PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Rekonstrukcja zmian paleośrodowiskowych w eemskich zagłębieniach bezodpływowych przedpola lądolodu ostatniego zlodowacenia na przykładzie stanowiska Stara Maryśka II (Północne Mazowsze, Polska Centralna) Odsłonięta w stanowisku Stara Maryśka II sukcesja osadowa obejmuje górną część interglacjału eemskiego po zlodowacenie wisły. Na podstawie ciągłości zapisu palinologicznego w osadach wypełniających zbiornik odtworzony został przebieg zmian klimatu i środowiska w okresie późnego plejstocenu (MIS5e-MIS2). Wyniki datowań metodą OSL pozwoliły wyróżnić okresy funkcjonowania warstwy czynnej wieloletniej zmarzliny podczas zlodowacenia wisły (MIS4- -MIS2), która jest wyznacznikiem warunków peryglacjalnych panujących przed czołem lądolodu. Oznaczony został również czas formowania się wydm w rejonie stanowiska.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Zmienność czasowo-przestrzenna zawartości i aktywności glebowej biomasy mikrobiologicznej W poziomie powierzchniowym (0÷20 cm) czarnej ziemi badano zmienność czasowo-przestrzenną zawartości glebowej biomasy mikrobiologicznej (C i N biomasy - MBC i MBN) oraz jej aktywności (aktywność dehydrogenaz - DH, poziom hydrolizy dioctanu fluoresceiny - FDAH, oddychanie gleby - RESP 3) oraz ich powiązanie z wybranymi właściwościami chemicznymi gleby (CORG, NOG, pH-H2O). W kwietniu i w sierpniu 2007 roku pobrano po 50 próbek glebowych z punktów zlokalizowanych w sztywnej siatce kwadratów (10 x 10 m). Wyniki opracowano metodami statystycznymi i geostatystycznymi. Tylko wartości C i N biomasy oraz poziomu hydrolizy FAD były istotnie większe (p < 0,05) w próbkach gleby pobranej w kwietniu niż w sierpniu. Największą zmienność wartości badanych cech mierzoną za pomocą współczynnika zmienności (CV) uzyskano dla wyników oddychania glebowego (CV > 36%), zaś pozostałe badane cechy wykazywały zmienność małą i umiarkowaną (CV = 11,9÷25,6%). Wartości skośności dla większości cech były dodatnie, wskazując na prawostronną asymetrię rozkładu wyników. Kurtoza mieściła się w zakresie od 1,18 do 3,54 i dla większość badanych cech była ona ujemna, co świadczy o mniejszej koncentracji wyników wokół średniej w porównaniu do rozkładu normalnego. Najwyższe współczynniki korelacji prostej uzyskano pomiędzy zawartością MBN i MBC oraz CORG i NOG. Mapy rastrowe wykazały, że wartości badanych zmiennych były nieregularnie rozmieszczone na badanym obszarze. Ponadto dla wszystkich badanych cech uzyskano odmienne rozmieszczenie przestrzenne wyników w obu terminach analiz.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyka geochemiczna osadów i wód zbiornika Dziećkowice (Jeziora Imielińskiego), południowa Polska Określono zawartość metali ciężkich i innych pierwiastków w wodach oraz w osadach Zbiornika Dziećkowice, wykorzystywanego jako zbiornik wody pitnej dla aglomeracji katowickiej. Próbki osadów i wód pobierano z brzegów zbiornika. Oznaczenia zawartości Ag, Al, As, Ba, Ca, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mg, Mn, Ni, P, Pb, S, Sr, Ti, V i Zn w osadach wykonano metodą ICP-AES, natomiast analizy Hg metodą CV-AAS po roztworzeniu próbek w wodzie królewskiej. Oznaczenia zawartości B, Ba, Ca, Cr, Fe, K, Mg, Mn, Na, P, SiO2, SO4, Sr, Ti i Zn w wodach powierzchniowych przeprowadzono metodą ICP-AES, a zawartości Ag, Al, As, Cd, Cl, Co, Cu, Li, Mo, Ni, Pb, Rb, Sb, Tl i U metodą ICP-MS. Analizy wykazały, że badane wody są bardzo dobrej jakości, charakteryzują się bardzo małymi stężeniami oznaczanych składników i spełniają wymagania normatywne dla wód pitnych. Osady zbiornika odznaczają się wyjątkowo małymi zawartościami metali ciężkich i innych pierwiastków i nie stwarzają zagrożenia dla utrzymania dobrej jakości wód.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Tereny zieleni gospodarstw agroturystycznych szansą na zachowanie tradycyjnych ogrodów wiejskich Gospodarstwa agroturystyczne, często postrzegane jako wizytówka wsi, proponując atrakcje turystyczne powinny stanowić ostoję tradycyjnych założeń kompozycyjnych. Z tego powodu niezbędne jest ponowne przemyślenie problematyki aranżowania ogrodów, w których prowadzona jest działalność agroturystyczna. Jest to tym bardziej istotne, gdyż aktualnie obserwuje się zanik tradycyjnego charakteru ogrodów wiejskich, a gospodarstwa agroturystyczne mogą być szansą na ich zachowanie.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Ocena zagrożeń wód podziemnych na podstawie kontrolnych pomiarów stanu technicznego otworów hydrogeologicznych przy wykorzystaniu metod geofizyki otworowej Odwierty oraz ich zabudowa w postaci studni, piezometrów lub podziemnych wymienników ciepła są ingerencją w naturalne zasoby wód gruntowych. Ich diagnostyka przy pomocy metod geofizycznych wskazuje na to, że wady techniczne, odkryte często już na etapie odbioru prac wiertniczych i konstrukcyjnych nowych otworów, mogą prowadzić do szkód stanu ilościowego i jakościowego wód gruntowych. Mimo że zalecenia techniczne, normy i przepisy dotyczące wykonywania odwiertów oraz ich konstrukcji stanowczo narzucają odpowiedzialne podejście do wód podziemnych jako do zasobów wody pitnej, to niestety stosowanie się do nich nie zawsze jest przestrzegane. Zwłaszcza zauważalny w ostatnich latach rozwój płytkich odwiertów geotermii niskotemperaturowej wskazuje, że ścisła kontrola takich przedsięwzięć jest niezbędna, jeśli nie chcemy dopuścić do poważnego deficytu wód podziemnych. W niniejszym artykule zostały omówione poglądowo techniki geofizycznego profilowania otworów hydrogeologicznych, wymienione najczęstsze ich wady i usterki, jakie obserwuje się podczas geofizycznych prac kontrolnych oraz pokrótce zostały zaprezentowane przykłady takiej kontroli.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Z problematyki porównywalności kartogramów Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, jakie warunki powinny spełniać kartogramy, aby możliwe było poprawne ich porównywanie. Przedstawione czynniki. które mogą mieć wpływ na wizualną ocenę podobieństwa tych map.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Uwarunkowania geologiczne składowania odpadów komunalnych Jednym z najbardziej znaczących zagrożeń dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi są nieizolowane składowiska odpadów. Duża ilość i różnorodność składowanych odpadów jest nieodłącznym składnikiem cywilizacyjnego rozwoju człowieka. Pierwszoplanowym celem staje się więc wybór odpowiedniego miejsca do składowania, wykonanie projektu budowy i eksploatacji składowiska oraz realizacji inwestycji. Lokalizacja i konstrukcja obiektu powinny uwzględnić różnorodność i dynamikę procesów, które zachodzą w nagromadzonej masie odpadów, ocenę bezpieczeństwa budowli oraz bezpieczeństwa dla otaczającego środowiska przyrodniczego. W pracy przeanalizowano sposoby gospodarowania odpadami w Polsce, a w szczególności unieszkodliwianie odpadów komunalnych poprzez ich składowanie, na tle polskich uwarunkowań geologicznych. Przedstawiono charakterystykę właściwości gruntów pod kątem możliwości ich wykorzystania do tworzenia mineralnych izolacji składowisk odpadów. Analizy te odniesiono do wymagań określonych w wytycznych i przepisach prawnych. Rozważania te pozwoliły na usystematyzowanie wiedzy na temat typowania miejsc dogodnych do składowania i/lub pozyskiwania materiału mineralnego do budowy składowisk odpadów oraz, przy braku odpowiedniego materiału naturalnego, do uzdatniania podłoża