PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Wymiary potocznej świadomości językowej i relacje między nimi Niniejszy artykuł przedstawia wyznaczniki tzw. potocznej świadomości językowej według koncepcji Dennisa R. Prestona, który jako pierwszy wprowadził je do amerykańskiej szkoły lingwistyki potocznej w latach 90. ubiegłego wieku. Wyróżniki te to: eksplicytna dostępność zakresu zjawisk językowych podlegających ocenie, stopień trafności tej oceny, poziom jej szczegółowości oraz umiejętność kontrolowania różnych wariantów języka. Zasadniczą cechą tych wykładników jest to, że – w odróżnieniu od typowych narzędzi do badań nad świadomością językową, które analizują warstwy i poziomy świadomości – pozwalają one na badanie sposobów, w jakie ujawnia się świadomość przeciętnego użytkownika języka, tzw. językoznawczego laika. W rodzimych badaniach fenomenu świadomości językowej wyznaczniki te nie były dotychczas opisywane i wykorzystywane, chociaż prezentują nowe możliwości eksplikacji badawczej. W niniejszym artykule do charakterystyki koncepcji Dennisa R. Prestona posłużono się częściowo przykładami użytymi przez samego badacza, a częściowo odwołano się do przykładów porównywalnych, ale pochodzących ze źródeł rodzimych, w tym egzemplifikacji językowych ekscerpowanych wśród polskiej grupy etnicznej w Kanadzie. W artykule przedstawiono również relacje między wyznacznikami potocznej świadomości językowej, które zilustrowano w sposób graficzny. Wstępna diagnoza dotycząca zdatności charakteryzowanych wyróżników w studiach nad świadomością językową użytkowników polszczyzny zachęca do pogłębionych analiz, w jakiej mierze te – względnie zobiektywizowanie – narzędzia mogą okazać się przydatne do badań nad sposobami, przez które ujawnia się świadomość językowa grup społecznych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Postrzeganie gwary ludowej w XIX wieku Artykuł ukazuje postrzeganie gwary ludowej w XIX wieku w czterech perspektywach. Omawia rozwój badań naukowych nad gwarami, zapoczątkowanych przez etnografów i kontynuowanych przez dialektologów. Pokazuje sposoby wykorzystania gwar ludowych w literaturze, wyodrębnia funkcje, jakie pełni mowa ludowa w dziele literackim. Na podstawie najważniejszych słowników dziewiętnastowiecznych ustala relacje między leksyką gwarową a ogólną. Analizując zasób rejestrowanej leksyki nacechowanej terytorialnie i sposób jej kwalifikowania, zmierza do rekonstrukcji świadomości językowej dziewiętnastowiecznych słownikarzy. Na podstawie poradników językowych ustala stosunek ówczesnej normy poprawnościowej do form gwarowych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Semantyka ZDROWIA w języku białoruskim: analiza danych systemowych Artykuł jest częścią rekonstrukcji językowego obrazu ZDROWIA we współczesnym języku białoruskim. Odtworzenia pojęcia autorka zamierza dokonać za pomocą definicji kognitywnej, opracowanej przez Jerzego Bartmińskiego. Holistyczna definicja kognitywna jest budowana w oparciu o trzy typy danych: systemowych (leksykograficznych), ankietowych i tekstowych. W niniejszej publikacji dokonano analizy danych systemowych. W tym celu wykorzystano dostępne prace leksykograficzne z zakresu językoznawstwa białoruskiego. Słowniki objaśniające definiują ZDROWIE głównie poprzez komponent fizyczny organizmu, komponent psychiczny pojawia się na marginesie. Dane leksykograficzne dostarczają także innych znaczeń, np. zdrowy ‘duży, silny, krzepki’. Badania etymologiczne przynoszą jednak dane, które jednoznacznie przekonują, że to zdrowy pierwotnie oznaczało ‘drzewo’ ‘dobry, zdrowy niby drzewo’. Etymologowie twierdzą, że pierwotnie wyraz charakteryzował drzewo ‘pełen sił, krzepki, niechory, zdrowy’, dopiero później rozszerzył znaczenie na ludzi i zwierzęta. Jak wynika z przysłów i wierzeń Białorusinów zdrowie jest darem od Boga – zarówno dobry stan, jak słaby (добрае здароўе, слабое здароўе), a dane współczesne przynoszą przykłady działań ludzkich w celu utrzymania dobrego stanu zdrowia, np. uprawiać sport, unikać alkoholu, palenia itd.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Dyskurs terapeutyczny i jego uwarunkowania – rekonesans badawczy Autorka artykułu zakłada, że współczesną przestrzeń debaty publicznej zasiedlają zróżnicowane zjawiska społeczne, kulturowe i komunikacyjne. Dokonuje ona wstępnej charakterystyki obszaru, w którego centrum mieszczą się rady, porady, zalecenia, wskazówki i poradniki. Zastanawia się także nad możliwościami (strategiami) interdyscyplinarnego opisu dyskursu terapeutycznego oraz wiązanych z nim gatunków mowy.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Tłumaczenie popularnonaukowe na temat ideałów kobiecości w epoce wiktoriańskiej – przegląd wybranych technik wraz z uzasadnieniem przydatności przekładu Celem artykułu jest przedstawienie przykładowych trudności, jakie mogą się wiązać z tłumaczeniem tekstu popularnonaukowego o tematyce historycznej oraz podanie powodów, dla których tego rodzaju tekst może zasługiwać na uwagę polskich czytelników. Zakładam, że samo tłumaczenie może pełnić funkcję edukacyjną jako przykładowy tekst wykorzystywany w szkoleniu z doskonalenia warsztatu z zakresu przekładu osób przygotowujących się do pracy w zawodzie tłumacza pisemnego. Sam zaś tekst udostępniony polskiemu czytelnikowi może stanowić źródło informacji z zakresu historii społecznej, a dokładnie badań nad historią kobiet w epoce wiktoriańskiej. Autorką tekstu o ideałach kobiecości w wiktoriańskiej Brytanii jest Lynn Abrams. Artykuł historyczki wykładającej obecnie na Uniwersytecie w Glasgow ukazał się w 2001 roku na stronie internetowej BBC poświęconej popularyzowaniu wiedzy o historii Wielkiej Brytanii. Zamierzam rozpowszechnić ten tekst jako źródło wiedzy o społecznych, kulturowych i politycznych warunkach życia kobiet w epoce wiktoriańskiej w czasopiśmie popularnonaukowym zajmującym się tematyką historii społecznej lub historii gender.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Polski leksykon japońskich terminów gramatycznych jako wyzwanie międzykulturowe Komunikacja międzykulturowa kojarzy się z działaniem na styku różnych środowisk kulturowych i komunikacyjnych. Nie inaczej rzecz ma się w przypadku kompilacji polskiego leksykonu japońskich terminów gramatycznych, jaki powstaje obecnie w ramach grantu NCN (OPUS 10, panel HS2, projekt numer 2015/19/B/HS2/00147) w Katedrze Orientalistyki (Wydział Neofilologii) UAM. Wyzwania, jakie stoją przed projektem, wydają się interesujące zarówno z punktu widzenia niezbędnych decyzji opisowych, jak i interdyscyplinarnych (w tym: z rozróżnieniem na poziomie dyscyplin językoznawstwa ogólnego i japońskiego). W ramach artykułu wyzwanie to podjęto w kontekście próby przedstawienia zarysu projektu odbiorcy polskiemu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Magiczne funkcje negacji w tekstach sakralnych Konstrukcje przeczące, używane w tekstach o podwyższonej „mocy illokucyjnej” (zażegnywaniach, namawianiach, zaklęciach, przekleństwach, formułach apotropeicznych, rytualnych dialogach itp.) stają się środkiem „oddziaływania na stan rzeczy”. Poza podstawową funkcją gramatyczną i znaczeniem „nieprawda, że”, negacje w tego typu tekstach zyskują konotacje kulturowe o charakterze mitologicznym. Są to: (a) magiczne unicestwianie złych mocy: choroby, uroków, czarów; (b) oznaczanie „tamtego świata” (jego cechami są: nie-byt, nie-zjawianie się, nie-dzianie się, nie-miejsca, nie-czas); (c) ujawnianie dystansu mówiącego do autora i prawdziwego wykonawcy aktu; (d) sygnowanie obecności czarnej magii. W tekstach sakralnych negacja jest chwytem magicznym i odmianą „magii językowej”. W akcjonalnym kodzie kultury odpowiadają jej czynności rytualne, symbolizujące unicestwienie lub wygnanie siły nieczystej. Jeśli negacja staje się znakiem „tamtego świata”, paralelną wobec niej czynnością jest odwracanie przedmiotów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Władysława Bryła, Agnieszka Bryła-Cruz, Retoryka „okołowirusowa”. Szkice językowo-kulturowe, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2021, ss. 169 Rozprawa Władysławy Bryły i Agnieszki Bryły-Cruz pt. Retoryka „okołowirusowa”. Szkice językowo-kulturowe jest monografią naukową z zakresu językoznawstwa, a ściślej – retoryki, teorii dyskursu i teorii językowej komunikacji społecznej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Mit aktu mowy jako kategorii organizacji analizy pragmatycznej W tym krótkim artykule sygnalizuję ograniczenia teorii aktów mowy postrzeganej jako element porządkujący analizy pragmatycznej. Przyznając, że pojęcie aktu mowy pomaga w usystematyzowaniu i uogólnieniu analizy na poziomie danego, pojedynczego wypowiedzenia, wskazuję, że potencjał ów jest znacznie mniejszy na poziomie dyskursu. Powodem tego jest względność pojęcia intencji wyrażanej aktem mowy, która rośnie wraz z każdym kolejnym, coraz wyższym szczeblem.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Język tekstu z kodeksu w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej (sygnatura Cim. 769) Przedmiotem artykułu jest charakterystyka języka tekstu z kodeksu znajdującego się w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej (sygn. Cim.769). Kodeks zawiera niekompletne wydanie Historyi barzo cudnej o stworzeniu nieba i ziemie autorstwa Krzysztofa Pussmana, datowane na czas po 1551 roku. Przekład ten poddano analizie porównawczej z jego prawdopodobnym źródłem łacińskim. W artykule zamieszczono wyniki analiz językowych wybranych fragmentów edycji, a szczególną uwagę poświęcono sposobom przekładania tekstu. Pozwoliło to wskazać cechy charakterystyczne druku, a także na odniesienie ich do niektórych wniosków wynikających z pracy nad wydaniem z 1551.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Słownictwo florystyczne w powieści poetyckiej Jan Bielecki Juliusza Słowackiego – klasyfikacja semantyczna Cel artykułu sprowadza się do omówienia słownictwa florystycznego w powieści poetyckiej Jan Bielecki Juliusza Słowackiego, również do przedstawienia klasyfikacji semantycznej wskazanej grupy leksykalnej. W niniejszym szkicu omówiono trzy kręgi znaczeniowe, oscylujące wokół roślin drzewiastych, roślin kwiatowych oraz innych roślin. W rozważaniach przyjęto teorię pola leksykalno-semantycznego zaprezentowaną przez Danutę Buttler. Przeprowadzone analizy dowodzą, że leksyka florystyczna potęguje romantyczne cechy utworu – tajemniczość i grozę, ale też przemijanie i nieodwracalność dziejących się wydarzeń, ich ostateczność. Mechanizm ten potwierdzają omówione profile semantyczne wybranych drzew. Przedstawiony w niniejszym szkicu zbiór nazw florystycznych jest różnorodnie reprezentowany, o czym stanowią choćby hiponimy drzew i kwiatów. Mimo że pojedyncze leksemy nie zaskakują czytelnika i pozostają wierne polskim realiom kulturowym, to w znacznym stopniu, poprzez kontekst, w którym zostały zastosowane, przyczyniają się do osiągnięcia określonych efektów artystycznych.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Gdy twoja mowa cię (nie) zdradza, czyli o wielojęzyczności na Śląsku Cieszyńskim w Republice Czeskiej Artykuł przedstawia sytuację językową na Śląsku Cieszyńskim po czeskiej stronie granicy, gdzie żyją Czesi i Polacy. Wychodząc z założenia, że używa się tu więcej kodów językowych włącznie z gwarą cieszyńską, autorki przeprowadziły badania socjolingwistyczne w polskich szkołach mniejszościowych. Analiza wypowiedzi uczniów w wieku od 6 do 18 lat posłużyła do opisu tutejszego języka potocznego, którego substratem z jednej strony jest gwara, a z drugiej — elementy języka czeskiego i polskiego. Na podstawie analizy autorki dochodzą do następujących wniosków: 1) mowa ta odbiega wyraźnie od normy gwarowej, 2) nie jest wskaźnikiem etniczności mówiącego, 3) jej użycie jest zależne od sytuacji komunikacyjnej. Komentarz autorek jest ilustrowany obszernymi fragmentami transkrybowanych tekstów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Niemieckie słownictwo marynistyczne w publikacji Maritimes Wörterbuch Jürgena Gebauera i Egona Krenza. Wybrane zagadnienia Celem niniejszego artykułu jest analiza językowa słownictwa marynistycznego ze słownika Maritimes Wörterbuch zusammengestellt von Jürgen Gebauer und Egon Krenz (1989). W opracowaniu omówiono zagadnienia morfologiczne oraz problem składni. Materiał badawczy został zanalizowany także pod kątem onomastyki, poruszono również kwestie zapożyczeń oraz żargonu żeglarskiego. W słowniku, podobnie jak w całym języku niemieckim, występuje bogactwo złożeń. Uwagę przyciąga bogaty repertuar przydawek rzeczownikowych. W źródle, o którym mowa, odnotować można eponimy, kryptonimy, nazwy wydarzeń historycznych oraz ergonimy (nazwy instytucji). Żargon marynarski nieznacznie nacechowany jest ekspresywnością

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Zagadnienie minimum językoznawczego w kompetencji zawodowej logopedy W środowisku logopedycznym utarło się przekonanie, że do wykonywania zawodu logopedy wystarcza wiedza językoznawcza z zakresu fonetyki. Wynika to stąd, że praktyka logopedyczna wiąże się najczęściej z poprawianiem wymowy osób (zwykle dzieci) z zaburzeniami mowy. Jednak wiedza ograniczona do znajomości fonetycznej struktury języka daje jego wypaczony obraz, zawężony do najniższego poziomu językowego. Jednostki poziomu fonetycznego języka, takie jak głoski i fonemy, są zaledwie budulcem jednostek językowych wyższego rzędu – wyrazów, morfemów, struktur syntaktycznych i tekstów. Do minimalnego zasobu wiedzy językoznawczej logopedy należy zatem włączyć – obok fonetyki i fonologii – podstawowe informacje z zakresu leksykologii i gramatyki, a także wybrane zagadnienia z innych dziedzin językoznawstwa.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Yury Fedorushkov, Adaptacja warsztatu leksykograficznego do automatyzacji rozpoznawania frazemów w systemie uczącym się (na przykładzie konstrukcji werbo-nominalnych języka rosyjskiego), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019, ss. 292 Recenzja. Yury Fedorushkov, Adaptacja warsztatu leksykograficznego do automatyzacji rozpoznawania frazemów w systemie uczącym się (na przykładzie konstrukcji werbo-nominalnych języka rosyjskiego), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019, ss. 292

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Zmiany form adresatywnych w języku bułgarskim po roku 1990 Artykuł dotyczy innowacji w obrębie grzeczności językowej w bułgarszczyźnie przełomu XX i XXI wieku. Tytułowe zmiany form adresatywnych rozpatrywane będą z diachronicznego punktu widzenia, na szerszym tle czasowym i kulturowym. Należy zauważyć, że przez wieki bułgarszczyzna nie znała form podobnych do polskiego pan / pani. Ludzie zwracali się do siebie po imieniu, na „ty”, bądź – kiedy zaistniała konieczność wyrażenia szacunku – używali dodatkowych określeń związanych z wiekiem lub statusem społecznym danej osoby, ale dalsza część wypowiedzi formułowana była w 2. osobie liczby pojedynczej. W bardziej „wyrafinowanych” kręgach obowiązywały formy господин i госпожа (o proweniencji cerkiewnosłowiańskiej), odbierane jako przestarzałe i nacechowane – tak są jeszcze odnotowane w słowniku języka bułgarskiego z 1976 roku. Po 1990 roku formy господин i госпожа straciły nacechowanie, stały się formami neutralnymi i powszechnie używanymi, choć przywyknięcie do nich nie było łatwe. Artykuł dotyczy różnych etapów odwykania od starych przyzwyczajeń i bolesnego czasami przywykania do nowych form. Ukazuje również różnice między formami adresatywnymi używanymi współcześnie przez różne środowiska.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Leksyka muzyczna w rosyjsko-polskim przekładzie filmowym na materiale filmów „Lato” i „Bikiniarze Niniejszy artykuł porusza problematykę przekładu leksyki muzycznej z języka rosyjskiego na polski w oparciu o materiał pozyskany z dwóch rosyjskich filmów: „Lato” K. Sieriebriennikowa i „Bikiniarze” W. Todorowskiego. Do analizy wykorzystano tłumaczenie w postaci napisów. Tytułem wstępu do właściwych rozważań wprowadzono krótką informację na temat samych filmów, tj. ich twórców, problematyki i głównych wątków. Przybliżona fabuła filmów uzasadnia rodzaj występującej w nich leksyki. W tekście omówiono także krótko problematykę subkultur, tj. bitników (zaprezentowaną w filmie „Lato”) i bikiniarzy (z filmu „Bikiniarze”). Następnie scharakteryzowano reguły rządzące tłumaczeniem filmowym, a zwłaszcza zasady sporządzania napisów oraz zwrócono uwagę na klasy semantyczne leksyki występującej w obu produkcjach. Dalsza część tekstu poświęcona została transformacjom przekładowym (głównie w oparciu o klasyfikację J.I. Rieckiera), które zastosowano w tłumaczeniu leksyki muzycznej. Następnie opisano sposoby przekładu tzw. leksyki bezekwiwalentowej, obrazując przykładami te wyróżnione przez L.S. Barchudarowa. Przykłady, które wymagały komentarza, zostały omówione w sposób bardziej szczegółowy W zakończeniu zaprezentowano wnioski, które wynikły z przeprowadzonej analizy.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Pojęcie wolności w optyce dychotomii swoi–obcy w tekstach sowieckiego ideologicznego subdyskursu o kulturze lat 1953–1957 Pojęcie wolności należy do kluczowych pojęć społecznych i etyczno-moralnych w rosyjskiej lingwokulturze. Jego dychotomiczna struktura przejawia się w dwóch podstawowych realizacjach: воля i свобода. Zasadniczą kwestią dla zrozumienia jego funkcjonowania w warunkach totalitarnych jest uwzględnienie realnego stosunku nadawców do kwestii wolności oraz analiza retorycznego wykorzystania tego konceptu w tekstach propagandowych i dokumentalnych. Przeanalizowany materiał pozwala stwierdzić, że tradycyjna dla rosyjskiej lingwokultury dychotomia свобода – воля uległa w ramach badanego dyskursu znaczącej reinterpretacji, która polegała w pierwszej kolejności na wyeliminowaniu drugiego z jej elementów jako konotującego brak ograniczeń i jednocześnie nacechowanego pozytywnie, a zatem, z punktu widzenia propagandy systemu, potencjalnie szkodliwego oraz aktualizacji trzech kategorii odpowiadających trzem zasadniczym zbiorowościom, o których mowa w dyskursie. Pierwszą z nich jest kategoria MY (SWOI), której odpowiada настоящая свобода, drugą – kategoria ONI (OBCY, wróg zewnętrzny, мнимая свобода), trzecią – ONI (OBCY, wróg wewnętrzny, произвол).

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Tłumaczenie antroponimów sztucznych na przykładzie francuskiego i angielskiego przekładu powieści „Pod Mocnym Aniołem” Jerzego Pilcha Artykuł porusza problem tłumaczenia antroponimów sztucznych na przykładzie francuskiego i angielskiego przekładu powieści „Pod Mocnym Aniołem” Jerzego Pilcha. Celem pracy jest odpowiedź na pytanie w jaki sposób tłumaczone są nazwy własne osobowe, które z natury rzeczy nie posiadają swoich ekwiwalentów uznanych w językach docelowych oraz jakie techniki tłumaczenia przeważają w ich przekładzie. W tym celu autorka przeanalizowała techniki tłumaczenia zastosowane wobec antroponimów sztucznych w dwóch przekładach powieści i zbadała związek pomiędzy formą nazwy osobowej a wyborem tłumacza. W przekładzie tej kategorii nazw dominującą techniką okazało się być tłumaczenie syntagmatyczne; na 30 nazw własnych z tekstu oryginalnego przetłumaczonych w ten sposób zostało 18 antroponimów w języku francuskim i 19 w języku angielskim. Pozostałe zidentyfikowane techniki to kolejno: tłumaczenie syntagmatyczne z reprodukcją, reprodukcja, ekwiwalent funkcjonalny, pominięcie i dodanie. Nazwy bohaterów wykreowane przez pisarza są wymagające w tłumaczeniu, ponieważ tłumacz nie może oprzeć się na żadnym użytym wcześniej sposobie ich tłumaczenia i stanowią wyzwanie, zwłaszcza kiedy są silnie związane z kulturą języka docelowego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Jak historia odkłada się w pamięci, jak pamięć odkłada się w języku Tematem artykułu jest zakreślenie ram pola badawczego tworzonego przez trzy tytułowe pojęcia: historia, pamięć, język. Ponieważ każde z nich jest wieloznaczne, a na dodatek w różnych sytuacjach odnoszone są do różnych porządków ontologicznych (do rzeczywistości pozajęzykowej i do rzeczywistości tekstowej, narracyjnej), autor stara się doprecyzować znaczenia odnośnych wyrazów i pokazać złożone relacje, jakie występują zarówno między poszczególnymi znaczeniami każdego z wyrazów oddzielnie (a więc pomiędzy „historią1” i „historią2” z jednej strony oraz między „pamięcią1” i „pamięcią2” – z drugiej), jak też, w układzie „horyzontalnym”, między „historią1” i „pamięcią1” oraz między „historią2” a „pamięcią2”. Autor uważa, że każdy z tych porządków rzeczy ma odrębną charakterystykę językową, istnieje jednak pięć cech, które między trzema konstruktami: „historią2” (tj. historiografią), „pamięcią2” (relacjonowaniem zawartości pamięci) i językowo-kulturowym obrazem świata stanowią wspólny mianownik; to podmiotowość, narracyjność, selektywność, interpretacyjność i ujęzykowienie. Ten wspólny mianownik pozwala na zestawianie i konfrontowanie z sobą zróżnicowanych obrazów tego samego wycinka przeszłości.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Wykorzystanie algorytmów Text Mininig do analizy danych tekstowych w psychologii W psychologii analizy danych zapisanych w postaci tekstów stanowią ważny element prac badawczych. Niemniej nadal poszukuje się narzędzi, metod, które mogą umożliwić szybką analizę danych zarejestrowanych w postaci tekstów, gdyż analizy te są najczęściej bardzo czasochłonne. W prezentowanym artykule przybliżono metodę text mining, która ma szczególne zastosowanie w analizie informacji zapisanych w postaci danych tekstowych. Wykorzystanie metody text mining jest omawiane na przykładzie analizy obieranych przez rodziców celów wychowawczych.. W artykule przedstawiono sposób, w jaki algorytmy text mining: a) dokonują analizy tekstu przez zliczenie słów i nadanie im wag, b) przeprowadzają analizę relacji między słowami za pomocą składowych głównych (Principal Component Analysis), c) przekształcają dane słownew liczbowe, przygotowując zbiór danych do kolejnych obliczeń.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Językowe ujęcie uczuć z kręgu smutku w poemacie Anny Stanisławskiej Transakcyja albo opisanie całego życia jednej sieroty Celem opracowania jest opis sposobów komunikowania, wyrażania i konceptualizacji uczuć z kręgu smutku w siedemnastowiecznym tekście Anny Stanisławskiej Transakcyja albo opisanie całego życia jednej sieroty. Na tle standardów kulturowo-społecznych dawnej Polski utwór jest ewenementem, ponieważ stanowi pierwszą w piśmiennictwie polskim tak obszerną próbę świeckiego pisarstwa kobiecego. Pamiętnik utrwala wewnętrzne przeżycia kobiety głęboko doświadczonej przez zły los. Identyfikacja sposobów nominacji emocji z kręgu smutku, rekonstrukcja ich konceptualizacji oraz charakterystyka środków artystycznych wykorzystanych do oddania tego rodzaju uczuć pozwoliły sformułować kilka refleksji dotyczących autorskiej oryginalności oraz osadzenia w tradycji literackiej i pokrewieństwa z wzorami poznawczymi śródziemnomorskiego kręgu kulturowego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo
Polexit w polskim dyskursie publicznym Celem artykułu jest językowo-dyskursywna analiza leksemu polexit uwzględniająca kolokacje wyrazu i ich znaczenia, użycia metaforyczne i ich właściwości kognitywno-aksjologiczne, konceptualizację pojęcia w zależności od kategorii nadawcy oraz ram interpretacyjnych. Do utworzenia bazy materiałowej wykorzystano wyszukiwarkę i korpus monco.frazeo.pl oraz wyszukiwarki partali dorzeczy.pl i polityka.pl. Częstotliwość użycia wyrazu polexit jest skorelowana z określonymi zdarzeniami politycznymi. Od marca 2017 roku leksem nabiera wyrazistych cech dyskursywnych, tj. staje się konstruktem o funkcji dyskursowo-propagandowej obecnym w wypowiedziach na temat pozycji Polski w UE, konceptualizowanym odmiennie w zależności od ideologii i rangi nadawcy jako zagrożenie, absurd, możliwość, stan pożądany.

Dziedziny: nauki humanistyczne, językoznawstwo