האלפבית הבשקירי

האלפבית הבשקירי (בשקירית: Башҡорт әлифбаһы, הגייה מקורבת: בַּשְׁקוֹרְתְּ אֶלִיפְבַּהֻו) הוא גרסה של האלפבית הקירילי שבו נכתבת השפה הבשקירית. בעבר נכתבה השפה הבשקירית באלפבית הלטיני, ולפני כן בכתב הערבי. כיום יש ניסיונות לחזור לשימוש באלפבית לטיני.

== היסטוריה ==
[[קלשון]]
<div style="float:left;">[[חץ]]</div>
לפני שאימצו שיטות כתיבה אלפביתיות השתמשו הבשקירים בלוגוגרמות (או אידאוגרמות). כלומר, כל גרפמה ייצגה אובייקט פיזי מסוים. שתי דוגמות מוצגות משמאל:

עם קבלת האסלאם במאה ה־10 החלו הבשקירים להשתמש בכתב הערבי. נשתמרו תעודות כתובות באופן זה מהמאה ה-14 ומהמאה ה-15. בשנת 1923 נוצרה שיטת כתיבה ייחודית לשפה הבשקירית, גם היא על בסיס האלפבית הערבי, שכללה 33 אותיות במקום ה־22 שירשו מהאלפבית הטטרי.

ב־1928 הוחלף האלפבית הבשקירי לאלפבית המבוסס על האלפבית הלטיני, ובשנת 1940, אימצו אלפבית המבוסס על האלפבית הקירילי.

כיום מפותחת מערכת כתיבה חדשה, המבוססת על האלפבית הלטיני, אשר מתוכננת להחליף את האלפבית הנוכחי לקראת שנת 2010.

== כתיבת והגיית האלפבית הבשקירי ==
=== האלפבית מבוסס הקירילית ===

אלפבית זה התקבל בשנת 1940, והאות Ё נוספה אליו בשנת 1950, וכך קיבל את צורתו הנוכחית. בטבלה הבאה מפורטות אותיות האלפבית הבשקירי, שמותיהן, והגייתן בשיטת האלפבית הפונטי הבינלאומי ובעזרת אות עברית, בעזרת ניקוד או בעזרת סימן שהגייתו מקבילה או דומה. כמו כן, מצוינים קודי היוניקוד של האותיות.

{| class="wikitable" style="margin-left:auto; margin-right:auto;"
|-להתעלם מהשורה הזו, בשביל היישור לעברית במסך העריכה
! colspan="2" | צורת האות
! rowspan="2" | שם האות
! rowspan="2" | הגייה ב־IPA
! rowspan="2" | הגייה
|-
! אות גדולה !! אות קטנה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0410</span><br /><span style="font-size:large">А</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0430</span><br /><span style="font-size:large">а</span>
| style="padding:5px;" | а<br />אַה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | פתח
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0411</span><br /><span style="font-size:large">Б</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0431</span><br /><span style="font-size:large">б</span>
| style="padding:5px;" | бэ<br />בֶּה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | בּ דגושה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0412</span><br /><span style="font-size:large">В</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0432</span><br /><span style="font-size:large">в</span>
| style="padding:5px;" | вэ<br />בֶה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ב רפה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0413</span><br /><span style="font-size:large">Г</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0433</span><br /><span style="font-size:large">г</span>
| style="padding:5px;" | гэ<br />גֶּה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | גּ דגושה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0492</span><br /><span style="font-size:large">Ғ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0493</span><br /><span style="font-size:large">ғ</span>
| style="padding:5px;" | ғы<br />גֻו
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ג רפה בהגייה התימנית של העברית; כמו ר בהגייה האשכנזית של העברית
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0414</span><br /><span style="font-size:large">Д</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0434</span><br /><span style="font-size:large">д</span>
| style="padding:5px;" | дэ<br />דֶּה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | דּ דגושה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0498</span><br /><span style="font-size:large">Ҙ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0499</span><br /><span style="font-size:large">ҙ</span>
| style="padding:5px;" | ҙэ<br />דֶה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ד רפה בהגייה התימנית של העברית; כמו th במילה then, או האות <span style="font-size:large; position:relative; top:0.15em;">ذ</span> בערבית
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0415</span><br /><span style="font-size:large">Е</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0435</span><br /><span style="font-size:large">е</span>
| style="padding:5px;" | е<br />יֶה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;">, </span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | י סגולה או סגול וחינכוך העיצור שלפניו
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0401</span><br /><span style="font-size:large">Ё</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0451</span><br /><span style="font-size:large">ё</span>
| style="padding:5px;" | ё<br />יוֹ
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;">, </span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | י חלומה או חולם וחינכוך העיצור שלפניו
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0416</span><br /><span style="font-size:large">Ж</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0436</span><br /><span style="font-size:large">ж</span>
| style="padding:5px;" | жэ<br />זֶ'ה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ז' כמו במילה ז'אק
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0417</span><br /><span style="font-size:large">З</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0437</span><br /><span style="font-size:large">з</span>
| style="padding:5px;" | зэ<br />זֶה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ז
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0418</span><br /><span style="font-size:large">И</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0438</span><br /><span style="font-size:large">и</span>
| style="padding:5px;" | и<br />אִי
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | חיריק
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0419</span><br /><span style="font-size:large">Й</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0439</span><br /><span style="font-size:large">й</span>
| style="padding:5px;" | ҡыҫҡа и<br />קֻותְ'קַה אִי (אי קצרה)
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | י
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">041A</span><br /><span style="font-size:large">К</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">043A</span><br /><span style="font-size:large">к</span>
| style="padding:5px;" | ка<br />כַּה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | כּ דגושה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04A0</span><br /><span style="font-size:large">Ҡ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04A1</span><br /><span style="font-size:large">ҡ</span>
| style="padding:5px;" | ҡы<br />קֻו
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ק בהגייה התימנית של העברית; כמו האות <span style="font-size:large; position:relative; top:0.15em;">ق</span> בערבית
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">041B</span><br /><span style="font-size:large">Л</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">043B</span><br /><span style="font-size:large">л</span>
| style="padding:5px;" | эль<br />אֶל
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ל
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">041C</span><br /><span style="font-size:large">М</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">043C</span><br /><span style="font-size:large">м</span>
| style="padding:5px;" | эм<br />אֶם
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | מ
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">041D</span><br /><span style="font-size:large">Н</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">043D</span><br /><span style="font-size:large">н</span>
| style="padding:5px;" | эн<br />אֶן
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | נ
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04A2</span><br /><span style="font-size:large">Ң</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04A3</span><br /><span style="font-size:large">ң</span>
| style="padding:5px;" | эң<br />אֶן (אֶנְג)
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right; " | כמו ה"נג" במילה בייג'ינג
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">041E</span><br /><span style="font-size:large">О</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">043E</span><br /><span style="font-size:large">о</span>
| style="padding:5px;" | о<br />אוֹ
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | חולם
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04E8</span><br /><span style="font-size:large">Ө</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04E9</span><br /><span style="font-size:large">ө</span>
| style="padding:5px;" | ө<br />—
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;">, </span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | כמו סגול, כשהשפתיים מעוגלות; כמו האות Ö בגרמנית ובשוודית או בטורקית
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">041F</span><br /><span style="font-size:large">П</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">043F</span><br /><span style="font-size:large">п</span>
| style="padding:5px;" | пэ<br />פֶּה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | פּ דגושה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0420</span><br /><span style="font-size:large">Р</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0440</span><br /><span style="font-size:large">р</span>
| style="padding:5px;" | эр<br />אֶר
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ר "מתגלגלת"
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0421</span><br /><span style="font-size:large">С</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0441</span><br /><span style="font-size:large">с</span>
| style="padding:5px;" | эс<br />אֶס
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ס
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04AA</span><br /><span style="font-size:large">Ҫ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04AB</span><br /><span style="font-size:large">ҫ</span>
| style="padding:5px;" | ҫэ<br />תֶ'ה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ת רפה בהגייה התימנית של העברית
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0422</span><br /><span style="font-size:large">Т</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0442</span><br /><span style="font-size:large">т</span>
| style="padding:5px;" | тэ<br />תֶּה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | תּ דגושה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0423</span><br /><span style="font-size:large">У</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0443</span><br /><span style="font-size:large">у</span>
| style="padding:5px;" | у<br />אוּ
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | קיבוץ
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04AE</span><br /><span style="font-size:large">Ү</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04AF</span><br /><span style="font-size:large">ү</span>
| style="padding:5px;" | ү<br />—
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | כמו חיריק כשהשפתיים מעוגלות; כמו האות Ü בגרמנית או בטורקית
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0424</span><br /><span style="font-size:large">Ф</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0444</span><br /><span style="font-size:large">ф</span>
| style="padding:5px;" | эф<br />אֶף
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | פ רפה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0425</span><br /><span style="font-size:large">Х</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0445</span><br /><span style="font-size:large">х</span>
| style="padding:5px;" | ха<br />כַה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | כ רפה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04BA</span><br /><span style="font-size:large">Һ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04BB</span><br /><span style="font-size:large">һ</span>
| style="padding:5px;" | һа<br />הַא
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0426</span><br /><span style="font-size:large">Ц</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0446</span><br /><span style="font-size:large">ц</span>
| style="padding:5px;" | цэ<br />צֶה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | צ
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0427</span><br /><span style="font-size:large">Ч</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0447</span><br /><span style="font-size:large">ч</span>
| style="padding:5px;" | чэ<br />צֶ'ה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | צ' כמו במילה צ'לו
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0428</span><br /><span style="font-size:large">Ш</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0448</span><br /><span style="font-size:large">ш</span>
| style="padding:5px;" | ша<br />שַׁה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | שׁ
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0429</span><br /><span style="font-size:large">Щ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0449</span><br /><span style="font-size:large">щ</span>
| style="padding:5px;" | ща<br />שְצַ'ה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | ש "רכה" כמו ברוסית
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">042A</span><br /><span style="font-size:large">Ъ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">044A</span><br /><span style="font-size:large">ъ</span>
| style="padding:5px;" | ҡатылыҡ билдәһе<br/>קַתֻּולֻוק בִּילְדֶאהֶה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | א כמו במילה קוֹפְאִים
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">042B</span><br /><span style="font-size:large">Ы</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">044B</span><br /><span style="font-size:large">ы</span>
| style="padding:5px;" | ы<br />אֻו
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | כמו שורוק כשהשפתיים אינן מעוגלות
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">042C</span><br /><span style="font-size:large">Ь</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">044C</span><br /><span style="font-size:large">ь</span>
| style="padding:5px;" | йомшаҡлыҡ билдәһе<br />יוֹמְשַקְלֻוק בִּילְדֶאהֶה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | מציין חינכוך
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">042D</span><br /><span style="font-size:large">Э</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">044D</span><br /><span style="font-size:large">э</span>
| style="padding:5px;" | э<br />אֶה
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;">, </span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | סגול
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04D8</span><br /><span style="font-size:large">Ә</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">04D9</span><br /><span style="font-size:large">ә</span>
| style="padding:5px;" | ә<br />אֵא
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | תנועה בין פתח לסגול, כשהפה פתוח לרווחה; כמו ה-a במילה fat באנגלית
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">042E</span><br /><span style="font-size:large">Ю</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">044E</span><br /><span style="font-size:large">ю</span>
| style="padding:5px;" | ю<br />יוּ
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | י מנוקדת בקיבוץ או קיבוץ וחינכוך העיצור שלפניו
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">042F</span><br /><span style="font-size:large">Я</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">044F</span><br /><span style="font-size:large">я</span>
| style="padding:5px;" | я<br />יַא
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
| style="padding:5px; text-align:right;" | י מנוקדת בפתח או פתח וחינכוך העיצור שלפניו
|}

=== האלפבית מבוסס הלטינית ===

הווריאנט הלטיני של האלפבית הבשקירי התקבל בשנת 1928 כחלק מהמעבר לאלפבית הטורקי המאוחד עבור כל השפות הטורקיות שדוברו תחת שלטון ברית המועצות. אלפבית זה דומה לאלפביתים מבוססי לטינית אחרים, ולרוב האותיות בו יש את הצלילים שיש להן באלפביתים לטיניים אחרים. מקורן של האותיות ו־ הוא קירילי ולא לטיני.

המקבילות הקטנות (miniscule) של האותיות B ו־L אינן b ו־l כמו במרבית האלפביתים הלטיניים באירופה, אלא ו־ בהתאמה. זאת כדי למנוע בלבול בין L קטנה ל־i גדולה, ובין B קטנה ל־ (האות המציינת חינכוך). הגרש הבודד איננו אות ומשמש לציון העיצור הסדקי הסותם (כמו הצליל של האות אל"ף במילה קוראים, בניגוד לקורים).

למטה מפורטות אותיות הווריאנט הלטיני של האלפבית הבשקירי, והגייתן בשיטת האלפבית הפונטי הבינלאומי. כמו כן, מצוינים קודי היוניקוד של האותיות.

{| style="margin-left:auto; margin-right:auto;"
|-
| style="vertical-align:top;" |
{| class="wikitable"
|-להתעלם מהשורה הזו, בשביל היישור לעברית במסך העריכה
! colspan="2" | צורת האות
! rowspan="2" | הגייה ב־IPA
|-
! אות גדולה !! אות קטנה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0041</span><br /><span style="font-size:large">A</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0061</span><br /><span style="font-size:large">a</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0042</span><br /><span style="font-size:large">B</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0299</span><br /><span style="font-size:large">ʙ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0043</span><br /><span style="font-size:large">C</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0063</span><br /><span style="font-size:large">c</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0044</span><br /><span style="font-size:large">D</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0064</span><br /><span style="font-size:large">d</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0110</span><br /><span style="font-size:large">Đ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0111</span><br /><span style="font-size:large">đ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0045</span><br /><span style="font-size:large">E</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0065</span><br /><span style="font-size:large">e</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">018F</span><br /><span style="font-size:large">Ə</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0259</span><br /><span style="font-size:large">ə</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0046</span><br /><span style="font-size:large">F</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0066</span><br /><span style="font-size:large">f</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0047</span><br /><span style="font-size:large">G</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0067</span><br /><span style="font-size:large">g</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">01A2</span><br /><span style="font-size:large">Ƣ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">01A3</span><br /><span style="font-size:large">ƣ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0048</span><br /><span style="font-size:large">H</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0068</span><br /><span style="font-size:large">h</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|}
| style="vertical-align:top;" |
{| class="wikitable"
|-להתעלם מהשורה הזו, בשביל היישור לעברית במסך העריכה
! colspan="2" | צורת האות
! rowspan="2" | הגייה ב־IPA
|-
! אות גדולה !! אות קטנה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0049</span><br /><span style="font-size:large">I</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0069</span><br /><span style="font-size:large">i</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">004A</span><br /><span style="font-size:large">J</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">006A</span><br /><span style="font-size:large">j</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">004B</span><br /><span style="font-size:large">K</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">006B</span><br /><span style="font-size:large">k</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">004C</span><br /><span style="font-size:large">L</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">029F</span><br /><span style="font-size:large">ʟ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">004D</span><br /><span style="font-size:large">M</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">006D</span><br /><span style="font-size:large">m</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">004E</span><br /><span style="font-size:large">N</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">006E</span><br /><span style="font-size:large">n</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">014A</span><br /><span style="font-size:large">Ŋ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">014B</span><br /><span style="font-size:large">ŋ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">004F</span><br /><span style="font-size:large">O</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">006F</span><br /><span style="font-size:large">o</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">019F</span><br /><span style="font-size:large">Ɵ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0275</span><br /><span style="font-size:large">ɵ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0050</span><br /><span style="font-size:large">P</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0070</span><br /><span style="font-size:large">p</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0051</span><br /><span style="font-size:large">Q</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0071</span><br /><span style="font-size:large">q</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0052</span><br /><span style="font-size:large">R</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0072</span><br /><span style="font-size:large">r</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|}
| style="vertical-align:top;" |
{| class="wikitable"
|-להתעלם מהשורה הזו, בשביל היישור לעברית במסך העריכה
! colspan="2" | צורת האות
! rowspan="2" | הגייה ב־IPA
|-
! אות גדולה !! אות קטנה
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0053</span><br /><span style="font-size:large">S</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0073</span><br /><span style="font-size:large">s</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">015E</span><br /><span style="font-size:large">Ş</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">015F</span><br /><span style="font-size:large">ş</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0054</span><br /><span style="font-size:large">T</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0074</span><br /><span style="font-size:large">t</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0462</span><br /><span style="font-size:large">Ѣ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0463</span><br /><span style="font-size:large">ѣ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0055</span><br /><span style="font-size:large">U</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0075</span><br /><span style="font-size:large">u</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0056</span><br /><span style="font-size:large">V</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0076</span><br /><span style="font-size:large">v</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0058</span><br /><span style="font-size:large">X</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0078</span><br /><span style="font-size:large">x</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0059</span><br /><span style="font-size:large">Y</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0079</span><br /><span style="font-size:large">y</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">005A</span><br /><span style="font-size:large">Z</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">007A</span><br /><span style="font-size:large">z</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">01B5</span><br /><span style="font-size:large">Ƶ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">01B6</span><br /><span style="font-size:large">ƶ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0184</span><br /><span style="font-size:large">Ƅ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="font-size:x-small">0185</span><br /><span style="font-size:large">ƅ</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|- align="center"
| style="padding:5px;" colspan="2" | <span style="font-size:x-small">0027</span><br /><span style="font-size:large">'</span>
| style="padding:5px;" | <span style="unicode-bidi:embed; direction:ltr;"></span>
|}
|}

== קישורים חיצוניים ==
* [https://web.archive.org/web/20060619224029/http://www.bashedu.ru/encikl/aaa/alfavit.htm הערך Алфавит (אלפבית)] ב[https://web.archive.org/web/20060511183050/http://www.bashedu.ru/encikl/maintitle.htm אנציקלופדיה הבשקירית הקצרה] שבאתר [http://www.bashedu.ru האוניברסיטה הבשקירית] (ברוסית)
* [http://www.primavista.ru/dictionary/abc/bashkir.htm האלפבית הבשקירי] באתר [http://www.primavista.ru PrimaVista] (ברוסית)

בשקירי