PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Wizerunki Michała Kazimierza Paca – przegląd ikonografii hetmana litewskiego i wojewody wileńskiego W artykule zebrano i omówiono portrety Michała Kazimierza Paca, hetmana wielkiego litewskiego i wojewody wileńskiego, jednej ze znakomitszych postaci swoich czasów. Wizerunki Paca nie doczekały się do tej pory szerszych omówień. W artykule ukazano je w kontekście awansów na kolejne urzędy, co wymagało podjęcia szeregu działań z autokreacją. Jej częścią były też herby i eksponowanie powiązań genealogicznych. W artykule omówiono całą znaną ikonografię hetmana, a także wzajemne zależności pomiędzy portretami.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Holender Monte Christo i Walkiria jak malowanie Bayreuther Festspiele, 25 lipca – 25 sierpnia 2021; Richard Wagner "Holender tułacz" reżyseria i scenografia: Dymitr Czerniakow, kierownictwo muzyczne: Oksana Lyniv, kostiumy: Elena Zajcewa premiera: 25 lipca 2021; Richard Wagner "Walkiria" kierownictwo muzyczne: Pietari Inkinen, inscenizacja: Hermann Nitsch premiera: 29 lipca 2021.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej w Krakowie. Dziesięć lat działalności (2008–2018) W artykule autor przedstawia różnorodne formy działalności naukowo-dydaktycznej i artystycznej Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie na przestrzeni dziesięciu lat (2008–2018). Działalność naukowo-dydaktyczna to zadania określone programem nauczania, a także organizowanie konferencji i sesji naukowych, wydawanie czasopisma poświęconego muzyce kościelnej „Pro Musica Sacra”, praca Koła Naukowego Studentów, prace licencjackie i magisterskie pisane w trakcie seminariów naukowych oraz prowadzenie studiów podyplomowych z monodii liturgicznej. Działalność artystyczna Instytutu znajduje swój wyraz w organizowanych koncertach, kursach mistrzowskich i warsztatach muzycznych, w dyplomowych recitalach organowych i dyplomach z gry liturgicznej, nagraniach płytowych i wydanych materiałach muzycznych. Autor podkreśla, że zasadniczym celem wszelkich poczynań – edukacyjnych, artystycznych i formacyjnych Instytutu – jest wykształcenie kompetentnych, profesjonalnych muzyków, którzy w przyszłości podejmą pracę w kościelnych ośrodkach duszpasterskich. Od nich bowiem zależeć będą odpowiedni poziom, godność i właściwy kształt muzyki w obrzędach liturgicznych Kościoła. Zwieńczeniem artykułu jest opis ważnego i wyjątkowego w historii Instytutu wydarzenia, jakim było nadanie w 2015 roku papieżowi seniorowi Benedyktowi XVI doktoratu honoris causa przez Uniwersytet Papieski Jana Pawła II i Akademię Muzyczną w Krakowie.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Muszyna. Charakterystyka rozplanowania miasta lokacyjnego w oparciu o wyniki badań nad wielkością i kształtem działki siedliskowej Początki miejskiego układu przestrzennego Muszyny w świetle dotychczasowych ustaleń możemy wiązać z funkcjonującą już wcześniej na tym terenie strażnicą biskupią oraz lokowaną u jej podnóża przez króla Kazimierza Wielkiego około 1356 roku wsią. Artykuł ten jest próbą uzupełnienia dotychczasowego stanu naszej wiedzy odnośnie do organizacji przestrzennej i zasad budowy tutejszego miasta lokacyjnego w oparciu o zagadnienie działki siedliskowej. W efekcie przeprowadzonych badań możemy przyjąć, że w początkowym okresie organizacji miasta przyjęto zasadę kształtowania jego przestrzeni na bazie z góry przyjętego modułu w postaci powtarzalnej, stypizowanej pod względem swoich wymiarów i powierzchni parceli mieszczańskiej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Dialog wieków. Rozbudowa kliniki uniwersyteckiej w Grazu, Kopper, Croce & Klug, 2003 Zaprojektowany przez austriackich architektów: Koppera, Croce i Kluga budynek Centrum Badań Medycznych ZMF w Grazu oddano do użytku w 2003 roku. Obiekt jest częścią zapoczątkowanej pod koniec lat 90. XX w. kompleksowej rozbudowy i restrukturyzacji kliniki uniwersyteckiej w Grazu. Stworzenie harmonijnych relacji pomiędzy istniejącą architekturą w stylu secesji wiedeńskiej a nowymi obiektami było ważnym aspektem rozbudowy. Autorzy tworzą interesujący dialog architektoniczny między pokoleniami budowli, łącząc elementy nurtu high-tech z akcentami dekonstruktywistycznymi. Wiele uwagi poświęcono wprowadzeniu modularnego systemu struktury organizacyjnej, służącego zoptymalizowaniu funkcjonowania budynku, a w konsekwencji zmaksymalizowaniu skuteczności i efektywności prowadzonych tu badań naukowych. Lekkość i przezroczystość powodują, że nowy obiekt z łatwością wpisuje się w kontekst stworzony przez krajobraz, ukształtowany przez łagodnie pofałdowany teren, roślinność, sąsiednie budynki oraz architekturę pobliskich, wschodnich przedmieść Grazu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Pałac i park w Wojanowie, perła Kotliny Jeleniogórskiej W latach 2005-2008 w Wojanowie prowadzono prace budowlano-konserwatorskie w zespole pałacowym, który był jedną z trzech rezydencji pruskiej rodziny królewskiej w okolicach Jeleniej Góry. Renesansowy dwór z 1607 r. gruntownie przebudowano w połowie XIX w. w modnym wówczas stylu neogotyckim. Projekt przypisywano pierwotnie Karlowi Friedrichowi Schinklowi, architektowi króla pruskiego, ale ostatnie badania wskazują raczej na jego uczniów. Całe założenie pałacowe otacza wspaniały park krajobrazowy zaprojektowany przez Petera Josepha Lennego, dyrektora pruskich ogrodów królewskich i jednego z najwybitniejszych architektów ogrodowych XIX w. Powojenne dzieje pałacu, podobne do losów innych śląskich rezydencji, oraz pożar w 2002 r. doprowadziły do niemal całkowitego unicestwienia obiektu. Podjęte kilka lat temu prace można uznać za jedną z największych konserwacji zespołu pałacowego w Polsce w ostatnich latach. Prace objęły bowiem nie tylko pałac i otaczający go park, ale również budynki dawnego folwarku: oficyny, stajnię, stodołę, wozownię, spichlerz i oborę. W całym zespole utworzono centrum konferencyjne i wypoczynkowe z ponad 200 miejscami noclegowymi. Pałac w Wojanowie jest jedną z 30 rezydencji ziemskich znajdującej się na terenie południowej części Kotliny Jeleniogórskiej nazywanej Doliną Pałaców i Ogrodów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Przekształcenia konstrukcji i przestrzeni dachowych założeń zabytkowych w świetle wykorzystania do nowych funkcji – na przykładzie dworu Sarny W pracy została poruszona tematyka przekształcenia konstrukcji i przestrzeni dachowych założeń zabytkowych na przykładzie dworu Sarny w Ścinawce Górnej. Praca prezentuje aktualny stan wiedzy dotyczącej historii dworu. Historyczna dokumentacja obiektu przedstawiająca rozwiązania konstrukcyjne przyjmowane od XVII wieku pomogła przy wyborze odpowiednich rozwiązań konserwatorskich. Następnie przedstawiono możliwości zastosowania nowych rozwiązań konstrukcyjnych dla więźby dachowej obiektu dworskiego, które umożliwią adaptację jego przestrzeni wewnętrznych do nowych funkcji. W pracy przedstawiono ponadto opis oraz analizę pracy statycznej wybranych połączeń ciesielskich więźby dachowej.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Zespoły architektoniczne presaharyjskich dolin Maroka objęte programem ochrony konserwatorskiej UNESCO Maroko posiada osiem obiektów wpisanych na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Większość z nich to mediny – starówki miejskie centralnej i północnej części kraju. Część południowa, granicząca z terytoriami saharyjskimi budziła do niedawna mniejsze zainteresowanie badaczy. Ait-bin-Haddu, nieopodal Warzazat, to jedyny zespół architektoniczny na tej liście, choć podobnych mu wspaniałych zabytków na południu Maroka w dolinach Dra, Ziz i Tafilalt nie brakuje. Ich największą wartością, oprócz niespotykanej formy, jest przetrwały przez stulecia sposób budowania z tradycyjnych, pozornie nietrwałych materiałów. Czynniki atmosferyczne, ale również w coraz większej mierze działalność człowieka, wpływają destrukcyjnie na bezcenne budowle. W celu ich ratowania obecne władze kraju, przy współpracy z UNESCO, wprowadzają zakrojony na szeroką skalę interdyscyplinarny program konserwatorski.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Wpływ oryginalnej symboliki polichromowanej rzeźby drewnianej "Chrystus Ukrzyżowany na Palmie" z kościoła oo. Dominikanów w Lublinie na kreację estetyczną procesu konserwatorskiego Artykuł został napisany na podstawie pracy magisterskiej pt. "Konserwacja i restauracja rzeźby drewnianej polichromowanej "Chrystus Ukrzyżowany na Palmie", pochodzącej z kościoła oo. Dominikanów w Lublinie, na tle ikonografii przedstawienia" obronionej w 2007 roku pod kierunkiem nieżyjącego już prof. Mariana Paciorka. Przeprowadzone prace konserwatorskie przywróciły pierwotny wygląd tego wyjątkowego przedstawienia. Praca porusza zagadnienie ikonografii tak rzadkiego barokowego krucyfiksu oraz wnikliwie analizuje pochodzenie obiektu. W artykule pokrótce omówiono typologię i ikonografię przedstawienia, odnalezione bliskie analogie oraz problem zakresu aranżacji konserwatorskiej obiektu powracającego do kultu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Generowanie ortofotoplanów w programie Pointools - zastosowanie skanera laserowego 3D Do tej pory fotogrametria była praktycznie jedyną metodą umożliwiającą wygenerowanie ortofotoplanów elewacji budowli zabytkowych, często wymaganych przez konserwatorów. Wymagania te znacznie zwiększają koszty opracowania pełnej inwentaryzacji. Implementacja skanerów 3D do generowania zdjęć metrycznych usprawnia procedury pomiarowe, co w efekcie pozwala na znaczne obniżenie kosztów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Uwagi na temat badań i dokumentacji historycznych więźb dachowych na etapie poprzedzającym opracowanie projektu budowlanego Konserwacja historycznych więźb dachowych wiąże się często z koniecznością wzmacniania lub miejscowego wymieniania istniejącej drewnianej substancji zabytkowej. Dlatego niezwykle ważne jest przeprowadzenie wstępnych badań konstrukcji, które pozwalają określić wartość zabytkową tego elementu budowli i jego stan zachowania. Dopiero po takiej ocenie wykonuje się szereg dalszych badań szczegółowych. Podstawową dokumentacją jest inwentaryzacja konstrukcji, która powinna być prawidłowo wykonana i musi posiadać odpowiedni stopień szczegółowości. Na nią nanosi się dalsze badania. Ich wyniki mają posłużyć projektantom do przyjęcia najlepszych rozwiązań w projekcie budowlanym, które przede wszystkim w możliwie najwyższym stopniu muszą szanować zachowaną substancję zabytkową. Jest ona ciągle nośnikiem wielu istotnych informacji naukowych. W projekcie budowlanym określa się szczegółowo zakres prac, a roboty powinny być nadzorowane przez przedstawicieli Wojewódzkich Urzędów Ochrony Zabytków. W takich państwach jak Niemcy, Francja, Republika Czeska, Słowacja i Belgia w coraz większym stopniu używa się przy tego typu naprawach tradycyjnych technik ciesielskich i wymienia się tylko bardzo uszkodzone fragmenty konstrukcji. W krajach tych dba się również o odpowiedni rozwój i kontynuację rzemiosła. W Europie standardem w analizie zabytkowych konstrukcji drewnianych stają się także badania dendrochronologiczne. Realizowane projekty remontów zabytkowych drewnianych więźb dachowych uwzględniają w coraz większym stopniu wyniki interdyscyplinarnych badań naukowych tych unikalnych konstrukcji ciesielskich oraz ich specyfikę. Powinno zakładać się pełną odwracalność prowadzonych zabiegów, a w czasie realizacji prac należy ściśle przestrzegać przyjętych w projekcie rozwiązań.