OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    Del latin pastor « de pastre ».

### Prononciacion

/pasˈtɾo̞/, /pasˈtɾo̞/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| pastra | pastras |
| [pasˈtɾo̞] | [pasˈtɾo̞s] |
pastra femenin, (equivalent masculin: pastre)
* Persona que mena lo bestial per la pastura.

### Sinonims

* pastora
* bergièra

### Traduccions

| alemand: Pastor $^{(de)}$ anglés: shepherdess $^{(en)}$, pastor $^{(en)}$ basc: pastorea $^{(eu)}$ catalan: pastora $^{(ca)}$ | espanhòl: pastora $^{(es)}$ francés: pasteure $^{(fr)}$ italian: pastora $^{(it)}$ portugués: pastora $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/pasˈtɾo̞s/, /pasˈtɾo̞s/

## Nom comun

pastras
* Plural de pastre.
# Tipai
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ʃupuɬ/, /ʃupuɬ/

## Nom comun

shupull
* Mosca.

#### Nòta

Forma del dialècte diegueño de Jamul.

### Referéncias

* Richard Epstein, 1990, Nominalization in Jamul Diegueño, dins Proceedings of the 1990 Hokan-Penutian Languages Workshop, Occasional Papers on Linguistics, Number 15, p. 1-10, Carbondale, Department of Linguistics, Southern Illinois University.
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés mejan shrimpe.

### Prononciacion

['ʃɹɪmp]

### Sillabas

shrimp (1)

## Nom comun

shrimp neutre, pl. shrimp o shrimps

### Sinonims

* prawn

### Traduccions

* cambaròt $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

* shrimper
# Mangghuer
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ʂu̥ˈkʷo/, /ʂu̥ˈkʷo/

## Adjectiu

shuguo
* Grand.

### Referéncias

* Keith W. Slater, 2003, A Grammar of Mangghuer : A Mongolic language of China’s Qinghai-Gansu Sprachbund, London, New York, RoutledgeCurzon.
# Ido
### Etimologia

Adaptacion de l'esperanto ŝuisto ("sabatièr").

### Prononciacion

[ʃu'isto]

### Sillabas

shu | is | to (3)

## Nom comun

shuisto, pl. shuisti

### Traduccions

* sabatièr $^{(oc)}$ masculin
# Bench
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

shukar
* Sucre.

### Referéncias

* Anonim, s. d., English - Benc non - Amharic School Dictionary.
# Anglés
## Forma de nom comun

shows
* Plural de show.

## Forma de vèrb

shows
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu del vèrb to show. Prononciacion Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « shows » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « shows »
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés ancian scrēawa d'origina desconeguda.

### Prononciacion

[ʃɹuː]
Reialme Unit (Southern England) : escotar « shrew »

### Sillabas

shrew (1)

## Nom comun

shrew, pl. shrews

### Traduccions

* musaranha $^{(oc)}$ femenin
# Anglés
## Forma de vèrb

showing
* Participi present del vèrb to show.

### Prononciacion

Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « showing »
# Shona
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| shumba | shumba |
shumba classa 9
* Leon.

### Referéncias

* Shona Dictionary
# Iowa-oto
### Etimologia

Del proto-sioan *wišų́ke « can ». Directament apparentat al lakòta e al dakòta šúŋka, a l'omaha-ponca šą́ge, a l'osage e al quapaw šǫ́ke, al winnebago šų́ųk.

### Prononciacion

/ʃuŋˈkeɲe/, /ʃuŋˈkeɲe/

## Nom comun

shunkéñe
* Can.

### Variantas dialectalas

* sunkéñi
* šúnkeñi (iowa)
* súkeñe (oto)

#### Nòta

Forma del dialècte iowa.

### Referéncias

* Jimm G. Good Tracks, Baxoje Dictionary: D.
# Ongrés
### Etimologia

Creat a partir de valószínű ("probable -a") amb lo sufix adverbial -leg.

