OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Prononciacion

/dusiliˈtats/, /dusiliˈtats/

## Forma de nom comun

docilitats
* Plural de docilitat.

# Catalan
### Prononciacion

    Oriental: central /dusiɫiˈtats/, /dusiɫiˈtats/, balear /dosiɫiˈtats/, /dosiɫiˈtats/, /dusiɫiˈtats/, /dusiɫiˈtats/
    Occidental: /dosiɫiˈtats/, /dosiɫiˈtats/

## Forma de nom comun

docilitats
* Plural de docilitat.
# Occitan
## Forma de vèrb

docharai
* Primièra persona del singular al futur del vèrb dochar.
# Occitan
### Etimologia

Del latin docilis « disausar a se cultivar, qu'apren aisidament, docil ».

### Prononciacion

/duˈsile/, /duˈsile/ França (Bearn) : escotar « docile »

### Sillabas

do|ci|le

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | docile | dociles |
| Masculin | [duˈsile] | [duˈsiles] |
| Femenin | docila | docilas |
| Femenin | [duˈsilo̞] | [duˈsilo̞s] |
docile
* Que se daissa de bon grat instruire, menar, o que aisidament obesís e se somet.

### Variantas dialectalas

* docil

### Derivats

* docilament
* docilitat

### Sinonims

* domètge (lengadocian)
* manejader (gascon)
* manse (provençau)
* obeïssent
* somés
* brave

### Traduccions

| alemand: folgsam $^{(de)}$, gefügig $^{(de)}$, zahm $^{(de)}$ (pels animals) anglés: docile $^{(en)}$ basc: catalan: dòcil $^{(ca)}$ | espanhòl: dócil $^{(es)}$ francés: docile $^{(fr)}$ italian: docile $^{(it)}$ portugués: dócil $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

Del latin docilis « disausar a se cultivar, qu'apren aisidament, docil ».

### Prononciacion

General /ˈdəʊsaɪl/, /ˈdəʊsaɪl/, EUA /ˈdɑːsəl/, /ˈdɑːsəl/, /ˈdɑːsaɪl/, /ˈdɑːsaɪl/

### Sillabas

do|ci|le

## Adjectiu

docile
* docile $^{(oc)}$

# Francés
### Etimologia

Del latin docilis « disausar a se cultivar, qu'apren aisidament, docil ».

### Prononciacion

/dɔsil/, /dɔsil/

### Sillabas

do|ci|le

## Adjectiu

docile masculin o femenin, plural: dociles
* docile $^{(oc)}$

# Italian
### Etimologia

Del latin docilis « disausar a se cultivar, qu'apren aisidament, docil ».

### Prononciacion

/'dɔʧile/, /'dɔʧile/

### Sillabas

do|ci|le

## Adjectiu

docile masculin o femenin, plural: docili
* docile $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

    lengadocian, gascon /djyɾeˈtiko̞s/, /djyɾeˈtiko̞s/
    provençau /djyʀeˈtikə/, /djyʀeˈtikə/

## Forma d'adjectiu

diüreticas
* Femenin plural de diüretic.
# Talinga
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

di̱i̱ni̱ plural : di̱i̱ni̱
* Religion.

### Referéncias

* Charles Musinguzi, Martin Diprose, Waller C. Tabb Jr., 2012, Ntotoli̱ ̱ya Lubwisi, Bundibugyo, Kwamba Lubwisi Development Association.
# Occitan
### Prononciacion

    lengadocian /djyɾeˈtits/, /djyɾeˈtits/
    gascon /djyɾeˈtiks/, /djyɾeˈtiks/
    provençau /djyʀeˈtik/, /djyʀeˈtik/

## Forma d'adjectiu

diüretics
* Masculin plural de diüretic.
# Catalan
### Etimologia

Del latin diureticus, eissit del grèc ancian διουρητικός (diourētikós).

### Prononciacion

/diuˈɾetik/, /diuˈɾetik/
Espanha (Barcelona) : escotar « diürètic »

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | diürètic | diürètics |
| Masculin | [diuˈɾetik] | [diuˈɾetiks] |
| Femenin | diürètica | diürètiques |
| Femenin | [diuˈɾetikə] | [diuˈɾetikəs] |
diürètic masculin
* Diüretic.
# Gaagudju
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

dja'marrabarday
* Grua brolga.

### Referéncias

* Mark Harvey and Nicholas Reid, 1997, Nominal Classification and Gender in Aboriginal Australia, dins Nominal Classification in Aboriginal Australia, Mark Harvey, Nicholas Reid (editors), p. 17-62, Studies in Language Companion Series 37, Amsterdam, John Benjamins Publishing Company.
# Djaru
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ɟalaɲ/, /ɟalaɲ/

## Nom comun

djalany
* Lenga (organ).

### Referéncias

* Tasaku Tsunoda, 1988, The Djaru Language of Kimberley, Western Australia, Pacific Linguistics, PL-B78, Canberra, Dept. of Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University.
# Dharug
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

djarrung
* Espatla.

### Referéncias

* Jakelin Troy, 1993, The Sydney Language, williamdawes.org.
# Azèri
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/diʃ/, /diʃ/

## Nom comun

diş, plural : dişlər
* Dent.

# Turc
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/diʃ/, /diʃ/

## Nom comun

diş, plural : dişler
* Dent.
# Djaru
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈɟaɟi/, /ˈɟaɟi/

## Nom comun

djadji
* Cangoró.

### Referéncias

* Tasaku Tsunoda, 1988, The Djaru Language of Kimberley, Western Australia, Pacific Linguistics, PL-B78, Canberra, Dept. of Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University.
# Sena
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

djanja
* Man.

### Referéncias

* Anònim, 2010, Guia do Leitor da Língua Cisena, Nampula, Prodelise e SIL Moçambique.
# Occitan
### Etimologia

Pel latin apocalypsis « revelacion », del grèc ancian ἀποκάλυψις «accion de descobrir».

### Prononciacion

    /apukaˈlipsi/, /apukaˈlipsi/

### Sillabas

    a|po|ca|lip|si

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| apocalipsi | apocalipsis |
| [apukaˈlipsi] | [apukaˈlipsis] |
apocalipsi femenin
* Genre literari presat pels josieus dels sègles I AbC. al I ApC, e pels judeocrestians al sègle I ApC.
* Revelacion dels eveniments de la fin del mond.
* (per extension) Catastròfa generala comparabla a la fin del mond.

### Sinonims

* calamitat
* cataclisme
* catastròfa
* desastre
* fin del mond

### Derivats

* apocaliptic

### Traduccions

| alemand: Apokalypse $^{(de)}$ anglés: Apokalypse $^{(en)}$ basc: apokalipsi $^{(eu)}$ catalan: apocalipsi $^{(ca)}$ | espanhòl: apocalipsis $^{(es)}$ francés: apocalypse $^{(fr)}$ italian: apocalisse $^{(it)}$ portugués: apocalipse $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Pel latin apocalypsis « revelacion », del grèc ancian ἀποκάλυψις «accion de descobrir».

### Prononciacion

    Oriental central /əpukəˈɫip.si/, /əpukəˈɫip.si/: balear /əpokəˈɫipsi/, /əpokəˈɫipsi/, /əpukəˈɫipsi/, /əpukəˈɫipsi/
    Occidental /apokaˈɫipsi/, /apokaˈɫipsi/

### Sillabas

    a|po|ca|lip|si

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| apocalipsi | apocalipsis |
apocalipsi femenin
* apocalipsi $^{(ca)}$
# Lituanian
### Etimologia

De mirti « morir » amb lo prefix ap-.

### Prononciacion

/ɐpˈmʲɪrʲtʲɪ/, /ɐpˈmʲɪrʲtʲɪ/

## Vèrb

apmirti
* S'estavanir.

### Derivats

* apsimirti
# Omie
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

apo
* Paire.

### Referéncias

* John Austing, 2011, Ömie Organised Phonology Data, Ukarumpa, SIL.
# Occitan
### Etimologia

Del latin apocope

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /apuˈkɔpo̞/, /apuˈkɔpo̞/
    provençau /apuˈkɔpə/, /apuˈkɔpə/

### Sillabas

a|po|cò|pa

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| apocòpa | apocòpas |
| [apuˈkɔpo̞] | [apuˈkɔpo̞s] |
apocòpa femenin
* (Linguistica) Elision d’un o mai fonèmas en fin de mot.

### Traduccions

| alemand: Apokope $^{(de)}$ anglés: apocope $^{(en)}$, apocopation $^{(en)}$ basc: catalan: apòcope $^{(ca)}$ | espanhòl: apócope $^{(es)}$ francés: apocope $^{(fr)}$ italian: apocope $^{(it)}$ portugués: apócope $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del nom poder amb lo prefix a-.

### Prononciacion

/apuðeˈɾa/, /apuðeˈɾa/

### Sillabas

a | po | de | rar (4)

## Vèrb

apoderar vb. trans.
* Prendre lo contraròtle.
s'apoderar vb. pronom.
* S'emparar de quiquòm.

### Traduccions

| catalan: apoderar $^{(ca)}$, apoderar-se $^{(ca)}$ | francés: prendre le contrôle, s'emparer $^{(fr)}$ |
# Espanhòl
## Forma de vèrb

apliqué
* Primièra persona del singular al passat simple del vèrb aplicar.
# Occitan
### Prononciacion

    /apukaˈlipsis/, /apukaˈlipsis/

### Sillabas

    a|po|ca|lip|sis

## Forma de nom comun

apocalipsis
* Plural de apocalipsi

# Catalan
### Prononciacion

    Oriental central /əpukəˈɫipsis/, /əpukəˈɫipsis/: balear /əpokəˈɫipsis/, /əpokəˈɫipsis/, /əpukəˈɫipsis/, /əpukəˈɫipsis/
    Occidental /apokaˈɫipsis/, /apokaˈɫipsis/

### Sillabas

    a|po|ca|lip|sis

## Forma de nom comun

apocalipsis
* Plural de apocalipsi

# Espanhòl
### Etimologia

Pel latin apocalypsis « revelacion », del grèc ancian ἀποκάλυψις «accion de descobrir».

### Prononciacion

    /apokaˈlipsis/, /apokaˈlipsis/

### Sillabas

    a|po|ca|lip|si

## Nom comun

apocalipsis femenin plural invariable
* apocalipsi $^{(oc)}$ / apocalipsis $^{(oc)}$
# Occitan ancian
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

apodisa femenin
* Quitança.

### Referéncias

* DOM en linha Diccionari de l'Occitan Medieval
# Catalan
## Forma de vèrb

aplicà
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb aplicar.
# Occitan
### Etimologia

    Del grèc ancian crestian ἀποκαλυπτικός, apokaluptikos. De ἀποκάλυψις, apokalupsis (« desvelament, revelacion »).

### Prononciacion

    /apukalipˈtik/, /apukalipˈtik/

### Sillabas

    a|po|ca|lip|tic

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | apocaliptic | apocaliptics |
| Masculin | [apukalipˈtik] | [apukalipˈtiks] |
| Femenin | apocaliptica | apocalipticas |
| Femenin | [apukalipˈtiko̞] | [apukalipˈtiko̞s] |
apocaliptic
* Al respècte a l’Apocalipsi
* Que sembla a l’Apocalipsi o a una apocalipsi

### Sinonims

Que sembla a l’Apocalipsi o a una apocalipsi
* terrible
* esglasiant
* escur
* profetic
* misteriós

### Traduccions

| alemand: apokalyptisch $^{(de)}$ (al respècte del tèxte), dunkel $^{(de)}$ , geheimnisvol $^{(de)}$ anglés: apocalyptic $^{(en)}$ basc: catalan: apocalíptic $^{(ca)}$ | espanhòl: apocalíptico $^{(es)}$ francés: apocalyptique $^{(fr)}$ italian: apocalittico $^{(it)}$ portugués: apocalíptico $^{(pt)}$ |
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin famelĭcum.

### Prononciacion

[fa'meliko]

### Sillabas

fa | mé | li | co (4)

## Adjectiu

famélico masculin, pl. famélicos

### Traduccions

* famelic $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del grèc ancian φανάριον (phanárion).

### Prononciacion

/faˈnal/, /faˈnal/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « fanal »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lengadocian ||
| Singular | Plural |
| fanal | fanals |
| [faˈnal] | [faˈnals] |
fanal masculin
* Aparelh d'esclairatge fach d'una mena de boita de veire, ont es embarrat un lum per tal de lo protegir del vent.
* Lum fix destinat a esclairar las carrièras.
* Lums fixats sus las naus.

### Variantas dialectalas

* fanau (gascon), (provençal)

### Traduccions

| alemand: Laterne $^{(de)}$ femenin, Windlicht $^{(de)}$ neutre anglés: fanal $^{(en)}$ | catalan: fanal $^{(ca)}$ masculin francés: fanal $^{(fr)}$ masculin, lanterne $^{(fr)}$ femenin |
# Occitan
### Prononciacion

/faˈnals/, /faˈnals/

## Forma de nom comun

fanals masculin (lengadocian)
* Plural de fanal.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin fanaticus « inspirat, profetic, en deliri coma èran los prèires de Bellona », de fanum « temple » (de Bellona a Roma, en particular)

### Prononciacion

/fanaˈtik/, /fanaˈtik/ França (Bearn) : escotar « fanatic »

### Sillabas

fa|na|tic

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | fanatic | fanatics |
| Masculin | [fanaˈtik] | [fanaˈtiks] |
| Femenin | fanatica | fanaticas |
| Femenin | [fanaˈtiko̞] | [fanaˈtiko̞s] |
fanatic
* Qu'es emportat per una estrambòrd demasiat per la politica o la religion.
* (per iperbòla) Que s'afisca a l’excès per un partit, per una opinion, per un autor, etc.

### Derivats

* fanaticament

### Traduccions

| alemand: fanatisch $^{(de)}$, leidenschaftlich $^{(de)}$ anglés: fanatical $^{(en)}$, fanatic $^{(en)}$ basc: catalan: fanàtic $^{(ca)}$ | espanhòl: fanático $^{(es)}$ francés: fanátique $^{(fr)}$ italian: fanatico $^{(it)}$ portugués: fanático $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| fanatic | fanatics |
| [fanaˈtik] | [fanaˈtiks] |
fanatic masculin, (equivalent femenin: fanatica)
* Aquel qu'es emportat per una estrambòrd demasiat per la politica o la religion.

### Parents

* fanatisme
** fanatizar
** fanatizat

### Traduccions

| alemand: Fanatiker $^{(de)}$ anglés: zealot $^{(en)}$, fanatic $^{(en)}$ basc: catalan: fanàtic $^{(ca)}$ | espanhòl: fanático $^{(es)}$ francés: fanátique $^{(fr)}$ italian: fanatico $^{(it)}$ portugués: fanático $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Del latin fanaticus « inspirat, profetic, en deliri coma èran los prèires de Bellona », de fanum « temple » (de Bellona a Roma, en particular)

### Prononciacion

/fəˈnætɪk/, /fəˈnætɪk/

### Sillabas

fa|na|tic

## Adjectiu

fanatic
* fanatic $^{(oc)}$

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fanatic | fanatics |
| [fəˈnætɪk] | [fəˈnætɪks] |
fanatic
* fanatic $^{(oc)}$
# Catalan
### Etimologia

Derivat de fam amb un sufix -olenc.

### Prononciacion

/fəmuˈɫɛŋ/, /fəmuˈɫɛŋ/ (oriental), /famoˈɫeŋk/, /famoˈɫeŋk/ (occidental)

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | famolenc | famolencs |
| Masculin | [fəmuˈɫɛŋ] | [fəmuˈɫɛŋs] |
| Femenin | famolenca | famolenques |
| Femenin | [fəmuˈɫɛŋkə] | [fəmuˈɫɛŋkəs] |
famolenc masculin
* Afamat.

### Sinonims

* afamat
# Catalan
### Etimologia

Del latin famelĭcum.

### Prononciacion

[fə'mɛɫik] (oriental), [fa'mɛɫik] (occidental)
Espanha (Barcelona) : escotar « famèlic »

### Sillabas

fa | mè | lic (3)

## Adjectiu

famèlic masculin, pl. famèlics

### Traduccions

* famelic $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin fanaticus « inspirat, profetic, en deliri coma èran los prèires de Bellona », de fanum « temple » (de Bellona a Roma, en particular)

### Prononciacion

/fanaˈtiko̞/, /fanaˈtiko̞/ França (Bearn) : escotar « fanatica »

### Sillabas

fa|na|ti|ca

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| fanatica | fanaticas |
| [fanaˈtiko̞] | [fanaˈtiko̞s] |
fanatica femenin, (equivalent masculin: fanatic)
* Aquela qu'es emportat per una estrambòrd demasiat per la politica o la religion.

### Parents

* fanatisme
** fanatizar
** fanatizat

### Traduccions

| alemand: Fanatikerin $^{(de)}$ anglés: zealot $^{(en)}$, fanatic $^{(en)}$ basc: catalan: fanàtic $^{(ca)}$ | espanhòl: fanática $^{(es)}$ francés: fanátique $^{(fr)}$ italian: fanatica $^{(it)}$ portugués: fanática $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

fanatica
* Femenin singular de fanatic.

# Italian
### Etimologia

    Del latin fanaticus « inspirat, profetic, en deliri coma èran los prèires de Bellona », de fanum « temple » (de Bellona a Roma, en particular)

### Prononciacion

/faˈnatika/, /faˈnatika/

### Sillabas

fa|na|ti|ca

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fanatica | fanatiche |
| [faˈnatika] | [faˈnatike] |
fanatica femenin, (equivalent masculin: fanatico)
* fanatica $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

fanatica
* Femenin singular de fanatico.
# Catalan
### Etimologia

Del latin familĭa.

### Prononciacion

[fə'miliə] (oriental), [fa'milia] (occidental)

### Sillabas

fa | mí | li | a (4)

## Nom comun

família femenin

### Traduccions

* familha $^{(oc)}$

### Derivats

* familiar
* familiaritat
* familiaritzar
* familiarment
# Occitan
### Prononciacion

/fanaˈtiko̞s/, /fanaˈtiko̞s/

## Forma d'adjectiu

fanaticas
* Femenin plural de fanatic.

## Forma de nom comun

fanaticas
* Plural de fanatic.
# Occitan
### Prononciacion

/fanaˈtiks/, /fanaˈtiks/

## Forma d'adjectiu

fanatics
* Masculin plural de fanatic.

## Forma de nom comun

fanatics
* Plural de fanatic.

# Anglés
### Prononciacion

/fəˈnætɪks/, /fəˈnætɪks/

## Forma de nom comun

fanatics
* Plural de fanatic.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « découdrions »

### Prononciacion

/dekudʁjɔ̃/, /dekudʁjɔ̃/

## Forma de vèrb

découdrions
* Prumièra persona del plural al condicional de découdre.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « décousait »

### Prononciacion

/dekuzɛ/, /dekuzɛ/

## Forma de vèrb

décousait
* Tresena persona del singular a l'imperfach de l'indicatiu de découdre.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « découse »

### Prononciacion

/dekuz/, /dekuz/

## Forma de vèrb

découse
* Primièra persona del singular al present del subjontiu de découdre.
* Tresena persona del singular al present del subjontiu de découdre.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « découdrons »

### Prononciacion

/dekudʁɔ̃/, /dekudʁɔ̃/

## Forma de vèrb

découdrons
* Prumièra persona del plural al futur de l'indicatiu de découdre.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « décousant »

### Prononciacion

/dekuzɑ̃/, /dekuzɑ̃/

## Forma de vèrb

décousant
* Gerondiu de découdre.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « découdrez »

### Prononciacion

/dekudʁe/, /dekudʁe/

## Forma de vèrb

découdrez
* Segonda persona del plural al futur de l'indicatiu de découdre.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « découdriez »

### Prononciacion

/dekudʁje/, /dekudʁje/

## Forma de vèrb

découdriez
* Segonda persona del plural al condicional de découdre.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « décousais »

### Prononciacion

/dekuzɛ/, /dekuzɛ/

## Forma de vèrb

décousais
* Primièra persona del singular a l'imperfach de l'indicatiu de découdre.
* Segonda persona del singular a l'imperfach de l'indicatiu de découdre.
# Francés
### Prononciacion

/deˈku/, /deˈku/
Canadà (Shawinigan) : escotar « découds »

## Forma de vèrb

découds
* Primièra persona del singular al present de l'indicatiu de découdre.
* Segonda persona del singular al present de l'indicatiu de découdre.
* Segonda persona del singular a l'imperatiu de découdre.
# Francés
### Prononciacion

Canadà (Shawinigan) : escotar « décousaient »

### Prononciacion

/dekuzɛ/, /dekuzɛ/

## Forma de vèrb

décousaient
* Tresena persona del plural a l'imperfach de l'indicatiu de découdre.
# Occitan
### Etimologia

Del latin cingere.

### Prononciacion

/ˈseɲe/, /ˈseɲe/
França (Bearn) : escotar « cénher »

## Vèrb

cénher
* Enrodar una part del còs, amb una faissa de teissut, una corretja o un autre matèrial, ben ajustat.

### Variantas dialectalas

* cénger
* cenchar

### Traduccions

| anglés: to put on $^{(en)}$ to wrap round $^{(en)}$ catalan: cenyir $^{(ca)}$ | francés: ceindre $^{(fr)}$ italian: cingere $^{(it)}$ |
# Portugués
### Etimologia

Del latin cerĕbrum.

### Prononciacion

 Portugal (Porto) : escotar « cérebro » Estats Units d'America : escotar « cérebro »

### Sillabas

cé | re | bro (3)

## Nom comun

cérebro masculin

### Traduccions

* cervèl $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin cicĕr.

### Prononciacion

['seze]
França (Bearn) - Gascon : escotar « céser »

### Sillabas

cé | ser (2)

## Nom comun

céser masculin
* Bot. Planta e legum de la familha de las Fabaceae:(Cicer arietinum)

### Variantas ortograficas

* cese

### Sinonims

* becut

### Traduccions

| alemand: Kichererbse $^{(de)}$ anglés: chickpea $^{(en)}$ asturian: garbanzu $^{(ast)}$ basc: txitxirio $^{(eu)}$ bulgar: нахут $^{(bg)}$ catalan: cigró $^{(ca)}$, ciuró $^{(ca)}$ danés: kikært $^{(da)}$ espanhòl: garbanzo $^{(es)}$, chícharo $^{(es)}$ esperanto: kikero $^{(eo)}$ francés: pois chiche $^{(fr)}$ | italian: cece $^{(it)}$ neerlandés: kikkererwt $^{(nl)}$ ongrés: csicseriborsó $^{(hu)}$ polonés: portugués: grão-de-bico $^{(pt)}$ romanés: năut $^{(ro)}$ sicilian: cìciru $^{(scn)}$ turc: ucraïnian: |
# Portugués
### Etimologia

Del latin caelum.

### Prononciacion

['sew]
Portugal (Porto) : escotar « céu » Estats Units d'America : escotar « céu »

## Nom comun

céu masculin

### Traduccions

* cèl $^{(oc)}$, cèu $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Compausat de cèu e de boca.

### Prononciacion

/sɛw de la buˈkɔ/, /sɛw de la buˈkɔ/ (gascon) (provençau) /sɛw de la buˈkə/, /sɛw de la buˈkə/ (gascon)

## Locucion nominala

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| cèu de la boca | cèus de la boca |
| [sɛw de la buˈkɔ] | [sɛws de la buˈkɔ] |
cèu de la boca femenin (gascon) (provençau)
* Anat. Paret en fòrma de vòuta que separa la boca de las hòssas nasaus.

### Sinonims

* paladar (gascon) (lengadocian) (provençau)
* subercèu (gascon)

### Variantas dialectalas

* cèl de la boca (lengadocian)
* cial de la gòrja (auvernhat)
* ciau de la gòrja (auvernhat)
* vòuta de la bocha (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Gaumen $^{(de)}$ masculin anglés: palate $^{(en)}$ arapaho: wonou'o $^{(arp)}$ bashquir: аңҡау $^{(ba)}$ basc: ahosabai $^{(eu)}$ bobongko: ngarar $^{(bgb)}$ catalan: paladar $^{(ca)}$ masculin espanhòl: paladar $^{(es)}$ masculin | francés: palais $^{(fr)}$ masculin grico: anarìsko $^{(grico)}$ inuktitut: ᕿᓚᒃ $^{(iu)}$ qilak $^{(iu)}$ italian: palato $^{(it)}$ masculin lak: xxини $^{(lbe)}$ portugués: paladar $^{(pt)}$ masculin sami del nòrd: guopmi $^{(se)}$ sard: paladu $^{(sc)}$ masculin |

### Referéncias

* Dicod'Òc, multidiccionari occitan disponible au https://www.locongres.org
# Francés
### Etimologia
### Prononciacion

França (Nancí) : escotar « célébrité »

### Sillabas
## Nom comun

célébrité femenin (plural : célébrités)
* celebritat
* exemples:
    Ainsi, deux mois avant son décès, M. Tach put se faire une idée de l'ampleur de sa célébrité.
       — Atau, dus mes abans lo son decès, mossur Tach qu'avó lo parat de's har ua idea de l'amplor de la soa celebritat.

### Relacionats

* vejatz célèbre

### Referéncias

* Per mai informacion vejatz célébrité al Trésor de la langue française informatisé
* ↑ Amélie Nothomb, Hygiène de l'assassin, 1992, Albin Michel, Paris, ISBN 978-2-226-26000-0
* ↑ Eric Gonzales (trad.), Igièna de l'assasin, 2009, per noste, Ortès, ISBN 978-2-86866-064-0, p. 5
# Occitan
### Etimologia

Del latin cingere.

### Prononciacion

/ˈsend͡ʒe/, /ˈsend͡ʒe/

## Vèrb

cénger
* Enrodar una part del còs, amb una faissa de teissut, una corretja o un autre matèrial, ben ajustat.

### Variantas dialectalas

* cénher
* cenchar
* cenglar
* centurar
* cintar (gascon), (vivaroalpenc)

### Traduccions

| anglés: to put on $^{(en)}$ to wrap round $^{(en)}$ catalan: cenyir $^{(ca)}$ | francés: ceindre $^{(fr)}$ italian: cingere $^{(it)}$ |

### Referéncias

* Joan de Cantalausa, Diccionari de Cantalausa en linha:
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

céi masculin
* Plural de ciàn.

#### Nòta

Forma del dialècte ampezan.

### Referéncias

* Banca lessicala ladina
# Gaelic irlandés
### Etimologia

De l'irlandés ancian cét.

### Prononciacion

/ceːd̪ˠ/, /ceːd̪ˠ/
Republica d'Irlanda (Irlanda) : escotar « céad »

## Numeral

céad
* Cent.

## Nom comun

céad masculin
* Centena.
# Emmi
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

dirr
* Dent.

### Referéncias

* Lysbeth Julie Ford, 1998, A description of the Emmi language of the Northern Territory of Australia, Tèsa, Canberra, The Australian National University.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin directus.

### Prononciacion

/diˈɾɛtte/, /diˈɾɛtte/

### Sillabas

di | rèc | te

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | dirècte | dirèctes |
| Masculin | [diˈɾɛtte] | [diˈɾɛttes] |
| Femenin | dirècta | dirèctas |
| Femenin | [diˈɾɛtto] | [diˈɾɛttos] |
dirècte masculin
* Que va d'un ponch a un autre sens interrupcion, sens intermediari.

### Antonims

* indirècte

### Variantas dialectalas

* directe (lemosin)

### Traduccions

| alemand: direkt $^{(de)}$, unmittelbar $^{(de)}$ anglés: direct $^{(en)}$ | catalan: directe $^{(ca)}$ francés: direct $^{(fr)}$ |