PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
„Narodowość” poetyki – dylematy typologiczne Poetyka rozumiana jako leksykon zdefiniowanych – ilustrowanych wybranymi przykładami - terminów, opisujących literackie kompozycje, ich składniki lub stosunki między elementami utworu, składa się z pojęć o zasięgu uniwersalnym lub lokalnym, przy czym może to być zarówno lokalność rodzima, jak i obca. Postrzeganie genezy terminów zmienia się w czasie historycznoliterackim. Podobnie dynamiczny charakter ma „narodowość” i/lub „transnarodowość”, pojmowane jako nacechowanie poetyki dzieła lub zbioru dzieł, objawiające się w trzech nie do końca tożsamych i nie do końca odmiennych porządkach: językowym, kulturowym i etnicznym. Owe porządki nie tylko wzajem się przenikają, wspierają, ale i wchodzą w konflikt.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Głos w sprawie publiczności teatralnej. Siostrzana dusza. Z pamiętników dramaturga Władysława Sabowskiego Opublikowany w czwartym numerze „Echa Muzycznego i Teatralnego” z roku 1884 utwór Siostrzana dusza. Z pamiętników dramaturga Władysława Sabowskiego porusza problematykę artystyczną. Tekst nawiązuje do prowadzonej na łamach pisma polemiki o roli i zadaniach publiczności teatralnej, w tym między innymi do artykułów Stanisława Koźmiana Nasza publiczność oraz Edwarda Lubowskiego Jeszcze o „Naszej publiczności”. Przesłanie utworu mówi o nieistnieniu idealnych odbiorców sztuki, dokonujących deszyfracji ukrytych w dziele sensów i znaczeń symbolicznych. By je sformułować, autor odwołuje się do komedii Aleksandra Fredry Odludki i poeta oraz powieści Tomasza Teodora Jeża Siostrzane dusze.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Muzyczna kultura ludowa na Lubelszczyźnie w warunkach socrealizmu (1944-1956). Prolegomena Artykuł poświęcony jest wybranym zagadnieniom życia społecznego i kulturalnego, które w okresie socrealizmu (1944-1956) wywarły znaczny wpływ na muzyczną kulturę ludową Lubelszczyzny. Na początku określono specyfikę polskiej polityki kulturalnej oraz przemiany, jakim podlegała w opisywanym czasie kultura społeczna na wsi. Następnie przedstawiono strukturę organizacyjną życia muzycznego w Lublinie i regionie, opisując w szczególności ruch amatorski, zawodowy oraz metody upowszechniania kultury wysokiej. W dalszej części podjęto próbę zdefiniowania postaw twórców ludowych wobec nowopowstałych wymogów życia społeczno-gospodarczego na lubelskiej prowincji. W tym kontekście ukazano specyfikę zespołów śpiewaczych, kulturotwórczą działalność kół gospodyń wiejskich, funkcjonowanie uniwersytetów ludowych i podejmowanie inicjatyw kulturalnych w ramach tworzonych stowarzyszeń, formułując zarazem wniosek, że trzon powyższych inicjatyw stanowiły indywidualne postaci śpiewaków i muzyków będących depozytariuszami przekazywanych od pokoleń tradycji.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Z archiwum XCOM: jak pokonać kosmitów i zachować rozsądek XCOM: Enemy Unknown, gra wideo z roku 2012 (odświeżająca starszy o niemal dwie dekady pierwowzór), stawia przed graczem stosunkowo stereotypowe zadanie – musi pokonać najeźdźców z kosmosu. Proponuje przy tym wyrazistą i prezentowaną linearnie fabułę oraz interesujący mechanizm troski o pojedynczych, walczących z niegodziwymi kosmitami żołnierzy. Analiza relacji pomiędzy zasadami i rozgrywką a warstwą narracyjno-estetyczną gry umożliwia interpretację centralnej tematyki, to jest problemów bezpieczeństwa, dylematów wielokulturowości oraz rozumu instrumentalnego jako narzędzia sprawowania władzy. Podejmując te kwestie za pomocą środków charakterystycznych dla gier wideo, XCOM staje się istotnym ogniwem łańcucha narracji o inwazji z kosmosu, którego pierwszym ogniwem jest Wojna światów, krytyka instytucji kolonialnych pióra H.G. Wellsa z roku 1898. Opis metod dostosowania tej klasycznej problematyki do potrzeb współczesnego odbiorcy kultury popularnej pozwala zademonstrować narzędzia analityczne, stosowane w interpretacji gier wideo.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Przez maszynę do Boga. Transhumanistyczne koncepcje w „Perfekcyjnej niedoskonałości” Tekst zawiera analizę odniesień do nurtu myślowego zwanego transhumanizmem występujących w utworze Jacka Dukaja „Perfekcyjna niedoskonałość”. Autorka opisuje pokrótce najważniejsze odmiany nurtu, a następnie przedstawia zawarte w powieści transhumanistyczne koncepcje, począwszy od przewidywanych zmian w hierarchii społecznej, metodach edukacji i relacjach rodzinnych, jak również zmian w biologicznych aspektach człowieczeństwa, aż momentu, w którym zwykły (nieulepszony) człowiek pozostaje daleko w tyle za sztucznymi inteligencjami. Autorka zwraca także uwagę na współczesne koncepcje, które znalazły odbicie w powieściowej rzeczywistości, takie jak postgenderyzm oraz na zagrożenia związane z tak daleko posuniętymi zmianami w społeczeństwie i systemie rządów. Pracę zamykają rozważania nad koncepcją Inkluzji Ultymatywnej, stanowiącej możliwy do osiągnięcia punkt rozwoju dający boski status w naszym wszechświecie.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Pacyfizm jako bestseller. Na Zachodzie bez zmian i Józef Rotblat – dwa przypadki Omówienie najsłynniejszej powieści antywojennej wszechczasów, Na Zachodzie bez zmian Ericha Marii Remarque’a, przedstawiciela lost generation, staje się pretekstem, by zestawić niemieckiego pisarza z urodzonym w Warszawie fizykiem, Józefem Rotblatem. Obaj znaleźli własną drogę, by walczyć z powikłaniami wojennymi. Pierwszego z nich, jako weterana wojny światowej z lat 1914-1918 i autora antywojennej powieści, nominowano w roku 1931 do Pokojowej Nagrody Nobla, drugi w 1995 został jej laureatem. O ile jednak Na Zachodzie bez zmian to powieść najsilniej powiązana asocjacyjnie z I wojną światową, o tyle Rotblat, kojarzony na zachodzie Europy z wieloletnimi działaniami nawołującymi do światowego pokoju i rozbrojenia nuklearnego, w Polsce jest niemal nieznany, a w szkolnych programach nauczania nie znaleziono dla niego miejsca. Artykuł poświęcony jest ich odrębnym drogom uprawiania „wojującego pacyfizmu”.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Maszyna do pisania, maszyna do zapamiętywania. Antonelli Aneddy zmagania z historią – z perspektywy tłumacza Artykuł to przyczynek interpretacyjny, poświęcony lekturze wiersza Antonelli Aneddy Macchina (Maszyna). Komentarz tłumacza dotyczy metaforycznych znaczeń maszyn (do pisania, komputera, taranu) w kontekście związków historii i pamięci z literaturą. Podsumowaniem artykułu jest prezentacja autorskiego przekładu utworu Aneddy na język polski.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
„Ultimus” Marii Konopnickiej – nowela o deprawacji W swojej wczesnej noweli Ultimus podjęła Konopnicka oryginalną realizację koncepcji Falkentheorie Paula Heysego, wykorzystując motyw żurawia jako tematyczny i kompozycyjny zwornik. Konopnicka, zainspirowana w dużej mierze Romanową Orzeszkowej, opowiada o deprawacji moralnej młodego szlachcica, wykorzystując paralelizm: człowiek-zwierzę w dwu porządkach: naturalistycznym i symbolicznym. Empatyczny odbiór lektury odbiegający od interpretacji dawnych pozwala usytuować Ultimusa w przestrzeni tekstów, które upominają się o miserables personas.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Przestrzenie tęsknoty w wybranych dramatach Jerzego Szaniawskiego Celem artykułu jest analiza metaforycznych przestrzeni w dramatach Jerzego Szaniawskiego na przykładzie dwóch utworów: Murzyn. Komedia w trzech aktach z 1917 oraz Kowal, pieniądze i gwiazdy. Sztuka w trzech aktach z 1948. Zwracając uwagę na fakt, że świat przedstawiony w większości dramatów Szaniawskiego związany jest z przestrzenią prowincji, autorka pokazuje, w jaki sposób w analizowanych utworach realistyczne przestrzenie, oddalone od gwaru wielkiego świata, kontrastują z metaforycznymi przestrzeniami tęsknoty, wolności i marzeń bohaterów. Owe przestrzenie są niezwykle rozbudowane i zróżnicowane, wyznaczają i jednocześnie różnicują mentalny obszar, w którym funkcjonują bohaterowie utworów, a także wpływają na ich decyzje.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Wizja mistyczna − wizja poetycka. Sploty późnej poezji Mickiewicza i Słowackiego Szkic opisuje model mistycznej poezji polskiego romantyzmu. Analizy rozpoczęto od obrazu wizji mistycznej w Widzeniu Mickiewicza. Ukazano dalej znaczenie Liryków lozańskich, w których zostały stworzone transcendentne formy poetyckie oddające inność Bytu mistycznego. Następnie opisano, jak Słowacki rozwija te formy w poezji genezyjskiej, tworząc zespół technik poetyckich ujmujących różne aspekty świata transcendentnego. Zbadano w szkicu także najbardziej niezwykłe, apofatyczne zjawiska poezji Słowackiego wyprowadzające poetyckie poznanie poza Byt, w przestrzeń Boskiego Pra-gruntu bliskiego mistyce Böhmego i Mistrza Eckharta.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
„Nowy rok, nowe kłopoty. Trzeba się znów wypłakać przed towarzyszem Gołombem” W nowojorskim archiwum YIVO zachował się zbiór listów z lat 1926–1927, wysłanych przez absolwentów należącego do Centralnej Żydowskiej Organizacji Szkolnej Żydowskiego Seminarium Nauczycielskiego w Wilnie do dyrektora placówki Abrahama Gołomba. W listach tych opisują oni dokładnie warunki swojej pierwszej pracy, przekazując unikatowe informacje dotyczące zarówno życia danego miasteczka i panujących w nim stosunków społecznych, jak i funkcjonowania konkretnej szkoły. W artykule podjęta została próba odtworzenia sytuacji żydowskiej szkoły świeckiej z wykładowym językiem jidysz w Wysokim Litewskim w oparciu o listy trojga nauczycieli tej placówki: Eugeniusza Braudego, Morducha Kahanowicza i Ejdli Segałowicz.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Przełamując literackie tabu. Bohater dziecięcy w literaturze kryminalnej – ofiara, niemy świadek, a może ktoś jeszcze? Szkic badawczy Powieści kryminalne wciąż należą do grona najpoczytniejszego gatunku literackiego. Mimo wieszczenia rychłego końca kryminałów, te znajdują nowe formy i nowe rozwiązania strukturalne. Jednym z motywów powieściowych jest umieszczanie w centralnym miejscu postaci dziecka. Jaką rolę może ona pełnić w tak skodyfikowanym i skonwencjonalizowanym utworze?Biorąc pod uwagę ramy gatunkowe, artykuł analizuje postać dziecka pod następującymi aspektami: dziecko, jako pozbawiony sprawstwa bohater współuczestniczący; dziecko, jako ofiara, wokół której ogniskuje się śledztwo; dziecko, jako niemy świadek w kryminalnej intrydze; dziecko, jako morderca; dziecko, jako detektyw.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Przed czym poetykę ratuje doświadczenie? Wstępne rozpoznania Autorka analizuje metody i reguły stawiania problemów i odnajdywania odpowiedzi w wybranych tekstach polskich literaturoznawców, którzy podejmują refleksję nad miejscem poetyki we współczesnym dyskursie literaturoznawczym i pokazuje, że wyjściem z poststrukturalistycznego impasu stać się może kategoria doświadczenia.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
O wyimku z prasowej dyskusji i autokomentarzu do „Astronautów" Stanisława Lema (z historii kształtowania się w Polsce teorii literatury fantastycznonaukowej po drugiej wojnie światowej) Artykuł poświęcony jest dwugłosowi o powieści Stanisława Lema „Astronauci" (1951), który został zamieszczony na łamach periodyku „Nowa Kultura”. Uczestnikami dyskusji byli: Zofia Woźnicka, Ludwik Grzeniewski i Stanisław Lem, będący zarazem polemistą krytyków, jak i komentatorem własnej powieści. Dyskusja ta jest jedną z najwcześniejszych po wojnie (a z pewnością najbardziej rozbudowaną) prób eksplikacji postulowanych wobec fantastyki naukowej zobowiązań – zarówno estetycznych, jak i pozaartystycznych. Werbalizacja oczekiwań w stosunku do opowieści o „świecie Jutra” pozwala na rekonstrukcję ówczesnej – dość nikłej – świadomości genologicznej i sposobów „oswojenia” nowego w kulturze powojennej zjawiska literackiego. Omówione w szkicu głosy krytyczne dotyczące powieści Lema można traktować jako świadectwa kształtowania się teoretycznej świadomości genologicznej: zarówno krytyki literackiej, jak i samego pisarza.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Ta niedorzeczność, poezja – arspoetyka momentalna Marianne Moore w polskich przekładach Szkic z pogranicza historii literatury i krytyki przekładu koncentruje się na Poetry – programowym wierszu wybitnej amerykańskiej modernistki Marianne Moore. Zasygnalizowane w nim zostają najważniejsze interpretacyjne zagadki utworu, w tym podjęta przez autorkę próba zobrazowania „niewyrażalnej” z natury rzeczy istoty poezji i fenomenu jej działania. Tajemnica poezji i wiersza Moore zostaje zilustrowana krytyczną analizą przekładów Poetry autorstwa polskich tłumaczy: Jarosława Marka Rymkiewicza, Jana Prokopa, Julii Hartwig, Stanisława Barańczaka i Ludmiły Marjańskiej, które są wraz z oryginałem przytoczone w aneksie.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Współczesny karnawał – o humorze „krańców internetu" Przedmiotem artykułu jest ukazanie karnawalizacji jako mechanizmu rządzącego humorem w pewnym wycinku przestrzeni internetu, a mianowicie na tak zwanych "krańcach internetu". Jest to specyficzny humor charakteryzujący się łamaniem tabu kulturowego i norm etycznych, absurdalnością, silną obrazoburczością oraz swobodą zachowań językowych. Obszar ten porównać można do swego rodzaju współczesnego, postmodernistycznego karnawału, gdzie wartości są odwrócone, hierarchia społeczna zburzona, a ludzkie zachowania nieco wynaturzone. Humor "krańców internetu" jest realizacją karnawałowego "świata na opak", który czasowo znosi ustalony porządek i umożliwia ludziom rozładowanie nagromadzonych napięć. Jest miejscem, w którym mogą znaleźć ujście społeczne frustracje, lęki i bunt wobec narzuconych zasad i konwenansów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Literatura wojenna – szanse na powstanie syntezy Autor szkicu prezentuje aktualny stan badań nad literaturą o II wojnie światowej. Ukazuje go na tle bogatej refleksji nad literaturą o Zagładzie. W swojej zasadniczej części analizuje szanse i warunki powstania syntezy monograficznej o polskiej poezji i prozie dotyczącej II wojny światowej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
„Listka jednego, ni ząbeczka w liściu”. Norwid – poza romantyzmem Artykuł stanowi polemikę z dotychczasowymi ustaleniami historycznoliterackimi, które sytuują dzieło Norwida w ramach nurtu romantycznego: zwłaszcza z koncepcjami Zofii Stefanowskiej, Zofii Trojanowiczowej czy Edwarda Kasperskiego, ale także z pomysłami ks. Antoniego Dunajskiego, wyprowadzającymi historiozoficzną refleksję poety z dialektycznej myśli Hegla (albo ogólnie: tzw. filozofii niemieckiej), przyprawionej chrześcijańską tradycją i lekturą Biblii. Artykuł zwracał uwagę na niektóre cechy i właściwości poetyki Norwida, jak: oryginalna koncepcja bohatera, personalistyczna koncepcja dziejów, ironia czy ukształtowanie podmiotu lirycznego oraz wirtualnego odbiorcy lirycznego, które w sposób zdecydowany zaświadczają o funkcjonowaniu poety poza wskazanym nurtem literackim oraz ideowym epoki. Zarazem tym ustaleniom przyświeca myśl, że twórca Vade-mecum poruszając się poza romantycznymi konwencjami niekoniecznie musiał wpisywać się w jakiś inny, już istniejący nurt (jak np. pozytywizm, parnasizm), czy też taki, który dopiero zaistnieje w przyszłości (np. modernizm): jego dzieło stanowiłoby wówczas zapowiedź owego nurtu (jako premodernista, jako prekursor współczesnej liryki, jako symbolista etc.). Autorowi artykułu przyświeca zatem refleksja o odrębności, fenomenie Norwida i jego oryginalnej spuścizny przynajmniej na tle literatury polskiej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Das Musikalische der deutschen romantischen Kunstmärchen am Beispiel von Wackenroders Morgenländisches Märchen von einem nackten Heiligen und Tiecks Der blonde Eckbert Znaczenie muzyki dla literatury wzrosło w sposób istotny w okresie romantyzmu. Dla niemieckichtwórców tego okresu muzyka stała się najważniejszą spośród wszystkich sztuk.Zajmowali się nią nie tylko w licznych tekstach teoretycznych, lecz swe koncepcje prezentowalitakże czytelnikom utworów literackich. Elementy muzyczne pojawiały się zarównow liryce, jak i głównie – co może wydawać się zaskakujące – w prozie. Spośród wszystkichgatunków epickich najbardziej predysponowana do prezentowania różnych tez okazała siębaśń romantyczna.Myśląc o muzyce w literaturze, można zasadniczo mówić o trzech rodzajach związków.Muzyka lub muzyk mogą się stać tematem utworu. Drugą grupę stanowią próby nadania językowi utworu cech muzycznych. O ile dwa kryteria wydają się raczej oczywiste, wątpliwościmoże budzić ostatnia grupa, mianowicie zastosowanie struktur muzycznych w dzieleliterackim.I tak Ein wunderbares morgenlänisches Märchen von einem nackten Heiligen autorstwaWilhelma Wackenrodera pokazuje niezwykłą rolę muzyki jako sztuki pozwalającej dotrzećdo wyższych wartości. W sposób bezpośredni wyraża ona uczucia człowieka, być możez tego powodu autor umieszcza w swym utworze dwoje zakochanych. U Wackenrodera uwagęzwraca także „muzykalność” języka. U Ludwika Tiecka w utworze Der blonde Eckbertkrótka piosenka, a więc gatunek muzyczny, towarzyszy akcji utworu, a także w subtelnysposób podkreśla znaczenie pewnych wydarzeń.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Historia uobecniona. O eseju historycznym Andrzeja Kijowskiego Zarówno poetyka jego tekstów, jak i podejmowana w nich problematyka zasługują na wnikliwszą niż dotąd uwagę badacza, spotykamy się tu bowiem ze zjawiskiem szczególnym: wiernością jednej formule pisarskiej, trwającą niemal całe życie.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Półka literacka 2020 Szkic prezentuje najciekawsze/najgłośniejsze polskie książki prozatorskie i poetyckie opublikowane w 2020 roku w celu swoistego podsumowania tego, co działo się na polskim rynku wydawniczym w minionym roku. Autorka próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy pandemia koronawirusa w jakiś sposób wpłynęła na pisarki/pisarzy, poetów/poetki i wydawców. Jej celem jest sprawdzenie, jakiego typu literaturę piękną najchętniej wydawano i jacy pisarze/pisarki, poeci/poetki cieszyli się największym zainteresowaniem recenzentów. Krótko analizuje i interpretuje dziesięć wybranych przez siebie książek prozatorskich i poetyckich, pokazując również, jak o nich pisali inni komentatorzy współczesnego życia literackiego.Wybór książek do omówienia oparł się zatem nie tyle na subiektywnych odczuciach autorki, ile przede wszystkim na recepcji. Celem szkicu stało się ponadto zaprezentowanie różnorodności publikacyjnej oraz pokazanie najpopularniejszych tendencji twórczych. Wśród omówionych autorów znaleźli się: Joanna Bator, Konrad Góra, Wioletta Grzegorzewska, Hanna Krall, Natalia Malek, Krystyna Miłobędzka, Marta Podgórnik, Zyta Rudzka, Szczepan Twardoch, Patrycja Sikora, a zatem w większości przypadków autorzy doskonale znani polskiej publiczności czytającej, którzy albo ogłosili swoje nowe książki, albo zaproponowali wybory dotychczasowej swej twórczości. Z przygotowanego zestawienia wynika, że szczególnym uznaniem (także „zawodowych”) czytelników cieszyły się przede wszystkim te utwory, w których twórcy próbowali scalać rozbite tożsamości, powracali do traumatycznej przeszłości, próbując uporządkować „tu i teraz” lub dyskutowali problemy komunikacyjne, a także te opowieści, które określić można mianem zaangażowanych społecznie. Tekst mieści się w obrębie literaturoznawstwa i krytyki literackiej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
„Kochają tylko psy”. Psia buda i ludzkie szczenię (w Psich latach Günthera Grassa i Nakarmić kamień Bronki Nowickiej) Tekst jest próbą na temat relacji psa i człowieka w literaturze na wybranych przykładach. To psy zniewolone przez człowieka, czyli psy Adolfa Hitlera, w wierszu Wisławy Szymborskiej pt. Monolog psa zaplątanego w dzieje (2004) i w powieści Güntera Grassa Psie lata (Hundejahre, 1963). To także psy pozwalające człowiekowi żyć, uczące człowieka podmiotowej cielesności, wolności i przyjaźni, partnerskie, kochające. Tu przede wszystkim ważny jest przykład prozy Bronki Nowickiej z tomu Nakarmić kamień (2015) oraz wiersza dziecięcego Danuty Wawiłow pt. Babcia i pudel. Autorka tekstu konkluduje, że psia buda, psia sierść i psia obecność są wielokrotnie niezbędne, by człowiek nie zagubił się w świecie.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Zombie nad Wisłą. Na marginesie powieści Igora Ostachowicza i Jacka Dehnela Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, dlaczego motyw zombie jest tak popularny we współczesnej polskiej literaturze. Autor analizuje dwie powieści (Noc żywych Ostachowicza, Ale z naszymi umarłymi Dehnela), w których pojawiają się zombie. W powieści Ostachowicza symbolizują Żydów, którzy zginęli w czasie II wojny światowej. W swojej opowieści pisarz zwraca uwagę na fakt, że społeczeństwo polskie zapomniało o ich istnieniu. Natomiast w powieści Dehnela zombie symbolizuje narastający we współczesnej Polsce faszyzm. Warto wspomnieć, że obaj pisarze używają gatunku postapokaliptycznego, aby mówić o lękach i uprzedzeniach polskiego społeczeństwa. Co więcej, autorzy wskazują, że przemoc jest obecnie ogromnym problemem w Polsce. Ta konwencja wydaje się najbardziej adekwatna do dyskusji o kondycji moralnej społeczeństwa.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Rozumienie jako powracanie do bycia autentycznego Martin Heidegger i literatura Artykuł stanowić będzie próbę hermeneutycznej refleksji nad rozumieniem jako byciem-w-świecie, pojmowanym jako poszukiwanie tożsamości. Tożsamość ujęta będzie z jednej strony jako codzienne zadanie, a z drugiej – rodzaj nieusuwalnego napięcia pomiędzy dochodzeniem do siebie i uciekaniem od siebie. Kategoria sobości zinterpretowana zostanie w kontekście etyki autentyczności Charlesa Taylora, a zwłaszcza hermeneutyki Heideggera.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Artysta w koncepcji Jana Pawła II w Liście do artystów Tekst ukazuje koncepcję człowieka artysty w twórczości papieża Jana Pawła II. Artykuł jest tekstem opartym o źródła. Głównym źródłami jego myśli na temat artysty są dla nas dwa teksty: tzw. „Ewangelia a sztuka” i tzw. „List do artystów”. Inne teksty Jana Pawła II są tylko dopełnieniem (uzupełnieniem) dla tych dwóch głównych tekstów źródłowych. Autor artykułu analizuje idee (koncepcje) człowieka-artysty w Liście do artystów, specjalnie w kontekście ogólnej koncepcji (ogólnego zarysu) kultury w opisach dokonanych przez Jana Pawła II (to jest nowością w tekście). W artykule znajdują się bardzo ważne cytaty (cytowania) z jego oryginalnego polskiego tekstu. Autor użył historiograficznej metody w swoim studium.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
„Jest wredna. Kocham ją” – Jelinek według Witkowskiego. Między interpretacją a użyciem Elfriede Jelinek to ważna i znana autorka w Polsce, ikona dla wielu pisarzy i pisarek, które odczytują i interpretują jej twórczość na własnych zasadach, co prowadzi do licznych refrakcji. Niniejszy artykuł jest próbą przyjrzenia się, jak Michał Witkowski (rocznik 1975) odczytuje teksty noblistki i wykorzystuje jej image w swej twórczości literackiej, wywiadach i nowych mediach (portalach społecznościowych itp.). Szczególnie w powieści Zbrodniarz i dziewczyna pisarz poświęca wiele uwagi symbolowi/ikonie Elfriede Jelinek, a nie jej działalności twórczej. Działalność artystyczna i pozaartystyczna Witkowskiego stanowi przykład interesującego trybutu literackiego i rodzaj niedoczytania (misreading).

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Odwrócona elegia. (Na sprowadzenie prochów Napoleona Juliusza Słowackiego) Generalna zasadą, „gestem semantycznym” rządzącym rozmaitymi opozycjami wewnętrznymi wiersza jest nadrzędna opozycja stylizacji gatunkowej: elegii i ody; opozycja związana przede wszystkim z wyraźną dwudzielnością kompozycyjną utworu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo