PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Zasady aktualizacji tekstów biblijnych a interpretacja perykopy o uzdrowieniu teściowej Szymona (Mk 1,29-31) w ujęciu o. Adama Szustaka OP Głoszenie Ewangelii stanowi istotę i misję Kościoła, która realizowana jest m.in. poprzez homilię. Należy ona do zadań niezwykle ważnych i odpowiedzialnych. W artykule odnaleźć można najistotniejsze wskazania dotyczące proforystyki w dokumentach Kościoła oraz przykład współczesnego kaznodziejstwa. Interpretacja perykopy o uzdrowieniu teściowej Szymona (por. Mk 1,29–31) w ujęciu o. Adama Szustaka ukazała pewien dysonans między orędziem tekstu źródłowego a tym, co dopowiedział kaznodzieja. Nadinterpretacja tekstu uwidoczniła się w kilku miejscach i doprowadziła do zniekształcenia, czy wręcz do zafałszowania przesłania biblijnego. Niniejszy artykuł podejmuje wciąż otwarty problem aktualizacji Pisma Świętego i odpowiedzialnej proklamacji Bożego słowa.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Antropologia Thomasa Keatinga Dzisiejszy człowiek, zanurzony w materialistycznym świecie, oddalił się od Boga i świata duchowego. Thomas Keating starał się przywrócić tę sferę, propagując formę modlitwy ciszy Centering Prayer. W swoich dziełach opisuje, jak ta modlitwa wpływa na całościowy rozwój człowieka. Autorka niniejszego opracowania próbuje odtworzyć wizję człowieka, jaką Keating zawarł w swoich pracach w nadziei, że przyczyni się to do powstania lepszego modelu antropologii.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Nauczyciel katecheta wobec współczesnych wyzwań dydaktycznych i wychowawczych Nauczyciele katecheci wespół z innymi pedagogami stoją dziś przed poważnym wyzwaniem dotyczącym działań dydaktycznych i wychowawczych. Aby im sprostać należy pracować nad wieloma czynnikami warunkującymi pożądane efekty działań katechetycznych. Nauczyciel religii winien dbać o rozwój własnej osobowości, zwracając baczną uwagę na moralne aspekty przejawiające się w postępowaniu i postawie, czuwając szczególnie nad wzorcami osobowymi, które przejąć mogą jego wychowankowie. Kolejnym znaczącym ogniwem mogącym łączyć wzorce osobowe z oddziaływaniem dydaktycznym, tak, aby sprostać współczesnym wyzwaniom pedagogicznym jest kreatywność nauczyciela, wywołująca zainteresowanie i twórczy rozwój uczniów. Ostatnim przywołanym komponentem spajającym dojrzały obraz nauczyciela katechety są kompetencje wychowawcze, które stanowią nierozerwalny element funkcji pedagoga.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
W kierunku chrystologii integralnej Autor niniejszej rozprawy za swoje podstawowe zadanie obrał wykazanie, iż w chrystologii konieczna jest transpozycja metodologiczna i merytoryczna. W tym celu zostały przeanalizowane obecne we współczesnej chrystologii modele, które dotąd dominowały, jak również została wykazana ich dzisiejsza niewystarczalność. Zamiarem Autora nie było zanegowanie współczesnych ujęć chrystologicznych, ale ich połączenie na tle nowego modelu. Zastosowana metoda jest jedynie zaprezentowaniem próbki analizy historycznej dostępnych modeli chrystologicznych, z jej odpowiednikami we współczesnej teologii oraz eksplikacją pojęciową tych kierunków badań, które wymagają wyjaśnienia i pogłębienia. Zwieńczeniem niniejszej publikacji jest próba połączenia dostępnych modeli, prezentująca tym samym integralny kierunek badań respektujący dostępne w nauce metody.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Msze per annum (XI–XV) ze Zbioru pieśni nabożnych katolickich do użytku kościelnego i domowego (Pelplin, 1871) W artykule omówionych zostało pięć tzw. mszy polskich, pochodzących ze Zbioru pieśni nabożnych katolickich do użytku kościelnego i domowego, który ukazał się drukiem w Pelplinie w 1871 roku. Msza polska to specyficzny układ pieśni, treściowo odpowiadający poszczególnym częściom Mszy św., tyle że wykonywanych w języku narodowym, co w XIX wieku nie było zjawiskiem powszechnym. W ten sposób modlitwy w języku polskim zanoszone w kościołach przyczyniały się do zachowania tożsamości narodowej i religijnej w czasie, gdy Polakom odmawiano prawa do suwerennej egzystencji.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Pomiędzy sprywatyzowaną funkcją i publicznym działaniem religii: liberalno-chrześcijański podsystem społeczny Michaela Novaka Michael Novak, amerykański komunitarysta i neokonserwatysta, przedstawia koncepcję chrześcijańskiego liberalizmu, którego wyrazem jest religijna argumentacja na rzecz systemu społecznego nazywanego demokratycznym kapitalizmem. Novak zmierza tym samym do umocnienia publicznego działania religii. Poglądy amerykańskiego katolickiego intelektualisty zostały poddane analizie w świetle dwóch socjologicznych teorii: prywatyzacji religii wedle Niklasa Luhmanna oraz funkcji i działania w ramach religijnej opcji liberalnej i konserwatywnej wedle ujęcia Petera Beyera. W efekcie przeprowadzonej analizy okazuje się, że stanowisko Novaka należy zakwalikować jako dość fundamentalistyczną religijną opcję konserwatywną, a jego idee religijne stanowią nieudaną próbę legitymizacji demokratycznego kapitalizmu.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Formacja misyjna młodzieży w ujęciu nowych dokumentów programowych nauczania religii w polskiej szkole Analizy podjęte w artykule koncentrują się wokół formacji misyjnej uczniów klas V- VIII szkoły podstawowej i różnych typów szkół ponadpodstawowych. Problematykę zaprezentowano w ujęciu Podstawy programowej katechezy Kościoła katolickiego w Polsce (2018) oraz Programu nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach i szkołach (2018). Najpierw przybliżono rozumienie terminu „formacja misyjna młodzieży”. Następnie zwrócono uwagę na potrzebę wspierania młodzieży w odkrywaniu zobowiązań chrześcijanina – również odpowiedzialności za działalność misyjną Kościoła. Na podstawie dokonanej oceny propozycji formacji misyjnej młodzieży sformułowano kilka postulatów pastoralnych: potrzebę częstego podejmowania tematów związanych z działalnością misyjną Kościoła, konieczność informowania o wolontariacie misyjnym osób świeckich, potrzebę wychowania do modlitwy za misje oraz zaangażowania młodzieży w inicjatywy misyjne Kościoła.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Religijno-patriotyczne przesłanie wybranych dekoracji plastycznych z żoliborskich „Mszy św. za Ojczyznę” (1982-1984) W historii Polski i Kościoła katolickiego w Ojczyźnie nie brak heroicznych świadków, których postawa, słowa i świadectwo stały się pewnym „znakiem rozpoznawczym” danego okresu dziejowego. Niewątpliwie taką postacią jest bł. ks. Jerzy Popiełuszko, którego nauczanie i słynne „Msze św. za Ojczyznę” – stały się symbolem końca XX wieku w Polsce. Ze wspomnianymi nabożeństwami wiązał się pewien zwyczaj dekoracji plastycznych, które zdobiły prezbiterium kościoła św. Stanisława Kostki podczas każdej „Mszy za Ojczyznę”. W formie plastycznej wyrażały one treść tematyczną danego nabożeństwa, stanowiąc tym samym przesłanie patriotyczno-narodowo-religijne. Przeważała w nich tematyka historyczna nawiązująca do ówczesnych wydarzeń oraz elementy religijne. Artykuł prezentuje wybrane dekoracje plastyczne, również w odniesieniu do danych kazań „żoliborskiego kapłana”. Analiza i prezentacja dzieł artystycznych jest możliwa dzięki zbiorom archiwalnym Ośrodka Dokumentacji Życia i Kultu Bł. Ks. Jerzego Popiełuszki.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Praxis drogą poznania i spełniania się osoby. Myśl Karola Wojtyły jako inspiracja dla pedagogów Punktem wyjścia antropologii i etyki Wojtyły jest – dany w doświadczeniu fenomenologicznym – fakt „człowiek działa”. W porządku metafizycznym osoba poprzedza swoje działanie, co filozofia klasyczna wyraża w adagium operari sequitur esse (działanie jest następstwem istnienia). W porządku epistemologicznym natomiast analiza działania jest źródłem wiedzy o podmiocie działającym, pozwala poznać nie tylko istnienie, ale także naturę tego, kto działa. W tym sensie analiza ludzkiej praxis leży u podstaw teorii człowieka, ujawnia duchową naturę osoby, która przejawia się w czynie. Wojtyła – zgodnie z nauką św. Tomasza – za sam rdzeń ludzkiej praxis uważał czyn człowieka (actus humanus). Czyn