PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Czas w nudzie W tekście przedstawiono ‒ poprzedzone krótkim wprowadzeniem ukazującym omawiane zagadnienia na nieco szerszym tle ‒ dwie koncepcje teoretyczne: Philipa G. Zimbardo i Johna Boyda, dotyczącą czasu psychologicznego, W tekście przedstawiono ‒ poprzedzone krótkim wprowadzeniem ukazującym omawiane zagadnienia na nieco szerszym tle ‒ dwie koncepcje teoretyczne: Philipa G. Zimbardo i Johna Boyda, dotyczącą czasu psychologicznego, oraz Shelley A. Fahlman, Kimberley B. Mercer-Lynn, Davida B. Flory i Johna D. Eastwooda, traktującą o nudzie. Ponadto przeanalizowano związek subiektywnej percepcji czasu z odczuwaniem nudy. W ramach dwóch wspomnianych koncepcji określono, na podstawie badań własnych, empiryczne zależności pomiędzy czasem psychologicznym a nudą. Uzyskane wyniki należy rozpatrywać w odniesieniu do jakości życia. oraz Shelley A. Fahlman, Kimberley B. Mercer-Lynn, Davida B. Flory i Johna D. Eastwooda, traktującą o nudzie. Ponadto przeanalizowano związek subiektywnej percepcji czasu z odczuwaniem nudy. W ramach dwóch wspomnianych koncepcji określono, na podstawie badań własnych, empiryczne zależności pomiędzy czasem psychologicznym a nudą. Uzyskane wyniki należy rozpatrywać w odniesieniu do jakości życia.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Wielka Piątka - stare problemy, nowe wątpliwości Artykuł dotyczy obecnego statusu pięcioczynnikowego modelu osobowości, zwanego Wielką Piątką. Nakreślona została krótka historia podejścia oraz przybliżone niektóre z pojawiających się w literaturze psychologicznej zarzutów i wątpliwości, m.in. problem kulturowej uniwersalności modelu, kwestia optymalnej liczby czynników i wykorzystania modelu w diagnostyce psychologicznej.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Kwestionariusz Zaangażowania Interpersonalnego – polska adaptacja metody Artykuł prezentuje kolejne etapy adaptacji Kwestionariusza Zaangażowania Stanleya i Markmana. Badając pary małżeńskie i kohabitujące (N = 410), oceniano psychometryczne właściwości kwestionariusza. Okazało się, że polska wersja kwestionariusza posiada dobre właściwości psychometryczne. Kwestionariusz Zaangażowania Interpersonalnego może być stosowany w badaniach naukowych. Obejmuje on 19 stwierdzeń i mierzy 3 wymiary – więź z partnerem, ważność związku oraz troskę o samopoczucie partnera.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Psychologiczne koncepcje mądrości Dokonano przeglądu psychologicznych koncepcji mądrości. Koncepcje C.G. Junga i E. Eriksona ujmują mądrość jako finalne stadium rozwoju osobowości, przejawiające się integracją i nadaniem życiu sensu. Mądrość ujmowano również jako najwyższe stadium rozwoju poznawczego: rozwinięcie myślenia relatywistycznego i dialektycznego (Riegel 1973; Kramer 2003; Labouvie-Vief 1982). Według modelu wiedzy eksperckiej zespołu P.B. Baltesa (Baltes, Staudinger 1995) mądrość obejmuje bogatą wiedzę deklaratywną i proceduralną oraz świadomość ich ograniczoności, odniesienie do sensu życia, kierowanie życiem i rozwojem, uwzględniając dobro osobiste i powszechne, odniesienie do wartości i tolerancję oraz cnoty charakteru przejawiające się w działaniu (Baltes, Glück, Kunzmann 2004). R.J. Sternberg definiuje mądrość jako zastosowanie ukrytej oraz jawnej wiedzy dla wspólnego pożytku, przez: równoważenie interesów osobistych, interpersonalnych i pozaosobowych, w krótkim i długim okresie oraz adaptację, modyfikację i zmianę środowiska (Sternberg 2001). M. Straś-Romanowska (2011) zwraca uwagę na duchowy aspekt mądrości. Możemy mówić o różnych sposobach „istnienia” mądrości: 1) mądrość jako ideał, 2) mądrość jako jakość, którą człowiek może nabywać w rozwoju, 3) mądrość jako fenomen obecny w potocznych wyobrażeniach.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Rola trybu życia i typu zadania prospektywnego w realizacji indywidualnych zamiarów Celem przeprowadzonych badań była analiza funkcjonowania pamięci prospektywnej w życiu codziennym, w zależności od trybu życia i typu zadania prospektywnego. W badaniu 1 udział wzięło 50 osób studiujących oraz pracujących z wyższym wykształceniem. Zadaniem badanych było wygenerowanie zamiarów na najbliższy tydzień, ich zaklasyfikowanie do trzech typów zamiarów (zdarzeniowe, czasowe, aktywnościowe), a następnie ocena wykonania tych zamiarów po tygodniu. Zgodnie z oczekiwaniami studenci planowali więcej zadań prospektywnych z kontekstem czasowym niż pozostałych, ale całkowicie nieoczekiwanie i wbrew wynikom dotychczasowych badań laboratoryjnych również wykonywali zadania czasowe lepiej niż zdarzeniowe. W celu replikacji tego drugiego, nieoczekiwanego wyniku przeprowadzono badanie 2, w którym udział wzięło 43 studentów. Podobnie jak w badaniu 1, studenci lepiej radzili sobie z wykonaniem zamiarów czasowych niż zdarzeniowych. Wyniki sugerują, że różnice w poziomie trudności podstawowych typów zadań prospektywnych, stwierdzane dotąd w badaniach laboratoryjnych, nie generalizują się na wykonanie własnych zamiarów osób badanych w życiu codziennym.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Transdiagnostyczne modele zaburzeń odżywiania i metody terapii na przykładzie poznawczo-behawioralnego modelu Fairburna oraz terapii akceptacji i zaangażowania Celem artykułu jest przedstawienie propozycji transdiagnostycznego podejścia do zaburzeń odżywiania (anoreksji psychicznej, bulimii psychicznej oraz zaburzeń odżywiania nie określonych inaczej) na przykładzie dwóch względnie nowych rodzajów terapii: poznawczo-behawioralnej, prowadzonej w oparciu o model Fairburna, oraz terapii akceptacji i zaangażowania (Acceptance and Commitment Therapy, ACT). W odniesieniu do obu terapii przedstawiono ich podstawy teoretyczne, przyjmowane modele psychopatologii, proponowane mechanizmy zmiany, a także cele i wybrane techniki pracy terapeutycznej. Zasugerowano kierunki rozwoju dalszych badań porównujących skuteczność obydwu podejść, czynniki moderujące ich efektywność oraz możliwości integracji obu modeli.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
„Życie to taka gra…” – narracja o codzienności poza „wyścigiem” w zmieniającym się świecie Stwierdzenie, że współczesna rzeczywistość jest płynna i nieustannie się zmienia, od pewnego czasu jest powszechne zarówno w dyskursie naukowym, jak i w opinii publicznej. Zmiany te obejmują nie tylko politykę, gospodarkę czy ekonomię, lecz także życie społeczne i kulturalne. Zachodzą więc w skali makro, dotykając całe społeczeństwa, jak również w skali mikro, oddziałując na pojedyncze jednostki. W związku z ogromem możliwości, jakie daje współczesny świat, człowiek nieustannie musi dokonywać wyborów i podejmować wiele decyzji w swojej codzienności, oscylując pomiędzy dwiema skrajnościami wyznaczanymi przez trendy – z jednej strony życia „w natychmiastowości”, a z drugiej tzw. slow life. Celem przeprowadzonych badań jakościowych było zrozumienie, w jaki sposób może być postrzegana współczesna codzienność przez osoby młode, należące do pokolenia Y, pokolenia Milenium. Skoncentrowano się na wartościach, jakie osoby te mogą współcześnie prezentować. Na podstawie analizy i interpretacji treści wywiadu narracyjnego wskazano, w jaki sposób narracja, ujęta w ramy metafory „życia jako gry”, wpisuje się w teorię salutogenetyczną autorstwa Aarona Antonovsky’ego, stanowiąc jej ciekawą egzemplifikację.