poprzez sporządzenie odpowiednich mieszanek gruntowych. Dokonano przeglądu wybranych składowisk odpadów będących na różnych etapach funkcjonowania – działających od kilku do kilkudziesięciu lat. Obiekty zakładane przed kilkudziesięciu laty mają podobne cechy: przypadkową lokalizację (bardzo często najgorszą z możliwych dla obiektu o wysokich wymaganiach oraz potencjalnym negatywnym oddziaływaniu na środowisko, a szczególnie na wody podziemne), brak izolacji dna składowiska, nieuregulowaną gospodarkę wodną i ściekową. Funkcjonowanie w takich warunkach składowisk odpadów w wielu przypadkach ujawnia sprzeczności między przyjętymi zasadami lokalizowania i izolowania składowisk a faktycznie eksploatowanymi lub istniejącymi obiektami. Występuje także sprzężenie zwrotne między uwarunkowaniami przyrodniczymi, w szczególności geologicznymi, a budową obiektu. Uwarunkowania te stwarzają ograniczenia w lokalizacji i budowie składowisk odpadów. Zaznacza się to w aspektach środowiskowych (biotycznych i abiotycznych), społecznych, prawnych i konstrukcyjno-inżynierskich. W wielu punktach tych rozważań zauważa się przeciwstawność priorytetów, a niejednokrotnie są one wobec sobie sprzeczne. Zasada zrównoważonego rozwoju musi łagodzić powstające na tych polach konflikty.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Scenariusze emisji rtęci do powietrza, wód i gleby w Polsce do roku 2020 W 2005 r. Polska zajmowała czwarte miejsce wśród państw europejskich w emisji rtęci do powietrza, głównie z powodu spalania węgla kamiennego i brunatnego w energetyce. Zespół NILU Polska oszacował krajową emisję rtęci do powietrza oraz ładunki odprowadzane do wód i gleby dla roku bazowego 2008, a następnie przygotował scenariusze emisji rtęci do 2020 r. Inwentaryzacja emisji do powietrza objęła procesy przemysłowe, użytkowanie produktów zawierających rtęć i praktykę dentystyczną. Ładunki rtęci zrzucane do wód i gleby zostały oszacowane dla dużych i średnich zakładów przemysłowych, oczyszczalni ścieków komunalnych oraz dla potencjalnego uwalniania się rtęci ze składowisk odpadów komunalnych i z wypełnień dentystycznych w grzebanych zwłokach. W porównawczym scenariuszu Status Quo założono, że będą utrzymane bieżące praktyki i metody kontroli emisji rtęci, ale wzrost produkcji i konsumpcji będzie prowadzić do wzrostu emisji rtęci. W scenariuszu EXEC (zwiększonej kontroli emisji) emisja rtęci do powietrza spadnie z 17,7 Mg w roku bazowym do 6,3 Mg w 2020 r., a łączna emisja do powietrza, wód i gleby z 25,7 do 8,9 Mg. W scenariuszu MFTR (maksymalnej możliwej technicznie redukcji) emisja do powietrza osiągnie w 2020 r. poziom 2,8 Mg Hg, a łączna emisja do środowiska - 3,6 Mg Hg rocznie.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Prawidłowości występowania mineralizacji kruszcowej w wybranych kompleksach fundamentu krystalicznego północno-wschodniej Polski Fundament krystaliczny północno-wschodniej Polski występuje na głębokości od około 230 m do kilku km, składa się z presvekofeno-karelskich masywów granitoidowych (mazowiecki, dobrzyński i pomorski), svekofeno-karelskich kompleksów metamorficzno-fałdowych (podlaski, ciechanowski i kaszubski) oraz gotyjskiego kompleksu mazurskiego. Pod względem złożowym najważniejsze znaczenie mają kompleksy strukturalno-tektoniczne występujące do głębokości 1000 m. Są to kompleksy mazurski i podlaski, ciągnące się szerokim pasem wzdłuż północno-wschodniej i wschodniej granicy kraju. Ważne znaczenie metalogeniczne ma strefa kontaktowa kompleksu mazurskiego z kompleksami ciechanowskim, mazowieckim i podlaskim, nazwana mazursko-mohylewską strefą aktywizacji tektoniczno-magmowej. Znajduje się w niej szereg intruzji ze złożami i przejawami mineralizacji kruszcowej. W podłożu krystalicznym północno-wschodniej Polski wydzielono obszary metalogeniczne o regionalnym zasięgu, wśród których występują mniejsze jednostki zwane strefami metalogenicznymi. Wyniki badań geofizycznych posłużyły do tworzenia modelu budowy geologicznej pod kątem koncentracji rud metali, wyznaczenia granic stref metalogenicznych oraz określenia perspektyw złożowych. Pierwotna mineralizacja Fe—Ti—V jest związana z intruzjami zasadowymi, ultrazasodowo-alkalicznymi, metamorficznymi i suprakrustalnymi skałami kompleksu podlaskiego. W skałach zasadowych w intruzji suwalskiej stwierdzono śladowe ilości metali szlachetnych (Ag, Au i Pt), związane z siarczkami i magnetytem. W obrębie mazursko-mohylewskiej strefy aktywizacji tektoniczno-magmowej stwierdzono: w intruzji Tajna — karbonatyty, w strefie Wigier — marmury krzemianowe (kalcyfiry) oraz w intruzji Ełku — skarbonatyzowane skały alkaliczne. Wymienione strefy metalogeniczne zawierają także mineralizację siarczkową i TR (pierwiastki ziem rzadkich). W intruzjach Tajna, Ełku i Sejn stwierdzono także cienkie post-tektoniczne żyłki z przejawami mineralizacji polimetalicznej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Podejście systemowe do tworzenia elektronicznych kartograficznych pomocy dydaktycznych dla szkół na Ukrainie W artykule omówiono prace nad przygotowaniem dydaktycznych pomocy kartograficznych w formie elektronicznej do nauczania geografii, prowadzone w Państwowym Przedsiębiorstwie Naukowo-Produkcyjnym „Kartografia” w Kijowie. Autorzy przedstawiają proces systemowej analizy metodycznej prowadzącej do opracowania całego kompletu pomocy elektronicznych wraz z odpowiednimi przewodnikami metodycznymi.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
System wspomagania decyzji optymalizujących rozwój marginalnych obszarów wiejskich W artykule została przedstawiona problematyka związana z wybranymi aspektami tworzenia systemu wspomagającego decyzje optymalizujące rozwój marginalnych obszarów wiejskich. Prezentowany tutaj, oparty na systemach informacji przestrzennej, system wspomagania decyzji może stanowić doskonałe narzędzie ułatwiające opracowywanie strategii rozwoju marginalnych obszarów wiejskich, pomagające zaoszczędzić czas i pieniądze, a przede wszystkim umożliwiające wdrożenie zasad zrównoważonego rozwoju, dzięki swoim zdolnościom do wyznaczania długoterminowych symulacji efektu ludzkiego oddziaływania na środowisko. Może też być pomocny w wyznaczaniu kierunków rozwoju restrukturyzowanych obszarów wiejskich, w ocenie efektów programów ochronnych, programów wspierających czy też programów łagodzących socjalne i ekonomiczne problemy. Technologia GIS stanowi w tym systemie naturalną ramę dostarczającą dogodnego sposobu analizowania i reprezentowania informacji powiązanej z komponentami przestrzennymi oraz architektury, zarządzania danymi, pozwalającą integrować ekstremalnie różne typy informacji oraz wiedzę ogólną ze szczegółową. Najważniejszym elementem prezentowanego systemu wspomagania decyzji jest połączony z systemem informacji geograficznej system ekspertowy, pozwalający przechowywać w formie reguł skomplikowaną wiedzę o procesach przyrodniczych, ekonomicznych i społecznych, która przy zastosowaniu specjalnie opracowanego algorytmu jest łączona z wiedzą o formach przyrodniczych i antropogenicznych przechowywaną w specjalnie zaprojektowanej bazie danych. Niniejszy artykuł stanowi studium, w którym przedstawiono opis poszczególnych elementów sytemu i zasadność wyboru prezentowanych rozwiązań.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Budowa i funkcjonowanie przydomowych oczyszczalni ścieków w świetle obowiązujących przepisów - część 1 Przedmiotem artykułu są wymagania prawne stawiane budowie i eksploatacji przydomowych oczyszczalni ścieków. Publikacja składa się z dwóch części. W prezentowanej pierwszej części przedstawiono definicję i podstawowe rodzaje przydomowych oczyszczalni oraz ich skuteczność. Zaprezentowano w jakich przypadkach można wyposażyć nieruchomość w taką oczyszczalnię, m.in. brak kanalizacji oraz ograniczeń wynikających z ustaleń aktów prawa miejscowego. Wyszczególniono przypadki, w których budowa przydomowej oczyszczalni wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i/lub pozwolenia wodnoprawnego (w tym wymagania stawiane projektom) oraz innych zezwoleń wynikających z przepisów szczególnych. W drugiej części artykułu (Jawecki i in. 2016) wskazano ograniczenia lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków wynikające z aktów prawa miejscowego. Zaprezentowano wymagania techniczne jakie należy spełnić przy lokalizowaniu indywidualnej oczyszczalni w obrębie działki budowlanej. Przedstawiono także standardy jakości ścieków oczyszczonych wprowadzanych z przydomowych oczyszczalni do wód lub do ziemi. Wskazano na obowiązek zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Oszacowanie wielkości przepływów transgranicznych oraz charakterystyka chemizmu wód podziemnych w strefie przygranicznej z Federacją Rosyjską (Obwód Kaliningradzki) Prace w zakresie określenia kierunków i oszacowania wielkości przepływów transgranicznych oraz charakterystyki stanu chemicznego wód podziemnych w strefie przygranicznej Polski z państwami sąsiadującymi były realizowane w kilku etapach w ramach zadań państwowej służby hydrogeologicznej. W pierwszej fazie przygotowano opracowania obejmujące omawianą charakterystykę w profilu granicy z państwami członkowskimi Unii Europejskiej: Republiką Federalną Niemiec, Republiką Czeską, Republiką Słowacką oraz Republiką Litewską. Kolejny etap obejmował przygotowanie opracowań dla strefy pogranicza z Ukrainą, Białorusią oraz Federacją Rosyjską (Obwód Kaliningradzki). W artykule przedstawiono wyniki oszacowanych wielkości przepływów transgranicznych wód podziemnych w strefie pogranicza polsko-rosyjskiego. Obliczone wartości określono na podstawie warstw informacyjnych mapy hydrogeologicznej Polski oraz informacji dotyczących obiektów hydrogeologicznych. Wyniki przedmiotowego zadania pozwolą na rozwój efektywnej sieci monitoringu wód podziemnych na obszarze przygranicznym Polski z Rosją.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Zanieczyszczenie metalami ciężkimi Matricaria chamomilla L. i Plantago lanceolata L. Celem badań była ocena zanieczyszczenia metalami ciężkimi (Mn, Fe, Ni, Cu, Zn, Cd i Pb) rumianku lekarskiego (Matricaria chamomilla L.) i babki lancetowatej (Plantago lanceolata L.). W ramach biomonitoringu pasywnego pobrano próbki roślin leczniczych oraz próbki gleby, na której rosły rośliny. Metale ciężkie oznaczono za pomocą absorpcyjnej spektrometrii atomowej (AAS). Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że zioła wykorzystane do badań różniły się pod względem stężeń metali ciężkich w zależności od miejsca ich pobierania. Wszystkie próbki ziół były zanieczyszczone wysokimi stężeniami manganu, żelaza oraz cynku. Badane próbki gleb z grupy B i C według rozporządzenia ministra środowiska nie przekroczyły maksymalnych dopuszczalnych stężeń poszczególnych metali ciężkich. Przeprowadzone badania biomonitoringowe wskazują na możliwość wykorzystania obu gatunków tych roślin leczniczych jako biowskaźniki do oceny stopnia zanieczyszczenia metalami ciężkimi środowiska przyrodniczego.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Antropogeniczne zmiany składu jonowego wód szczelinowo-krasowych poziomu środkowo- i górnodewońskiego w Górach Świętokrzyskich Praca zawiera ocenę obecnego składu chemicznego wód szczelinowo-krasowych w wapieniach dewonu środkowego i górnego w Górach Świętokrzyskich oraz wpływu, jaki wywarły na niego zanieczyszczenia antropogeniczne. Wykonano ją na podstawie wyników monitoringu i innych badań prowadzonych w regionie. W 1999 r. na 30 badanych punktów w 17 stwierdzono typy chemiczne wody charakterystyczne dla klimatu Polski. W 7 punktach były to wody typu HCO[sub]3[/sub]–Ca, a w 10 punktach typu HCO[sub]3[/sub]–Ca–Mg. W pozostałych punktach występowały wody zmienione antropogenicznie typu: HCO[sub]3[/sub]–SO[sub]4[/sub]–Ca, HCO[sub]3[/sub]–SO[sub]4[/sub]–Ca–Mg, HCO[sub]3[/sub]–Cl–Ca–Mg, HCO[sub]3[/sub]–Cl–SO[sub]4[/sub]–Ca oraz HCO[sub]3[/sub]–SO[sub]4[/sub]–NO[sub]3[/sub]–Ca. Skład jonowy badanych wód w obszarze Gór Świętokrzyskich wykazuje wyraźne zróżnicowanie. Zdecydowana większość punktów badawczych, w których o typie wody decyduje jon Mg[sup]2+[/sup], znajduje się w północnej i wschodniej części obszaru badań. W części zachodniej dominują natomiast punkty, w których o typie wody decyduje jon pochodzący głównie z zanieczyszczenia atmosfery w rejonie aglomeracji kieleckiej i miejscowych zakładów cementowo-wapienniczych. Występowanie jonów Cl[sup]–[/sup] i zaznacza się natomiast tylko punktowo, a ich pochodzenie jest związane z lokalnymi ogniskami zanieczyszczeń.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Postępy w fotowoltaice w Polsce i na świecie W artykule przedstawiono postęp w zakresie uzyskiwanych sprawności przez ogniwa i moduły fotowoltaiczne (PV) wykonane z różnych materiałów i za pomocą różnych technologii. Zawarto w nim szczegółowe zestawienia tabelaryczne sprawności oraz ich parametrów technicznych. Zwrócono uwagę na nowe obiecujące technologie, które jeszcze nie mają rekordowych sprawności, ale z uwagi na proces ich wytwarzania rokują nadzieje na uzyskanie bardzo dużych sprawności albo tanich wielkopowierzchniowych modułów do komercyjnego zastosowania. Ponadto, omówiono ekonomiczne skutki wdrożenia nowo zawartych zapisów w uchwalonej w lutym 2015 r. Ustawie o Odnawialnych Źródłach Energii (OZE) dla rozwoju rozproszonych instalacji prosumenckich w Polsce.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Cechy geochemiczne utworów pogranicza badenu i sarmatu w otworach wiertniczych Busko (Młyny) PIG-1 i Kazimierza Wielka (Donosy) PIG-1 z północnego obrzeżenia zapadliska przedkarpackiego Środkowomioceńska pokrywa utworów ewaporatowych zapadliska przedkarpackiego jest złożona z grubej serii morskich facji klastycznych. Ten dość monotonny kompleks litologiczny odznacza się na znacznej części tego regionu ciągłością sedymentacyjną i jest zaliczany do badenu górnego i sarmatu dolnego. Pod względem biostratygraficznym granica między badenem a sarmatem jest wyznaczana w szerokim przedziale głębokościowym w zależności od jej lokalizacji w zapadlisku przedkarpackim i obecności fauny wskaźnikowej. Z przeprowadzonych badań chemostratygraficznych, obejmujących analizy składu izotopowego (węgla i tlenu) i składu chemicznego (składniki główne i śladowe), utworów strefy przejściowej między badenem a sarmatem w otworach wiertniczych Busko (Młyny) PIG-1 i Kazimierza Wielka (Donosy) PIG-1 z północnej części zapadliska przedkarpackiego zgodnie wynika, że wyraźne zmiany geochemiczne występują na głębokościach odpowiednio ok. 104 m i ok. 136 m. Zmiany cech geochemicznych w serii granicznej badeńsko-sarmackiej na tych głębokościach są odbiciem większych zmian w charakterze akumulowanego materiału w obu rejonach otworów wiertniczych. Zmiany te mogą być związane z granicą chemostratygraficzną między piętrami badenu a sarmatu w północnej części zapadliska przedkarpackiego.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku