OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

(Nom comun) Del bas latin sotem, sutem, d'un mot gallés compausat de succos « pòrc » e de tegos « tet ».

### Prononciacion

/sut/, /sut/
França (Bearn) : escotar « sot »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sot | sots |
| [sut] | [suts] |
sut femenin
* Estable per los pòrcs.
    Curar la sot.

### Sinonims

* porcariá
* porcatièra
* penh
* soda

### Variantas dialectalas

* porcatera (gascon)
* porcatèra (gascon)
* porcau (gascon)
* porchariá (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Schweinestall $^{(de)}$ masculin anglés: pigsty $^{(en)}$, pigpen $^{(en)}$ catalan: porcellera $^{(ca)}$ femenin | espanhòl: pocilga $^{(es)}$ femenin francés: porcherie $^{(fr)}$ femenin portugués: pocilga $^{(pt)}$ femenin |

## Preposicion

sot
* A un nivèl inferior a.
    Me soi assetat sot un arbre.

### Variantas dialectalas

* jos
* devath (gascon)
* sota (provençal)

### Traduccions

| alemand: unter $^{(de)}$ anglés: below $^{(en)}$ under $^{(en)}$ catalan: sota $^{(ca)}$, davall $^{(ca)}$ espanhòl: bajo $^{(es)}$, debajo de $^{(es)}$ | francés: sous $^{(fr)}$ italian: sotto $^{(it)}$ romanés: în aval $^{(ro)}$, jos de $^{(ro)}$, sub $^{(ro)}$ sicilian: sutta $^{(scn)}$, jusu $^{(scn)}$ |

### Referéncias

* Frederic Mistral, Lo Tresaur dau Felibritge en linha: .
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[suto'βɔsk]

### Sillabas

so | ta | bosc

## Nom comun

sotabòsc masculin
* Zòna situada a l'estagi inferior d'un bòsc.

### Traduccions

| anglés: undergrowth $^{(en)}$ catalan: sotabosc $^{(ca)}$ espanhòl: esperanto: finlandés: francés: sous-bois $^{(fr)}$ alemand: | ido: indonesian: italian: neerlandés: polonés: portugués: suedés: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

Del latin subtrahere, de sub (« sos ») e trahere (« tirar »).

### Prononciacion

* /su.ˈstraj.re/, /su.ˈstraj.re/ lengadocian
* /su.'stʀej.ʀe/, /su.'stʀej.ʀe/ provençau

## Vèrb

sostraire
* traire (tirar) quicòm de quicòm mai, panar / raubar
** Sostraguèt del dossièr las pèças mai importanta d'aquel afar.
** (Arimetica) Realizar una sostraccion.
*** L’aritmetica ensenha a addicionar, a sostraire, a multiplicar e a divisar.
* far escapar quicòm o qualqu'un(a), salvar de ; afranquir de.
** Se soustraire a la poténcia pairala.

### Referéncias

Joan de Cantalausa, Diccionari de Cantalausa, (en linha):

### Traduccions

| alemand: subtrahieren $^{(de)}$ anglés: (traire) to withdraw $^{(en)}$, (afranquir) to protect $^{(en)}$ basc: catalan: restar $^{(ca)}$, sostraure $^{(ca)}$, sostreure $^{(ca)}$ espanhòl: sustraer $^{(es)}$, restar $^{(es)}$ francés: soustraire $^{(fr)}$ | grèc: να αφαιρώ $^{(el)}$ italian: sottrarre $^{(it)}$ neerlandés: te aftrekken $^{(nl)}$ portugués: sostrair $^{(pt)}$ romanés: a ucraïnian: вычитать $^{(ru)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Deu latin sustinere.

### Prononciacion

/susˈteŋge/, /susˈteŋge/
França (Bearn) - Gascon : escotar « sosténguer »

## Vèrb

sosténguer (gascon)
* Portar, suportar, mantiéner una causa entà que non s'abaisha.
* Defénder una opinion, un punt de vista.
    ex: "...per l'onor deu país sosténguer e per sa dignitat manténguer..." (Pèir de Garròs, Epistòla au medish 1567.)

