PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Warunki do zajęć ruchowych w śląskich przedszkolach Celem pracy jest diagnoza bazy materialnej do zajęć ruchowych oraz sposobu realizacji tych zajęć w przedszkolach śląskich. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego. Materiał stanowią wyniki badań 30 śląskich placówek przedszkolnych. Wyposażenie placówek przedszkolnych oceniono metodą obserwacji, uwzględniając rodzaje ćwiczeń, do których mogą być wykorzystane urządzenia i sprzęt sportowy. Oceny realizacji zajęć ruchowych w przedszkolu dokonano w oparciu o autorski kwestionariusz ankiety, który został skierowany do nauczycieli i dyrektorów przedszkoli. Do analizy zakwalifikowano 60 kwestionariuszy wypełnionych przez nauczycieli, 30 kwestionariuszy wypełnionych przez dyrektorów oraz 30 arkuszy obserwacji. Badania wykazały, iż w śląskich placówkach przedszkolnych organizowane są różne formy zajęć ruchowych, przy czym baza materialna do realizacji tych zajęć jest bardzo słaba. Uzyskane wyniki badań świadczą o ograniczonej częstotliwości zajęć ruchowych, zbyt krótkim czasie ich trwania, braku strojów gimnastycznych dzieci, korzystaniu ze starych przewodników metodycznych, a przede wszystkim o rzadkim wykorzystywaniu przyrządów i urządzeń sportowych. Nie sprzyja to stymulowaniu rozwoju fizycznego i motorycznego dzieci.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o kulturze fizycznej
Trudności w sporządzaniu recepturowych kropli do oczu z cyklosporyną A Cyklosporyna A jest skuteczna w leczeniu wielu chorób oczu, takich jak choroby immunologiczne i zapalne rogówki, spojówki czy naczyniówki. Jest również stosowana w zapobieganiu odrzucenia przeszczepu rogówki i leczeniu zespołu suchego oka. Preferowane jest miejscowe podanie cyklosporyny bezpośrednio do oka, by zmniejszyć ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Ze względu na ograniczoną dostępność gotowych kropli do oczu z cyklosporyną, zwłaszcza w wyższym stężeniu (0,5-2%), w aptekach szpitalnych i ogólnodostępnych sporządzane są recepturowe krople do oczu z wykorzystaniem roztworu do wstrzykiwań lub roztworu doustnego jako źródła cyklosporyny. Niniejszy artykuł stanowi przegląd różnych metod sporządzania recepturowych kropli do oczu z preparatów handlowych cyklosporyny, z omówieniem ich zalet i ograniczeń, jak również zawiera wskazówki dotyczące właściwego postępowania przy sporządzaniu takich kropli.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
PCSK9 – nowe perspektywy farmakoterapii hipolipemizującej u pacjentów z chorobą wieńcową Optymalna terapia hipolipemizująca zmniejsza ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Lekami stosowanymi w Polsce są: statyny, żywice jonowymienne, inhibitory wchłaniania cholesterolu, fibraty i inhibitory proproteinowej konwertazy subtylizyny/keksyny typu 9 (PCSK9). Funkcją PCSK9 jest wiązanie receptorów dla LDL (LDLR) i zmniejszenie ich ilości w błonie komórkowej, głównie hepatocytów oraz w układzie krążenia. Gen kodujący PCSK9 jest zlokalizowany na chromosomie 1p32.3. Dojrzały transkrypt składa się z 12 eksonów, z 692 aminokwasów. PCSK9 syntetyzowany jest w postaci zymogenu i składa się z kilku domen. N-domena jest inhibitorem miejsca katalitycznego powodując, że dojrzałe białko PCSK9 jest katalitycznie obojętne. PCSK9 działa poprzez czynnik transkrypcyjny SREBP-2 – (sterol regulatory element-binding protein-2) białko wiążące sekwencje odpowiedzi na sterole. Jest to mechanizm regulacji poprzez sprzężenie zwrotne. Receptor LDLR (low density lipoprotein receptor) zawiera domenę EGF-A (epidermal growth factor). PCSK9 wiąże się z tym fragmentem LDLR, co prowadzi do jego internalizacji i zatrzymania w komórce, a następnie degradacji w lizosomach. PCSK9 może też wiązać LDLR wewnątrz komórki. Nadekspresja białka PCSK9 prowadzi do zwiększenia degradacji LDLR w lizosomach. Zahamowanie ekspresji genu PCSK9 lub zahamowanie aktywności białka PCSK9 jest celem terapii w leczeniu hipercholesterolemii i jej powikłań. Lekami podawanymi w iniekcjach są małe interferujące RNA (siRNA, small interfering RNA) i przeciwciała monoklonalne. Badania potwierdzają, że zmniejszając aktywność SREBP-2, inhibitory PCSK9 są skuteczne w redukcji stężenia LDL w osoczu, nie tylko zapobiegając degradacji LDLR, ale też zmniejszając wydzielanie samego PCSK9 z wątroby. Znajomość molekularnych podstaw mechanizmu działania PCSK9 i jego inhibitorów wydaje się ważna w praktyce klinicznej, z uwagi na konieczność stosowania tych leków w terapii zaburzeń lipidowych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Aptekarnia – czyli dlaczego nie chcemy opieki farmaceutycznej? Farmaceuta to wykształcony specjalista pracujący nad zapewnieniem swojemu pacjentowi opieki na najwyższym poziomie, dla którego cele biznesowe powinny być wtórne. Dzięki etycznej postawie zgodnym z kodeksem etyki zawody aptekarza, realizowane są założenia opieki farmaceutycznej, będący ważnym elementem procesu optymalizacji użycia leków. Polski farmaceuta, aby rozpocząć sprawowanie opieki farmaceutycznej poprzez realizowanie szerokiego katalogu usług, musi zmienić swoje nastawienie z typowej roli sprzedawcy do roli profesjonalnego doradcy dla pacjenta. Pojęcie: “opieka farmaceutyczna” zwykło się odnosić do rozumienia odpowiedzialnego działania farmaceuty, którego zawodowym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa farmakoterapii i podniesienie jakości życia pacjenta. Proces wdrażania tego rodzaju opieki jest bardzo trudny i to z uwagi na to, że większość polskich aptek od lat 90-tych XX w funkcjonuje głównie jako podmioty biznesowe (zniżki, programy lojalnościowe, akcje marketingowe). Ze względu na to, że rynek apteczny w Polsce stale się rozwija zasadne wydaje się poczynienie refleksji na temat tego, w jaki sposób współczesne polskie apteki uczynić wyjątkowymi placówkami medycznymi, w których pacjent otrzyma nie tylko realizację recepty, ale nade wszystko - merytoryczne wsparcie ze strony farmaceuty, będące specjalistycznym doradztwem w sprawach zdrowia i bezpieczeństwa w przyjmowaniu leków.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Rola agencji HTA w Polsce i na świecie Ocena technologii medycznych (HTA) stanowi podstawę wnioskowania nad zasadnością refundacji określonej technologii medycznej. Polega ona na przeprowadzeniu analiz porównawczych, w których zestawia się istniejący standard opieki zdrowotnej z nową technologią, w celu sprawdzenia jakie korzyści wiążą się z wprowadzeniem finansowania nowej technologii. Na świecie istnieje kilkadziesiąt organów odpowiedzialnych za HTA w różnych krajach. Struktury, funkcje, kompetencje i podejścia poszczególnych agencji HTA różnią się ze względu na różnice w systemach opieki zdrowotnej, a także ze względu na niejednolite struktury polityczne, w których agencje te działają. W niektórych krajach agencje HTA są odpowiedzialne jedynie za proces oceny HTA polegający na przeglądzie dowodów naukowych i syntezie danych, natomiast w innych także za weryfikację i podjęcie decyzji refundacyjnej, w oparciu także m.in. o ograniczenia budżetowe. Niezależnie jednak od struktur i kompetencji agencji HTA w poszczególnych krajach, wprowadzenie HTA jako narzędzia do racjonalnego podejmowania decyzji refundacyjnych w różnych systemach opieki zdrowotnej spowodowało znaczne zmniejszenie obszaru niepewności związanej z ich podejmowaniem. Polska jest przykładem kraju, w którym żaden lek nie jest refundowany bez formalnych procedur. Refundacja leku w nowym wskazaniu medycznym nie jest możliwa bez oceny technologii medycznych. Wzorem innych krajów rozwiniętych Polska w 2005 roku wprowadziła system oceny technologii medycznych (ang. health technology assessment, HTA) do procesu refundacji leków poprzez powołanie Agencji Oceny Technologii Medycznych. Zgodnie z wytycznymi prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) producent leku oprócz analizy problemu decyzyjnego musi przygotować trzy typy analiz: analizę efektywności klinicznej, analizę ekonomiczną oraz analizę wpływu na system ochrony zdrowia.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Hydrodynamika i naprężenia mechaniczne działające na postać leku w farmakopealnym i niekompendialnym badaniu uwalniania Dla doustnych postaci leku uwolnienie substancji czynnej zachodzi na skutek działania czynników fizykochemicznych i oddziaływań mechanicznych występujących w przewodzie pokarmowym człowieka. Różnorodność i zmienność parametrów organizmu ludzkiego została w ostatnich latach lepiej poznana dzięki zaawansowanym metodom badawczym, które pozwoliły na ilościowe opisanie sił i naprężeń mechanicznych występujących w przewodzie pokarmowym. Do poznania wpływu biorównoważnych czynników na postać leku prowadzi się badania uwalniania, które są podstawowym narzędziem do przedklinicznej prognozy zachowania się formulacji w przewodzie pokarmowym, ale też kontroli jakości produktu i weryfikacji wpływu zmian technologii produkcji na postać leku. Niestety w świetle odkryć dotyczących rzeczywistych warunków, występujących w przewodzie pokarmowym, metody kompendialne zdają się nie odzwierciedlać w pełni biorównoważnych czynników hydrodynamicznych i naprężeń mechanicznych. Jest to przyczyną, dla której wyniki tradycyjnych badań uwalniania często nie wykazują różnic pomiędzy formulacjami, które z kolei znacząco inaczej wypadają w badaniach in vivo. Aby umożliwić wykrycie różnic między formulacjami in vitro, konstruuje się symulatory całego przewodu pokarmowego, bądź wybranych jego aspektów. Są to zaawansowane urządzenia, pozwalające na badanie wpływu na postać leku takich czynników jak gradient pH, naprężenia i siły mechaniczne, dozowanie enzymów trawiennych i wiele innych. Działanie niektórych z tych aparatów pozwala na trafną predykcję zachowania leku w warunkach in vivo, co jest niezastąpioną pomocą podczas prac formulacyjnych. W niniejszym artykule przedstawiono mechaniczne i hydrodynamiczne warunki panujące w przewodzie pokarmowym, omówiono parametry hydrodynamiczne najpopularniejszych aparatów do uwalniania i przedstawiono modele przewodu pokarmowego, wybrane pod kątem realizacji biorównoważnych naprężeń mechanicznych i sił ścinających oraz zgniatających.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Fotolabilność substancji leczniczych – przegląd aktualnych badań i strategie postepowania Podstawowa procedura przeprowadzania badań trwałości substancji leczniczych i produktów leczniczych opisana jest w wytycznych Międzynarodowej Rady Harmonizacji Wymagań Technicznych dla Leków Stosowanych u Ludzi, tzn. ICH (ang. International Council on Harmonisation of Technical Requirements for Registration of Pharmaceuticals for Human Use). Wytyczne te nie zawierają jednak szczegółowych procedur i metodologii eksperymentalnej, których należy przestrzegać podczas przeprowadzania testów stresowych, zwłaszcza dotyczących fotostabilności. Na podstawie najnowszego piśmiennictwa naukowego, w pracy przedstawiono testy i różnorodne badania, które dostarczają informacji o fotolabilnych substancjach leczniczych, strukturze i właściwościach produktów ich degradacji, a także różnych strategiach postępowania.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Analiza olejku eterycznego z Galium aparine. Streszczenie Galium aparine L. (przytulia czepna) (Rubiaceae) jest stosowana w medycynie ludowej jako diuretyk i środek łagodzący różne schorzenia skóry. W wyniku dotychczasowych badań stwierdzono, że głównymi związkami ziela są irydoidy, flawonoidy, kwasy fenolowe i fitosterole. Badania naukowe potwierdziły aktywność przeciwdrobnoustrojową, antyoksydacyjną i cytotoksyczną surowca. Celem naszych badań była analiza składników olejku lotnego otrzymanego z rosnącego w Polsce G. aparine. Olejek otrzymano metodą hydrodestylacji w aparacie Derynga, a jego skład analizowano metodą GC-MS. W efekcie otrzymano 0,1 ml olejku (3,33 ml/kg), w którym zidentyfikowano 74 składniki (100%). Dominującymi związkami były: 9-diazo-9H-fluoren (31,93%), który dotąd został wykryty jedynie w Bidens pilosa oraz kwasy palmitynowy i dihomo-γ-linolenowy (8,89%). Związki terpenowe, które stanowiły 22,31% olejku, reprezentowane były przez 15 seskwiterpenów (18,23%), 6 monoterpenów (2,00%) i 1 diterpen (3,08%). Ze względu na wykazaną w licznych pracach aktywność biologiczną, na uwagę zasługują takie składniki olejku, jak: fitol, β-jonon, anetol, spatulenol, α-kadinol, alkohol fenyloetylowy, eugenol, metyloeugenol, α-karwakrol, α-kariofilen, α-terpineol, epitlenek izoaromadendrenu, karwon, linalol, santalol, β-farnezen i eukaliptol. Zawartość oraz skład olejku otrzymanego z analizowanego przez nas surowca wskazuje, że może być jedną z istotnych frakcji czynnych surowca i częściowo uzasadniać tradycyjne zastosowanie G. aparine.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Rola preparatów osłonowych w farmakoterapii – ocena świadomości pacjentów PRZEDMIOT BADAŃ: Stosowanie każdego rodzaju leków wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. W świetle rosnącego spożycia leków przeciwbólowych i antybiotyków konieczne staje się stosowanie właściwych strategii ochronnych, zapobiegających ubocznym skutkom działania tych leków. CEL BADAŃ: Celem pracy jest zbadanie wiedzy pacjentów na temat preparatów osłonowych, w szczególności leków zmniejszających produkcję kwasu solnego z grupy inhibitorów pompy protonowej oraz probiotyków. MATERIAŁ I METODY: Badanie przeprowadzono od października 2018 do lutego 2019 na losowej grupie 582 mieszkańców Polski za pomocą autorskiego, anonimowego kwestionariusza ankiety. Analizę statystyczną zebranego materiału, wykonano za pomocą programu Microsoft Excel 2010. WYNIKI: W badaniu 94,5% ankietowanych zadeklarowało, że rozumie pojęcie preparatu osłonowego. Duży odsetek grupy badanej wiąże je jedynie z antybiotykoterapią, nie mając świadomości szerszego znaczenia tego pojęcia. 82,0% respondentów uważa, że zna pojęcie probiotyku, jednak aż 64,6% z nich niewłaściwie zastosowałoby probiotyk jako osłonę żołądka. Niespełna 50,0% osób ma świadomość konieczności ochrony żołądka przy przewlekłej terapii lekami z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. WNIOSKI: Przeprowadzone badanie wykazało, że ankietowani posiadają podstawową wiedzę na temat preparatów osłonowych jednak nie jest ona wystarczająca, by w każdym przypadku zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Konieczne jest zatem edukacja pacjentów poprzez wdrożenie szeroko dyskutowanej obecnie Opieki Farmaceutycznej.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Rdzeniowy zanik mięśni – onasemnogene abeparvovec i inne opcje terapeutyczne Rdzeniowy zanik mięśni (SMA) jest neurodegeneracyjną chorobą genetyczną, charakteryzującą się obumieraniem neuronów ruchowych. Przyczyną SMA są mutacje w genie SMN1, które skutkują niedoborem białka SMN. Niegdyś SMA uważane było za chorobę nieuleczalną, a terapia sprowadzała się do leczenia objawowego. Jednak obecnie dostępne są leki, które skutecznie hamują rozwój choroby, a wręcz dają nadzieję na jej wyleczenie. Ich mechanizm działania polega na dostarczeniu funkcjonalnej kopii genu SMN1, lub na zmodyfikowaniu składania transkryptu SMN2. Funkcjonalną kopię genu SMN1 dostarcza preparat onasemnogene abeparvovec (Zolgensma). Lek zawiera sekwencje cDNA, które odpowiadają prawidłowemu genowi SMN1 i podawany jest z wykorzystaniem kapsydu wirusa AAV9 jako nośnika w pojedynczej infuzji dożylnej. Leczeniem mogą być objęte dzieci do 2 roku życia. Obecnie lek zarejestrowany jest jedynie w USA, zaś koszt terapii przekracza 2 mln złotych. Gen SMN2 posiada sekwencję niemal identyczną z genem SMN1, jednak w wyniku alternatywnego składania pierwotnego transkryptu mRNA tego genu powstaje tylko ok. 10% funkcjonalnego białka SMN. Modyfikacja składania transkryptu genu SMN2 przez preparat nusinersen (Spinraza), zwiększa poziom funkcjonalnego białka SMN u leczonych nim chorych. Preparat podawany jest dooponowo. Leczenie możliwe jest zarówno w USA jak i na terenie Europy. Ponadto, testowane są również drobnocząsteczkowe leki o podobnym mechanizmie działania – risdiplam oraz branaplam. Stymulacja wzrostu mięśni oraz nasilenie ich kurczliwości stanowi również element terapii łagodzącej objawy choroby. Obecnie w fazie badań są trzy obiecujące związki: SRK-015, będący inhibitorem miostatyny, oraz reldesemtiv (CK-2127107) i tirasemtiv (CK-2127107), które są szybkimi aktywatorami troponiny. Wczesna diagnoza i podjęcie leczenia daje szansę na zahamowanie rozwoju SMA i tym samym utrzymanie sprawności motorycznej pacjenta oraz przedłużenie jego życia.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
WPŁYW NOWEJ USTAWY O PRODUKTACH KOSMETYCZNYCH NA POPRAWĘ BEZPIECZEŃSTWA ICH STOSOWANIA Produkty kosmetyczne znajdują się w pierwszej trójce kategorii produktów kojarzonych z zakupami dokonywanymi w aptece. Wynika to przede wszystkim z wysokiego poziomu zaufania do produktów kupowanych w aptece i przekonania, że produkt apteczny jest produktem bezpiecznym. W rzeczywistości wymagania dotyczące bezpieczeństwa kosmetyków są takie same dla produktów sprzedawanych w aptekach, jak i w każdym innym miejscu. Niejednokrotnie pacjenci kupujący kosmetyki w aptece nie mają także świadomości, że ta kategoria produktów uregulowana jest w odmienny sposób od produktów leczniczych, czy wyrobów medycznych. Warto, by w sytuacji, gdy pacjenci mający wątpliwości co do bezpieczeństwa zastosowanego produktu, mogli uzyskać od farmaceuty informacje, w jaki sposób i do kogo należy zgłosić działanie niepożądane kosmetyku. Niniejsze opracowanie analizuje nową ustawę o produktach kosmetycznych, która weszła w życie 1 stycznia 2019 r. Zawiera ona zapisy, które mają stanowić narzędzie do skutecznego egzekwowania od podmiotów wprowadzających produkty kosmetyczne do obrotu, przestrzegania przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Zmiana kategorii dostępności produktów leczniczych na polskim rynku farmaceutycznym W ostatnim czasie obserwujemy, że na rynku farmaceutycznym coraz więcej produktów leczniczych - będących dostępnych dotychczas na receptę - trafia do sprzedaży odręcznej. Stwarza to możliwość reklamy produktu, co przekłada się na wzrost sprzedaży i korzyści finansowe dla producenta. Zwiększenie dostępności leków OTC sprzyja samoleczeniu pacjentów, a jednocześnie pozwala na obniżenie publicznych wydatków na ochronę zdrowia w Polsce. Przez switch (ang. zmieniać) rozumie się zmianę kategorii dostępności produktu leczniczego z Rp na OTC. Akty prawne regulują sposób kwalifikacji produktów leczniczych do danej kategorii dostępności. Kategoria dostępności produktu leczniczego jest określona w pozwoleniu na dopuszczenie do obrotu. Podmiot odpowiedzialny może złożyć wniosek o zmianę kategorii dostępności produktu leczniczego do Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. W ostatnich latach kilkanaście produktów leczniczych Rp zmieniło swoją kategorię dostępności na OTC. Switch produktów leczniczych nierzadko budzi obawy i kontrowersje w środowisku lekarzy i farmaceutów. Każdy produkt leczniczy wykazuje działania niepożądane oraz może wchodzić w interakcje z żywnością oraz innymi stosowanymi przez pacjenta lekami. Zwiększona dostępność produktu poprzez zmianę kategorii dostępności na OTC może zwiększyć ryzyko nadużywania leku przez pacjentów. Pojawia się również ryzyko użycia leku niezgodnie ze wskazaniem terapeutycznym bądź ryzyko stosowania produktu przez zbyt długi okres czasu. Nad zasadnością użycia danego produktu OTC powinien czuwać farmaceuta wydający lek z apteki. Możliwość wykupywania produktów leczniczych bez recepty lekarskiej pozwala zmniejszyć publiczne wydatki na ochronę zdrowia w Polsce. Jednak niezbędnym elementem odpowiedzialnego samoleczenia jest edukacja zdrowotna pacjentów, w którą powinni być zaangażowani zarówno lekarze jak i farmaceuci.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
„Konopie medyczne – kompendium wiedzy farmaceuty” – komentarz praktyczny w zakresie receptury aptecznej Konopie medyczne to nowy temat dla polskich farmaceutów. Do tej pory wiedza na temat ich właściwości, efektów terapeutycznych lub postaci leków z nich przygotowanych nie była niezbędna w praktyce farmaceutycznej. Wiedza o właściwościach konopi w postaci suszu jako surowca farmaceutycznego jest niezbędna do prawidłowego przygotowania przepisanego leku. Publikacje i wytyczne z zakresu farmacji stosowanej pozwalają unikać błędów i przygotowywać leki odpowiedniej jakości. Celem tego artykułu było przedstawienie komentarzy, do wcześniej opublikowanego artykułu „Konopie medyczne – kompendium wiedzy farmaceuty”, zawierającego szereg praktycznych wskazówek, które mogą być przydatne dla farmaceutów przygotowujących leki z suszu konopi medycznych lub planujących podjąć się tego zadania.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Piękno w tabletce – wiedza społeczeństwa na temat nutraceutyków PRZEDMIOT BADAŃ: Nutrikosmetyki zawierają związki witaminowe, mineralne i biologicznie aktywne, które wpływają korzystnie na wygląd skóry, paznokci i włosów. Stale rosnąca konsumpcja suplementów diety, w tym preparatów poprawiających kondycję skóry włosów i paznokci sprzyja powstawaniu nowych preparatów, jednak nie zwiększa to świadomości społeczeństwa w zakresie stosowanych produktów. CEL BADAŃ: Celem badania była weryfikacja wiedzy pacjentów na temat zażywanych suplementów diety, ze szczególnym uwzględnieniem preparatów poprawiających kondycję skóry, włosów i paznokci, a także określenie czynników, determinujących wybór określonego preparatu. MATERIAŁY I METODY: Badanie prowadzono od grudnia 2019 do kwietnia 2020 roku z udziałem losowej grupy 170 respondentów, za pomocą autorskiego, anonimowego kwestionariusza zawierającego 33 pytania. WYNIKI: Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, iż 95% respondentów zna definicję suplementu diety, jednak tylko 46,5% ankietowanych wie, że są one przeznaczone dla osób zdrowych, 1/3 respondentów podczas wyboru preparatu nie zwraca uwagi czy jest on lekiem czy suplementem diety, a 40% badanych nie ma świadomości różnic wynikających z odmiennej rejestracji obu preparatów. Ponad 70% badanych kupuje suplementy diety w aptece, jednak z fachowej porady farmaceuty korzysta jedynie ¼ respondentów. Niemal 40% ankietowanych stosuje jednocześnie dwa lub więcej suplementów diety, nie będąc świadomymi możliwości przedawkowania substancji czynnych zawartych w przyjmowanych preparatach. Jedynie połowa badanych jest zadowolona z efektów osiągniętych dzięki stosowaniu suplementów diety poprawiających kondycję skóry, włosów i paznokci. WNIOSKI: Respondenci posiadają podstawową wiedzę na temat stosowanych suplementów diety, jednak konieczna jest stała edukacja społeczeństwa w zakresie specjalistycznej wiedzy dotyczącej jakości i sposobu przyjmowania suplementów diety.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne
Suplementacja żelaza – preparaty nowej generacji Żelazo jest jednym z kluczowych metali niezbędnych do utrzymania prawidłowego metabolizmu człowieka. Brak lub niewłaściwa biodystrybucja żelaza prowadzi do układowej niewydolności organizmu i/lub efektów toksycznych, będących przyczyną przewlekłych procesów degeneracyjnych. Każda interwencja w homeostazę żelaza, ze względu na możliwość wystąpienia efektów toksycznych, musi być wsparta diagnostycznie. Artykuł nakreśla mechanizmy odpowiedzialne za homeostazę żelaza w organizmie człowieka. Na bazie tego opisu omówiono możliwości suplementacji żelaza z zastosowaniem dostępnych na rynku preparatów. Na zakończenie przedstawiono dwa, oparte na liposomach, preparaty nowej generacji (SiderAL® i FELIP®), które charakteryzują się wysoką biodostępnością żelaza oraz zredukowanymi działaniami niepożądanymi dla pacjenta.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki farmaceutyczne