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Nowa sztuka i architektura w kontekście dziedzictwa kulturowego Autorka podejmuje kluczowy problem interwencji architektoniczno-konserwatorskiej w skali przestrzeni zurbanizowanej miasta, a generalnie środowiska historycznego. Przywołuje najważniejsze myśli filozofów tej miary co Tatarkiewicz, Kołakowski, Bauman, Gadamer, Eliade czy Umberto Eco, stwierdzając, że człowiek ma prawo i konieczność wyboru wartości definiując własne pojęcie piękna bazując na indywidualnych, autonomicznych odczuciach. Autorka nawiązuje także do myśli Juliusza Żórawskiego i jego filozofii „budowy formy architektonicznej” w kontekście historycznym, bazując na paradygmacie kształtowania nowych form architektonicznych z zachowaniem właściwych relacji z otoczeniem. Uważa, że architektura współczesna, realizowana w środowisku historycznym jest sztuką dodawania nowych wartości do istniejącego kontekstu przestrzennego i kulturowego.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
„Nie podoba mi się to…”, czyli problematyka społeczna w twórczości Lidii Zielińskiej O Lidii Zielińskiej napisano, że jest „mistrzynią łączenia klasycznych instrumentów z elektroniką”, jednak równie właściwym byłoby stwierdzenie, że od kilku lat jest także mistrzynią łączenia/wiązania swych kompozycji z ważnymi problemami społecznymi, takimi jak: mowa nienawiści, zanieczyszczanie i degradacja planety, nierespektowanie praw kobiet, dzielenie społeczeństw z powodów politycznych czy problematyka odchodzenia, śmierci, zbierającej swe żniwo z coraz większym ostatnio natężeniem. Artykuł dotyczy w szczególności dzieła Lidii Zielińskiej pt. „Nie podoba mi się to” z roku 2018, dotykającego trudnego problemu społecznego, jakim jest rosnąca agresja, rozprzestrzeniająca się m.in. w mediach społecznościowych, będąca źródłem tragicznych wydarzeń, tj. samobójstw młodych ludzi, piętnowanych, wykluczanych i ośmieszanych przez rówieśników. Kompozytorka, głęboko poruszona tym problemem, pragnie swym utworem rozbudzić w młodych ludziach oraz w społeczeństwie świadomość istnienia procesów biorących udział w powstawaniu agresji i nienawiści oraz uświadomić odbiorcom, jakie skutki mogą te negatywne zjawiska wywołać.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Wpływy włoskie w renesansowej i barokowej architekturze Jarosławia Jarosław to niespełna 40-tysięczne miasto położone nad Sanem, na pograniczu Pogórza Rzeszowskiego i Doliny Dolnego Sanu, lokowane już w 1375 roku. Przez wieki pozostawało w prywatnych rękach i było obiektem trosk i starań właścicieli (m.in. Ostrogskich, Kostków, Sobieskich), w okresie Renesansu wsławiło się znanymi w całej Europie jarmarkami. Świadkami jego długiej, nierzadko burzliwej historii, są liczne kościoły, klasztory i mieszczańskie kamienice. W artykule omówiono najważniejsze budowle wzniesione lub przebudowane w okresie Renesansu i Baroku: kamienicę Orsettich, kościół św. Jana (obecnie Kolegiatę Bożego Ciała, pojezuicki), kościół św. Mikołaja i św. Stanisława (opactwo pp. benedyktynek), bazylikę Matki Bożej Bolesnej (oo. dominikanie) oraz kościół św. Trójcy (oo. reformaci), zwracając szczególną uwag na ślady włoskich wpływów w architekturze tych obiektów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Średniowieczne lokacje miejskie nad Rabą. Uście Solne. Ze studiów nad budową i kształtem miasta lokacyjnego w oparciu o analizę wielkości działki lokacyjnej Przeprowadzone w ostatnim czasie badania nad formowaniem się planu miasta lokacyjnego w Uściu Solnym, ujawniając kilka nowych, nieznanych dotąd faktów pozwalają nam stwierdzić, że forma przestrzenna powstałego tu ośrodka osadniczego nawiązuje do powszechnie występujących wówczas trendów w budowie miast. Była ona oparta na regularnym, zgeometryzowanym planie, którego centrum zarówno funkcjonalne, jak i przestrzenne stanowił kwadratowy rynek. Podstawą konstrukcji planu miasta była ujednolicona pod względem powierzchni i znormalizowana w swych wymiarach działka siedliskowa.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Projekty reanimacji muzyki narodowej w Warszawie lat 1919–1926 Rok 1918 zastał polską muzykę narodową w stanie ogromnego zaniedbania, na które „zapracował” — jeśli chodzi o Warszawę — zarówno okres zaborów, jak i czasy okupacji pruskiej (1915–1918). Podejmowane od końca 1918 roku przez stołecznych działaczy związanych z partią rządzącą (Narodową Demokracją) próby nadrabiania zaległości w dziedzinie twórczości i upowszechniania muzyki narodowej napotykały przeszkody spowodowane zachwianiem się dotychczasowej struktury publiczności, co było związane z napływem do Warszawy spauperyzowanej polskiej ludności z prowincji, w tym z ziem byłego Cesarstwa rosyjskiego, jak również nasileniem się konfliktów pomiędzy ludnością polską i żydowską. Programy odbudowy tradycji muzyki narodowej skupiły się przede wszystkim na działaniach praktycznych, mających na celu poprawienie bytu muzyków polskich, poprzez zapewnienie im poparcia ze strony państwa, oraz wychowanie nowej polskiej publiczności. Trzecim aspektem omawianych programów było zorganizowanie rządowej akcji propagandy muzyki polskiej na granicą. Referat prezentuje nieznane źródła pochodzące z codziennej prasy warszawskiej I połowy lat 20. XX wieku, ilustrujące codzienność warszawskiego życia muzycznego w wymienionych aspektach.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Reflektor i słońce Stary Teatr w Krakowie Genialna przyjaciółka na podstawie powieści Eleny Ferrante przekład: Alina Pawłowska-Zampino, Lucyna Rodziewicz-Doktór, reżyseria: Ewelina Marciniak, scenariusz i dramaturgia: Małgorzata Czerwień, scenografia i kostiumy: Natalia Mleczak, muzyka: Wacław Zimpel, choreografia: Ramona Nagabczyńska, reżyseria świateł: Szymon Kluz premiera: 17 marca 2023

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Preliminarium do badań nad typologią kamienicy jarosławskiej Badania nad historią kamienicy jarosławskiej zostały podjęte na przełomie XIX i XX wieku. Znaczący postęp w badaniach odnotowuje się po II wojnie światowej. Wśród licznych badaczy należy wyróżnić M. Dayczak-Domanasiewicz, która podjęła się próby wyróżnienia trzech typów kamienic jarosławskich. Pomimo upływu półwiecza nie kontynuowano badań tym zagadnieniem. Z perspektywy czasu rodzi się pytanie, czy wyszczególnione typy kamienic nie wymagają weryfikacji w oparciu o współczesne wyniki badań dotyczących kamienicy jarosławskiej oraz wyniki badań dotyczących zabudowy mieszczańskiej sąsiednich miast. Liczący się wkład w badania nad tym zagadnieniem mają specjaliści pracujący w PP PKZ, Pracowni Dokumentacji Zabytków w Jarosławiu, którzy opracowali dokumentacje naukowo - historyczne dla wielu domów mieszczańskich. Praca, do której preliminaria badawcze zaprezentowano w niniejszym artykule, ma odpowiedzieć na te i inne pytania dotyczące przeszłości zabudowy mieszczańskiej Jarosławia.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Zmiany percepcji w wyniku oddziaływania nowych mediów i nowych modeli odbioru dzieła filmowego Zmediatyzowany sposób postrzegania i sukcesywne wypełnianie naszej rzeczywistości ruchomymi obrazami mają znaczący wpływ na percepcję odbiorcy, a co za tym idzie na interpretację dzieła filmowego. Nie możemy być twórcami współczesnego kina nie rozumiejąc zmian, jakie zachodzą obecnie w widowni filmowej i audiowizualnej. Współczesna widownia stała się bardziej niż kiedykolwiek nomadyczna, a widz uczestniczy w wielkim spektaklu formującym jego tożsamość.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Sprawa Eatherly’ego Nowy Teatr w Warszawie 'Uśmiechnięty' na podstawie książki No more Hiroshima. Korespondencja lotnika znad Hiroszimy Claude’a Eatherly’ego z Güntherem Andersem reżyseria: Jagoda Szelc, dramaturgia: Paweł Mościcki, scenografia: Natalia Giza, kostiumy: Maja Skrzypek, muzyka: Teoniki Rożynek, światło, wideo: Przemysław Brynkiewicz, animacje: Maria Porzyc premiera: 9 czerwca 2022

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
World's largest wooden church in Kerimaki Kościół w Kerimaki jest największym drewnianym kościołem chrześcijańskim na świecie i ma najbardziej przestronne wnętrze w Finlandii. Kościół został zaprojektowany przez architekta A. F. Granstedta, a jego budowa zajęła trzy lata i została ukończona w 1847 roku. Udział parafian w procesie budowania kościoła był uzależniony od ich statusu majątkowego. Każdy mężczyzna w wieku od 15 do 60 lat był zobowiązany do pomocy przy budowie. Kościół Kerimaki ma 45 metrów długości, 42 metry szerokości i 27 metrów wysokości. Wysokość kopuły wynosi 37 metrów, a całkowita długość ławek to 1670 metrów. Przewidziano 3000 miejsc siedzących, a jeśli weźmie się pod uwagę również miejsca stojące to kościół może pomieścić 5000 osób. Budynek został zaprojektowany na planie krótko- ramiennego podwójnego krzyża. Kościół był cudem swojej epoki, ciesielskim arcydziełem z ozdobnymi ławkami, kolumnami, galeriami, belkami stropowymi, łukami, kopułami i latarniami. W pierwotnym zamierzeniu kościół miał być zbudowany z kamienia, ale z powodu wysokich kosztów materiału parafii pozwolono zbudować go z drewna. Niemniej, od zewnątrz kościół na różne sposoby imituje budynek kamienny. Jego ściany z bali zostały pokryte poziomymi deskami. Narożne pilastry imitują te stosowane w kościołach kamiennych, podobnie jak motyw czteroliścia wyrzeźbiony na fryzach, otaczających główne wejście i łukowe okna na wschodniej i zachodniej ścianie szczytowej. Szczególny nacisk w tej prezentacji został położony na unikatowy system konstrukcyjny i architekturę kościoła.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Od Bahausu do Sztuki Zamglonego Antropocenu. Ćwiczenie z Fabulacji Spekulatywnej W zachodniej humanistyce ostatnich lat mamy do czynienia z rozpowszechnieniem się rozmaitych „fabulacji spekulatywnych” (Haraway) na temat czasów w których żyjemy, zwłaszcza w kontekście trwającej katastrofy ekologicznej. Chodzi tu o powoływane przez badaczy nowe epoki w dziejach Ziemi, takie jak kapitalocen (Moore) termocen (Bonneuil i Fressoz) czy plantacjocen (Tsing), które pozwalają zrozumieć, to co dzieje się z naszą planetą. Proliferacja różnego typu „–cenów” zbiegła się w czasie z obchodami stulecia powstania Bauhausu, prowokując do pytań o to, na ile tradycja tej szkoły pozwala zrozumieć współczesne hybrydy natury, kultury i technologii powstające w obszarze sztuk performatywnych. W niniejszym artykule pokażę, w jaki sposób tradycja Bauhausu pozwala zrozumieć zjawiska zachodzące w zamglonym antropocenie. Chodzi tu o powołaną przeze mnie do istnienia epokę, w której mamy do czynienia tyleż z kryzysem ekologicznym, co poważnym kryzysem epistemologicznym. Zamglony antropocen jest więc spekulacją na temat tego, jak mógłby wyglądać świat, w którym osłabieniu uległa dominacja wzroku jako narzędzia orientacji, czyli tego zmysłu, który – jak chcieli Nowocześni – gwarantuje uzyskanie najpewniejszej wiedzy o świecie. Zestawiając prace Anni Albers ze współczesnymi instalacjami pokażę, co o interesującej mnie epoce może powiedzieć tradycja Bauhausu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce
Zapożyczenie, easter egg i centonizacja – casus serii Wiedźmin Seria gier wideo o Geralcie z Rivii stanowi nie tylko punkt zwrotny rodzimego przemysłu gier wideo, ale także interesujący przykład ewolucji intertekstualności w projektowaniu różnych elementów świata gry oraz samej rozgrywki. Ewolucja ta przechodzi różne stadia, w których znajdujemy zapożyczenia, easter eggi oraz centony. To właśnie te ostatnie stanowią główny element światotwórczy trzeciej części gry oraz towarzyszących jej dodatków. I to właśnie centonizacja stała się strategią, która w wyjątkowym stopniu sprzyja kreowaniu kategorii podróży semantycznej, jaką oferują odbiorcom twórcy wirtualnych przygód Białego Wilka. Celem artykułu jest opisanie tego zjawiska.

Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki o sztuce