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Zmiany w Ja w toku psychoterapii Artykuł poświęcony jest temu, jak proces i efekty psychoterapii mogą być analizowane i rozumiane z punktu widzenia badań nad pojęciem Ja. Na podstawie przeglądu literatury oraz własnego klinicznego doświadczenia autorzy starają się odpowiedzieć na następujące cztery pytania: (1) Na czym polega zmiana w toku psychoterapii w obrazie samego siebie? (2) Co zmienia się w obrazie Ja: struktura czy treść, czy i jedno, i drugie? Jakie są tu mechanizmy zmiany i warunki jej zachodzenia? (3) Jakie skutki dla funkcjonowania klienta przynoszą zmiany w Ja? (4) Czy możliwa jest zmiana w psychoterapii, której nie towarzyszyłaby zmiana w Ja? Aby odpowiedzieć na te pytania, dokonano przeglądu badań empirycznych dotyczących zmian w treści i strukturze Ja. Autorzy prezentują wyniki badań, odnosząc się np. do koncepcji takich, jak przedziałowość (Showers), złożoność Ja (Linville), przedmiotowa samoświadomość (Duval), możliwe Ja (Markus) czy klarowność obrazu Ja (Campbell). Ostatnia część artykułu prezentuje konkluzje dla praktyki. Wśród poruszonych kwestii jest znaczenie budowania pełnego i generalnie pozytywnego obrazu Ja – z tymi negatywnymi elementami, które przyczyniają się do pełnej i trafnej samowiedzy oraz wyznaczają kierunki rozwoju. Zauważono, że zmiana w treści Ja niesie z sobą zmianę w strukturze Ja, a ta ostatnia jest mocniej związana z przystosowaniem i zdrowiem psychicznym niż zmiana w treści Ja. Autorzy podkreślają ochronną rolę pozytywnych przyszłych obrazów Ja oraz zauważają, że warunkiem zdrowia psychicznego i efektywnej samoregulacji jest aktualna i szeroka samowiedza, a zatem psychoterapia z definicji zawiera zmianę w Ja.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Zadowolenie z małżeństwa jako podstawa komfortu w rodzinie W artykule przedstawiono analizę wyników badań psychologicznych na temat zadowolenia z małżeństwa jako podstawy komfortu w rodzinie. Opisana została charakterystyka pojęcia „zadowolenie z małżeństwa”, które jest rozpatrywane jako zgodność między danym i oczekiwanym lub identyfikuje się z subiektywnym odczuciem zadowolenia – niezadowolenia, towarzyszącym ocenie przez małżonków wszystkich aspektów małżeństwa. Wyróżnione są ogólne zadowolenie z małżeństwa i zadowolenie z poszczególnych aspektów małżeństwa, na które składają się oddzielne oceny różnych jego stron w zależności od osobowości i zachowań osobowościowych partnerów oraz ich potrzeb i okoliczności życia rodzinnego. Podkreślono potrzebę uwzględnienia i wszechstronnego badania czynników wpływających na zadowolenie małżonków ze związku małżeńskiego. Wyniki analizy pozwalają rozszerzyć poglądy na temat interakcji i wzajemnej działalności małżeńskiej oraz czynników wpływających na zadowolenie współmałżonków z małżeństwa i mogą być wykorzystane w poradnictwie rodzinnym.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Poczucie alienacji w zespole wypalenia zawodowego Celem artykułu jest analiza zjawiska alienacji występującego w środowisku pracy. Zaprezentowano źródła wiedzy psychologicznej na temat fenomenu alienacji, przedstawiono definicje pojęcia, pokazano złożony charakter zjawiska i jego podstawowe składniki. Objawy poczucia alienacji omówiono w kontekście rozwoju objawów syndromu wypalenia zawodowego. Szczególną uwagę zwrócono na wzrastający dystans, wyobcowanie i poczucie bezsensowności wykonywanych działań, pojawiające się w ostatnich fazach rozwoju syndromu. Zaproponowano kilka działań profilaktycznych ukierunkowanych na obniżenie poziomu poczucia alienacji w pracy i na przeciwdziałanie rozwojowi pustki egzystencjalnej.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
FRANCISZKI BAUMGARTEN EMPIRYCZNE BADANIE KŁAMSTWA U DZIECI I MŁODZIEŻY Na przełomie wieków XIX i XX rozwój psychologii ograniczały w sposób ewidentny zarówno bariery polityczne, jak i wpływy ideologiczne. Pozytywnie wspomagały jej rozwój, prowadzone przez nią samą, badania empiryczne. Było to szczególnie ważne ze względu na rozwijanie w każdym z nowo powstałych krajów własnej terminologii psychologicznej. Badania i publikacje Franciszki Baumgarten, o których będzie mowa w tym artykule, wykonane w języku polskim w roku 1914, a opublikowane w tymże języku dopiero po 13 latach pokazują jeden z bardziej interesujących i szczególnie wartościowy przykład rozwoju metodologii badań empirycznych oraz są dowodem intensywnego rozwoju i specjalizacji języka polskiej psychologii.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Sprawozdanie z Ogólnopolskiej e-Konferencji Naukowej „Doświadczanie pandemii COVID-19 w Polsce” (16–17.09.2020, Poznań, Polska) W dniach 16–17 września 2020 r. odbyła się Ogólnopolska e-Konferencja Naukowa pt. „Doświadczanie pandemii COVID-19 w Polsce”. Celem konferencji było omówienie wstępnych wyników badań obejmujących psychologiczne i socjologiczne następstwa wybuchu pandemii SARS-CoV-2 (inaczej: nowego koronawirusa) w zakresie indywidualnego i społecznego funkcjonowania. Z uwagi na sytuację epidemiologiczną w Polsce organizatorzy zdecydowali się całość konferencji przeprowadzić w formule zdalnego dostępu za pomocą rozwiązań MS Teams (środowisko Microsoft Office 365). Konferencja składała się z 4 paneli dyskusyjnych, 10 sesji referatowych oraz sesji posterowej.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
„Dokąd zmierzam?” - duchowość jako wymiar osobowości Poszukiwanie i opis wymiarów osobowości stanowi jeden z podstawowych oraz najintensywniej eksploatowanych problemów współczesnej psychologii. Przy czym badacze coraz częściej zwracają uwagę na istotność pytania o sens życia, jako dominującego w wielu - zwłaszcza krytycznych - momentach zaburzających prawidłowe funkcjonowanie osobowości. Z poszukiwaniem sensu biegu wydarzeń wiąże się duchowość człowieka - sfera do tej pory najczęściej badana jako element religijności bądź jako transcendentny wymiar ludzkiego doświadczania. Jednak wiele badań sugeruje, że duchowość może stanowić odrębny wymiar osobowości człowieka, odgrywający bardzo ważną rolę w procesie zaspokajania potrzeby poczucia bezpieczeństwa, sensu życia, potrzeb emocjonalnych, poznawczych czy wreszcie związanych z projektowaniem życiowych celów. Pojęcie egzystencjalnej i duchowej inteligencji ma zatem służyć zobrazowaniu zjawisk, które pozwalają na analizowanie i rozwiązywanie problemów sensu i wartości. Jednocześnie narzędziami wykorzystywanymi w tym procesie jest inteligencja racjonalna i emocjonalna.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Od „Oddaj mu!” do „zmieniamy szkołę” – dylematy rodzicielskie wobec zjawiska przemocy rówieśniczej w szkole Zjawisko przemocy rówieśniczej w szkołach jest szeroko badane i opisywane w piśmiennictwie. Istnieje jednak luka w badaniu i prezentacji przeżyć rodziców prześladowanych uczniów. Niniejszy artykuł jest relacją z badań własnych na temat rodzicielskich dylematów wobec zjawiska przemocy rówieśniczej w szkole. Szukano odpowiedzi na pytania: czego dotyczą rodzicielskie dylematy wobec zjawiska przemocy rówieśniczej w szkole? i jakie rodzicielskie wartości i zasady leżą u podstaw rozwiązywania tych dylematów? które spośród podejmowanych przez rodziców decyzji i działań (w celu rozwiązania dylematów) wynikają z postaw: upraszczania, komplikowania ponad miarę, namysłu? Badania oparto na analizie hermeneutycznej pisemnych wypowiedzi rodziców w przestrzeni internetowej na zamkniętej facebookowej grupie „Rodzice nastolatków” i wybranych forach społecznościowych. Ustalono, że rodzice dzieci doświadczających przemocy rówieśniczej przeżywają wiele dylematów dotyczących uznania i zrozumienia sytuacji ich dziecka, reagowania na zgłaszane przez nie informacje oraz działań, jakie mogą podjąć, by zatrzymać przemoc rówieśniczą. U podstaw rozstrzygania rodzicielskich dylematów leżą określone wartości i zasady, które niekiedy ewoluują w hierarchii wartości rodziców. Podczas rozwiązywania dylematów rodzice ujawniają postawy: upraszczania – impulsywności w działaniu; komplikowania ponad miarę – „nieprzytomności” w działaniu i postawę namysłu – owocującą konstruktywnymi rozwiązaniami.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Związek zaangażowania w pracę z komunikacją mailową – zarys problemu i wstępne badania eksploracyjne Celem prowadzonych badań była wstępna empiryczna weryfikacja hipotetycznych związków pomiędzy zaangażowaniem w pracę a charakterystykami komunikacji mailowej. Wykazano, iż postrzeganie maila jako zasobu (ß = 0,36) wyjaśnia ok. 13% zmienności w zakresie zaangażowania w pracę. Poczucie przeciążenia mailami nie wykazało związku z zaangażowaniem w pracę. Wzajemne oddziaływanie zaangażowania (ß = 0,44) i poczucia przeciążenia mailami (ß = 0,41) pozwalało przewidywać ok. 36% zmienności w zakresie dostępności do maila poza pracą. Nie wykazano interakcji pomiędzy postrzeganiem maila jako zasobu, a poczuciem przeciążenia mailami w oddziaływaniu na zaangażowanie w pracę. Ilość oraz ważność wiadomości mailowych nie wykazały związku z zaangażowaniem w pracę. Uzyskane wyniki wskazują na występowanie istotnych związków pomiędzy zaangażowaniem w pracę a charakterystykami komunikacji mailowej.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Wyzwania dla oddziaływań wychowawczo-resocjalizacyjnych i prawnych przeciwko mowie nienawiści w mediach społecznościowych Do nowych zjawisk, które mają miejsce w przestrzeni cyfrowej, a zwłaszcza w mediach społecznościowych, należy zaliczyć mowę nienawiści. W artykule dokonano charakterystyki tego nowego i dynamicznie rozwijającego się zjawiska oraz przedstawiono rekomendacje Rzecznika Praw Obywatelskich zalecające wdrożenie oddziaływań wychowawczo-resocjalizacyjnych i prawnych w tym obszarze. Zamieszczone w tekście analizy mają na celu skłonienie do przemyśleń na temat szkodliwości języka pogardy w aspekcie jednostkowym i społecznym.