OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Esperanto
### Etimologia

A partir del latin sale amb lo sufix verbal -i.

### Prononciacion

['sali]
Païses Basses (Wijchen) : escotar « sali » França (Tolosa) : escotar « sali »

### Sillabas

sa | li (2)

## Vèrb

sali

### Traduccions

* salar $^{(oc)}$

### Derivats

* salo
# Occitan
### Etimologia

    De salhir

### Prononciacion

/saˈʎen/, /saˈʎen/, provençau /saˈjẽⁿ/, /saˈjẽⁿ/ França (Bearn) : escotar « salhent »

### Sillabas

sa|lhent

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | salhent | salhents |
| Masculin | [saˈʎen] | [saˈʎens] |
| Femenin | salhenta | salhentas |
| Femenin | [saˈʎento̞] | [saˈʎento̞s] |
salhent
* Que fa salhida
* (Geometria, Matematicas) Qualifica un angle mai pichon qu’un angle plan.

### Sinonims

* agut
* ponchut
* sortent

### Parents

* salhir
* salhida

### Traduccions
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| salhent | salhents |
| [saˈʎen] | [saˈʎens] |
salhent masculin
* Partida salhenta de quicòm
** (particular) Partida salhenta d’una fortificacion.
** (militar) Avançada d’una linha de front dins lo territòri ocupar pel las fòrças opausantas.
# Occitan
### Prononciacion

/saˈʎens/, /saˈʎens/, provençau /saˈjẽⁿs/, /saˈjẽⁿs/

## Forma d'adjectiu

salhents
* Masculin plural de salhent

## Forma de nom comun

salhents
* plural de salhent
# Occitan
### Etimologia

De latin salīre « sautar ».

### Prononciacion

[sa'ʎi]

### Sillabas

sa | lhir (2)

## Vèrb

salhir
* Sortir, se mostrar.
* Far salhida.
* Gisclar (per un liquid).

### Variantas dialectalas

* salir

### Derivats

* salhent
* salhit

### Traduccions

| anglés: to be salient $^{(en)}$, to be prominent $^{(en)}$, to rise $^{(en)}$ espanhòl: salir $^{(es)}$ finlandés: francés: être saillant $^{(fr)}$, être proéminent $^{(fr)}$, sortir $^{(fr)}$ indi : | indonesian: gaelic irlandés : italian: spuntare $^{(it)}$ sicilian: spuntari $^{(scn)}$ ucraïnian: |
# Italian
### Etimologia

    Deu latin salix.

### Prononciacion

/ˈsa.li.tʃe/, /ˈsa.li.tʃe/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| salice | salici |
| [ˈsa.li.tʃe] | [ˈsa.li.tʃi] |
salice masculin

### Traduccions

* Sauce.

### Sinonims

* salce (litterari)
* salcio (popular)

### Referéncias

* AA.VV., Vocabolario Treccani edizione online su treccani.it, Istituto dell'Enciclopedia Italiana : https://www.treccani.it/vocabolario/tag/salice/
# Occitan
### Etimologia

    Del latin salire « sautar »

### Prononciacion

    lengadocian /saˈʎa/, /saˈʎa/
    provençau /saˈja/, /saˈja/

### Sillabas

sa|lhar

## Vèrb

salhar (lengadocian) , (provençau)
* Tirar una còrda o un filat.
* (especialament) Tirar una nau lo long d'un camin de tira.

### Sinonims

Tirar una còrda o un filat
* auçar
* issar
* levar
salhar un naviri
* halar
* tirar
* tonejar

### Traduccions

| alemand: treideln $^{(de)}$, schleppen $^{(de)}$, hissen $^{(de)}$ anglés: tow $^{(en)}$, pull up $^{(en)}$ basc: catalan: sallar $^{(ca)}$, sirgar $^{(ca)}$, cordejar $^{(ca)}$, hissar $^{(ca)}$ | espanhòl: sallar $^{(es)}$, sirgar $^{(es)}$, halar $^{(es)}$, izar $^{(es)}$ francés: haler $^{(fr)}$, hisser $^{(fr)}$ italian: tirare $^{(it)}$, issare $^{(it)}$, alzare $^{(it)}$ portugués: sirgar $^{(pt)}$, içar $^{(it)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/saˈʎento̞s/, /saˈʎento̞s/, provençau /saˈjẽⁿto̞s/, /saˈjẽⁿto̞s/

