# Palavras cingalesas de origem portuguesa

As palavras cingalesas de origem portuguesa devem a sua existência ao periodo de governo português na ilha do Sri Lanka, entre 1505 e 1658 e mais tarde, de forma informal. Esta época viu grande absorção de muitas palavras portuguesas pela língua local através da interacção entre os portugueses e os cingaleses, principalmente nas áreas costeiras. Uma grande variedade de palavras foram adoptadas de entre termos administrativos e militares, o que demonstra vários pontos de contacto entre as duas culturas. Para além do mais, os portugueses introduziram a religião Católica no Sri Lanka, vários tipos de roupa Ocidental e contribuíram para a criação da Baila, um tipo de música cingalesa.

## Tipos de palavras

É no vocabulário que mais se nota a influência da língua portuguesa. Palavras associadas ao comércio, administração, botânica, gastronomia e ao exército são mais numerosas. Isto é de se esperar dado o grande número de inovações e bens materiais que os portugueses introduziram no Sri Lanka. A maioria das palavras associadas ao imobiliário e construção são de origem portuguesa.
Deve-se ter em conta, porém, que a variedade de influências transcendem as situações de simples contacto entre duas culturas: existem muitas associadas à vida do dia-a-dia (termos familiares, actividades normais etc). Para além do mais, muitas palavras do léxico (nomes, adjectivos e verbos) entraram em uso corrente.

## O processo de influência

As palavras de origem portuguesa raramente aparecem na sua forma original em cingalês, tendo a maioria sido naturalizadas. Geralmente foram alvo de alguma modificação para melhor se enquadrarem na fonética cingalesa (por exemplo, "bandeja" passou a "bandesiya" porque o som /j/ não existe no inventário fonético cingalês) ou no sistema morfológico ("lenço" passou a "lensuva").
Estas são as principais formas mediante as quais as palavras portuguesas foram incorporadas no léxico cingalês:
* Palavras portuguesas terminadas em /o/ passaram a terminar em /ma/, /na/ ou /va/ (por ex. "gancho" - "gāncuva)
* Palavras portuguesas terminadas com consoantes passaram a terminar em /aya/ or /uva/ (por ex. "lençol" - "lensōluva")
* Palavras portuguesas terminadas em /a/, /e/ or /i/ passaram a terminar em /ya/ (por ex. "diamante" - "diyamantiya")
* Palavras portuguesas para seres vivos passaram a terminar em /yā/ or /vā/ (por ex. burro - būruvā).
Adjectivos terminados em vogais geralmente mantiveram a sua forma original.
A seguinte lista inclui mais de 150 palavras.
| Cingalês | සිංහල | Português |
| āyā | ආයා | aia |
| äbäärtuva | ඇබෑර්තුව | aberto |
| äänduru | ඈඳුරු | endro |
| agōstu | අගෝස්තු | agosto |
| akol | අකොල් | álcool |
| alavaṃguva | අලවංගුව | alavanca |
| almāna | අල්මාන | Alemanha |
| almāriya | අල්මාරිය | armário |
| almiya | අල්මිය | almea/almeia |
| almōsa, alumōsuva | අල්මෝස, අලුමෝසුව | almoço |
| alpenetta | ඇල්පෙනිත්ත | alfinete |
| alugōsuvā | අලුගෝසුවා | algoz |
| āmā | ආමා | ama |
| amandäl/mandäl | අමන්දැල් | amêndoa |
| amēsi | අමේසි | ameixa |
| anjuvā | අන්ජුවා | anjo |
| annāsi | අන්නාසි | ananás |
| arumōsam | අරුමෝසම් | armação |
| avuelā | අබුලා | avó |
| avāna | අවාන | abano |
| avel (aeṭaya) | අවෙල් | avelã |
| asēnti | අසේන්ති | ausente |
| asnu | අස්නු | asno |
| bankōtiya | බංකෝතිය | banqueta |
| bolot | බොලොත් | bolota |
| bāldiya | බාල්දිය | balde |
| bambuva | බම්බුව | bambu |
| bankalot | බංකලොත් | bancarrota |
| baṃkuva | බංකුව | banco |
| bandēsiya | බන්දේසිය | bandeja |
| bastona | බස්තම | bastão |
| bāsu | බාසු | baço |
| battala | බත්තල | batelão |
| Bayila | බයිලා | baila |
| bayinettuva | බයිනෙත්තුව | baioneta |
| bēbaddā, bebeyā | බේබද්දා | bêbado |
| bīraluva | බීරළුව | bilro |
| bispuvā | බිස්පුවා | bispo |
| bōnikkā | බෝනික්කා | boneca |
| bora | බොර | borra |
| bōrdaya | බෝර්දය | borda |
| bostāduva | බොස්තාදුව | bofetada |
| bottama | බොත්තම | botão |
| bula | බුල | bala |
| būliya | බූලිය | bule |
| būruvā | බූරුවා | burro |
| būsi | බූසි | bucha |
| cinēlaya | චිනේලය | chinelo |
| dāduva | දාදුව | dado |
| dāta | දාත | data |
| didālaya | දිදාලය | dedal |
| diyamantiya | දියමන්තිය | diamante |
| Diyogu | දියෝගු | Diogo |
| don | දොන් | dom |
| dōnā | දෝනා | dona |
| dōsi | දෝසි | doce |
| dusima | දුසිම | dúzia |
| emōsiya | එමෝසිය | emoção |
| ēra | ඒර | hera |
| esmeri | එස්මෙරි | esmeril |
| esmuva | එස්මුව | esmo |
| espāciya | එස්පාචිය | espartilho |
| espētuva | එස්පේතුව | espeto |
| espiyā | එස්පියා | espião |
| galappattiya | ගලප්පත්තිය | calafetagem |
| gāncuva | ගාන්චුව | gancho |
| garādiya | ගරාදිය | grade |
| gāstuva | ගාස්තුව | gasto |
| gääruppuva | ගෑරප්පුව | garfo |
| gorōsu | ගොරෝසු | grosso |
| gōvā | ගෝවා | couve |
| hōrāva | හෝරාව | hora |
| intēru | ඉන්තේරු | inteiro |
| iskōlaya | ඉස්කෝලය | escola |
| ispāsuva | ඉස්පාසුව | espaço |
| janēlaya | ජනේලය | janela |
| Jēmis | ජේමිස් | Jaime |
| Juse | ජුසේ | José |
| Juwam | ජුවාම් | João |
| kabāya | කබාය | capa |
| kabuk | කබුක් | cabouco |
| kābuva | කාබුව | cabo |
| kaisa | කයිස | cais |
| kaju | කජු | caju |
| kandalēruva | කඳලේරුව | candelabro |
| kaldērama | කල්දේරම | caldeirão |
| kaldu | කල්දු | caldo |
| kalisama | කලිසම | calças |
| kamisaya | කමිසය | camisa |
| kappādu | කප්පාදු | capado |
| kappittā, kappitiyā, kapiyā | කප්පිත්තා | capitão |
| kāpiri | කාපිරි | cafre |
| kartuway | කාර්තුවේ | quarto |
| kavalāru | කවලාරු | cavaleiro |
| karadamungu | කරදමුංගු | cardamomo |
| karadāsi, kaḍadaāsi | කරදාසි | cartaz |
| karattaya | කරත්තය | carreta |
| kasādaya | කසාදය | casada |
| kāskuva | කතියා | casco |
| Katolika | කතෝලික | Católica |
| katiyā | කතියා | cativa |
| kayila | කයිල | cavilha |
| kendiya | කෙන්දිය | candeia |
| kēju | කේජු | queijo |
| kēntiya | කේන්තිය | quente |
| kīliya | කීලිය | quilha |
| kompāsuva | කොම්පාසුව | compasso |
| kōndēsiya | කොන්දේසිය | condição |
| kōntaraya | කෝන්තරය | contra |
| koral | කොරල් | coral |
| Korosma | කොරොස්ම | Quaresma |
| kusima | කුසිම | coxim |
| kosuva | කොසුව | cocho |
| kōvaya | කෝවය | cova |
| kuluna | කුලුන | coluna |
| kūññaya | කූඤ්ඤය | cunha |
| kurusaya | කුරුසය | cruz |
| kussiya | කුස්සිය | cozinha |
| Laskirinya | ලස්කිරිඤ්ඤ | Lascarim |
| landēsi | ලන්දේසි | holandês |
| lansaya | ලන්සය | lança |
| lantääruma | ලන්තෑරුම | lanterna |
| lāpila | ලාපිල | lapela |
| lasariya | ලසරිය | laçaria |
| lēndi | ලෙන්ඩි | lêndea |
| lensōluva | ලෙන්සෝලුව | lençol |
| lēnsuva | ලේන්සුව | lenço |
| lingusa, linguyisa | ලිංගුස | linguiça |
| lisa | ලිස | lista |
| liyal | ලියල් | leal |
| lusa | ලුස | luz |
| Lusiyā | ලුසියා Lúcia | Lucy |
| mantuva | මාන්තුව | manto |
| madiriññā | මාදිරිඤ්ඤා | madrinha |
| mamol | මමොල් | mármore |
| mantaya | මන්තය | manta |
| mantēga | මන්තේග | manteiga |
| manyokkā | මන්යෝක්කා | mandioca |
| Mariyā | මරියා | Maria |
| mansana | මසන් | maçã |
| mēs | මේස් | meias |
| mēsaya | මේසය | mesa |
| mestri | මෙස්ත්රි | mestre |
| minindoru | මිනින්දෝර | Medidor |
| mīsama | මීසම | missão |
| mōsuvā | මෝසුවා | moço |
| mūnissama | මූනිස්සම | munição |
| navāla | නාබු | navalha |
| nābu | නාබු | nabo |
| nattala | නත්තල | Natal |
| nōnā | නෝනා | dona |
| nōs | නෝස් | noz |
| notīsiya | නොතීසිය | notícia |
| olam | ඔලම් | olmo |
| oliva | ඔලිව | oliva |
| ōlanda | ඕලන්ද | Holanda |
| orasan | | oração |
| ostensōriya | ඔස්ටෙන්සොරිය | ostensório |
| paalat | පැලට් | paleta |
| padāsa | පදාස | pedaço |
| panaderiā | ටම්පුව | padeiro |
| pādiliyā | පාදිලියා | padre |
| pādōla | පාදෝල | padiola |
| pagāva | පගාව | paga |
| palmita | පල්මිට | palmeta |
| pān | පාන් | pão |
| paraisuva | පරයිසුව | paraíso |
| pāskuva | පාස්කුව | Páscoa |
| pāttayā | පාත්තයා | pato |
| padiriññā | පාදිරිඤ්ඤා | padrinho |
| painēruva | පයිනේරුවා | pioneiro |
| pap | පාප් | papa |
| pastääla | පස්තෑල | pastel |
| pavila | පරයිසුව | pavilhão |
| Pawulu | පාවුළු | Paulo |
| pedarēruvā | පෙදරේරුවා | pedreiro |
| Peduru | පේදුරු | Pedro |
| penēraya | පෙනේරය | peneira |
| peragam | පෙරගම් | proclamas |
| perakadōruvā | පෙරකදෝරුවා | procurador |
| perakalāsiya | පෙරකලාසිය | procuração |
| perōla | පෙරෝල | pérola |
| pigura | පිගුර | figura |
| pikama | පිකම | picão |
| pīkudu | පීකුදු | fígado |
| pinu | පිනු | pinho |
| pinsaya | පින්සය | pinça |
| pintāruva | පින්තාරුව | pintura |
| pintūraya | පින්තූරය | pintura |
| pinsala | පින්සල | pincel |
| pīppaya | පීප්පය | pipa |
| pipiññā | පිපිඤ්ඤා | pepino |
| pistōlaya | පිස්තෝලය | pistola |
| pīrisiya | පීරිසිය | pires |
| pīttaya | පීත්තය | fita |
| poloiyya | පොලොඉය්ය | folho |
| pōranuwa | පෝරණුව | forno |
| pōrtaya | පෝර්තය | portinhola |
| prāskuva | ප්රාස්කුව | frasco |
| puliya | පුලිය | polia |
| punīlaya | පුනීලය | funil |
| rābu | රාබු | rábano |
| raivaya | රයිවය | raiva |
| rancuva | රංචුව | rancho |
| rāttala | රාත්තල | arrátel |
| rēndaya | රේන්දය | renda |
| rōdaya | රෝදය | roda |
| rōmānu | රෝමානු | romano |
| rōsa | රෝස | rosa |
| rūbiya | රූබිය | rubi |
| rulan | රුලන් | rolão |
| rusu | රුසු | ruço |
| saban | සබන් | sabão |
| sakōla | සකෝල | sacola |
| sākkuva | සාක්කුව | saco |
| salādaya | සලාදය | salada |
| Santhiyagu | සන්තියාගු | Santiago |
| sāntu | සාන්තු | santo |
| santuvāriya | සාන්තුවරිය | santuário |
| sapatēruvā | සපතේරුවා | sapateiro |
| sapattuva | සපත්තුව | sapato |
| sarampa | සරම්ප | sarampo |
| saruvāla | සරුවාල | ceroulas |
| sātan | සාතන් | satanás |
| setim | සෙතිම් | cetim |
| sāvāla | සාවාල | sável/sabão |
| savudiya | සවුදිය | saúde |
| sāya | සාය | saia |
| sēda | සේද | seda |
| senil | සේනිල් | senil |
| sēriyā | සේරියා | sereia |
| säsiya | සැසිය | sessão |
| sidādiya | සිදාදිය | cidade |
| silima | සිලිම | xelim |
| sinyō | සින්යෝ | senhor |
| simenti | සිමෙන්ති | cimento |
| sināla | සිනාල | sinal |
| sinsēruva | සින්සේරුව | cinzeiro |
| sintuva | සින්තුව | cinto |
| sīnuva | සීනුව | sino |
| siññō | සිඤ්ඤෝ | senhor |
| sitāsi | සිතාසි | citação |
| sokolat | සොකොලත් | chocolate |
| soldāduvā | සොල්දාදුවා | soldado |
| stōlaya | ස්තෝලය | estola |
| sumānaya | සුමානය | semana |
| sumāsu | සුමාසු | chumaço |
| sukiri | සූකිරි | açúcar |
| tācciya | තාච්චි | tacho |
| tambōruwa | තම්බෝරුව | tambor |
| täbääruma | තැබෑරුම | taberna |
| tampuva | තම්පුව | tampo |
| tapa | තප | tapa |
| täva | තැව | torre |
| tapēsiya | තපේසිය | tapete |
| tasa | තස | taça |
| tāppaya | තාප්පය | taipa |
| testamēntuva | තෙස්තමේන්තුව | testamento |
| tōntuva | තෝන්තුව | tonto |
| toppiya | තොප්පිය | tope |
| tīnta | තීන්ත | tinta |
| tiringu | තිරිඟු | trigo |
| tīruva | තීරුව | tiro |
| tōmbuva | තෝම්බුව | tombo |
| tuvāya | තුවාය | toalha |
| vala | වළ | vala |
| ventu | වෙන්තු | vento |
| vestiya | වෙස්තිය | véstia |
| vindima | වින්දිම | vindima |
| villuda | විල්ලුද | veludo |
| vinākiri | විනාකිරි | vinagre |
| vīduruva | වීදුරුව | vidro |
| visita | විසිත | visita |
| viskōtuva | විස්කෝතුව | biscoito |
| visita | විසිත | visita |
| vīvā, viyavā | | viúva |
| viola | විඔල | viola |

## Nomes próprios

Muitos cingaleses adoptaram nomes portugueses, especialmente apelidos. Alguns são muito comuns (por exemplo, Perera, De Silva). Os nomes, no entanto, não denotam necessariamente ascendência portuguesa ou filiação religiosa cristã. Muitos cingaleses budistas têm apelidos de origem portuguesa, pois o budismo não considera heresia por não dar aos filhos nomes que não têm origem na língua páli.
| Cingalês | සිංහල | Português |
| Aponso | අපොන්සු | Afonso |
| Cabral | කබ්රාල් | Cabral |
| Caldera, Kaldera | කල්දේරා | Caldeira |
| Corea | කෝරියා | Correia |
| Croos | ක්රූස් | Cruz |
| De Abrew | ද අබ්රිව් | Abreu |
| De Almeda, Almeda | ද අල්මේදා, අල්මේදා | Almeida |
| De Alwis | ද අල්විස් | Alves |
| De Costa | ද කොස්තා | Da Costa |
| De Livera, Livera | ද ලිවේරා, ලිවේරා | Oliveira |
| De Mel | ද මෙල් | Melo |
| De Sampayo, Sampayo | ද සම්පයෝ, සම්පයෝ | Sampaio |
| De Saram | ද සේරම් | Serra |
| De Silva, Silva | ද සිල්වා, සිල්වා | Da Silva |
| Dias | දිඅස් | Dias |
| Fonseka | ෆොන්සේකා | Fonseca |
| Fernando | ප්‍රනාන්දු | Fernandes |
| Gomes, Gomis | ගෝමෙස්, ගෝමිස් | Gomes |
| Gonsalkorale | ගොන්සල් කෝරලේ | Gonçalves |
| Grero | ග්රේරු | Guerreiro |
| Mendis | මෙන්ඩිස් | Mendes |
| Nonis | නෝනිස් | Nunes |
| Pasquel | පැස්කුවල් | Pascoal |
| Perera | පෙරේරා | Pereira |
| Peiris | පීරිස් | Peres |
| Pinto | පින්ටෝ | Pinto |
| Rodrigo | රොද්රිගෝ | Rodrigues |
| Rosa | රෝසා | Rosa |
| Salgado | සල්ගාදු | Salgado |
| Sigera | සීගේරා | Sequeira |
| Suwaris | සුවාරිස් | Soares |
| Tisera, Tissera | තිසෙරා | Teixeira |
| Vaas | වාස් | Vaz |
| Vadumestri, Vadumestrige | වඩුමෙස්ට්‍රි, වඩුමෙස්ට්‍රිගේ | Combinação do cingalês Vadu que significa carpinteiro e mestre que significa "mesteiral" e cingalês ge que significa "casa de" |