### Variantas dialectaus

* sostenir
* sosténer
* sostiéner

### Traduccions

| alemand : halten $^{(de)}$ (1), stützen $^{(de)}$ (1), abstützen $^{(de)}$ (1), verteidigen $^{(de)}$ (2) anglés : to support $^{(en)}$ | catalan : sostenir $^{(ca)}$ francés : soutenir $^{(fr)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin subtractio.

### Prononciacion

* /sus.trat'sju/, /sus.trat'sju/ lengadocian
* /sus.tʀa.'sjun/, /sus.tʀa.'sjun/ provençau

### Sillabas

sos | trac | cion (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| sostraccion | sostraccions |
| [sos.trat.'sju] | [sos.trat.'sjus] |
sostraccicon femenin
* Accion de sostraire, de se sostraire
** (Aritmetica) Accion de tirar de nombres los un dels autres.

### Parents

* sostraire

### Traduccions

| alemand: Subtraktion $^{(de)}$ anglés: substraction $^{(en)}$ catalan: sostració $^{(ca)}$ espanhòl: sustracción $^{(es)}$ | francés: soustraction $^{(fr)}$ italian: sottrazione $^{(it)}$ polonés: odejmowanie $^{(pl)}$ portugués: subtração $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

* /sus.trat'sjus/, /sus.trat'sjus/ (gascon) (lengadocian)
* /sus.tʀa.'sjuⁿ/, /sus.tʀa.'sjuⁿ/ (provençau)

## Forma de nom comun

sostraccicons femenin
* Plural de sostraccion.
# Occitan
### Etimologia

De sotar.

### Prononciacion

[su'tajre]

### Sillabas

so | tai | re (3)

## Nom comun

sotaire masculin
* Persona que sota.

### Traduccions

* alemand: Taucher $^{(de)}$
* anglés: diver $^{(en)}$
* catalan: bussejador $^{(ca)}$
* espanhòl: buceador $^{(es)}$
* francés: plongeur $^{(fr)}$
* portugués: mergulhador $^{(pt)}$
# Occitan
### Etimologia

Deu latin sustinere.

### Prononciacion

/susˈtjene/, /susˈtjene/
França (Bearn) - Gascon : escotar « sostiéner »

## Vèrb

sostiéner (gascon)
* Portar, suportar, mantiéner una causa entà que non s'abaisha.
    ex: Las colomnas sostienon lo bastiment
* Defénder una opinion, un punt de vista.

### Variantas dialectaus

* sostenir
* sosténer
* sosténguer

### Traduccions

| alemand : halten $^{(de)}$ (1), stützen $^{(de)}$ (1), abstützen $^{(de)}$ (1), verteidigen $^{(de)}$ (2) anglés : to support $^{(en)}$ | catalan : sostenir $^{(ca)}$ francés : soutenir $^{(fr)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin popular *subta del classic subter («dejós»)

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈsuto̞/, /ˈsuto̞/
    escotar « sota »
    provençau /ˈsutə/, /ˈsutə/

## Preposicion

sota (provençau)
* A un nivèu inferior a
** Me soi assetat sota l'arbre.

### Sinonims

* sot
* jos
* devath
* sotz
* sos

### Sinonims

* dessota

### Traduccions

| alemand: unter $^{(de)}$ anglés: below $^{(en)}$ under $^{(en)}$ catalan: sota $^{(ca)}$, davall $^{(ca)}$, jus $^{(ca)}$ (obsolet) espanhòl: bajo $^{(es)}$, debajo de $^{(es)}$ francés: sous $^{(fr)}$ | italian: sotto $^{(it)}$ portugués: abaixo de $^{(pt)}$, debaixo de $^{(pt)}$, por baixo de $^{(pt)}$, sob $^{(pt)}$ romanés: în aval $^{(ro)}$, jos de $^{(ro)}$, sub $^{(ro)}$ sicilian: sutta $^{(scn)}$, jusu $^{(scn)}$ xhosa: ngaphantsi $^{(xh)}$ |

## Nom comun 1

sota femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| sota | sotas |
| [ˈsuto̞] | [ˈsuto̞s] |
* (Marine) Recapte lotjat dins los ponts inferiors d’un naviri utilizat coma sèrva per las municions de guèrre, per los provesiments, etc.
* (per analogia, Aeronautica) Compartiment de la naveta espaciala que sèrva las cargas utilas (satellite artificial etc.).

### Traduccions

| alemand: Kammer $^{(de)}$ anglés: hold $^{(en)}$ basc: catalan: pallol $^{(ca)}$, panyol $^{(ca)}$, bodega $^{(ca)}$ (aeronautica) | espanhòl: bodega $^{(es)}$ francés: soute $^{(fr)}$ italian: stiva $^{(it)}$ portugués: porão $^{(pt)}$, compartimento de carga $^{(pt)}$ |

## Nom comun 2

sota femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| sota | sotas |
| [ˈsuto̞] | [ˈsuto̞s] |
* Cabús, cabussada

### Traduccions

| alemand: Kopfsprung $^{(de)}$ masculin anglés: dive $^{(en)}$ catalan: cabussó $^{(ca)}$ masculin, cabussada $^{(ca)}$ femenin espanhòl: chapuzón $^{(es)}$ masculin, zambullida $^{(es)}$ femenin | francés: plongeon $^{(fr)}$ masculin italian: tuffo $^{(it)}$ masculin portugués: mergulho $^{(pt)}$ masculin sicilian: accapuzzata $^{(scn)}$ femenin |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin popular *subta del classic subter («dejós»)

### Prononciacion

    oriental /ˈsotə/, /ˈsotə/, occidental /ˈsota/, /ˈsota/

## Preposicion

sota
* sota $^{(oc)}$

## Advèrbi

sota
* dessota

## Nom comun 1

sota masculin
Declinason :
| Singular | Plural |
| sota | sotos |
* Partida inferiora de quicós

## Nom comun 2

sota femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| sota | sotes |
* Cabussada
* (jòcs de cartas) Cadun dels vailets d'un jòc de cartas.
# Tetserret
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

timirt
* Coide.

#### Nòta

Lo mot es transcrich dins una ortografia lingüistica perque la lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Cécile Lux, 2011, Etude descriptive et comparative d’une langue menacée : le tetserret, langue berbère du Niger, Tèsa, Université de Lyon 2.
# Esperanto
### Etimologia

Bastit a partir del latin tĭmēre ("aver paur") amb lo sufix -o.

### Prononciacion

[ti'mo]
Païses Basses (Wijchen) : escotar « timo » França (Tolosa) : escotar « timo »

### Sillabas

ti | mo (2)

## Nom comun

timo, pl. timoj

### Traduccions

* paur $^{(oc)}$ femenin

# Italian
### Etimologia

Del latin d'origina grèga thymus.

### Prononciacion

['timo]

### Sillabas

ti | mo (2)

## Nom comun

timo masculin, pl. timi

### Traduccions

* frigola $^{(oc)}$ femenin
# Latin
## Forma de vèrb

timere
* Infinitiu de timeo.
# Occitan
### Etimologia

    Derivat de thymus

### Prononciacion

/tiˈmino̞/, /tiˈmino̞/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| timina | timinas |
| [tiˈmino̞] | [tiˈmino̞s] |
timina femenin
* (bioquimia) Basa azotada que s'encontra dins l’ADN e l’ARN, constituida d'un esquelèt de pirimidina amb dos groupaments cetonas e un gropament metil.

### Traduccions

| alemand: Thymin $^{(de)}$ anglés: thymine $^{(en)}$ basc: catalan: timina $^{(ca)}$ | espanhòl: timina $^{(ca)}$ francés: thymine $^{(fr)}$ italian: timina $^{(it)}$ portugués: timina $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin temo, temonis que ven timo, timonis en bas latin.

### Prononciacion

/tiˈmu/, /tiˈmu/

### Sillabas

ti|mon

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| timon | timons |
| [tiˈmu] | [tiˈmus] |
timon masculin
* Lata longa fixada a l'avanç d’una veitura, d’una carreta e que dels dos costats òm encarra las bèstias de tira.
* (marina) Pèrga longa estacada al governalh d’un naviri e que servís a lo pilotar.
** (marina, per extension) Lo quite governalh.

### Sinonims

d'un carri
* braç
governalh
* barra
* empenta

### Derivats

* timonièr / timonier / timonèr
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[tim'bul]

### Sillabas

tim | bol (2)

## Adjectiu

timbol masculin (femenin -a)
* caluc.

### Traduccions

| afrikaans: alemand: anglés: basc: catalan: tocat de l'ala $^{(ca)}$ espanhòl: finlandés: francés: indi: | indonesian: gaelic irlandés: italian: norvegian: ongrés: romanés: ucraïnian: |
# Ilocano
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

timel
* Piuse.
# Latin
### Prononciacion

[ˈti.me.oː]

## Vèrb

timeō, (infinitiu: timēre)
* crénher $^{(oc)}$,crentar $^{(oc)}$.
# Occitan
### Etimologia

    De timon

### Prononciacion

/timuˈnjɛ/, /timuˈnjɛ/

### Sillabas

ti|mo|nièr

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| timonièr | timonièrs |
| [timuˈnjɛ] | [timuˈnjɛs] |
timonièr (lengadocian) , masculin
* Cadun dels dos cavals encarrats al timon.
timonièr masculin, (femenin: timonièra)
* Òme qu'es plaçat a la barra o a quin que siá autre aparelh qu'agís sul governalh.

### Variantas dialectalas

* timonèr (gascon)
* timonier (provençau)

### Sinonims

* barrador / barraire / barrèr

### Traduccions

| alemand: Steuermann $^{(de)}$, Rudergänger $^{(de)}$ anglés: steersman $^{(en)}$, helmsman $^{(en)}$ basc: catalan: timoner $^{(ca)}$ | espanhòl: timonel $^{(es)}$, timonero $^{(es)}$ francés: timonier $^{(fr)}$ italian: timoniere $^{(it)}$ portugués: timoneiro $^{(pt)}$, homem leme $^{(pt)}$ |
# Mangghuer
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/t͡ʂwuɚˈkaj/, /t͡ʂwuɚˈkaj/

## Nom comun

zhuergai
* Còr.

### Referéncias

* Keith W. Slater, 2003, A Grammar of Mangghuer : A Mongolic language of China’s Qinghai-Gansu Sprachbund, London, New York, RoutledgeCurzon.
# Romanés
### Etimologia

Del latin dicere. A comparar amb lo meglenoromanés zițiri.

### Prononciacion

/ˈzit͡ʃe/, /ˈzit͡ʃe/
Romania (Craiova) : escotar « zice »

## Vèrb

a zice
* Dire.

### Sinonims

* spune

### Derivats

* contrazice

### Antonims

* tăcea
# Abenaqui de l'oèst
### Etimologia

Del proto-algonquian *siˑpoˑwi.

### Prononciacion

/sibo/, /sibo/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| zibo | ziboal |
zibo inanimat
* Ribièra.

### Referéncias

* Gordon M. Day, 1994, Western Abenaki Dictionary. Volume 1 : Abenaki - English, Mercury Series, Canadian Ethnology Service, Paper 128, Hull, Canadian Museum of Civilization.
# Neerlandés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de ziek ("malaut") e de wagen ("veitura").

### Prononciacion

['zikəʋaɣə(n)]

### Sillabas

zie | ken | wa | gen (4)

## Nom comun

ziekenwagen masculin, pl. ziekenwagens

### Traduccions

* ambulància $^{(oc)}$ femenin
# Neerlandés
### Etimologia

Mot compausat bastit a partir de zieken ("malauts") e de huis ("ostal"). Formacion comparabla a l'alemand Krankenhaus.

### Prononciacion

[zi:kǝnɦʌjs]?
Païses Basses (Wijchen) : escotar « ziekenhuis »

### Sillabas

zie | ken | huis (3)

## Nom comun

ziekenhuis neutre, pl. ziekenhuizen.

### Traduccions

* espital $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

* ziekenhuisje
# Kanza
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈʒud͡ʒe/, /ˈʒud͡ʒe/

## Vèrb

zhúje
* Roge.

### Referéncias

* Kanza Language Project, 2003, A Practical Kanza Vocabulary, Kaw City, Kaw Nation of Oklahoma.
# Romanés
### Etimologia

Creat a partir de zi ("jorn") en calcar l'italian diario ("jornal").

### Prononciacion

[zi'ar]

### Sillabas

zi | ar (2)

## Nom comun

ziar neutre, pl. ziare

### Traduccions

* jornal $^{(oc)}$ masculin
# Abenaqui de l'oèst
### Prononciacion

/siboal/, /siboal/

## Forma de nom comun

ziboal inanimat
* Plural de zibo.
# Meglenoromanés
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/zid/, /zid/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| zid | zidur |
| [zid] | [ˈzidur] |
zid neutre
* Mur.

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.
# Meglenoromanés
### Prononciacion

/ˈzidur/, /ˈzidur/

## Forma de nom comun

zidur neutre
* Plural de zid.

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.
# Occitan
### Etimologia

Dau latin subvenire.

### Prononciacion

/suveˈni/, /suveˈni/

## Vèrb

se sovenir vb. pronom. (lemosin)
* Se representar dins l'eime quauqua res de passat.

### Variantas dialectalas

* suvenir (naut lemosin)
* remembrar
* recordar

### Antonims

* oblidar
* obludar

### Traduccions

| anglés: to remember $^{(en)}$ bielorús: памятаць $^{(be)}$ catalan: recordar $^{(ca)}$ espanhòl: recordar $^{(es)}$, acordarse $^{(es)}$ francés: se rappeler $^{(fr)}$ | italian: ricordarsi $^{(it)}$ romanés: a aminti $^{(ro)}$ sicilian: arricurdàrisi $^{(scn)}$ ucraïnian: пам'ятати $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    latin subinde « just après, de temps en temps, sovent ».

### Prononciacion

/su'βent/, /su'βent/, provençau /su'vent/, /su'vent/ França (Bearn) : escotar « sovent »

### Sillabas

so|vent

## Advèrbi

sovent
* Frequentament ; mantun còp.

### Sinonims

* frequentament

### Traduccions

| alemand: oft $^{(de)}$ anglés: often $^{(en)}$ basc: maiz $^{(eu)}$, askotan $^{(eu)}$ catalan: sovint $^{(ca)}$ | espanhòl: a menudo $^{(es)}$, frecuentemente $^{(es)}$, seguido $^{(es)}$ francés: souvent $^{(fr)}$ italian: spesso $^{(it)}$ portugués: frequentemente $^{(pt)}$, muitas vezes $^{(pt)}$ |

## Adjectiu

sovent (demora pas qu'al femenin plural)
** Soventas fes: plan sovent
# Zhaba
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

so³³so⁵⁵
* Lutz.

### Referéncias

* Huang Bufan (editor), Xu Shouchun, Chen Jiaying, Wan Huiyin, 1992, A Tibeto-Burman Lexicon, Pekin, Pressas de l'Universitat centrala de las Minoritats.
# Seba bet gurage
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

sox (chaha)
* Espina.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Wolf Leslau, 1979, Etymological dictionary of Gurage, Wiesbaden, O. Harrassowitz.
# Bench
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

sov
* Aiga.
* Ribièra.

### Referéncias

* Anonim, s. d., English - Benc non - Amharic School Dictionary'.
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés ancian sāwan.

### Prononciacion

['səʊ]

### Sillabas

sow (1)

## Vèrb

to sow

### Traduccions

* semenar $^{(oc)}$

### Derivats

* sower
* sowing
# Baure
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

sowon
* Pluèja.

### Referéncias

* Shi vikarow to vekori, The Baure Documentation Project
# Chitimacha
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

sowˀakta
* Ongla d'artelh.

### Referéncias

* Morris Swadesh, 1946, Phonological Formulas for Atakapa-Chitimacha, International Journal of American Linguistics XII:3, p. 113-132.
# Occitan
### Etimologia

De Soïssa.

### Prononciacion

/swˈis/, /swˈis/

### Sillabas

so|ís

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | soís | soïsses |
| Masculin | [swˈis] | [swˈises] |
| Femenin | soïssa | soïssas |
| Femenin | [swˈiso̞] | [swˈiso̞s] |
soís
* (geografia) Relatiu a la Soïssa o a sos abitants.

### Sinonims

* elvetic

### Traduccions

| alemand: schweizerisch $^{(de)}$ anglés: Swiss $^{(en)}$ basc: suitzar $^{(eu)}$ catalan: suís $^{(ca)}$ espanhòl: suizo $^{(es)}$ | francés: suisse $^{(fr)}$ friolan: italian: svizzero $^{(it)}$ piemontés: portugués: suíço $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| soís | soïsses |
| [swˈis] | [swˈises] |
soís masculin
* Domestic qu'assegura la garda de la pòrta d’un ostal ; portièr.
* (religion) Aquel qu'assegura la polícia d’una glèisa.
* Garda d'unas institucions, dins unes païses.
# Francés
### Etimologia

Del latin setōsus.

### Prononciacion

[swa'jø]
Soïssa (Canton de Valés) : escotar « soyeux » França (Vòges) : escotar « soyeux »

### Sillabas

so | yeux (2)

## Adjectiu

soyeux masculin, pl. soyeux

### Traduccions

* sedós $^{(oc)}$
# Tiwa del sud
### Etimologia

    Del proto-kiowa-tanoan *tʼV₂.

### Prononciacion
## Nom comun

tʼa
* Antilòp d'America (Antilocapra americana).

#### Nòta

Forma del dialècte d'Isleta. Las lengas pueblos de la familha kiowa-tanoana son generalement pas escrichas. La transcripcion est aquela utilizada per los specialistas de las lengas amerindianas.

### Referéncias

* Jane H. Hill, 2008, Northern Uto-Aztecan and Kiowa-Tanoan: Evidence of Contact between the Proto-Languages, International Journal of American Linguistics, Vol. 74, No. 2, p. 155-188.
# Tewa
### Etimologia

    Del proto-kiowa-tanoan *tʼV₂.

### Prononciacion
## Nom comun

tʼòn
* Antilòp d'America (Antilocapra americana).

#### Nòta

Las lengas pueblos de la familha kiowa-tanoana son generalament pas escrichas. La transcripcion es aquela utilizada per los specialistas de las lengas amerindianas.

### Referéncias

* Jane H. Hill, 2008, Northern Uto-Aztecan and Kiowa-Tanoan: Evidence of Contact between the Proto-Languages, International Journal of American Linguistics, Vol. 74, No. 2, p. 155-188.
# Gurene
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tʋ'a
* Baobab.

### Referéncias

* Idda Niggli, Urs Niggli, 2007, De la phonologie à l'orthographe : le ninkare du Burkina Faso, Ouagadougou, SIL.
# Salish de Puget
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tʼáqa (skagit) (snohomish) (suquamish)
* Salal (Gaultheria shallon).

### Referéncias

* Dawn Bates, Thom Hess, Vi Hilbert, 1994, Lushootseed Dictionary, Seattle, University of Washington Press.
# Jemez
### Etimologia

    Del proto-kiowa-tanoan *tʼV₂.

### Prononciacion
## Nom comun

tʼâpē
* Antilòp d'America (Antilocapra americana).

#### Nòta

Las lengas pueblos de la familha kiowa-tanoana son generalement pas escrichas. La transcripcion est aquela utilizada per los specialistas de las lengas amerindianas.

### Referéncias

* Jane H. Hill, 2008, Northern Uto-Aztecan and Kiowa-Tanoan: Evidence of Contact between the Proto-Languages, International Journal of American Linguistics, Vol. 74, No. 2, p. 155-188.
# Tiwa del nòrd
### Etimologia

    Del proto-kiowa-tanoan *tʼV₂.

### Prononciacion
## Nom comun

tʼó
* Antilòp d'America (Antilocapra americana).

#### Nòta

Forma del dialècte de Taos. Las lengas pueblos de la familha kiowa-tanoana son generalement pas escrichas. La transcripcion est aquela utilizada per los specialistas de las lengas amerindianas.

### Referéncias

* Jane H. Hill, 2008, Northern Uto-Aztecan and Kiowa-Tanoan: Evidence of Contact between the Proto-Languages, International Journal of American Linguistics, Vol. 74, No. 2, p. 155-188.
# Comanche
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

tʉrʉbinitʉ plural
* Interrogar qualqu'un, questionar qualqu'un.

### Referéncias

* Lila Wistrand-Robinson, James Armagost, 1990, Comanche Dictionary and Grammar, Dallas, Summer Institute of Linguistics.
# Zhaba
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tʌ¹³
* Aiga.
* Ribièra.

### Referéncias

* Huang Bufan (editor), Xu Shouchun, Chen Jiaying, Wan Huiyin, 1992, A Tibeto-Burman Lexicon, Pekin, Pressas de l'Universitat centrala de las Minoritats.
# Thompson
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tʼáqeʔ
* Salal (Gaultheria shallon).

### Referéncias

* Andrea Laforet, Nancy J. Turner, Annie York, 1993, Traditionnal Food of the Fraser Canyon Nłeʔképmx, American Indian Linguistics and Ethnography in Honor of Laurence C. Thompson, p. 191-214, Missoula, University of Montana Occasional Papers in Linguistics N°10.
# Salish de Montana
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

t̓lt̓el̓we
* Ratapenada.

#### Nòta

Forma del dialècte selish e pend d'oreille.

### Referéncias

* The Seliš and Qlispé Language Project, 2012, Snʔawʔawtn 2 : A Beginning Course in Salish and Pend d'Oreille, Book 2.
# Italian
### Etimologia

Bastit a partir de storico -a.

### Prononciacion

[stɔrika'mente]

### Sillabas

sto | ri | ca | men | te (5)

## Advèrbi

storicamente

### Traduccions

* istoricament $^{(oc)}$

### Parents

* storia
* storico
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés mejan stork, vengut de l'anglés ancian storc, from Proto-Germanic *sturkaz, from protoindoeuropèu ipotetic *str̥gos. Parent de l'alemand Storch, de l'islandés storkur o del leton stārķis.

### Prononciacion

['stɔ:k] (UK) e ['stɔɹk] (US)

### Sillabas

stork (1)

## Nom comun

stork neutre

### Traduccions

* cigonha $^{(oc)}$ femenin
# Anglés
## Locucion verbala

stop dead
* s'arestar subtament
* exemples:
    Mr. Dursley stopped dead. Fear flooded him.
       En Dursley que s'estanguè, paralisat. La paur que'u se gahè.

### Referéncias

* ↑ J. K. Rowling, Harry Potter and the Sorcerer's Stone, 1997, ed. 1998, Scholastic Press, Nòva York, ISBN 0-590-35340-3, cap. 1, p. 4
* ↑ Karina Richard Bòrdanava (trad.), Harry Potter e la pèira filosofau, 2009, per noste, Ortès, ISBN 978-2-86866-069-5, p. 7
# Anglés
### Etimologia

Mot compausat del vèrb to stop ("arrestar, aturar") e de watch ("mòstra").

### Prononciacion

['stɒpwɒtʃ] (UK) e [ˈstɑpwɒtʃ] (US)
Reialme Unit (Southern England) : escotar « stopwatch » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « stopwatch »

### Sillabas

stop | watch (2)

## Nom comun

stopwatch, pl. stopwatches

### Traduccions

* Esp. cronomètre $^{(oc)}$ masculin
# Italian
### Etimologia

Bastit a partir de storia.

### Prononciacion

['stɔriko] escotar « storico »

### Sillabas

sto | ri | co (3)

## Adjectiu

storico masculin, pl. storici

### Traduccions

* istoric $^{(oc)}$

### Derivats

* storicamente

### Parents

* storia
# Romanch
### Prononciacion
## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | sto | stos |
| Femenin | steda | stedas |
stos
* Participi passat masculin plural de esser.