PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Dryf masy materialnych wzorców odniesienia wykorzystywanych do przekazywania jednostki miary masy od wzorca państwowego w GUM W artykule omówiono działania podjęte przez Laboratorium Masy Głównego Urzędu Miar w okresie od 1997 r. do 2015 r. w celu weryfikacji zagrożenia związanego z niestabilnością– dryfem– materialnych wzorców odniesienia wykorzystywanych w procesie przekazywania jednostki miary masy.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Praca reaktora badawczego MARIA w 2019 roku Wysokostrumieniowy reaktor badawczy MARIA, eksploatowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku, wykorzystywany jest do produkcji radioizotopów oraz do prowadzenia badań z wykorzystaniem wiązek neutronów. W artykule skrótowo opisano parametry techniczne reaktora oraz omówiono szczegółowo charakterystykę jego pracy w 2019 r.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Testy obliczeniowe dla kas fiskalnych certyfikowanych w GUM W artykule przedstawiono sposób generacji danych liczbowych i wyników testów w celu zdefiniowania przypadków testowych sprawdzania poprawności obliczeniowej kas rejestrujących w czasie badań funkcjonalnych w GUM. Zaprezentowano działanie skoroszytu zawierającego arkusze kalkulacyjne stanowiące quasi wzorzec kasy w zakresie realizacji funkcji fiskalnych. Przedstawiono sposób przygotowania skoroszytu i wykonania testów dla kas z klawiaturą i drukarek fiskalnych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Tachimetr do wzorcowania zbiorników pomiarowych do cieczy, posadowionych na stałe, w kształcie cylindra stojącego, stosowany w prawnej kontroli metrologicznej W artykule przedstawiono sposób wzorcowania zbiorników pomiarowych do cieczy za pomocą metody wewnętrznego elektrooptycznego pomiaru odległości, dokonywanego podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz korzyści mogące wynikać z zastosowania tej metody.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Akceleratory elektronów stosowane w technice radiacyjnej (niezawodność, aspekty ekonomiczne) Rozwój technologiczny akceleratorów stosowanych w technice radiacyjnej jest dobrze widoczny w dłuższej skali czasowej. Obecnie szczególnie intensywnie kontynuowane są prace mające na celu podniesienie sprawności elektrycznej akceleratorów, obniżenie ich ceny oraz podniesienie niezawodności. W niedalekiej przyszłości możliwy będzie transfer technologii z obszaru akceleratorów badawczych stosowanych w fizyce wysokich energii, co pozwali na konstrukcję innowacyjnych urządzeń poszerzających znacząco zakres możliwości technicznych i cenowych. Blisko 3000 akceleratorów elektronów znalazło do chwili obecnej zastosowanie w technice radiacyjnej, która wykorzystuje wiązkę elektronów jako narzędzie do inicjowania pożądanych reakcji chemicznych, modyfikacji materiałów, a także wykorzystuje biobójcze działanie promieniowania jonizującego. Ogromne możliwości upowszechnienia technologii radiacyjnych są związane z wykorzystaniem radiacyjnej obróbki produktów żywnościowych oraz zastosowaniem na szeroką skalę wiązki elektronów w instalacjach związanych z ochroną środowiska. Najliczniejszą grupą akceleratorów elektronów stosowanych w technice radiacyjnej są niskoenergetyczne akceleratory o działaniu bezpośrednim. Szczególną klasą urządzeń są akceleratory rezonansowe, umożliwiające uzyskanie wysokich energii oraz mocy wiązki elektronów. Znacznym osiągnięciem aplikacyjnym była konstrukcja i instalacja rezonansowego akceleratora typu Rhodotron z mocą wiązki 560 kW i energią elektronów 7 MeV, wyposażonego w konwertor wiązki elektronów na promieniowanie hamowania. Urządzenie tego typu stanowi ekwiwalent źródła gamma o aktywności 4,4 MCi gamma Co60. Niezawodność czyli prawdopodobieństwo, że akcelerator może pełnić swoje funkcje w określonym czasie w wyznaczonych warunkach, oraz dostępność czyli czas, w którym akcelerator