OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del francés ancian dancier o del francic *dansôn.

### Prononciacion

/danˈsa/, /danˈsa/
França (Bearn) : escotar « dançar »

## Vèrb

dançar
* Mòure son còs segon un ritme musical.

### Derivats

* dançaire
* dançador (gascon), (lemosin)

### Variantas dialectalas

* balar
* bailar
* fringar
* bringar
* espingar

### Traduccions

| anglés: to dance $^{(en)}$ bashquir: бейеү $^{(ba)}$ catalan: ballar $^{(ca)}$, dansar $^{(ca)}$ | francés: danser $^{(fr)}$ italian: ballare $^{(it)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | dançar | dançar | dançar | dançar | dançar | dançar |
| Gerondiu | dançant | dançant | dançant | dançant | dançant | dançant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | dançat | dançat | dançat | dançats | dançats | dançats |
| femenin | dançada | dançada | dançada | dançadas | dançadas | dançadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | danci dance | danças | dança | dançam | dançatz | dançan |
| Imperfach | dançavi | dançavas | dançava | dançàvem | dançàvetz | dançavan |
| Preterit | dancèri | dancères | dancèt | dancèrem | dancèretz | dancèron |
| Futur | dançarai | dançaràs | dançarà | dançarem | dançaretz | dançaràn |
| Condicional | dançariái | dançariás | dançariá | dançariam | dançariatz | dançarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | dance | dances | dance | dancem | dancetz | dancen |
| Imperfach | dancèssi | dancèsses | dancès dancèsse | dancèssem | dancèssetz | dancèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | dança ! | — | dancem ! | dançatz ! | — |
| Negatiu | — | dances pas ! | — | dancem pas ! | dancetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||

### Referéncias

* "vòstras referéncias"
# Occitan
### Prononciacion

/danˈsat/, /danˈsat/

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dançat | dançats |
| Masculin | [danˈsat] | [danˈsats] |
| Femenin | dançada | dançadas |
| Femenin | [danˈsaðo] | [danˈsaðos] |
dançat
* Participi passat masculin singular de dançar.
# Occitan
### Prononciacion

/danˈsajɾos/, /danˈsajɾos/

## Forma de nom comun

dançairas
* Femenin plural de dançaire.
# Occitan
### Etimologia

De dançar amb lo sufixe -aire.

### Prononciacion

/danˈsajɾe/, /danˈsajɾe/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | dançaire | dançaires |
| Masculin | [danˈsajɾe] | [danˈsajɾes] |
| Femenin | dançaira | dançairas |
| Femenin | [danˈsajɾo] | [danˈsajɾos] |
dançaire masculin
* Persona que dança.

### Variantas dialectalas

* dançador (gascon), (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Tänzer $^{(de)}$ masculin anglés: dancer $^{(en)}$ | catalan: dansaire $^{(ca)}$ masculin, dansador $^{(ca)}$ masculin francés: danseur $^{(fr)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/aʁbaˈjɔw/, /aʁbaˈjɔw/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| arbalhòu | arbalhòus |
| [aʁbaˈjɔw] | [aʁbaˈjɔw] |
arbalhòu masculin (lemosin)
* Infeccion de la peu emplida de pus deguda a una bacteria.

### Variantas dialectalas

* floronc
* hloronc (gascon)
* esloronc (gascon)
* flaironc (provençal)
* arbalhon (lemosin)
* erbalhòu (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Furunkel $^{(de)}$ masculin o neutre anglés: furuncle $^{(en)}$ bashquir: сиҡан $^{(ba)}$ | catalan: furóncol $^{(ca)}$ masculin francés: furoncle $^{(fr)}$ masculin rus: чирей $^{(ru)}$ masculin |
# Francés
### Etimologia

Mot compausat a partir d'arbalète.

### Prononciacion

[aʁbaletʁi'je]
França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « arbalétrier » França : escotar « arbalétrier » França (Somain) : escotar « arbalétrier »

### Sillabas

ar | ba | lé | tri | er (5)

## Nom comun

arbalétrier masculin

### Traduccions

* balestièr $^{(oc)}$

### Parents

* arbalète
# Occitan
### Prononciacion

/aʁbaˈju/, /aʁbaˈju/

## Forma de nom comun

arbalhons masculin (lemosin)
* Plurau de arbalhon.
# Occitan
### Prononciacion

/aʁbaˈjɔw/, /aʁbaˈjɔw/

## Forma de nom comun

arbalhòus masculin (lemosin)
* Plurau de arbalhòu.
# Esperanto
### Etimologia

Creat a partir del nom arbalesto amb l'infix -ist- que indica una ocupacion.

### Prononciacion

[arbales'tisto]
França (Tolosa) : escotar « arbalestisto »

### Sillabas

ar | ba | les | tis | to (5)

## Nom comun

arbalestisto, pl. arbalestistoj

### Traduccions

* balestièr $^{(oc)}$
# Romanés
### Etimologia

Manlevat al francés arbalète ("balèsta").

### Prononciacion

[arba'letə]

### Sillabas

ar | ba | le | tă (4)

## Nom comun

arbaletă femenin, pl. arbalete

### Traduccions

* balèsta $^{(oc)}$

### Derivats

* arbaletist
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/aʁbaˈju/, /aʁbaˈju/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lemosin ||
| Singular | Plural |
| arbalhon | arbalhons |
| [aʁbaˈju] | [aʁbaˈju] |
arbalhon masculin (lemosin)
* Infeccion de la peu emplida de pus deguda a una bacteria.

### Variantas dialectalas

* floronc
* hloronc (gascon)
* esloronc (gascon)
* flaironc (provençal)
* arbalhòu (lemosin)
* erbalhòu (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Furunkel $^{(de)}$ masculin o neutre anglés: furuncle $^{(en)}$ bashquir: сиҡан $^{(ba)}$ | catalan: furóncol $^{(ca)}$ masculin francés: furoncle $^{(fr)}$ masculin rus: чирей $^{(ru)}$ masculin |
# Haussà
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Numeral

arba'in
* Quaranta.
# Esperanto
### Etimologia

Probablament a partir del francés arbalète e del latin ballĭsta amb lo sufix nominal -o.

### Prononciacion

[arba'lesto]
França (Tolosa) : escotar « arbalesto »

### Sillabas

ar | ba | les | to (4)

## Nom comun

arbalesto, pl. arbalestoj

### Traduccions

* balèsta $^{(oc)}$

### Derivats

* arbalestisto
# Occitan
### Prononciacion

/si'βizmes/, /si'βizmes/, procençau /si'vizmes/, /si'vizmes/

## Forma de nom comun

civismes masculin
* Plural de civisme

# Catalan
### Prononciacion

[si'βizməs] (oriental), [si'vizmes] (valencian)

## Forma de nom comun

civismes masculin
* Plural de civisme

# Francés
### Prononciacion

[siˈvism]

## Forma de nom comun

civismes masculin
* Plural de civisme
# Occitan
### Etimologia

    Deu latin civilis, (« qui pertòca los ciutadans, la vita de la ciutat »).

### Prononciacion

/siˈβiw/, /siˈβiw/ (gascon)

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | civiu | civius |
| Masculin | [siˈβiw] | [siˈβiws] |
| Femenin | civila | civilas |
| Femenin | [siˈβilɔ] | [siˈβilɔs] |
civiu (gascon) (lemosin)
* Que pertòca la ciutat, los ciutadans, las relacions enter los ciutadans.
** la societat civila.
* Que pertòca lo dret civiu, l'ensemble de las leis que determinan l'estatut deus citiudans en la societat organizada en estat e las lors relacions mutuaus.
** Lo còdi civiu.
* Designa çò qui n'ei pas militar, politic, religiós.
** Un maridatge civiu.
* Designa ua persona cortesa, agradiva.

### Variantas dialectalas

* civil (lengadocian) (provençau) (vivaroaupenc)

### Traduccions

| alemand: Zivil $^{(de)}$ anglés: civil $^{(en)}$ civilian $^{(en)}$ arabi: مدني $^{(ar)}$ catalan: civil $^{(ca)}$ chinés: 民事的 $^{(zh)}$ chèc: espanhòl: civil $^{(es)}$ | francés: civil $^{(fr)}$ grèc: πολιτικός $^{(el)}$ italian: civile $^{(it)}$ neerlandés: civiel $^{(nl)}$ portugués: civil $^{(pt)}$ polonés: cywilne $^{(pl)}$ rus: гражданского $^{(ru)}$ |
# Italian
## Forma de vèrb

civilizzavo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb civilizzare.
# Occitan
### Prononciacion

/siˈβiws/, /siˈβiws/ (gascon)

## Forma d'adjectiu

civius (gascon) (lemosin)
* Masculin plurau de civiu.
# Occitan
### Etimologia

De civil, amb lo sufixe -izar.

### Prononciacion

/si.βi.li'zɔ/, /si.βi.li'zɔ/
ci | vi | li | zar (4)

## Vèrb

civilizar
* Far disciplinat e sociable un pòble que viu a l’estat fèr.
** Lo comèrci dels grècs civilizèt los barbars.
* (Familiar) Far mai agradiu, de mòdes mai doces.
** Aqueste òme se civiliza.

### Traduccions

| alemand: zivilisieren $^{(de)}$ anglés: civilize $^{(en)}$ arabi: حضارة $^{(ar)}$ catalan: civilitzar $^{(ca)}$ chinés: 文明 $^{(zh)}$ chèc: espanhòl: civilizar $^{(es)}$ | francés: civiliser $^{(fr)}$ grèc: πολιτισμένος $^{(el)}$ italian: civilize $^{(it)}$ neerlandés: beschaven $^{(nl)}$ portugués: civilizar $^{(pt)}$ polonés: cywilizować $^{(pl)}$ rus: цивилизовать $^{(ru)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | civilizar | civilizar | civilizar | civilizar | civilizar | civilizar |
| Gerondiu | civilizant | civilizant | civilizant | civilizant | civilizant | civilizant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | civilizat | civilizat | civilizat | civilizats | civilizats | civilizats |
| femenin | civilizada | civilizada | civilizada | civilizadas | civilizadas | civilizadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | civilizi civilize | civilizas | civiliza | civilizam | civilizatz | civilizan |
| Imperfach | civilizavi | civilizavas | civilizava | civilizàvem | civilizàvetz | civilizavan |
| Preterit | civilizèri | civilizères | civilizèt | civilizèrem | civilizèretz | civilizèron |
| Futur | civilizarai | civilizaràs | civilizarà | civilizarem | civilizaretz | civilizaràn |
| Condicional | civilizariái | civilizariás | civilizariá | civilizariam | civilizariatz | civilizarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | civilize | civilizes | civilize | civilizem | civilizetz | civilizen |
| Imperfach | civilizèssi | civilizèsses | civilizès civilizèsse | civilizèssem | civilizèssetz | civilizèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | civiliza ! | — | civilizem ! | civilizatz ! | — |
| Negatiu | — | civilizes pas ! | — | civilizem pas ! | civilizetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||

# Espanhòl
### Etimologia

De civil, amb lo sufixe -izar.

### Prononciacion

ci | vi | li | zar (4)

## Vèrb

civilizar
* civilizar

# Portugués
### Etimologia

De civil, amb lo sufixe -izar.

### Prononciacion

ci | vi | li | zar (4)

## Vèrb

civilizar
* civilizar
# Occitan
### Etimologia

Derivat de civic acompanhat del sufix -isme.

### Prononciacion

/si'βizme/, /si'βizme/, procençau /si'vizme/, /si'vizme/
França (Bearn) : escotar « civisme »

### Sillabas

ci | vis | me (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| civisme | civismes |
| [si'βizme] | [si'βizmes] |
civisme masculin
* Afogament del ciutadan per la ciutat, que ne ven a assumir sos devers abans de reclamar sos drechs.

### Parents

* civic

### Traduccions

* anglés: civism $^{(en)}$
* catalan: civisme $^{(ca)}$
* espanhòl: civismo $^{(es)}$
* francés: civisme $^{(fr)}$
* italian: civismo $^{(it)}$
* portugués: civismo $^{(pt)}$

# Catalan
### Etimologia

Derivat de cívic acompanhat d'un sufix -isme.

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « civisme »

### Prononciacion

[si'βizmə] (oriental), [si'vizme] (valencian)

### Sillabas

ci | vis | me (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| civisme | civismes |
civisme masculin
* civisme
* civilitat

### Parents

* cívic

# Francés
### Etimologia

Derivat de civique acompanhat d'un sufix -isme.

### Prononciacion

[siˈvism]

### Sillabas

ci | vis | me (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| civisme | civismes |
| [siˈvism] ||
civisme masculin
* civisme

### Parents

* civique
# Italian
### Etimologia

Bastit a partir de civile amb lo sufix verbal -izzare.

### Prononciacion

[ʧivilid'ʣare]

### Sillabas

ci | vi | liz | za | re (5)

## Vèrb

civilizzare

### Traduccions

* civilizar $^{(oc)}$

### Derivats

* civilizzazione

### Parents

* civile
# Italian
## Forma de vèrb

civilizzavi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb civilizzare.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

civilizó
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb civilizar.
# Occitan
### Prononciacion

/si'βils/, /si'βils/ (lengadocian), /si'vil/, /si'vil/ (provençal)
ci | vils (2)

## Forma d'adjectiu

civils
* Masculin plural de civil.

## Forma de nom comun

civils masculin
* Plural de civil.

# Catalan
### Prononciacion

    /siˈβiɫs/, /siˈβiɫs/
    /siˈviɫs/, /siˈviɫs/
ci | vils (2)

## Forma d'adjectiu

civils
* Masculin plural de civil.

## Forma de nom comun

civils
* Plural de civil.

# Francés
### Prononciacion

/si.vil/, /si.vil/
ci | vils (2)

## Forma d'adjectiu

civils
* Masculin plural de civil.

## Forma de nom comun

civils masculin
* Plural de civil.

# Portugués
### Prononciacion

    /si.ˈviws/, /si.ˈviws/
ci | vils (2)

## Forma d'adjectiu

civils
* Masculin plural de civil.

## Forma de nom comun

civils
* Plural de civils.
# Italian
## Forma de vèrb

dicevo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb dire.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈdit͡ʃo/, /ˈdit͡ʃo/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « dicha »

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dich | diches |
| Masculin | [dit͡ʃ] | [ˈdit͡ʃes] |
| Femenin | dicha | dichas |
| Femenin | [ˈdit͡ʃo] | [ˈdit͡ʃos] |
dicha
* Participi passat femenin singular de dire.
# Italian
## Forma de vèrb

dichiaravo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb dichiarare.
# Italian
## Forma de vèrb

dichiaravi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb dichiarare.
# Occitan
### Prononciacion

/dit͡ʃ/, /dit͡ʃ/

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dich | diches |
| Masculin | [dit͡ʃ] | [ˈdit͡ʃes] |
| Femenin | dicha | dichas |
| Femenin | [ˈdit͡ʃo] | [ˈdit͡ʃos] |
dich
* Participi passat masculin singular de dire.

### Variantas dialectalas

* disut (marchés borbonés)

### Referéncias

* ↑ Henri Grobost, escrivaire de Navas (borbonés), escrich en grafiá patoisanta « disu »
# Occitan
### Prononciacion

/ˈdit͡ʃos/, /ˈdit͡ʃos/

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dich | diches |
| Masculin | [dit͡ʃ] | [ˈdit͡ʃes] |
| Femenin | dicha | dichas |
| Femenin | [ˈdit͡ʃo] | [ˈdit͡ʃos] |
dichas
* Participi passat femenin plural de dire.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈdit͡ʃes/, /ˈdit͡ʃes/

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dich | diches |
| Masculin | [dit͡ʃ] | [ˈdit͡ʃes] |
| Femenin | dicha | dichas |
| Femenin | [ˈdit͡ʃo] | [ˈdit͡ʃos] |
diches
* Participi passat masculin plural de dire.
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin dĕcĕmber, desen mes de l'annada que començava abans en març.

### Prononciacion

[di'θjembre]
França (París) : escotar « diciembre »

### Sillabas

di | ciem | bre (3)

## Nom comun

diciembre masculin

### Traduccions

* decembre $^{(oc)}$
# Portugués
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Estats Units d'America : escotar « dicionário »

## Nom comun

dicionário masculin
* diccionari
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

chłódźadle
* Locatiu singular de chłódźadło.
* Nominatiu-accusatiu dual de chłódźadło.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

chłódźadłami
* Instrumental plural de chłódźadło.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

chłódnosću
* Instrumental singular de chłódnosć.
# Naut sorab
### Etimologia

Del protoeslau *xoldьnъ. Parent del bas sorab chłodny, del polonés chłodny, del chèc chladný, del eslau ancian хладьнъ, del rus холо́дный.

### Prononciacion
## Adjectiu

chłódny masculin
* Freg.

### Mots aparentats

| chłódk chłódkojty chłódnić chłódno chłódnosć | chłódźadło chłódźak chłódźenje chłódźić |

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

chłódźadłam
* Datiu plural de chłódźadło.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

chłódźadłom
* Instrumental singular de chłódźadło.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

chłódnosćow
* Genitiu plural de chłódnosć.
* Genitiu dual de chłódnosć.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

chłódźadła
* Genitiu singular de chłódźadło.
* Nominatiu-accusatiu plural de chłódźadło.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

chłódźadłach
* Locatiu plural de chłódźadło.
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

| Cas | Singular | Plural | Dual |
| Nominatiu | chłódźadło | chłódźadła | chłódźadle |
| Genitiu | chłódźadła | chłódźadłow | chłódźadłow |
| Datiu | chłódźadłu | chłódźadłam | chłódźadłomaj |
| Acusatiu | chłódźadło | chłódźadła | chłódźadle |
| Instrumental | chłódźadłom | chłódźadłami | chłódźadłomaj |
| Locatiu | chłódźadle | chłódźadłach | chłódźadłomaj |
chłódźadło neutre
* Aparelh de refregiment.

### Mots aparentats

| chłódk chłódkojty chłódnić chłódno chłódnosć | chłódny chłódźak chłódźenje chłódźić |

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Mochèn
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

dòch, plural : dacher
* Tet.

### Referéncias

* Anthony Rowley, 2003,Liacht as de sproch. Grammatica della lingua mòchena / Grammatik des Deutsch-Fersentalerischen. Istituto Culturale Mòcheno-Cimbro / Kulturinstitut für das Fersental und Lusern / Kulturinstitut Bersntol-Lusérn, Palù del Fèrsina.

# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

dòch neutre, plural : dècher
* Tet.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia

Del latin dŏlēre.

### Prononciacion

[dɔ'le]

### Sillabas

dò | ler (2)

## Vèrb

dòler vb. tr.o pr.
* Sentir una dolor fisica o morala.

### Sinonims

* dòlre

### Traduccions

* anglés: to hurt $^{(en)}$
* catalan: doldre $^{(ca)}$
* espanhòl: doler $^{(es)}$
* francés: faire mal $^{(fr)}$
* italian: dolere $^{(it)}$
# Occitan
### Prononciacion

/ˈdɔgmo̞s/, /ˈdɔgmo̞s/

## Forma de nom comun

dògmas
* Plural de dògma.
# Occitan
### Etimologia

Del latin dŏlēre.

### Prononciacion

['dɔlre]

### Sillabas

dòl | re (2)

## Vèrb

dòlre vb. tr.o pr.
* Sentir una dolor fisica o morala.

### Sinonims

* dòler

### Traduccions

* anglés: to hurt $^{(en)}$
* catalan: doldre $^{(ca)}$
* espanhòl: doler $^{(es)}$
* francés: faire mal $^{(fr)}$
* italian: dolere $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin dogma pel grèc ancian δόγμα, dògma, opinion, cresença.

### Prononciacion

/ˈdɔgmo̞/, /ˈdɔgmo̞/ França (Bearn) : escotar « dògma »

### Sillabas

dòg|ma

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| dògma | dògmas |
| [ˈdɔgmo̞] | [ˈdɔgmo̞s] |
dògma masculin
* Vertat indiscutabla definida per l’autoritat competenta; objècte de fe.
* (particular, religion) Punt capital de doctrina; vertat considerada coma incontestabla per la Gleisa, per una glèisa crestiana, o per una autra religion.
* (medecina) Teoria non erificada scientificament.

### Sinonims

* credo

### Parents

* dogmatic
* dogmatisme

### Traduccions

| alemand: Dogma $^{(de)}$ anglés: dogma $^{(en)}$ basc: dogma $^{(eu)}$ catalan: dogma $^{(ca)}$ | espanhòl: dogma $^{(es)}$ francés: dogme $^{(fr)}$ italian: dogma $^{(it)}$ portugués: dogma $^{(pt)}$ |
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

dòcs masculin, plural : dècse
* Tais.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈdɔɣo̞s/, /ˈdɔɣo̞s/, provençau /dɔgo̞s/, /dɔgo̞s/

## Nom comun

dògas
* Plural de dòga
# Occitan
### Etimologia

Del latin tardièr dŏlus (dolor).

### Prononciacion

/dɔl/, /dɔl/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « dòl »

### Sillabas

dòl (1)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| dòl | dòls |
| [dɔl] | [dɔls] |
dòl masculin
* Expresion de la pena per la mòrt d'una persona.

### Variantas dialectalas

* dòu (gascon), (provençal), (lemosin), (auvernhat), (vivaroalpenc)

### Traduccions

| anglés: bereavement $^{(en)}$, mourning $^{(en)}$ catalan: dol $^{(ca)}$ masculin | espanhòl: luto $^{(es)}$ masculin francés: deuil $^{(fr)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin doma « teulat de l'ostat » eissit del grèc ancian δῶμα (« ostal ») d’una racina indoeuropèa que dona domus en latin.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈdɔmo̞/, /ˈdɔmo̞/
    escotar « dòma »
    provençau /ˈdɔmə/, /ˈdɔmə/

### Sillabas

dò|ma

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| dòma | dòmas |
| [ˈdɔmo̞] | [ˈdɔmo̞s] |
dòma masculin
* (arquitectura) Obratge en forma de copa capvirada, que subremonta un grand edifici.
* Copòla, partida interiora
* (per metonimia, edifici) Bastiment caracterizat per son dòma.
* (per analogia) Vòlta de fulham, los cèls.
* (geografia, per analogia) Relèu arredonit.

#### Locucions derivadas

* dòma de calor
* dòma de fèrre
* dòma de sal

### Traduccions

| alemand: Kuppel $^{(de)}$, Schild $^{(de)}$ anglés: dome $^{(en)}$ basc: kupula $^{(eu)}$ catalan: arquitectura: cúpula $^{(ca)}$, senon dom $^{(ca)}$ | espanhòl: domo $^{(es)}$, cúpula $^{(es)}$ francés: dôme $^{(fr)}$ italian: cupola $^{(it)}$ portugués: domo $^{(pt)}$, cúpula $^{(pt)}$ |
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir d'ecològic -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[əkuɫɔʒikə'men] (oriental), [ekoɫɔʤika'ment] (valencian)

### Sillabas

e | co | lò | gi | ca | ment (6)

## Advèrbi

ecològicament

### Traduccions

* ecologicament $^{(oc)}$

### Parents

* ecologia
* ecològic -a
# Anglés
### Etimologia

Bastit a partir d'ecology amb lo sufix -ist.

### Prononciacion

[ɪ'kɒɫəʤɪst] (UK) e [i'kaɫəʤist] (US)
Reialme Unit (Grand Bretanha) : escotar « ecologist » Reialme Unit (Southern England) : escotar « ecologist »

### Sillabas

e | co | lo | gist (4)?

## Nom comun

ecologist

### Traduccions

* ecologista $^{(oc)}$ masculin e femenin

### Parents

* ecological
* ecology
# Espanhòl
### Etimologia

Adaptacion de l'alemand ökologie, mot bastit a partir dels mots grècs οἶκος ("ostal") e λόγος ("estudi").

### Prononciacion

[ekolo'xia]
Veneçuèla : escotar « ecología »

### Sillabas

e | co | lo | gí | a (5)

## Nom comun

ecología femenin

### Traduccions

* ecologia $^{(oc)}$

### Derivats

* ecológico
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir d'ecologia.

### Prononciacion

[əku'ɫɔʒik] (oriental), [eko'ɫɔʤik] (valencian) Espanha (Barcelona) : escotar « ecològic »

### Sillabas

e | co | lò | gic (4)

## Adjectiu

ecològic masculin

### Traduccions

* ecologic $^{(oc)}$

### Derivats

* ecològicament

### Parents

* ecologia