### Prononciacion

['vɒlo:si:ny:lɛg]

### Sillabas

va | ló | szí | nű | leg (5)

## Advèrbi

valószínűleg

### Traduccions

* probablament $^{(oc)}$
# Ongrés
### Etimologia

Creat a partir de valószínű ("probable -a") amb lo sufix nominal -ség.

### Prononciacion

['vɒlo:si:ny:ʃe:g]

### Sillabas

va | ló | szí | nű | ség (5)

## Nom comun

valószínűség, pl. valószínűségek

### Traduccions

* Mat. probabilitat $^{(oc)}$ femenin
# Occitan
### Etimologia

    Del latin valva « batent (de pòrta) ».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈbalβo̞/, /ˈbalβo̞/
    escotar « valva »
    provençau /ˈvalvə/, /ˈvalvə/

### Sillabas

val|va

## Nom comun

valva femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| valva | valvas |
| [ˈbalβo̞] | [ˈbalβo̞s] |
* (anatomia animala) Peça o caduna de las peças que forman lo clòsc d’unes mollusques, dels braquiopòdes e crustacèus ostracòdes.
* (botanica) Caduna de las partidas que se forman quand se dobrisson lo fruches secs e dehiscents sul plan longitudinal.
* (cirurgia) Instrument de cirurgia en forma de dobla lama corba que servís a separar las parets d’una cavitat o d’una obertura talhada cirurgicalament.
* (tecnica) Aparelh, sistèma de regulacion d'un fluid, que de còps permet lo passatge del fluid dins un sol sens.

### Derivats

* valvar
* valvat
* valvifòrme
* valvula
* bivalve

### Traduccions

| alemand: anglés: valve $^{(en)}$ basc: catalan: valva $^{(ca)}$ | espanhòl: valva $^{(es)}$ francés: valve $^{(fr)}$ italian: valva $^{(it)}$ portugués: valva $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin valva « batent (de pòrta) ».

### Prononciacion

    /ˈbalβə/, /ˈbalβə/

### Sillabas

val|va

## Nom comun

valva femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| valva | valves |
* valva $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin valva « batent (de pòrta) ».

### Sillabas

val|va

## Nom comun

valva femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| valva | valvas |
* valva $^{(oc)}$

# Italian
### Etimologia

    Del latin valva « batent (de pòrta) ».

### Prononciacion

    /valva/, /valva/

### Sillabas

val|va

## Nom comun

valva femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| valva | valve |
* valva $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin valva « batent (de pòrta) ».

### Sillabas

val|va

## Nom comun

valva femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| valva | valvas |
* valva $^{(oc)}$
# Ongrés
### Etimologia

Calc de l'alemand wahrscheinlich, compausat de való « real » e színű « qu'a la color, la semblança ».

### Prononciacion

/ˈvɒloːsiːnyː/, /ˈvɒloːsiːnyː/

## Adjectiu

valószínű
* Probable.

### Derivats

* valószínűleg
* valószínűség
# Occitan
### Prononciacion

/baluˈɾuzes/, /baluˈɾuzes/

## Forma d'adjectiu

valoroses (lengadocian)
* Masculin plural de valorós.
# Occitan
### Etimologia

De valor amb lo sufix -ós.

### Prononciacion

/baluˈɾus/, /baluˈɾus/
França (Bearn) : escotar « valorós »

### Sillabas

va | lo | rós (3)

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | valorós | valoroses |
| Masculin | [baluˈɾus] | [baluˈɾuzes] |
| Femenin | valorosa | valorosas |
| Femenin | [baluˈɾuzo] | [baluˈɾuzos] |
valorós masculin
* Per una persona, que ten fòrça valor.

### Traduccions

| alemand: tapfer $^{(de)}$ anglés: valiant $^{(en)}$, brave $^{(en)}$ | catalan: valorós $^{(ca)}$ francés: valeureux $^{(fr)}$ |
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

/bam/, /bam/
França (Bearn) : escotar « vam »

## Nom comun

vam masculin
* Velocitat aquerida.

### Sinonims

* lanç

### Traduccions

* anglés : momentum $^{(en)}$
* catalan : embranzida $^{(ca)}$
* francés : élan $^{(fr)}$

## Forma de vèrb

vam (gascon)
* Prumèra persona deu plurau au present de l'indicatiu de anar.
# Occitan
### Prononciacion

/baˈlus/, /baˈlus/

## Forma de nom comun

valors femenin
* Plural de valor.
# Occitan
### Prononciacion

/bals/, /bals/

## Forma de nom comun

vals femenin
* Plural de val.
# Francés
### Etimologia

Del latin tonāre.

### Prononciacion

/tɔˈne/, /tɔˈne/
França (Lion) : escotar « tonner »

## Vèrb

tonner
* Tronar.

### Derivats

* détonner

### Mots aparentats

* tonnerre
# Occitan
### Etimologia

    Derivat de ton (peish) dab lo sufixe -ier.

### Prononciacion

/tuˈnɛ/, /tuˈnɛ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| tonèr | tonèrs |
| [tuˈnɛ] | [tuˈnɛs] |
tonèr masculin (gascon)
* Pescaire de ton.
* Batèu especializat en la pesca au ton.

### Referéncias

* Miquèu Grosclaude, Gilabèrt Nariòo, Patric Guilhemjoan, Dictionnaire Français / Occitan (gascon), Per Noste, 2007
* Simin Palay, Dictionnaire du béarnais et du gascon modernes, Éd. du CNRS, Paris, 1980 [3ème éd.]
# Anglés
### Prononciacion

Reialme Unit (Londres) : escotar « tonight » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « tonight » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « tonight »

### Sillabas
## Advèrbi

tonight
* anuèit; anuèch
# Istriòt
### Etimologia

Derivat del latin tonare.

### Prononciacion

/toniˈʒar/, /toniˈʒar/

## Vèrb

tonizar
* Tronar

### Variantas dialectalas

* tonizà

#### Nòta

Forma dels dialèctes de Fasana, Pola.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.
# Occitan
### Etimologia

De tona amb lo sufix «-èla»

### Prononciacion

    /tuˈnɛlo̞/, /tuˈnɛlo̞/
    Lengadocian : escotar « tonèla »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| tonèla | tonèlas |
| [tuˈnɛlo̞] | [tuˈnɛlo̞s] |
tonèla femenin
* Cuba pichona
* Brèç, vòuta de fulham.

### Sinonims

* arcèu (gascon)
* autin (provençau)
* autinada (provençau, lengadocian)
* tona
de vinha
* trelhat / trilhat
# Occitan
### Prononciacion

/tuˈniks/, /tuˈniks/

## Forma d'adjectiu

tonics
* masculin plural de tonic.

# Anglés
### Prononciacion

/ˈtɒnɪks/, /ˈtɒnɪks/

## Forma de nom comun

tonics
* plural de tonic

## Forma de vèrb

tonics
* Tresena persona del singular del present simple de tonic

# Francés
### Prononciacion

/tɔnik/, /tɔnik/

## Forma de nom comun

tonics
* plural de tonic
# Istriòt
### Etimologia

Derivat del latin tonare.

### Prononciacion

/toniˈza/, /toniˈza/

## Vèrb

tonizà
* Tronar

### Variantas dialectalas

* tonizar

#### Nòta

Forma del dialècte de Sissano.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.
# Occitan
### Prononciacion

/tuˈnɛls/, /tuˈnɛls/

## Forma de nom comun

tonèls
* Plural de tonèl
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

| Cas | Singular | Plural | Dual |
| Nominatiu | tonidło | tonidła | tonidle |
| Genitiu | tonidła | tonidłow | tonidłow |
| Datiu | tonidłu | tonidłam | tonidłomaj |
| Acusatiu | tonidło | tonidła | tonidle |
| Instrumental | tonidłom | tonidłami | tonidłomaj |
| Locatiu | tonidle | tonidłach | tonidłomaj |
tonidło neutre
* Palun.

### Referéncias

* Pawoł Völkel, 2014, Prawopisny słownik - hornjoserbsko-němski słownik. Obersorbisch-deutsches Wörterbuch, Budyšin-Bautzen, Ludowe Nakładnistwo Domowina.
* Soblex - hornjoserbsko-němski słownik
# Occitan
### Etimologia

    Del bas latin tunna, aisina del gallés tonna pèl.

### Prononciacion

/tuˈnɛl/, /tuˈnɛl/

### Sillabas

to|nèl

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| tonèl | tonèls |
| [tuˈnɛl] | [tuˈnɛls] |
tonèl masculin, (lengadocian)
* Aisina en forma de barrica utilizada per recebre de merças subretot liquidas (vin, òli, viangre)
* (Marina) (Metrologia) Anciana unitat de pes, de doas mila liuras, utilizada per donar la capacitat d’un naviri. (D’una mesura equivalenta ara a mila quilogramas)

### Variantas dialectalas

* tonèu (gascon, provençau)

### Sinonims

* bota

### Derivats

* tonelaire

### Traduccions

| Barrica alemand: Faß $^{(de)}$, Fass $^{(de)}$ anglés: barrel $^{(en)}$, cask $^{(en)}$ basc: upel $^{(eu)}$, upa $^{(eu)}$, dupa $^{(eu)}$ catalan: barril $^{(ca)}$ | espanhòl: barrica $^{(es)}$, tonel $^{(es)}$ francés: barrique $^{(fr)}$ italian: botte $^{(it)}$, barile $^{(it)}$ portugués: barrica $^{(pt)}$, barril $^{(pt)}$, casco $^{(pt)}$, pipa $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Du latin victoriosus

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /biktuˈrjus/, /biktuˈrjus/
    escotar « victoriós »
    lengadocian /bittuˈrjus/, /bittuˈrjus/
    provençau /viktuˈʀjus/, /viktuˈʀjus/

### Sillabas

    vic|to|riós

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | victoriós | victorioses |
| Masculin | [bittuˈrjus] | [bittuˈrjuzes] |
| Femenin | victoriosa | victoriosas |
| Femenin | [bittuˈrjuzo̞] | [bittuˈrjuzo̞s] |
victoriós
* Qu'empòrta la victòria.
* (figurat) Mèstre, venceire.

### Sinonims

* ganhador / ganhaire / ganhant
* venceire / vencedor
| alemand: siegreich $^{(de)}$ anglés: victorious $^{(en)}$ basc: catalan: victoriós $^{(ca)}$ | espanhòl: victorioso $^{(es)}$ francés: victorieux $^{(fr)}$ italian: vittorioso $^{(it)}$ portugués: vitorado $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Du latin victoriosus

### Prononciacion

    /biktuɾiˈos/, /biktuɾiˈos/

### Sillabas

    vic|to|ri|ós

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | victoriós | victoriosos |
| Femenin | victoriosa | victorioses |
victoriós
* victoriós $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin victĭma.

### Prononciacion

/bitˈtimo/, /bitˈtimo/
França (Bearn) : escotar « victima »

### Sillabas

vic | ti | ma (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| victima | victimas |
| [bitˈtimo] | [bitˈtimos] |
victima femenin
* Hist. Persona o animal que, après d'èsser estat consagrat a la divinitat, es tuada en un sacrifici.
* Fig. Persona o animal que patís d'unes damatges, coma un accident o la mòrt.

### Traduccions

| alemand: Opfer $^{(de)}$ neutre anglés: victim $^{(en)}$ catalan: víctima $^{(ca)}$ femenin espanhòl: víctima $^{(es)}$ femenin | francés: victime $^{(fr)}$ femenin italian: vittima $^{(it)}$ femenin portugués: vítima $^{(pt)}$ femenin xhosa: ixhoba $^{(xh)}$ |

# Latin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

victima femenin
* Victima.
# Francés
### Etimologia

    Deu latin victoria, de victor, « vencedor ».

### Prononciacion

/vik.twaʁ/, /vik.twaʁ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| victoire | victoires |
| [vik.twaʁ] ||
victoire femenin

### Traduccions

* Victòria.

### Derivats

* crier victoire
* victoire à la Pyrrhus

### Referéncias

* Tresor de la Langue Française informatisé (TLFi) : https://www.cnrtl.fr/definition/victoire
# Occitan
### Etimologia

Del latin vīta.

### Prononciacion

/ˈbiðo̞/, /ˈbiðo̞/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « vida »

### Sillabas

vi | da (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| vida | vidas |
| [ˈbiðo] | [ˈbiðos] |
vida femenin
* Estat que precedís la mòrt e que seguís la concepcion o la naissença.
* Existéncia.
* Lit. Raconte brèu que narra la vida d'un trobador o d'una trobairitz.

### Variantas dialectalas

* vita (gascon), (lemosin)

### Derivats

* vidanta
* vital

### Parents

* viure

### Antonims

* mòrt

### Traduccions

| albanés: jetë $^{(sq)}$ alemand: Leben $^{(de)}$ neutre anglés: life $^{(en)}$ arabi: حياة $^{(ar)}$ armèni: կյանք $^{(hy)}$ basc: bizi $^{(eu)}$ breton: buhez $^{(br)}$ bulgar: живот $^{(bg)}$ masculin catalan: vida $^{(ca)}$ femenin chèc: život $^{(cs)}$ masculin danés: liv $^{(da)}$ neutre ebrèu: חיים $^{(he)}$ espanhòl: vida $^{(es)}$ femenin esperanto: vivo $^{(eo)}$ finlandés: elämä $^{(fi)}$ francés: vie $^{(fr)}$ femenin gaelic escocés: beatha $^{(gd)}$ | galés: bywyd $^{(cy)}$ grèc: ζωή $^{(el)}$ gaelic irlandés: beatha $^{(ga)}$ islandés: líf $^{(is)}$ neutre italian: vita $^{(it)}$ lituanian: gyvenimas $^{(lt)}$, gyvybė $^{(lt)}$ neerlandés: leven $^{(nl)}$ neutre norvegian: liv $^{(no)}$ neutre ongrés: élet $^{(hu)}$ polonés: życie $^{(pl)}$ portugués: vida $^{(pt)}$ romanés: viaţă $^{(ro)}$ rus: жизнь $^{(ru)}$ suedés: liv $^{(sv)}$ neutre turc: hayat $^{(tr)}$, yaşam $^{(tr)}$, ömür $^{(tr)}$ ucraïnian: життя $^{(uk)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin vīta.

### Prononciacion

/ˈbiðə/, /ˈbiðə/ (oriental central), /ˈviðə/, /ˈviðə/ (balear), /ˈbi.ða/, /ˈbi.ða/, /ˈvi.ða/, /ˈvi.ða/ (occidental)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| vida | vides |
| [ˈbiðə] | [ˈbiðəs] |
vida femenin
* Vida.

# Espanhòl
### Etimologia

Del latin vīta.

### Prononciacion

/ˈbiða/, /ˈbiða/
França (París) : escotar « vida »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| vida | vidas |
| [ˈbiða] | [ˈbiðas] |
vida femenin
* Vida.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/biðaˈʎaðo/, /biðaˈʎaðo/
França (Bearn) : escotar « vidalhada »

### Sillabas

vi | da | lha| da (4)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| vidalhada | vidalhadas |
| [biðaˈʎaðo] | [biðaˈʎaðos] |
(gascon) vidalhada femenin
* Bot. Planta escalaira o rebalaira que ven dins los jardins, de nom scientific Convolvulus e Calystegia.

### Variantas dialectalas

* correjòla (lengadocian), (provençal)
* corriada (lemosin)
* corriassa (vivaroaupenc)
* vedilha (gascon)
* vidalhòla (gascon)
* vidalhòta (gascon)
* videlha (gascon)

### Traduccions

| alemand: Winde $^{(de)}$ femenin anglés: bindweed $^{(en)}$ | francés: liseron $^{(fr)}$ masculin |
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

vicse
* Plural de vucs.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Prononciacion

/bitˈtɔɾjos/, /bitˈtɔɾjos/

## Forma de nom comun

victòrias femenin
* Plural de victòria.
# Francés
### Prononciacion

/vik.twaʁ/, /vik.twaʁ/

## Forma de nom comun

victoires femenin
* Plurau de victoire.
# Occitan
### Etimologia

Del latin victoria.

### Prononciacion

/bitˈtɔɾjo/, /bitˈtɔɾjo/
França (Bearn) : escotar « victòria »

### Sillabas

vic | tò | ria (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| victòria | victòrias |
| [bitˈtɔɾjo] | [bitˈtɔɾjos] |
victòria femenin
* Accion de ganhar una batalha, un jòc.
* Fach de véncer.

### Sinonims

* vencement
* venciment

### Antonims

* desfacha

### Traduccions

| alemand: Sieg $^{(de)}$ masculin anglés: victory $^{(en)}$ catalan: victòria $^{(ca)}$ femenin | espanhòl: victoria $^{(es)}$ femenin francés: victoire $^{(fr)}$ femenin italian: vittoria $^{(it)}$ femenin |

# Catalan
### Etimologia

Del latin victoria.

### Prononciacion

/bikˈtɔɾiə/, /bikˈtɔɾiə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| victòria | victòries |
| [bikˈtɔɾiə] | [bikˈtɔɾiəs] |
victòria femenin
* Victòria.
# Occitan
## Forma de nom comun

victimas femenin
* Plural de victima.
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin ŭmbra.

### Prononciacion

['sombra]

### Sillabas

som | bra (2)

## Nom comun

sombra femenin

### Traduccions

* ombra $^{(oc)}$

### Derivats

* sombría
* sombrero
# Occitan
### Etimologia

    Del bas latin somniculus diminutiu de somnus.

### Prononciacion

    /suˈmel/, /suˈmel/

### Sillabas

so|me|lh

## Nom comun

somelh (lengadocian) , masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| somelh | somelhs |
| [suˈmel] | [suˈmels] |
* Sòm, estat fisiologic caracterizat per un repaus del còs e de la ment, pendent lo qual la consciéncia e la volontat son suspendudas totalament o parcialament e las foncions organicas son demesidas.

### Sinonims

* som (gascon)
* dormilha (lengadocian)
* dormir (gascon)

### Parents

* somelhada
* somelhar
** somelhejar
* somelhon
* somelhós

### Traduccions

| alemand: Schlaf $^{(de)}$ anglés: sleep $^{(en)}$ basc: catalan: son $^{(ca)}$ | espanhòl: sueño $^{(es)}$ francés: sommeil $^{(fr)}$ italian: sonno $^{(it)}$ portugués: sono $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/sumaˈtiko̞s/, /sumaˈtiko̞s/

## Forma d'adjectiu

somaticas
* Femenin plural de somatic
# Occitan
### Etimologia

De somelh.

### Prononciacion

    lengadocian /sumeˈʎa/, /sumeˈʎa/
    provençau /sumeˈja/, /sumeˈja/

### Sillabas

so|me|lhar

## Vèrb

somelhar
* Dormir d’un somelh leugièr, d’un biais imperfièch.
* (figurat) Èsser dins un estat d’inactivitat, d’inercia, en parlant de las causas.

### Sinonims

* becar
* clucar
* dromilhar / dromilhar
** dromilhejar
* entredormir
* penecar
** penequejar
* somicar
* somnolar

### Derivats

* assomelhar
* somelhejar

### Parents

* dormilha
* dormilhós
* dormilhosa
* dormilhum

### Traduccions

| alemand: dösen $^{(de)}$, duseln $^{(de)}$, schlummern $^{(de)}$ anglés: doze $^{(en)}$, snooze $^{(en)}$ basc: catalan: dormitar $^{(ca)}$, dormisquejar $^{(ca)}$ | espanhòl: dormitar $^{(es)}$ francés: sommeiller $^{(fr)}$, somnoler $^{(fr)}$ italian: dormicchiare $^{(it)}$, sonnecchiare $^{(it)}$ portugués: cochilar $^{(pt)}$, dormitar $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/sumaˈtiko̞/, /sumaˈtiko̞/

## Forma d'adjectiu

somatica
* Femenin singular de somatic
# Occitan
### Prononciacion

/sumaˈtiks/, /sumaˈtiks/

## Forma d'adjectiu

somatics
* Masculin plural de somatic

# Anglés
### Etimologia

    Del francés somatique del grèc ancian σωματικός, sômatikós « corporal ».

### Prononciacion

/sumaˈtiks/, /sumaˈtiks/

### Sillabas

so|ma|tics

## Nom comun

somatics
* (medicina) Ensems dels apròches olistics de las terapiaa fisicas que tractan a l'encòp lo còrs e la ment.
* (dança) Movement de las practicas dels dançaires tractant de la sensacions, o utilizant de terapais somaticas.
* (ancian) somatologia.
# Espanhòl
### Etimologia

Derivat de sombra ("ombra").

### Prononciacion

[som'brero]

### Sillabas

som | bre | ro (3)

## Nom comun

sombrero masculin

### Traduccions

* capèl $^{(oc)}$
# Catalan
### Etimologia
### Prononciacion

[su'meɾə] (oriental), [so'meɾa] (occidental) Espanha (Barcelona) : escotar « somera »

### Sillabas

so | me | ra (3)

## Nom comun

somera masculin

### Traduccions

* sauma $^{(oc)}$

### Parents

* ase
* burro

### Sinonims

* burra

# Esperanto
### Etimologia

Creat a partir de somero ("estiu") amb lo sufix adjectival -a.

### Prononciacion

[so'mera]
França (Tolosa) : escotar « somera »

### Sillabas

so | me | ra (3)

## Adjectiu

somera

### Traduccions

* estival $^{(oc)}$ masculin, estivenc $^{(oc)}$ masculin, estivala $^{(oc)}$ femenin, estivenca $^{(oc)}$ femenin

### Antonims

* vintra
# Occitan
### Etimologia

    Del grèc ancian σωματικός, sômatikós « corporal ».

### Prononciacion

/sumaˈtik/, /sumaˈtik/

### Sillabas

so|ma|tic

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | somatic | somatics |
| Masculin | [sumaˈtik] | [sumaˈtiks] |
| Femenin | somatica | somaticas |
| Femenin | [sumaˈtiko̞] | [sumaˈtiko̞s] |
somatic
* (psicologia) Relatiu al còrs dins sa dimension fisica, per oposicion amb sa dimension psiquica.
* (biologia) Relatiu al sòma, a las cellulas non reproductriças.
* (neurologia) Relatiu al contraròtle volontari dels movements del còrs e a la percepcion dels estimuls extèrns mejans de receptors especifics.

### Sinonims

* organic

### Antonims

* psiquic

### Derivats

* somaticament

### Parents

* sòma / somà
* somatizar
* somatician

### Traduccions

| alemand: somatisch $^{(de)}$ anglés: somatic $^{(en)}$ catalan: somàtic $^{(ca)}$ espanhòl: somático $^{(es)}$ | francés: somatique $^{(fr)}$ italian: somatico $^{(it)}$ basc: somatiko $^{(eu)}$ portugués: somático $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Del francés somatique del grèc ancian σωματικός, sômatikós « corporal ».

### Prononciacion

/sumaˈtik/, /sumaˈtik/

### Sillabas

so|ma|tic

## Adjectiu

somatic
* somatic $^{(oc)}$