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Granice duchowości - perspektywa druga - Kwestionariusz Sfery Duchowej Badanie duchowej sfery człowieka nastręcza wiele problemów metodologicznych. Do tej pory znacznie łatwiej było badać religijność mającą więcej jednoznacznych, udokumentowanych wskaźników behawioralnych. Mimo to badacze podejmują próby empirycznego ujęcia fenomenu duchowości. Artykuł stanowi opis procesu konstruowania oraz parametrów Kwestionariusza Sfery Duchowości (KSD), który powstał w rezultacie przeprowadzenia trzyletnich badań kobiet i mężczyzn (N = 1381). Wyniki uzyskane za pomocą KSD ujawniają oczekiwane, pozytywne korelacje z uznanymi miarami zjawisk pokrewnych – religijności, otwartości na doświadczenia itd., co może świadczyć o dużej trafności narzędzia. Metoda okazała się narzędziem stabilnym czasowo oraz rzetelnym, mającym cztery wiązki charakteryzujące: (1) Stan Sfery Duchowej, (2) Dynamikę Sfery Duchowej, (3) Aduchowość oraz (4) Brak Relacji z Siłą Wyższą. KSD stanowi efektywne rozwiązanie pomiarowe, zwłaszcza dla osób dorosłych (powyżej 30 roku życia). W połączeniu z metodami funkcjonującymi w nauce dopełnia obrazu duchowości opisem jakościowym.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Uważność rodzicielska oraz jej aspekty teoretyczne i aplikacyjne Celem artykułu jest wykazanie wartości teoretycznej i aplikacyjnej konstruktu uważnego rodzicielstwa, wywodzącego się z koncepcji uważności (ang. mindfulness). Uważność rodzicielska (Duncan, Coatsworth, Greenberg, 2009) oznacza: intencjonalne i nieoceniające zwracanie uwagi przez rodziców na wyłaniające się w danej chwili doświadczenie podczas ich interakcji z dzieckiem. Manifestujesię poprzez: uważne słuchanie, kultywowanie postawy akceptacji oraz powstrzymywania się od oceny, świadomość emocji własnych oraz dziecka, umiejętność samoregulacji w rodzicielstwie oraz poprzez rozwijanie postawy współczucia wobec siebie oraz dziecka. Przytoczone wyniki badań wskazują na dodatni związek uważności rodzicielskiej z dobrostanem psychicznym, kształtowaniem się relacji rodzic – dziecko, a także na możliwości kształtowania się uważności rodzicielskiej.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Kształtowanie się i stabilność przekonań w zachowaniach agresywnych – analiza doświadczeń biograficznych (case study) Artykuł poświęcono problematyce kształtowania się i zmienności przekonań w zachowaniach agresywnych. Przekonania jako dość trwałe struktury poznawcze nie ulegają łatwym zmianom pod wpływem doświadczeń. Jednak ich wpływ na zachowanie jednostki zależy przede wszystkim od sposobu zinterpretowania zdarzenia i odgrywanej roli w zdarzeniu agresywnym. Do zilustrowania poruszanej problematyki posłużyła wybrana narracja (case study). Na podstawie autobiograficznego wywiadu narracyjnego zrekonstruowano doświadczenia życiowe wpływające na kształtowanie się przekonań związanych z zachowaniami agresywnymi, jak również ich zmienność w zależności od podejmowanej roli w zachowaniu agresywnym.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Nadzieja i ton afektywny narracji a wzrost potraumatyczny osób, które utraciły sprawność ruchową Artykuł prezentuje wyniki badania 50 osób, które na skutek wypadku utraciły sprawność ruchową. Analiza treści przeprowadzonych z nimi wywiadów narracyjnych wskazuje na to, że pozytywny ton afektywny opowiadań o wypadku i jego wpływie na życie jednostki wiąże się z wyższym poziomem wzrostu potraumatycznego. Innymi czynnikami sprzyjającymi doświadczaniu wzrostu potraumatycznego okazały się nadzieja na sukces i nadzieja podstawowa, a także obecność w treści narracji motywu sprawczości.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Formowanie się tożsamości w niestabilnych czasach Proces dorastania, w tym formowania się tożsamości, różni się istotnie w stosunku do poprzednich pokoleń. Jest to konsekwencja między innymi przemian demograficznych i ekonomicznych, jakie zaszły w ostatnich latach tak w wymiarze lokalnym, jak i globalnym. Niniejsze wprowadzenie poświęcone jest przeglądowi tych zagadnień, a na ten numer Roczników składają się teksty szczegółowo poruszające wybrane kwestie. Niektórzy badacze identyfikują wśród młodych ludzi grupy charakteryzujące się tendencją do świadomego unikania podejmowania zobowiązań typowych dla osób dorosłych. Wyniki badań wskazują jednak na pozytywny wpływ podjęcia ról okresu dorosłości na spostrzeganie siebie jako dorosłego. Tożsamość człowieka kształtuje się od dzieciństwa, obejmując różne domeny. Na przełomie dzieciństwa i dorastania wraz ze wzrostem samoświadomości intensyfikuje się poszukiwanie informacji o sobie i swoim funkcjonowaniu oraz budowanie planów na przyszłość. Etap dorosłości to z kolei weryfikacja wcześniej dokonanych wyborów poprzez ponowne podjęcie działań eksploracyjnych tym intensywniejszych, im więcej znaczących zmian w otoczeniu jednostki.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Prawne aspekty dobrowolnej aktywności seksualnej online podejmowanej przez małoletnich Postęp w zakresie technologii informacyjnych nie tylko umożliwił gwałtowny rozwój społeczeństw, ale także spowodował wiele negatywnych zjawisk, w szczególności narażenie małoletnich na podejmowanie aktywności seksualnej zbyt wcześnie, w niewłaściwych formach i bez kontroli rodziców. Artykuł analizuje prawne aspekty tworzenia i udostępniania materiałów pornograficznych przez osoby poniżej 18 r.ż., czynione wobec odbiorców z którymi pozostają w romantycznej relacji, jak i wobec osób anonimowych, za opłatą. Dodatkowo w artykule poruszono kwestię dostępu osób małoletnich do treści pornograficznych.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Transgresja i psychoterapia humanistyczna Artykuł przybliża ideę transgresji w psychologii, szczególnie w psychologii humanistycznej, ale również zaprezentowano polską koncepcję psychotransgresji J. Kozieleckiego (2001). Na podstawie tej koncepcji przedstawiono propozycję psychoterapii transgresyjnej i jej praktyczne zastosowanie w utrzymywaniu abstynencji alkoholowej.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia
Rozwój poznawczy: natura, konteksty i uwarunkowania – wprowadzenie Przedstawiony w niniejszym zeszycie Psychologii Rozwojowej zbiór artykułów prezentuje różne zagadnienia związane z rozwojem poznawczym oraz jego kontekstem językowym i edukacyjnym. Rozważania autorów łączą się szczególnie z naturą i uwarunkowaniami rozwoju reprezentacji poznawczej. Ważne miejsce zajmują tu prace dotyczące rozwoju wiedzy społecznej dziecka, prowadzone w ramach nurtu badań nad dziecięcymi teoriami umysłu. Czytelnicy będą mieli również okazję zapoznać się z badaniami pozwalającymi uzupełnić wiedzę o dziecięcej orientacji w czasie czy też znaczeniu stylu poznawczego dla osiągnięć edukacyjnych młodzieży. Warto zaznaczyć, że artykuły mają nie tylko wartość poznawczą, lecz ukazują wiele praktycznych konsekwencji tej wiedzy dla edukacji i wspierania rozwoju dzieci i młodzieży.

Dziedziny: nauki społeczne, psychologia