PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Prałatura personalna w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku Prałatura personalna to instytucja utworzona przez Sobór Watykański II. Rewizja Kodeksu Prawa Kanonicznego zainicjowana przez Jana Pawła II, dała możliwość, aby problematyką tą zajęły się komisje kodyfikacyjne. Kodeks Pio-Benedyktyński nie przewidywał erygowania tego rodzaju bytów prawnych. Efektem ich prac są kan. 294-297 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. szczegółowo traktujące o tej kwestii. Analizie poddano cel erygowania prałatury personalnej, przepisy dotyczące zarządu i przynależności do prałatury, a także relacji z Kościołem powszechnym i Kościołami partykularnymi. Fundamentem rozważań były schematy Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1977 r., 1980 r. oraz 1982 r. Prałatury personalne są to jednostki kościelne służące realizacji szczególnych zadań duszpasterskich, tworzone przez Stolicę Apostolską. Erygowanie prałatur personalnych stanowi wyraz troski Kościoła o zaradzenie potrzebom duchowym wiernych.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Stosowalność niektórych systemów logicznych do analizy formalnej poprawności wnioskowań dotyczących prawa kanonicznego Przykłady zaprezentowane w artykule pozwalają wyrazić przekonanie, że znajomość logiki formalnej może być przydatna w pracy myślowej prawnika kanonisty, zwłaszcza wtedy, gdy nie ma on pewności, czy wyprowadzony przez niego wniosek wynika logicznie z przesłanek. Przeanalizowano formalną poprawność kilku wnioskowań przeprowadzonych w oparciu o kanony, przy użyciu aparatury klasycznego rachunku zdań i sylogistyki, a także wybranych logik nieklasycznych, takich jak np. logika tensalna, logika chronologiczna i logika miejsca 

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Natura i funkcja przeszkód małżeńskich w systemie kanonicznego prawa małżeńskiego Proklamowane w kan. 219 KPK (oraz w kan. 778 KKKW) powszechne prawo człowieka do swobodnego wyboru stanu życia znalazło uściślenie w kan. 1058 KPK, który deklaruje prawo do zawarcia małżeństwa: „Wszystkie osoby, którym prawo nie zabrania, mogą zawrzeć małżeństwo”. Generalna norma kan. 1058 KPK zawiera więc klauzulę: „którym prawo nie zabrania”, co oznacza, że prawo do zawarcia małżeństwa może być jednak ograniczone. Jednym z obszarów, w którym istnieje to ograniczenie, są przeszkody małżeńskie zrywające (impedimenta dirimentia). Stanowiąc w kan. 1073 KPK, że przeszkoda zrywająca czyni osobę niezdolną do zawarcia małżeństwa, ustawodawca określił charakter prawny obowiązujących przeszkód małżeńskich. Impedimentum matrimoniale jest więc prawem, które przede wszystkim zabrania zawierania małżeństwa, ale jest prawem, które wywołuje określone skutki prawne: czyni osobę niezdolną w rozumieniu kan. 10 KPK. Przeszkody małżeńskie pełnią funkcję ochrony dobra całej wspólnoty i zapobiegania ewentualnej osobistej i bezpośredniej krzywdzie jednej ze stron, przynajmniej gdy chodzi o niektóre przeszkody.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Nieskuteczność aktu administracyjnego (kan. 38 KPK) W zaprezentowanym opracowaniu Autor dokonał szczegółowej interpretacji kan. 38 KPK. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż w kan. 38 KPK określono zasady dotyczące nieskuteczności poszczególnego aktu administracyjnego tylko z jednej perspektywy, jaką jest zawartość aktu. Przyjęte w tej regulacji rozwiązania pozostają w ścisłym związku z zasadą legalności. Według Autora, ustawodawca kościelny jest daleki od pozytywistycznego legalizmu. Stwarza on bowiem możliwość dołączenia klauzuli derogacyjnej odnoszącej się do konkretnego przypadku. Stoi on na stanowisku, że takie rozwiązania jest konieczne, gdyż ustawa nie może stać się jedynym punktem odniesienia w wykonywaniu władzy. Sytuacje bowiem mające miejsce w przypadku sprawowania władzy administracyjnej niejednokrotnie charakteryzują się szczególnością. Wprowadzenie zatem tego typu klauzul należy uznać za „normae singulares”.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Wybrane regulacje prawne normujące pozycję oraz rolę kościołów i związków wyznaniowych w procesie wykonywania kary pozbawienia wolności Artykuł traktuje o wybranych regulacjach prawnych, przyjętych na gruncie prawa międzynarodowego oraz uchwalonych w krajowym porządku prawnym, a dotyczących uprawnień i roli kościołów oraz związków wyznaniowych na etapie wykonywania orzeczonych kar izolacyjnych. W poszczególnych częściach omówione zostały główne przepisy prawne odnoszące się do tytułowej problematyki, a także sięgnięto do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz danych statystycznych dotyczących liczby osadzonych. Wskazano również na fundamentalne znaczenie obecności i roli kapelanów oraz przedstawicieli wniosków wyznaniowych i sprawowania szeroko pojętych posług religijnych względem więźniów.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Dawne i obecne umocowania prawne procesu dokumentalnego Niniejsze opracowanie zajmuje się zasadniczo genezą oraz aktualnymi prawnymi podstawami procesu dokumentalnego o nieważność małżeństwa. Proces dokumentalny był stosowany już w prawie przedkodeksowym, choć określano go jako proces skrócony. Obecna nazwa tego postępowania znalazła się w Kodeksie z 1983 r. Tak jak dawniej, również w obowiązującym ustawodawstwie, proces dokumentalny jest procedurą nadzwyczajną i ma zastosowanie tylko w ściśle określonych okolicznościach. Zgodnie z kan. 1688 MIDI, proces dokumentalny można zastosować, jeśli z dokumentu, który nie podlega żadnemu sprzeciwowi lub zarzutowi, wynika w sposób pewny istnienie przeszkody zrywającej lub brak formy prawnej, jeśli z taką samą pewnością wiadomo, że dyspensa nie została udzielona albo że pełnomocnik nie posiadał ważnego pełnomocnictwa. Proces dokumentalny jest prowadzony przez trybunał jednoosobowy, a więc przez biskupa diecezjalnego, wikariusza sądowego albo wyznaczonego sędziego. Nowością od wejścia w życie MIDI jest wskazanie urzędu biskupa diecezjalnego, który może wydać wyrok w tym procesie. Postępowanie sądowe sprowadza się do przyjęcia skargi powodowej, wyznaczenia obrońcy węzła oraz wezwania stron. Po przeprowadzeniu dowodzenia na podstawie dokumentu nie przewiduje się publikacji akt. W ramach dyskusji sprawy swoje uwagi przedstawia jedynie obrońca węzła, po czym sędzia wydaje wyrok.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Przyjęcie Chrystusa w uchodźcach i przesiedlonych. Wytyczne pastoralno-kanoniczne Na fundamencie instrukcji Erga migrantes caritas Christi z 2004 roku sytuacja uchodźców i wypędzonych wymagała nie tylko nowych analiz i zdefiniowania ich sytuacji w Kościele Powszechnym oraz w Kościołach diecezjalnych, ale ze względu na dynamikę zjawiska migracji wciąż na nowo konieczna jest aktualizacja zadań duszpasterskich wobec tych kategorii migrantów. Niepokoje polityczne i społeczne w pierwszych dwóch dekadach XXI wieku były swoistym katalizatorem wypracowania przez Stolicę Apostolską instrukcji: Przyjęcie Chrystusa w uchodźcach i przymusowo wypędzonych.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Udzielanie Komunii Św. osobom rozwiedzionym? Analiza Adhortacji Amoris Laetitia papieża Franciszka Niniejsze opracowanie stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, czy osoby rozwiedzione, żyjące w nowych, niesakramentalnych związkach, całkowicie utraciły prawo do przyjęcia sakramentalnego Ciała Chrystusa, w świetle obowiązujących dokumentów Stolicy Apostolskiej, a szczególnie wydanej ostatnio adhortacji papieża Franciszka Amoris laetitia. Posynodalna adhortacja Amoris laetitia stanowi zwieńczenie i zarazem posumowanie wcześniejszych obrad Synodu Biskupów poświęconego małżeństwie i rodzinie. W obliczu skomplikowanej sytuacji rodzin poranionych, duszpasterze dla miłości i prawdy, mają obowiązek właściwego jej rozeznania. Stopień odpowiedzialności małżonków za rozpad ich małżeństwa nie jest równy w każdym przypadku i mogą wystąpić czynniki ograniczające zdolność podejmowania przez nich decyzji. Papież Franciszek zaznacza, że „nie można już mówić, że wszyscy, którzy znajdują się w sytuacji tak zwanej nieregularnej, żyją w stanie grzechu śmiertelnego, pozbawieni łaski uświęcającej”. Ponadto osoba znająca dobrze normę moralną może mieć duże trudności w zrozumieniu zawartych w niej wartości, albo też znaleźć się w określonych warunkach niepozwalających działać inaczej i podejmować inne decyzje bez zaciągania nowej winy. Tak więc mogą zaistnieć czynniki ograniczające zdolność podejmowania decyzji przez interesujące nas osoby. Skoro w takich przypadkach nie występuje przesłanka dobrowolności popełnianego grzechu konieczna, aby uznać go za ciężki, spowiednik, zgodnie z wielowiekową praktyką i nauczaniem doktrynalnym Kościoła, ma prawo, jak się wydaje, udzielić rozgrzeszenia, a przez to dopuścić do przyjęcia Eucharystii. Jednak przed rozgrzeszeniem proszący o sakrament powinni przejść dłuższy okres rozeznania swojej sytuacji duchowej pod kierownictwem swojego duszpasterza.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Skarga na wyrok sądu odwoławczego w świetle zasady rzetelnego procesu z art. 6 EKPC W związku z wprowadzeniem w 2016 r. do polskiego procesu karnego instytucji skargi na wyrok sądu odwoławczego autor podejmuje analizę tej instytucji z punktu widzenia prawa do rzetelnego procesu, zawartego w art. 6 EKPC. Rozważania dotyczą kolejno standardu postępowania odwoławczego i kasacyjnego, możliwości zastosowania tego standardu do skargi, a także realizacji gwarancji wynikających z art. 6 EKPC, ze szczególnym uwzględnieniem zasady równości broni. W konkluzji autor staje na stanowisku, że w postępowaniu skargowym ma zastosowanie art. 6 EKPC.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Uprawnienia fakultatywne sędziego w procedurze wymiaru kar kościelnych Zagadnienie dyskrecjonalnej władzy sędziego ściśle związane jest z teorią prawa oraz z posługiwaniem się nim w praktyce, aczkolwiek relacja ta nie jest zupełnie oczywista. Teoria prawa bowiem skupia się na normach prawnych, na ramach w jakich prawo ma i powinno oddziaływać, odnosi się do szeroko pojętych reguł, gdyż norma prawna stanowi, nakazuje konkretny model zachowania jaki wywołać ma norma prawna. Z drugiej zaś strony mamy do czynienia ze stwierdzeniami zawartymi w owych normach, które wskazują na możność sędziego w dokonaniu konkretnej czynności, w szczególności zastosowania dyspozycji normy prawnej. Ustawodawca w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. w kilku przypadkach daje wyraz dyskrecjonalnej władzy sędziego. Uznać należy, że władza ta jest sferą działania w której organ może działać, rozstrzygać według swojego przekonania w granicach tzw. swobodnego uznania. W większości przypadków swoboda przy wymierzaniu kar jest uregulowana ustawowo, aczkolwiek prawodawca daje też margines władzy sędziego i pozostawia mu całkowitą swobodę przy wymierzaniu, zaostrzeniu jak i zaniechaniu nakładania sankcji karnych. W każdym z tych przypadków sędzia musi zachować się zgodnie ze swoim sumieniem i roztropnością, brać pod uwagę zasadę słuszności, ale także okoliczności wewnętrzne. Ustawodawca kodeksowy poprzez nadanie tak dużej autonomii w działaniu osobie sędziego ukazuje jego istotną rolę i sytuuje go bardzo wysoko w hierarchii podmiotów władzy. Wyrok wydawany przez sędziego jest złożonym procesem myślowym. Składa się na niego podporządkowanie stanu faktycznego pod obowiązujące przepisy prawa, ewentualnie na wydaniu wyroku w granicach prawa w ramach przysługujących sędziemu uprawnień dyskrecjonalnych. W niniejszym artykule przedstawione zostaną instytucje, które przyznają sędziemu uprawnienia do zastosowania jego dyskrecjonalnej władzy, takie jak: nadzwyczajne złagodzenie i obostrzenie kary, sędziowskie prawo łaski, warunkowe zawieszenie wykonania kary, zaniechanie wymiaru kary oraz odłożenie wymiaru kary. Artykuł porusza również zagadnienie sposobu wymierzenia kary w przypadku zbiegu przestępstw. Podsumowując należy dojść do wniosku, iż prawodawca kodeksowy nadając szereg uprawnień osobie sędziego obdarza go niezwykłym stopniem zaufania w zakresie podejmowanych przez niego działań. Możliwości jakimi został obdarzony sędzia należy pojmować jako wyjście przez Kościół naprzeciw potrzebom Wspólnoty.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Zadania obrońcy węzła w procesie o nieważność małżeństwa Artykuł dotyczy statusu obrońcy węzła w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa po reformie procesu małżeńskiego papieża Franciszka na mocy Mitis Iudex Dominus Iesus. W artykule zwrócono uwagę na zadania obrońcy węzła we wszystkich etapach postępowania. Jego głównym zadaniem w procesie jest zebranie wszystkich argumentów na korzyść ważności małżeństwa.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Stefan Wyszyński – kompetencje dotyczące wiernych obrządku greckokatolickiego w Polsce Kompetencje Prymasa Tysiąclecia dotyczyły spraw wewnątrzkościelnych, układania relacji zewnętrznych między państwem a Kościołem oraz obrony tożsamości kulturowej i suwerenności Narodu. Realizacja tych kompetencji w formie facultas speciales odnosiła się do następujących grup zagadnień: troski o majątek Kościoła grekokatolickiego i ormiańskiego, udzielania zezwolenia na przyjęcie obrządku łacińskiego, dyspensowania od przeszkód małżeńskich i pozwolenia kapłanom na sprawowanie Eucharystii w obrządku łacińskim.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Pojęcie godziwego utrzymania duchownych według Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. zawiera liczne dyspozycje dotyczące godziwego utrzymania duchownych. Godziwe utrzymanie powinno pozwolić duchownym zaspokoić potrzeby własnego życia. Przez pojęcie „konieczności” należy uważać zarówno necessitas naturae (dobra doczesne, bez których człowiek nie może się utrzymać), jak i necessitas personae (dobra, bez których osoba ludzka może żyć, jednak nie w sposób godny). Godziwe utrzymanie zawiera w sobie zatem wszystko to, co z moralnego punktu widzenia jest potrzebne duchownemu do właściwego realizowania powołania kapłańskiego: wyżywienie, mieszkanie, ubranie, opiekę zdrowotną, zabezpieczenie społeczne, coroczne wakacje, pomoc rodzicom czy najbliższym członkom rodziny, wynagrodzenie tych, z pomocy których się korzysta czy dalszy rozwój intelektualny. W kwestii wysokości utrzymania, ustawodawca kodeksowy ustanawia ogólną zasadę, zgodnie z którą ma być ono „odpowiednie” względem pozycji duchownego, którą zajmuje, oraz dwa czynniki, które pozwalają precyzyjnie określić tę „odpowiedniość”, a mianowicie: uwzględnienie natury powierzonych zadań oraz dostosowanie wysokości wynagrodzenia do okoliczności miejsca i czasu.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Uprawnienia Kościoła katolickiego w odniesieniu do małżeństw niekatolików Celem artykułu jest przybliżenie jurysdykcji Kościoła katolickiego w kwestii małżeństw niekatolików. Autor po rozważaniach teoretycznych i przedstawieniu kategorii niekatolików nieochrzczonych i niekatolików ochrzczonych stawia pytanie: na jakiej podstawie Kościół katolicki wykonuje wobec nich jurysdykcję. Podaje argumentację dla tychże uprawnień poprzez opisanie ich źródeł w prawie naturalnym, świętości małżeństwa, odwołując się do historii doktryny i poszczególnych dokumentów kościelnych. Przytacza również teorię i procedury, o których mowa w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. oraz instrukcji Dignitas connubii. Nawiązuje do decyzji Sygnatury Apostolskiej i podaje szczegółowe uzasadnienie powodów, na podstawie których Kościół katolicki może realizować uprawnienie w odniesieniu do małżeństw niekatolików: udowodnienie stanu wolnego, interes prawny, status familiae et personarum (legitymacja potomstwa, pokrewieństwo, powinwactwo, alimenty, dziedziczenie).

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Wskazania dla duszpasterstwa Polaków poza granicami Polski Wytyczne Konferencji Episkopatu Polski dotyczące Duszpasterstwa Emigracji Polskiej są dokumentem, zatwierdzony podczas 369 Zebrania Plenarnego Konferencji , które odbyło się w Warszawie w dniach 9-10.06. 2015 roku. Konieczność wypracowania Wytycznych była dostrzegana przez środowiska polskiej emigracji od dłuższego czasu. Duszpasterze bezpośrednio posługujący Polakom na obczyźnie, wspólnie z Polską Radą Duszpasterstwa w Europie Zachodniej pod kierownictwem Delegata Komisji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracyjnego, podjęli starania o opracowanie ogólnych wskazań dotyczących duszpasterstwa polskojęzycznego. Inicjatorzy i pracujące komisje uznały, że dokument winien dotyczyć wszystkich środowisk polonijnych oraz ich duszpasterzy. Z założenia Wytyczne dokument są skierowany do księży, diecezjalnych i zakonnych, siostry i braci zakonnych, którzy służą dobru chuchowemu Polaków na obczyźnie oraz do tych, którzy włączają się w swoich środowiskach w troskę o dobro polskich emigrantów. 

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Kara wydalenia ze stanu duchownego W niniejszym tekście przedstawiona została problematyka z zakresu kanonicznego prawa karnego odnosząca się do kary wydalenia ze stanu duchownego. Wykorzystane zostały źródła prawa kanonicznego oraz literatura z zakresu kanonistyki. Opracowanie zostało podzielone na cztery części. Pierwsza z nich ukazuje sposoby utraty stanu duchownego zawarte w kan. 290 KPK/83, które zostały wymienione i krótko opisane. W tej części została również omówiona kara wydalenia ze stanu duchownego przewidziana w katalogu kar ekspiacyjnych, zawartym w kan. 1336. Następnie przedstawiono przestępstwa zagrożone karą wydalenia ze stanu duchownego, wprowadzając rozróżnienie na sprawy rozpatrywane przez ordynariusza miejsca oraz zarezerwowane Kongregacji Nauki Wiary. W kolejnej części wskazane i opisane zostały sposoby wymierzania omawianej kary. Ostatnia cześć przedstawia skutki wymierzenia kary wydalenia ze stanu duchownego. 

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Państwo polskie a Kościół katolicki w ujęciu historycznym Z okazji jubileuszu 1050-lecia Chrztu Polski autor podjął problem: jakie jest znaczenie tego wydarzenia pod względem religijnym, politycznym, kulturowym i prawnym. Istotne znaczenie – jego zdaniem – polega na tym, że chrzest Mieszka I dał początek włączania plemienia Polan i sąsiednich plemion słowiańskich do trzech wspólnot ludzkich, tzn. do: 1) Kościoła katolickiego, wspólnoty religijnej założonej przez Chrystusa; 2) państwa polskiego, wspólnoty politycznej założonej przez księcia Mieszka I; 3) narodu polskiego, wspólnoty kulturowej budowanej w ciągu wieków na podstawie wartości zakorzenionych w kulturze plemion słowiańskich, ubogaconej o wartości religii chrześcijańskiej i kultury grecko-rzymskiej. W analizowaniu zasad relacji między państwem a Kościołem autor zastosował dwa kryteria. Pierwszym jest aksjomat dualizmu religijno-politycznego, ukształtowanego w europejskiej kulturze na podstawie nakazu Chrystusa: „Oddajcie cesarzowi to, co należy do cesarza, a Bogu to, co należy do Boga” (Mt 22,17-21; Łk 20,25). Drugim kryterium jest bezpieczeństwo państwa i respektowanie niezależności państwa i Kościoła, każdego w swoim zakresie, oraz współdziałania między nimi dla dobra człowieka i dobra wspólnego. W dziejach relacji między państwem a Kościołem w Polsce wystąpiły następujące okresy: 1) I Rzeczypospolitej; 2) rozbiorów Polski; 3) II Rzeczypospolitej; 4) okupacji, obejmujący dwa podokresy: a) okupacji niemieckiej i sowieckiej podczas II wojny światowej, b) dyktatury komunistycznej w Polsce Ludowej; 5) III Rzeczypospolitej, w którym dualizm religijno-polityczny jest zagwarantowany w Konstytucji RP z 1997 r. i w Konkordacie z 1993 r.; lecz w procesie integracji Polski z Unią Europejską podejmowane są próby narzucania monizmu ideologiczno-politycznego w wersji neoliberalnej.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Właściwość sądu w sprawach o nieważność małżeństwa W opracowaniu autor przedstawia normy dotyczące właściwości sądowej przy orzekaniu spraw o nieważność małżeństwa. Analizując rozwój prawa kanonicznego wskazuje na dokumenty historyczne, niejako prezentując genezę współcześnie obowiązujących norm.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Czy zawsze po uzyskaniu informacji o możliwości popełnienia przestępstwa, należy wszczynać karne postępowanie sądowe, lub administracyjne, dla realizacji sankcji karnej? Życie dostarcza wielu sytuacji, w których sprawą publiczną jest fakt naruszenia przez wiernego ustawy karnej, do której została dołączona obligatoryjna sankcja karna. W związku z tym konieczne staje się ustalenie, czy zawsze po uzyskaniu informacji o możliwości popełnienia przestępstwa, za które ustawodawca przewiduje obligatoryjne wymierzenie kary (albo karę latae sententiae) należy wszczynać karne postępowanie sądowe – lub administracyjne – dla realizacji sankcji karnej? Aby odpowiedzieć na to pytanie, autor artykułu analizując cele kary kościelnej ukazuje, że intencją ustawodawcy jest, by stosowanie kar w Kościele było zjawiskiem rzadkim. Zanim przystąpi się do ukarania przestępcy, należy wyczerpać wszelkie inne środki natury duszpasterskiej, czy prawnej. Dzieje się tak dlatego, że cała działalność Kościoła powinna być podporządkowana najwyższej zasadzie wyrażonej w ostatnim kanonie Kodeksu prawa kanonicznego. Według niej, zbawienie dusz winno być zawsze w Kościele najwyższym prawem (por. kan. 1752 KPK). W realizacji tego celu – jakim jest zbawienie dusz – muszą uczestniczyć wszyscy, którzy działają w imieniu Kościoła. Ordynariusz – odpowiedzialny za karność kościelną w powierzonej mu wspólnocie – musi być rzecznikiem prawa kościelnego pojętego teologicznie, a nie tylko formalnie. Nawet decyzja o wszczęciu postępowania karnego na drodze procesowej lub administracyjnej ma pomóc oskarżonemu wejść na drogę zbawienia. Podejmując decyzję o odstąpieniu od drogi procesu karnego, należy jednak pamiętać, że środki pozakarne mogą okazać się niewystarczające, jeśli za karą przemawia ciężar przestępstwa oraz zasada słuszności i sprawiedliwości, rozpatrzona w kontekście potrzeby społecznej. Na to, że dany czyn nie będzie ukarany na drodze postępowania procesu karnego bądź administracyjnego – może wpłynąć również fakt przedawnienia skargi karnej.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Normy komplementarne Konferencji Episkopatów Stanów Zjednoczonych i Kanady do Kodeksu prawa kanonicznego z 1983 r. w zakresie księgi II Celem artykułu jest ukazanie zagadnienia wydania przez konferencje biskupów Stanów Zjednoczonych i Kanady norm uzupełniających do Kodeksu prawa kanonicznego w z 1983 r. w zakresie księgi II. Autor przytacza i ocenia poszczególne normy komplementarne wydane przez te konferencje episkopatu. Najpierw omawia się normy obligatoryjne, a następnie fakultatywne. Całość artykułu zamykają wnioski i bibliografia.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne
Ewolucja kodeksowych uregulowań dotyczących duszpasterskiej opieki nad małżeństwami mieszanymi Podczas obowiązywania Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1917 r. działalność duszpasterska w przypadku małżeństw mieszanych była raczej ograniczona. Dla Kościoła katolickiego najważniejsza była ochrona wiary katolickiej oraz chrzest i katolickie wychowanie dzieci. Przyszli małżonkowie musieli złożyć odpowiednie rękojmie, aby otrzymać dyspensę od przeszkody odmiennego wyznania. Po Soborze Watykańskim II Kościół katolicki dostrzegł inne potrzeby małżeństw mieszanych: kształtowanie postaw moralnych, pielęgnowanie wiary i wiedzy religijnej, organizację praktyk religijnych i świąt, właściwe relacje z Kościołem drugiej strony. Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego z 1983 r. małżonkowie powinni otrzymywać pomoc w utrzymaniu jedności życia małżeńskiego i rodzinnego. Ustawodawca zrezygnował również z rękojmi strony katolickiej, zastępując ją deklaracją i przyrzeczeniem. Podstawą opieki powinny być nie tylko zobowiązania strony katolickiej, ale przede wszystkim to, co małżonków łączy – wspólny chrzest i wspólne wartości moralne. Obecnie Kościół katolicki widzi w małżeństwach mieszanych potencjał do ekumenicznej działalności. Ponadto zobowiązuje duszpasterzy do nawiązania współpracy z kapłanami innych wyznań.

Dziedziny: nauki społeczne, prawo kanoniczne