OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Talinga
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

toko
* Bruch.

### Referéncias

* Charles Musinguzi, Martin Diprose, Waller C. Tabb Jr., 2012, Ntotoli̱ ̱ya Lubwisi, Bundibugyo, Kwamba Lubwisi Development Association.
# Catalan
### Etimologia

Del latin tollĕre.

### Prononciacion

['tɔldɾə] (oriental), ['tɔldɾe] (occidental)

### Sillabas

tol | dre (2)

## Vèrb

toldre
* levar $^{(oc)}$, traire $^{(oc)}$, tirar $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/ˈtud͡ʒos/, /ˈtud͡ʒos/

## Forma de nom comun

tojas femenin (lengadocian)
* Plural de toja.
# Malavedan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tokkali

### Traduccions

* can $^{(oc)}$ masculin

### Referéncias

* Mallassery, S. Radhakrishnan, 1984, Language of Malavedas, Journal of Tamil studies 25, p. 40-49.
# Walser
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tol neutre
* Valada.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Carcoforo en Itàlia.

### Variantas dialectalas

* Formazza :
* Gressoney :
* Issime :

### Referéncias

* Le nostre parole – Inŝchi weirter – Unsere Wörter
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

['sytto̞s]

## Forma d'adjectiu

subtas
* Femenin plural de subte.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

['syttes]

## Forma d'adjectiu

subtes
* Masculin plural de subte.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

['sytto̞] França (Bearn) - Lengadocian : escotar « subta »

## Forma d'adjectiu

subta
* Femenin singular de subte.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

['sytte] França (Bearn) - Lengadocian : escotar « subte »

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | subte | subtes |
| Masculin | ['sytte] | ['syttes] |
| Femenin | subta | subtas |
| Femenin | ['sytto̞] | ['sytto̞s] |
subte
* Qu'arriba subitament .

### Traduccions

| breton : anglés : sudden catalan : sobtat espanhòl : repentino esperanto : basc : finlandés : francés : soudain alemand : | gaelic irlandés : gaelic escocés : italian : improvviso neerlandés : polonés : portugués : sicilian : mpruvisu suedés : |

# Espanhòl
### Etimologia

Apocòpa de subterráneo (sosterranh), ellipsi de ferrocarril (camin de fèrre) subterráneo.

### Prononciacion
## Adjectiu

subte, masculin
* (Camin de fèrre) (Argentina) Mètro.
# Occitan
### Prononciacion

/sytteɾˈfyd͡ʒis/, /sytteɾˈfyd͡ʒis/, /sytteɾˈfyʒis/, /sytteɾˈfyʒis/, provençau /syteʀˈfyd͡ʒis/, /syteʀˈfyd͡ʒis/

## Forma de nom comun

subterfugis
* Plural de subterfugi.

# Catalan
### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « subterfugis »

### Prononciacion

    Oriental /suptərˈfuʒis/, /suptərˈfuʒis/
    Occidental: nord-occidental /supterˈfuʒis/, /supterˈfuʒis/, valencian /supteɾˈfud͡ʒis/, /supteɾˈfud͡ʒis/

## Forma de nom comun

subterfugis
* Plural de subterfugi.
# Occitan
### Etimologia

Del latin substantia.

### Prononciacion

/sysˈtansjo/, /sysˈtansjo/
França (Bearn) : escotar « substància »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| substància | substàncias |
| [sysˈtansjo] | [sysˈtansjos] |
substància femenin
* Scién. Divèrsas menas de matèrias que forman los còsses.
* Filos. Concèpte filosofic que designa çò que subsistís per se meteis, independentament de tot accident.
* Fig. Part essenciala, vertadièrament importanta, d'una causa.

### Traduccions

| anglés: substance $^{(en)}$ catalan: substància $^{(ca)}$ femenin | francés: substance $^{(fr)}$ femenin italian: sostanza $^{(it)}$ femenin |
# Occitan
### Etimologia

Del latin subterfugium, compausat de subter (« per dejós ») e de fugere (« fugir »).

### Prononciacion

/sytteɾˈfyd͡ʒi/, /sytteɾˈfyd͡ʒi/, /sypteɾˈfyʒi/, /sypteɾˈfyʒi/, provençau /syteʀˈfyd͡ʒi/, /syteʀˈfyd͡ʒi/ França (Bearn) : escotar « subterfugi »

### Sillabas

sub|ter|fu|gi

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| subterfugi | subterfugis |
| [sytteɾˈfyd͡ʒi] | [sytteɾˈfyd͡ʒis] |
subterfugi masculin
* Escapador, rusa o un mejan desviat e artificiós per se tirar d'un mal pas, d'un malparat, d'un perilh.

### Sinonims

* alibi
* artifici
* defugiment
* engana
* escampa
* escampadoira
* escapador

### Traduccions

| alemand: Ausflucht $^{(de)}$, Ausrede $^{(de)}$, Hintertürchen $^{(de)}$ anglés: subterfuge $^{(en)}$ basc: urperiafago $^{(eu)}$ catalan: subterfugi $^{(ca)}$ | espanhòl: subterfugio $^{(es)}$ francés: subterfuge $^{(fr)}$ italian: inesorabile $^{(it)}$ portugués: subterfúgio $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin subterfugium, compausat de subter (« per dejós ») e de fugere (« fugir »).

### Prononciacion

    Oriental /suptərˈfuʒi/, /suptərˈfuʒi/
    Occidental: nord-occidental /supterˈfuʒi/, /supterˈfuʒi/, valencian /supteɾˈfud͡ʒi/, /supteɾˈfud͡ʒi/

### Sillabas

sub|ter|fu|gi

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| subterfugi | subterfugis |
subterfugi masculin
* subterfugi $^{(oc)}$
# Meglenoromanés
### Etimologia

Del latin ungula.

### Prononciacion

/ˈuŋglʲə/, /ˈuŋglʲə/

## Nom comun

ungl’ă femenin
* Ongla.

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.
# Baruga
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ũˈᵑɡubo/, /ũˈᵑɡubo/

## Nom comun

ungubo
* Coide.

### Referéncias

* Cynthia J. Farr, James B. Farr, 2005, Baruga, Data Papers on Papua New Guinea Languages 47, p. 1-18, Ukarumpa, SIL International.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈyŋglos/, /ˈyŋglos/

## Forma de nom comun

unglas femenin (lengadocian) (gascon)
* Plural de ungla.
# Esperanto
### Etimologia

Pres del latin ŭngŭla amb un sufix -o.

### Prononciacion

['uŋgo]
Brasil : escotar « ungo » França (Tolosa) : escotar « ungo » França (Vòges) : escotar « ungo »

### Sillabas

un | go (2)

## Nom comun

ungo, pl. ungoj

### Traduccions

* ongla $^{(oc)}$ femenin
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala d'ungo ("ongla").

### Prononciacion

['uŋgoj]

### Sillabas

un | goj (2)

## Nom comun

ungoj pl.

### Traduccions

* onglas $^{(oc)}$ femenin plural
# Sard
### Etimologia

Del latin ungula.

### Prononciacion

/ˈuŋɡɾa/, /ˈuŋɡɾa/

## Nom comun

ungra femenin
* Ongla.

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/uŋˈgwaːǃa/, /uŋˈgwaːǃa/

## Nom comun

ungwaqa classa 1a, plural : ongwaqa
* Consonanta.
# Portugués
### Etimologia

Del latin vulgar *ungla eissit d'ŭngŭla.

### Prononciacion

/ˈuɲɐ/, /ˈuɲɐ/
Estats Units d'America : escotar « unha »

## Nom comun

unha femenin
* Ongla.
# Anglés
### Etimologia

Format a partir de happy ("gaujós, content") amb lo prefix privatiu un-.

