OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del latin naturalis.

### Prononciacion

/natyˈɾaw/, /natyˈɾaw/ (gascon)
França (Bearn) - Gascon : escotar « naturau »

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | naturau | naturaus |
| Masculin | [natyˈʁaw] | [natyˈʁaw] |
| Femenin | naturala | naturalas |
| Femenin | [natyˈʁalo] | [natyˈʁalaː] |
natural masculin (gascon) (provençau) (lemosin) (vivaroaupenc)
* Qu'es relatiu a la natura.
* Qu'es esperat, en parlar de l'actitud.

### Derivats

* naturalament

### Variantas dialectalas

* natural

### Traduccions

| alemand: natürlich $^{(de)}$ anglés: natural $^{(en)}$ catalan: natural $^{(ca)}$ | espanhòl: natural $^{(es)}$ francés: naturel $^{(fr)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/natyˈɾaws/, /natyˈɾaws/ (gascon)

## Forma d'adjectiu

naturaus (gascon) (provençau) (lemosin) (vivaroaupenc)
* Masculin plurau de naturau.
* (gascon) Femenin plurau de naturau.
# Sard
### Etimologia

Del latin natio.

### Prononciacion
## Nom comun

natzione femenin
* Nacion.

### Variantas dialectalas

* nassione (Orgosolo)

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Etimologia

* Del latin navis.
* Del latin navis.
* Del latin nŏvus.

### Prononciacion

[ˈnaw]
França (Bearn) : escotar « nau »

## Nom comun

nau femenin
* Mar Embarcacion.
* Arquit relig Part d’una glèisa compresa entre lo portal e lo còr, que la vòlta remembra la clòsca d’un vaissèl reversada.
* (gascon) Nòu (lo nombre 9).
* (gascon) Nòu (novèl).

### Traduccions

* alemand: Schiff $^{(de)}$[1] e [2]; neun $^{(de)}$ [3]
* anglés: ship $^{(en)}$[1]; nave $^{(en)}$[2]; nine $^{(en)}$[3]
* catalan: nau $^{(ca)}$[1] e [2]; nou $^{(ca)}$[3]
* chèc: loď $^{(cs)}$[1]; loď $^{(cs)}$[2]; devět $^{(cs)}$[3]
* espanhòl: nave $^{(es)}$
* francés: navire $^{(fr)}$[1]; nef $^{(fr)}$[2]; neuf $^{(fr)}$[3]
* romanés: navă $^{(ro)}$[1]; naos $^{(ro)}$, navă $^{(ro)}$ [2]; nouă $^{(ro)}$[3]

# Catalan
### Prononciacion

['naw]

## Nom comun

nau femenin
* nau

# Portugués
### Prononciacion

['naw]

## Nom comun

nau femenin
* nau
# Occitan
### Etimologia

Del latin rastellum.

### Prononciacion

/rasˈtɛl/, /rasˈtɛl/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « rastèl »

### Sillabas

ras | tèl (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rastèl | rastèls |
| [rasˈtɛl] | [rasˈtɛls] |
rastèl masculin (lengadocian) , (auvernhat)
* Agri. Aplech provesit de puas destinat a trabalhar la tèrra.
* (Familiar) Anat. Rastèl de l'esquina: colomna vertebrala.
* Arqu. mil. Dispositiu movedís de defensa de las pòrtas d'un castèl o d'una vila embarriada, constituit d'un cledat coladís de metal o de fusta que s'auborava o se baissava.

### Variantas dialectalas

* arrastèth (gascon)
* arrestèth (gascon)
* rastèth (gascon)
* rasteu (lemosin), (vivaroaupenc)
* rastèu provençal)

### Traduccions

| alemand: Rechen $^{(de)}$ masculin (1) anglés: rake $^{(en)}$ (1) catalan: rascle $^{(ca)}$ masculin (1), biga de l'esquena $^{(ca)}$ femenin (2), rastell $^{(ca)}$ masculin (3) còrs: rastellu $^{(co)}$ masculin, rasteddu $^{(co)}$ masculin (1) eslovèn: grablje $^{(sl)}$ (1) espanhòl: rastrillo $^{(es)}$ masculin (1) | esperanto: rastilo $^{(eo)}$ (1) francés: râteau $^{(fr)}$ masculin (1), colonne vertébrale $^{(fr)}$ femenin (2), herse $^{(fr)}$ femenin (3) francoprovençau/arpitan: râtél $^{(frp)}$ masculin (1) italian: rastrello $^{(it)}$ masculin (1) sicilian: rasteddu $^{(scn)}$ masculin (1) |
# Catalan
### Etimologia

D'un latin vulgar *ratta, d'origina incèrta.

### Prononciacion

['ratə] (oriental), ['rata] (occidental)
Espanha (Vila-real) : escotar « rata »

### Sillabas

ra | ta (2)

## Nom comun

rata femenin, pl. rates

### Traduccions

* rat $^{(oc)}$ masculin, garri $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

| ratador -a ratadura ratapenada ratapeus ratapinyada ratar ratat, -ada | rater -a ratera raticida ratolí ratonejar ratoner |

# Espanhòl
### Etimologia

D'un latin vulgar *ratta, d'origina incèrta.

### Prononciacion

['rrata]

### Sillabas

ra | ta (2)

## Nom comun

rata femenin

### Traduccions

* rat $^{(oc)}$ masculin, garri $^{(oc)}$ masculin
# Occitan
### Prononciacion

/ʁaˈtø/, /ʁaˈtø/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

rasteus masculin (lemosin) (vivaroaupenc)
* Plurau de rasteu.
# Occitan
### Etimologia

La segonda part del nom es eissit del latin pennata.

### Prononciacion

/ratopeˈnaðo/, /ratopeˈnaðo/ (lengadocian), /ʁatopeˈnado/, /ʁatopeˈnado/ (lemosin), /ʁatɑpəˈnadɔ/, /ʁatɑpəˈnadɔ/ (auvernhat)
França (Bearn) : escotar « ratapenada »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ratapenada | ratapenadas |
| [ratopeˈnaðo] | [ratopeˈnaðos] |
ratapenada femenin (lengadocian) (lemosin) (auvernhat)
* Mamifèr volant de l'òrdre dels quiroptèrs (Chiroptera).

### Variantas dialectalas

* pissaròta (lemosin)
* ratapinhata (niçard)
* ratapenaa (vivaroaupenc)
* tinhahús (gascon)
* soritz-cauva (gascon)
* pissarata (auvernhat)

### Traduccions

| alemand: Fledermaus $^{(de)}$ femenin anglés: bat $^{(en)}$ asturian: esperteyu $^{(ast)}$ bulgar: прилеп $^{(bg)}$ catalan: ratapinyada $^{(ca)}$ femenin, rata penada $^{(ca)}$ femenin, ratpenat $^{(ca)}$ masculin chèc: netopýr $^{(cs)}$ chickasaw: hala̱'bosha' $^{(cic)}$ eslovac: netopier $^{(sk)}$ eslovèn: netopir $^{(sl)}$ espanhòl: murciélago $^{(es)}$ masculin esperanto: vesperto $^{(eo)}$ finlandés: lepakko $^{(fi)}$ francés: chauve-souris $^{(fr)}$ femenin grèc: νυχτερίδα $^{(el)}$ italian: pipistrello $^{(it)}$ masculin lituanian: šikšnosparnis $^{(lt)}$ lule: stitíc $^{(ule)}$ machiguenga: pijiri $^{(mcb)}$ | mapuche: püṉüyken $^{(arn)}$ modo: 'bïru $^{(bex)}$ mpade: ɓele $^{(mpi)}$ neerlandés: vleermuis $^{(nl)}$ ongrés: denevér $^{(hu)}$ polonés: nietoperz $^{(pl)}$ portugués: morcego $^{(pt)}$ masculin romanés: liliac $^{(ro)}$ salish de Montana: t̓lt̓el̓we $^{(fla)}$ sard: tzutzurreddu $^{(sc)}$ masculin, tuturreri $^{(sc)}$ masculin, thuthurreri $^{(sc)}$ masculin, alebedde $^{(sc)}$ masculin, alibedde $^{(sc)}$ masculin shoshone: dialècte de l'oèst : hono-pittseh $^{(shh)}$, dialècte de l'oèst de Duck Valley : henapittseh $^{(shh)}$, dialècte de Fort Hall : honobichi $^{(shh)}$ turc: yarasa $^{(tr)}$ ucraïnian: кажан $^{(uk)}$ masculin unami: pipisilunkòn $^{(unm)}$ yawelmani: c'im'c'im' $^{(yawelmani)}$ zapotèc de San Francisco Ozolotepec: minngid $^{(ztg)}$ |
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de nom comun

ratapinhatas femenin (niçard)
* Plurau de ratapinhata.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/rat/, /rat/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « rat »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rat | rats |
| [rat] | [rats] |
rat masculin
* Petit mamifèr omnivòr de la familha deus murides, deu tipe Rattus.

### Variantas dialectalas

* arrat (gascon)
* garri
* jarri

### Derivats

* desratizacion
* desratizar
* rata
* raticida
* raton

### Traduccions

| alemand: Ratte $^{(de)}$ femenin anglés: rat $^{(en)}$ asturian: rata $^{(ast)}$, aguarón $^{(ast)}$ catalan: rata $^{(ca)}$ femenin danés: rotte $^{(da)}$ espanhòl: rata $^{(es)}$ | francés: rat $^{(fr)}$ masculin italian: ratto $^{(it)}$ ongrés: patkány $^{(hu)}$ romanés: șobolan $^{(ro)}$ ucraïnian: пацюк $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

    /ratopeˈnaðos/, /ratopeˈnaðos/
    /ratopeˈnadaː/, /ratopeˈnadaː/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

ratapenadas femenin
* Plural de ratapenada.
# Occitan
### Etimologia

De rat e griule.

### Prononciacion

/rat ˈgɾiwle/, /rat ˈgɾiwle/ (lengadocian)
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « rat griule »

### Sillabas

rat | griu | le

## Locucion nominala

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| rat griule | rats griules |
| [rat ˈgɾiwle] | [rats ˈgɾiwles] |
rat griule masculin (lengadocian) (vivaroaupenc)
* Zool. Mamifèr de talha pichona que sembla una mirga, de la familha del Soricidae e qu'es generalament nocturn.

### Variantas dialectalas

* musaranha
* boheta (gascon)
* huranha (gascon)
* nhargueta (gascon)

### Traduccions

| alemand: Spitzmaus $^{(de)}$ femenin anglés: shrew $^{(en)}$ bulgar: земеровка $^{(bg)}$ catalan: musaranya $^{(ca)}$ femenin danés: spidsmus $^{(da)}$ espanhòl: musaraña $^{(es)}$ femenin esperanto: soriko $^{(eo)}$ estonian: karihiir $^{(et)}$ finlandés: päästäinen $^{(fi)}$ francés: musaraigne $^{(fr)}$ femenin italian: toporagno $^{(it)}$ masculin | neerlandés: spitsmuis $^{(nl)}$ norvegian: spissmus $^{(no)}$ ongrés: cickány $^{(hu)}$ polonés: ryjówka $^{(pl)}$ portugués: musaranho $^{(pt)}$ masculin romanés: chițcan $^{(ro)}$ masculin rus: землеройка $^{(ru)}$ sicilian: surci taràntula $^{(scn)}$ suedés: näbbmus $^{(sv)}$ ucraïnian: землерийка $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia

La segonda part del nom es eissit del latin pennata.

