OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del latin cŏrĭum (pèl d'òme o d'animal).

### Prononciacion

['kjɔ(r)]

### Sillabas

cuòr (1)

## Nom comun

cuòr masculin
* Material produch a partir de la pèl d'unes animals per ruscatge.

### Variantas dialectalas

* cuèr

### Traduccions

| afrikaans: alemand: anglés: leather $^{(en)}$ basc: catalan: cuir $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: cuero $^{(es)}$ esperanto: estonian: finlandés: francés: cuir $^{(fr)}$ | indonesian: gaelic irlandés: italian: leton: lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: portugués: romanés: suedés: ucraïnian: |
# Meglenoromanés
### Etimologia

Del latin corvus.

### Prononciacion

/ku̯ərb/, /ku̯ərb/

## Nom comun

cuărb masculin
* Còrb.

### Variantas dialectalas

* corbu
* cuorb

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.
# Paipai
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

cvsii
* Fetge.

### Referéncias

* Mauricion Mixco, 1984, Paipai Litterature, dins Spirit mountain : an anthology of Yuman story and song, Leanne Hinton, Lucille J. Watahomigie (editritz), p. 191-223, Tucson, Sun Tracks and University of Arizona Press.
# Paipai
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

cvsoo
* Còsta, òs corb de la cavitat toracica.

### Referéncias

* Mauricion Mixco, 1984, Paipai Litterature, dins Spirit mountain : an anthology of Yuman story and song, Leanne Hinton, Lucille J. Watahomigie (editritz), p. 191-223, Tucson, Sun Tracks and University of Arizona Press.
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian, gascon /espliˈkaβlo̞s/, /espliˈkaβlo̞s/, lengadocian /espliˈkaplo̞s/, /espliˈkaplo̞s/; provençau /espliˈkablə/, /espliˈkablə/

## Forma d'adjectiu

explicablas
* femenin plural de explicable.
# Occitan
### Etimologia

De prospectar

### Prononciacion

    lengadocian /pɾuspetˈtu/, /pɾuspetˈtu/
    gascon /pɾuspekˈtu/, /pɾuspekˈtu/
    lengadocian, gascon /pʀuspekˈtu/, /pʀuspekˈtu/

### Sillabas

pros|pec|tor

## Nom comun

prospector masculin, (femenin: prospectora / prospectritz)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| prospector | prospectors |
| [pɾuspetˈtu] | [pɾuspetˈtus] |
* Aquel que cerca dins un parçan o un airal determinat las riquesas del sòl o del sossòl dins l'objectiu de las espleitar.
* (per extension, comèrci) Aquel qu'es encargat de desvolopar la practica d'una entrepresa.

### Parents

* prospeccion
* prospectar
* prospectiva
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian, gascon /esplika'sjus/, /esplika'sjus/; provençau /esplika'sjũⁿ/, /esplika'sjũⁿ/

## Forma de nom comun

explicacions
* plural de explicacion.
# Catalan
### Etimologia

Del latin explicationem.

### Prononciacion

[əksplikəsi'o] (oriental), [eksplikasi'o] (occidental)

### Sillabas

ex | pli | ca | ci | ó (5)

## Nom comun

explicació femenin, pl. explicacions

### Traduccions

* explicacion $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin explicabilis de explicare, explicar.

### Prononciacion

lengadocian, gascon /espliˈkaβle/, /espliˈkaβle/, lengadocian /espliˈkaple/, /espliˈkaple/; provençau /espliˈkable/, /espliˈkable/

### Sillabas

ex|pli|ca|ble

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : legadocian, gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | explicable | explicables |
| Masculin | [espliˈkaβle] | [espliˈkaβles] |
| Femenin | explicabla | explicablas |
| Femenin | [espliˈkaβlo̞] | [espliˈkaβlo̞s] |
explicable
* Que se pòt explicar.

### Antonims

* inexplicable

### Traduccions

| alemand: erklär-bar $^{(de)}$ anglés: explicable $^{(en)}$, explainable $^{(en)}$ basc: catalan: explicable $^{(ca)}$ | espanhòl: explicable $^{(es)}$ francés: explicable $^{(fr)}$ italian: spiegabile $^{(it)}$ portugués: explicável $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Pel francés mejan explicable del latin explicabilis de explicare, explicar.

### Prononciacion

/ɪkˈsplɪkəbəl/, /ɪkˈsplɪkəbəl/

### Sillabas

ex|pli|ca|ble

## Adjectiu

explicable
* Que se pòt explicar.

# Catalan
### Etimologia

    Del latin explicabilis de explicare, explicar.

### Prononciacion

Balearic, Central /əkspliˈkablə/, /əkspliˈkablə/, Valencian /ekspliˈkable/, /ekspliˈkable/

### Sillabas

ex|pli|ca|ble

## Adjectiu

explicable masculin o femenin, (plurals: explicables)
* Que se pòt explicar.

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin explicabilis de explicare, explicar.

### Sillabas

ex|pli|ca|ble

## Adjectiu

explicable masculin o femenin, (plurals: explicables)
* Que se pòt explicar.

# Francés
### Etimologia

    Del latin explicabilis de explicare, explicar.

### Prononciacion

/ɛksplikabl/, /ɛksplikabl/

### Sillabas

ex|pli|ca|ble

## Adjectiu

explicable masculin o femenin, (plurals: explicables)
* Que se pòt explicar.
# Occitan
### Etimologia

Del latin explicatio.

### Prononciacion

lengadocian /esˈpliko̞/, /esˈpliko̞/

### Sillabas

ex|pli|ca

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| explica | explicas |
| [esˈpliko̞] | [esˈpliko̞s] |
explica femenin
* Accion o efièch d'explicar.
* Discors qu'òm cerca a far comprene un tèxte, una idèa o una òbra en donan d'informacions suplementàrias o en expausant los detalhs o los motius.
* Aquò que contribuís a trobar la causa, lo motiu d’una causa malaisida de concebre.
* Çò amb qu'òm pròva o demòstra.

### Variantas dialectalas

* explic (gascon)

### Sinonims

* explicacion

### Parents

* explicable
* explicar
* explicatiu

### Traduccions

| alemand: Erklärung $^{(de)}$, anglés: explanation $^{(en)}$, explication $^{(en)}$ (qu'es mai complicada) basc: catalan: explicació $^{(ca)}$ | espanhòl: explicación $^{(es)}$ francés: explication $^{(fr)}$ italian: esplicazione $^{(it)}$, spiegazione $^{(it)}$ portugués: vocabolário $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

explica
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de explicar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de explicar.

# Romanés
### Etimologia

Probablament manlevat al francés expliquer.

### Prononciacion

[ekspli'ka]
    escotar « explica »
    Romania (Craiova) : escotar « explica »

### Sillabas

ex | pli | ca (3)

## Vèrb

a explica

### Traduccions

* explicar $^{(oc)}$

### Derivats

* explicabil
* explicare
* explicat
* explicativ
* explicator
* explicaţie
* explicaţiune
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian, gascon /espliˈkaβles/, /espliˈkaβles/, lengadocian /espliˈkaples/, /espliˈkaples/; provençau /espliˈkable/, /espliˈkable/

## Forma d'adjectiu

explicables
* Masculin plural de explicable.

# Catalan
### Prononciacion

Balearic, Central /əkspliˈkabləs/, /əkspliˈkabləs/, Valencian /ekspliˈkables/, /ekspliˈkables/

## Forma d'adjectiu

explicables masculin o femenin
* plural de explicable.

# Espanhòl
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

explicables masculin o femenin
* plural de explicable.

# Francés
### Prononciacion

/ɛksplikabl/, /ɛksplikabl/

## Forma d'adjectiu

explicables masculin o femenin
* plural de explicable.
# Occitan
### Etimologia

Del latin explicatio.

### Prononciacion

lengadocian, gascon /esplika'sju/, /esplika'sju/; provençau /esplika'sjũⁿ/, /esplika'sjũⁿ/
       França (Bearn) : escotar « explicacion »

### Sillabas

ex|pli|ca|tion

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| explicacion | explicacions |
| [esplika'sju] | [esplika'sjus] |
explicacion femenin
* Accion o efièch d'explicar.
* Discors qu'òm cerca a far comprene un tèxte, una idèa o una òbra en donan d'informacions suplementàrias o en expausant los detalhs o los motius.
** Aquò crida explicacion.
* Aquò que contribuís a trobar la causa, lo motiu d’una causa malaisida de concebre.
* Çò amb qu'òm pròva o demòstra.

### Sinonims

* explic (gascon)
* explica (lengadocian)

### Parents

* explicable
* explicar
* explicatiu

### Traduccions

| alemand: Erklärung $^{(de)}$, anglés: explanation $^{(en)}$, explication $^{(en)}$ (qu'es mai complicada) basc: catalan: explicació $^{(ca)}$ | espanhòl: explicación $^{(es)}$ francés: explication $^{(fr)}$ italian: esplicazione $^{(it)}$, spiegazione $^{(it)}$ portugués: vocabolário $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian, gascon /espliˈkaβlo̞/, /espliˈkaβlo̞/, lengadocian /espliˈkaplo̞/, /espliˈkaplo̞/; provençau /espliˈkablə/, /espliˈkablə/

## Forma d'adjectiu

explicabla
* femenin singular de explicable.
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de dinàmic -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[dinamikə'men] (oriental), [dinamika'ment] (occidental)

### Sillabas

di | nà | mi | ca | ment (5)

## Advèrbi

dinàmicament

### Traduccions

* dinamicament $^{(oc)}$

### Parents

* dinàmic -a
# Occitan
### Etimologia

De oxigèn

### Prononciacion

    lengadocian /diut͡siˈd͡ʒɛn/, /diut͡siˈd͡ʒɛn/
    gascon /diuksiˈʒɛn/, /diuksiˈʒɛn/
    provençau /diuksiˈd͡ʒɛn/, /diuksiˈd͡ʒɛn/

### Sillabas

di|o|xi|gèn

## Nom comun

dioxigèn masculin singular
* (Quimia) Còrs simple molecular gasós compausat de dos atòms d’oxigèn, de formula quimica O$_2$.

### Traduccions

| alemand: Disauerstoff $^{(de)}$ anglés: dioxygen $^{(en)}$ neutre breton: dioksigen $^{(br)}$ catalan: dioxigen $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: dioxígeno $^{(es)}$ esperanto: dioksigeno $^{(eo)}$ estonian: francés: dioxygène $^{(fr)}$ | grèc: islandés: italian: diossigeno $^{(it)}$ neerlandés: ongrés: dioxigén $^{(hu)}$ polonés: portugués: dioxigénio $^{(pt)}$, dioxigênio $^{(pt)}$ romanés: dioxigen $^{(ro)}$ neutre turc: ucraïnian: |
# Sotho del nòrd
### Prononciacion
## Forma de nom comun

dipere classa 10
* Plural de pere.
# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir de dinámico -a amb lo sufix adverbial -mente.

### Prononciacion

[dinamika'mente]

### Sillabas

di | ná | mi | ca | men | te (6)

## Advèrbi

dinámicamente

### Traduccions

* dinamicament $^{(oc)}$

### Parents

* dinámico -a
# Occitan
### Etimologia

    De dioxid e carbòni

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /diˌut͡sid ‿ de kaɾˈβuni/, /diˌut͡sid ‿ de kaɾˈβuni/
    gascon /diˌuksid ‿ de kaɾˈβuni/, /diˌuksid ‿ de kaɾˈβuni/
    provençau /diˌuksi ‿ de kaʀˈbuni/, /diˌuksi ‿ de kaʀˈbuni/

### Sillabas

    gas| car|bo|nic

## Locucion nominala

dioxid de carbòni masculin
* (quinia) Gas inodòr que la formula es CO₂. Subretot produch per l’utilizacion de combustibles fossils e pel metabolisme dels èsser vivents.

### Sinonims

* anidrid carbonic / anidride carbonic
* CO₂
* gas carbonic

### Traduccions

| alemand: Kohlenstoffdioxid $^{(de)}$, Kohlendioxyd $^{(de)}$, Kohlendioxid $^{(de)}$ anglés: carbon dioxid $^{(en)}$, carbondioxid $^{(en)}$, carbonic acid gas $^{(en)}$ basc: karbono dioxido $^{(eu)}$, anhidrido karboniko $^{(eu)}$ catalan: diòxid de carboni $^{(ca)}$, biòxid de carboni $^{(ca)}$, anhídrid carbònic $^{(ca)}$ espanhòl: bióxido de carbono $^{(es)}$, anhídrido carbónico $^{(es)}$, dióxido de carbono $^{(es)}$ francés: anhydride carbonique $^{(fr)}$, dioxyde de carbone $^{(fr)}$, gaz carbonique $^{(fr)}$ | galician: dióxido de carbono $^{(gl)}$ italian: anidride carbonica $^{(it)}$, diossido di carbonio $^{(it)}$ lituanian: neerlandés: kooldioxide $^{(nl)}$ ongrés: szén-dioxid $^{(hu)}$ portugués: dióxido de carbono $^{(pt)}$, gás carbônico $^{(pt)}$ suedés: koldioxid $^{(sv)}$ ucraïnian: діокси́д вуглецю́ $^{(uk)}$, вуглеки́слий газ $^{(uk)}$ |
# Sotho del nòrd
### Prononciacion
## Forma de nom comun

dipelo classa 10
* Plural de pelo.
# Sotho del nòrd
### Prononciacion
## Forma de nom comun

diphatla classa 10
* Plural de phatla.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin dioecesis « circonscripcion, jurisdiccion, departament, en latin crestian « diocèsi », parròquia », del latin διοίκησις, dioíkêsis « administracion ».

### Prononciacion

    /djuˈsɛzi/, /djuˈsɛzi/
    escotar « diocèsi »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| diocèsi | diocèsis |
| [djuˈsɛzi] | [djuˈsɛzis] |
diocèsi femenin
* (istòria) Dins l’Empèri roman, circonscripcion administrativa formant de subdivisions de la prefecturas e gerit per un vicari.
* (administracion, cristianisme) Division administrativa de la Glèisa catoloca romana, de la Comunion anglicana e de las Glèisas luterianas, jos la jurisdiccion pastorala d’un evesque o d'un arquevesque.

### Derivats

* arquidiosèsi
* diocesan

### Traduccions

| alemand: Diözese $^{(de)}$, Bistum $^{(de)}$ anglés: diocese $^{(en)}$ basc: diozesa $^{(eu)}$, elizbarruti $^{(eu)}$ catalan: diòcesi $^{(ca)}$ | espanhòl: diócesis $^{(es)}$ francés: diocèse $^{(fr)}$ italian: diocesi $^{(it)}$ portugués: diocese $^{(pt)}$ |
# Sotho del nòrd
### Prononciacion
## Forma de nom comun

dipelego classa 10
* Plural de pelego.
# Sotho del nòrd
### Prononciacion
## Forma de nom comun

dipheletšo classa 10
* Plural de pheletšo.
# Catalan
## Forma de vèrb

donà
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb donar.
# Breton
### Etimologia

Del breton ancian dor. Parent del galés dôr, del gaelic irlandés doras, de l'anglés door e de la solucion de las lengas eslavas.

### Prononciacion

['do:ʁ]

### Sillabas

dor (1)

## Nom comun

dor femenin, pl. dorioù o dorodoù

### Traduccions

* pòrta $^{(oc)}$
# Espanhòl
### Etimologia

Participi passat del vèrb dorar ("daurar").

### Prononciacion

[do'raδo]

### Sillabas

do | ra | do (3)

## Adjectiu

dorado masculin, pl. dorados

### Traduccions

* daurat $^{(oc)}$
# Gaelic irlandés
### Etimologia

De l'irlandés ancian dorus.

### Prononciacion

/ˈd̪ˠɔɾˠəsˠ/, /ˈd̪ˠɔɾˠəsˠ/ (Munster, Connacht), /ˈd̪ˠʌɾˠəsˠ/, /ˈd̪ˠʌɾˠəsˠ/ (Ulster)
Republica d'Irlanda (Irlanda) : escotar « doras »

## Nom comun

doras masculin, plural : doirse
* Pòrta.
# Occitan
### Prononciacion

/dunˈtat/, /dunˈtat/ (gascon)

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dontat | dontats |
| Masculin | [dunˈtat] | [dunˈtats] |
| Femenin | dontada | dontadas |
| Femenin | [dunˈtaðo] | [dunˈtaðos] |
dontat (gascon) (provençau) (vivaroaupenc)
* Participi passat masculin singular de dontar.
# Francés
### Etimologia

Del latin vulgar deaurare.

### Prononciacion

[dɔ'ʁe]
França (Tolosa) : escotar « dorer » França (Vòges) : escotar « dorer » França (Somain) : escotar « dorer » França (Sant Llorenç de Cerdans) : escotar « dorer »

### Sillabas

do | rer (2)

## Vèrb

dorer

### Traduccions

* daurar $^{(oc)}$

### Parents

* dorage
* doreur
* doroir
* dorure
# Occitan
### Prononciacion

/dunˈtats/, /dunˈtats/ (gascon)

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dontat | dontats |
| Masculin | [dunˈtat] | [dunˈtats] |
| Femenin | dontada | dontadas |
| Femenin | [dunˈtaðo] | [dunˈtaðos] |
dontats (gascon) (provençau) (vivaroaupenc)
* Participi passat masculin plurau de dontar.
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés mejan dor, sortit de l'anglés ancian duru.

### Prononciacion

['dɔ:] (UK) e [dɔ:ɹ] o [doʊɹ] (US)
Reialme Unit (Londres) : escotar « door » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « door » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « door »

### Sillabas

door (1)

## Nom comun

door, pl. doors

### Traduccions

* pòrta $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* doorbell
* doorway
# Occitan
### Etimologia

Mascla del latin orca « gèrla » e latin dolium « barril ».

### Prononciacion

    legdocian /ˈduɾɣo̞/, /ˈduɾɣo̞/
    provençau /ˈduʀgə/, /ˈduʀgə/
    Lengadocian : escotar « dorga »

### Sillabas

dor|ga

## Nom comun

dorga femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| dorga | dorgas |
| [ˈdoɾɣo̞] | [ˈdoɾɣo̞] |
* Gèrla o jarra de terralha, fusta o metal que servís a i conténer dedins de liquids alimentaris (aiga, òli, vin, lach, etc.).

### Derivats

* dorgada
* dorgassa

### Sinonims

* cruga
* dorna
* garrafa
* orjòl
* jarra

### Traduccions

| alemand: Kanne $^{(de)}$, Krug $^{(de)}$ anglés: jug $^{(en)}$ basc: catalan: dorca $^{(ca)}$ | espanhòl: jarra $^{(es)}$ francés: cruche $^{(fr)}$ italian: bricco $^{(it)}$, brocca $^{(it)}$ portugués: jarra $^{(pt)}$, caneca $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/fantasˈtiks/, /fantasˈtiks/, provençau /fãⁿtasˈtiks/, /fãⁿtasˈtiks/

## Forma d'adjectiu

fantastics
* Masculin plural fantastic
# Occitan
### Etimologia

De far e fe

### Prononciacion

/fa ˈfe/, /fa ˈfe/

## Locucion verbala

far fe
* Atestar de ; servir de pròva.
* (per extension) Èsser l’element màger, de referéncia.

### Variantas dialectalas

* faire fe

### Traduccions

| alemand: Zuversicht $^{(de)}$ anglés: faith $^{(en)}$, proof $^{(en)}$ basc: catalan: | espanhòl: francés: faire foi $^{(fr)}$ italian: portugués: |
# Esperanto
### Etimologia

A partir del francés fantôme amb lo sufix -o.

### Prononciacion

[fan'tomo]

### Sillabas

fan | to | mo (3)

## Nom comun

fantomo, pl. fantomoj

### Traduccions

* trèva $^{(oc)}$ femenin, fantauma $^{(oc)}$ femenin
# Occitan
### Etimologia

De far e allusion.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /faɾ ‿ allyˈsju/, /faɾ ‿ allyˈsju/
    provençau /faʀ ‿ alyˈsjũⁿ/, /faʀ ‿ alyˈsjũⁿ/

### Sillabas

far a|llu|sion

## Locucion verbala

far allusion
* Se referir a una persona o una cosa sens la mencionar.
* Dins un discors, un escrit, etc., parlar dels fets, de las opinions, etc., de biais indirècte, per suggestion, sens ne far una mencion exprèssa.

### Sinonims

* alludir

### Traduccions

| alemand : anspielen $^{(de)}$, Bezug zu nehmen $^{(de)}$ anglés : allude $^{(en)}$ basc : catalan : al·ludir $^{(ca)}$ | espanhòl : aludir $^{(es)}$, hacer alusión $^{(es)}$ francés : faire illusion $^{(fr)}$ italian : fare allusione $^{(it)}$ portugués : fazer alusão $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia
## Locucion verbala

far atencion
* Accion de fixar son atencion, de se concentrar sus quicòm.

### Traduccions

| alemand: anglés: to be careful $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: fer atenció $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: tener cuidado $^{(es)}$ esperanto: estonian: finlandés: francés: faire attention $^{(fr)}$ | italian: leton: lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: polonés: portugués: romanés: ucraïnian: |
# Occitan
### Locucions

far batejar un teule
* Enganar
    Floreta auriá fach batejar un teule a son òme: èra totjorn simplàs, e la Maurina lo destimborlava encara mai amb sa tissa de voler totjorn li donar de conselhs. (Emila Barta, dins La nissanenca, p. 240)
# Occitan
### Etimologia

Del latin vulgar phantasma, manlevat al grèc ancian φάντασμα (fántasma) « fantauma »

### Prononciacion

/fanˈtawmo/, /fanˈtawmo/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « fantauma »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fantauma | fantaumas |
| [fanˈtawmo] | [fanˈtawmos] |
fantauma masculin
* Aparacion d'un mòrt, suvent vestit d'un pali.
* Aparicion ireala.

### Sinonims

* trèva

### Variantas dialectalas

* hantauma (gascon)

### Traduccions

| alemand : Geist $^{(de)}$ masculin, Gespenst $^{(de)}$ neutre anglés : ghost $^{(en)}$, phantom $^{(en)}$ bulgar : фантом $^{(bg)}$ (fantom) masculin catalan : fantasma $^{(ca)}$ masculin esperanto : fantomo $^{(eo)}$ estonian : viirastus $^{(et)}$, tont $^{(et)}$, fantoom $^{(et)}$ finlandés : henki $^{(fi)}$ francés: fantôme $^{(fr)}$ masculin grèc : φάντασμα $^{(el)}$ (fantasma) | indonesian : hantu $^{(id)}$ japonés : 御化け $^{(ja)}$ (おばけ) (obake), 幽霊 $^{(ja)}$ (ゆうれい) (yūrei) lingala : elílí $^{(ln)}$, elímá $^{(ln)}$ portugués : fantasma $^{(pt)}$ masculin romanch : spiert $^{(rm)}$ masculin (Rumantsch Grischun, Sutsilvan, Surmiran, Puter, Vallader), spért $^{(rm)}$ masculin (Sursilvan) rus : фантом $^{(ru)}$ (fantom) masculin turc : hortlak $^{(tr)}$, hayalet $^{(tr)}$ vietnamian : bóng ma $^{(vi)}$ |
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala de fantomo ("fantauma").

### Prononciacion

[fan'tomoj]

### Sillabas

fan | to | moj (3)

## Nom comun

fantomoj pl.

### Traduccions

* trèvas $^{(oc)}$ femenin plural, fantaumas $^{(oc)}$ femenin plural
# Istriòt
### Etimologia

Del latin foenuculus.

### Prononciacion

/faˈnwot͡ʃo/, /faˈnwot͡ʃo/

## Nom comun

fanuocio masculin
* Fenolh.

### Variantas dialectalas

* finuocio
* fenocio
* finocio

#### Nòta

Forma del dialècte de Rovigna.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.
# Catalan
## Forma de vèrb

desdibuixaren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb desdibuixar.
# Catalan
### Etimologia

Del latin dĕcĕmber, desen mes de l'annada que començava abans en març.

### Prononciacion

/dəˈzembɾə/, /dəˈzembɾə/ (oriental), /deˈzembɾe/, /deˈzembɾe/ (occidental)
Espanha (Vila-real) : escotar « desembre »

## Nom comun

desembre masculin
* Decembre.
# Catalan
## Forma de vèrb

desdotaves
* Segonda persona del singular a l'imperfach del vèrb desdotar.
# Occitan
### Etimologia

De embarrassar

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /dezemβaraˈsa/, /dezemβaraˈsa/
    provençau /debaʀaˈsa/, /debaʀaˈsa/

### Sillabas

des|ba|rra|sar

## Vèrb

desembarrassar
* Levar de çò qu'embarrassa.
* Alunhar de qualqu’un o de meteis una persona que destorba.
* (per eufemisme) Avortar, far avortar.

### Sinonims

* desbarrassar
* desencombrar, escombrar
* desempachar
* desempedir

### Traduccions

| alemand: abräumen $^{(de)}$, aufräumen $^{(de)}$, frei machen $^{(de)}$ anglés: clear $^{(en)}$, disencumber $^{(en)}$ basc: catalan: desembarassar $^{(ca)}$ | espanhòl: despejar $^{(es)}$, desembarazar $^{(es)}$ francés: débarrasser $^{(fr)}$ italian: sbarrazzare $^{(it)}$ portugués: limpar $^{(pt)}$, tirar $^{(pt)}$, sair $^{(pt)}$, liberar $^{(pt)}$, |
# Occitan
### Etimologia

    De desdire

### Prononciacion

    /desˈdit͡ʃ/, /desˈdit͡ʃ/

### Sillabas

des|dit

## Nom comun

desdich (lengadocian) , (provençau) ; masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, provençau ||
| Singular | Plural |
| desdich | desdiches |
| [desˈdit͡ʃ] | [desˈdit͡ʃes] |
* Revocacion d’una paraula donada.
* Soma estipulada e que torna a lo o la que complís pas los tèrmes d’una convencion.
* (par extension) Acte que garantís aquela estipulacion, indemnitat deguda per lo o la que se desdirá.

### Variantas dialectalas

* desdit (lengadocian, gascon)

### Sinonims

* denon
* desavoacion
* retractacion

### Traduccions

| alemand: Reugeld $^{(de)}$, Abstandsgeld $^{(de)}$ anglés: withdrawal $^{(en)}$, penalty $^{(en)}$, cancellation $^{(en)}$ basc: catalan: desdita $^{(ca)}$, retractació $^{(ca)}$ | espanhòl: retractación $^{(es)}$ francés: dédit $^{(fr)}$ italian: recesso $^{(it)}$, disdetta $^{(it)}$ portugués: renúncia $^{(pt)}$, contradiz $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

desdich
* participi passat al masculin singular de desdire
# Occitan
### Etimologia

    De dire amb lo prefix privatiu «des-»

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /desˈdire/, /desˈdire/
    provençau /desˈdiʀe/, /desˈdiʀe/,

### Sillabas

des|dire

## Vèrb

desdire
* Desavoar qualqu’un de çò que diguèt o faguet per çò nòstre.
se desdire
* Mancar de tenir sa paraula, se desfar d’un engatjament verbal.
* Se retractar, dire lo contrari de çò ditz, desavoar çò ditz.

### Derivats

* desdich / desdit.

### Sinonims

* desavoar
* desparaular
* retractar

### Traduccions

| alemand: eine Aussage widerrufen $^{(de)}$ anglés: withdraw $^{(en)}$, retract $^{(en)}$ basc: catalan: desdir $^{(ca)}$, retractar $^{(ca)}$ | espanhòl: desdecir $^{(es)}$, retractar $^{(es)}$ francés: dédire $^{(fr)}$ italian: ritrattare $^{(it)}$ portugués: desdizer $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De desdire

### Prononciacion

    /desˈdit/, /desˈdit/

### Sillabas

des|dit

## Nom comun

desdit (lengadocian) , (gascon) ; masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| desdit | desdits |
| [desˈdit] | [desˈdits] |
* Revocacion d’una paraula donada.
* Soma estipulada e que torna a lo o la que complís pas los tèrmes d’una convencion.
* (par extension) Acte que garantís aquela estipulacion, indemnitat deguda per lo o la que se desdirá.

### Variantas dialectalas

* desdich (lengadocian, provençau)

### Sinonims

* denon
* desavoacion
* retractacion

### Traduccions

| alemand: Reugeld $^{(de)}$, Abstandsgeld $^{(de)}$ anglés: withdrawal $^{(en)}$, penalty $^{(en)}$, cancellation $^{(en)}$ basc: catalan: desdita $^{(ca)}$, retractació $^{(ca)}$ | espanhòl: retractación $^{(es)}$ francés: dédit $^{(fr)}$ italian: recesso $^{(it)}$, disdetta $^{(it)}$ portugués: renúncia $^{(pt)}$, contradiz $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

desdit
* participi passat al masculin singular de desdire