PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Zmiany środowiskowe poprzedzające sedymentację gipsów badeńskich i na początku ich depozycji w rejonie Rzeki Wschodniej (północna część zbiornika przedkarpackiego) Skład i zmiany zespołów otwornic pochodzących z najwyższej części utworów podewaporatowych w otworze wiertniczym Busko (Młyny) PIG-1 (głęb. 188–192 m), zlokalizowanym w północnej części zbiornika przedkarpackiego (Paratetyda Środkowa), wskazują, że zbiornik, w którym powstawały osady margliste, był słabo wentylowany, z dużym deficytem tlenowym w wodach przydennych oraz ze środowiskiem eutroficznym w wodach powierzchniowych. Zbiornik ten, o głębokości 50–70 m, wypełniały wody chłodne o zasoleniu typowym dla zbiornika morskiego. Obserwowane w najwyższej części profilu prawie całkowite wyeliminowanie otwornic Uvigerina i zajęcie na krótko zwolnionej niszy przez Fursenkoina acuta (zespół D4c) oraz zdominowanie składu najmłodszego zespołu (D4d) przez tolerującą podwyższone zasolenie Bulimina elongata może jednak wskazywać na znaczne podwyższenie zasolenia w trakcie depozycji najwyższej części utworów poprzedzających depozycję gipsów. Profil gipsów badeńskich w badanym otworze wiertniczym w porównaniu z bardziej brzeżną strefą platformy gipsowej cechuje się redukcją dolnej, autochtonicznej części gipsów oraz specyficznym wykształceniem najniższej jednostki gipsów. W matriksie ilastym występują tam gruzły gipsu bardzo przypominające małe, chaotycznie ułożone blokowe zrosty krystaliczne, określane jako facja szkieletowa gipsów szklicowych, związana w niecce Nidy oraz na Morawach z obniżeniami dna. Wykształcenie profilu gipsów wskazuje na głębsze środowisko sedymentacji niż to stwierdzono w rejonie niecki Nidy.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie skaningowej mikroskopii elektronowej i instrumentalnej neutronowej analizy aktywacyjnej do identyfikacji pigmentów z ikony Chrzest Chrystusa (Objawienia Pańskiego) Głównym celem pracy jest analiza petrograficzna i chemiczna pigmentów mineralnych pochodzących z ikony Chrzest Chrystusa (Objawienia Pańskiego) ze zbiorów Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum Zamek w Łańcucie. Do badań pobrano próbki pigmentów, zapraw i bieli ołowiowej. Do ustalenia stratygrafii warstw malarskich i identyfikacji użytych materiałów zastosowano mikroskopię optyczną, mikroskopię elektronową (SEM-EDS) i instrumentalną neutronową analizę aktywacyjną (INAA).

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Rekonstrukcja drenażu subglacjalnego lodowca Werenskiolda (SW Spitsbergen) na podstawie modelowania numerycznego W niniejszej pracy autorzy przedstawiają próbę rekonstrukcji drenażu subglacjalnego lodowca Werenskiolda na podstawie modelowania numerycznego w programie FEFLOW v. 6.0. Obszar modelu numerycznego obejmuje 36,2 km2 basenu politermalnego lodowca, z czego 75% wypełnia lód (27,1 km2). Bazując na badaniach przeprowadzonych w latach 2009–2011 na lodowcu Werenskiolda, podjęto próbę zastosowania modelowania przepływu dla odzwierciedlenia drenażu subglacjalnego w warstwie osadów moreny dennej i stropowej części skał podłoża. Na przedpolu oraz w jego strefie czołowej założono za Replewską-Pękalową (2004) występowanie wieloletniej zmarzliny i warstwy czynnej o miąższości do 2 m. Celem badań była próba określenia rozkładu dróg przepływu, ciśnienia pod lodowcem i na jego przedpolu. Rozkład przestrzenny ciśnienia i dróg przepływu wód pod lodowcem zależy od jego geometrii (miąższości), warunków termicznych, wielkości zasilania wodami ablacyjnymi i opadowymi oraz parametrów hydrogeologicznych podłoża. Wielkość wód przepływających przez warstwę wodonośną pod lodowcem i na jego przedpolu w okresie ablacyjnym została wymodelowana na 4624 m3/d, co stanowi ok. 8% sezonowych wód ablacyjnych i opadowych (z tego ok. 5% przepływa w osadach pod stopą lodowca). Pozostałe 92% wód ablacyjnych i opadowych jest transportowana turbulentnie systemem kanałów drenażu in- i subglacjalnego.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Badania laboratoryjne drenażu i infiltracji wody przez osady denne na modelu fizycznym W artykule przedstawiono wyniki testowych badań laboratoryjnych procesów infiltracji oraz drenażu. Na stanowisku pomiarowym odwzorowano warunki hydrauliczne filtracji wody przez osady denne. Modelowano procesy infiltracji wód powierzchniowych oraz drenażu wód podziemnych przez osady denne. W pomiarach wykorzystano filtrometr denny własnej konstrukcji. Przyrząd ten, będący modyfikacją infiltrometru dennego, został przystosowany do pomiaru procesów infiltracji i drenażu. W efekcie otrzymano serię danych pozwalających określić zakres pomiarowy oraz dokładność przyrządu, który może być wykorzystywany do pomiarów infiltracji i drenażu w warunkach terenowych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Klimat Arktyki w późnym glacjale i holocenie Praca referuje wyniki badań nad zmianami klimatycznymi w Arktyce, jakie zachodziły od początku późnego glacjału do momentu rozpoczęcia obserwacji instrumentalnych. Większą uwagę skupiono na zmianach klimatycznych, jakie miały miejsce w ciągu ostatnich 2500 lat. Zwrócono również uwagę na synchro-niczność zmian klimatycznych w Arktyce i wyraźnie rysujące się związki między zwiększonym dopływem wód atlantyckich do Arktyki, a kolejnymi fazami ociepleń.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Prognoza wpływu odwodnienia kopalń surowców skalnych na środowisko wodne w rejonie Łagowa w Górach Świętokrzyskich Centralna część synklinorium kielecko-łagowskiego w Górach Świętokrzyskich jest rejonem występowania licznych udokumentowanych i perspektywicznych złóż wapieni i dolomitów środkowodewońskich. W celu określenia wpływu oddziaływania odwodnienia wyrobisk górniczych na warunki wodne wykonano model matematyczny rejonu z wykorzystaniem programu Visual Modflow. Obliczono na nim prognozy zasięgu oddziaływania planowanych odwodnień i ich wpływu na zasoby eksploatacyjne okolicznych ujęć wód podziemnych. Pozwolą one władzom samorządowym na poznanie skutków zmian warunków wodnych już na wstępnym etapie starań zakładów górniczych o pozyskanie koncesji na wydobycie kopaliny poniżej zwierciadła wód podziemnych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Optymalizacja procesu immobilizacji komórek Saccharomyces cerevisiae w żelu alginianowym Celem prezentowanych badań była ocena wpływu dwuwartościowych kationów wapnia, magnezu i baru, na zdolność sieciowania żelu alginianowego, stosowanego do unieruchamiania komórek Saccharomyces cerevisiae, oraz oznaczenie aktywności enzymatycznej dehydrogenazy bursztynianowej w immobilizowanych komórkach. Do immobilizacji komórek Saccharomyces cerevisiae wykorzystywano zawiesinę komórek drożdży w alginianie sodu, który następnie żelowano roztworami chlorku wapnia (2, 5, 10 i 30%), chlorku baru (1, 2, 3, 4 i 5%) oraz chlorku magnezu (5%). Aktywność dehydrogenazy bursztynianowej badano spektrofotometrycznie i mierzono za pomocą ilości zredukowanego błękitu metylenowego (sztuczny akceptor elektronów). Uzyskane wyniki ujawniły, że zarówno stężenie, jak i rodzaj stosowanych jonów mają istotny wpływ na stopień usieciowania żelu alginianowego i w konsekwencji na aktywność enzymatyczną SDH w unieruchomionych komórkach. Spośród zastosowanych kationów metali zdolne do sieciowania alginianu były jony wapnia i baru. Ponadto okazało się, że kationy baru charakteryzują się silniejszym powinowactwem do alginianu, dając silniej usieciowany żel alginianowy. Wykazano, że zbyt silne usieciowane alginianu może ograniczać wymianę substancji między żelem alginianowym a roztworem mieszaniny reakcyjnej i, w konsekwencji, zaburzać przebieg reakcji enzymatycznej.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Paleośrodowiskowe zmiany w świetle analiz palinologicznych późnovistuliańskich osadów węglanowych w zagłębieniach bezodpływowych w Bełchatowie W stropowej części osadów czwartorzędowych odsłoniętych w kopalni "Bełchatów" występują utwory węglanowe, które były akumulowane w zagłębieniach bezodpływowych w dolinie Świętojanki, dopływie Widawki. Zagłębienia te powstały wskutek krasu termicznego związanego z powszechną degradacją wieloletniej zmarzliny. Na podstawie badań palinologicznych utworów oraz datowania 14C możliwe było uchwycenie zarówno momentu początkowego zjawisk krasowych, jak i okresu ich intensywnego rozwoju. Występujące w spągu utworów węglanowych torfy tworzyły się w warunkach podmokłych, lecz bez stałego zbiornika wodnego, w początkowej fazie krasu termicznego. Oznaczenia wiekowe metodą HC wykazały dla torfu z zagłębienia I datę 12 540 ± 120 lat BP, a z zagłębienia III datę 12710±130 lat BP. Badania palinologiczne dowodzą, że panowały tu wówczas otwarte zbiorowiska tundry bezdrzewnej. Postępująca degradacja zmarzliny powodowała pogłębianie obniżeń, aż do utworzenia się w nich stałych zbiorników wodnych. W zbiornikach tych gromadziły się utwory węglanowe. Spektrum palinologiczne z tych utworów dowodzi, że w zbiorniku I powstały w okresie a11erOdu,natomiast nie rozstrzyga, czy utwór węglanowy w zbiorniku III tworzył się w bollingu czy allerodzie. Torfy leżące w stropie węglanów narastały już w holocenie.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie georadaru do identyfikacji potencjalnych źródeł zagrożeń gazowych oraz rozpoznania budowy geologicznej pokładu najstarszej soli kamiennej (Na1) w O/ZG Polkowice-Sieroszowice W KGHM Polska Miedź S.A. w O/ZG Polkowice-Sieroszowice jest wykorzystywana metoda georadarowa do rozpoznawania budowy geologicznej pokładu najstarszej soli kamiennej (Na1). Impulsem do zastosowania georadaru było pojawienie się zagrożenia gazowego w wykonywanych wyrobiskach górniczych. Metoda ta doskonale sprawdza się do lokalizowania bloków anhydrytowych, będących potencjalnym miejscem akumulacji siarkowodoru oraz jest pomocna przy określaniu stropu i spągu pokładu soli. W badaniach zastosowano anteny o częstotliwościach 100 MHz i 30 MHz, którymi osiągnięto zasięgi odpowiednio 40 m i 60 m przy rozdzielczości 0,25 m i 1,0 m. Profilowania z użyciem georadaru wykonywano w otworach badawczych i wzdłuż spągu wyrobisk.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Współczesne funkcje centrów miast na przykładach rewitalizacji terenów miejskich na Podkarpaciu Artykuł dotyczy analizy stanu istniejącego oraz możliwości odnowy przestrzeni centrów wybranych miast podkarpackich w oparciu o projekty rewitalizacji. Przestrzenie rynkowe, które obecnie są niezagospodarowane i przypominają zapomniane parki, powinny w swojej ofercie programowej zawierać atrakcyjny program użytkowy. Działania remontowe, modernizacyjne oraz rewitalizacyjne mają na celu ożywienie społeczno-gospodarcze tych przestrzeni. Omówiono następujące centra miast w: Kolbuszowej, Sanoku, Dynowie, Boguchwale, Nowej Sarzynie, Stalowej Woli, Nowej Dębie. Zaprezentowane działania przyczyniły się do poprawy poziomu życia mieszkańców poprzez inwestycje, remonty obiektów zabytkowych, ulic i placów, modernizację budynków, tworzenie nowych przestrzeni publicznych itd. Ewaluacja projektów rewitalizacyjnych wykazała jednak, że kompleksowe narzędzie polityki miejskiej, jakim jest rewitalizacja zintegrowana, nie zostało w praktyce zastosowane. Wszystkie projekty były inwestycjami o charakterze twardym, infrastrukturalnym.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Zmiany biegu koryta Krasnej (Świętokrzyskie) w oparciu o dane kartograficzne i geologiczne Celem opracowania jest rozpoznanie zmian koryta Krasnej na całej długości w ostatnich stuleciach w oparciu o dostępne materiały kartograficzne. Dodatkowo, w ujściowym odcinku (około 2 km), w którym stwierdzono na mapach największe zmiany, zweryfikowano zmiany kartograficzne wykonując tu kartowanie geomorfologiczne i geologiczne osadów czwartorzędowych. Krasna położona jest w północnej części województwa świętokrzyskiego na obszarze Wyżyn Polskich. Jest lewobrzeżnym dopływem Czarnej Koneckiej o długości 28 km. Jej zlewnia o powierzchni 121 km2 znajdowała się w Staropolskim Okręgu Przemysłowym. W przeszłości, a zwłaszcza od XIX wieku, Krasna była jedną z najbardziej „pracowitych” rzek SOP-u. Wody dolnego odcinka Krasnej napędzały koła wodne urządzeń przemysłowych od Krasnej do Starej Wsi. Działalność kuźnic i młynów przyczyniła się do zmian biegu koryta rzeki Krasnej, widocznych na materiałach kartograficznych, jak i w morfologii i osadach. Na początku lat 30. XX wieku pozostałości po fabrykach zostały przekształcone w młyny wodne. W późniejszych latach budynki młynów przekształcono w tartaki istniejące do połowy XX wieku. Na równinie zalewowej zachowały się pozostałości po hutnictwie żelaza, jak kanały i wały, a w osadach żużle czy fragmenty cegieł. W ostatnich dziesięcioleciach, wraz z upadkiem przemysłowej aktywności, rozpoczęły się w obrębie doliny i w korycie Krasnej procesy renaturalizacji, a rzeka powróciła do swego naturalnego biegu.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Palinologia dolnodewońskich i środkowodewońskich osadów klastycznych z otworu wiertniczego Trojanowice 2 Kompleksowe badania palinologiczne przeprowadzono na 37 próbkach z otworu wiertniczego Trojanowice 2, z interwału 502,0–558,8 m. Na podstawie rozpoznanych gatunków miospor wyróżniono dwa standardowe poziomy miosporowe: Emphanisporites annulatus-Camarozonotriletes sextantii z emsu oraz Grandispora douglastownense-Ancyrospora eurypterota z pogranicza emsu i eiflu. Przeprowadzone anlizy palinofacjlne pozwoliły określić środowisko sedymentacji spągowych partii profilu na morskie, bliskiego brzegu, z intensywną dostawą materiału organicznego z lądu.W części stropowej stwierdzono natomiast nieco głębsze warunki depozycji, w większym oddaleniu od obszarów źródłowych. Analiza kolorystyczna wykazała dojrzały stopień przeobrażenia termicznego materii organicznej. Formalnie opisano po raz pierwszy dwa nowe gatunki miospor: Camptozonotriletes reticulum sp.n. i Perotrilites asymmetricus sp.n.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Nowy wykaz polskich nazw geograficznych świata i zasady jego opracowania na tle dotychczasowych publikacji W artykule omówiono nowo wydany Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Przybliżono zakres jego treści, zawartość i układ poszczególnych części oraz samych haseł, a także sposób doboru nazw. Przybliżono również historię opracowania wykazów zawierających polskie nazwy geograficzne świata oraz zasady ustalania tych nazw.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyka odwilży w Hornsundzie (Spitsbergen) Celem opracowania jest charakterystyka odwilży i dni odwilżowych w Hornsundzie. Odwilże rozpatrywano podczas 34 sezonów zimowych od 1 grudnia 1982 roku do 30 kwietnia 2016 roku. Pod pojęciem odwilży rozumiano okres co najmniej jednodniowy z temperaturą dobową maksymalną ≥ 0°C, który następuje bezpośrednio po co najmniej dwudniowym okresie mroźnym, czyli z temperaturą dobową maksymalną < 0°C. Dni odwilżowe definiowano jako wszystkie dni z dodatnią temperaturą maksymalną ≥ 0°C w sezonie zimowym, po co najmniej dwóch pierwszych dniach mroźnych po rozpoczęciu tego sezonu. Dokonano oceny zmienności wieloletniej występowania odwilży i dni odwilżowych, określono ich częstość w sezonie zimowym, daty początku, długość ciągów dni, uwarunkowań cyrkulacyjnych ich występowania i warunków meteorologicznych im towarzyszących. Stwierdzono wzrost częstości i długości trwania odwilży oraz przesunięcie zwartego okresu mroźnego z grudnia i stycznia na luty i marzec. Tendencje te są szczególnie widoczne od początku XXI wieku. Występowaniu odwilży sprzyja adwekcja ciepłego powietrza z południa.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ budowy geologicznej i rzeźby terenu na możliwość tworzenia i użytkowania teras rolnych : na przykładzie Wysp Egejskich (Grecja) Celem opracowania było określenie znaczenia litologii i cech metrycznych rzeźby dla powstania i wykorzystywania teras rolnych na Wyspach Egejskich. Realizowano go w oparciu o własne badania terenowe oraz analizęmap. Stwierdzono, że najlepiej sterasowane są wyspy małe, na których dominują stoki o nachyleniach do 30 centigrade. Na wyspach średniej wielkości zajęte przez terasy są zwykle zbocza dużych dolin. Najczęściej terasy występują na stokach o nachyleniu mniejszym niż 20–25 centigrade. Na bardziej stromych powierzchniach terasy służą głównie pod uprawę drzew. Najwięcej teras występuje tam, gdzie dominują skały wulkaniczne oraz gnejsy, łupki krystaliczne i granitoidy. Wyraźnie gorszym podłożem dla tych form wydają sięwapienie, marmury i flisz, chociaż małe zespoły teras występują na wszystkich typach podłoża. W skali lokalnej litologia odgrywa często rolę drugorzędną – na obecność teras wpływa głównie pośrednio, gdy jej zmiana powoduje znaczny wzrost nachylenia stoku. Także wygląd teras może pośrednio wskazywać na litologięstoków - na gnejsach i łupkach krystalicznych formy te obejmują zwykle całą długość stoku, na marmurach są najwyższe, a na tufach - najszersze.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Kartografia atlasowa w Rosji w latach 2002-2006 W ostatnich 5 latach w Rosji opublikowano ponad 100 różnych atlasów geograficznych. W artykule podano przyczyny tak wielkiego boomu wydawniczego – przytoczono fakty, tematy, zamierzenia i nowe trendy w kartografii atlasowej. Przedstawiono również kilkanaście przykładów atlasów ogólnogeograficznych, atlasów tematycznych i branżowych, podano ich ocenę jakościową i opisano uznanie zdobyte na forach krajowych i międzynarodowych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Występowanie mikrozanieczyszczeń z makrogrupy PPCPs w wodzie basenowej Utrzymywanie mikrobiologicznej jakości wody basenowej, mające na celu zahamowania rozprzestrzeniania się zakażeń i chorób, jest priorytetem dla wszystkich właścicieli i zarządców basenów. Istnieje wiele środków dezynfekcyjnych stosowanych w basenach, które mogą potencjalnie powodować produkcję szerokiej gamy ubocznych produktów dezynfekcji (DBP). Mikrozanieczyszczenia te powstają na skutek reakcji z organicznymi i nieorganicznymi substancjami wprowadzanymi na obiekty przez ich użytkowników. Oprócz wielu ubocznych produktów dezynfekcji, w wodzie basenowej współcześnie identyfikowane są również mikrozanieczyszczenia z makrogrupy PPCPs (ang. Pharmaceuticals and Personal Care Products). Przeprowadzone w pracy chromatograficzne analizy jakościowe wody pobranej z niecki basenu szkolnego wykazały obecność ponad 100 różnych mikrozanieczyszczeń, niezidentyfikowanych dotychczas w tym środowisku, m.in. leków, hormonów, witamin, domieszek przemysłowych czy też składników kosmetyków. Do identyfikacji związków zastosowano metodę chromatografii gazowej z detekcją mas GC-MS z jonizacją elektronową poprzedzoną ekstrakcją do fazy stałej SPE (ang. Solid Phase Extraction).

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Ewolucja tektonometamorficzna marmurów i otaczających łupków łyszczykowych formacji strońskiej (Sudety) Połączone badania strukturalne, petrograficzne oraz geochronologiczne nad relacjami P-T-d (ciśnienie-temperatura-deformacja) w marmurach i otaczających łupkach łyszczykowych kopuły orlicko-śnieżnickiej (KOŚ) przyczyniły się do rekonstrukcji ewolucji tektonicznej wschodniej krawędzi Sudetów Zachodnich. Wyniki przeprowadzonych badań wykazały, iż na wskutek skrócenia tektonicznego w kierunku E-W (etap D1), związanego z waryscyjską kolizją domen kontynentalnych Sudetów Zachodnich oraz Brunowistulii, doszło do powstania stromej foliacji SI, pogrubienia skorupy i pogrążenia skał formacji strońskiej na głębokości odpowiadające ciśnieniom 0.9-1.0 GPa. Początkowe fazy wynoszenia skał, stowarzyszone ze pionowym skracaniem tektonicznym (etap D2), były powiązane z progresją metamorfizmu regionalnego od warunków facji zieleńcowej do facji amfibolitowej. Pod koniec etapu D2, podczas ustalenia się piku temperaturowego metamorfizmu, ukształtowała się strefowość metamorfizmu zapisana w skałach formacji strońskiej. Etap D2 doprowadził do wykształcenia leżących wąskopromiennych fałdów F2, deformujących foliację S1, oraz do spłaszczania więźby wewnętrznej zakonserwowanej w granatach. Progresywna deformacja etapu D2 ostatecznie doprowadziła do ukształtowania się subhoryzontalnej foliacji osiowej S2, którą w łupkach łyszczykowych stanowi powszechnie obserwowane złupkowanie. Podczas dalszego wynoszenia skał doszło do lokalnej reaktywacji foliacjj S2 w reżimie góra-ku-N, odpowiedzialnej za wytworzenie się stref ścinania. Późniejsze skracanie tektoniczne w kierunku NE-SW (etap D4) mogło wiązać się z regionalnym fałdowaniem i reorientacją powierzchni strukturalnych S2 || S3 oraz powierzchni izoterm/izograd metamorficznych, zaś na wskutek skracania tektonicznego w kierunku NW-SE (etap D5), doszło do nachylenia tych powierzchni w kierunku W/NW. Oba końcowe etapy mogły być odpowiedzialne za obserwowany kształt izograd metamorficznych, a także zmniejszanie się stopnia metamorfizmu w kierunku W/NW.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Intensyfikacja fermentacji metanowej odchodów zwierzęcych w wyniku dodatku bioodpadów kuchennych Celem badań przedstawionych w artykule była intensyfikacja produkcji biogazu generowanego w procesie mezofilowej fermentacji metanowej gnojowicy świńskiej. Podjęto próby ustalenia najkorzystniejszego udziału w fermentowanej biomasie kosubstratu, którym były bioodpady kuchenne. Jako kryterium oceny prawidłowości doboru składu poszczególnych mieszanin substratów, zapewniającego optymalny przebieg procesu beztlenowego rozkładu substancji organicznych, przyjęto: sumaryczną oraz jednostkową produkcję biogazu; stopień usunięcia suchej masy organicznej oraz stabilność procesu (LKT; LKT/Zasadowości). Dodatek bioodpadów kuchennych w ilości 20÷30% s.m. wpłynął pozytywnie na ilość i jakość generowanego biogazu fermentacyjnego oraz stopnie biokonwersji materii organicznej. Dla najkorzystniejszych mieszanin kofermentacyjnych odnotowano około 26÷35% wzrost sumarycznej oraz 12÷15% wzrost jednostkowej produkcji biogazu w porównaniu do fermentacji gnojowicy bez dodatku kosubstratu.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Obliczanie parametrów technicznych ujęć lewarowych w warunkach współdziałania studni W artykule przedstawiono metodę obliczania infiltracyjnych ujęć wód podziemnych współpracujących ze złożonym lewarem. Zastosowano numeryczną metodę Newtona-Raphsona do rozwiązywania układów równań nieliniowych. Przedstawiono praktyczne zastosowanie ogólnej metody obliczania złożonych układów lewarów klasycznych dla układu składającego się z 10 studni rozmieszczonych prostoliniowo w warstwie wodonośnej o zwierciadle swobodnym. Pokazano, że opracowany program komputerowy, wykorzystujący środowisko programistyczne MATLAB, może być sprawnym narzędziem analizy złożonych układów ujęć lewarowych.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku
Krajowy program badawczy państwowej służby hydrogeologicznej "Wykonanie programów i dokumentacji geologicznych określających warunki hydrogeologiczne w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) dla potrzeb pla Jednym z zadań określonych w Ramowej Dyrektywie Wodnej oraz ustawie Prawo wodne jest wyznaczenie obszarów ochronnych Głównych Zbiorników Wód Podziemnych. W Państwowym Instytucie Geologicznym (realizującym zadania głównego wykonawcy i koordynatora) w 2008 r. rozpoczęto działania mające na celu opracowanie w latach 2009-2015 dokumentacji określających strefy ochronne dla 101 dotychczas nieudokumentowanych GZWP oraz dostosowanie do aktualnych przepisów 15 dokumentacji GZWP wykonanych przed 2008 r. Prace planowane są w trzech transzach, w każdej będą opracowywane dokumentacje 29-44 zbiorników. W celu koordynacji tak szerokiego zakresu prac powołano w PIG zespół koordynacyjny do spraw GZWP.

Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki o ziemi i środowisku