ma dwojakiego rodzaju skutki: przechodnie, które obiektywizują się w różnych wytworach ludzkiego działania i nieprzechodnie, które pozostają w podmiocie, osadzają się we wnętrzu osoby, czyniąc w niej zmiany natury moralnej. W artykule zostało podkreślone znaczenie nieprzechodnich skutków czynu dla moralnego wzrastania bądź degradacji osoby. Porównanie Karola Wojtyły koncepcji praxis z jej marksistowskim ujęciem pozwoliło wydobyć personalistyczny wymiar praxis. W tym znaczeniu praxis staje się terenem realizowania się człowieczeństwa zgodnie prawdą ludzkiego bytu. Dlatego antropologia Wojtyły nie ogranicza się do poznania prawdy o osobie, ale osiąga swe właściwe dopełnienie w antropo-praksji, czyli w przyjęciu prawdy za podstawę działania. Wychowanie, jako szczególny rodzaj działania, skierowane jest na spełnianie się osoby. Wychowanie personalistyczne, w którym wychowanek jest traktowany jako rozumna i wolna osoba, powinno uzdolnić go do spełniania czynów (dodajmy: moralnie dobrych czynów), a zarazem spełniania siebie w tych czynach. Zasługą Wojtyły jest pokazanie, że na drodze praxis – oprócz różnych celów fakultatywnych – realizuje się (na zasadzie nieprzechodnich skutków czynu) cel najważniejszy – stawanie się (fieri) człowieka moralnie dobrym. Osiągnięcie tego celu, określanego jako autoteleologia osoby, stanowi nie tylko o sensie wychowania, ale nade wszystko o sensie spełnionego życia.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Nowonarodzenie w perspektywie pentekostalnej Artykuł przedstawia ideę nowonarodzenia, jako istotny składnik wiary chrześcijańskiej w rozumieniu wspólnot pentekostalnych. Nawiązując do korzeni pobożności i doktryny zielonoświątkowej, autor omawia istotę oraz proces nowonarodzenia jako pierwotnego, głównego i przełomowego doświadczenia człowieka przyjmującego Boże zbawienie. W perspektywie pentekostalnej nowonarodzenie jest darem Boga, a osobą dokonującą odrodzenia jest Duch Święty. Jest ono poprzedzone upamiętaniem (żalem i odwróceniem się od grzechu), oraz osobistą wiarą w dokonane przez Chrystusa dzieło odkupienia człowieka. Nowonarodzenie jest wzbudzeniem do nowego życia duchowego, jest darowaniem człowiekowi nowej, duchowej natury, będącej częścią natury Boga. Poprzez akt nowonarodzenia Duch Święty zamieszkuje w człowieku. Dla zielonoświątkowców nowonarodzenie jest koniecznością – bez doświadczenia nowonarodzenia nie można być zbawionym. Jest początkiem nowego, duchowego życia, rozwijającego się przez uświęcenie, dzięki współdziałaniu odrodzonego człowieka z Duchem Świętym. Nowonarodzony z powodu ponownego upadku w grzech i braku upamiętania może stracić nowe życie otrzymane wcześniej od Boga.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Nauczanie papieża Franciszka o uchodźcach podczas Światowych Dni Młodzieży w Krakowie w relacjach dziennikarzy katolickich portali internetowych Na treść opracowania złożyły się rozważania o recepcji nauczania papieża Franciszka na temat uchodźców podczas Światowych Dni Młodzieży w Krakowie. Celem zaś była odpowiedź na pytanie, jak papieskie nauczanie o uchodźcach było przedstawiane na stronach katolickich portali internetowych. Z przeprowadzonych badań wynika, że na stronach tych były zamieszczane dziennikarskie interpretacje papieskich słów o uchodźcach, a nie jego słowa. To mogła być jedna z przyczyn, że Polacy pozostali „nieugięci” i nie zmienili swojego negatywnego nastawienia do uchodźców.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Czarny islam: rodzina w tradycji ludu Hausa Hausańska rodzina, podobnie jak „czarny islam”, jest wynikową dwóch światów – muzułmańskiego i afrykańskiego. Dziś lud Hausa, który zamieszkuje tereny północnej Nigerii i południowego Nigru, to niemal w 90% ortodoksyjni muzułmanie, którzy utożsamiają się ze społecznością muzułmańską i przejęli niemal wszystkie religijne nakazy i zakazy islamu. Niniejszy artykuł przedstawia najważniejsze aspekty hausańskiej rodziny. Opis hausańskiej rodziny odnosi się do małej i dużej rodziny, narzeczeństwa i małżeństwa. Artykuł opisuje związki poligeniczne, rodzaje związków małżeńskich, a także stosunki panujące w rodzinach, czyli relacje między mężem a żoną oraz między rodzicami a dziećmi. Na koniec omówione zostały częste wśród Huasańczyków rozwody.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Motyw eschatologiczny w rytach katechumenalnych i chrzcielnych na przykładzie homilii katechetycznych Teodora z Mopsuestii Motyw eschatologiczny, choć nie znajduje się na pierwszym planie teologii chrzcielnej, to jednak zajmuje w niej istotne miejsce. Odwoływano się do niego zarówno w rytach katechumenalnych, jak i podczas celebracji chrzcielnej. Omawiany motyw spotykamy szczególnie często w pouczeniach katechetycznych Teodora z Mopsuestii (350–428), w których tłumaczy on przebieg oraz teologię sakramentu chrztu i Eucharystii. Artykuł przytacza najważniejsze elementy tego nauczania i wskazuje momenty w celebracji, gdzie elementy eschatologiczne wydają się być wyjątkowo podkreślane, próbując przy tym pytać o przyczynę podobnej praktyki.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Czy istnieje kwestia „przebaczenia międzypokoleniowego”? „Przebaczenie międzypokoleniowe” oznacza właściwie modlitwę o przebaczenie międzypokoleniowe, a jego celem jest „uzdrowienie drzewa rodowego” lub osiągnięcie „uzdrowienia międzypokoleniowego”. Pojawiło się w związku z chorobami i cierpieniami ludzi oraz potrzebą opieki duszpasterskiej nad nimi. Wątpliwy jest jednak już sam kontekst biblijny tego zjawiska, interpretacja tekstów wymaga dojrzałej hermeneutyki biblijnej, a związane z nim problemy dogmatyczne, przede wszystkim dotyczące skuteczności sakramentów chrztu i pokuty, sugerują konieczność całkowitego porzucenia tej koncepcji w teorii i praktyce.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Scott Hahn, Czwarty Kielich. Odkrywanie tajemnicy Ostatniej Wieczerzy i krzyża (Kraków: Esprit 2019) Recenzja książki: Scott Hahn, Czwarty Kielich. Odkrywanie tajemnicy Ostatniej Wieczerzy i krzyża (Kraków: Esprit 2019). Ss. 191. PLN 21,90. ISBN 978-83-66061-68-2

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Kapłan – nauczyciel religii człowiekiem modlitwy Modlitwa leży u podstaw kapłańskiej formacji i służby, której szczególnym wymiarem jest nauczanie religii. Ze spotkania z Jezusem Chrystusem kapłan czerpie siłę, by być Jego świadkiem w parafii i środowisku szkolnym. Artykuł opisuje zagadnienie modlitwy w życiu kapłana jako podstawę jego formacji, źródło powołań i kapłańskiej siły, podstawę autentyzmu posługi kapłana w parafii i szkole oraz źródło dynamizmu pasterskiego. Wskazuje także na wspólnototwórczy wymiar modlitwy i konsekwencje jej braku w życiu kapłana. Modlitwa dla kapłana jako duszpasterza i nauczyciela religii jest priorytetem i pokarmem, bez którego nie można mówić o owocności jego posługi.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Bóg Ojciec a dzieło zbawienia w Jezusie Chrystusie według Listu do Galatów W NT Bóg został objawiony przez Jezusa Chrystusa przede wszystkim jako Ojciec. Św. Paweł w swojej misji apostolskiej ogłasza dzieło zbawienia dokonane przez Boga Ojca w Chrystusie, najważniejszy tekst mówiący o tej rzeczywistości znajduje się w Ga 4,4-5. Z tekstu tego wynika, że zamysł Boży zawiera dwa elementy: Bóg zbliża się do stworzenia (człowieka) i człowiek również zbliża się do Boga w Chrystusie. Pełnia czasu nie jest więc tylko (Ga 4,4) aktem Boga z powodu grzechu, ale oznacza konsekwentne działanie Boga, który przewidział pełnię czasu jako najważniejszy i ostateczny moment w historii stworzenia.W świetle tej refleksji możemy lepiej zrozumieć, co oznacza wola Boża (Ga 1,4). Wola ta nie jest oczywiście ograniczona czasem ani przestrzenią, jest aktem wiecznym, istniejącym przed stworzeniem świata. Jedyną właściwą postawą wobec tej woli jest posłuszeństwo. Pełnia posłuszeństwa znajduje się w relacji Jezus — Bóg Ojciec.Chrystus wypełnił wolę Boga Ojca (ukrzyżowany za grzechy). To wydarzenie Jezusa przynosi zmianę kondycji człowieka, który znajdował się w niewoli ὁ αἰῶν πονηρός. W Chrystusie zmartwychwstałym natomiast wierzący został wybawiony z niewoli i teraz dostępuje udziału w eonie nowego αἰῶν (Ga l,l).

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Andrzej Napiórkowski OSPPE, Podwójna tajemnica Kościoła, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2022, ss. 288 Recenzja książki: Andrzej Napiórkowski OSPPE, Podwójna tajemnica Kościoła, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2022, ss. 288

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Kontrowersje wokół Humanae vitae Celem tekstu jest zaprezentowanie szeregu kontrowersji, które miały miejsce z okazji publikacji encykliki Humanae vitae przez Pawła VI. Najpierw, przez ukazanie tła historycznego, zostały przedstawione przyczyny tak trudnej recepcji papieskiego dokumentu. W dalszej części opisano kulisy samego promulgowania encykliki przez papieża. Następnie, ukazano sprzeciw duchowieństwa, teologów i laikatu względem treści dokumentu, a także przytoczono przykłady pozytywnego odbioru Humanae vitae. Autor ukazuje również obecne trudności w przyjęciu orędzia encykliki oraz podkreśla jej niezmienną aktualność.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Zaangażowanie duchowieństwa katolickiego w ruch trzeźwościowy na Pomorzu przed 1920 rokiem Z powodu dramatycznej plagi pijaństwa na terenach zaboru pruskiego już w latach 30. XIX w. podjęto akcję promocji trzeźwości i towarzystw trzeźwościowych. Zapoczątkowany wtedy ruch rozrastał się mimo trudności związanych z Wiosną Ludów, wojną 1870, Kulturkampfem i Hakatą. Zaangażowany był w ten ruch Kościół katolicki. Szczególny czas rozwoju tych dzieł przypadł na okres po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. W artykule zaprezentowane są źródła i rozwój ruchu trzeźwościowego na Pomorzu, ze szczególnym uwzględnieniem działalności i wpływu na życie społeczne Bractw Trzeźwościowych. Dzięki zaangażowaniu duchowieństwa katolickiego działały one w 233 parafiach (na 274) w diecezji chełmińskiej. Wielość grup i różnorodność ich członków wskazuje, jak wielki miały one wpływ na świadomość społeczną.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Kościół pw. św. Wawrzyńca w Luzinie – sakralna perełka na terenie Kaszub Kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca można śmiało uznać za sakralną perełkę na terenie Kaszub. W 2013 roku kościół i wierni świętowali 770 rocznicę założenia. Obecny kościół, drugi z kolei, powstał na miejscu drewnianego, w XVIII wieku. Był on wielokrotnie przebudowywany i dekorowany. Posiada bogate wyposażenie – szczególną uwagę należy zwrócić na dwa krucyfiksy, świecznik z XVII wieku i ołtarze, główny i dwa boczne. Ołtarz główny pochodzi z XVIII wieku. W środku jest wnęka, która mieści w sobie rzeźbę Madonny gotycko stylizowaną. Boczne barokowe ołtarze są ozdobione obrazami z wizerunkami św. Wawrzyńca, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, św. Józefa oraz św. Jana. Na łuku tęczowym znajduje się płaskorzeźba upamiętniająca ewakuację więźniów z obozu Stutthof, którą wykonał Edmund Sztyfter w 1971 roku z okazji beatyfikacji ojca Kolbego. Niestety, w wyniku zmian, które następowały na przestrzeni istnienia kościoła, zostały utracone (usunięte) cenne malowidła naścienne – w środku budynku – oraz zdobnictwo ścian zewnętrznych, jak i wiele innych pięknych elementów.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Między sprawiedliwością a miłością. Ks. Wawrzyńca Kuśniaka COr (1788-1866) przepowiadanie o czyśćcu Kaznodziejstwo było i jest w Kościele sztuką głoszenia prawd Ewangelii w taki sposób, aby słuchaczy zachęcić do głębszego życia orędziem Chrystusa. Kazania miały pobudzać do nawrócenia i do trwania przy Chrystusie. Przez wieki stało się specyficzną formą komunikacji, zmieniającą się w zależności od wielu czynników społeczno-polityczno-religijnych. Okres XIX wieku miał w Wielkopolsce wspaniałe przykłady kaznodziejów, których spuścizna została ocalona z zawieruchy dziejów. Wielu jednak zostało zapomnianych. Tym ważniejsze są działania, które kończą się odkryciem i przypomnieniem spuścizny kaznodziejskiej kapłanów wielkopolskich z XIX wieku. Niniejszy artykuł zwraca uwagę na osobę ks. Wawrzyńca Kuśniaka, filipina z Kongregacji na Świętej Górze w Gostyniu. W sposób szczególny przedstawione zostaje jego przepowiadanie na temat czyśćca. Wpisuje się one w tradycyjną doktrynę Kościoła, a jednocześnie mocno powiązane z nakazem miłości Boga i bliźniego. W kluczu miłości, obowiązku i konieczności, ks. Kuśniak stara się wskazać jak ważne jest podejmowanie modlitwy za dusze w czyśćcu cierpiące i ofiarowanie za nich zadośćuczynienia w postaci codziennego umartwienia.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Formacyjny wymiar sakramentu pokuty Zasadniczym elementem sakramentu pokuty jest odnawiana odpowiedzialność za siebie i innych. Sakrament ten jest najbardziej osobistym z sakramentów - grzesznik staje przed Bogiem z żalem, a jednocześnie pragnieniem własnego uświęcenia. Aby osiągnąć ten cel penitent musi przygotować się prawidłowo. Bez wątpienia każdy warunek sakramentu pokuty odgrywa istotną rolę, ale priorytetem powinien być żal. W tym artykule autor podkreśla rolę sumienia i moment spowiedzi. Szczególną uwagę zwraca na rolę spowiednika w formacyjnej wartości sakramentu pokuty.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne
Od oczyszczenia Świątyni Jerozolimskiej do Jezusowego „pragnę” (dipsao) na krzyżu Ewangelia Jana spięta jest kilkoma klamrami, które prezentują główne wątki teologiczne. W centrum teologicznym prezentacji posłannictwa Jezusa znajduje się Jego śmierć na krzyżu (19,28-30). To wydarzenie paschalne zostaje przygotowane przez Jezusa poprzez symboliczne oczyszczenie domu Jego Ojca – Świątyni Jerozolimskiej (2,13-22). W celu uwypuklenia znaczenia oczyszczenia z grzechu i otwarcia daru życia wiecznego Ewangelista wykorzystuje słowo „pragnąć” (diya,w – dipsaō). W Ewangelii Jana termin „pragnąć” występuje pięć razy. Pojawia się w kontekście pragnienia wody w spotkaniu Jezusa z Samarytanką (4,13-14). Jej pragnienie uporządkowania życia otwiera ją na relację z Jezusem, który daje jej dar Ewangelii, a tym samym wskazuje wrota do procesu zbawienia. W jej pragnieniu pięknego życia ukrywa się nadzieja ludzkości tęskniącej za ładem opartym na miłości. Nadzieja na przekraczanie barier etnicznych i otwieranie się na uniwersalne orędzie Ewangelii. Pojęcie diya,w – dipsaō pojawia się w prezentacji znaczenia Eucharystii, która zaspakaja pragnienie życia wiecznego (6,35). Jezus ogłasza zamknięcie drogi krwawych ofiar ze zwierząt w Świątyni Jerozolimskiej i otwarcie drogi zbawienia w Eucharystii. Proklamuje w czasie Święta Namiotów, że jest w stanie zaspokoić ludzkie pragnienia (7,37). Zapowiada źródło wody żywej, które wytryśnie dla każdego, kto przyjmie z wiarą chrzest. Na krzyżu Jezus zawoła „pragnę” i skosztuje octu, symbolu ludzkiego grzechu. W ten sposób dokona się proces zbawienia; Jezus przyjmie wszystkie ludzkie grzechy i da światu Ducha, który jest źródłem życia wiecznego. Z tego źródła może zaczerpnąć każdy, kto z wiarą przyjmie chrzest i będzie się karmił Ewangelią i pokarmem eucharystycznym, czyli ciałem (sa,rx – sarks) i krwią (ai-ma – haima) Jezusa.

Dziedziny: nauki teologiczne, nauki teologiczne