PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Społeczne aspekty miejskiego zagospodarowania przestrzeni w kontekście zdrowia środowiskowego – od koncepcji miast ogrodów po współczesne ruchy społeczne Wprowadzenie i cel pracy. Jednym z wdrożonych rozwiązań planistycznych, służących poprawie zdrowia mieszkańców miast, była idea miasta-ogrodu, opracowana pod koniec XIX wieku przez Brytyjczyka, Ebenezera Howarda. Obecnie, istotnym elementem w procesie dbałości o zdrowie populacji, są oprócz planowania urbanistycznego, również różnego rodzaju ruchy społeczne, oparte o społeczne i emocjonalne zaangażowanie. Głównym celem pracy jest przedstawienie nowych form ruchów społecznych, działających na rzecz poprawy jakości życia i zdrowia mieszkańców miast, powstałych jako konsekwencja współczesnych zmian społecznych. Skrócony opis stanu wiedzy. Wdrażanie nowych rozwiązań w zakresie poprawy jakości zdrowia społeczeństw miejskich przez ich członków, to niezwykle cenna wartość w coraz bardziej zurbanizowanej rzeczywistości społecznej. Przegląd współczesnych miejskich ruchów ekologicznych, opartych o nowe formy uspołecznienia jednostek, to pretekst do zastanowienia się, w jaki sposób polityka społeczna i zdrowotna może wykorzystać powstałe inicjatywy w szerszej skali i co można zrobić, żeby nie zaprzepaścić ich potencjału. Podsumowanie. Organizacje i ruchy społeczne są obecnie ważnym elementem zdrowia środowiskowego, ponieważ angażują również społeczność lokalną wokół rozwiązania problemów środowiskowych. Analiza aktywności społecznej skupionej wokół elementów zdrowia środowiskowego może przyjąć formę mapy, co ułatwić może pobudzanie społeczności lokalnych do dalszych działań.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Wpływ środowiska na barierę antyoksydacyjną człowieka Tlen jest życiodajną substancją dla organizmów tlenowych na ziemi. Może powodować także uszkodzenia składników komórkowych, prowadząc do zaburzenia procesów fizjologicznych organizmu, rozwoju wielu schorzeń, a w konsekwencji nawet śmierci. Reaktywne formy tlenu (RFT) powstają zarówno w trakcie procesów zachodzących wewnątrz komórek, jak i pod wpływem działania zewnętrznych czynników środowiskowych, m.in.: zanieczyszczenie środowiska, dym tytoniowy, dieta, styl życia oraz metale ciężkie. Organizmy tlenowe wykształciły mechanizmy obronne przed działaniem szkodliwym RFT są to mechanizmy obrony antyoksydacyjnej: mechanizmy enzymatyczne (SOD, CAT), białka (ferrytyna, ceruloplazmina i haptoglobina.) oraz antyoksydanty niskocząsteczkowe: glutation, witamina E, witamina C, bilirubina, kwas moczowy. Zaburzenia równowagi pomiędzy powstawaniem reaktywnych form tlenu RFT a działaniem systemów obronnych organizmu, powodują stres oksydacyjny, który jest przyczyną poważnych zaburzeń metabolizmu komórkowego. Wzmożona produkcja RFT powoduje niszczenie białek, błon komórkowych i DNA. Uszkodzenia DNA prowadzą do mutacji, a te leżą u podłoża procesów nowotworowych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Badanie zawartosci i struktury zwiazkow humusowych w wodzie miocenskiej, torfach leczniczych i weglu brunatnym na podstawie rozniczkowych widm absorpcyjnych Celem badań było porównanie różniczkowych widm absorpcyjnych związków humusowych występujących w podziemnych wodach mioceńskich z pochodzącymi z torfów leczniczych i węgla brunatnego. Z próbek badanego materiału wyodrębniono przez selektywną ekstrakcję kwasy: huminowe, hymatomelanowe i fulwonowe. Wykonano spektrogramy w zakresie UV- VIS tych związków i dokonano ich różniczkowania IV stopnia uzyskując widma z dobrze rozdzielonymi pikami dla określonych długości fał. Stwierdzono w widmach uzyskanych z wody mioceńskiej i borowin występowanie charakterystycznych pików dla określonych często wspólnych długości fal promieniowania elektromagnetycznego. W widmach uzyskanych z węgla brunatnego brak charakterystycznych pików dla kwasów huminowych.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Oznaczanie baru w naturalnych wodach leczniczych techniką ICP-OES. Część I. Wody ujmowane na terenach uzdrowisk w Polsce Obowiązujące w Polsce najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) baru w naturalnych wodach mineralnych, naturalnych wodach źródlanych oraz wodach stołowych wynosi 1 mg/l, podczas gdy NDS tego pierwiastka w naturalnych wodach leczniczych przeznaczonych do kuracji pitnych i inhalacji wynoszą odpowiednio 1,0 i 10,0 mg/l, przy czym wymagania te odnoszą się do kuracji trwających powyżej 1 miesiąca. Ww. wartości NDS baru w spożywanych wodach zostały wyznaczone z uwzględnieniem aktualnych kryteriów Światowej Organizacji Zdrowia WHO, określających wytyczną dotyczącą najwyższego dopuszczalnego stężenia tego pierwiastka w wodzie przeznaczonej do spożycia na poziomie 0,7 mg/l. W pracy przedstawiono opracowaną i zwalidowaną metodę oznaczania baru techniką optycznej spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem w plazmie indukcyjnie sprzężonej, którą zastosowano do oznaczeń tego pierwiastka w 45 naturalnych wodach leczniczych pobranych z ujęć znajdujących się na terenach 24 gmin uzdrowiskowych z obszaru całej Polski. Oznaczone stężenia baru zawierały się w zakresie 0,0036 - 24,0 mg/l. Do kuracji pitnych, inhalacji i kąpieli stosowane są wody o stężeniach baru odpowiednio z zakresów: 0,0036 - 0,073 mg/l, 0,0036 - 1,31 mg/l i 0,0036 - 24,0 mg/l (niektóre z analizowanych wód stosowane są jednocześnie do kuracji pitnych, inhalacji i kąpieli). W jedenastu analizowanych wodach zawartość baru była wyższa niż 1 mg/l, lecz wody te zostały głównie dopuszczone do kontaktu zewnętrznego (kąpieli) i w dwóch przypadkach do zabiegów inhalacyjnych (stężenia baru - 1,08 mg/l i 1,31 mg/l). Sposób kwalifikacji wód do odpowiednich zabiegów oparty m.in. na wynikach oznaczeń baru jest adekwatny do wymagań przedstawionych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 kwietnia 2006 r. w sprawie zakresu badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu, kryteriów ich oceny oraz wzoru świadectwa potwierdzającego te właściwości.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Telerehabilitacja w chorobie zwyrodnieniowej stawów Telerehabilitacja jest definiowana jako świadczenie usług rehabilitacyjnych za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnych i Internetu. Wykorzystuje najnowsze zdobycze technologii informacyjno-komunikacyjnych i pozwala na świadczenie usług rehabilitacyjnych pacjentom zdalnie. Pacjent we własnym domu, mieszkaniu, środowisku, które dla większości chorych może być najbardziej przyjazne, ma możliwość uczestniczenia w procesie rehabilitacyjnym. Telerehabilitacja ma możność dostarczania terapii do pacjenta, który nie posiada możliwości udania się do oddziału, zakładu lub gabinetu fizjoterapii. Obejmuje szeroki zakres usług. W zakres ten wchodzą zarówno zagadnienia komunikacji, zarządzania w ochronie zdrowia, edukacji, ochrony środowiska, oceny czynnościowej pacjenta, a także procesu leczenia klinicznego. Bezprzewodowa i stacjonarna komunikacja, wideokonferencje i Internet sprawiają, że telerehabilitacja stała się rzeczywistym i dostępnym sposobem postępowania.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Budowa i wdrazanie systemu zarzadzania w laboratoriach Panstwowego Zakladu Higieny W laboratoriach Państwowego Zakładu Higieny wykonujących badania dla klientów zawsze przestrzegano zasad dobrej praktyki laboratoryjnej i dbano o rzetelność wyników badań. W 2003 r. laboratoria wykonujące badania z zakresu bezpieczeństwa żywności powołano do roli krajowych laboratoriów referencyjnych. To, oraz konieczność dostosowania standardów pracy do wymagań ustawodawstwa WE oraz potwierdzenia posiadanych kompetencji przez niezależną organizację doprowadziło w 2003 r. do podjęcia decyzji o ubieganiu się o akredytację Polskiego Centrum Akredytacji. Przedstawiono następujące etapy budowy i wdrażania systemu zarządzania: szkolenia, modyfikacja struktury organizacyjnej Instytutu, opracowanie dokumentacji systemu zarządzania, remonty, wdrożeniu nadzoru nad wyposażeniem pomiarowym i badawczym, audity wewnętrzne oraz przegląd zarządzania. Zwrócono uwagę na przydatność wcześniejszych doświadczeń i osiągnięć w zakresie walidacji metod badawczych oraz zapewniania jakości wyników poprzez organizację i udział w badaniach biegłości. Podano aktualny stan akredytacji metod badawczych stosowanych przez laboratoria PZH wykonujące badania w zakresie chemii, mikrobiologii, radiobiologii i diagnostyki medycznej.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Podziemny tunel przeciwpowodziowy alternatywą kanału ulgi w Nysie Artykuł podejmuje problem zabezpieczenia miasta Nysy przed skutkami powodzi. Nysa była miastem poszkodowanym w czasie powodzi w 1997 roku. W historii miasta powódź powtarzała się wielokrotnie. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy z 2009 roku przewiduje rezerwę terenu dla kanału obiegowego. Powstaje nowy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla kanału ulgi. Jednak przebieg kanału znacznie ogranicza rozwój miasta, stwarza problemy wywłaszczeń, prowadzi do konieczności budowy nowych mostów, dezorganizuje przestrzeń. W artykule przedstawiono alternatywę dla kanału ulgi w postaci podziemnego tunelu. Koncepcja pozwala uniknąć ww. uciążliwości oraz zachować harmonijny rozwój przestrzenny miasta.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Dioksyny a bezpieczeństwo żywności Spośród wielu potencjalnych chemicznych zanieczyszczeń żywności, dioksyny, w tym: polichlorowane dibenzo-p-dioksyny i dibenzofurany oraz dioksynopodobne polichlorowane bifenyle są powszechnie uważane za jedne z najbardziej niebezpiecznych dla naszego zdrowia ze względu na ich właściwości toksykologiczne, trwałość i zdolność do biokoncentracji w łańcuchu żywnościowym. Wyniki badań epidemiologicznych sugerują, że środowiskowe narażenie na te związki może wpływać na wiele procesów fizjologicznych u człowieka, przede wszystkim na drodze zaburzania równowagi układu hormonalnego. Wśród niekorzystnych skutków zdrowotnych związanych z przewlekłym narażeniem na dioksyny wymienia się m.in.: wzrost ryzyka wystąpienia chorób nowotworowych, zaburzeń układu odpornościowego i rozrodczego czy zaburzeń neurobehawioralnych. Głównym źródłem narażenia człowieka na tę grupę zanieczyszczeń jest żywność – około 95% dziennej dawki dioksyn trafia do naszych organizmów z żywnością, przede wszystkim pochodzenia zwierzęcego. Z najnowszych badań wynika, że w wielu populacjach europejskich narażenie na dioksyny przekracza ustalone przez międzynarodowe instytucje dawki bezpieczne, tj. tolerowane dzienne czy tygodniowe pobranie. Szczególnie niepokojące jest, że odsetek ludzi, u których pobranie dioksyn przekracza ww. wartości odniesienia jest większy u dzieci niż u osób dorosłych. Od czasu tzw. „belgijskiej afery dioksynowej” w 1999 r., oszacowanie wielkości narażenia na te zanieczyszczenia i związana z tym ocena ryzyka dla zdrowia konsumentów stały się w Unii Europejskiej jednym z priorytetowych zagadnień w obszarze bezpieczeństwa żywności. w ramach realizacji wspólnotowej strategii wprowadzono do ustawodawstwa najwyższe dopuszczalne stężenia i poziomy reagowania dla dioksyn i dl-PCB w celu ich monitorowania w żywności w Państwach Członkowskich. Ustalono również wymagania dotyczące stosowanych metod i laboratoriów wykonujących analizy dla celów urzędowej kontroli żywności. Państwa członkowskie są zobligowane do stałego monitorowania poziomów dioksyn i dl-PCB w różnych grupach środków spożywczych i przesyłania rocznych raportów z tych badań do Komisji Europejskiej (od 2008 r. do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności). Wyniki monitoringu, obejmujące lata 1999-2008, opracowane ostatnio przez EFSA, stały się podstawą dla nowelizacji Rozporządzenia Komisji 1881/2006 w zakresie najwyższych dopuszczalnych stężeń dioksyn i dl-PCB. Przy opracowywaniu nowych limitów, w miejsce aktualnie obowiązujących współczynników toksyczności z 1998 r. (WHO1998-TEF) zostały wykorzystane nowe współczynniki opracowane w 2005 r. (WHO2005-TEF). Można oczekiwać, że nowe limity dla dioksyn i dl-PCB w żywności wejdą do ustawodawstwa nie później niż na początku 2012 r.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Zasady, wskazania i dokumentowanie stosowania środków przymusu bezpośredniego w domach pomocy społecznej Wprowadzenie. W polskich domach pomocy społecznej przebywa obecnie prawie 80 tys. pensjonariuszy. Znaczącą większość z nich stanowią osoby przewlekle chore psychicznie oraz osoby niesprawne intelektualnie. Należą one do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia zaburzeń zachowania wymagających stosowania środków przymusu bezpośredniego. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnych przepisów prawa wraz z komentarzem oraz opis prawidłowego prowadzenia, w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, obowiązującej w takich przypadkach dokumentacji medycznej. Stosowanie środków przymusu bezpośredniego jest w polskim prawie zdefiniowane w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego z roku 1994 oraz wydanym w oparciu o zmiany w tejże ustawie rozporządzeniu Ministra Zdrowia, które precyzyjnie określa wskazania do stosowania środków przymusu bezpośredniego, z zaznaczeniem, iż użycie tychże środków za każdym razem winno być traktowane jako środek ostateczny. Obowiązujące w tym zakresie w Polsce przepisy prawa dopuszczają stosowanie czterech różnych form przymusu bezpośredniego, z których każda, w większym lub mniejszym stopniu, wiąże się z ograniczeniem swobody i wolności pacjenta. Dokonując wyboru środka przymusu bezpośredniego, należy uwzględniać stopień zagrożenia pacjenta dla samego siebie, jak też dla innych osób przebywających w jego najbliższym otoczeniu, a także stosować obowiązujące przepisy prawa, co pozwoli na ograniczenie prawdopodobieństwa popełnienia błędów.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Stare technologie w nowej szacie architektury ekologicznej Obserwowany renesans zastosowania starych technologii wznoszenia znajduje ekologiczne uzasadnienie, a także posiada liczne zalety: prostotę wykonania, bardzo krótki czas budowy, energooszczędność, znakomite walory termiczne i akustyczne, możliwość wykorzystania lokalnych surowców, walory zdrowotne, estetyczne i przede wszystkim bardzo niskie koszty. Doświadczenia w realizacji dawnych technologii posiada wiele państw Europy (Belgia, Dania, Niemcy, Estonia, Francja, Wielka Brytania, Włochy, Łotwa, Litwa, Holandia, Austria, Hiszpania, Czechy, Węgry, Finlandia, Portugalia), a także USA. W Polsce technologie te, jak dotąd, rozwijają się bardzo nieśmiało. W artykule omówiono cechy obiektów wznoszonych ze słomy i gliny. Zalety opisanej technologii przemawiają za szerokim jej wdrażaniem.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Zawartosc garbnikow oraz kwasu szczawiowego w wybranych owocach lesnych w zaleznosci od miejsca pozyskania Oznaczono zawartość garbników oraz kwasu szczawiowego w owocach: borówki czarnej, maliny właściwej oraz poziomki pospolitej, pozyskanych z terenów potencjalnie wolnych od zanieczyszczeń (Gmina Kraśniczyn) oraz z miejsc bardziej narażonych na emisję zanieczyszczeń (Rejowiec Fabryczny). Zawartość garbników w owocach poziomki pospolitej oraz koncentracja kwasu szczawiowego w owocach borówki czarnej, pochodzących z okolic potencjalnie nie narażonych na ekspozycję zanieczyszczeń była wyższa, niż w surowcach pozyskanych z okolic Rejowca Fabrycznego. Średnie zawartości garbników oraz kwasu szczawiowego w analizowanych owocach leśnych były niskie.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Narażenie środowiskowe dzieci na metale ciężkie zawarte w glebach z placów zabaw, boisk, piaskownic i terenów przedszkoli z obszaru Górnego Śląska Wstęp. Dzieci to grupa populacyjna szczególnego ryzyka, u których podstawowym źródłem narażenia na metale ciężkie jest droga pozażywieniowa. Połykanie cząsteczek pyłów unoszących się w powietrzu, czy wprowadzonych do ust razem z zabrudzonymi rękami czy zabawkami ma miejsce najczęściej podczas gier ruchowych na placach zabaw, boiskach lub zabaw w piaskownicach. W przypadku Górnego Śląska problem zanieczyszczenia gleb dotyczy obecnie oprócz miejsc, na których prowadzona jest lub była działalność przemysłowa, także obszarów zielonych, jak parki i zieleńce, czy place zabaw, co może stanowić istotne źródło narażenia dzieci zarówno drogą pozażywieniową, jak i oddechową. Celem pracy była ocena zawartości metali ciężkich, takich jak: kadm, ołów i cynk, w glebach z placów zabaw, boisk, piaskownic i przedszkoli z terenu Górnego Śląska. Materiał i metody. Analizie poddano 103 próby; 91 z nich stanowiły próby gleby, pochodzące z placów zabaw, boisk osiedlowych i szkolnych oraz z terenów przedszkoli miejskich, pozostałych 12 prób stanowił piasek z piaskownic osiedlowych. Zawartość metali ciężkich (Cd, Pb i Zn) oznaczono metodą optycznej spektrometrii emisyjnej z indukcyjnie sprzężoną plazmą (ICP OES). Wyniki. Przekroczenia wartości normatywnych oznaczanych pierwiastków wystąpiły w zdecydowanej większości analizowanych prób. Najwyższe stężenia metali oznaczono w glebach pobranych z boisk szkolnych i osiedlowych oraz placów zabaw (Bukowno, Siemianowce). W przypadku gleb z terenów przedszkoli, najbardziej zanieczyszczone były próby pobrane w Radzionkowie, Bytomiu Szombierkach oraz Piekarach Śląskich. Najmniejszy stopnień skażenia metalami ciężkim wykazano dla piaskownic. Wnioski. Badania wykazały, że gleba z analizowanych placów zabaw, boisk szkolnych i osiedlowych, a także z terenów przedszkoli, ze względu na wysoką zawartość metali ciężkich, stanowi istotne źródło narażenia dzieci na metale ciężkie i zwiększa ryzyko zdrowotne z tym związane. Na terenie Górnego Śląska istnieje potrzeba wprowadzenia stałego monitoringu zawartości metali w glebach, a także stosowania działań profilaktycznych, polegających m.in. na okresowej wymianie piasku z piaskownic, czy pokryciu boisk odpowiednim materiałem zabezpieczającym przed pyleniem, a także edukacji w zakresie metod ograniczenia indywidualnego ryzyka zdrowotnego (mycie rąk po zabawie na dworze, zmiana ubrań itd.). Zastosowanie powyższych przykładów działań profilaktycznych może stanowić istotną formę zmniejszenia ryzyka zdrowotnego dzieci, wynikającego z narażenia na metale ciężkie.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Ocena stanu odżywienia i składu ciała mieszkańców dolnośląskich i opolskich wsi Wprowadzenie i cel pracy. Regularne monitorowanie stanu zdrowia, np. przez ocenę stanu odżywienia, oraz podjęta odpowiednio wcześniej profilaktyka mają decydujący wpływ na prewencję chorób w wieku późniejszym. Celem pracy była ocena stanu odżywienia osób zamieszkujących tereny wiejskie województw dolnośląskiego i opolskiego z uwzględnieniem płci i wieku. Materiał i metody. Badanie zostało przeprowadzone wśród 315 osób zamieszkujących tereny wiejskie województw: dolnośląskiego i opolskiego. Pomiaru masy ciała oraz analizę jego składu dokonano przy użyciu analizatora składu ciała. Pozyskano m.in. informacje dotyczące zawartości tkanki tłuszczowej i beztłuszczowej w organizmie, masy mięśni, masy kości oraz całkowitej zawartości wody, z uwzględnieniem wody wewnątrzkomórkowej i zewnątrzkomórkowej. Wyniki. Ponad 50% badanych osób charakteryzowało się nieprawidłową masą ciała. Problem ten częściej dotyczył mężczyzn niż kobiet. U co czwartego badanego zbyt duża była zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie, a u co szóstego – zbyt mała zawartość wody. Otyłość brzuszna częściej dotyczyła badanych mężczyzn niż kobiet. Wnioski. Najlepszym stanem odżywienia w oparciu o wskaźnik masy ciała (BMI) i analizę składu ciała charakteryzowały się osoby z najmłodszej grupy wiekowej (19–30 lat). Wskazane jest monitorowanie stanu odżywienia społeczeństwa w celu oceny skuteczności prowadzonych działań promujących zdrowy styl życia i aktywność fizyczną oraz możliwości lepszego planowania dalszej profilaktyki.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Ochrona zdrowia pracujących przed zakażeniem koronawirusem SARS-CoV-2 wywołującym COVID-19 – aktualny stan wiedzy i zalecenia Pandemia COVID-19 – mimo wprowadzanych ograniczeń i działań zapobiegawczych – w niedługim czasie rozprzestrzeniła się i dotarła także do Polski. Dostosowanie do dynamicznie zmieniającej się sytuacji epidemiologicznej wymaga szybkiej implementacji efektywnych działań prewencyjnych. Celem tej publikacji jest dostarczenie wszystkim osobom zaangażowanym w system opieki profilaktycznej – pracownikom, pracodawcom i profesjonalistom służby medycyny pracy – aktualnej wiedzy dotyczącej sytuacji epidemiologicznej związanej z SARS‑CoV-2 oraz połączonych z nią zaleceń i rozwiązań. W celu analizy tej problematyki przeprowadzono przegląd piśmiennictwa, wykorzystując internetowe bazy medycznych doniesień naukowych: PubMed, SCOPUS i Web of Science Core Collection. Literaturę uzupełniono o opracowania zagadnień znajdujących się na rzetelnych stronach internetowych, m.in. serwisach Ministerstwa Zdrowia (MZ) i Światowej Organizacji Zdrowia. Dane dotyczące zachorowań i zgonów z powodu COVID-19 pochodzą z raportów udostępnianych przez MZ, danych publikowanych na stronach Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz globalnego serwisu analitycznego ourworldindata.org. W chwili złożenia publikacji w Polsce odnotowano 34 154 przypadki zakażeń i 1444 zgony z powodu koronawirusa. Dane z opublikowanych badań sugerują, że wirus przenosi się głównie drogą kropelkową lub przez kontakt z zanieczyszczonymi przedmiotami i powierzchniami. Dlatego przy braku możliwości zastosowania skutecznej szczepionki działania prewencyjne opierają się głównie na strategiach minimalizujących ryzyko transmisji patogenu. Oprócz omówienia aktualnej sytuacji epidemiologicznej, procedur diagnostycznych, grup ryzyka i charakterystyki przebiegu COVID-19 w artykule przedstawiono zalecenia i zaproponowano rozwiązania dla pracodawców i pracowników dotyczące zapobiegania transmisji SARS‑CoV-2 oraz aktualnie obowiązujące przepisy prawa i zalecenia dotyczące badań profilaktycznych pracowników w okresie pandemii. W dalszej kolejności omówiono COVID-19 w aspekcie choroby zawodowej oraz wskazano inne zagrożenia zdrowotne związane z pandemią. Sytuacja epidemiologiczna dotycząca koronawirusa wskazuje na konieczność podejmowania natychmiastowych i skutecznych działań minimalizujących transmisję zakażenia wśród pracowników oraz opracowania procedur postępowania w celu szybkiej i skutecznej zdolności do lokalizowania i wygaszania ognisk COVID-19 w zakładach pracy.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
Ocena wpływu sposobu żywienia na możliwość oddania krwi przez krwiodawców wielokrotnych Celem pracy było porównanie sposobu żywienia krwiodawców wielokrotnych zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych do oddania krwi w okresie badania oraz ocena wpływu sposobu żywienia i stanu odżywienia na możliwość oddania krwi przez wielokrotnych dawców krwi. Badania przeprowadzono w okresie jesiennym 2009 roku w Szczecinie wśród 40 krwiodawców wielokrotnych, którzy zgłosili się na kolejną donację w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK). Analizując uzyskane wyniki stwierdzono, że badani krwiodawcy odżywiali się nieprawidłowo, jednak mężczyźni, u których lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do oddania krwi, dostarczali z pożywieniem większych ilości składników pokarmowych, które biorą udział w krwiotworzeniu (witamin z grupy B oraz żelaza), w porównaniu do mężczyzn, który nie zostali zakwalifikowani do oddania krwi. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na konieczność prowadzenia w RCKiK edukacji żywieniowej w zakresie zasad prawidłowego żywienia, umożliwiającego rekompensatę pobranej krwi bez zubażania organizmu.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu
W sprawie rozwiązywania niektórych problemów związanych z niepełnosprawnością Na wstępie zdefiniowano istotę niepełnosprawności, przedstawiono trzy stopnie niepełnosprawności. Zanalizowano uwarunkowania prawne osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, wynikające z nich uprawnienia i ulgi w szerokim zakresie.

Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki o zdrowiu