### Prononciacion

[ʌn'hæpi]

### Sillabas

un | hap | py (3)

## Adjectiu

unhappy neutre

### Traduccions

* trist $^{(oc)}$ masculin, trista $^{(oc)}$ femenin; descontent $^{(oc)}$ masculin, descontena $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* unhappily
* unhappiness

### Antonims

* blissful
* happy
* joyous
* merry
# Occitan
### Prononciacion

/βid͡ʒi'lanto̞/, /βid͡ʒi'lanto̞/

## Forma d'adjectiu

vigilanta
* Femenin singular de vigilant

# Catalan
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

vigilanta
* Femenin singular de vigilant
# Occitan
### Prononciacion

/βid͡ʒi'lanto̞s/, /βid͡ʒi'lanto̞s/

## Forma d'adjectiu

vigilantas
* Femenin plural de vigilant
# Occitan
### Etimologia

    Del latin vigilans.

### Prononciacion

/βid͡ʒi'lan/, /βid͡ʒi'lan/

### Sillabas

vi|gi|lant

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | vigilant | vigilants |
| Masculin | [βid͡ʒi'lan] | [βid͡ʒi'lans] |
| Femenin | vigilanta | vigilantas |
| Femenin | [βid͡ʒi'lanto̞] | [βid͡ʒi'lanto̞s] |
vigilant
* Atencion que se pòrta amb diligéncia, amb activitat, sus quicòm o sus qualqu’un.

### Parents

* vigilància

### Traduccions

| alemand: aufgeweckt $^{(de)}$, flink $^{(de)}$, frisch $^{(de)}$, gewandt $^{(de)}$, hurtig $^{(de)}$, munter $^{(de)}$, wach $^{(de)}$ anglés: vigilant $^{(en)}$ basc: erne $^{(eu)}$ | catalan: despert $^{(ca)}$, atent $^{(ca)}$, vigilant $^{(ca)}$ espanhòl: alerta $^{(es)}$, atento $^{(es)}$ francés: vigilant $^{(fr)}$ italian: vigile $^{(it)}$ portugués: vigilante $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Del latin vigilans.

### Prononciacion

/ˈvɪdʒɪlənt/, /ˈvɪdʒɪlənt/

### Sillabas

vi|gi|lant

## Adjectiu

vigilant (Plural de vigilants)
* vigilant

# Catalan
### Etimologia

    Del latin vigilans.

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « vigilant »

### Prononciacion

    Balearic [viʒiˈlant]
    Central [biʒiˈlan]
    Valencian [vid͡ʒiˈlant]

### Sillabas

vi|gi|lant

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | vigilant | vigilants |
| Femenin | vigilanta | vigilantes |
vigilant
* vigilant

## Forma de vèrb

vigilant
* Participi present de vigilar

# Francés
### Etimologia

    Del latin vigilans.

### Prononciacion

/viʒilɑ̃/, /viʒilɑ̃/

### Sillabas

vi|gi|lant

## Adjectiu

vigilant
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | vigilant | vigilants |
| Masculin | [viʒilɑ] | [viʒilɑ] |
| Femenin | vigilante | vigilantes |
| Femenin | [viʒilɑt] | [viʒilɑt] |
* vigilant
# Occitan
### Prononciacion

/bjennaˈmjano/, /bjennaˈmjano/

## Forma de nom comun

vietnamiana
* Femenin singular de vietnamian.

## Forma d'adjectiu

vietnamiana
* Femenin singular de vietnamian.
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

viesse
* Plural de vuiss.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Prononciacion

/bjennaˈmjanos/, /bjennaˈmjanos/

## Forma de nom comun

vietnamianas
* Femenin plural de vietnamian.

## Forma d'adjectiu

vietnamianas
* Femenin plural de vietnamian.
# Occitan
### Prononciacion

/bjennaˈmjas/, /bjennaˈmjas/

## Forma de nom comun

vietnamians
* Masculin plural de vietnamian.

## Forma d'adjectiu

vietnamians
* Masculin plural de vietnamian.
# Romanés
### Etimologia

D'una varianta del latin vĕspa.

### Prononciacion

/ˈvjespe/, /ˈvjespe/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| viespe | viespi |
viespe femenin
* Vèspa.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin vicarius « remplaçant »

### Prononciacion

    lengadocian /biɣaˈɾjo̞/, /biɣaˈɾjo̞/
    provençau /vigaˈʀje/, /vigaˈʀje/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| vigariá | vigariás |
| [biɣaˈɾjo̞] | [biɣaˈɾjo̞s] |
vigariá (lengadocian) ,(provençau) ; femenin
* Anciana carga, foncion de viguièr.
* Ancian territòri somés a la jurisdiccion

### Variantas dialectalas

* vegueria (gascon)

### Sinonims

carga de viguièr
* vigairat

### Derivats

* vigairal

#### Locucions derivadas

* vigariá d'Andòrra

### Traduccions

| alemand: Vogtei $^{(de)}$ anglés: jurisdiction of veguer $^{(en)}$ basc: catalan: vegueria $^{(ca)}$ | espanhòl: veguería $^{(es)}$ francés: viguerie $^{(fr)}$ italian: portugués: vigairaria $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/bjennaˈmja/, /bjennaˈmja/

### Sillabas

viet | na | mian

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | vietnamian | vietnamians |
| Masculin | [bjennaˈmja] | [bjennaˈmjas] |
| Femenin | vietnamiana | vietnamianas |
| Femenin | [bjennaˈmjano] | [bjennaˈmjanos] |
vietnamian masculin
* Persona originària de Vietnam.
* Ling. Lenga de la familha austroasiatica parlada en Vietnam.

### Traduccions

| anglés: Vietnamese $^{(en)}$ alemand: Vietnamese $^{(de)}$ masculin (persona), Vietnamesisch $^{(de)}$ (lenga) | catalan: vietnamita $^{(ca)}$ masculin francés: vietnamien $^{(fr)}$ masculin |

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | vietnamian | vietnamians |
| Masculin | [bjennaˈmja] | [bjennaˈmjas] |
| Femenin | vietnamiana | vietnamianas |
| Femenin | [bjennaˈmjano] | [bjennaˈmjanos] |
vietnamian
* Relatiu a Vietnam o a la lenga vietnamiana.

### Traduccions

| anglés: Vietnamese $^{(en)}$ alemand: vietnamesisch $^{(de)}$ | catalan: vietnamita $^{(ca)}$ masculin francés: vietnamien $^{(fr)}$ masculin |

### Vejatz tanben

* Mots en vietnamian dins lo Wikiccionari
* vietnamian sus Wikipèdia
# Esperanto
### Etimologia

Creat a partir del rus хвост amb lo sufix -o.

### Prononciacion

['vosto]
Brasil : escotar « vosto » França (Tolosa) : escotar « vosto » França (Vòges) : escotar « vosto »

### Sillabas

vos | to (2)

## Nom comun

vosto, pl. vostoj

### Traduccions

* coa $^{(oc)}$ femenin
# Occitan
### Etimologia

Compausat de vos e autres.

### Prononciacion

/buˈzawtɾes/, /buˈzawtɾes/ (lengadocian), /vuˈzawtʁes/, /vuˈzawtʁes/ (provençal), /vuˈzawtrej/, /vuˈzawtrej/ (lemosin)
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « vosautres »

## Pronom personal

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | vosautres | [] |
| [buˈzawtɾes] ||
| Femenin | vosautras | [] |
| [buˈzawtɾos] ||
vosautres masculin (femenin: vosautras)
* pronom personal, segonda persona del plural. S’emplega sonque per insistir, que la persona es donada per la desinéncia.

### Sinonims

* vautres

### Variantas dialectalas

* vosautes

### Traduccions

| anglés: you $^{(en)}$ catalan: vosaltres $^{(ca)}$ | francés: vous $^{(fr)}$ |
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala de vosto ("coa").

### Prononciacion

['vostoj]
França (Tolosa) : escotar « vostoj »

### Sillabas

vos | toj (2)

## Nom comun

vostoj pl.

### Traduccions

* coas $^{(oc)}$ femenin plural
# Catalan
### Etimologia

Del latin vōtum.

### Prononciacion

/bɔt/, /bɔt/
Espanha (Barcelona) : escotar « vot »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| vot | vots |
| [bɔt] | [bɔts] |
vot masculin
* Vòt.
# Occitan
### Etimologia

Del bas latin votatio

### Prononciacion

[buta'sju]
França (Bearn) : escotar « votacion »

### Sillabas

vo | ta | cion (3)

## Nom comun

votacion femenin
* Accion de votar.
* Eleccion.

### Traduccions

* alemand:
* anglés:
* catalan: votació $^{(ca)}$
* francés:
* italian:
# Occitan
### Etimologia

Forma plurala de votz.

### Prononciacion

[ˈbuzes]

### Sillabas

vo | ses (2)

## Nom comun

voses femenin plural

### Derivats

* vocal -a
* vocalisme
* vocalizacion
* vocalizar

### Traduccions

| alemand: anglés: voices $^{(en)}$ neutre basc: breton: catalan: veus $^{(ca)}$ chèc: danés: eslovac: eslovèn: espanhòl: voces $^{(es)}$ esperanto: estonian: finlandés: francés: voix $^{(fr)}$ | ido: voco $^{(io)}$ indonesian: islandés: italian: voci $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: polonés: portugués: vozes $^{(pt)}$ romanés: voci $^{(ro)}$ suedés: turc: ucraïnian: |
# Grico
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tàlassa femenin
* Mar.

### Referéncias

* Antonio Gkreko, Anna Tziropoulou-Eustathiou, 2003, Leksikon gkriko-ellenika-Italiko, Atènas, Nea Thesis.
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tàlau masculin
* Bren.

### Variantas dialectalas

* tzàlau (sard comun)
* gràngia (sard comun)
* fùrfure (sard comun)
* ghilingione (sard comun)
* granza (Gavoi)
* frùfere (Santulussurgiu)
* filinzone (Orgosolo)
* linzone (Benetutti)

#### Nòta

Forma del dialècte de Dorgali.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

tzàlau masculin
* Bren.

### Sinonims

* gràngia
* fùrfure
* ghilingione

### Variantas dialectalas

* tàlau (Dorgali)
* granza (Gavoi)
* frùfere (Santulussurgiu)
* filinzone (Orgosolo)
* linzone (Benetutti)

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Piapoco
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈt͡sema/, /ˈt͡sema/

## Nom comun

tzéma
* Tabat.

### Referéncias

* Andrés Eduardo Reinoso Galindo, 2002, Elementos para una gramática de la lengua piapoco, Bogotà, Ministerio de Cultura.
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de tàctic -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[taktikə'men] (oriental), [taktika'ment] (valencian) Espanha (Barcelona) : escotar « tàcticament »

### Sillabas

tàc | ti | ca | ment (4)

## Advèrbi

tàcticament

### Traduccions

* tacticament $^{(oc)}$

### Parents

* tàctic -a
# Walser
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| tàch | tàccher |
tàch neutre
* Tet.

### Variantas dialectalas

* Formazza :
* Gressoney :
* Issime :

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Rimella.

### Referéncias

* Centro Studi Walser Rimella, 2011, La grammatica de « Ts Remmaljertittschu ». Compendio al Dizionario dell’Idioma Walser di Rimella.
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de tàcit -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[tasitə'men] (oriental), [tasita'ment] (valencian)

### Sillabas

tà | ci | ta | ment (4)

## Advèrbi

tàcitament

### Traduccions

* tacitament $^{(oc)}$

### Parents

* tàcit -a
# Occitan
### Etimologia

    Del latin tangere « tocar ».

### Prononciacion

/ˈtand͡ʒe/, /ˈtand͡ʒe/

## Vèrb

tànger (lengadocian)
* Tocar de prèp.
* (figurat) Convernir per, concernir, èsser convenable.
se tànger (lengadocian)
* (figurat) Èsser parents de fòrt prèp, èsser dins la parentat.

### Variantas

* tànher

### Parents

* tangent
* tangible
# Occitan
### Etimologia

    Del latin tangere « tocar ».

### Prononciacion

/ˈtaɲe/, /ˈtaɲe/

## Vèrb

tànher (lengadocian)
* Tocar de prèp.
* (figurat) Convernir per, concernir, èsser convenable.
se tànher (lengadocian)
* (figurat) Èsser parents de fòrt prèp, èsser dins la parentat.

### Variantas

* tànger

### Parents

* tangent
* tangible
# Ongrés
### Etimologia

Mot compausat, creat a partir de tíz ("dètz") e de szög ("angle").

### Prononciacion

['ti:zsøg]

### Sillabas

tíz | szög (2)

## Nom comun

tízszög, pl. tízszögek

### Traduccions

* decagòn $^{(oc)}$ masculin
# Gaelic irlandés
### Etimologia

De tírghrá amb lo sufix -thóir.

### Prononciacion

/tʲiːɾʲɡɾˠaːtʲoːɾʲ/, /tʲiːɾʲɡɾˠaːtʲoːɾʲ/ (Munster)

## Nom comun

tírghráthóir masculin, plural : tírghráthóirí
* Patriòta.

### Referéncias

Aquest article es adaptat o copiat (en partida o en totalitat) de l'article del Wiktionary en anglés, jos licéncia CC-BY-SA-3.0 : tírghráthóir, mas a pogut èsser modificat dempuei.
# Quapaw
### Etimologia

Del proto-sioan *aʀúˑte « èsser madur ».

### Prononciacion

/ˈtitːe/, /ˈtitːe/

## Vèrb

títte
* Èsser madur.
* Èsser roge.
# Feroés
### Etimologia

Del noroèc tíð, eissit del protogermanic *tīdiz.

### Prononciacion

/tʰʊiːj/, /tʰʊiːj/

## Nom comun

tíð femenin
* Temps, periòde.
* Temps (gramatica).

# Islandés
### Etimologia

Del noroèc tíð, eissit del protogermanic *tīdiz.

### Prononciacion
## Nom comun

tíð femenin
* Temps, periòde.
* Temps (gramatica).
# Occitan
### Etimologia

Derivat de tocar.

### Prononciacion

/ˈtɔko/, /ˈtɔko/
França (Bearn) : escotar « tòca »

### Sillabas

tò | ca (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| tòca | tòcas |
| [ˈtɔko] | [ˈtɔkos] |
tòca femenin
* Mus. Peça d'un clavièr, d'un instrument de musica, d'una maquina d'escriure o d'un ordenador que se cacha per far fonccionar l'instrument.
* Signe, but, cibla.

### Traduccions

| alemand: Taste $^{(de)}$ femenin, Klaviertaste $^{(de)}$ femenin anglés: key $^{(en)}$ bulgar: клавиша $^{(bg)}$ femenin catalan: tecla $^{(ca)}$ femenin chèc: klávesa $^{(cs)}$ femenin espanhòl: tecla $^{(es)}$ femenin francés: touche $^{(fr)}$ femenin italian: tasto $^{(it)}$ masculin | neerlandés: toets $^{(nl)}$ masculin leton: austiņš $^{(lv)}$ masculin lituanian: klavišas $^{(lt)}$ masculin polonés: klawisz $^{(pl)}$ masculin portugués: tecla $^{(pt)}$ femenin romanés: clapă $^{(ro)}$ femenin rus: клавиша $^{(ru)}$ femenin |
# Occitan
### Etimologia

Del latin titulus.

### Prononciacion

    /ˈtitul/, /ˈtitul/
    Bearn : escotar « títol »

### Sillabas

tí | tol (2)

## Nom comun

títol masculin
* Designacion distinctiva d'una òbra (libre, filme, tròç de musica, peça de teatre, pintura...).
* Designacion onorifica atribuïda a una persona.

### Derivats

* titolar
* titolet

### Traduccions

| alemand: Titel $^{(de)}$ anglés: title $^{(en)}$ basc: catalan: títol $^{(ca)}$ | espanhòl: título $^{(es)}$ francés: titre $^{(fr)}$ italian: titolo $^{(it)}$ portugués: título $^{(pt)}$ |
# Sard
### Etimologia

Del latin tollere.

### Prononciacion
## Vèrb

tòddere
* Culhir.

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Prononciacion

/ˈtɔkos/, /ˈtɔkos/

## Forma de nom comun

tòcas femenin
* Plural de tòca.
# Noroèc
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

tíþ femenin
* Temps (durada).

### Referéncias

* Andreas Heusler, 1932, Altisländisches Elementarbuch, Heidelberg, Carl Winters Universitätsbuchhhandlung.
# Italian
## Forma de vèrb

uscivi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb uscire.
# Italian
## Forma de vèrb

userò
* Primièra persona al futur del vèrb usare.
# Italian
### Prononciacion

/uziɲˈɲɔli/, /uziɲˈɲɔli/

## Forma de nom comun

usignoli masculin
* Plurau de usignolo.
# Italian
### Etimologia

Bastit sus uscire (del latin exīre).

### Prononciacion

[uʃ'ʃita]
Itàlia : escotar « uscita »

### Sillabas

u | sci | ta (3)

## Nom comun

uscita femenin, pl. uscite.

### Traduccions

* sortida $^{(oc)}$

### Derivats

* riuscita
# Occitan
### Etimologia

    Del francés ancian usine benlèu del latin usus «usatge»

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /yˈzino̞/, /yˈzino̞/
    escotar « usina »
    provençau /yˈzinə/, /yˈzinə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| usina | usinas |
| [yˈzino̞] | [yˈzino̞s] |
usina femenin
* (Industria) Establiment dotat de maquinas, ont òm trabalha des matèrias primièras per ne tirar de produchs.

### Derivats

* usinar

### Sinonims

* fabrica
* manufactura

### Traduccions

| alemand: Fabrik $^{(de)}$, Werk $^{(de)}$ anglés: factory $^{(en)}$, mill $^{(en)}$, works $^{(en)}$, plant $^{(en)}$ basc: catalan: fàbrica $^{(ca)}$ | espanhòl: fábrica $^{(es)}$ francés: manutention $^{(fr)}$ italian: fabbrica $^{(it)}$ portugués: usina $^{(pt)}$, fábrica $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

usina
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de usinar
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de usinar

# Portugués
### Etimologia

    Del francés ancian usine benlèu del latin usus «usatge»

### Prononciacion

    Portugal /uˈzinɐ/, /uˈzinɐ/
    Brasil /uˈzinɐ/, /uˈzinɐ/, /uˈzinə/, /uˈzinə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| usina | usinas |
usina femenin
* usina $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

usina
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de usinar
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de usinar

# Francés
### Prononciacion

    /yzina/, /yzina/

## Forma de vèrb

usina
* Tresena persona del singular del passat simple de usiner.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈyzes/, /ˈyzes/

## Forma de nom comun

uses
* Plural de us

## Forma de vèrb

uses
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de usar

# Anglés
### Prononciacion

    Nom /ˈjuwsɪz/, /ˈjuwsɪz/
    Verb /ˈjuwzɨz/, /ˈjuwzɨz/
    Canadà (Ontàrio) : escotar « uses »
    Reialme Unit (Southern England) : escotar « uses »
    Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « uses »

## Forma de nom comun

uses
* Plural de use

## Forma de vèrb

uses
* Tresena persona del singular del present si.ple de use

# Catalan
### Prononciacion

oriental /ˈuzəs/, /ˈuzəs/, occidental /ˈuzes/, /ˈuzes/

## Forma de vèrb

uses
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de usar

# Espanhòl
### Prononciacion

/ˈuses/, /ˈuses/

## Forma de vèrb

uses
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de usar

# Portugués
### Prononciacion
## Forma de vèrb

uses
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de usar
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/uʃuˈɠɛːla/, /uʃuˈɠɛːla/

## Nom comun

ushukela classa 1a
* Sucre.
# Italian
## Forma de vèrb

uscivo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb uscire.