## Forma d'adjectiu

salhentas
* femenin plural de salhent
# Occitan
### Prononciacion

/saˈʎento̞/, /saˈʎento̞/, provençau /saˈjẽⁿto̞/, /saˈjẽⁿto̞/

## Forma d'adjectiu

salhenta
* femenin singular de salhent
# Occitan
### Etimologia

    De salhir

### Prononciacion

/saˈʎiðo̞/, /saˈʎiðo̞/, provençau /saˈʎido̞/, /saˈʎido̞/

### Sillabas

sa|lhi|da

## Adjectiu

Declinason :
| Singular | Plural |
| salhida | salhidas |
| [saˈʎiðo̞] | [saˈʎiðo̞s] |
salhida
* Salhent
* Sortida, passatge per ont sortir.

### Parents

* salhir
# Occitan
### Prononciacion

/saˈʎiðo̞s/, /saˈʎiðo̞s/, provençau /saˈʎido̞s/, /saˈʎido̞s/

## Forma d'adjectiu

Salhida
* Plural de salhida
# Occitan
### Prononciacion

/suɾˈnjɛɾos/, /suɾˈnjɛɾos/

## Forma de nom comun

sornièras femenin
* Plural de sornièra.
# Occitan
### Prononciacion

/suɾˈnyɾos/, /suɾˈnyɾos/

## Forma de nom comun

sornuras femenin
* Plural de sornura.
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

sornjo neutre
* Pichon del cabròl.

### Mots aparentats

* sorna
* sornik

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Istriòt
### Etimologia

Del latin soror.

### Prononciacion

/ˈɕoro/, /ˈɕoro/, /ˈʃoro/, /ˈʃoro/

## Nom comun

soro femenin
* Sòrre.

### Variantas dialectalas

* suriela
* surura
* suro

#### Nòta

Forma dels dialèctes de Gallesano, Dignano.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.
# Modo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

soromo
* Aissèla.
# Occitan
### Etimologia

Del latin sabŭrra.

### Prononciacion

/ˈsuro/, /ˈsuro/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sorra | sorras |
| [ˈsuro] | [ˈsuros] |
sorra femenin
* Fanga mòla mesclada de sabla.
* Sabla.
* Sacs de sabla utilizats coma lèst.

### Derivats

* ensorrar

### Traduccions

| abenaqui de l'oèst: nagako $^{(abe)}$ inanimat alemand: Sand $^{(de)}$ masculin anglés: sand $^{(en)}$ catalan: sorra $^{(ca)}$ espanhòl: arena $^{(es)}$ femenin esperanto: sablo $^{(eo)}$ francés: sable $^{(fr)}$ masculin istriòt: sabion $^{(ist)}$ masculin, sabia $^{(ist)}$ femenin | italian: sabbia $^{(it)}$ femenin, rena $^{(it)}$ femenin neerlandés: zand $^{(nl)}$ ngan'gi: menyirr $^{(nam)}$ ongrés: homok $^{(hu)}$ polonés: piasek $^{(pl)}$ portugués: areia $^{(pt)}$ femenin romanés: nisip $^{(ro)}$ neutre turc: kum $^{(tr)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin sabŭrra.

### Prononciacion

/ˈsorə/, /ˈsorə/ (oriental), /ˈsora/, /ˈsora/ (occidental)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sorra | sorres |
| [ˈsorə] | [ˈsorəs] |
sorra femenin
* Sabla.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈsuros/, /ˈsuros/

## Forma de nom comun

sorras femenin
* Plural de sorra.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/suɾˈnyɾo/, /suɾˈnyɾo/

### Sillabas

sor | nu | ra

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| sornura | sornuras |
| [suɾˈnyɾo] | [suɾˈnyɾos] |
sornura femenin
* Abséncia de lutz.

### Sinonims

* escurina
* escuresina
* escuritat
* foscor
* sornièra

### Traduccions

| alemand: Dunkelheit $^{(de)}$ femenin, Finsternis $^{(de)}$ neutre anglés: darkness $^{(en)}$ catalan: foscor $^{(ca)}$ femenin espanhòl: oscuridad $^{(es)}$ femenin francés: obscurité $^{(fr)}$ femenin | italian: oscurità $^{(it)}$ femenin naut sorab: ćěmnosć $^{(hsb)}$ femenin, ćěmnota $^{(hsb)}$ femenin polonés: ciemność $^{(pl)}$ femenin portugués: escuridão $^{(pt)}$ femenin sicilian: scuru $^{(scn)}$ masculin |
# Ladin
### Etimologia

Del latin vulgar *soliculus.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sorogle | sorogli |
sorogle masculin
* Solelh.

### Variantas dialectalas

* sorëdl (Val Badia)
* soreie (fassan)
* surëdl (Val Gardena)
* soróio (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte de Fodom.

### Referéncias

* Banca lessicala ladina
# Catalan
### Etimologia
### Prononciacion

[su'roʎ] (oriental), [so'roʎ] (occidental)
Espanha (Manresa) : escotar « soroll »

### Sillabas

so | roll (2)

## Nom comun

soroll masculin

### Traduccions

* bruch $^{(oc)}$
# Espanhòl
## Forma de vèrb

saló
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb salar.
# Catalan
### Etimologia

De samarra .

### Prononciacion

[səmə'rɛtə] (oriental), [sama'reta] (valencian)
Espanha (Barcelona) : escotar « samarreta »

### Sillabas

sa | mar | re | ta (4)

## Nom comun

samarreta femenin

### Traduccions

* camison $^{(oc)}$, camiseta $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/saˈlɛts/, /saˈlɛts/

## Forma de vèrb

salèts (gascon)
* Dusau persona deu plurau au preterit de salar.
# Bench
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

samin
* Sabon.

### Referéncias

* Anonim, s. d., English - Benc non - Amharic School Dictionary.
# Italian
## Forma de vèrb

salò
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb salare.
# Kendayan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Numeral

sambilan
* Nòu.

#### Nòta

Forma del dialèct salako de Sarawak.

### Referéncias

* K.A. Adelaar, 1992, The relevance of Salako for Proto-Malayic and for Old Malay epigraphy, Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde, 148:3, p. 381-408.
# Seba bet gurage
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

sambʷa (gumer)
* Palmon.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Sascha Völlmin, 2012, Towards a Grammar of Gumer - Phonology and Morphology of a Western Gurage Variety, Tèsa, Zuric.
# Gaelic escocés
### Etimologia

De l'irlandés ancian samrad.

### Prononciacion

/ˈsauɾəɣ/, /ˈsauɾəɣ/

## Nom comun

samhradh masculin, plural : samhraidhean
* Estiu.

# Gaelic irlandés
### Etimologia

De l'irlandés ancian samrad.

### Prononciacion

/ˈsˠəuɾˠə/, /ˈsˠəuɾˠə/ (Munster, Galway), /ˈsˠəuɾˠuː/, /ˈsˠəuɾˠuː/ (Mayo), /ˈsˠəuɾˠu/, /ˈsˠəuɾˠu/ (Ulster)
Republica d'Irlanda (Irlanda) : escotar « samhradh »

## Nom comun

samhradh masculin, plural : samhraidhean
* Estiu.
# Polonés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de sam ("solet") e de chód ("anar").

### Prononciacion

[sa'mɔxut]
Polonha (Varsòvia) : escotar « samochód » Polonha (Bytom) : escotar « samochód »

### Sillabas

sa | mo | chód (3)

## Nom comun

samochód masculin, pl samochody

### Traduccions

* veitura $^{(oc)}$ femenin
# Occitan
### Etimologia

    (nom masculin) Del latin thema de grèc ancian θέμα, théma, de τίθημι tithemi (« plaçar »).
    (nom femenin) basat sul latin temere.

### Prononciacion

lengadocian /ˈtɛmo̞/, /ˈtɛmo̞/, provençau /ˈtɛmə/, /ˈtɛmə/
    França (Bearn) : escotar « tèma »

### Sillabas

tè|ma

## Nom comun 1

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| tèma | tèmas |
| [ˈtɛmo̞] | [ˈtɛmo̞s] |
tèma masculin
* (literari) Sujet, matèria o proposicion qu'òm entrepren de provar o d’instruire.
* (musica) frasa musicala que servís de subjècte a una composicion.
* (linguistica) Element d’un enonciat qu'es reputat conegut pel participants a la comunicacion, plaçat o marcat especialament di's la frasa dins unas lengas.
* (linguistica) Traduccion de la lenga mairala cap a una estrangièra.
** Leiçon de tèma grèc, latin, anglés.
* (istòria) Còrs d’armada de l’empèri bizantin.
** Lo tèma de Macedònia.
* (istòria) Dins li Bas-Empèri, circonscripcion administrativa.
* (astrologia) Posicion ont s'encontran los astres, al respècte del lòc e del moment de la naissença de qualqu’un, que se'n conjonctura l'oroscòp.

### Traduccions
## Nom comun 2

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| tèma | tèmas |
| [ˈtɛmo̞] | [ˈtɛmo̞s] |
tèma femenin
* fantasiá, tissa
* enveja, panta.

### Traduccions

| alemand: anglés: basc: catalan: | espanhòl: francés: italian: portugués: |
# Occitan
### Etimologia

Deu latin tepĭdus.

### Prononciacion

/ˈtɛβe/, /ˈtɛβe/

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | tèbe | tèbes |
| Masculin | [ˈtɛβe] | [ˈtɛβes] |
| Femenin | tèba | tèbas |
| Femenin | [ˈtɛβo] | [ˈtɛβos] |
tèbe masculin (gascon)
* Moderadament caud, ni freg, ni caud.

### Variantas dialectalas

* tebés
* tèbi (gascon)
* tedde (lemosin)

### Traduccions

| alemand: lauwarm $^{(de)}$ anglés: lukewarm $^{(en)}$, tepid $^{(en)}$ catalan: tebi $^{(ca)}$ espanhòl: tibio $^{(es)}$ francés: tiède $^{(fr)}$ | italian: tiepido $^{(it)}$ neerlandés: lauw $^{(nl)}$ romanch: tevi $^{(rm)}$ sicilian: tèpidu $^{(scn)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈtɛβes/, /ˈtɛβes/

## Forma d'adjectiu

tèbes (gascon)
* Masculin plurau de tèbe.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈtɛβis/, /ˈtɛβis/

## Forma d'adjectiu

tèbis (gascon)
* Masculin plurau de tèbi.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈtɛβjo/, /ˈtɛβjo/

## Forma d'adjectiu

tèbia (gascon)
* Feminin singular de tèbi.
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de tècnic -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[tɛknikə'men] (oriental), [tɛknika'ment] (occidental)

### Sillabas

tèc | ni | ca | ment (4)

## Advèrbi

tècnicament

### Traduccions

* tecnicament $^{(oc)}$

### Parents

* tècnic -a
# Occitan
### Prononciacion

/ˈtɛβo/, /ˈtɛβo/

## Forma d'adjectiu

tèba (gascon)
* Feminin singular de tèbe.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈtɛβos/, /ˈtɛβos/

## Forma d'adjectiu

tèbas (gascon)
* Feminin plurau de tèbe.
# Occitan
### Etimologia

Deu latin tepĭdus.

### Prononciacion

/ˈtɛβi/, /ˈtɛβi/

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | tèbi | tèbis |
| Masculin | [ˈtɛβi] | [ˈtɛβis] |
| Femenin | tèbia | tèbias |
| Femenin | [ˈtɛβjo] | [ˈtɛβjos] |
tèbi masculin (gascon)
* Moderadament caud, ni freg, ni caud.

### Variantas dialectalas

* tebés
* tèbe (gascon)
* tedde (lemosin)

### Traduccions

| alemand: lauwarm $^{(de)}$ anglés: lukewarm $^{(en)}$, tepid $^{(en)}$ catalan: tebi $^{(ca)}$ espanhòl: tibio $^{(es)}$ francés: tiède $^{(fr)}$ | italian: tiepido $^{(it)}$ neerlandés: lauw $^{(nl)}$ romanch: tevi $^{(rm)}$ sicilian: tèpidu $^{(scn)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈtɛβjos/, /ˈtɛβjos/

## Forma d'adjectiu

tèbias (gascon)
* Feminin plurau de tèbi.
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

schlofn
* Dormir.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Romanch
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

schmancher (puter)
* Oblidar.
# Anglés
### Etimologia

Mot compausat de scholar e del sufix -ship.

### Prononciacion

['skɑːlɚʃɪp]
escotar « scholarship »

### Sillabas

scho | lar | ship (3)

## Nom comun

scholarship neutre

### Traduccions

* borsa $^{(oc)}$ femenin

### Parents

* scholar
* school
# Neerlandés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de schoon ("polit") e de vader ("paire"). Formacion comparabla al francés beau-père.

### Prononciacion

['sxomvadər]

### Sillabas

schoon | va | der (3)

## Nom comun

schoonvader masculin, pl. schoonmvaders

### Traduccions

* sògre $^{(oc)}$

### Antonims

* schoonmoeder
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés ancian scōl, pres del latin schŏla.

### Prononciacion

['sku:l]
Reialme Unit (Londres) : escotar « school » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « school » Estats Units d'America (Southeastern United States) : escotar « school »

### Sillabas

school (1)

## Nom comun

school neutre

### Traduccions

* escòla $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* scholar
* scholarly
* scholarship
* scholastic
* schoolie
* schooling
# Neerlandés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de schoon ("polit") e de dochter ("filha"). Formacion comparabla al francés belle-fille.

### Prononciacion

['sxondɔxtər]

### Sillabas

schoon | doch | ter (3)

## Nom comun

schoondochter femenin, pl. schoondochters

### Traduccions

* nòra $^{(oc)}$

### Antonims

* schoonzoon
# Anglés
### Etimologia

Del vièlh anglés scolere, que ven del latin scholāris, que donèt schola (escòla).

### Prononciacion

['skɑːlɚ]
Reialme Unit (Southern England) : escotar « scholar »

### Sillabas

scho | lar (2)

## Nom comun

scholar neutre

### Traduccions

* universitari $^{(oc)}$
* saberut $^{(oc)}$
* borsièr $^{(oc)}$

### Parents

* scholarship
* school
# Romanch
### Etimologia

Del latin genuculum.

### Prononciacion
## Nom comun

schnuogl masculin (puter) (vallader)
* Genolh.

### Variantas dialectalas

* schanugl (surmiran), (sursilvan), (sutsilvan)
# Neerlandés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de schoon ("polit") e de moeder ("maire"). Formacion comparabla al francés belle-mère.

### Prononciacion

['sxonmudər]

### Sillabas

schoon | moe | der (3)

## Nom comun

schoonmoeder femenin, pl. schoonmoeders

### Traduccions

* sògra $^{(oc)}$

### Antonims

* schoonvader
# Romanés
### Etimologia

Manlevat al turc tütün ("tabat"). Parent de l'ucraïnian, rus e bulgar тютюн e del polonés tytoń o tytuń.

### Prononciacion

['tutun]?
escotar « tutun »

### Sillabas

tu | tun (2)

## Nom comun

tutun masculin

### Traduccions

* tabat $^{(oc)}$

### Derivats

| tutunărie tutunărit tutungerie tutungioaică tutungereasă | tutungiu tutuni tutunire tutunit tutuniu |
# Tubatulabal
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/tuːguːkwɨt/, /tuːguːkwɨt/

## Nom comun

tuuguukwüt
* Puma.

### Referéncias

* Charles F. Voegelin, 1958, Working Dictionary of Tübatulabal, International Journal of American Linguistics 24:3, p. 221–228.
# Volapük
### Etimologia

Creat a partir del francés trouver ("trobar") amb lo sufix verbal -ön.

### Prononciacion

[tu'vøn]

### Sillabas

tu | vön (2)

## Vèrb

tuvön

### Traduccions

* trobar $^{(oc)}$
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tuturreri masculin
* Ratapenada.

### Variantas dialectalas

* tzutzurreddu (sard comun)
* thuthurreri (Orgosolo)
* alebedde (Villagrande Strisaili)
* alibedde

#### Nòta

Forma del dialècte de Nuoro.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Tubatulabal
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/tuːgit/, /tuːgit/

## Nom comun

tuugit
* Nuèch.

### Referéncias

* Charles F. Voegelin, 1958, Working Dictionary of Tübatulabal, International Journal of American Linguistics 24:3, p. 221–228.
# Ayapathu
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tuulka (dialècte yityingka)
* Grua brolga.

### Referéncias

* Jean-Christophe Verstraete, Bruce Rigsby, 2015, A Grammar and Lexicon of Yintyingka, Pacific Linguistics 648, Berlin, Mouton de Gruyter.
# Comanche
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tuupʉ
* Aiga dins un contenent qu'òm pòrta.

### Referéncias

* Lila Wistrand-Robinson, James Armagost, 1990, Comanche Dictionary and Grammar, Dallas, Summer Institute of Linguistics.
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian, gascon /ty'tɛlo̞s/, /ty'tɛlo̞s/, provençau /ty'tɛlə/, /ty'tɛlə/

### Sillabas

tu|tè|las

## Forma de nom comun

tutèlas
* plural de tutèla.

## Forma de vèrb

tutèlas
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de tutelar
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

AFI://
França (Bearn) : escotar « tuvièra »

## Nom comun

tuvièra femenin
* Tec. Dobertura tubulara per ont dintra l'aire insuflat dins un forn o una farga per alimentar la combustion.
* Aero. Part posteriora d'un motor de reaccion ont se fa l'expansion dels gases que provoca la propulsion.

### Traduccions

* anglés: nozzle $^{(en)}$ (1); propelling nozzle $^{(en)}$ (2)
* catalan: tovera $^{(ca)}$
* francés: tuyère $^{(fr)}$
* italian:
# Occitan
### Etimologia

Del bas latin tutela de tueor (« gaitar fixament » d’ont « susvelhar, protegir »).

### Prononciacion

lengadocian, gascon /ty'tɛlo̞/, /ty'tɛlo̞/, provençau /ty'tɛlə/, /ty'tɛlə/
    França (Bearn) : escotar « tutèla »

### Sillabas

tu|tè|la

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| tutèla | tutèlas |
| [ty'tɛlo̞] | [ty'tɛlo̞s] |
tutèla femenin
* (drech civil) Autoritat autrejada per la lei, per sonhar de la persona d'un minor d'edad o d'un major de protegir e de sos bens.
* (drech administratiu) Tutèla administrativa : mana de contraròtle exercit per una persona morala de drech public sus una autra persona morala publica o sus d'organismes privats.
* (drech public internacional) Sistema d'administracion d’un territòri o d'un pòble que condiciona son autogovèrn; protectorat ; colonizacion.
* (figurat) Proteccion.

### Sinonims

* tutoratge

### Parents

* tutelar
* tutelari
* tutor

### Derivats

* autoritat de tutèla
* jutge de las tutèlas
* ministèri de tutèla
* tutèla administrativa
* tutèla dativa
* tutèla testamentària

### Traduccions

| alemand: Vormundschaft $^{(de)}$, Treuhandschaft $^{(de)}$ (politica), Schutz $^{(de)}$ (figurat) anglés: guardianship $^{(en)}$; figurat: protection $^{(en)}$, tutelag $^{(en)}$ catalan: tutela $^{(ca)}$ basc: | espanhòl: tutela $^{(es)}$ francés: tutelle $^{(fr)}$ italian: tutela $^{(it)}$ portugués: tutela $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

tutèla
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de tutelar
* Segonda persona del singular de l'imparatiu afirmatiu de tutelar
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin senātus.

### Prononciacion

[se'naδo]
escotar « senado »

### Sillabas

se | na | do (3)

## Nom comun

senado masculin, pl. senados

### Traduccions

* senat $^{(oc)}$

### Derivats

* senador
# Occitan
### Etimologia

Del latin senatōr.

### Prononciacion

[sena'δu]

### Sillabas

se | na | dor (3)

## Nom comun

senador masculin
* Ist. Membre del senat, institucion de Roma.
    Els senadors tireron se a part a cosselh e disseron los forfatz de Pilat (s. XIV, Presa de Jerusalèm, 23a, p. 47)
* Membre del senat.
    Ben deu esser marrida tota Espanha,
    E Roma tanh e cove be que planha
    Lo senador franc, de bella companha;
    Lo plu ardit de Burcx tro en Allemanha (sègle XIII, Paulet de Marselha, Ab marrimen)

### Derivats

* senatorial -a

### Parents

* senat

### Traduccions

| afrikaans: alemand: anglés: senator $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: senador $^{(ca)}$ chèc: espanhòl: senador $^{(es)}$ esperanto: finlandés: francés: sénateur $^{(fr)}$ | gaelic irlandés: indonesian: islandés: italian: senatore $^{(it)}$ lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: polonés: portugués: romanés: suedés: ucraïnian: |
# Italian
### Etimologia

Bastit a partir de l'adjectiu semplice e del sufix -mente dels advèrbis.

### Prononciacion

[sempliʧe'mente]
escotar « semplicemente »

### Sillabas

sem | pli | ce | men | te (5)

## Advèrbi

semplicemente

### Traduccions

* simplament $^{(oc)}$
# Italian
### Etimologia

Adaptacion del latin simplifĭcāre.

### Prononciacion

[semplifi'kare]

### Sillabas

sem | pli | fi | ca | re (5)

## Vèrb

semplificare

### Traduccions

* simplificar $^{(oc)}$

### Derivats

* semplificazione

### Parents

* semplice
* semplicità
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈzemu/, /ˈzemu/ (Orgosolo)

## Nom comun

semu masculin
* Creta.

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Etimologia

    De semondre.

### Prononciacion

/semunˈsa/, /semunˈsa/, provençau /semũⁿˈsa/, /semũⁿˈsa/

### Sillabas

se|mon|sar

## Vèrb

semonsar
* Far una semonsa, un increpal.
* (marina) Somar un naviri que se faga reconéisser.

### Variantas dialectalas

* (marina) semonsoar (gascon)

### Sinonims

* repotegar
* corroçar
* blaimar
* increpar
* brandir las pelhas (familièr)
* chapitrar (en public)

### Parents

* semonsa
* semondre
# Occitan
### Prononciacion

/semunˈso̞s/, /semunˈso̞s/, provençau /semũⁿˈsə/, /semũⁿˈsə/

## Forma de nom comun

semonsas
* Plural de semonsa

## Forma de vèrb

semonsas
* Segonda persona del singular del present de l'indicariu de semonsar
# Occitan
### Etimologia

Del latin semper.

### Prononciacion

/ˈsempɾe/, /ˈsempɾe/

### Sillabas

sem | pre

## Advèrbi

sempre
* Tot lo temps.
   * Astres parièrs se crosant l'espès d'un degot;pres au flume dau temps. Per se despartir, tornarmai, per sempre mai. ("Las Canas de Midàs" Max Roqueta)

### Sinonims

* tostemps
* totjorn

### Traduccions

| alemand: immer $^{(de)}$ catalan: sempre $^{(ca)}$ chèc: pořád $^{(cs)}$, vždycky $^{(cs)}$ anglés: always $^{(en)}$ espanhòl: siempre $^{(es)}$ francés: toujours $^{(fr)}$ | italian: sempre $^{(it)}$ neerlandés: altijd $^{(nl)}$ portugués: sempre $^{(pt)}$ romanés: mereu $^{(ro)}$, totdeauna $^{(ro)}$ sicilian: sempri $^{(scn)}$ |
# Romanés
### Etimologia

Del latin sēmĭnāre.

### Prononciacion

[semə'na]

### Sillabas

se | mă | na (3)

## Vèrb

a semăna

### Traduccions

* semenar $^{(oc)}$

### Derivats

* semănător
* sămânţă