OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Francés
### Prononciacion

França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « aient »
França (Lion) : escotar « aient » França (Vòges) : escotar « aient » França (Sesseraç) : escotar « aient »

### Prononciacion

/ɛ/, /ɛ/

## Forma de vèrb

aient
* Tresena persona del plural al present del subjontiu de avoir.
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

aichn
* Plural de aiche.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia

Del latin vulgar *ecce-hīc ('aquí').

### Prononciacion

/aj'si/, /aj'si/

### Sillabas

ai | cí

## Advèrbi

* A aqueste luòc o airal.

### Sinonims

* ací (gascon)
* aciu (gascon)
* aquí
* aquiu
* ça
* çai

### Traduccions

| alemand: hier $^{(de)}$ anglés: here $^{(en)}$ catalan: ací $^{(ca)}$, aquí $^{(ca)}$ espanhòl: aquí $^{(es)}$ chèc: tady $^{(cs)}$ | italian: qui $^{(it)}$ francés: ici $^{(fr)}$ romanés: aici $^{(ro)}$ sicilian: ccà $^{(scn)}$ |
# Francés
### Etimologia

Del vèrb 'aider.

### Prononciacion

/ɛd/, /ɛd/
Soïssa (Canton de Valés) : escotar « aide » França (Lion) : escotar « aide » escotar « aide »
França (Canet) : escotar « aide » Canadà (Chicoutimi) : escotar « aide » França (Sant Estève) : escotar « aide » Canadà (Shawinigan) : escotar « aide » França (Mülhausen) : escotar « aide »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| aide | aides |
| [ɛd] ||
aide femenin
* Ajuda.

### Mots aparentats

* aider
# Francés
### Etimologia

Del latin adjūtāre.

### Prononciacion

[ɛ'de]?
França (Lion) : escotar « aider » escotar « aider » França (Canet) : escotar « aider » Canadà (Chicoutimi) : escotar « aider » França (Tolosa) : escotar « aider » França (Vòges) : escotar « aider » França (Lion) : escotar « aider » França (Vòges) : escotar « aider » França (Somain) : escotar « aider » escotar « aider »

### Sillabas

ai | der (2)

## Vèrb

aider

### Traduccions

* ajudar $^{(oc)}$

### Derivats

* aide
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

aiche femenin, plural : aichn
* Casse.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia

Del latin hĕri.

### Prononciacion

/aˈjɛʁ/, /aˈjɛʁ/

## Advèrbi

aier (lemosin)
* Lo jorn passat.

### Variantas dialectalas

* ièr
* ger (gascon)

### Traduccions

| alemand: gestern $^{(de)}$ anglés: yesterday $^{(en)}$ basc: atzo $^{(eu)}$ breton: dec'h $^{(br)}$ catalan: ahir $^{(ca)}$ chèc: včera $^{(cs)}$ danés: i går $^{(da)}$ espanhòl: ayer $^{(es)}$ esperanto: hieraŭ $^{(eo)}$ estonian: eile $^{(et)}$, hiljuti $^{(et)}$ finlandés: eilinen $^{(fi)}$ francés: hier $^{(fr)}$ islandés: gær $^{(is)}$ | italian: ieri $^{(it)}$ leton: vakar $^{(lv)}$ neerlandés: gisteren $^{(nl)}$, gister $^{(nl)}$ norvegian: i går $^{(nò)}$ ongrés: tegnap $^{(hu)}$ polonés: wczoraj $^{(pl)}$ portugués: ontem $^{(pt)}$ romanés: ieri $^{(ro)}$ sicilian: aieri $^{(scn)}$ suedés: i går $^{(sv)}$ turc: dün $^{(tr)}$ ucraïnian: учора $^{(uk)}$, вчора $^{(uk)}$ |
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

bòngin
* Plural de bònge.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia

D'un germanic *bord (pòst), present en francés mejan bort, en neerlandés bord, romanizat en bordus e bordum.

### Prononciacion

['bɔrdo] França (Bearn) : escotar « bòrda »

### Sillabas

bòr | da (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| bòrda | bòrdas |
| ['bɔɾdo̞] | ['bɔɾdo̞s] |
bòrda femenin
* Luòc (edificis e tèrras) ont se practica l'agricultura.

### Sinonims

* bòria
* granja
* mas

### Derivats

* bordièr

### Traduccions

| anglés: farm $^{(en)}$ catalan: granja $^{(ca)}$, masia $^{(ca)}$ espanhòl: granja $^{(es)}$ francés: ferme $^{(fr)}$ italian: fattoria $^{(it)}$ | lituanian: ongrés: portugués: romanés: sicilian: fatturìa $^{(scn)}$ ucraïnian: |

## Forma de vèrb

borda
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de bordar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de bordar

## Forma d'adjectiu

bòrda
* Femenin singular de bòrd.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈbɔrjo/, /ˈbɔrjo/

## Forma d'adjectiu

(lemosin) bòrlha
* Femenin singular de bòrlhe.
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

bòngepander
* Plural de bòngepaan.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

bònginzènde
* Plural de bònginzònt.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Prononciacion

/'bɔɾdo̞s/, /'bɔɾdo̞s/

## Forma de nom comun

bòrdas femenin
* Plural de bòrda

## Forma d'adjectiu

bòrdas
* Femenin plural de bòrd
# Occitan
### Prononciacion

/'bɔɾts/, /'bɔɾts/

## Forma de nom comun

bòrds masculin
* Plural de bòrd

## Forma d'adjectiu

bòrds masculin
* Masculin plural de bòrd
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

bònginzònt masculin, plural : bònginzènde
* Molara, caissal.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia

    (nom 1) Del francic ancian *bord (« bòrd d’un vaissèl »)
    (nom 2) (adjectiu) Del latin vulgar bŭrdus « bardòt, ibrid d'un caval e d'una sauma »

### Prononciacion

/'bɔɾt/, /'bɔɾt/

### Sillabas

bord

## Nom comun 1

Declinason :
| Singular | Plural |
| bòrd | bòrds |
| ['bɔɾt] | ['bɔɾts] |
bòrd masculin
* Tèrme d’una superficia, la linha que forma lo contorn d’una causa.
* (figurat) Limita.
** Al bòrd de plorar
* (particular) Tèrra qu'es le long de la mar, d’un riu, a l'entorn d’un lac, etc.
* (marina) Costat d’un naviri.
* (metonimia) Opinion.
** Socialista, comunista, de quin bòrd siatz?

### Sinonims

* broa, marge, talvera, aurièira, òrle
* bèrle

### Traduccions

| alemand: Rand $^{(de)}$, Bord $^{(de)}$ anglés: edge $^{(en)}$, rim $^{(en)}$ catalan: vora $^{(ca)}$, bord $^{(ca)}$ espanhòl: orilla $^{(es)}$, borde $^{(es)}$ | francés: bord $^{(fr)}$ italian: orlo $^{(it)}$, bordo $^{(it)}$ basc: ertza $^{(eu)}$ portugués: aba $^{(pt)}$, margem $^{(pt)}$ |

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | bòrd | bòrds |
| Masculin | [bɔɾt] | ['bɔɾts] |
| Femenin | bòrda | bòrdas |
| Femenin | ['bɔɾdo̞] | ['bɔɾdo̞s] |
bòrd masculin
* bastard, nascut d'un paire e d'una maire non maridats.
** Un enfant bòrd.
* (botanica) fals, de mala raça
** Blat bòrd.

## Nom comun 2

Declinason :
| Singular | Plural |
| bòrd | bòrds |
| ['bɔɾt] | ['bɔɾts] |
bòrd masculin
* bastard

### Sinonims

* basrard
* fals
* crosat

### Traduccions

| alemand: anglés: catalan: bord $^{(ca)}$ espanhòl: | francés: bâtard $^{(fr)}$, croisé $^{(fr)}$ italian: basc: portugués: |
# Occitan
### Etimologia

D'un germanic *bord (pòst), present en francés mejan bort, en neerlandés bord, romanizat en bordus e bordum.

### Prononciacion

    lengadocian /'bɔɾjo̞/, /'bɔɾjo̞/
    Lengadocian : escotar « bòria »
    provençau /'bɔʀjə/, /'bɔʀjə/, /'bɔʀi/, /'bɔʀi/

### Sillabas

bò | ria (2)

## Nom comun

bòria femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| bòria | bòrias |
| [bɔɾjo̞] | [bɔɾjo̞s] |
* (lengadocian) Luòc (edificis e tèrras) ont se practica l'agricultura.
* (provençau) Cabana de pèiras ajustadas per gardas leis otís, o la recòlta per un temps, a s'assostar o lotjar una bèstia de bast.

### Sinonims

domèni agricòla
* bòrda
* granja
* mas
cabana de pèiras ajustadas
* casèla
* capitèla
* òrri

### Derivats

* boriaire
* borièr
# Occitan
### Etimologia

De baish.

### Prononciacion

/baˈʃa/, /baˈʃa/
França (Bearn) - Gascon : escotar « baishar »

### Sillabas

bai | shar (2)

## Vèrb

baishar (gascon)
* Anar a un nivèu mei baish.

### Variantas dialectalas

* baissar

### Sinonims

* abaishar
* devarar

### Antonims

* hauçar
* pujar

### Traduccions

| anglés: to go down $^{(en)}$ catalan: baixar $^{(ca)}$ espanhòl: bajar $^{(es)}$ | francés: descendre $^{(fr)}$ italian: abassare $^{(it)}$ |
| Infinitiu | baishar | baishar | baishar | baishar | baishar | baishar |
| Gerondiu | baishant | baishant | baishant | baishant | baishant | baishant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | baishat | baishat | baishat | baishats | baishats | baishats |
| femenin | baishada | baishada | baishada | baishadas | baishadas | baishadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | jo | tu | eth era | nosautes nosautas | vosautes vosautas | eths eras |
| Present | baishi | baishas | baisha | baisham | baishatz | baishan |
| Imperfach | baishavi | baishavas | baishava | baishàvam | baishàvatz | baishavan |
| Preterit | baishèi | baishès | baishè | baishèm | baishètz | baishèn |
| Futur | baisharèi | baisharàs | baisharà | baisharam | baisharatz | baisharàn |
| Condicional | baisharí | baisharés | baisharé | baisharem | baisharetz | baisharén |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | jo | tu | eth era | nosautes nosautas | vosautes vosautas | eths eras |
| Present | baishi | baishes | baishe | baishem | baishetz | baishen |
| Imperfach | baishèssi | baishèsses | baishèsse | baishèssem | baishèssetz | baishèssen |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | jo | tu | eth era | nosautes nosautas | vosautes vosautas | eths eras |
| Afirmatiu | — | baisha ! | — | baishem ! | baishatz ! | — |
| Negatiu | — | ne baishes pas ! | — | ne baishem pas ! | ne baishetz pas ! | — |
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Adjectiu

baiss
* Blanc.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

baisspuiche femenin, plural : baisspuichn
* Calpre.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[baj'sa] o [baj'ʃa]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « baissar »

### Sillabas

bais | sar (2)

## Vèrb

baissar
* Far davalar a un nivèl mai bas .

### Traduccions

alemand:
anglés: to lower $^{(en)}$
catalan: abaixar $^{(ca)}$
espanhòl:
esperanto:
francés: baisser $^{(fr)}$
italian:
Conjugason Lengadocian
Infinitiu
baissar
Gerondiu
baissant
Participi passat
singular
plural
masculin
baissat
baissats
femenin
baissada
baissadas
Mòde indicatiu
nombre
singular
plural
persona
primièra
segonda
tresena
primièra
segonda
tresena
ieu
tu
el ela
nosautres nosautras
vosautres vosautras
eles elas
Present
baissi baisse
baissas
baissa
baissam
baissatz
baissan
Imperfach
baissavi
baissavas
baissava
baissàvem
baissàvetz
baissavan
Preterit
baissèri
baissères
baissèt
baissèrem
baissèretz
baissèron
Futur
baissarai
baissaràs
baissarà
baissarem
baissaretz
baissaràn
Condicional
baissariái
baissariás
baissariá
baissariam
baissariatz
baissarián
Mòde subjonctiu
nombre
singular
plural
persona
primièra
segonda
tresena
primièra
segonda
tresena
ieu
tu
el ela
nosautres nosautras
vosautres vosautras
eles elas
Present
baisse
baisses
baisse
baissem
baissetz
baissen
Imperfach
baissèssi
baissèsses
baissès baissèsse
baissèssem
baissèssetz
baissèsson
Mòde imperatiu
nombre
singular
plural
persona
primièra
segonda
tresena
primièra
segonda
tresena
ieu
tu
el ela
nosautres nosautras
vosautres vosautras
eles elas
Afirmatiu
baissa !
baissem !
baissatz !
Negatiu
baisses pas !
baissem pas !
baissetz pas !
Nòtas
↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) :
# Occitan
## Forma de vèrb

baissarai
* Primièra persona del singular al futur del vèrb baissar.
# Catalan
### Etimologia

Del latin vulg. bassiare, derivat de bassus.

### Prononciacion

[bə'ʃa] (oriental), [ba(j)'ʃa(ɾ)] (occidental)
Espanha (Manresa) : escotar « baixar »

### Sillabas

bai | xar (2)

## Vèrb

baixar
* Anar d'un punt mai naut a un punt mai bas.
* Portar qualqu'un o quicòm d'un punt mai naut cap a un punt mai bas.
* Inform.Copiar de fichièrs d'un ordenador distant a un ordenador local, per internet

### Traduccions

* davalar $^{(oc)}$[1 e 2]
# Occitan
## Forma de vèrb

baissaretz
* Segonda persona del plural al futur del vèrb baissar.
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

baisspuichn
* Plural de baisspuiche.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Catalan
## Forma de vèrb

baixaren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb baixar.
# Occitan
### Etimologia

Del latin '.

### Prononciacion

['bajso]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « baissa »

### Sillabas

bais | sa (2)

## Nom comun

baissa femenin
* Luòc bas, depression del terrenh .

### Sinonims

* comba

### Traduccions

* alemand:
* anglés: to
* catalan:
* espanhòl:
* esperanto:
* francés:
* italian:
# Occitan
### Prononciacion

/aɾtifiˈsjuzes/, /aɾtifiˈsjuzes/

## Forma d'adjectiu

artificioses
* Masculin plural de artificiós.

# Catalan
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

artificioses
* Femenin plural de artificiós.
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala d'artikolo ("article").

### Prononciacion

[arti'koloj]
Païses Basses (Wijchen) : escotar « artikoloj » França (Tolosa) : escotar « artikoloj »

### Sillabas

ar | ti | ko | loj (4)

## Nom comun

artikoloj pl.

### Traduccions

* articles $^{(oc)}$ masculin plural
# Occitan
### Etimologia

Derivat d'artiga.

### Prononciacion

/aɾtiˈɣa/, /aɾtiˈɣa/

## Vèrb

artigar
* Far una artiga.

### Sinonims

* eissartar

### Traduccions

| anglés: to slash and burn $^{(en)}$ catalan: artigar $^{(ca)}$ | francés: essarter $^{(fr)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | artigar | artigar | artigar | artigar | artigar | artigar |
| Gerondiu | artigant | artigant | artigant | artigant | artigant | artigant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | artigat | artigat | artigat | artigats | artigats | artigats |
| femenin | artigada | artigada | artigada | artigadas | artigadas | artigadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | artigui artigue | artigas | artiga | artigam | artigatz | artigan |
| Imperfach | artigavi | artigavas | artigava | artigàvem | artigàvetz | artigavan |
| Preterit | artiguèri | artiguères | artiguèt | artiguèrem | artiguèretz | artiguèron |
| Futur | artigarai | artigaràs | artigarà | artigarem | artigaretz | artigaràn |
| Condicional | artigariái | artigariás | artigariá | artigariam | artigariatz | artigarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | artigue | artigues | artigue | artiguem | artiguetz | artiguen |
| Imperfach | artiguèssi | artiguèsses | artiguès artiguèsse | artiguèssem | artiguèssetz | artiguèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | artiga ! | — | artiguem ! | artigatz ! | — |
| Negatiu | — | artigues pas ! | — | artiguem pas ! | artiguetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

/aɾtiʎaˈɾjo̞/, /aɾtiʎaˈɾjo̞/
    Lengadocian : escotar « artilhariá »

### Sillabas

ar|ti|lha|riá

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| artilhariá | artilhariás |
| [aɾtiʎaˈɾjo̞] | [aɾtiʎaˈɾjo̞s] |
artilhariá masculin
* Material de guèrra tal que canons, obusièrs, mortièrs...

### Traduccions

* alemand: Artillerie $^{(de)}$
* anglés: artillery $^{(en)}$
* catalan: artilleria $^{(ca)}$
* espanhòl: artillería $^{(es)}$
* francés: artillerie $^{(fr)}$
* italian: artiglieria $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia

    De artilhariá

### Prononciacion

/aɾti'ʎjɛ/, /aɾti'ʎjɛ/

### Sillabas

ar|ti|lhièr

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| artilhièr | artilhièrs |
| [aɾti'ʎjɛ] | [aɾti'ʎjɛs] |
artilhièr (lengadocian) , (gascon) ; masculin, (equivalent femenin: artilhièra)
* (militar) Soldat emplegat al servici de l'artilhariá.

### Variantas dialectalas

* artilhier (provençau)

### Traduccions

| alemand: Artillerist $^{(de)}$ anglés: artilleryman $^{(en)}$, gunner $^{(en)}$, artillerist $^{(en)}$ basc: catalan: artiller $^{(ca)}$ | espanhòl: artillero $^{(es)}$ francés: artilleur $^{(fr)}$ italian: artigliere $^{(it)}$ portugués: artilheiro $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/aɾtifiˈsjuzo̞s/, /aɾtifiˈsjuzo̞s/

## Forma d'adjectiu

artificiosas
* Femenin plural de artificiós.
# Occitan
### Prononciacion

/aɾti'ʎjɛs/, /aɾti'ʎjɛs/

## Forma de nom comun

artilhièrs
* Plural de artilhièr.
# Occitan
### Etimologia

    De artifici

### Prononciacion

/aɾtifiˈsjus/, /aɾtifiˈsjus/

### Sillabas

ar|ti|fi|ciós

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | artificiós | artificioses |
| Masculin | [aɾtifiˈsjus] | [aɾtifiˈsjuzes] |
| Femenin | artificiosa | artificiosas |
| Femenin | [aɾtifiˈsjuzo̞] | [aɾtifiˈsjuzo̞s] |
artificiós
* Fach amb artifici.
* Mancat de natural.
* Plen d'artificis, que cerca l'engana.

### Sinonims

* capciós
* ipocrita

### Parents

* artifici
* artificial

### Traduccions

| alemand: abgefeimt $^{(de)}$, arglistig $^{(de)}$, gerieben $^{(de)}$, gewiegt $^{(de)}$, listig $^{(de)}$, schlau $^{(de)}$, gewitzt $^{(de)}$ anglés: deceitful $^{(en)}$ basc: catalan: artificiós $^{(ca)}$ | espanhòl: artificioso $^{(es)}$, astuto $^{(es)}$, ladino $^{(es)}$ francés: artificieux $^{(fr)}$ italian: artifisioso $^{(it)}$ portugués: ardiloso $^{(pt)}$, astuto $^{(pt)}$, ladino $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De artifici

### Sillabas

ar|ti|fi|ciós

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | artificiós | artificiosos |
| Femenin | artificiosa | artificioses |
artificiós
* artificiós $^{(ca)}$
# Occitan
### Etimologia

D'origina preromana.

### Prononciacion

/aɾˈtiɣo/, /aɾˈtiɣo/

### Sillabas

ar | ti | ga (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| artiga | artigas |
| [aɾˈtiɣo] | [aɾˈtiɣos] |
artiga femenin
* Agr.Tròç de tèrra aprestat per la cultura per desboscament e cremacion.

### Derivats

* artigar

### Sinonims

* eissart
* novala

### Traduccions

| alemand: Rodung $^{(de)}$ femenin anglés: assart $^{(en)}$ catalan: artiga $^{(ca)}$ femenin | espanhòl: artiga $^{(es)}$ femenin francés: essart $^{(fr)}$ masculin, brûlis $^{(fr)}$ masculin italian: debbio $^{(it)}$ masculin |
# Esperanto
### Etimologia

A partir del latin articŭlus amb un sufix -o.

### Prononciacion

[arti'kolo]
França (Tolosa) : escotar « artikolo » França : escotar « artikolo »

### Sillabas

ar | ti | ko | lo (4)

## Nom comun

artikolo, pl. artikoloj

### Traduccions

* article $^{(oc)}$ masculin
# Occitan
### Etimologia

Derivat de coderc.

### Prononciacion

/kudɛrˈt͡su/, /kudɛrˈt͡su/

### Sillabas

co | der| chon (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| coderchon | coderchons |
| [kudɛrˈt͡su] | [kudɛrˈt͡su] |
(lemosin) coderchon masculin
* Pichon coderc.
# Occitan
### Prononciacion

/kudɛrˈt͡su/, /kudɛrˈt͡su/

## Forma de nom comun

(lemosin) coderchons masculin
* Plurau de coderchon.
# Italian
### Etimologia

Del latin codex, codicem. Parent del catalan codi, de l'espanhòl código e del francés code.

### Prononciacion

['kɔdiʧe] Itàlia : escotar « codice »

### Sillabas

co | di | ce (3)

## Nom comun

codice masculin, pl. codici

### Traduccions

* còdi $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/kuˈðenos/, /kuˈðenos/

## Forma de nom comun

codenas femenin
* Plural de codena.
# Francés
### Prononciacion

/kɔd/, /kɔd/

## Forma de vèrb

codent
* Tresau persona deu singular au present de l'indicatiu de coder.
* Tresau persona deu plurau au present deu subjontiu de coder.
# Catalan
### Etimologia

Del latin codex, codicem. Parent de l'italiancodice, de l'espanhòl código e del francés code.

### Prononciacion

['kɔδi] Espanha (Barcelona) : escotar « codi »

### Sillabas

co | di (2)

## Nom comun

codi masculin

### Traduccions

* còdi $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/kuˈdɛʁ/, /kuˈdɛʁ/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| coderc | codercs |
| [kuˈdɛʁ] | [kuˈdɛʁ] |
coderc masculin (lemosin)
* Enclaus a costat de l'abitacion per l'i gardar los animaus, subretot los pòrcs.

### Derivats

* coderchon

### Variantas dialectalas

* codèrc
# Occitan
### Prononciacion

/kuˈdɛʁ/, /kuˈdɛʁ/

## Forma de nom comun

codercs masculin (lemosin)
* Plurau de coderc.
# Occitan
### Etimologia

De cot, del latin cōs, cōtis.

### Prononciacion
## Nom comun

codial masculin
* Agr. Estug de fusta o de bana, que los dalhaires pòrtan a la cinta e que conten la cot e l'aiga per la banhar.

### Variantas dialectalas

* codièr
* codièra / codèira
* colher
* cop
* cutèir

### Traduccions

* alemand: Kumpf $^{(de)}$
* aragonés: escopulión $^{(an)}$
* catalan: coder $^{(ca)}$
* francés: coffin $^{(fr)}$
# Occitan
### Etimologia

* De fibrilhacion amb lo prefix privatiu «des-» e lo sufix «-ador».

### Prononciacion

    lengdocian, gascon /desfiβɾiʎaˈðu/, /desfiβɾiʎaˈðu/
    provençau /desfibʀijaˈdu/, /desfibʀijaˈdu/

### Sillabas

des|fi|bri|lha|dor

## Nom comun

desfibrilhador masculin
Declinason :
| Singular | Plural |
| desfibrilhador | desfibrilhadors |
| [desfiβɾiʎaˈðu] | [desfiβɾiʎaˈðus] |
* (Medecina) Aparelh medical que lo ròtle es d’administrar d'impulsions electricas, pel còr que se regulen de trebles del ritme cardiac.

### Derivats

* desfibrilhador automatizat extèrne (DAE)
* desfibrilhador entièrament automatizat (DEA)
* desfibrilhador manual
* desfibrilhador semiautomatic (DSA)

### Traduccions

| alemand: Defibrillator $^{(de)}$ anglés: defibrillator $^{(en)}$ basc: catalan: desfibril·lador $^{(ca)}$ | espanhòl: desfibrilador $^{(es)}$ francés: défibrillateur $^{(fr)}$ italian: defibrillator $^{(it)}$ portugués: desfibrilador $^{(pt)}$, desfibrilhador $^{(pt)}$ |

# Portugués
### Etimologia

* De fibrilhação amb lo prefix privatiu «des-» e lo sufix «-ador».

### Prononciacion

    Portugal /dɨʃfibɾiʎɐˈdoɾ/, /dɨʃfibɾiʎɐˈdoɾ/
    Brasil /deʃfibɾiʎaˈdoɾ/, /deʃfibɾiʎaˈdoɾ/, /dʒisfibɾiʎaˈdoɾ/, /dʒisfibɾiʎaˈdoɾ/

### Sillabas

des|fi|bri|lha|dor

## Nom comun

desfibrilhador masculin
Declinason :
| Singular | Plural |
| desfibrilhador | desfibrilhadors |
* desfibrilhador $^{(oc)}$