wypełnia swoje zadania to parametry, które w zastosowaniach przemysłowych nabierają podstawowego znaczenia. Wyroby modyfikowane radiacyjnie muszą spełniać wszystkie kryteria przydatności zgodnie z oczekiwaniami rynku, a jednocześnie technologie radiacyjne muszą wykazać się lepszymi wskaźnikami techniczno- ekonomicznymi w porównaniu do konwencjonalnych technologii aktualnie istniejących. Stąd konieczność optymalizacji decyzji inwestycyjnych głównie z uwagi na wysokość kosztów związanych z zakupem akceleratora i jego eksploatacją. Konieczne jest prowadzenie nieustannych wysiłków dla zwiększenia zrozumienia przydatności technologii radiacyjnych, co może być ważnym czynnikiem wzrostu tego przemysłu. W obecnych warunkach współpraca z przemysłem staje się niezbędnym warunkiem inicjowania i rozwijania badań aplikacyjnych niezbędnych przy opracowaniu nowych technologii radiacyjnych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Pomiary efektywnego współczynnika odbicia generatorów mikrofalowych Współczynnik odbicia jest ważnym parametrem charakteryzującym przyrządy pracujące w paśmie mikrofalowym. Typowe metody pomiaru współczynnika odbicia nie znajdują bezpośredniego zastosowania w przypadku wzorcowania źródeł mocy wielkiej częstotliwości. W artykule przedstawiono układy oraz techniki pomiarowe, które mogą do tego celu posłużyć.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Udział Laboratorium Kąta w projekcie EMRP SIB 58 Angles We wrześniu 2013 roku, w ramach programu EMRP (European Metrology Research Programme), rozpoczął się, trwający trzy lata, projekt SIB58 Angles „Angle Metrology”. Jego celem jest zapewnienie realizacji i rozpowszechnienie jednostki kąta płaskiego, radiana, zgodnie z oczekiwaniami przemysłu i świata nauki, poprzez opracowanie nowych urządzeń oraz innowacyjnych technik pomiarowych. W artykule przedstawiono ogólne założenia projektu, zaprezentowano pakiety robocze, ze szczególnym uwzględnieniem tych pakietów, w których Laboratorium Kąta bierze czynny udział.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Radon – ochrona radiologiczna i wpływ na organizm człowieka Radon jest radioaktywnym gazem szlachetnym, obecnym w środowisku człowieka. Jest on drugim po paleniu papierosów czynnikiem odpowiedzialnym za powstawanie raka płuc. W 2019 r. do prawa polskiego została zaimplementowana Dyrektywa Rady Unii Europejskiej 2013/59/EURATOM (tak zwana BSS) wymagająca czynnej ochrony przed stężeniami radonu powyżej 300 Bq/m3. Jednak problem jakie stężenia radonu zwiększają ryzyko powstawania nowotworów płuc jest tematem dyskusji naukowej i nie jest jednoznaczny. Cytogenetyczne efekty działania radonu można pokazać przy pomocy testu kometowego w limfocytach krwi obwodowej oraz przy pomocy analizy częstości mikrojąder w komórkach nabłonkowych pochodzących z worka policzkowego.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Jak będzie wyglądał europejski sektor energetyczny w 2050 roku? Raport Komisji Europejskiej Niniejszy artykuł omawia raport Komisji Europejskiej (KE) w części dotyczącej sektora energetyki i głównych założeń makroekonomicznych. Cały raport dotyczy jednak również innych sektorów mających wpływ na emisje CO2, takich jak transport, budownictwo (w zakresie efektywności energetycznej) i jest dostępny na stronie internetowej KE. Artykuł nie dokonuje przeglądu krytycznego tez zawartych w raporcie KE, za wyjątkiem niektórych założeń dla technologii jądrowej. Należy jednak stwierdzić, że znaczna część założeń dotyczących energetyki węglowej, gazowej i odnawialnych źródeł energii - OZE jest dyskusyjna i rząd RP będzie miał do nich sporo zastrzeżeń. Dokument KE jest obecnie poddawany krytycznej analizie w Ministerstwie Gospodarki.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Prawna kontrola metrologiczna wag nieautomatycznych elektronicznych W artykule przedstawiono zagadnienie prawnej kontroli metrologicznej wag nieautomatycznych elektronicznych wprowadzonych do użytkowania na podstawie decyzji zatwierdzenia typu oraz w wyniku dokonania oceny zgodności. Opisano zasadę działania wag nieautomatycznych elektronicznych oraz ich rodzaje. Dodatkowo przedstawiono wymagania jakie, stawiane są wagom nieautomatycznym elektronicznym oraz opisano proces legalizacji ponownej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Innowacje w przemyśle tworzyw polimerowych Konferencja naukowa zorganizowana w ramach XIX Międzynarodowych Targów Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych i Gumy PLASTPOL w Kielcach, stała się okazją do podsumowania postępu w zakresie technologii polimerowych w naszym kraju. Zwrócono uwagę, że aby utrzymać dynamikę rozwoju, Polska musi wejść w etap rozwoju gospodarki opartej na innowacjach. Nowe materiały i technologie oznaczają nie tylko podwyższanie, jakości i bezpieczeństwa życia, ale także mają pozytywny wkład w zrównoważony rozwój, zwiększając efektywne wykorzystanie zasobów naturalnych i oszczędności energii. Technologie radiacyjne mogą być szansą dla polskich firm na konkurencyjnym rynku europejskim. Warto także zwrócić uwagę na bardzo dobry podręcznik dla młodzieży szkół podstawowych i średnich zatytułowany „Tworzywa sztuczne – nowoczesne materiały”, wydany przez Fundację PlasticsEurope Polska.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Energetyka jądrowa na świecie i w Polsce w 2017 roku Artykuł przedstawia przegląd zmian w energetyce jądrowej na świecie w latach 2015-2017 z dokładniejszym omówieniem działań podejmowanych w zakresie programu energetyki jądrowej w Polsce. Liczba reaktorów na świecie wzrosła o 23 bloki, a ogólna moc elektrowni jądrowych o ok. 14 524 MWe. W dalszym ciągu większość reaktorów w Japonii pozostawała wyłączona.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki fizyczne
Innowacyjność jako złożony obszar eksploracji naukowej: przegląd badań Celem opracowania jest przedstawienie stanu badań nad innowacyjnością jako wymiaru orientacji przedsiębiorczej na tle innych badań nad tym zjawiskiem. Cel osiągnięto dzięki przeglądowi artykułów dotyczących innowacyjności w najbardziej prestiżowych czasopismach. Ukazano złożoność ujmowania przez badaczy zjawiska innowacyjności i wykazano zasadność prowadzenia prac porządkujących wiedzę o nim. Dostrzeżono, że innowacyjność analizowano w połączeniu z poszukiwaniem szans, adaptacją i absorpcją innowacji opracowanych przez konkurentów, działalnością eksploracyjną i eksploatacyjną, będącymi kluczowymi nośnikami przedsiębiorczości. Wskazano, iż problematykę innowacyjności poddawano analizom również w związku z podejmowaniem ryzyka i proaktywnością.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Typologia strategii internacjonalizacji przedsiębiorstw Internacjonalizacja przedsiębiorstw jest obecnie zjawiskiem bardzo intensywnym, przy czym różne motywy skłaniają przedsiębiorstwa do umiędzynarodowienia działalności, różne są sposoby działania i konkurowania na rynkach zagranicznych. W artykule przedstawiono typologię strategii internacjonalizacji przedsiębiorstw z uwzględnieniem kryteriów czasu i zasięgu wejścia na rynki zagraniczne oraz zakresu internacjonalizacji. Scharakteryzowano podstawowe rodzaje strategii internacjonalizacji oraz uwarunkowania ich zastosowania.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Płeć w „grze o awans”. Kariery akademickie kobiet i mężczyzn w Polsce i w Niemczech Artykuł stanowi porównawcze studium socjologiczne o charakterze teoretyczno-empirycznym nad procesem umasowienia szkolnictwa wyższego i reprodukcją nierówności płci w strukturach akademickich w Polsce i w Niemczech. Część empiryczna została poświęcona analizie zmian instytucjonalnych w szkolnictwie wyższym i ich konsekwencji dla akademickiego rynku pracy oraz analizie trendów uczestnictwa kobiet i mężczyzn w kształceniu na poziomie wyższym, ich miejsca na akademickim