PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Rola tańca ludowego w kształtowaniu tożsamości regionalnej na przykładzie Gminy Mogilany Czasy świetności tańca ludowego już dawno minęły, ale pomimo tego może on stanowić istotny czynnik w kształtowaniu współczesnej tzw. tożsamości regionalnej. Szczególnie widoczne to jest na przykładzie Gminy Mogilany, gdzie od wielu lat z dużym powodzeniem działa Zespół Regionalny „Mogilanie” kultywujący tradycje Krakowiaków Zachodnich. Przeprowadzone badania jednoznacznie pokazały, że aktywne uczestnictwo w działalności artystycznej zespołu regionalne go ma swoje przełożenie na świadomość poczucia odrębności lokal nej. Zdecydowanie inaczej wygląda sytuacja w przypadku młodzieży, która nie wykazuje zainteresowania kulturą ludową, pomimo niskie go stanu wiedzy o niej. Rozwiązaniem tego stanu rzeczy jest wczesne wprowadzenie dzieci w krąg kultury ich regionu, co najlepiej obrazują wyniki z ankiet przeprowadzonych na tej grupie wiekowej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Nowe źródła wzrostu gospodarczego Chin: wiedza i innowacje Artykuł dotyczy nowych sił określających rolę innowacji w chińskiej transformacji gospodarczej. W dłuższym okresie wiedza i innowacje odgrywają kluczową rolę we wspieraniu konkurencyjności i wzrostu gospodarczego. Nowa gospodarka opiera się na szybkim wdrażaniu, rozpowszechnianiu i wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), co znacznie obniża koszty produkcji i zwiększa produktywność. W dzisiejszych czasach Chiny mniej koncentrują się na szybkim wzroście gospodarczym i kładą nacisk na wysoką jakość i trwałość tego wzrostu. Strategiczny plan Made In China 2025 wymaga przełomowych rozwiązań w kluczowych technologiach, a także poprawy jakości i wydajności. Wdrażanie strategii rozwoju opartej na innowacjach ma na celu modernizację tradycyjnych gałęzi przemysłu i określenie branż strategicznych, aby zapewnić konkurencyjność chińskiego sektora produkcyjnego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Kultura ludowa jako wspólny przedmiot zainteresowań polskich i ukraińskich twórców oraz badaczy we Lwowie na przełomie XIX i XX wieku Szkic jest próbą zrekonstruowania polsko-ukraińskich dyskusji o literaturze we Lwowie, uwzględniających obecność kultury ludowej w twórczości. Ma charakter historyczno-przeglądowy, zastosowano w nim również metodę porównawczą. Fascynacja ludowością z jednej strony jednoczyła polskich i ukraińskich intelektualistów, zaś z drugiej niejednokrotnie była powodem sporów wewnątrz tych środowisk. Teksty krytyczno-literackie o tematyce ludowej, ukazujące się na łamach wybranej prasy lwowskiej na przełomie XIX i XX wieku, są świadectwem aktywnej współpracy intelektualnej Polaków i Ukraińców, a także wzajemnego zainteresowania rozwojem kultury sąsiada.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Projekt „Jakość i styl życia oraz plany życiowe i tożsamość mieszkańców pogranicza polsko-czeskiego po przyjęciu Polski i Czech do Unii Europejskiej” Artykuł prezentuje projekt realizowany przez uczelnie partnerskie w Polsce (Opole) i Republice Czeskiej (Hawirzów) dotyczący jakości i stylu życia oraz planów życiowych i tożsamości mieszkańców pogranicza polsko-czeskiego po przyjęciu Polski i Czech do Unii Europejskiej. Przedstawiono cele projektu, założenia metodologiczne, wybrane wyniki badań, charakteryzujące cztery kategorie badawcze: jakość i styl życia, plany życiowe i tożsamość mieszkańców pogranicza z perspektywy potencjału społeczno-kulturalnego pogranicza, przyjęcia Polski i Czech do EU, perspektywy pogranicza oraz edukacji międzykulturowej. Badania sondażowe przeprowadzono po stronie polskiej w Euroregionie Pradziad, po stronie czeskiej w Euroregionie Beskidy na łącznej próbie 615 uczniów i 502 studentów. Pozwoliły one na postawienie diagnozy dotyczącej badanych problemów i określenie uwarunkowań badanych kategorii.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
The Front Runner Patricii Nell Warren. Coming out, czyli zwycięstwo i koniec tragedii W niniejszym artykule chciałbym przybliżyć czytelnikom nieznaną w naszym regionie anglojęzyczną twórczość Patricii Nell Warren na przykładzie jej najbardziej znanego utworu The Front Runner (1974), powieści, w której autorka porusza kwestie homofobii i mizoginii w sporcie, jak również różne doświadczenia ujawniania homo-seksualnej orientacji dwóch pokoleń mężczyzn. Biorąc pod uwagę koncepcję potrójnej mimesis Paula Ricoeura, skupię się na relacji między własnym doświadczeniem autorki a narracyjną problematyką powieści, jak również wieloznaczną recepcją utworu wśród przedstawicieli społeczności LGBTQ+. Pragnę pokazać, że w kontekście amerykańskim The Front Runner może pełnić rolę tekstu kultury i medium pamięci, a dla nowych europejskich czytelników stanowić potencjalne źródło pamięci protetycznej, dostarczające literacką reprezentację doświadczenia ujawnienia orientacji homoseksualnej i zmieniających się postaw społecznych wobec niebinarnych ról płciowych i nieheteroseksualności zaraz po zamieszkach w Stonewall i przed epidemią AIDS. Pragnę też zauważyć, że zapoznanie polskich czytelników z prozą Warren może stać się impulsem do queerowej reinterpretacji wcześniejszej poezji autorki Tragedii pszczół.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Stan i potrzeby badań nad tradycyjnym budownictwem chłopskim w muzeach (na przykładzie łódzkiego ośrodka etnograficznego i wybranych placówek z terenu Polski środkowej) Niniejszy artykuł jest próbą podjęcia zagadnienia potrzeby i znaczenia badań terenowych prowadzonych przez placówki muzealne, które poświęcone są problematyce tradycyjnego budownictwa chłopskiego. W jego ramach dokonano przeglądu prac badawczych podjętych na obszarze Polski środkowej na przestrzeni XX stulecia. Szczególną uwagę skupiono na badaniach terenowych zrealizowanych z ramienia Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi w Stobiecku Miejskim (dziś część miasta Radomska) oraz w wybranych wsiach regionu łęczyckiego. Ich rezultaty przyczyniły się bowiem do powstania w pierwszych dekadach XXI wieku dwóch placówek tj. Zagrody Tatarskiej oraz Łęczyckiej Zagrody Chłopskiej stanowiących odpowiednio część Muzeum Regionalnego im. Stanisława Sankowskiego w Radomsku oraz Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. W ramach opracowania spróbowano udzielić odpowiedzi na pytanie, czy aktualnie zasadne jest prowadzenie etnograficznych badań terenowych z ramienia placówek muzealnych nad budownictwem wiejskim wzniesionym po II wojnie światowej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Stereotypowe poglądy na temat narodów Grupy Wyszehradzkiej w przysłowiach i wyrażeniach przysłowiowych W artykule przedstawione zostały przysłowia i wyrażenia przysło- wiowe, których tematem są narody Grupy Wyszehradzkiej. Przy- słowia i wyrażenia przysłowiowe zostały opisane tematycznie (każ- da narodowość osobno), a wśród analizowanych tekstów są nie tylko przysłowia, ale także gatunki pokrewne (zwłaszcza współ- czesne): zdania osobne, slogany, hasła reklamowe, cytaty. Wymie- nione przysłowia opisane zostały w kontekście stereotypowych poglądów na temat sąsiadujących ze sobą krajów. Celem artyku- łu jest próba odpowiedzi na pytanie czy wyrażone w przysłowiach (często z wielowiekowym rodowodem) stereotypy można uzna- wać za aktualne i czy mogą one odzwierciedlać rzeczywiste relacje międzynarodowe.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Poetyckie symfonie Karola Wojtyły Tematem artykułu jest cykl Symphonie – Scalenia zawarty w juwenilnym tomie poezji Karola Wojtyły zatytułowanym Psałterz Dawidów (Księga Słowiańska). Autorka, koncentrując się na semantyce terminu „symfonia” użytego przez młodego poetę w kontekście genologicznym, wskazuje na tradycje literackie, z których można wywieść koncepcję łączenia gatunków literackich i muzycznych, zwłaszcza na romantyczną correspondance des arts. Idąc tym tropem, pokazuje, że poemat Mοuσικη [Mousike] można czytać jako literacki odpowiednik allegra sonatowego. Przede wszystkim interesuje ją jednak sama idea „symfoniczności” w ujęciu Wojtyły, która ewoluowała w późniejszej myśli o muzyce Jana Pawła II. W uprzywilejowaniu przez Papieża sztuki dźwięków jako mistycznej „mowy bez słów” pozwalającej na harmonijne połączenie wymiaru ludzkiego z Boskim, autorka dostrzega przetworzenie młodzieńczej idei „symfoniczności” pojmowanej w kategoriach mediacyjnych (jako „scalanie”, „uzgadnianie”, „łączenie”).

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Działalność duszpasterska arcybiskupa Sawy (Sowietowa) i biskupa Mateusza (Siemaszki) jako ordynariuszy uchodźców polskich wyznania prawosławnego w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Po zakończeniu II wojny światowej kilka tysięcy polskich obywateli wyznania prawosławnego osiedliło się w Wielkiej Brytanii. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na emigracji starał się udzielać im opieki duszpasterskiej, którą zapewniali dwaj polscy biskupi (arcybiskup Sawa i biskup Mateusz). W pierwszych latach powojennych w Wielkiej Brytanii powstał Polski Kościół Prawosławny, który skupiał kilka tysięcy wiernych i podlegał jurysdykcji Patriarchatu Konstantynopola. Ortodoksyjni emigranci funkcjonowali w izolacji od Kościoła prawosławnego w Polsce. Polskie wspólnoty prawosławne w Wielkiej Brytanii znane były z różnorodności narodowościowej. Większość wyznawców stanowili Białorusini i Ukraińcy. Wspomniana różnorodność narodowościowa często była źródłem nieporozumień i konfliktów między wiernymi i duchowieństwem.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Epistemologiczne i etyczne aspekty teorii relacji osobowych w Elementarzu metafizyki Mieczysława Gogacza Profesor Mieczysław Gogacz uważa, że własności transcendentalne, przejawiające akt istnienia bytu, są podstawą jedynych realnych relacji, które byt osobowy nawiązuje z innymi bytami. Można więc powiedzieć – korzystając ze znanej formuły Leibniza – że transcendentalia są oknami i drzwiami bytu, gdy „okna” uznamy za poznawanie, a „drzwi” – za działanie. Sposobem, w jaki się to dokonuje są relacje istnieniowe, czyli takie relacje, które według Autora Elementarza metafizyki są wyznaczane przez własności transcendentalne: miłość budująca się na realności (res), wiara wyznaczana przez własność prawdy (verum) oraz nadzieja, której fundamentem jest transcendentalna własność dobra (bonum). To ujęcie ma swoje konsekwencje przede wszystkim w antropologii filozoficznej, którą Gogacz uważa za metafizykę człowieka, ale także w teorii poznania i w etyce, na co chcielibyśmy zwrócić uwagę w tym artykule.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Amor sapientiae w itinerarium duchowym św. Augustyna Artykuł ukazuje najbardziej charakterystyczne elementy nauczania św. Augustyna na temat amor sapientiae. Stanowi on syntetyczną analizę opartą na wypowiedziach z całego życia myśliciela z Tagasty. Opracowanie to kreśli zarazem główne rysy Augustyńskiego itinerarium duchowego. Augustyn był głęboko przekonany, że to sama opatrzność Boża nie tylko przyprowadziła go do philospophie portus, ale i rozpaliła duszę wielką miłością do mądrości. U początku umiłowania mądrości przez Augustyna stoi przeczytany w dziewiętnastym roku życia dialog Cycerona Hortensjusz. O ile amor sapientiae wprowadził Augustyna najpierw w krainę filozofii, tak od momentu nawrócenia i przyjęcia chrztu jego poszukiwania mądrości będą oparte głównie na powadze Pisma Świętego i autorytecie wiary Kościoła. Stąd augustyński amor sapientiae ma wymiar filozoficzny, teologiczny i mistyczny. Tak jak mądrość jest dla św. Augustyna wiedzą spraw ludzkich i boskich, intelektualnym poznaniem spraw wiecznych, najwyższą światłością czy prawdą, tak również droga do niej prowadzi tak przez poznanie, jak i umiłowanie. Ukoronowaniem augustyńskich poszukiwań mądrości jest dotarcie do samego Boga, Mądrości, która jest wcielonym Synem Bożym, Jezusem Chrystusem. Tak jak wielkiemu myślicielowi z Samos, Pitagorasowi, tak również myślicielowi z Tagasty, Augustynowi, w pełni przysługuje tytuł miłośnik mądrości (amator sapientiae).

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Nauczanie religii w szkołach ponadpodstawowych szansą na dotarcie do młodych z orędziem Jezusa? Katecheza prowadzona w szkołach średnich przeżywa kryzys, którego objawem jest rezygnacja uczniów z udziału w zajęciach. Współczesny uczeń, który zanurzony w świecie mass mediów ma problemy z budowaniem relacji, jest równocześnie przeładowany obowiązkami oraz coraz mniej zdolny i chętny praktykować swoją wiarę. Jest wiele powodów takiego stanu rzeczy, od uwarunkowań społecznych (ilość nauki, praca młodzieży), przez brak świadectwa osób wierzących, do kwestii ideologicznych, które wpływają na młodego człowieka. Wszystko to powoduje, że owocna katecheza i przekaz wiary za jej pośrednictwem stają się większym wyzwaniem niż kiedykolwiek wcześniej. Różnorodność stosowanych metod, odwołania do Pisma Świętego, środki audiowizualne, organizacja rekolekcji dla młodzieży, a przede wszystkim osobowość i świadectwo życia katechety oraz czas, jaki poświęca uczniom, stają się szansą na obudzenie lub przekazanie wiary w ramach szeroko pojętej katechezy szkolnej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Język ubioru w kongijskim ruchu SAPE i jak można go rozumieć Celem artykułu jest wskazanie historycznych, kulturowych, ideowych i psychospołecznych podstaw Ruchu SAPE (Société des Ambianceurs et des Personnes Élegantés), jednego z najbardziej charakterystycznych i trwałych fenomenów występujących w Kongu-Brazzaville i w Demokratycznej Republice Konga. Sapeurs manifestują swój światopogląd, pragnienia i potrzeby poprzez ubiór i praktyki z nim związane. Mają one charakter rytualny, wspólnotowy, kompensacyjny i eskapistyczny. Język ubioru w SAPE jest specyficznym, w dużej mierze ikonicznym, systemem komunikacyjnym. Staje się on względnie zrozumiały tylko w kontekście realiów historycznych, społecznych i politycznych obu państw, przy zastosowaniu klucza semiotycznego odnoszącego się do języka mody.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Wizja miłości w odnalezionym młodzieńczym utworze Karola Wojtyły Wciąż jestem na tym samym brzegu Nieznany utwór Wciąż jestem na tym samym brzegu został odnaleziony podczas prac badawczych nad krytycznym wydaniem pism literackich Karola Wojtyły – Jana Pawła II w Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie pod koniec 2016 roku. Tekst powstał, najprawdopodobniej, między lutym 1941 (data śmierci ojca Wojtyły) a październikiem 1942, kiedy młody Karol, jako kleryk zakonspirowanego Seminarium Archidiecezji Krakowskiej, podjął decyzję rozpoczęcia studiów na tajnych kompletach Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest to jedyny w twórczości Karola Wojtyły utwór podejmujący temat wewnętrznych zmagań bohatera między miłością do kobiety a oblubieńczą miłością do Boga. Można w nim odczytać podstawowe zręby koncepcji miłości, które Papież będzie rozwijał dalej w swej filozofii (Miłość i odpowiedzialność), teologii (Teologia ciała) i twórczości literackiej (m.in. w wierszach mistycznych oraz w dramatach Przed sklepem jubilera i Promieniowanie ojcostwa).

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
When I Fall in Love with Machine. O tożsamości kulturowej Tajwańczyków w epoce postmediów, cyberfizycznej kultury przemysłowej i wojen technologicznych oraz roli, jaką odgrywa działalność artystyczna w jej wytwarzaniu Artykuł należy traktować jako wielogłosowy, dynamiczny i nieskończony (in progress) model relacji, które łączą̨ (mogłyby łączyć́) choreograficzny klip tajwańskiej grupy tanecznej Huang Yi Studio +, powstanie nowej fabryki Daimlera w Sindelfingen i nagłe przyspieszenie prac nad umową inwestycyjną między Chinami i Unią Europejską pod koniec 2020 roku. Zawieszonemu w sieci innych zdarzeń, ponad trzyminutowemu nagraniu autorstwa studio Huang Yi zadaję pytanie: Czym jest tożsamość kulturowa Tajwańczyków w epoce postmediów, cyber-fizycznej kultury przemysłowej oraz wojen technologicznych oraz jaką rolę odgrywa działalność artystyczna w jej wytwarzaniu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Ikony doby baroku na Podlasiu. Rekonesans Ikony na Podlasiu należą do najciekawszych zjawisk kulturowych, ale ich dzieje nie są do dziś zbadane. W artykule zostały omówione dzieła okresu baroku. Większość z nich najprawdopodobniej było przeznaczonych dla cerkwi unickich. Autorka omawia kilka z tych ikon.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Autentyzm versus udostępnienie. Granice kompromisów w konserwacji byłego obozu Auschwitz-Birkenau Zachowanie terenu Auschwitz-Birkenau pozwala chronić pamięć zachowaną w obiektach historycznych. Znaczenie pozostałości po Auschwitz tkwi w ich autentyczności, która ucieleśnia przede wszystkim wartości dokumentalne i emocjonalne. Wartości te, w połączeniu z autentycznym charakterem formy, przestrzeni i treści, przywołują potrzebę specjalnej ochrony. Dlatego zachowanie tego wyjątkowego miejsca wymaga szczególnych zasad, odpowiedniej metodologii, wrażliwości, a przede wszystkim - najwyższych standardów etycznych. Ponieważ Auschwitz-Birkenau jest nie tylko miejscem historycznym, ale także muzeum, pomnikiem, a przede wszystkim cmentarzem, wywołuje potrzebę dostępności. Przybywający z całego świata z przyczyn rodzinnych, historycznych i edukacyjnych goście poszukują prawdy reprezentowanej przez oryginalne przedmioty i pragną doświadczać autentyczności, aby być w stanie zrozumieć mające tu miejsce wydarzenia. W jaki sposób można osiągnąć kompromis pomiędzy autentycznością i dostępnością miejsca? Zespół konserwatorski Auschwitz-Birkenau Memorial codziennie zajmuje się tym dylematem, rozważając różne argumenty i podejmując trudne decyzje. Rezultaty ich wysiłków można zilustrować studiami przypadku, w tym zachowaniem dwóch bloków w byłym Auschwitz I, pracami konserwatorskimi wykonywanymi wraz z adaptacją bloku 27 na potrzeby wystawy Shoah, a także, co nie mniej ważne, pracami na ceglanych barakach byłego KL Auschwitz II-Birkenau.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Rola religii w życiu współczesnych społeczeństw w ujęciu przedstawicieli Ośrodka Myśli Politycznej Artykuł jest poświęcony zagadnieniu roli religii w życiu współczesnych społeczeństw w ujęciu wybranych autorów publikujących w Ośrodku Myśli Politycznej. Religia stanowi dla nich niezbędny dla państwa fundament aksjologiczny, wokół którego możliwe jest zbudowanie wspólnoty obywatelskiej. Zapewnia ona państwu wartości potrzebne do prawidłowego funkcjonowania, których jego instytucje same nie są w stanie wytworzyć. Odniesienie do transcendencji pozwala ponadto na pogłębioną interpretację losów danego społeczeństwa na przestrzeni dziejów. Współcześnie chrześcijaństwo stanowi jedyną liczącą się alternatywę dla dominujących w świecie zachodnim prądów liberalnych. Zapewnia ponadto ciągłość między europejskim dziedzictwem kulturowym a współczesnością. Poglądy omawianych autorów sytuują się w ramach nurtu konserwatywnego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Malinowski w „Żółtym Prostokącie”, czyli po co nam antropologia? O interpretacji dzieł antropologicznych w pismach popularnonaukowych Artykuł ogniskuje się wokół zagadnień badań antropologicznych Bronisława Malinowskiego i ogólnego celu antropologii jako nauki, zestawiając je z problemem upraszczania idei antropologicznych przez media popularne oraz ich głównych odbiorców (widzów i czytelników). W pracy omawiany jest problem turystyki pod kątem głównych powodów, dla których ludzie podróżują w miejsca nieznane, a także kryzys w mediach popularnych (programach turystycznych, czasopismach popularnonaukowych oraz w literaturze podróżniczej). Współcześnie postulaty Malinowskiego, by zrozumieć inną kulturę, sprowadzane bywają do ekspozycji jaskrawych różnic przy równoczesnym zaprezentowaniu ich w formie stylizowanej na fachowy dyskurs naukowy. Według autorki owo przesunięcie znaczenia powoduje skupienie się przez odbiorców na powierzchownym, tanim orientalizmie i egzotyce. Dzieje się tak, ponieważ wielu współczesnych podróżników i odbiorców mediów realizuje schemat Baumanowskiego „ponowoczesnego turysty”, który w czasie podróży poszukuje z góry określonych, wręcz stereotypowych zjawisk i nie wiąże ich z intensywnym poznaniem nowej kultury oraz jej członków. Zagadnienia te prowadzą do pytania: czy główne cele antropologii są wciąż aktualne?

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Działalność muzyczna Leona Kubicy na Śląsku Opolskim Niniejszy artykuł poświęcony jest życiu i muzycznej działalności Leona Kubicy, cenionego w okresie międzywojennym muzyka kościelnego ze Śląska Opolskiego. Był on uczniem Tomasza Cieplika, następnie zaś kontynuował naukę w Szkole Muzyki Religijnej w Ratyzbonie. W tym też czasie stał się znanym i cenionym kompozytorem. Jego dzieła wykonywane były przez liczne polskie chóry na terenie Śląska Opolskiego. Również sam Kubica był czynnym działaczem polskiego środowiska w Rzeszy Niemieckiej i dyrygował szeregiem zespołów. Zaangażowanie to przyczyniło się do jego początkowego uwięzienia w obozie koncentracyjnym w Buchenwaldzie, a następnie wysłania go na front wschodni, gdzie zginął. Najnowsze badania oparte na prasie, spuściźnie kompozytora przechowywanej w zbiorach rodziny oraz na dokumentach z archiwów państwowych pozwoliły na przedstawienie nowych informacji do biografii Leona Kubicy, a także jego działalności muzycznej w środowisku polskim na terenie Śląska Opolskiego oraz listy wykonań jego dzieł do 1939 r. W ostatniej części rozważań przedstawiona została analiza Mszy polskiej, najbardziej znanej z jego kompozycji.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Trzynastowieczna tradycja mistyczna w barokowym obrazie Adoracji ran Chrystusa przez zakonnice reguły św. Benedykta z klasztoru Panien Benedyktynek w Przemyślu W klasztorze Panien Benedyktynek w Przemyślu znajduje się siedemnastowieczny obraz ukazujący adorację Chrystusa przez zakonnice reguły św. Benedykta. Przedstawienie to reprezentuje ducha mistyki pasyjnej. W XIII wieku nabożeństwo do człowieczeństwa Jezusa stawało się coraz bardziej powszechne, szczególnie w Niemczech. Prymat miłości w kontemplacji był cechą charakterystyczną tej mistyki oblubieńczej, zwanej też miłosną. W XVII wieku, w czasie kiedy powstał obraz, duchowość pasyjna kontynuowała myśl średniowieczną i oparta była w wielkiej mierze na tekstach objawień średniowiecznych wizjonerek, szczególnie św. Mechtyldy z Heckeborn i św. Gertrudy Wielkiej. Ogromną rolę w rozwoju kultu Męki Chrystusa i Jego Serca na ziemiach polskich odegrali wówczas ksieni benedyktynek chełmińskich Magdalena Mortęska i jezuita Kasper Drużbicki. Ukazane na obrazie zakonnice, poprzez zróżnicowany czas i miejsce życia, reprezentują także wielowiekową tradycję i historię zakonu benedyktynek i monastycyzmu benedyktyńskiego. 

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii
Motyw podróży i drogi jako elementy śląskiego folkloru narracyjnego na przykładzie podań ludowych z terenu Siemianowic Śląskich Artykuł prezentuje refleksję na temat kontekstów podróży i drogi występujących w śląskim folklorze narracyjnym. Problem został omówiony w oparciu o podania ludowe z terytorium Siemianowic Śląskich. Autor przedstawił specyfikę śląskiego folkloru, na podstawie której omówił występowanie wątku podróży i drogi w powiązaniu z wymiarami: symbolicznym, komunikacyjnym, pielgrzymkowym, demonologicznym, zbójeckim oraz granicznym. Zgodnie z tezą przyjętą w pracy, obraz podróży i drogi w siemianowickich podaniach ludowych ulegał stopniowym przemianom, związanym z rozwojem industrialnym i urbanizacją terenów Siemianowic Śląskich. Aktualizacja treści śląskiego folkloru zaprezentowana została jako proces społeczno-kulturowy, którego oddziaływanie widoczne jest również we współczesności.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii