PL-MTEB/plsc-hierarchical-clustering-p2p huggingface dataset:
Zastosowanie indeksów frachtowych jako mierników aktywności gospodarczej W artykule przeanalizowano zachowanie się wybranych indeksów frachtowych w latach 2008–2013. Do badań wybrano indeks rynku suchych ładunków masowych (BDI) oraz trzy indeksy rynku przewozów kontenerowych (HARPEX, New ConTex, SCFI). Omówiono mechanizm, który sprawia, że w warunkach stabilnej podaży zdolności przewozowej wartości indeksów mogą stanowić dobre mierniki aktywności gospodarczej na świecie. Sytuacja na badanych rynkach frachtowych w ostatnich latach charakteryzuje się nadwyżką podaży floty. Zmiana układu sił na rynkach frachtowych w przyszłości może przywrócić indeksom frachtowym ich rolę jako wskaźników koniunktury gospodarczej.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria lądowa i transport
Założenia funkcjonalne terminalu cargo w Porcie Lotniczym Lublin Coroczne zwiększanie ilości odprawionych pasażerów, otwieranie nowych kierunków, pozyskiwanie kolejnych przewoźników oraz otwarcie terminalu cargo świadczy zarówno o wytężonej pracy zarządzających Portem Lotniczym Lublin, jak i o dużym potencjale Lubelszczyzny. W 2016 r. na terenie bezpośrednio sąsiadującym z lotniskiem wybudowany został terminal cargo. Inwestorem jest firma XPH Poland Sp. z o.o., będąca filią włoskiej firmy XPH Xpress Handling, która ma swoją siedzibę w Mediolanie. Od ponad 30 lat zajmuje się transportem lotniczym, w ramach którego oferuje usługi w pełnym zakresie – od przesyłek lotniczych, przez usługi handlingowe (obsługa statków powietrznych w portach lotniczych – np. tankowanie czy załadunek) po transport odpadów niebezpiecznych. Terminal cargo powstał w odpowiedzi na zapotrzebowanie lokalnego rynku. Lotnisko wraz z terminalem cargo posiadają dogodne położenie i są dobrze połączone z siecią dróg oraz z koleją. Terminal cargo stanowi ważne ogniwo w intermodalnym transporcie towarów.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria lądowa i transport
Rola opłat za wjazd do centrum w Sztokholmie w strategii zrównoważonego transportu Podatek od zatłoczenia w Sztokholmie. Zmniejszenie ruchu w obrębie kordonu (linii opłat). Szybki wzrost liczby czystych pojazdów wjeżdżających do centrum miasta. Poprawa stanu środowiska i bezpieczeństwa ruchu.

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria lądowa i transport
Problemy metodyczne kalkulacji stawek dostępu do infrastruktury kolejowej Obecnie obowiązujący system kalkulacyjny stawek dostępu do infrastruktury kolejowej określono w przepisach ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym 1 (zwanej dalej ustawą) oraz w przepisach rozporządzenia ministra infrastruktury z 27 lutego 2009 r. w sprawie warunków dostępu i korzystania z infrastruktury kolejowej 2 (zwanym dalej rozporządzeniem).

Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, inżynieria lądowa i transport
Bez brudnopisu. Układanie Baczyńskiego Artykuł opowiada losy powojennej edycji wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego zatytułowanej Śpiew z pożogi (1947). Książka przygotowana przez Stefanię Baczyńską i Kazimierza Wykę w swoim układzie całkowicie odbiegała od pozostawionej tuż przed wybuchem powstania autoryzowanej wersji Śpiewu z pożogi, który miał być pierwszym oficjalnym debiutem poetyckim Baczyńskiego. W artykule rozważany jest wpływ późniejszej całościowej edycji Utworów zebranych i na recepcję poezji Baczyńskiego, i na ustalenie w świadomości literackiej wizerunku poety.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Błądzenie Gézy Csátha: między autobiografizmem, fikcją a autoanalizą W artykule poddano analizie splot autobiografizmu, fikcji i autoanalizy w studium psychoanalitycznym O psychicznych mechanizmach chorób umysłowych węgierskiego pisarza i psychiatry Gézy Csátha (1887–1919) w świetle jego zapisków dziennikowych oraz rozprawy doktorskiej Carla Gustava Junga.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Wybrane typy gier słowotwórczych w tekstach Kabaretu Moralnego Niepokoju Artykuł stanowi próbę ukazania słowotwórczych gier językowych w tekście kabaretowym. Analizie został poddany materiał wyekscerpowany ze skeczy Kabaretu Moralnego Niepokoju. Przedstawiono klasyfikację mechanizmów słowotwórczych, które mogą przyczyniać się do powstania efektu komicznego, przy czym skupiono się na omówieniu rzadziej podejmowanych w literaturze przedmiotu zjawisk, tzn.: grupowaniu i nagromadzeniu struktur reprezentujących ten sam model słowotwórczy lub leksemów tworzących rodzinę słowotwórczą, uwypukleniu struktury słowotwórczej, reinterpretacji etymologicznej, grach z wykorzystaniem skrótowców, metasłowotwórstwie. Pominięto opis neologizmów i kontaminacji. Przeprowadzona analiza pokazała, jak wieloma środkami słowotwórczymi dysponują twórcy kabaretu oraz jak różne funkcje mogą one pełnić. Służą one przede wszystkim osiągnięciu komizmu, ale także uzyskaniu efektów stylizacyjnych czy nadaniu tekstowi ekspresji

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
(Na u)więzi. „Robić za psa" Jewgienija Łukina w perspektywie antropologicznej Antropologiczne ujęcie problematyki zwykle omawianej z perspektywy polityczno-ekonomicznej oferuje ciekawy wgląd w najnowszą literaturę rosyjską spod znaku fantastyki. Niniejszy tekst wprowadza optykę zaczerpniętą z klasycznych już w niektórych kręgach prac Davida Graebera w obszar refleksji dotyczącej rosyjskiej prozy współczesnej. Wychodząc od zaproponowanego przez Graebera pojęcia pracy bez sensu, kreśli antropologiczną interpretację losów bohatera powieści Robić za psa autorstwa Jewgienija Łukina. Podejmuje problem emocjonalnego wyzysku w pracy i eksploatacji psychiki aż po redukcję poza pracowniczego ja do śladowej, niewygodnej resztki, której poświęcenie nie wydaje się już istotną stratą, a ostateczna ofiara staje się nawet rodzajem ulgi.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Franciszkańska "mistyka natury" w poezji Tadeusza Micińskiego W dotychczasowych badaniach nad twórczością Tadeusza Micińskiego inspiracja duchowością świętego Franciszka była jedynie wzmiankowana, mimo że wycisnęła piętno na wielu utworach poety. Najbardziej charakterystyczną cechą mistyki franciszkańskiej jest odnajdywanie śladów Boga poprzez kontemplację natury. Podobny sposób spojrzenia na rzeczywistość niematerialną jest również obecny w poezji młodopolskiego artysty. Poeta stroni od potocznego wyobrażenia o Asyżaninie, przywołuje przede wszystkim jego głębokie przeżycia duchowe, stygmatyzację. Nawiązaniom do świętego Poverello zawsze towarzyszą obrazy zaczerpnięte z natury. W utworach Micińskiego przyroda może prowadzić do poznania Stwórcy, lecz może także budzić zwątpienie i grozę istnienia. Obserwacja zjawisk przyrody zawsze wiąże się jednak z przeczuciem ukrytej za nimi transcendencji. Chociaż wątki franciszkańskie są u Micińskiego z pozoru mniej widoczne niż w liryce Leopolda i Ludwika Marii Staffów czy Jana Kasprowicza, nie można ich uznać za sporadyczne. Autor Nietoty w swojej recepcji postaci Biedaczyny z Asyżu szczególnie zaakcentował jego mistycyzm, czyli to, co w tej duchowości najgłębsze, a zarazem najtrudniejsze. Dlatego ujęcie Micińskiego należy uznać za wyjątkowe. Nauka Franciszka trwale wpisała się w jego światopogląd, współegzystując z innymi, często przeciwstawnymi wpływami. 

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Lęk przed dysharmonią w polskiej kulturze ludowej w XIX i na początku XX wieku na przykładzie wierzeń o podmienionych dzieciach Artykuł dotyczy kategorii dysharmonii definiującej wyobrażenia na temat zaświatów, funkcjonujące w obrębie kultury ludowej w XIX i na początku XX wieku. Pojęcie dysharmonii w niniejszym artykule obejmować będzie odstępstwa od przyjętej i usankcjonowanej normy, w tym wypadku odnoszącej się do ciała i ekspresji psychosomatycznych. Punktem odniesienia do rozważań będą wierzenia dotyczące podmienionych dzieci, które posłużą do zdefiniowania lęku przed odmiennością postrzeganą jako ekspresje nie-rzeczywistości/zaświatów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Dekonstrukcja dyskursu politycznego w parodii noworocznych przemówień Władimira Putina Celem artykułu jest analiza strategii dekonstrukcji dyskursu politycznego we współczesnych audiowizualnych utworach parodystycznych. Badanie ma charakter studium przypadku poświęconego parodii autorstwa Jegora Łoskutowa będącej reminiscencją noworocznych przemówień prezydenta Federacji Rosyjskiej Władimira Putina. W tekście wskazane zostają cechy dyskursu politycznego, które podlegają parodystycznej transformacji. Badanie przedstawia nowe, lingwistyczne spojrzenie na zjawisko dekonstrukcji w zestawieniu z teorią gier językowych. Analiza przykładowego utworu pozwala wyciągnąć wnioski, iż twórcy współczesnych parodii dokonują wieloaspektowej dekonstrukcji komunikatów politycznych na poziomie wizualnym, leksykalnym, pragmatycznym oraz stylistycznym. Poprzez imitację wystąpień przedstawicieli władz z włączeniem sygnałów ironicznych oraz aluzyjnych, zastosowanie gier językowych oraz transformacje stylistyczne autorzy parodii dokonują krytyki stylu wypowiedzi polityków oraz prezentowanych przez nich idei.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Dyskurs(y) Olgi Tokarczuk – recenzja Jak działać za pomocą słów? Katarzyny Kantner Recenzja książki "Jak działać za pomocą słów? Proza Olgi Tokarczuk jako dyskurs krytyczny", Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas” 2019.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Tadeusz Różewicz, Ciemne źródło Artykuł interpretujący Ciemne źródła Tadeusza Różewicza odsłania kulturowe problemy z postrzeganiem osób psychiczne chorych (widoczne zwłaszcza w kontekście romantycznego uwznioślenia choroby). W ujęciu poety cierpienie „szalonych” nie jest w żaden sposób „dowartościowywane”: pokazanie osób znajdujących się w trudnych, zagmatwanych sytuacjach nie stanowi powodu ich gloryfikowania (istotny w tym przypadku jest kontekst zdecydowanej niechęci poety wobec różnego typu artystycznych mitologii opartych na uwzniośleniu cierpienia). U Różewicza między wywyższaniem a piętnowaniem kryje się zwykłe ludzkie cierpienie – prowokujące do pytania o spychaną w nieświadomość przez „zdrowych” ludzką słabość. Różewicz piszący o psychicznie chorych jest poetą odsłaniającym obawy przed nieporadnością, zależnością, samotnością. Bywają one także „ciemnym źródłem” twórczości.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Po co poetom Średniowiecze? Różewicz – Herbert – Miłosz W artykule podjęto próbę opisu koncepcji średniowiecza zaproponowanej przez polskich poetów: Tadeusza Różewicza, Zbigniewa Herberta i Czesława Miłosza. Autorzy wykorzystują tę koncepcję do oceny współczesności. Obraz średniowiecza to z jednej strony koncepcja etyczna pełna odniesień do kategorii Dziedzictwo (cywilizacyjne i duchowe), z drugiej zaś mroczny okres, w którym człowiek i Bóg człowiek gubią się. Poeci wolą używać klisz Oświecenia i Romantyzmu, tworząc za ich pomocą klarowny pogląd ideologiczny.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
O tej, która wyszła z cienia. Pani Stefa Magdaleny Kicińskiej jako przykład biografii pedagogicznej Niniejszy artykuł jest poszerzonym omówieniem biografii Pani Stefa. Książka Magdaleny Kicińskiej pokazuje losy i osiągnięcia Stefanii Wilczyńskiej, współpracowniczki i „prawej ręki” Janusza Korczaka, który w szerszej świadomości zapisał się tragiczną śmiercią w Treblince, dokąd poszedł razem ze swoimi ukochanymi uczniami. W takiej perspektywie Kicińska wyciągnęła Wilczyńską z cienia Korczaka – życie tytułowej „Pani Stefy” przez wiele dekad pozostawało przyćmione sławą „Starego Doktora”. Przy tym książka Pani Stefa pozwala pogłębiać rozważania na temat biografistyki i cech charakterystycznych tego gatunku, skłaniając do zadawania pytań teoretycznych: czy „biografia pedagogiczna” to pisarstwo dziennikarskie czy artystyczne?

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Postkolonializm w konflikcie W artykule analizuję koncepcję postkolonializmu w konflikcie, zaproponowaną w pracy Polska literatura postkolonialna. Od sarmatyzmu do migracji poakcesyjnej (2020) Dirka Uffelmanna. Nawiązując do najważniejszych prac badaczy polskich (Hanny Gosk, Doroty Kołodziejczyk, Magorzaty Zduniak-Wiktorowicz, Ryszarda Nycza), staram się pokazać założenia myśli niemieckiego slawisty, a także zrozumieć pozycję, jaką chce zająć tą pracą wśród innych badaczy postzależności kultury polskiej. W tym celu śledzę historycznoliteracki porządek przyjęty przez Uffelmanna w książce, próbuję także opisać jego poszczególne części. Szczególną uwagę zwracam na pojęcia samoorientalizacji, autoindianizacji oraz autoproletaryzacji, za pośrednictwem których autor ujmuje literaturę XIX, XX i XXI wieku (m.in. Henryka Sienkiewicza czy migrantów poakcesyjnych) w dychotomię ofiara – kolonizator. Pułapki tej dychotomii i sposób jej omijania bądź zaostrzania w dyskursie akademickim polskich badaczy postzależności omawiam w ostatniej części artykułu. 

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Norwidowska Roma antiqua w pełnej odsłonie Książka Magdaleny Karamuckiej Antyczny Rzym Norwida jest pierwszym monograficznym opracowaniem postawionego w tytule zagadnienia. Starożytna Roma prezentowana jest w tym wartościowym studium w wielu odsłonach: jako rzeczywistość geograficzno-historyczno-kulturowa i jako topos literacki. Punktem wyjścia do rozważań jest rozdział poświęcony rzymskiemu fragmentowi biografii Norwida oraz jego rzymskim lekturom. Następnie przedmiotem dociekań stają się refleksja polityczna, religijna i historiozoficzna poety osnuta wokół Rzymu oraz jego uwagi nad literaturą, sztuką i teatrem rzymskim. Część zasadnicza – komparatystyczna, poświęcona jest drobiazgowej analizie reminiscencji, cytatów (parafraz), tytułów itp., zaczerpniętych z dzieł twórców rzymskich (m.in. Katullusa, Horacego, Juwenalisa, Owidiusza, Wergiliusza); dorobkowi translatorskiemu Norwida oraz jego rzymskiej korespondencji. Przedstawiona w rozprawie Norwidowska Roma antiqua nie zastyga jednak w martwym kształcie. Autorka ciekawie i przekonująco pokazuje, jak owa romanitas staje się dla autora Quidama punktem wyjścia (bądź odniesienia) w rozmyślaniach nad wszystkimi niemal aspektami XIX-wiecznej współczesności.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Czytanie/mówienie/pisanie. Różewicz wobec oratury i tekstu (Czytanie książek z tomu Płaskorzeźba) Wiersz Tadeusza Różewicza Czytanie książek wpisuje się w krąg autotematycznych i autoreferencjalnych utworów poety. Refleksji zostaje poddana granica między rzeczywistością a literaturą. Poruszany przez autora problem reprezentacji omawiam poprzez kategorie lektury (punktem wyjścia czyniąc wieloznaczność tytułowego „czytania”), oratury i tekstury. Spopularyzowane przez antropologię literatury kategorie oralności i piśmienności przyłożone do Czytania książek pomagają w „bliskim czytaniu”, stając się poręczną kategorią interpretacyjną. Wywołane przez nie problemy hermeneutyczne (w rozumieniu siebie, świata i tekstu) niekiedy potwierdzają, niekiedy zaś modyfikują obecne w krytyce odczytania całego dzieła Różewicza.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Śląskie lochy i smoki – wariacje historyczne Szczepana Twardocha Nadrzędnym celem artykułu jest rozpoznanie metod twórczych konstytutywnych dla prozy Szczepana Twardocha. Interpretacja jego powieści zatytułowanej Drach, a opublikowanej w 2014 roku, jako przykładu dzisiejszego pisarstwa historycznego potwierdza rozpoznania dokonane przez badaczy z nurtu Nowego Historyzmu. Tekst oparty na wzorcu sagi rodzinnej ukazuje w specyficzny sposób lokalną historię Śląska w ciągu XX wieku.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Polskie urban fantasy. Szkic o mieście i miejskości Fantastyka miejska cieszy się coraz większym zainteresowaniem czytelników, pozostając jednocześnie na marginesie badań naukowych. Artykuł miał na celu skonkretyzowanie, z czego wywodzi się fantastyka miejska oraz jakie są jej cechy konstytutywne, a także jak ten podgatunek wpływa na zmianę opisywania miasta. Wskazano na zbieżności gatunkowe z kryminałem, zmianę paradygmatu miasta, wpływ legend miejskich na urban fantasy. Nakreślono związek rozkwitu fantastyki miejskiej z obserwowanym od kilku dekad zwrotem przestrzennym.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Józefa Czapskiego spotkania z rosyjskimi pisarzami emigrantami W artykule poruszone zostały zagadnienia bezpośrednich spotkań i znajomości Józefa Czapskiego z rosyjskimi pisarzami emigrantami, oraz recepcji ich twórczości w eseistyce polskiego twórcy, tworzonej głównie na emigracji w Paryżu. J. Czapski, malarz i eseista, zawarł znajomości z pisarzami rosyjskimi jeszcze w Petersburgu, tutaj poznał D. Mereżkowskiego, Z. Gippius i D. Fiłosofowa, z którymi kontynuował znajomość, a nawet przyjaźń już w Warszawie, w latach 20. z Mereżkowskimi, a w latach 30. nadal z Fiłosofowem. Rosyjskie kontakty to także spotkanie z A. Tołstojem i A. Achmatową. Dzięki Mereżkowskim i Fiłosofowi polski twórca mógł wnikać głębiej w literaturę rosyjską o określonym etycznym wymiarze, m.in. twórczość W. Rozanowa, czy A. Riemizowa, którego osobiście poznał i odwiedzał już w Paryżu w latach 40. i 50. XX w. Relacje ze spotkań z pisarzami, jak też refleksję hermeneutyczną nad ich twórczością, zwłaszcza Rozanowa i Riemizowa, utrwalił w wielu esejach, szkicach i prozie wspomnieniowej. Czapski poznał również A. Sołżenicyna w listopadzie 1974 r. w Zurychu, występując jako reprezentant, obok J. Giedroycia, środowiska „Kultury” paryskiej. Czapski jako pisarz sumienia i poszukiwacz prawdy, zasłużył się w relacjach z rosyjskimi przyjaciółmi emigrantami w odkrywaniu Rosji przede wszystkim innej, nie tylko nieludzkiej i okrutnej, ale odsłaniania jej oblicza związanego z religią, duchowością i humanizmem chrześcijańskim.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Siostra miłosierdzia contra niebezpieczna morderczyni. Motyw pielęgniarki w thrillerach medycznych Rola pielęgniarki w literaturze zdaje się marginalizowana. Pielęgniarki stanowią margines, zwłaszcza w thrillerach medycznych, w których szpitalny świat zdominowany jest przez mężczyzn. Bohaterowie książek chociażby Robina Cooka nazywają pielęgniarki, nieco z pogardą, personelem niższego szczebla, upodrzędniając je w stosunku do lekarzy. Przeniesienie optyki z lekarzy na pielęgniarki podnosi ważną kwestię, jaką są role społeczne i stereotypy ugruntowywane od lat również przez literaturę. Ten schemat starają się łamać bohaterki Siostrzyczek Michaela Palmera oraz protagonistka powieści Robina Cooka Marker. Niemniej jednak należy pamiętać, iż te dwa jednostkowe przykłady zmiany optyki i oddanie głosu pielęgniarkom stanowią margines thrillerów medycznych (zarówno polskich, jak i amerykańskich), w których niepodzielnie rządzą męscy bohaterowie.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Żeby było normalnie. W jaki sposób początek opowieści o trzydziestoleciu literatury najnowszej wyznacza jej koniec W artykule przedstawiono kategorię i pojęcie normalności jako centralne dla dyskursów krytycznoliterackich lat dziewięćdziesiątych XX wieku i początku XXI wieku. Udokumentowano funkcje i sensy tego pojęcia, a równocześnie przedstawiono je w szerszej perspektywie społeczno-politycznej, w kontekście rozważań nad tą kategorią jako kluczową dla transformacji całego obszaru Europy Środkowo-Wschodniej (Alexander Kiossev, Magda Szcześniak, Iwan Krastew–Stephen Holmes). Centralnym problemem rozważanym w artykule jest specyfika samego pojęcia – niemającego konkretnej treści, nazywającego raczej samo pragnienie czy oczekiwania niż to, co upragnione lub oczekiwane. Tak rozumiana kategoria normalności sprzyja wygaszaniu dyskusji, pozoruje porozumienie. W artykule prześledzono konsekwencje popularności tej kategorii dla narracji o literaturze najnowszej. Pokazano, że w historii polskiej krytyki po 1989 roku normalność przybrała początkowo funkcję ogólnego określenia na stan pożądanej rzeczywistości literackiej / życia literackiego (zorientowany głównie na różnorodność, wielość, horyzontalność), natomiast około roku 2000 zmienił się zakres znaczeniowy kategorii i zaczęła ona obejmować stan faktyczny (marginalizację znaczenia literatury, brak platformy dla krytyki, komodyfikację książki).

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Żyjemy w zombistycznych czasach. Wokół „Narracji zombiecentrycznych” Kseni Olkusz i „Festín de muertos”, antologii meksykańskich opowiadań o zombie Żyjemy w zombistycznych czasach. Wokół „Narracji zombiecentrycznych” Kseni Olkusz i „Festín de muertos”, antologii meksykańskich opowiadań o zombie [Recenzja książki: Ksenia Olkusz, „Narracje zombiecentryczne. Literatura – teoria – antropologia”, TAiWPN Universitas, Kraków 2019, ss. 326; Recenzja książki: „Festín de muertos. Antología de relatos mexicanos de zombis”, red. Raquel Castro, Rafael Villegas, Océano, México DF 2017, ss. 176] 

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Spory literackie Michała Bałuckiego Artykuł charakteryzuje wypowiedzi krytyczne Michała Bałuckiego, autora rozprawy O różnych modach w literaturze powieściowej (1894), dotyczące modernizmu oraz wypowiedzi przedstawicieli krytyki młodopolskiej formułowane w stosunku do twórczości Bałuckiego. Spór literacki przybiera najbardziej tragiczne zakończenie z możliwych. Kontekstem rozważań czyni autorka kategorię agonu literackiego, która okazuje się interesująca przy próbie opisu dokonań artystycznych ostatniej dekady życia i twórczości krakowskiego komediopisarza.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
„Niespodzianka. Prawdziwe zdarzenie w czterech aktach” Karola Huberta Rostworowskiego, czyli opowiedziana na nowo historia Niobe i Medei Niespodzianka (1928) Karola Huberta Rostworowskiego, będąca pierwszą częścią trylogii dramatycznej, została uznana przez krytyków za najważniejszą sztukę XX-lecia międzywojennego. Rostworowskiego, jako dramaturga o światopoglądzie chrześcijańskim, interesowała przede wszystkim obecność zła w ludzkiej duszy. Niespodzianka wpisuje się w znaną ze wcześniejszych sztuk pisarza historię ludzi słabych i nikczemnych, którzy nie potrafi ą wznieść się na wyższy poziom rozwoju duchowego i poddać działaniu Łaski. Rodzi to konflikt pomiędzy grzechem a ładem moralnym. Niespodzianka jest tragedią Matki, która z miłości macierzyńskiej popełniła straszną zbrodnię. Przez pomyłkę zabiła przybysza, w którym nie rozpoznała własnego syna, po to by uratować drugiego i zapewnić mu lepszy byt. Wstrząs moralny rodzi w niej sumienie. Ostatecznie wygrywa dobro zakorzenione w ludzkiej duszy. Sztukę przepaja ironia tragiczna. Jednocześnie Niespodzianka daje się odczytać jako opowiedziana na nowo historia mitycznych Niobe i Medei, aby dać głos milczącym kobietom będącym ofiarami źle rozumianego patriarchatu.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Książę Radziwiłł Karol Stanisław „Panie Kochanku” w twórczości Zygmunta Krasińskiego i innych romantyków. Dylematy edytora i historyka literatury Treścią artykułu jest obecność motywu Karola Radziwiłła „Panie Kochanku” w polskiej literaturze romantycznej, w szczególności zaś w twórczości Zygmunta Krasińskiego. Autorka omawia wydania jego powiastki, zastanawia się nad ich wartością edytorską i artystyczną, snuje refleksje na temat domniemanych źródeł wiedzy młodego poety na temat ekscentrycznego magnata. Zastanawia się, czy Krasiński mógł znać historię od Mickiewicza, który z kolei przyjaźnił się z Henrykiem Rzewuskim, opowiadającym gawędy tak o Radziwille, jak i jego nieodżałowanym przyjacielu – Włodkowicu. Osobnym wątkiem dyskursu jest refleksja samego Mickiewicza na temat owych dwóch niegdysiejszych Sarmatów.

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo
Kanon lektur na studiach rusycystycznych. Propozycje w odniesieniu do literatury epok dawnych Artykuł składa się z trzech części: 1. definicja kanonu i zarys dyskusji nad kanonem („precz z kanonami”, „sens i bezsens kanonu”, „w poszukiwaniu kanonu”), 2. nauczanie literatury rosyjskiej X-XVIII wieku w Instytucie Rusycystyki Uniwersytetu Warszawskiego (program studiów, triada "wiedza - umiejętności - kompetencje społeczne", kanon lektur dla społeczeństwa a kanon lektur dla studentów), 3. literatura rosyjska X-XVIII wieku (kryteria doboru, propozycje).

Dziedziny: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo