OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    De romantic.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /rumanˈtisme/, /rumanˈtisme/
    provençau /ʀumãⁿˈtisme/, /ʀumãⁿˈtisme/

### Sillabas

ro|man|tis|me

## Nom comun

romantisme
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| romantisme | romantismes |
| [rumanˈtisme] | [rumanˈtismes] |
* Movement artistic, filosofic e literari europèu de la fin del sègle XVIII de la premièra mitat del XIX qu'èra en reaccion contra l'ideal estetic e las règlas del classicisme e contra la rason universalista de las Luzes en privilegiant l'imaginacion e la sensibilitat dins la creacion.
* Ensemble dels biaisses de sentir e de s’exprimir pròpris als romantics.
* (en particular) Tendéncia a se daissar anar, a exprimir sos sentiments personals, subretot dins lo domèni amorós.

### Derivats

* neoromantisme
* pòstromantisme
* preromantisme

### Traduccions

| alemand: Romantik $^{(de)}$ anglés: romanticism $^{(en)}$ basc: catalan: romanticisme $^{(ca)}$ | espanhòl: romanticismo $^{(es)}$ francés: romantisme $^{(fr)}$ italian: romanticismo $^{(it)}$ portugués: romantismo $^{(pt)}$, romanticismo $^{(pt)}$ |

# Francés
### Etimologia

    De romantique.

### Prononciacion

    /ʁɔmɑ̃tism/, /ʁɔmɑ̃tism/

### Sillabas

ro|man|tisme

## Nom comun

romantisme masculin
Declinason :
| Singular | Plural |
| romantisme | romantismes |
| [ʁɔmɑ̃tism] ||
* romantisme $^{(fr)}$
# Occitan
### Prononciacion

/ruˈmans/, /ruˈmans/, provençau /ʀuˈmãⁿs/, /ʀuˈmãⁿs/

## Forma d'adjectiu

romans
* Masculin plural de roman

## Forma de nom comun

romans
* Plural de roman

# Anglés
### Prononciacion

/ˈɹəʊmən/, /ˈɹəʊmən/

## Forma de nom comun

romans
* Plural de roman

# Francés
### Prononciacion

/ʁɔmɑ̃/, /ʁɔmɑ̃/

## Forma d'adjectiu

romans
* Masculin plural de roman

## Forma de nom comun

romans
* Plural de roman
# Occitan
### Prononciacion

    gascon, lengadocian /ruˌmans ‿ ɣɾaˈfics/, /ruˌmans ‿ ɣɾaˈfics/
    provencal /ruˌmɑ̃ⁿ ‿ gʀaˈfi/, /ruˌmɑ̃ⁿ ‿ gʀaˈfi/

## Forma de locucion nominala

romans grafics masculin
* Plural de roman grafic
# Occitan
### Etimologia

    De l'anglés romantic bastit a partir del francés roman.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /rumanˈtik/, /rumanˈtik/
    provençau /ʀumãⁿˈtik/, /ʀumãⁿˈtik/

### Sillabas

ro|man|tic

## Adjectiu

romantic
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | romantic | romantics |
| Masculin | [rumanˈtik] | [rumanˈtiks] |
| Femenin | romantica | romanticas |
| Femenin | [rumanˈtiko̞] | [rumanˈtiko̞s] |
* Que rapèla per l’imaginacion las descripcions dels poèmas e dels romans.
* Relatiu al romantisme.
* Que fa referéncia a las qualitats, las emocions caras als romantics.
* (par analogia) Idealista, ont l’imaginacion empòrta lo sens de las realitats.

### Derivats

* anarquoromantic
* musica romantica
* neoromantic
* preromantic
* pòstromantic
* romanticament

### Traduccions

| alemand: romantisch $^{(de)}$ anglés: romantic $^{(en)}$ basc: catalan: romàntic $^{(ca)}$ | espanhòl: romántico $^{(es)}$ francés: romantique $^{(fr)}$ italian: romantico $^{(it)}$ portugués: romântico $^{(pt)}$ |

## Nom comun

romantic masculin, (femenin: romantica)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| romantic | romantics |
| [rumanˈtik] | [rumanˈtiks] |
* Membre del romantisme.
* Aquel que practica lo romantisme
* (Per analogia) Idealista.

### Traduccions

| alemand: Romantiker $^{(de)}$ anglés: romantic $^{(en)}$ basc: catalan: romàntic $^{(ca)}$ | espanhòl: romántico $^{(es)}$ francés: romantique $^{(fr)}$ italian: romantico $^{(it)}$ portugués: romântico $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Bastit a partir del francés roman.

### Prononciacion

    RU /ɹəʊˈmæntɪk/, /ɹəʊˈmæntɪk/
    provençau /ɹoʊˈmæn(t)ɪk/, /ɹoʊˈmæn(t)ɪk/
    Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « romantic »
    Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « romantic »

### Sillabas

ro|man|tic

## Adjectiu

romantic
* romantic $^{(en)}$

## Nom comun

romantic
Declinason :
| Singular | Plural |
| romantic | romantics |
* romantic $^{(en)}$
# Francés
### Etimologia

Creat a partir de roman -e amb lo sufix -iser.

### Prononciacion

[ʁɔmani'ze]
França (Lion) : escotar « romaniser » França (Lion) : escotar « romaniser » França (Somain) : escotar « romaniser »

### Sillabas

ro | ma | ni | ser (4)

## Vèrb

romaniser

### Traduccions

* romanizar $^{(oc)}$

### Derivats

* romanisation
# Occitan
### Etimologia

    De l'anglés romantic bastit a partir del francés roman.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /rumanˈtiko̞/, /rumanˈtiko̞/
    provençau /ʀumãⁿˈtikə/, /ʀumãⁿˈtikə/

### Sillabas

ro|man|ti|ca

## Nom comun

romantica femenin, (masculin romantic)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| romantica | romanticas |
| [rumanˈtiko̞] | [rumanˈtiko̞s] |
* Membra del romantisme.
* Aquela que practica lo romantisme
* (Per analogia) Idealista.

### Traduccions

| alemand: Romantikerin $^{(de)}$ anglés: romantic $^{(en)}$ basc: catalan: romàntica $^{(ca)}$ | espanhòl: romántica $^{(es)}$ francés: romantique $^{(fr)}$ italian: romantica $^{(it)}$ portugués: romântica $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

romantica
* femenin singular de romantic

# Italian
### Etimologia

    De l'anglés romantic bastit a partir del francés roman.

### Prononciacion

    /roˈmantika/, /roˈmantika/

### Sillabas

ro|man|ti|ca

## Nom comun

romantica femenin, (masculin romantico)
Declinason :
| Singular | Plural |
| romantica | romantiche |
| [roˈmantika] | [roˈmantikd] |
* romantica $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

romantica
* femenin singular de romantico
# Occitan
### Prononciacion

/rumanizaˈsjus/, /rumanizaˈsjus/, provençau /ʀumanizaˈsjũⁿs/, /ʀumanizaˈsjũⁿs/

## Forma de nom comun

romanizacions
* Plural de romanizacion.
# Anglés
### Etimologia

Bastit a partir de rough.

### Prononciacion

Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « roughly »

## Advèrbi

roughly
* D'un biais rude.
* Aperaquí, a pauc près.
# Francés
### Etimologia

De l'occitan romegar.

### Prononciacion

França (Somain) : escotar « rouméguer »

### Sillabas

rou | mé | guer (3)

## Vèrb

rouméguer
* romegar
   * Airal: Occitània

### Sinonims

| maugréer râler répoutéguer (en Occitània) ronchonner | rougagner (en Occitània) roundiner (en Occitània) rouspéter (en Occitània) |

### Referéncias

* Bernard Vavassori, À Bisto de Nas, Loubatières, Tolosa, 2002 (ed. 2008), ISBN 978-2-86266-543-6, p. 228
# Catalan
### Etimologia

Del latin robur.

### Prononciacion

/ˈrowɾə/, /ˈrowɾə/ (oriental), /ˈrowɾe/, /ˈrowɾe/ (occidental)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| roure | roures |
| [ˈrowɾə] | [ˈrowɾəs] |
roure masculin
* Garric.

### Derivats

* roureda
* roureny
* rouró

# Ladin
### Etimologia

Del latin robur.

### Prononciacion
## Nom comun

roure masculin
* Garric.

### Variantas dialectalas

* rëur (Val Gardena)
* rover (Val Gardena), (fassan)
* rou (Val Badia)
* roe (selvan)
* róero (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte de Fodom.

### Referéncias

* Banca lessicala ladina
# Ladin
### Etimologia

Del latin robur.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : Val Badia ||
| Singular | Plural |
| rou | roi |
rou masculin
* Garric.

### Variantas dialectalas

* rëur (Val Gardena)
* rover (Val Gardena), (fassan)
* roure (Fodom)
* roe (selvan)
* róero (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Portugués
### Etimologia
### Prononciacion

? Portugal (Porto) : escotar « roubar » Estats Units d'America : escotar « roubar »

### Sillabas

rou | bar (2)

## Vèrb

roubar

### Traduccions

* raubar $^{(oc)}$
# Francés
### Etimologia

Derivat de rouge ("roge").

### Prononciacion

[ʁu'ʒɔl]
França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « rougeole »

## Nom comun

rougeole masculin, pl. rougeoles

### Traduccions

* sarrampiu $^{(oc)}$, senepiu $^{(oc)}$
# Francés
### Etimologia

Del latin vulgar *robĭcula.

### Prononciacion

/ʁuj/, /ʁuj/
Soïssa (Canton de Valés) : escotar « rouille » França (Lion) : escotar « rouille »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rouille | rouilles |
| [ʁuj] ||
rouille femenin
* Rovilh.

### Derivats

* rouillé
* rouiller
# Catalan
### Etimologia

Del latin robŏr̄ēta.

### Prononciacion

[ruw'rɛδə]/[ru'rɛδə] (oriental), [row'rɛδa] (occidental)

## Nom comun

roureda femenin, pl. rouredes

### Traduccions

* roireda $^{(oc)}$
# Anglés
### Etimologia

Del francés ancian rond (del latin rotŭndus).

### Prononciacion

['ɹaʊnd]
Reialme Unit (Londres) : escotar « round » Reialme Unit (Escòcia) : escotar « round » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « round » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « round »

### Sillabas

round (1)

## Adjectiu

round neutre

### Traduccions

* redond $^{(oc)}$ masculin, redonda $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* rounded
* rounder
* roundest
* roundly
* surround
* unrounded
# Occitan
### Etimologia

De pena e aflictiu.

### Prononciacion

    lengadocian /ˌpeno̞aflitˈtiβo̞/, /ˌpeno̞aflitˈtiβo̞/
    gascon, provençau /ˌpen ‿ a ‿ flikˈtivə/, /ˌpen ‿ a ‿ flikˈtivə/

## Locucion nominala

pena aflictiva
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pena aflictiva | penas aflictivas |
| [ˌpeno̞aflitˈtiβo̞] | [ˌpeno̞ ‿ z ‿ aflitˈtiβo̞s] |
* (drech criminal) Pena corporala e fisica que pertòca lo condemnat per oposicion a la pena infamanta qu'a un efièch pas que moral.

### Sinonims

* castig corporal
* pena corporala

### Traduccions

| alemand: Leibesstrafe $^{(de)}$ anglés: corporal punishment $^{(en)}$ basc: catalan: pena aflictiva $^{(ca)}$ | espanhòl: francés: peine afflictive $^{(fr)}$ italian: portugués: pena aflitiva $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

De pena e aflictiu.

### Prononciacion
## Locucion nominala

pena aflictiva
Declinason :
| Singular | Plural |
| pena aflictiva | penes aflictives |
* pena aflictiva $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De pena e infamant.

### Prononciacion

    lengadocian /ˌpeno̞infaˈmanto̞/, /ˌpeno̞infaˈmanto̞/
    gascon, provençau /ˌpen ‿ ĩⁿflãⁿtə/, /ˌpen ‿ ĩⁿflãⁿtə/

## Locucion nominala

pena infamanta
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pena infamanta | penas infamantas |
| [ˌpeno̞infaˈmanto̞] | [ˌpeno̞ ‿ z ‿ infaˈmanto̞] |
* (drech criminal) Pena criminala politica perocant lo moral, plaçant lo condemnat fàcia a la reprovacion publica, e que mena de plen drech a de descasenças (bandiment, descasença dels drechs electorals, etc.) per oposicion a la pena aflictiva qu'es una pena corporal e fisicaper la persona del condamnat.

### Traduccions

| alemand: entehrende Strafe $^{(de)}$ anglés: basc: catalan: pena infamant $^{(ca)}$ | espanhòl: francés: peine infamante $^{(fr)}$ italian: portugués: |
# Occitan
### Etimologia

De pèl.

### Prononciacion

/peˈlɔfo/

## Nom comun

pelòfa femenin
* Pèl d'unes fruches o coscolha d'ortalissas.

### Sinonims

* pelhòfa

### Variantas dialectalas

* pelhofa
* pelofa

### Traduccions

| anglés: peel $^{(en)}$ catalan: pellofa $^{(ca)}$ chinés: 果皮 $^{(zh)}$ (guǒpí) espanhòl: cáscara $^{(es)}$ | francés: pelure $^{(fr)}$, épluchure $^{(fr)}$ italian: buccia $^{(it)}$ portugués: casca $^{(pt)}$ |
# Espanhòl
## Forma de vèrb

peló
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb pelar.
# Occitan
### Etimologia

* (nom 1) Del latin poena (« pena, castig »).
* (nom 2) Del latin pinna, penna (« pluma, ala »), puèi merlet, fortalesa.

### Prononciacion

/'peno̞/, /'peno̞/

### Sillabas

pa | na (2)

## Nom comun 1

Declinason :
| Singular | Plural |
| pena | penas |
| ['peno̞] | ['peno̞s] |
pena femenin
* Punicion, sanccion o castig infligit per una deca comesa, per un acte jutjat reprensible o colpable.
** (drech) Punicion per una infraccion a la lei e prononciada per un jutjament.
* Patiment fisic o moral, sentiment de quicòm que va mal dins lo còrs o dins la ment.
** Dolor, afliccion, lanha, desplaser.
** Pensament.
* Dificultat ; empach.
** Trabalh, fatiga, esfòrç que costa.
** Dificultats e obstacles que se trapa a quicòm.
** Fasti de la ment per dire o far quicòm.

#### Expressions e Locucions

* me pòrta pena
* a pro pena
* òme de pena

### Sinonims

* castig

### Traduccions

| alemand : Strafe $^{(de)}$ anglés : penalty $^{(en)}$ breton: poan $^{(br)}$ catalan : pena $^{(ca)}$ espanhòl : pena $^{(es)}$ | francés : peine $^{(fr)}$ italian : pena $^{(it)}$ portugués : pena $^{(pt)}$ |

## Nom comun 2

Declinason :
| Singular | Plural |
| pena | penas |
| ['peno̞] | ['peno̞s] |
pena femenin
* Granda pluma de las alas o de la coa dels ausèl.
* Lòbe del fetge o del palmon.
* Cresta de montanha, la quita montanha, nautor.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

pelé
* Primièra persona del singular al passat simple del vèrb pelar.

# Lule
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

pelé
* Òme.

### Referéncias

* Antonio Machoni de Cerdeña, 1877, Arte y vocabulario de la la lengua lule y tonocoté, Buenos Aires, Pablo E. Coni.
# Lituanian
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

pelė femenin
* Mirga.
# Machiguenga
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

pempero
* Parpalhon.

### Referéncias

* Equipo de Producción de Materiales Matsigenka Región Cusco y Madre de Dios, 2010, Cartilla del alfabeto matsigenka, Lima, Ministerio de Educación.
# Occitan
### Etimologia

Del latin pilōsus.

### Prononciacion

[peˈlus]

### Sillabas

pe | lós (2)

## Adjectiu

pelós masculin (femenin: -a), pl. peloses
* Pelut.
* Relatiu als pels.

## Nom comun

pelós masculin
* Pat extèrna d'una castanha, eriçada de fissons.

### Traduccions

| alemand: anglés: basc: breton: catalan: pilós $^{(ca)}$adj; pelló $^{(ca)}$nom chèc: danés: espanhòl: esperanto: estonian: finlandés: francés: pileux $^{(fr)}$adj; bogue $^{(fr)}$nom | islandés: italian: leton: lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: polonés: portugués: romanés: sicilian: suedés: turc: ucraïnian: |
# Lituanian
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

pelėda femenin
* Chòt.
# Islandés
### Etimologia

De l'escandinau ancian rót. Parent del danés rod, del suedés rot e de l'anglés root.

### Prononciacion

['rout]

### Sillabas

rót (1)

## Nom comun

rót femenin, pl. rætur

### Traduccions

* rasic $^{(oc)}$
# Shina
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

rõːs
* Cèrvi.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala. Forma del dialècte astori parlat en Índia.

### Referéncias

* B.B. Rajapurohit, 1983, Shina Phonetic Reader, Mysore, Central Institute of Indian Languages.
# Ladin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rüdl | rüdli |
rüdl masculin
* Ròt.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Polonés
### Etimologia

Adaptacion del latin rŏsa.

### Prononciacion

['ruʐa]
Polonha : escotar « róża »

### Sillabas

ró | ża (2)

## Nom comun

róża femenin, pl. róże

### Traduccions

* ròsa $^{(oc)}$

### Derivats

* różaniec
* różanka
* różany
* różyczka
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

rùere
* Tombar.

### Mots aparentats

* rutòrgia

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

röses femenin
* Plural de rösa.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Ladin
### Etimologia

Del latin rosa.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rösa | röses |
rösa femenin
* Ròsa.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Tharaka
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

rûûjî
* Aiga.

### Referéncias

* Stephen Kîthinji Kindiki, 2008, Pragmatic functions of attitude markers in Kîîtharaka, Durban, Faculty of Humanities, Development and Social Studies, Uuniversity of Kwazulu-Natal.
# Ladin
### Etimologia

Del latin robur.

### Prononciacion
## Nom comun

róver masculin
* Roire (Quercus petraea).

### Variantas dialectalas

* róer (Oltrechiusa)

#### Nòta

Forma del dialècte d'Oltrechiusa.

### Referéncias

* Dizionario Ladino d'Oltrechiusa - Italiano
# Ongrés
### Etimologia

Adaptacion del latin rŏsa.

### Prononciacion

['ro:ʒɒ]

### Sillabas

ró | zsa (2)

## Nom comun

rózsa, pl. rózsák

### Traduccions

* ròsa $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* rózsaszín
* szélrózsa
# Occitan
### Prononciacion

/ˈrennos/, /ˈrennos/

## Forma de nom comun

retnas femenin
* Plural de retna.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin rhetoricus « oratòri », del grèc ancian ῥητορικός, «oratòri»

### Prononciacion

/retuˈɾik/, /retuˈɾik/, procençau /ʀetuˈʀik/, /ʀetuˈʀik/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | retoric | retorics |
| Masculin | [retuˈɾik] | [retuˈɾiks] |
| Femenin | retorica | retoricas |
| Femenin | [retuˈɾiko̞] | [retuˈɾiko̞s] |
retoric
* Oratòri, relatiu l’art de parlar coma cal, relatiu a la retorica

### Derivats

* retorica

### Traduccions

| alemand: rhetorisch $^{(de)}$ anglés: rhetorical $^{(en)}$ basc: catalan: retòric $^{(ca)}$ | espanhòl: retórico $^{(es)}$ francés: rhétorique $^{(fr)}$ italian: retorico $^{(it)}$ portugués: retórico $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De tirar

### Prononciacion

/retiˈɾa/, /retiˈɾa/, provençau /ʀetiˈʀa/, /ʀetiˈʀa/

### Sillabas

re|ti|rar

## Vèrb

retirar
* Tornar Tirar.
* Tornar menar enrè, menar cap a se meteis.
** Retirar sa man, son braç, son cap per defugir un tust.
* Tirar una persona, una causa d’un lòc ont aviá estat plaçada, ont èra intrada.
** Retirar un enfant del collègi.
** Retirar de l’argent d’una banca.
* Alotjar, albergar
* Espitalizar, donar l’espitalitat, l'asili.
* Semblar
* Restrechir
** L’estòfa a retirat a la bugada.
se retirar
* Se n'anar o s’alunhar d’endacòm.
* Quitar la profession qu’òm exercissiá, lo genre de vida qu’òm menava.
** Se retirèt del afars.
** Se retirè del mond.
* Anar endacòm per i establir sa retirada.
* Se dich de las aigas del riu que tornant al lièch après l'aigada, de la mar quand torna bassa.
* Se restrechir

### Sinonims

donar l’espitalitat
* recaptar
* albergar
* aculhir
* acomodar

### Parents

* tirar
* retirada

### Traduccions

| alemand: zurückziehen $^{(de)}$, entlocken $^{(de)}$, entziehen $^{(de)}$, extrahieren $^{(de)}$, zapfen $^{(de)}$, zücken $^{(de)}$, abmachen $^{(de)}$; schrumpfen $^{(de)}$ anglés: reprint $^{(en)}$ ; pull back $^{(en)}$, take back $^{(en)}$; withdraw $^{(en)}$; retrieve $^{(en)}$, pull $^{(en)}$; draw back $^{(en)}$; basc: catalan: treure $^{(ca)}$, retirar $^{(ca)}$, arrancar $^{(ca)}$ | espanhòl: retirar $^{(es)}$, recuperar $^{(es)}$, arrancar $^{(es)}$ francés: retirer $^{(fr)}$, rétrécir $^{(fr)}$, héberger $^{(fr)}$ italian: retirare $^{(it)}$ portugués: retirar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

De tirar

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « retirar »

### Prononciacion

    Oriental: /rətiˈɾa/, /rətiˈɾa/}}
    Occidental: nord-occidental /re.tiˈɾa/, /re.tiˈɾa/, valencià /retiˈɾaɾ/, /retiˈɾaɾ/

### Sillabas

re|ti|rar

## Vèrb

retirar
* retirar $^{(oc)}$ (1, 2, 3)

# Espanhòl
### Etimologia

De tirar

### Prononciacion

escotar « retirar »

### Prononciacion

/retiˈɾaɾ/, /retiˈɾaɾ/

### Sillabas

re|ti|rar

## Vèrb

retirar
* retirar $^{(oc)}$ (1, 2, 3)

# Portugués
### Etimologia

De tirar

### Prononciacion

Portugal /ʀɨtiˈɾaɾ/, /ʀɨtiˈɾaɾ/; Brasil /ɦetʃiˈɾaɾ/, /ɦetʃiˈɾaɾ/, /xetʃiˈɾaɾ/, /xetʃiˈɾaɾ/

### Sillabas

re|ti|rar

## Vèrb

retirar
* retirar $^{(oc)}$ (1, 2, 3)
# Occitan
### Etimologia

Del latin vulgar *rĕtĭna, derivat del latin rĕtĭnēre « reténer ».

### Prononciacion

/ˈrenno/, /ˈrenno/

### Sillabas

ret | na

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| retna | retnas |
| [ˈrenno] | [ˈrennos] |
retna femenin
* Caduna de las doas correjas amb que òm governa un caval.

### Variantas dialectalas

* guida

### Traduccions

| alemand: Zügel $^{(de)}$ masculin anglés: rein $^{(en)}$ bashquir: дилбегә $^{(ba)}$ | catalan: regna $^{(ca)}$ femenin francés: rêne $^{(fr)}$ femenin rus: вожжи $^{(ru)}$ femenin plural |
# Occitan
### Etimologia

De retirar

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /reˈtiɾo̞/, /reˈtiɾo̞/
    provençau /ʀeˈtiʀə/, /ʀeˈtiʀə/

## Nom comun

retira femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| retira | retiras |
| [reˈtiɾo̞] | [reˈtiɾo̞s] |
* Alunhament qu'òm i demora fòra del mond pendent un temps per s'amagar, per soscar, per se reculhir.
* (per extension) Luòc de refugi.
* Espitalitat, asil

### Traduccions
## Forma de vèrb

retira
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de retirar
* segonda persona del singular de l'mperatiu afirmatiu de retirar

# Catalan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

retira
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de retirar
* segonda persona del singular de l'mperatiu afirmatiu de retirar

# Espanhòl
### Prononciacion

    /reˈt̪iɾa/, /reˈt̪iɾa/

## Forma de vèrb

retira
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de retirar
* segonda persona del singular de l'mperatiu afirmatiu de retirar

# Francés
### Prononciacion

    /ʁətiʁa/, /ʁətiʁa/

## Forma de vèrb

retira
* Tresena persona del singular del passat simple de retirer

# Portugués
### Prononciacion
## Forma de vèrb

retira
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de retirar
* segonda persona del singular de l'mperatiu afirmatiu de retirar
# Occitan
### Etimologia

De retirar

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /retiˈɾaðo̞/, /retiˈɾaðo̞/
    provençau /ʀetiˈʀadə/, /ʀetiˈʀadə/

## Nom comun

retirada femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| retirada | retiradas |
| [retiˈɾaðo̞] | [retiˈɾaðo̞s] |
* Accion de se retirar, de far un movement enrè.
* Accion de s'estrechir.
* (especialament, militar) Marcha que fa una armada per s'alunhar de l'enemic.
* (especialament, religion) Alunhament del mond qu'òm s'astrenh pendent un temps per se reculhir, per soscar.
** Luòc ont òm fa una retirada religiosa.
* (especialament, mon dels afars) Accion de se retirar del mond, dels afars.
* (especialament, vida professionala) Periòde que òm se retira de la vida professionala.
** Pension percebuda durant aqueste periòde.
retirada femenin, (masculin: retirat)
* La qu'a acabat son activitat professionala; que tòca una pension de retirada.

### Traduccions
## Forma d'adjectiu

retirada
* femenin singular de retirat

## Forma de vèrb

retirada
* participi passat al femenin singular de retirar

# Catalan
### Etimologia

De retirar

### Prononciacion
## Nom comun

retirada femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| retirada | retirades |
* Accion de se retirar.
* retirada $^{(oc)}$ militara
* Retirança, semblança

## Forma d'adjectiu

retirada
* femenin singular de retirat

## Forma de vèrb

retirada
* participi passat al femenin singular de retirar

# Espanhòl
### Etimologia

De retirar

### Prononciacion

    /ret̪iˈɾað̞a/, /ret̪iˈɾað̞a/

## Nom comun

retirada femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| retirada | retiradas |
| [ret̪iˈɾað̞a] | [ret̪iˈɾað̞as] |
* Accion de se retirar.
* Fèrm
* retirada $^{(oc)}$ militara
* Anciana passa de dança.

## Forma d'adjectiu

retirada
* femenin singular de retirado

## Forma de vèrb

retirada
* participi passat al femenin singular de retirar

# Portugués
### Etimologia

De retirar

### Prononciacion

    Portugal /ʀɨtiˈɾadɐ/, /ʀɨtiˈɾadɐ/
    Brasil /ɦetʃiˈɾadɐ/, /ɦetʃiˈɾadɐ/, /xetʃiˈɾadə/, /xetʃiˈɾadə/

## Nom comun

retirada femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| retirada | retiradas |
* Accion de se retirar.
* retirada $^{(oc)}$ militara

## Forma d'adjectiu

retirada
* femenin singular de retirado

## Forma de vèrb

retirada
* participi passat al femenin singular de retirar