beacon_Interval na wydajność pracy sieci bezprzewodowej oraz zużycie energii. Uzyskane wyniki pozwalają określić wartości tych parametrów, dla których sieć pracuje jeszcze stosunkowo wydajnie nie pobierając przy tym zbyt wiele energii.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Wielofunkcyjny przyrząd pomiarowy dla telekomunikacji Zaprezentowano koncepcję wielofunkcyjnego przyrządu pomiarowego przeznaczonego dla służb zajmujących się utrzymaniem analogowej i cyfrowej sieci abonenckiej. Przedstawiono też schemat blokowy oraz funkcje pomiarowe.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Ograniczenia w możliwościach skutecznej implementacji planów regulacyjnych w sektorach telekomunikacyjnych krajów rozwijających się Artykuł opisuje problemy regulacyjne w krajach o niewykształconych mechanizmach instytucjonalnopolitycznych, gdzie wysokie poziomy asymetrii informacji i trudności z egzekwowaniem umów przesądzają o możliwości stosowania narzędzi regulacyjnych skazujących gospodarki na niskie poziomy efektywności. Przedstawiono w nim warunki regulowania sektora telekomunikacyjnego w krajach rozwijających się, a także wyróżniono najważniejsze przeszkody w rozwoju wysoko efektywnościowych mechanizmów regulacji telekomunikacji. Poddano też rozważaniom możliwości poprawy antyefektywnościowego impasu, w który popadają reżimy regulacyjne sektorów telekomunikacyjnych w krajach rozwijających się.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Pomoc publiczna dla sieci szerokopasmowych Opisano zasady udzielania pomocy publicznej w związku z budową lub modernizacją standardowych sieci szerokopasmowych oraz sieci nowej generacji. Omówiono główne modele zaangażowania władz publicznych we wspieranie sieci szerokopasmowych, z uwzględnieniem specyfiki pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych w Polsce. Przedstawiono podstawy i kryteria weryfikacji dopuszczalności pomocy publicznej w świetle prawa Unii Europejskiej.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Transmisja sygnałów telewizyjnych z wykorzystaniem protokołu IP i metody jej oceny Opisano zasady przesyłania sygnałów telewizyjnych z wykorzystaniem protokołu IP. Przedstawiono, opracowane na podstawie zaleceń ITU, wymagania techniczne dotyczące jakości odbieranego obrazu oraz parametrów sieci przesyłowej. Omówiono stosowane obiektywne i subiektywne metody pomiarowe. Podano autorską metodę ciągłej oceny, w domu abonenta, jakości obrazów przesyłanych sieciami IP, która została zgłoszona do ITU jako wkład polskiej administracji.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Metoda analizy ruchu drogowego na podstawie zachowania użytkowników sieci telefonii komórkowej Artykuł ten poświęcony jest możliwości wykorzystania informacji o przemieszczaniu się użytkowników sieci telefonii komórkowej do analizy sytuacji na drogach objętych zasięgiem tej sieci. W pracy przedstawiony został formalny model danych lokalizacyjnych dostępnych w sieci, model drogi jako linii łamanej oraz model pokrycia drogi zasięgiem telefonii komórkowej. Przy użyciu wymienionych modeli sformułowany został problem uzyskiwania informacji o ruchu drogowym. Artykuł zawiera propozycję metody wyznaczania informacji o ruchu na podstawie strumienia danych lokalizacyjnych. W celu wstępnej weryfikacji zaproponowanej metody, wykonane zostały obliczenia dla trasy Kraków-Zakopane, dla danych zebranych z sieci jednego z operatorów telefonii komórkowej. Wyliczona informacja drogowa została porównana z uzyskaną na podstawie przejazdu testowego, informacją referencyjną.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Ocena zgodności telekomunikacyjnych terminali głosowych według normy TBR 38 Opisano procedury badawcze do przeprowadzania kompleksowych pomiarów parametrów głosowych terminali telekomunikacyjnych, zgodnie z dokumentem europejskim TBR 38, według dyrektywy UE 1999/5/EC. Procedury te zostały wdrożone w Centralnym Laboratorium Badawczym Instytutu Łączności w Warszawie.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Zastosowanie podejścia ukierunkowanego na architekturę przy projektowaniu oprogramowania eksperymentalnego W artykule przedstawiono zastosowanie podejścia ukierunkowanego na architekturę systemu informatycznego w procesie projektowania oprogramowania eksperymentalnego do budowy modeli ścieżek klinicznych. Artykuł przedstawia także wyniki analizy zasadności zastosowania standardów BPMN, GELLO, UML, OCL, XML oraz HL7 w kontekście ich przydatności do modelowania architektury systemu informatycznego. Wybrany zestaw standardów oceniany jest pod kątem uzyskania pożądanych efektów budowy architektury systemu informatycznego oraz tworzenia modeli ścieżek klinicznych w oprogramowaniu eksperymentalnym.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Zwinność i dyscyplina w podnoszeniu efektywności zespołów projektowych W artykule przedstawiono założenia metodyki projektowania systemów informatycznych łączącej cechy Rational Unified Process oraz metodyk zwinnych, takich jak SCRUM i OpenUP. Scharakteryzowane zostały metodyki Rational Unified Process, SCRUM i OpenUP z uwypukleniem ich cech wspólnych. Artykuł zawiera także analizę wyników zastosowania proponowanej metodyki w projekcie informatycznym w kontekście podnoszenia efektywności zespołu projektowego pracującego zgodnie z tą metodyką.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, informatyka techniczna i telekomunikacja
Semiotyczna natura tekstu Charakteryzując współczesny pragmatystyczny i komunikacjonistyczny nurt badań teoriotekstowych, autor zwraca uwagę na zanik zainteresowania w ramach owych paradygmatów semiotycznymi aspektami tekstowości. Powodem tej sytuacji jest brak wypracowania odpowiadającej wyzwaniom współczesnej semiosfery teorii semiotycznej, która łączyłaby wszystkie wyróżniane dziś poziomy komunikacji, pozwalając badaczom na swobodne budowanie zintegrowanych opisów zjawisk komunikacyjnych. Podejmując próbę przełamania tego ograniczenia, autor proponuje sięgnąć po filozofię znaku Charles’a S. Peirce’a. Ukazując przystawalność i przekładalność teorii amerykańskiego filozofa na język współczesnych narzędzi i metodologii badawczych, wskazuje on, iż perspektywa semiotyki triadycznej jest najodpowiedniejszym i wysoce inspirującym zapleczem filozoficznym dla współczesnej lingwistyki tekstu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Różni ale tacy sami? – stereotypy związane z płcią w wybranych podręcznikach do nauczania języka polskiego jako obcego (poziom A1 i A2) Artykuł podejmuje temat funkcjonowania stereotypów w procesie nauczania dorosłego ucznia języka i kultury polskiej jako obcych. Dzięki prezentowanym podczas lektoratów materiałom dydaktycznym, m.in. podręcznikom i zbiorom ćwiczeń, uczący się (re)konstruują stereotypy Polski, Polaka, Polki, polskiej rodziny, stosunków społecznych. Opis został ograniczony do stereotypów płci i związanych z nimi ról społecznych kobiet i mężczyzn, zainteresowań, a także ich wyglądu zewnętrznego i cech charakteru. Analiza materiału pozwala stwierdzić, że obecny w środkach dydaktycznych stereotypowy obraz płci występuje w różnym stopniu. W analizowanych podręcznikach do nauki języka polskiego jako obcego wydanych na początku XXI wieku treści stereotypu kobiety i mężczyzny ulegają modyfikacjom. Młodzi ludzie bez względu na płeć są otwarci na świat, studiują, podróżują po Polsce i Europie, utrzymują kontakty z rówieśnikami z całego świata. Kobiety, które skończyły już studia, jawią się jako osoby wykonujące zawody dotąd uznawane za profesje kobiece i męskie, podobnie w domu odpowiadają za niemal wszystkie czynności, a mężczyźni to osoby, dla których praca zawodowa jest najważniejsza.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
O możliwej indoeuropejskiej etymologii wyrazu „pies" Celem artykułu jest przedstawienie możliwej etymologii polskiego wyrazu pies jako kontynuacji praindoeuropejskiej formy na określenie ‛psa’. Większość dotychczas postulowanych hipotez dotyczących pochodzenia tego leksemu określa go jako innowację słowiańską zastępującą odziedziczony z praindoeuropejskiego wyraz. Zdaniem autora najnowsze modele indoeuropejskiego słowotwórstwa rzeczownikowego mogą jednak wskazywać na indoeuropejską proweniencję tego słowa, związaną z nazwą ‛psa’ oraz ‛bydła’.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Gniazda słowotwórcze w badaniach historycznojęzykowych (na materiale polskiej leksyki animalistycznej) W artykule przedstawiono propozycję zastosowania słowotwórstwa gniazdowego do badań o charakterze historycznojęzykowym. Wykorzystując derywaty od bazy KOŃ, zrekonstruowano panchroniczne gniazdo słowotwórcze, na podstawie którego można było orzekać o dynamice słownictwa. Wskazano wiec wyrazy pochodne o różnym stopniu utrwalenia w dziejach polszczyzny – derywaty stabilne, zaginione oraz nowe, jak również próbowano określić charakterystyczne cechy derywacji omawianego fragmentu słownictwa.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Nowy (bez)Ład w opodatkowaniu najmu nieruchomości W pakiecie zmian podatkowych Nowego Ładu zawarto nowe, wręcz rewolucyjne zmiany dotyczące opodatkowania podatkiem dochodowym przychodów z najmu. Dotyczą one wyłączenia możliwości opodatkowania przychodów z tego źródła na zasadach ogólnych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej oraz zakazu amortyzacji nieruchomości mieszkalnych przez przedsiębiorców. W artykule przedstawiono rys dotyczący dotychczasowych zasad opodatkowania przychodów z najmu oraz zaprezentowano uchwalone obecnie zmiany, które w dużej części mają wejść w życie od 2023 r. Poddano je także krytycznej ocenie, gdyż przede wszystkim stanowią one odwrót od koncepcji powszechnego podatku dochodowego. Ponadto są naruszeniem konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych i ochrony interesów w toku. Pozostają także w kolizji z wcześniej wprowadzonymi zmianami ustawodawczymi, które miały zachęcać przedsiębiorców do inwestycji w rynek nieruchomości mieszkaniowych przeznaczonych na wynajem. W podsumowaniu wskazano na faktyczne intencje ustawodawcy, które w rzeczywistości nie mają na celu porządkowania systemu opodatkowania dochodów osobistych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Z dziejów ogólnej teorii języka. Glosa w sprawie puścizny Humboldta i puścizny de Saussure’a Autor twierdzi, że biograficzne szczegóły dotyczące stosunku de Saussure’a do puścizny Humboldta są trudne do ustalenia. Wątpliwości Sobotki na temat de Saussure’a znajomości konkretnych pism Humboldta praktycznie nie podlegają weryfikacji, czy to pozytywnej, czy negatywnej. Autor twierdzi, że Danielewiczowa, podobnie jak on sam i Ewa Drzazgowska, mówili tylko o pewnym uderzającym podobieństwie idei dotyczących natury języka głoszonych przez de Saussure’a w zestawieniu z tym, co można znaleźć w obszernym korpusie prac Humboldta. Ogólnie rzecz biorąc, sam Sobotka jest daleki od negowania tej powszechnie uznanej prawdy (niezależnie od tego, jakie były konkretne drogi tego, co czytał i o czym myślał de Saussure). Autor podaje porównawczy wyciąg z głównych tez Humboldta i de Saussure’a, zwracając uwagę na pewne różnice między tymi myślicielami. Następnie przytacza szereg teoretycznych wypowiedzi Humboldta i przypomina podobne enuncjacje de Saussure’a, których poważna część jest nawet tekstualnie bliska temu, co znajdujemy u Humboldta. 

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Konceptualizacje KONIA a cel praktyczny internetowych apeli o darowizny na rzecz zwierząt Przedmiotem analiz w opracowaniu są apele o darowizny na rzecz zwierząt, zamieszczane w Internecie przez Fundację Centaurus. Działania językowe w obrębie tych tekstów są podporządkowane określonemu celowi – zebraniu pieniędzy potrzebnych na uratowanie życia konkretnemu koniowi przeznaczonemu na rzeź. Przeprowadzone badania przybliżają zarówno wzorzec gatunkowy apelu, jak i najczęstsze strategie stosowane przez nadawców w celu zjednania adresatów i nakłonienia ich do dokonywania wpłat. Istotne dla tych analiz wydaje się wykorzystanie metodologii językowego obrazu świata, pozwalającej na przedstawienie konceptualizacji zwierząt, którym poświęcane są te teksty. Obrazowanie wynikające z określonego punktu widzenia wpływa na zwiększenie siły illokucyjnej przekazu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Nazywanie Ducha Świętego w historii polszczyzny W artykule zostały przedstawiona analiza semantyczna kilkudziesięciu wybranych jednostek nazewniczych, którymi określano Ducha Świętego w historii polszczyzny. Korpus tekstów stanowiący podstawę tego opracowania to m.in.: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Katechizm Kościoła Katolickiego, prace teologiczne dotyczące Trzeciej Osoby Boskiej, teksty literackie od średniowiecza do współczesności, w tym tłumaczenia łacińskich hymnów Veni Creator Spiritus oraz Veni Sancte Spiritus na język polski, modlitewniki i śpiewniki, wypowiedzi współczesnych użytkowników języka polskiego. Współcześnie prototypowymi określeniami charakteryzowanej istoty duchowej są Duch Święty oraz Trzecia Osoba Trójcy Świętej. W centrum pojęcia DUCH ŚWIĘTY znajdują się jednostki nazewnicze Duch; Ożywiciel; Pan; Paraklet; Pocieszyciel; Stworzyciel Duch. Omówiono także osobliwe, rzadkie, okazjonalne, poetyckie jednostki nazewnicze, którymi w dziejach polszczyzny określano Ducha Świętego. W artykule zostały przedstawione również archaizmy oraz neologizmy nazewnicze używane w celu nazwania tej istoty duchowej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Pomiędzy rutyną a inwencją. O urzędowych wyborach nazwisk w dwudziestoleciu międzywojennym W artykule dokonano językoznawczego opisu zagadnienia o charakterze społeczno-prawnym, jakim było urzędowe nadawanie nazwisk osobom nieznanych rodziców w okresie międzywojennym. Podjęty problem badawczy mieści się na pograniczu prawa administracyjnego i językoznawstwa (zwłaszcza onomastyki i socjolingwistyki). Skupiono się na semantyce nadawanych nazwisk i wykryciu preferencji urzędników w zakresie wybieranych modeli strukturalnych. W myśl zaleceń zawartych w odpowiedniej ustawie urzędnicy starali się nie nadawać nazwisk ośmieszających, choć w zebranym materiale pojawiło się kilka antroponimów od podstaw z kręgu leksyki zwierzęcej, np. Koza, Koziołek, Pająk. Odnotowano również nieliczne nazwiska wskazujące na przykre okoliczności z życia nazwanej osoby, np. Zagiński. Dość często też nadawano nazwisko opiekunów prawnych lub innych osób, w których pieczy znalazło się dziecko, choć niekiedy miano nawiązywało tylko pośrednio do nazwiska opiekunów, np. Migulski (opiekun Miguła). Dla dzieci wyznania mojżeszowego wybierano zazwyczaj nazwiska funkcjonujące w społeczności żydowskiej. W zakresie preferowanych modeli nazewniczych dominują nazwiska zakończone na -ski. Urzędnicy starali się także dbać o geografię nazewniczą, czego dowodzą nadawane na obszarze ówczesnych województw wschodnich nazwisk na -owicz//-ewicz, -ko i -uk. Obserwacja materiału pozwoliła pokazać, że wybory międzywojennych urzędników oscylowały pomiędzy rutyną (sięganie po nazwiska opiekunów, odwoływanie się do stereotypów nazewniczych przejawiające się w preferowaniu nazwisk na -ski itd.) a inwencją (tworzenie nazwisk aluzyjnych typu Jakubowski, Starańska, Borkowski itd.).

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Kontrastywność rozumiana inaczej – germanistyczna lingwistyka tekstu z perspektywy badań polonistycznych (Germanistyczne) badania kontrastywne rozumiane były wcześniej jako porównywanie systemów dwóch lub większej liczby języków, a następnie po zwrocie pragmatycznym zaczęto włączać do nich stopniowo również płaszczyznę tekstu oraz dyskursu. Niniejszy artykuł prezentuje jeszcze jeden rodzaj kontrastywności, tzw. kontrastywność interlingwistyczną – z perspektywy polonistycznej lingwistyki tekstu ukazano najistotniejsze problemy analogicznej dyscypliny w kręgu badań germanistycznych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Kobieta jako popularyzatorka nauki i wiedzy. Obraz piśmiennictwa kobiecego z przełomu XIX i XX wieku na podstawie „katalogów rozumowanych” Celem artykułu jest ukazanie działalności pisarskiej i oświatowej polskich kobiet na przełomie XIX i XX wieku, która obejmowała nie tylko wiedzę z zakresu różnych dziedzin życia, tj. „wiedzę nienaukową”, ale także „wiedzę naukową” z rozmaitych obszarów intensywnie rozwijających się wtedy dyscyplin naukowych. W części pierwszej autorka przedstawia etapy wykształcenia, czyli merytoryczne przygotowanie kobiet do działalności popularyzatorskiej, zaś w części drugiej dokonuje wstępnej klasyfikacji piśmiennictwa popularnonaukowego ze względu na tematykę oraz formy gatunkowe, podając odpowiednie przykłady utworów (tytuły), zaczerpnięte z dziewiętnastowiecznych katalogów bibliograficznych. Do gatunków popularyzujących wiedzę naukową autorka zalicza teksty paraliterackie: powiastki i powieści o tematyce dydaktycznej i umoralniającej, powieści obyczajowe, powieści historyczne, a także fabularyzowane biografie sławnych ludzi. Oddzielną grupę stanowią monografie popularnonaukowe (będące często kryptopodręcznikami), pogadanki, odczyty, opowiadania i tzw. „obrazki” o tematyce naukowej (najczęściej przyrodniczej). Autorka zauważa, iż gatunkowe wzorce literatury popularnonaukowej przybyły do Polski z Europy Zachodniej i początkowo miały charakter przekładów oraz wyborów tekstów z polskimi komentarzami i parafraz; stopniowo jednak zaczęły powstawać dzieła oryginalne mówiące o polskich wynalazkach naukowych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo