PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Badania nad torowym cyklem paliwowym w Akademii Górniczo-Hutniczej Pierwiastek tor może zostać wykorzystany jako alternatywne paliwo dla energetyki jądrowej. Posiada on szereg zalet, które świadczą o jego użyteczności w jądrowym cyklu paliwowym m.in. jego koncentracja w naturze jest od 3 do 5 razy większa niż koncentracja uranu a zużyte torowe paliwo jądrowe charakteryzuje się mniejszą długotrwałą radiotoksycznością niż zużyte paliwo uranowe. Badania nad torowym cyklem paliwowym prowadzone są również w Polsce. W Katedrze Energetyki Jądrowej, Wydziału Energetyki i Paliw Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica (AGH) w Krakowie znajduje się unikatowy w skali Polski zestaw Th-Pb pozwalający na prowadzenie prac badawczo-rozwojowych nad paliwem torowym.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Kwantowy układ SI- podstawy fizyczne i perspektywy przyjęcia Aktualny układ SI oparty jest na wybranych równaniach fizyki klasycznej (zdefiniowanej jako opis zjawisk, które nie biorą pod uwagę ziarnistości materii i promieniowania). Istotą projektowanych zmian podstaw układu SI, nazywanych skrótowo „nowy układ SI” lub „kwantowy układ SI”, jest wykorzystanie praw i zjawisk fizyki kwantowej. Zasada ustalenia wartości podstawowych stałych fizycznych (c, NA,kB, e, h) podobna jest do koncepcji „jednostek naturalnych”, używanych w fizyce teoretycznej. Omówiono też najnowsze wyniki pomiarów stałej Plancka (opublikowane w 2014 r.), otwierające możliwość przyjęcia redefinicji układu SI jeszcze w tym dziesięcioleciu.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
60 lat postępowania z odpadami promieniotwórczymi w Polsce Druga połowa lat 50. ubiegłego wieku była bardzo owocna w sukcesy dla polskiej atomistyki. W roku 1956 rozpoczęto budowę badawczego reaktora jądrowego EWA (nazwa to akronim: Eksperymentalny, Wodny, Atomowy), którego uroczyste otwarcie miało miejsce już dwa lata później 14 czerwca 1958 r. Reaktor ten wykorzystywany był do produkcji izotopów promieniotwórczych oraz do prac badawczych. Każdej działalności związanej z produkcją bądź stosowaniem izotopów promieniotwórczych towarzyszy powstawanie odpadów promieniotwórczych, które już od 60 lat są bezpiecznie gospodarowane w Polsce. W artykule przedstawiono historię powstania Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych, źródła i rodzaje odpadów promieniotwórczych powstających w Polsce, kryteria ich podziału i klasyfikacji oraz podstawowe zasady postępowania z nimi.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Energetyka jądrowa na świecie i w Polsce w 2022 roku Artykuł przedstawia przegląd dokonań w energetyce jądrowej na świecie w 2022 r. oraz podsumowanie wydarzeń w Polsce, które wcześniej już były przedstawiane w PTJ w 2022 r. Ogólnie moc zainstalowana w elektrowniach jądrowych i liczba budowanych reaktorów na świecie wzrosła. Niezmiennie najwięcej jest budowanych reaktorów na Dalekim Wschodzie, a jednym krajem, gdzie rozpoczęła się budowa dwóch pierwszych reaktorów był Egipt. W Polsce, jak napisano, dokonano wyboru dostawcy reaktorów do pierwszej elektrowni na Pomorzu, którym będzie Westinghouse. Nieoczekiwanie pojawił się nowy dostawca, którym ma być koncern Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP) z Korei Południowej, a elektrownia ma powstać w Pątnowie wspólnie z Zespołem Elektrowni Pątnów Adamów Konin (ZE PAK) i Polską Grupą Energetyczną (PGE SA). Poza tym obserwuje się wzrost liczby firm zainteresowanych budową małych reaktorów modułowych (SMR). Lista tych dawnych i nowych firm jest długa, to: (1) Orlen Synthos Green Energy, Ciech i Unimot, (2) KGHM i Tauron, (3) Last Energy Polska, (4) Respect Energy, (5) PKN Orlen i (6) Świętokrzyska Grupa Przemysłowa INDUSTRIA oraz (7) Narodowe Centrum Badań Jądrowych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Prawna kontrola metrologiczna beczek metalowych W artykule poruszono zagadnienie prawnej kontroli metrologicznej beczek metalowych. Przedstawiono procedury zatwierdzenia typu i legalizacji pierwotnej tych przyrządów pomiarowych, wymagania im stawiane oraz sposoby przeprowadzenia badań w celu sprawdzenia ich pojemności.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Udoskonalenie metody wzorcowania mierników pola EM o pomiar tzw. strefy stabilnego wskazania Praca przedstawia dotychczasową, jak i nową metodę wzorcowania mierników pola, stosowaną w Głównym Urzędzie Miar. Prezentowane są różnice, w tym wady i zalety każdej z nich. Krótko omawiany jest także rachunek niepewności pomiaru.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Uzgodniona wartość masy międzynarodowego wzorca kilograma Artykuł przybliża nowe podejście przy ustalaniu masy międzynarodowego wzorca kilograma po wdrożeniu nowej definicji jednostki masy SI. Omówiono w nim sposób wyznaczania wartości uzgodnionej związanej z kilogramem i wynikające stąd konsekwencje.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Wzorcowanie metodą objętościową zbiorników pomiarowych do cieczy posadowionych na stałe W artykule opisano tak zwaną metodę objętościową wzorcowania zbiorników, z wykorzystaniem przepływomierzy (liczników kontrolnych) podczas wykonywania czynności związanych z prawną kontrolą metrologiczną zbiorników pomiarowych do cieczy posadowionych na stałe. Wspomniana metoda wykorzystuje objętości mierzone przez przepływomierz do sporządzenia tabeli objętości zbiornika. W artykule przedstawiono również sposób wyznaczenia dawek cieczy dla przepływomierza oraz niezbędne wyposażenie stosowane do tych pomiarów. Metoda objętościowa jest jedną z najbardziej popularnych metod wykorzystywanych przez terenową administrację miar do wzorcowania cylindrycznych zbiorników poziomych, przykładowo montowanych na stacjach paliw.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Rozwiązania funkcjonalne dynamicznych pomiarów masy stosowane przy wyznaczaniu masy pojazdów w ruchu (systemy WIM). Część I- tensometryczne płyty ważące W artykule omówiono zasadę działania, sposób montażu oraz obecne możliwości pomiarowe jednego z rozwiązań funkcjonalnych- tensometrycznych płyt ważących- stosowanego obecnie w systemach preselekcyjnego ważenia pojazdów w ruchu m.in. na autostradzie A2. Wskazano również, jakie działania, zdaniem Głównego Urzędu Miar, należałoby podjąć, aby systemy wyznaczające masę pojazdów w ruchu, oparte na tensometrycznych płytach ważących, mogły być w przyszłości wykorzystane do celów administracyjnych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Reaktor dwupłynowy jako nowa i rewolucyjna koncepcja reaktora jądrowego Energetyka jądrowa pomimo swojego znakomitego potencjału dla wytwarzania niezwykle taniej energii elektrycznej, wciąż nie pokonuje innych źródeł w tym aspekcie w jednoznaczny i spektakularny sposób. Problemem są coraz większe wymagania w zakresie bezpieczeństwa, a także oparcie o technologie, których geneza sięga zastosowań militarnych (np. reaktor wodnociśnieniowy), i dla których ekonomia nie była priorytetem. Proponowane przez Międzynarodowe Forum Reaktorów IV Generacji (Generation IV International Forum) rozwiązania, chociaż uważane za bezpieczne, wciąż nie wydają się być satysfakcjonującymi pod względem ekonomicznym. Dlatego poszukuje się nowych koncepcji, które mogłyby doprowadzić do spektakularnego przełomu w tej dziedzinie. Taką propozycją jest reaktor dwupłynowy (RD; ang. Dual Fluid Reactor – DFR) opatentowany przez międzynarodową grupę naukowców z prywatnego instytutu badawczego Institute für Festkörper-Kernphysik (IFK) z Berlina. Jest to reaktor z dwoma niezależnymi obiegami: paliwa jądrowego (stopione sole lub ciekły metal) i chłodziwa (ciekły ołów) oddzielonymi poprzez rurki wykonane z węglika krzemu (SiC), co pozwala na wyjątkową optymalizację jego pracy. W artykule przedstawione są podstawowe cechy tego reaktora jako prędkiego reaktora wysokotemperaturowego (1000°C), samowyłączającego się (ujemny współczynnik temperaturowy reaktywności) i niezwykle ekonomicznego. Wyliczony dla tego reaktora Współczynnik Zwrotu Zainwestowanej Energii (WZZE) przewyższa ponad dwudziestokrotnie ten współczynnik dla obecnie pracujących reaktorów II i III generacji i potencjalnie sugeruje, iż ta technologia może okazać się tak przełomową, jak technologia maszyny parowej Jamesa Watta pod koniec XVIII wieku, która doprowadziła do pierwszej rewolucji przemysłowej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Przekształcenie dyrektyw MID i NAWI– nowe ramy prawne W artykule przedstawiono informacje na temat przekształcenia dyrektyw: NAWI (dotyczącej wag nieautomatycznych) i MID (dotyczącej przyrządów pomiarowych). Omówione zostały wybrane zagadnienia, przedstawiono też uwagi odnoszące się, w szczególności, do konsekwencji praktycznych wynikających z wprowadzonych zmian.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Sytuacja energetyki jądrowej a wojna na Ukrainie Inwazja Rosji na Ukrainę w dniu 24 lutego 2022 r. wiele zmieniła na świecie, w tym postrzeganie energetyki jądrowej w wielu państwach. W artykule omówiono szczegółowo sytuację energetyki jądrowej na Ukrainie po trzech miesiącach od tej daty oraz w krajach budujących (Bangladesz, Chiny i Turcja) lub przygotowujących się do budowy rosyjskich reaktorów (Egipt, Finlandia i Węgry), a także w krajach decydujących o przyszłości energetyki jądrowej u siebie (Belgia i Niemcy) oraz w UE. Na zakończenie przedstawione zostaną działania podjęte w Polsce.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Promieniowanie naturalne w Polsce a śmiertelność nowotworowa W niniejszym artykule przeanalizowano częstości występowania śmiertelności nowotworowej w obszarach o wyższym i niższym naturalnym tle promieniowania w Polsce. Porównanie statystyki dla obszarów od największych (grupy województw) po najmniejsze (pojedyncze powiaty), pokazało ujemną korelację i nieznaczny spadek umieralności wraz ze wzrostem dawki, średnio o -1,17%/mSv/rok (p = 0,02) dla wszystkich nowotworów, oraz -0,82%/mSv/rok (p = 0,2) dla samych nowotworów płuc. Niniejsza praca przedstawia główne tezy oryginalnego raportu opublikowanego w 2012 r. w czasopiśmie Dose-Response [1].

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Terminologia złotnicza i jej znaczenie w praktyce urzędów probierczych Artykuł omawia wybrane terminy z dziedziny złotnictwa– dawne i współczesne, specjalistyczne i potoczne, powszechnie używane do nazywania wyrobów złotniczych– w kontekście ich przydatności dla pracowników urzędów probierczych, którzy badają i oznaczają, poprzez naniesienie cechy, wyroby z metali szlachetnych i wystawiają dla nich świadectwa badania.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Energetyka jądrowa w projekcie „Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju" Zagadnienia energetyki jądrowej w opracowanej przez Ministerstwo Rozwoju „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju” poruszone są w dwóch aspektach: przyspieszenia realizacji Programu Polskiej Energetyki Jądrowej i rozpoczęcia przygotowań do zastosowania kogeneracji jądrowej czyli jednoczesnej produkcji ciepła technologicznego i energii elektrycznej w reaktorze wysokotemperaturowym (HTR). Ten pierwszy, czyli budowa energetyki jądrowej w oparciu o reaktory III generacji dużej mocy nie budzi zastrzeżeń, gdyż przyczyniać się będzie do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Natomiast przygotowania do budowy reaktora wysokotemperaturowego dużej mocy (200 MWt) nie są już tak oczywiste ze względu na ogrom trudności związanych z takim przedsięwzięciem. Zaplanowano wcześniej, wspólnie z brytyjskim konsorcjum U-Battery, budowę wysokotemperaturowego reaktora badawczego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku, ale rodzi ona szereg problemów i wymaga precyzyjnego sformułowania warunków współpracy z kontrahentem zagranicznym, określenia udziału polskiego przemysłu oraz rozbudowania zaplecza dozoru jądrowego w Polsce.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Wzorcowanie przetworników ciśnienia w OUM w Szczecinie W artykule przedstawiono ogólne informacje na temat wzorcowania przetworników ciśnienia w Laboratorium Interdyscyplinarnym Okręgowego Urzędu Miar w Szczecinie. Opisano metody stosowane do wzorcowania tych przyrządów pomiarowych oraz wyposażenie pomiarowe. Przedstawiono również możliwości pomiarowe laboratorium w tym obszarze, zgodne z aktualnym zakresem akredytacji.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Obliczenia neutronowe reaktora AP1000 W artykule przedstawiono opis obliczeń neutronowych przeprowadzonych w Państwowej Agencji Atomistyki dla reaktora AP1000. Zaprezentowano krótką charakterystykę tego reaktora, opisano zastosowane kody obliczeniowe oraz przedstawiono wyniki obliczeń i ich porównanie z wynikami zawartymi w amerykańskim raporcie „AP1000 Design Control Document”. Przedstawiono również plany dalszego wykorzystania stworzonych modeli obliczeniowych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Ustawa Prawo probiercze– refleksje po sześciu latach obowiązywania. Część II Niniejszy artykuł stanowi drugą część opracowania, prezentującego zmiany w prawie probierczym, dokonane w 2011 r. oraz ocenę nowych rozwiązań, po kilku latach od ich wejścia w życie. Przedstawiono tu zmiany dotyczące wprowadzenia dodatkowych prób dla wyrobów z metali szlachetnych, nowe regulacje odnoszące się do znaków imiennych, świadectw badania oraz oznaczania wyrobów z metali nieszlachetnych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Organizacje wsparcia technicznego i naukowego (TSO) aktualizacja 2019 W artykule opisano sposób funkcjonowania TSO w kilku krajach. Termin TSO używany jest dopiero od 10 do 15 lat. MAEA uznaje powstanie TSO za kluczowe do zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego. TSO powinny być niezależne od operatorów elektrowni jądrowych i powinny mieć zapewnione stabilne finansowanie. Model organizacyjny TSO: czy to będzie jedna organizacja, czy kilka, jak duże TSO jest potrzebne – jest sprawą otwartą. W Polsce na poziomie oficjalnym nie ma organizacji TSO. Trzy instytuty są zainteresowane w powstaniu TSO (CLOR, IChTJ i NCBJ) i według planów Ministerstwa Energii mają zostać połączone w jedną organizację (łącznie z czwartym instytutem: IFPLM) Narodowe Laboratorium Energii Jądrowej. W kontekście zmian personalnych w Ministerstwie Energii i braku decyzji o budowie elektrowni jądrowych nie wiadomo czy plany dotyczące TSO w Polsce wejdą w życie.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Nieznani polscy naukowcy w Projekcie Manhattan Amerykański Projekt Manhattan był jednym z największych na świecie programów badawczych przemysłu zbrojeniowego. Zaangażowano do niego ponad 100 000 osób – naukowców, inżynierów, techników i laborantów, robotników, pracowników administracji oraz żołnierzy. Program, pomimo swojego wojskowego charakteru i celów, dał podstawy do pokojowego wykorzystania energii jądrowej. Niestety w Polsce brak jest świadomości, nie tylko powszechnej, ale również w środowisku atomistycznym, że oprócz Józefa Rotblata i Stanisława Ulama, istotny wkład do Projektu wnieśli również trzej inni Polacy, a dokładniej potomkowie polskich emigrantów.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Dziesięciolecie drugiego podejścia do energetyki jądrowej w Polsce W artykule przedstawiono podejmowane działania w okresie ostatnich dziesięciu lat, gdy rząd zdecydował o drugim podejsciu do budowy elektrowni jądrowej w Polsce w styczniu 2009 r. W tym czasie dokonano nowelizacji ustawy – Prawo atomowe, uchwalono tzw. specustawę o budowie elektrowni jądrowej, uzgodniono z sąsiadującymi państwami raport oddziaływania na środowisko i rozpoczęto rozmowy z potencjalnymi dostawcami technologii jądrowej. Dalszy ciąg prac utknął na etapie przygotowania sposobu finansowania budowy oraz oczekiwania na przygotowanie raportów lokalizacyjnego i oddziaływania na środowisko. Ministerstwo Energii wielokrotnie deklarowało chęć budowy elektrowni jądrowej, ale wciąż nie ma decyzji rządowej w tej sprawie.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
e-CzasPL - system niezawodnej i wiarygodnej dystrybucji czasu urzędowego na obszarze RP W ostatnich latach pojawia się coraz więcej szczegółowych wymogów legislacyjnych określających konieczność zapewnienia w systemach IT źródła czasu spełniającego określone uwarunkowania jakościowe. Dotyczy to różnych sektorów gospodarki, takich jak bankowość i rynki finansowe, telekomunikacja czy sektor energetyczny. Rozwój i rozpowszechnienie technologii teleinformatycznych i technologii od nich zależnych stwarza potrzeby dostarczenia bardzo precyzyjnych i niezawodnych usług synchronizacji czasu. Projekt e-CzasPL ma za zadanie dostarczyć usługi, które będą poszerzeniem i alternatywą dla stosowanych aktualnie rozwiązań i będą też bardziej wiarygodne, dzięki zwiększeniu niezawodności infrastruktury odpowiedzialnej za generację skali czasu ściśle powiązanej z polskim czasem urzędowym.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Opakowania stosowane w sterylizacji radiacyjnej Przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej opakowania muszą spełniać specjalne wymagania. Materiał z jakiego są wykonane, ich formy i kształty uzależnione są ściśle od jednostkowych potrzeb obiektu poddawanego procesowi sterylizacji. Sterylizacja, inaczej wyjaławianie, to proces prowadzący do usunięcia wszelkich drobnoustrojów, zarówno wegetatywnych jak i ich form przetrwalnikowych metodami fizycznymi. Obiekt uważa się za sterylny, jeśli teoretyczne prawdopodobieństwo występowania żywych organizmów jest mniejsze lub równe 10-6 [EN 556 1:2001]. Sterylizacji radiacyjnej, w celu usunięcia zanieczyszczeń, poddaje się różne materiały począwszy od medycznych różnego zastosowania, poprzez farmaceutyki, kosmetyki, żywność, aż po wyrób nowych materiałów (hydrożele), kiedy to proces jonizacji wodnych roztworów odpowiednich polimerów zapoczątkowuje proces sieciowania i otrzymania gotowego finalnego produktu. Promieniowanie jonizujące może przedłużyć okres trwałości, podnieść jakość i bezpieczeństwo towarów poddawanych sterylizacji radiacyjnej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Praca reaktora badawczego Maria w 2017 roku Wysokostrumieniowy reaktor badawczy MARIA, eksploatowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku, wykorzystywany jest do produkcji radioizotopów oraz do prowadzenia badań z wykorzystaniem wiązek neutronów. W artykule opisano parametry techniczne reaktora i charakterystykę jego pracy w 2017 r.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Efekty udziału GUM w projekcie EMPIR 16RPT02 ALCOREF: rozszerzenie oferty o nowe certyfikowane materiały odniesienia - wodne wzorce etanolu Analizatory wydechu, przyrządy do pomiaru stężenia masowego alkoholu (etanolu) w powietrzu wydychanym, są wzorcowane w Polsce za pomocą wilgotnych wzorców gazowych wytwarzanych in situ w symulatorze wydechu z wodnych roztworów wzorcowych etanolu. Do wyznaczenia stężenia etanolu w wytworzonym wzorcu gazowym niezbędna jest znajomość wartości ułamka masowego etanolu w roztworze. Opisano przeznaczone do stosowania w symulatorach wydechu do wzorcowania i badania analizatorów wydechu nowe materiały odniesienia etanolu w roztworze wodnym, certyfikowane zgodnie z normą PN-ISO/IEC 17034:2017 i przewodnikiem PKN/ISO 35:2017 oraz zapewniające spójność pomiarową wartości certyfikowanej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Tajemnicza ciemna materia: aksjony coraz trudniejsze do wykrycia Ciemna materia stanowi relikt termiczny Wielkiego Wybuchu. Jej istnienie jest obecnie dominującym wytłumaczeniem obserwowanych anomalii w rotacji galaktyk oraz ruchu galaktyk w gromadach. Ciemnej materii poszukuje się obecnie w trzech kierunkach. Zgodnie z jedną koncepcją ciemna materia jest zwykłą materią barionową (złożoną z protonów i neutronów), takie obiekty nazywamy MACHO. Według drugiej to nieznane cząstki elementarne zwane WIMP-ami. Ważną możliwość, stanowią aksjony – neutralne cząstki ciemnej materii, o bardzo małej masie. Intensywne badania są prowadzone zarówno jako nowe eksperymenty jak i poprzez analizę dawnych danych. Wszystkie nowe wyniki elektryzują świat fizyków.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Zastosowanie tachimetru do wzorcowania zbiorników pomiarowych do cieczy, w kształcie cylindra stojącego, w Okręgowym Urzędzie Miar w Gdańsku W artykule omówiono praktyczne sposoby wzorcowania zbiorników pomiarowych do cieczy, posadowionych na stałe, w kształcie cylindra stojącego, metodą wewnętrznego elektrooptycznego pomiaru odległości, za pomocą tachimetru.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Pomiar czasu ekspozycji w miernikach promieniowania rentgenowskiego W artykule opisano problematykę pomiarów przedziałów czasu równych czasowi ekspozycji promieniowania X. Pokazano zależność niepewności pomiaru od metody pomiarowej oraz od sposobu działania źródła promieniowania rentgenowskiego. Przedstawiono wpływ zakresu przedziału czasu mierzonego przez miernik na błąd pomiaru.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Prawna kontrola metrologiczna przeliczników do gazomierzy W artykule poruszono zagadnienie prawnej kontroli metrologicznej przeliczników do gazomierzy. Przedstawiono zmiany, które wniosła ze sobą dyrektywa MID w zakresie wprowadzenia do obrotu tych przyrządów pomiarowych. Opisano zasadę działania oraz rodzaje przeliczników. Dodatkowo podano wymagania, jakie stawiane są przelicznikom podczas procesu legalizacji pierwotnej i opisano sam proces legalizacji.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Centralne laboratorium ochrony radiologicznej: retrospekcja i współczesność Nawiązując do przypadającego w 2017 r. jubileuszu 60-lecia działalności Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej (CLOR) w Warszawie w wywiadzie z dr. Pawłem Krajewskim, dyrektorem CLOR, prezentowane są zagadnienia związane z pracą badawczą i operacyjną tej placówki na przestrzeni lat 1957-2017. Omówiono m.in. opracowane i stosowane w CLOR metody pomiarowe, techniki i technologie oraz skonstruowane w CLOR nowe rodzaje aparatury dozymetrycznej i radiometrycznej, na które uzyskano patenty. Przedstawiono także aktywne uczestnictwo pracowników CLOR w naukowych programach i projektach badawczych krajowych i międzynarodowych. Szczególną uwagę zwrócono na zainicjowaną przez CLOR akcję profilaktyczną, będącą ewenementem na skalę światową, a skierowaną na ochronę ludności, w związku z awarią EJ w Czarnobylu (podanie 18,5 mln Polaków jednorazowej dawki jodu stabilnego, o wielkości zależnej od wieku biorcy). W drugiej części tekstu skoncentrowano się na realizacji zadań, jakie należy podjąć w celu dalszego unowocześnienia systemu Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej w Polsce (BJiOR), w tym wzmocnienia systemu zaplecza merytorycznego Technical Suport Organization (TSO).

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne