PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Rzadkie i zagrożone gatunki pająków w zbożach w województwie lubelskim Badania prowadzono w nizinnej części województwa lubelskiego, głównie na terenach rolniczych o wysokiej wartości przyrodniczej wzdłuż dolin rzek: Bug, Tyśmienica i Wieprz. Próby zbierano w ciągu czterech lat (2012-2015) na powierzchniach badawczych zlokalizowanych w zbożach ozimych (żyto, pszenica lub pszenżyto) w systemach gospodarowania ekologicznym (E) i konwencjonalnym o niskiej intensywności (K). Pająki naziemne (epigeiczne) chwytano przy pomocy pułapek Barbera, natomiast pająki naroślinne (epifityczne) przy pomocy czerpaka entomologicznego. Złowiono 168 osobników z 30 gatunków rzadkich i zagrożonych, co stanowiło 0,25% wszystkich zebranych osobników i 13% wszystkich stwierdzonych gatunków. Dwa gatunki należały do grupy silnie zagrożonych wyginięciem (EN – Endangered); 20 gatunków należało do narażonych na wyginięcie (VU – Vulnerable) i siedem gatunków o nieokreślonym zagrożeniu (DD – Data Deficient). Najliczniejsze spośród gatunków rzadkich i zagrożonych były następujące pająki: Thanatus arenarius, Pardosa maisa oraz Porrhomma microphthalmum. Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic pomiędzy liczbą osobników i liczbą gatunków rzadkich i zagrożonych pająków w zbożach w systemie ekologicznym i konwencjonalnym o niskiej intensywności.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
OROSTACHYO SPINOSAE-KOELERIETUM MONGOLICAE ‒ NOWY ZESPÓŁ MURAW PIASKOWYCH Z KLASY BROMETEA KOROTKYI HILBIG ET KOROLYUK 2000 NA OBSZARZE MANCHAN-EŁYSU (WSCHODNIA SYBERIA) Badania fitosocjologiczne roślinności psammofilnej kompleksu piaszczysk Manchan-Ełysu, położonego w południowo-wschodniej Buriacji (Zachodnie Zabajkale; pogranicze Federacji Rosyjskiej i Mongolii), prowadzone były w czerwcu 2004 roku z zastosowaniem metody Braun-Blanqueta. Wykonano wówczas (S. Wika) 43 zdjęcia fitosocjologiczne oraz sporządzono dokumentację fotograficzną. Wstępne wyniki tych badań (Szczypek i in. 2005) pozwoliły wyróżnić trzy odrębne fitocenony psammostepów w randze niehierarchicznych zbiorowisk. Późniejsza szczegółowa analiza tego materiału, uzupełnionego lub skorygowanego na podstawie sprawdzonych alegatów zielnikowych, wykazała, że oprócz trzech zespołów roślinnych opisanych już w literaturze przez innych autorów: Thesio tuvensis-Festucetum dahuricae Dulepova et Korolyuk 2015, Corispermo macrocarpi-Leymetum crassinervi Dulepova et Korolyuk 2015 (= Leymo crassinervi-Artemisietum ledebourianae Namzałow et al. 2017 nom.inval. p.max.p.) i Corispermo sibirici-Oxytropidetum lanatae Dulepova et Korolyuk2015 (= Oxytropido lanatae-Agropyretum michnoi Namzalov et al. 2017nom. inval.), 6 zdjęć odnosi się do zupełnie odrębnego od wymienionych, nowego typu muraw piaskowych. W artykule przedstawiono formalną diagnozę nowego zespołu roślinnego Orostachyo spinosae-Koelerietum mongolicae i jego krótką charakterystykę florystyczną i siedliskową. Przypuszcza się, że jest to zespół endemiczny dla obszaru Manchan-Ełysu, związany z położeniami ekotonowymi między świetlistą tajgą syberyjską z dominacją sosny a innymi wielkopowierzchiowymi zbiorowiskami psammostepów klasy Brometea korotkyi. Przedyskutowano niektóre zagadnienia związane syntaksonomią tych muraw.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Zimowanie czerwonki trzynastkropki Hippodamia tredecimpunctata (Coleoptera: Coccinellidae) w Puszczy Kampinoskiej Badano zimowanie biedronek w ściółce różnych zbiorowisk roślinnych w krajobrazie rolniczym w okolicy miejscowości Brzozówka (gmina Czosnów) w Kampinoskim Parku Narodowym. Łącznie zebrano 180 prób ściółki z charakterystycznych dla badanego terenu środowisk: murawy napiaskowej, samosiewu sosny Pinus sylvestris na ugorze, oraz zadrzewień śródpolnych: lasu mieszanego, boru sosnowego i olesu. W próbach tych stwierdzono łącznie 141 osobników biedronek należących do siedmiu gatunków: oczatka Anatis ocellata, siedmiokropka Coccinella septempunctata, biedroneczka łąkowa Coccinula quatuordecimpustulata, gałecznik czteroplamek Exochomus quadripustulatus czerwonka trzynastokropka Hippodamia tredecimpunctata, wrzeciążka Propylea quatuordecimpunctata, biedronka mączniakówka Psyllobora vigintiduopunctata i Tytthaspis sedecimpunctata. Dominującym gatunkiem wśród odłowionych biedronek była siedmiokropka (111 os.), a kolejnym pod względem liczebności była czerwonka trzynastokropka (15 os.). Interesujące jest stwierdzenie relatywnie wysokiej liczby czerwonek trzynastokropek, zimujących w ściółce pod sosnami na odłogowanym polu uprawnym. Gatunek ten w okresie wegetacyjnym związany jest z środowiskami wilgotnymi. W dotychczasowych badaniach nad zimowaniem biedronek w Kampinoskim Parku Narodowym był bardzo nielicznie rejestrowany.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Liczebność kaczek Anatinae w okresie lęgowym na stawach rybnych w Polsce w latach 2016-2018 W połowie maja w latach 2016–2018 policzono, z podziałem na płeć, kaczki na stawach rybnych typu karpiowego o łącznej powierzchni 26 815 ha (33% powierzchni wszystkich tego typu stawów w Polsce). Łącznie stwierdzono 35 426 kaczek z 17 gatunków. Najliczniejszymi gatun- kami były: krzyżówka Anas platyrhynchos, czernica Aythya fuligula, głowienka A. ferina i krakwa Mareca strepera, stanowiących łącznie 97% wszystkich kaczek. Stwierdzono 4 754 samice czer- nicy (zagęszczenie 1,8 samicy/10 ha powierzchni stawów). Porównanie zagęszczeń tej kaczki na stawach w różnych regionach kraju wykazało najwyższe wartości w regionie południowym i kie- leckim, 3,3 razy wyższe niż na wschodzie i zachodzie kraju. Stwierdzono 2 877 samic głowienki (zagęszczenie 1,1 samicy/10 ha), a jej zagęszczenie w regionie kieleckim wyniosło 2,7 samic/10 ha i było 3–4 razy wyższe niż na wschodzie i zachodzie kraju. Zarejestrowano 865 samic krakwy (zagęszczenie 0,3 samicy/10 ha), rozmieszczonych stosunkowo równomiernie na terenie kraju; wyjątkiem był region kielecki, gdzie zagęszczenie gatunku było 2,5–3 razy wyższe niż na innych obszarach. Struktura płci (proporcja liczby samców do liczby samic) czernicy (1,21) była niemal identyczna w całym kraju, a głowienki (2,55) była geograficznie bardzo zróżnicowana. Na obfitych lęgowiskach kieleckich wyniosła 1,61, a na zachodzie kraju, gdzie liczebność populacji lęgowej głowienki silnie spada, osiągała 3,53. Wśród samic grążyc udział czernicy wyniósł 61%, głowienki 37%, a hełmiatki Netta rufina i podgorzałki A. nyroca poniżej 1%. Liczne populacje lęgowe kaczek w regionie kieleckim i południowym są prawdopodobnie związane w dużej mierze z brakiem lub nielicznym występowaniem na tych terenach, w przeciwieństwie do pozostałej części kraju, głów- nych drapieżników: wizona amerykańskiego Neovison vison i bielika Haliaeetus albicilla. Krajowe oceny ilościowe i trendy kaczek muszą być oparte na metodycznie wiarygodnych, materiałowo obfitych i geograficznie zróżnicowanych przesłankach. Uzyskane wyniki stanowią podstawę do monitorowania populacji lęgowych kaczek na wybranych kompleksach stawów rybnych w Polsce

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Miliolidea tortońsko - sarmackie z Suchowoli Niniejsza praca poświęcona jest otwornicom tortońskim i sarmackim z grupy Miliolidea, pochodzącym z wiercenia w Suchowoli (południowe zbocze Gór Świętokrzyskich w okolicy Osieka Sandomierskiego). Na podstawie wyników badań tych otwornic i na podstawie oznaczonych w poprzednich badaniach tego wiercenia mięczaków autor podaje charakterystykę stratygraficzną i facjalną przebitych wierceniem poziomów.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Fluoryzacja wody pitnej - wady i zalety Fluor jest pierwiastkiem niezbędnym dla wszystkich organizmów żywych. Oprócz normalnych funkcji metabolicznych, wykazano także liczne skutki patologiczne powodowane przez ten pierwiastek. Mogą one wystąpić w rezultacie niewystarczających lub nadmiernych ilości fluoru u ludzi. Fluor działa zarówno jako niezbędny składnik odżywczy, jak i pierwiastek toksyczny. Większość ludzi uważa, że fluorek odgrywa ważną rolę w zapobieganiu próchnicy zębów, zwłaszcza u dzieci, oraz że jest on bezpieczny i skuteczny. Stwierdzono, że może powodować choroby układu kostnego, raka, zgony niemowląt, uszkodzenie mózgu, przedwczesne starzenie i wiele innych problemów. Tam, gdzie fluorkuje się wodę, może wystąpić fluoroza nawet u 80% dzieci, ale nasilenie choroby może mieć miejsce także i w innych okolicach, gdzie zbyt wiele fluoru dostaje się do organizmu z innych źródeł (pasty do zębów, żywności, zanieczyszczenia środowiska). Zauważono, że w miarę jak zwiększa się ilość fluorku w wodzie, wzrasta występowanie fluorozy wśród jej konsumentów. W ilości 1 ppm fluorek zakłóca w organizmie wytwarzanie kolagenu. (Kolagen, jedno z najważniejszych i najobficiej występujących w organizmie białek, stanowi jeden z głównych składników skóry, ścięgien, mięśni, chrząstki, kości i zębów.) Powoduje on rozkład kolagenu, osteoporozę, raka kości, łamliwość kości i zębów, a także niszczy tkanki łączne, które utrzymują organy w odpowiedniej pozycji. Z badań wynika że w ostatnich latach nie stwierdzono żadnych istotnych różnic, jeśli chodzi o nasilenie próchnicy zębów, między dziećmi używającymi fluorkowanej pasty do zębów oraz tymi, które myły zęby pastą bez fluorku. Nie można jeszcze stwierdzić, czy fluoryzacja wody na dłuższą metę nie jest szkodliwa, chociaż pojawiają się pewne dane, iż fluorowanie szkodzi. Wraz z napływem nowych informacji rośnie świadomość ludzi odnośnie zagrożeń płynących z działania ogólnego fluoru i jego związków, i coraz więcej krajów rezygnuje z fluoryzacji wody pitnej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Wybiórczość siedliskowa orzechówki Nucifraga caryocatactes w okresie lęgowym na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej Orzechówka Nucifraga caryocatactes jest gatunkiem borealnym o wyspowym rozmieszczeniu w Polsce, a dane na temat jej biologii i ekologii z tego obszaru są nieliczne. Celem niniejszych badań było określenie wybiórczości siedliskowej orzechówki w okresie lęgowym w izolowanej populacji na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. W latach 2000–2004 stwierdzono występowanie gatunku w 20 rewirach. Wszystkie rewiry/gniazda były zlokalizowane w lasach iglastych zdominowanych przez sosnę zwyczajną Pinus sylvestris, której udział w drzewostanie był nie mniejszy niż 90%. Ptaki gnieździły się w monokulturach sosnowych, których średni wiek wynosił 34 lata. Ubywanie preferowanych przez orzechówki drzewostanów w młodszych klasach wieku w wyniku ich naturalnego starzenia się, może w przyszłości wpływać ograniczająco na populację orzechówki na Jurze. Kontrole stanowisk lęgowych orzechówki przeprowadzone w latach 2014–2016 wykazały, że tylko cztery spośród 20 stanowisk (20%) znanych z lat 2000–2004 pozostało nadal zajęte.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Badania nad akarofauną Puszczy Kampinoskiej i okolic podwarszawskich w latach 1957-1958 Badania prowadzone w Puszczy Kampinoskiej i jej okolicach obejmują okres dwóch lat (1957-1958). Miały one na celu ustalenie składu akarofauny. Przebadany materiał obejmował dziewięć rodzin roztoczy (tab. 1), które występują w różnych środowiskach (tab. 3). Dotychczas stwierdzono, że w niektórych rodzinach wszystkie stadia rozwojowe można znaleźć w jednym tylko środowisku, natomiast w innych grupach systematycznych każde stadium rozwojowe ma swoje odrębne środowisko. Roztocze w różnym stopniu penetrują do różnych środowisk, tak że gatunki dominujące w jednym środowisku w innym występują jako formy rzadkie lub nawet bardzo rzadkie (tab. 4). Badania te sugerują, że omówione roztocze, jakkolwiek nie są bezpośrednio przenosicielami zarazków chorób infekcyjnych i inwazyjnych, to ze względu na ich tryb życia (trupożerność, koprofagiczność itp.) mogą w sprzyjających warunkach stać się ogniwem podtrzymującym cyrkulację zarazka w przyrodzie.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Gniazdowanie gawrona Corvus frugilegus w powiecie garwolińskim w latach 1984 i 2015 Pomiędzy rokiem 1984 a 2015 nastąpił nastąpiło 3-krotne zmniejszenie się liczebności lęgowej populacji gawrona w powiecie garwolińskim (1284 km2). Liczba kolonii lęgowych spadła z 42 do 24, a liczebność łączna gniazd z 6395 do 2093. Szczególnie znaczący spadek dotyczył zachodniej części powiatu, w dolinie Wisły. Średnia liczba gniazd w kolonii w roku 1984 wynosiła 152, a w roku 2015 – 87. Średnioroczny spadek liczebności w okresie 30 lat wyniósł 2,2% (138,8 par). Przypuszczalną przyczyną tak znaczącej zmiany rozmieszczenia i liczebności gatunku na terenie powiatu garwolińskiego są niekorzystne zmiany w strukturze upraw, związane z coraz większą intensyfikacją rolnictwa w ostatnich 30 latach.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Badania nad niedźwiedziami plioceńskimi W pracy przedstawiono opis czaszki Ursus wenzensis Stach i porównano ją z czaszkami U. arctos L., U. (Thalarctos) maritimus Phipps i U. etruscus Cuv. Zbadano rozwój żuchw i ich uzębienia u osobników młodocianych i porównano je z żuchwami osobników dorosłych i ich uzębieniem. Przeanalizowano uzębienie U. wenzensis Stach i U. boeckhi Schlosser i porównano je z uzębieniem innych niedźwiedzi kopalnych (U. ruscinensis Deperet, U. arvernensis Cr. & J., U. etruscus Cuv., U. (Plionarctos) stehlini Kretzoi) oraz współczesnych (U. (Helarctos) malayanus Raffles i in.). W rezultacie tych badań autor doszedł do wniosku, że U. boeckhi Schlosser i U. ruscinensis Deperet są najpierwotniejszymi przedstawicielami plioceńskich niedźwiedzi rodzaju Ursus. Pochodzą one przypuszczalnie od wspólnego przodka, którym prawdopodobnie był Ursavus brevirhinus Hofmann, wykazują jednak różne kierunki zmienności, mimo że znajdują się na jednakowym szczeblu ewolucyjnym. Potomkiem U. boeckhi Schlosser jest przypuszczalnie U. wenzensis Stach, który spośród niedźwiedzi współczesnych pod względem uzębienia nawiązuje najbardziej do U. (Helarctos) malayanus Raff1es. U. wenzensis Stach znajduje się na tym samym szczeblu ewolucyjnym, co U. etruscus Cuv. czy U. arvernensis Cr. & J., lecz gatunki te realizują inne kierunki rozwojowe.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Ekonomicznie ważne parazytozy ryb w Czechosłowacji 1. Przy obecnym stanie badań ichtioparazytologicznych, mających służyć nie tylko teorii, ale i praktyce, wydaje się niezbędna stała rejestracja danych o szkodliwości pasożytów w poszczególnych środowiskach ryb. 2. Warunkiem pełnego rozwoju metod zapobiegania parazytozom ryb jest uzyskanie szczegółowych danych ekologicznych. 3. W dobie intensyfikacji hodowli ryb stosowane metody w gospodarce rybackiej, a w szczególności przerzuty materiału zarybieniowego zwiększają możliwości rozwoju dla niektórych pasożytów. 4. Planowe przeobrażanie przyrody przynosi również nowe możliwości rozwojowe pasożytom, np. w zbiornikach zaporowych. 5. Więcej uwagi należy poświęcić pasożytom o szerokiej tolerancji ekologicznej, malej specyficzności i dużych zdolnościach przystosowywania się do rozmaitych żywicieli. 6. W przypadku występowania gatunków o złożonym rozwoju, tj. wymagającym udziału żywicieli pośrednich, konieczne jest zwrócenie pieczołowitej i stałej uwagi na występowanie i ekologię tych żywicieli. Na podstawie tego zwięzłego przeglądu oraz porównania danych z terenu Czechosłowacji z danymi z Polski (E. Grabda, J. Grabdowa, Kazubski, Kazicka, Kozikowska, Kocyłowski, Miączyński, ślusarski, Wiszniewski, i in.) można twierdzić, że jeśli idzie o zagadnienia patologii pewnych schorzeń pasożytniczych ryb, w obu krajach jest dużo podobnych i dużo wspólnych problemów. Wydaje się więc wielce pożądana wzajemna wymiana doświadczeń i wyników badań, zaznajomienie się z pracami prowadzonymi w terenie i obiektach hodowlanych. Kończę przeto mój referat życzeniem pełnego rozwoju współpracy polsko-czechosłowackiej i wielu dalszych sukcesów całej polskiej ichtioparazytologii.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Liczebność i rozmieszczenie łabędzia niemego Cygnus olor na Obszarze Specjalnej Ochrony PLB200002 Puszcza Augustowska Badano liczebność oraz rozmieszczenie łabędzia niemego Cygnus olor na 64 jeziorach oraz 14 ciekach wodnych na Obszarze Specjalnej Ochrony PLB200002 Puszcza Augustowska. W latach 2016–2018 wykonano 2–3 kontrole na wszystkich jeziorach obszaru, spływy kajakowe głównymi rzekami oraz marsze wzdłuż mniejszych cieków. Gniazdowanie łabędzia stwierdzono na 76,6% jezior oraz tylko na 29% analizowanych cieków wodnych. Stwierdzono coroczne gniazdo- wanie 131–162 par, a zagęszczenie populacji lęgowej wynosiło 9,7–12,1 par/100 km2 powierzchni ogólnej. Większość populacji gniazdowała na jeziorach (90–110 par), a mniejsza część na rzekach (39–47 par). Pojedyncze pary zajmowały inne typy zbiorników wodnych. Najważniejsze siedliska tego gatunku, na których corocznie przystępuje do lęgu po ponad 20 par łabędzi, to rzeka Czarna Hańcza oraz jezioro Wigry. Uzyskane dane wskazują, że w Puszczy Augustowskiej gniazduje około 2,1% krajowej populacji łabędzia niemego i w związku z tym gatunek ten powinien zostać uznany za przedmiot ochrony w OSO Puszcza Augustowska. W granicach obszaru w sezonie lęgowym przebywa 170–250 ptaków nielęgowych. Podczas przelotów jesiennych łabędzie zatrzymują się najliczniej na Wigrach, gdzie przebywało ok. 150–200 osobników, a w całej OSO ok. 220–300. Corocznie ptaki próbują zimować na Wigrach i Czarnej Hańczy.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Selen w artykułach spożywczych. Część 2. Produkty cukiernicze i zbożowe W krajowych wyrobach cukierniczych oraz produktach zbożowych i pieczywie oznaczono śladowe zawartości selenu, wykorzystując 3 niezależne metody spektralne: 1) absorpcyjną spektrometrię atomową (AAS), 2) spektrofotometrię absorpcyjną (UV-VIS), 3) spektrofluorymetrię (SF). W żadnej z badanych próbek napojów nie wykazano zwiększonej ilości selenu. Zawartość selenu w badanych próbkach malała w następującym szeregu: mąka > pieczywo > kasza > ryż > wyroby cukiernicze. Wykazano dużo wyższe zawartości selenu we wszystkich badanych próbkach pochodzenia krajowego w stosunku do zawartości selenu oznaczonych przez innych autorów w produktach żywnościowych z krajów ubogich w selen, takich jak: Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa i Nowa Zelandia.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Awifauna lęgowa łęgu przystrumykowego nad Mogielanką w Środkowej Polsce W roku 1994 na powierzchni 34,8 ha wykonano metodą kartograficzną badania ilościowe ptaków w łęgu nad niewielką rzeczką Mogielanką. Udział poszczególnych siedlisk był następujący; łęg – 16,0 ha (46,0%), zbiorowisko Urtica dioica – 7,2 ha (20,7%), zbiorowisko Cirsio-Polygonetum – 4,8 ha (13,8%), rzeka i torfianki – 3,7 ha (10,6%), zbiorowisko Eupatorietum cannabini – 2,6 ha (7,5%), zespół Phragmitetum communis – 0,5 ha (1,4%) (ryc. 1). Na powierzchni stwierdzono 43 gatunki lęgowe w łącznej liczbie 355,5 par i ogólnym zagęszczeniu 102,1 p./10 ha (tab. 1). Badania wykazały, że łęg w dolinie rzeki Mogielanki należy uznać za korytarz ekologiczny, który ma istotne znaczenie dla funkcjonowania lokalnych populacji. Budujący go zespół pospolitych ptaków lęgowych jest specyficzny i wyróżniający się na tle porównywanych lasów łęgowych badanych w Polsce. Analiza stosunków jakościowych i ilościowych awifauny lęgowej przystrumukowego łęgu nad Mogielanką wskazuje, że nie można go jednoznacznie zaliczyć do jednego z typów siedlisk: zadrzewień lub siedlisk otwartych. Występuje tu swoista kompilacja różnych środowisk determinująca skład zespołu ptaków. Wykazano, że po przekroczeniu określonej długości tj. w analizowanym przypadku 1 km, następuje wysycenie siedliska taksonami charakterystycznymi dla linearnego łęgu przystrumykowego.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Wplyw srodkow ochrony roslin na aktywnosc mikrobiologiczna gleby Środki ochrony roślin należą do substancji toksycznych, które ze względu na powszechność stosowania występują we wszystkich ekosystemach środowiska. Występowanie biocydów w glebie jest związane z nieprawidłową działalnością człowieka. Obecność tych ksenobiotyków w glebie jest niebezpieczna dla zasiedlających ją organizmów, głównie mikroorganizmów glebowych. Długotrwałe zaleganie biocydów w glebie oraz ich kumulacja są często przyczyną zmian aktywności mikrobiologicznej gleby, najczęściej w składzie ilościowym mikroflory glebowej i aktywności enzymatycznej. Liczebność drobnoustrojów glebowych i aktywność enzymatyczna należą do wskaźników umożliwiających ocenę zmian zachodzących w zanieczyszczonej glebie oraz zdolności do biodegradacji zanieczyszczeń.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Kolejne stwierdzenia płochacza syberyjskiego Prunella montanella w Polsce na tle nalotu jesienią 2016 w Europie Płochacz syberyjski Prunella montanella jest gatunkiem wyjątkowo pojawiającym się w Europie poza stałymi lęgowiskami w Rosji. W okresie 1800–1974 został stwierdzony tylko 5 razy. W latach 1975–2015 liczba stwierdzeń w Europie (poza Rosją) wzrosła i odnotowany został 29 razy (łącznie 31 os.). Jesienią 2016 roku miał miejsce niespotykany nalot płochacza syberyjskiego do Europy. Stwierdzono 231 ptaków, w tym 75 w Finlandii, 72 w Szwecji, 14 w Wielkiej Brytanii, 13 w Danii, 11 w Norwegii, 10 w Polsce, 9 na Łotwie, po 8 w Niemczech i Estonii, po 4 na Litwie i Ukrainie oraz pojedyncze w Holandii, Czechach i na Węgrzech. Najwięcej ptaków stwierdzono na obszarze nadbałtyckim i przy Cieśninach Duńskich (195 ptaków; 84%). Zdecydowana więk- szość stwierdzeń pochodzi z morskiej strefy przybrzeżnej do 5 km i wysp morskich (177 ptaków; 77%). Szczyt liczebności gatunku wystąpił pomiędzy 14 a 20 października, kiedy odnotowano 41% wszystkich nowych osobników (12–16 ptaków/dzień). W sumie w październiku i listopadzie odnotowano 95% (N=220) płochaczy syberyjskich, a pozostałe ptaki (N=11) od grudnia 2016 do marca 2017. Liczba ptaków ponownie stwierdzonych zaczynała przewyższać liczbę nowo stwierdzonych osobników począwszy od drugiej pentady listopada i stan taki utrzymał się do marca 2017 r. 57% ptaków obserwowano w ciągu jednego dnia, a pozostałe (43%) przebywały w miejscach stwierdzeń od 2 do 95 dni. Średni czas pobytu na stanowisku wynosił 5 dni. Dla 23% osobników (N=55) oznaczono wiek, wszystkie były osobnikami pierwszorocznymi. Jesień roku 2016 charakteryzowała się również niespotykaną wcześniej liczbą rzadkich gatunków wróblowych pochodzących ze wschodniej Syberii odnotowanych w Europie. Prawdopodobnie czynniki pogodowe, które wystąpiły w Rosji (masowe pożary na Syberii, korzystne wschodnie wiatry i wczesna zima), odegrały kluczową rolę w tym bezprecedensowym nalocie na Europę. Z wielkiej liczby płochaczy syberyjskich, które dotarły w październiku i listopadzie do Europy, liczba ptaków notowanych w okresie zimowo-wiosennym była bardzo niewielka, co sugeruje ich wysoką śmiertelność lub być może powrót w kierunku wschodnim

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne
Szkielet niedźwiedzia jaskiniowego (Ursus spelaeus Rosenmuller) z jaskini pod Kopą Magury (Tatry) Autor opisuje szkielet pojedynczego osobnika niedźwiedzia jaskiniowego, znaleziony w jaskini pod Kopą Magury (Tatry). Szczegółowo opracowane są kości długie kończyn w porównaniu z kośćmi szkieletów z Wildkirchli , z Winden ,z Salzofen, a także z kośćmi szkieletu Ursus deningeri (Hundsheim) i niedźwiedzia brunatnego. Kości długie szkieletu z Magury : l) są stosunkowo smukłe i długie,2) kości te kończyny tylnej są niewiele dłuższe od kości kończyny przedniej, 3) odcinki proksymalne kończyn (hurnerus i femur) są stosunkowo znacznie dłuższe niż odcinki dystalne (radius i tibia). Na podstawie przeprowadzonego porównania autor potwierdza wątpliwości, czy w szkielecie z Wildkirchli wszystkie kości należały do jednego osobnika.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki biologiczne