rynku pracy oraz przebiegu karier akademickich osób z tytułem profesora lub równoważnym statusem zawodowym. Głównym celem artykułu jest odpowiedź na następujące pytania: Jak zmiana sposobu funkcjonowania szkolnictwa wyższego oraz jego umasowienie wpłynęły na wyrównywanie dostępu kobiet i mężczyzn do szkół wyższych? Jak wpłynęło to na funkcjonowanie akademickiego rynku pracy i karier akademickich? Jak w obliczu tych zmian zmieniały się zasady doboru pracowników, a także jak owe - formalne i nieformalne - zasady i procesy doboru, selekcji i rekrutacji warunkują przebieg karier akademickich kobiet i mężczyzn? Dlaczego odsetek kobiet zmniejsza się z każdym kolejnym szczeblem w hierarchii akademickiej i kim są osoby tworzące elity akademickie w obu krajach? Ważnym wątkiem rozważań jest problem interpretacji zaobserwowanych nierówności płci oraz przeciwdziałanie dyskryminacji ze względu na płeć w kontekście dyskusji i reform podejmowanych przez Unię Europejską oraz kraje Europy Zachodniej, zwłaszcza Niemcy.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Zakres zaangażowania nabywców finalnych w działania marketingowe w kontekście ich opinii na temat prosumpcji Artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny. Przedstawiono w nim zagadnienia dotyczące zakresu angażowania się nabywców finalnych w działania marketingowe w kontekście ich opinii na temat prosumpcji. Wyniki analizy poznawczo-krytycznej literatury przedmiotu wskazują, że istnieje w tym obszarze wyraźna luka poznawcza i badawcza. Dlatego w artykule dążono do osiągnięcia kilku celów badawczych, m. in. określenia zakresu aktywności prosumpcyjnej respondentów; zidentyfikowania form aktywności prosumpcyjnej zróżnicowanych w sposób statystycznie istotny zależnie od opinii respondentów na temat konieczności włączania się nabywców w działania marketingowe itd. Podjęto także próbę sprawdzenia trzech hipotez badawczych. W tym celu przeprowadzono badania empiryczne, obejmując nimi 1200 pełnoletnich polskich nabywców finalnych. Do zebrania danych pierwotnych zastosowano metodę badania ankietowanego, zaś do ich przeanalizowania wykorzystano metodę analizy średnich ocen, test Kruskala-Wallisa oraz analizy korelacji Spearmana. Uzyskane wyniki pozwalają m. in. na stwierdzenie, że zakres aktywności prosumpcyjnej przejawianej przez respondentów był duży. Zidentyfikowano jego zróżnicowanie o charakterze statystycznie istotnym w odniesieniu do form aktywności internabywczej, natomiast zróżnicowanie takie nie występowało w przypadku form aktywności podejmowanej w kontaktach z oferentami.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Benzydyna : metoda oznaczania w powietrzu na stanowiskach pracy Benzydyna to białe krystaliczne ciało stałe stosowane dawniej do produkcji barwników, a obecnie w analizie chemicznej. Benzydyna może powodować nowotwory pęcherza moczowego u ludzi. Celem prac badawczych było opracowanie metody oznaczania benzydyny w powietrzu na stanowiskach pracy, która umożliwi oznaczanie jej stężeń na jak najniższym poziomie. Metoda polega na: chemisorpcji benzydyny na filtrze z włókna szklanego z naniesionym kwasem siarkowym(VI), ekstrakcji disiarczanu benzydyny wodą i roztworem wodorotlenku sodu, a po ekstrakcji do fazy stałej (SPE) eluowaniu benzydyny z kolumienki do SPE przy użyciu 1 ml metanolu. Otrzymany roztwór jest analizowany chromatograficznie. Badania wykonano z zastosowaniem chromatografu cieczowego (HPLC) serii 1200 firmy Agilent Technologies z detektorem fluorescencyjnym (FLD). Oznaczenia prowadzono z zastosowaniem kolumny Ultra C18 (250 × 4,6 mm, o uziarnieniu 5 μm). Walidację metody przeprowadzono zgodnie z wymaganiami zawartymi w normie europejskiej PN-EN 482. Metoda umożliwia oznaczanie benzydyny w powietrzu środowiska pracy w zakresie stężeń 0,1 ÷ 2 μg/m³. Granica oznaczalności LOQ wynosi 0,25 ng/m³. Całkowita precyzja badania wyniosła 5,36%, a niepewność rozszerzona metody 23%. Opisywana metoda umożliwia selektywne oznaczanie benzydyny w powietrzu na stanowiskach pracy, w obecności większości substancji, które nie wykazują zjawiska fluorescencji, a także w obecności: bifenylo-4-aminy, 1-naftyloaminy i 2-naftyloaminy. Metoda oznaczania benzydyny została przedstawiona w postaci procedury analitycznej, którą zamieszczono w załączniku. Zakres tematyczny artykułu obejmuje zagadnienia zdrowia oraz bezpieczeństwa i higieny środowiska pracy będące przedmiotem badań z zakresu nauk o zdrowiu oraz inżynierii środowiska.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Międzynarodowe aspekty zapewniania jakości kształcenia - ze szczególnym uwzględnieniem szkolnictwa wyższego w Europie Przedmiotem artykułu jest analiza zależności między internacjonalizacją szkolnictwa wyższego a jakością kształcenia na podstawie tendencji, jakie występują w większości krajów europejskich. Autorzy zwracają uwagę na uwarunkowania procesu internacjonalizacji, wskazując na rolę ograniczonego finansowania budżetowego, konkurencji ofert na rynkach międzynarodowych oraz wsparcie instytucji publicznych na tych rynkach. Podstawową część artykułu stanowi omówienie programów i procedur zachowania jakości przy wchodzeniu na międzynarodowe rynki edukacyjne (na przykładzie wybranych krajów) oraz roli organizacji międzynarodowych i ich programów w tym procesie, w tym rolę Deklaracji Bolońskiej. W ostatniej części artykułu omawiane są inicjatywy Unii Europejskiej i Stowarzyszenia Uniwersytetów Europejskich.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Badania sensoryczne kosmetyków z i bez nanocząstek – analiza porównawcza Niniejszy artykuł przedstawia wyniki dotyczące kosmetyków z wykorzystaniem nanocząstek. Wykorzystując, często stosowaną w towaroznawstwie, metodę analizy sensorycznej dokonano w nim porównania oceny sensorycznej środków kosmetycznych zawierających i nie zawierających nanocząstki.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Książka naukowa – między środowiskiem akademickim a branżą wydawniczą Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na książkę naukową jako przedmiot badawczy, istniejący na przecięciu socjologicznego nurtu badań nad szkolnictwem wyższym i badań nad rynkiem książki. Książka naukowa od lat dominuje na polskim rynku książki w zakresie liczby publikowanych pierwszych wydań, jednak jej znaczenie dla rynku wydawniczego uznawane jest za znikome. Równocześnie monografia naukowa, przez lata uważana – przynajmniej w obszarze nauk humanistycznych i społecznych – za „złoty standard” pracy naukowej, będący wyznacznikiem prestiżu i podstawą awansu akademickiego, zmienia swoją funkcję wraz z reformami szkolnictwa wyższego w Polsce, w coraz większym stopniu nastawionymi na docenianie artykułów w najbardziej uznanych czasopismach (najlepiej z impact factor) i publikacji w formule open access, a także w obliczu dokonujących się innowacji technologicznych dotyczących produkcji, opracowania i dystrybucji tekstu. Analiza tych przemian poprzez poznanie głównych interesariuszy (naukowców i wydawców, ale również bibliotekarzy, księgarzy, czytelników, nie zapominając o politycznych decydentach i gremiach eksperckich odpowiedzialnych za politykę w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego) i ich zaplecza instytucjonalnego może nie tylko mieć znaczenie teoretyczne, ale także przyczynić się do dyskusji nad rolą wydawców naukowych i znaczeniem samej monografii naukowej w kontekście przyszłych reform szkolnictwa wyższego.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
„Odkryjemy miłość nieznaną…” – czyli co wiemy o romansie w pracy W środowisku zawodowym coraz częściej nawiązywane są relacje nie tylko o charakterze służbowym, ale również prywatnym. Z uwagi na to, że administrowanie osobistymi relacjami w miejscu pracy staje się wyzwaniem dla profesjonalistów w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi, celem artykułu jest przedstawienie zjawiska romansu w pracy – jego przyczyn oraz pozytywnych i negatywnych konsekwencji dla funkcjonowania przedsiębiorstw. Artykuł dostarcza także wskazówek dotyczących budowania skutecznej polityki zarządzania intymnym życiem organizacji.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Otwarte innowacje jako strategiczne wyzwanie w zarządzaniu klastrami kreatywnymi Rozważania o wartości otwartych innowacji w zarządzaniu rozwojem klastrów kreatywnych rozpoczęto od charakterystyki sektora kreatywnego. W artykule podkreślono, że sektor ten – jako wewnętrznie zróżnicowany – ma strategiczne znaczenie zarówno dla polskiej, jak i europejskiej gospodarki, gdyż stanowi solidny filar gospodarki opartej na wiedzy. Następnie zwrócono uwagę na znaczną różnorodność definicji klastra kreatywnego, podkreślając, że sytuacja ta utrudnia precyzyjne dokonywanie badań i analiz. Wskazano na potencjał rozwoju klastrów kreatywnych i ich rolę w pozyskiwaniu i rozwoju kapitału ludzkiego, kapitału społecznego oraz przyciąganiu zainteresowania inwestorów strategicznych czy kształtowaniu atrakcyjnej przestrzeni dla rozwoju innowacji wartości. W trzeciej części artykułu scharakteryzowano istotę koncepcji otwartych innowacji oraz potencjalną wartość implementacji tej koncepcji w zarządzaniu rozwojem klastrów kreatywnych. Rozważania naukowe zawarte w niniejszym artykule prowadzono, opierając się na wynikach badań teoretycznych i badań typu desk research.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości
4-Chloro-2-toliloamina : metoda oznaczania w powietrzu na stanowiskach pracy z zastosowaniem wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detekcją spektrofotometryczną 4-Chloro-2-toliloamina (4-CTA) jest ciałem stałym występującym w postaci szaro-białych, krystalicznych płatków. Jest dobrze rozpuszczalna w wodzie i etanolu, natomiast słabo rozpuszczalna w tetrachlorku węgla. Obecnie 4-chloro-2-toliloamina jest stosowana jako barwnik w immunochemii i biologii molekularnej, a także jako jeden z odczynników w kolorymetrycznej metodzie stosowanej do potwierdzania autentyczności leków. Związek może wywoływać takie niepożądane skutki, jak: działanie methemoglobinotwórcze, podrażnienia skóry i oczu, ostre krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego. 4-Chloro-2-toliloamina wykazuje działanie mutagenne i genotoksyczne, jest również podejrzewana o działanie rakotwórcze (rak pęcherza moczowego). Celem prac badawczych było opracowa¬nie i walidacja metody oznaczania 4-chloro-2-toliloaminy w powietrzu na stanowiskach pracy. Opracowana metoda oznaczania 4-chloro-2-toliloaminy polega na pochłanianiu tej substancji na filtrze z włókna szklanego (nasączonego kwasem solnym) oraz na żelu krzemionkowym (pokrytym kwasem solnym), ekstrakcji za pomocą metanolu i chromatograficznej analizie otrzymanego roztworu. Do badań wykorzystano chromatograf cieczowy z detektorem spek-trofotometycznym (HPLC-UV-VIS), wyposażony w kolumnę Supelco Discovery wypełnioną złożem typu C-18. Opracowana metoda jest liniowa w zakresie stężeń 0,2 ÷ 4,0 μg/ml, co odpowiada zakresowi 0,002 ÷ 0,04 mg/m³ dla próbki powietrza o objętości 200 l. Opisana metoda analityczna umożliwia oznaczanie 4-chloro-2-toliloaminy w powietrzu na stanowiskach pracy w obecności substancji współwystępujących. Metoda charakteryzuje się dobrą precyzją oraz dokładnością i spełnia wymagania zawarte w normie europejskiej PN-EN 482 dla procedur dotyczących oznaczania czynników chemicznych. Opracowana metoda oznaczania 4-chloro-2-toliloaminy w powietrzu na stanowiskach pracy została zapisana w postaci procedury analitycznej, którą zamieszczono w załączniku. Zakres tematyczny artykułu obejmuje zagadnienia zdrowia oraz bezpieczeństwa i higieny środowiska pracy będące przedmiotem badań z zakresu nauk o zdrowiu oraz inżynierii środowiska.

Dziedziny: nauki społeczne, nauki o zarządzaniu i jakości