### Prononciacion

/ratapiˈɲata/, /ratapiˈɲata/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ratapinhata | ratapinhatas |
ratapinhata femenin (niçard)
* Mamifèr volant de l'òrdre dels quiroptèrs (Chiroptera).

### Variantas dialectalas

* ratapenada (lengadocian), (lemosin)
* pissaròta (lemosin)
* ratapenaa (vivaroaupenc)
* tinhahús (gascon)
* soritz-cauva (gascon)

### Traduccions

| alemand: Fledermaus $^{(de)}$ femenin anglés: bat $^{(en)}$ bulgar: прилеп $^{(bg)}$ catalan: ratapinyada $^{(ca)}$ femenin, rata penada $^{(ca)}$ femenin, ratpenat $^{(ca)}$ masculin chèc: netopýr $^{(cs)}$ chickasaw: hala̱'bosha' $^{(cic)}$ eslovac: netopier $^{(sk)}$ eslovèn: netopir $^{(sl)}$ espanhòl: murciélago $^{(es)}$ masculin esperanto: vesperto $^{(eo)}$ finlandés: lepakko $^{(fi)}$ francés: chauve-souris $^{(fr)}$ femenin grèc: νυχτερίδα $^{(el)}$ italian: pipistrello $^{(it)}$ masculin lituanian: šikšnosparnis $^{(lt)}$ lule: stitíc $^{(ule)}$ | machiguenga: pijiri $^{(mcb)}$ mapuche: püṉüyken $^{(arn)}$ modo: 'bïru $^{(bex)}$ mpade : ɓele $^{(mpi)}$ neerlandés: vleermuis $^{(nl)}$ ongrés: denevér $^{(hu)}$ polonés: nietoperz $^{(pl)}$ portugués: morcego $^{(pt)}$ masculin romanés: liliac $^{(ro)}$ salish de Montana: t̓lt̓el̓we $^{(fla)}$ shoshone : dialècte de l'oèst : hono-pittseh $^{(shh)}$, dialècte de l'oèst de Duck Valley : henapittseh $^{(shh)}$, dialècte de Fort Hall : honobichi $^{(shh)}$ turc: yarasa $^{(tr)}$ ucraïnian: кажан $^{(uk)}$ masculin unami : pipisilunkòn $^{(unm)}$ yawelmani: c'im'c'im' $^{(yawelmani)}$ zapotèc de San Francisco Ozolotepec : minngid $^{(ztg)}$ |
# Occitan
### Etimologia

D'un latin vulgar restŭclum*.

### Prononciacion

AFI: /ˈ/

## Nom comun

rastolh masculin (lengadocian)
* Agri. Ensemble de las cambas de blat, òrdi, segal... que demòran dins un camp après la meisson.

### Variantas dialectalas

* restoble
* estolha

### Traduccions

* anglés: haulm $^{(en)}$
* catalan: rostoll $^{(ca)}$
* francés: chaume $^{(fr)}$
# Occitan
### Prononciacion

/nɔziˈjejraː/, /nɔziˈjejraː/

## Forma de nom comun

(lemosin) nòsilhieras femenin
* Plurau de nòsilhiera.
# Occitan
### Etimologia

Del latin noster.

### Prononciacion

/ˈnɔstɾe/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « nòstre »

## Adjectiu possessiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | nòstre | nòstres |
| Masculin | [ˈnɔstɾe] | [ˈnɔstɾes] |
| Femenin | nòstra | nòstras |
| Femenin | [ˈnɔstɾo] | [ˈnɔstɾos] |
nòstre (forma non articulada) masculin singular
* Possessiu de la primièra persona del plural: de nosautres, que nos aperten.
       ex:Encontrèri un amic nòstre.
       ex:Deman anarai a çò nòstre (a l'ostal nòstre)
lo nòstre (forma articulada) masculin singular
* Possessiu de la primièra persona del plural: de nosautres, que nos aperten.
       ex: Lo nòstre amic es simpatic

## Pronom possessiu

Lo nòstre masculin singular
* Las formas del pronon possessiu son las meteissas que las de l'adjectiu possessiu articulat.
       ex:Lo teu ostal es pus pichon que lo nòstre

### Variantas dialectalas

* nòste

### Traduccions

* anglés: our $^{(en)}$
* catalan: nostre $^{(ca)}$
* espanhòl: nuestro $^{(es)}$
* francés: notre $^{(fr)}$
* italian: nostro $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin norma, ecaire, règla.

### Prononciacion

/'nɔrmo̞/, /'nɔrmo̞/
* (provençau) /'nɔʀmo̞/, /'nɔʀmo̞/
* (vivaroaupenc) /'nɔʀma/, /'nɔʀma/

### Sillabas

nòr|ma

### Parents

normar

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| nòrma | nòrmas |
| ['nɔrmo̞] | ['nɔrmo̞s] |
nòrma femenin
* Règla de seguir; lei directritz
* tipe ; estandard.
* (Drech) Quin que siá tèxte legislatiu.

### Traduccions

| alemand: anglés: norm $^{(en)}$ arabi: catalan: norma $^{(ca)}$ chinés: chèc: espanhòl: norma $^{(es)}$ | francés: norme $^{(fr)}$ grèc: πρότυπο $^{(el)}$ italian: norma $^{(it)}$ neerlandés: portugués: norma $^{(pt)}$ polonés: rus: |
# Occitan
### Etimologia

Deu latin noster.

### Prononciacion

/ˈnɔste/
França (Bearn) - Gascon : escotar « nòste »

## Adjectiu possessiu

| | Singular | Plural |
| Masculin | nòste | nòstes |
| Femenin | nòsta | nòstas |
nòste (forma non articulada) masculin singular (gascon)
* Possessiu de la purmèra persona deu plurau

## Pronom possessiu

Lo nòste masculin singular

### Variantas dialectalas

* nòstre

### Traduccions

* anglés: our $^{(en)}$
* catalan: nostre $^{(ca)}$
* espanhòl: nuestro $^{(es)}$
* francés: notre $^{(fr)}$
* italian: nostro $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia

De nosilha amb lo sufix -ier.

### Prononciacion

/nɔziˈjej/, /nɔziˈjej/

### Sillabas

nò | si | lhier

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| nòsilhier | nòsilhiers |
| [nɔziˈjej] | [nɔziˈjej] |
nòsilhier masculin (lemosin)
* Aubre de la familha de betulaceae, Corylus avellana, que lo fruch es la nosilha.

### Variantas dialectalas

* avelanièr (lengadocian)
* vaissa
* averanèr (gascon)
* averanèra (gascon)
* averaèr (gascon)
* aulanèir (gascon)
* auraèr (gascon)
* averèr (gascon)
* averau (gascon)
* aulanier (bas lemosin)
* aulaniera (bas lemosin)
* nosilhier (naut lemosin)
* nosilhiera (naut lemosin)
* nòsilhiera (naut lemosin), (perigòrd)

### Traduccions

| alemand: Hasel $^{(de)}$ femenin, Haselnuss $^{(de)}$ femenin, Haselnussstrauch $^{(de)}$ masculin anglés: hazel $^{(en)}$ breton: kelvezenn $^{(br)}$, kraoñkelvezenn $^{(br)}$ | catalan: avellaner $^{(ca)}$ masculin esperanto: avelujo $^{(eo)}$ francés: noisetier $^{(ca)}$ masculin |
# Occitan
### Prononciacion

/nɔziˈjej/, /nɔziˈjej/

## Forma de nom comun

(lemosin) nòsilhiers masculin
* Plurau de nòsilhier.
# Occitan
### Etimologia

Del latin nota (« marca (facha sus un manuscrit o endacòm mai que se marcava al fèrre roge als fugitius), signe, indici, indicacion, inscripcion, etiqueta (plaçadas suls amfòrs), signes de pontuacion, condamnacion (venent del censor) » mas tanben « distinccion onorable ». Nota en latin ven del supin, notum del vèrb nosco (« aprene, conéisser »).

### Prononciacion

* /'nɔ.to̞/, /'nɔ.to̞/

### Sillabas

nò | ta (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| nòta | nòtas |
| ['nɔ.to̞] | ['nɔ.to̞s] |
nòta femenin
* Avertiment, explicacion, comentari, explicacion, reculhida endacòm e notada en marge d'un libre o sus un fuèlh de papièr.
** Nòtas de lectura.
* Evaluacion chifrada d'un trabalh d'escolan.
** Pèire obtenguèt una nòta de 12/20 e passèt al nivèl superior
* Factura que conten lo prètz de quicòm de fach o de crompat
* La nòta es de 25€ per servici rendut.
* Signe que representa un son musical ; son musical representat aital.
** Notas de musica : dò, re, mi, fa, sòl, la, si.

### Derivats

| notable notablament notar notacion anotar anotacion comnotar connotacion denotar | notari notarial / notariau notícia notòri notòriament notula |

### Traduccions
## Forma de vèrb

nòta

### Prononciacion

* /'nɔ.to̞/, /'nɔ.to̞/

### Sillabas

nò | ta (2)
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de notar
* Segonda persona del singular de l'indicatiu afirmatiu de notar
# Occitan
### Etimologia

Del francés nord, manlevat al anglés ancian norþ.

### Prononciacion

/nɔɾt/, /nɔɾt/
França (Bearn) : escotar « nòrd »

### Sillabas

nòrd (1)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| nòrd | nòrds |
| [nɔɾt] | [nɔɾts] |
nòrd masculin
* Punt de l'orizon que se tròba davant un observaire quora a l'orient a sa drecha.

### Traduccions

| alemand: Norden $^{(de)}$ anglés: north $^{(en)}$ catalan: nord $^{(ca)}$ masculin corean: 북 $^{(ko)}$ espanhòl: norte $^{(es)}$ masculin | francés: nord $^{(fr)}$ masculin galician: norte $^{(gl)}$ masculin italian: nord $^{(it)}$ neerlandés: noorden $^{(nl)}$ portugués: norte $^{(pt)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin nocere.

### Prononciacion

/ˈnɔze/, /ˈnɔze/ França (Bearn) : escotar « nòser »

### Sillabas

nò|ser

## Vèrb

nòser
* Causar de tòrt ; far damatge a quicòm o qualqu’un.

### Variantas dialectalas

* noire
* núser

### Parents

* nosiu
* nosença
* nosible

### Traduccions

| alemand: schaden $^{(de)}$ anglés: harm $^{(en)}$, damage $^{(en)}$, hinder $^{(en)}$ basc: catalan: perjudiciar $^{(ca)}$ | espanhòl: dañar $^{(es)}$, perjudicar $^{(es)}$ francés: nuire $^{(fr)}$ italian: nuocere $^{(it)}$ portugués: ferir $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De nosilha amb lo sufix -iera.

### Prononciacion

/nɔziˈjejro/, /nɔziˈjejro/

### Sillabas

nò | si | lhie | ra

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| nòsilhiera | nòsilhieras |
| [nɔziˈjejro] | [nɔziˈjejraː] |
nòsilhiera masculin (lemosin)
* Aubre de la familha de betulaceae, Corylus avellana, que lo fruch es la nosilha.

### Variantas dialectalas

* avelanièr (lengadocian)
* vaissa
* averanèr (gascon)
* averanèra (gascon)
* averaèr (gascon)
* aulanèir (gascon)
* auraèr (gascon)
* averèr (gascon)
* averau (gascon)
* aulanier (bas lemosin)
* aulaniera (bas lemosin)
* nosilhier (naut lemosin)
* nosilhiera (naut lemosin)
* nòsilhier (naut lemosin)

### Traduccions

| alemand: Hasel $^{(de)}$ femenin, Haselnuss $^{(de)}$ femenin, Haselnussstrauch $^{(de)}$ masculin anglés: hazel $^{(en)}$ breton: kelvezenn $^{(br)}$, kraoñkelvezenn $^{(br)}$ | catalan: avellaner $^{(ca)}$ masculin esperanto: avelujo $^{(eo)}$ francés: noisetier $^{(ca)}$ masculin |
# Hualapai
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

smadk
* Aurelha.
# Italian
## Forma de vèrb

smetterò
* Primièra persona al futur del vèrb smettere.
# Italian
## Forma de vèrb

smettevo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb smettere.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

slěbromaj
* Datiu-instrumental-locatiu dual de slěbro.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

slěbru
* Datiu singular de slěbro.
# Yavapai
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/səmaː/, /səmaː/

## Vèrb

smaa
* Dormir.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte tolkapaya.

### Referéncias

* Pamela Munro, 1990, Aspiration in Tolkapaya Yavapai, Proceedings of the 1990 Hokan-Penutian Languages Workshop, Occasional papers in linguistics, Volume 15, p. 154-162, Carbondale, Southern Illinois University, Department of Linguistics.
# Italian
## Forma de vèrb

smonterò
* Primièra persona al futur del vèrb smontare.
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés mejan smothe, vengut de l'anglés ancian smēþe.

### Prononciacion

[smuːð]
Reialme Unit (Londres) : escotar « smooth » Reialme Unit (Escòcia) : escotar « smooth » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « smooth » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « smooth »

### Sillabas

smooth (1)

## Adjectiu

smooth neutre

### Traduccions

* lis $^{(oc)}$, lisc $^{(oc)}$

## Vèrb

smooth neutre

### Traduccions

* alisar $^{(oc)}$
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

slěbrow
* Genitiu plural de slěbro.
* Genitiu dual de slěbro.
# Occitan
### Etimologia

Del bas latin chemicus, chimicus.

### Prononciacion

/kiˈmik/, /kiˈmik/
França (Bearn) : escotar « quimic »

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | quimic | quimics |
| Masculin | [kiˈmik] | [kiˈmits] |
| Femenin | quimica | quimicas |
| Femenin | [kiˈmiko] | [kiˈmikos] |
quimic masculin (gascon) (lengadocian) (provençau)
* Qu'es relatiu a la quimia.
* Qu'es produch amb de tecnicas de la quimia.

### Variantas dialectalas

* chimic (auvernhat), (lemosin), (vivaroalpenc)

### Traduccions

| alemand: chemisch $^{(de)}$ anglés: chemical $^{(en)}$ catalan: químic $^{(ca)}$ espanhòl: químico $^{(es)}$ | francés: chimique $^{(fr)}$ galician: químico $^{(es)}$ italian: chimico $^{(es)}$ portugués: químico $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Antonomàsia de Quimèra

### Prononciacion

/kim'ɛra/, /kim'ɛra/

### Sillabas

qui | mè | ra

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| quimèra | quimèras |
| [kim'ɛra] | [kim'ɛras] |
quimèra masculin o femenin
* (Mitologia) Figura imatginària representant un animal fabulós amb un bust de leon, un ventre de cabra e una coa de sèrp.
* (Per analogia) (Biologia) Individú que possedís dos genotipes diferents, venent de dos zigòts diferents o mai (que pòdon èsser d’espècias diferentas). Çò qu'es diferent d'un ibrid.
* (Per analogia) (Botanica) Organism empeutat compausat de teissuts de genotipes diferents.
* (Figurat)' Projècte van, impossible ; utopia.

### Sinonims

Projècte van
* utopia

### Parents

* Quimèra
* quimeric

### Traduccions

| anglés: Chimäre $^{(de)}$ anglés: chimera $^{(en)}$ basc: catalan: quimera $^{(ca)}$ espanhòl: quimera $^{(es)}$ | francés: chimère $^{(fr)}$ italian: chimera $^{(it)}$ latin: portugués: quimera $^{(pt)}$ romanés: |
# Occitan
### Prononciacion

/kimeˈɾiks/, /kimeˈɾiks/, procençau /kimeˈʀik/, /kimeˈʀik/

## Forma d'adjectiu

quimerics
* Masculin plural de quimeric.
# Occitan
### Prononciacion

/kiˈmits/, /kiˈmits/

## Forma d'adjectiu

quimics
* Masculin plural de quimic.
# Occitan
### Prononciacion

/kiˈmiko/, /kiˈmiko/
França (Bearn) : escotar « quimica »

## Forma d'adjectiu

quimica (gascon) (lengadocian) (provençau)
* Femenin singular de quimic.

### Variantas dialectalas

* chimica (auvernhat), (lemosin), (vivaroaupenc)
# Occitan
### Prononciacion

/kiˈmikos/, /kiˈmikos/

## Forma d'adjectiu

quimicas
* Femenin plural de quimic.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Adjectiu indefinit

quin que siá masculin

### Variantas dialectalas

* "variantas dialectalas "

### Traduccions

| anglés: any $^{(en)}$ catalan: | francés: n'importe quel $^{(fr)}$ italian: |

### Referéncias

* "vòstras referéncias"
# Occitan
### Prononciacion

/kimeˈɾiko̞s/, /kimeˈɾiko̞s/, procençau /kimeˈʀikə/, /kimeˈʀikə/

## Forma d'adjectiu

quimericas
* femenin plural de quimeric.
# Occitan
### Etimologia

Al sens etimologic sinonim de alquimia. Del latin chemia o chymia (« art de transformar los metals, alquimia »), manlèu del grèc medieval χημεία, khêmeia.

### Prononciacion

/ki'miɔs/, /ki'miɔs/

## Nom comun

quimias femenin
* Plural de quimia.
# Occitan
### Etimologia

Al sens etimologic sinonim de alquimia. Del latin chemia o chymia (« art de transformar los metals, alquimia »), manlèu del grèc medieval χημεία, khêmeia.

### Prononciacion

/ki'miɔ/, /ki'miɔ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| quimia | quimias |
| [ki'miɔ] | [ki'miɔs] |
quimia femenin
* (Quimia) Sciéncia qu'estudia la composicion e las reaccions de la matèria. La quimia es l’estudi de las transformacions de la matèria per oposicion a la fisica qu'es l’estudi dels estats de la matèria
* Estudi particular d’una molecula o d’un grop de moleculas.
** La quimia del sucre es fòrça interessanta

### Derivats

* quimic

### Traduccions

| afrikaans: alemand: Chemie $^{(de)}$ anglés: chemistry $^{(en)}$ arabi: كيمياء $^{(ar)}$ breton: bulgar: химия $^{(bu)}$ catalan: química $^{(ca)}$ corean: 화학 $^{(ko)}$ chèc: danés: kemi $^{(da)}$ espanhòl: química $^{(es)}$ esperanto: francés: chimie $^{(fr)}$ | indi: grèc: χημεία $^{(el)}$ naut sorab: italian: chimica $^{(it)}$ neerlandés: chemie) $^{(nl)}$ scheikunde $^{(nl)}$ ongrés: polonés: chemia $^{(pl)}$ portugués: química $^{(pt)}$ romanés: chimie $^{(ro)}$ rus: химия $^{(ru)}$ sicilian: suedés: ucraïnian: |
# Chickasaw
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ofiʔ/, /ofiʔ/

## Nom comun

ofi'
* Can.