OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    De Benjamin, per allusion biblica a la predileccion de Jacòb per son filh mai jove.

### Prononciacion

    lengadocian /bend͡ʒaˈmi/, /bend͡ʒaˈmi/
    gascon /benʒaˈmi/, /benʒaˈmi/
    provençau /bẽⁿd͡ʒaˈmĩⁿ/, /bẽⁿd͡ʒaˈmĩⁿ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| benjamin | benjamins |
| [bend͡ʒaˈmi] | [bend͡ʒaˈmis] |
benjamin masculin, (femenin : benjamina)
* (Familha) Lo darrièr dels enfants d’entre los fraires e sòrres.
* (per extension) La mai jove d’entre un grop.
* (Espòrt) Esportiu jove al començament de l’adolescéncia.

### Sinonims

* cabdèt / capdèt / capdèth
* darrièr / darrèr / darrier
popular
* cachaniu (lengadocian)
* caganís (provençau), (lengadocian)
* caganiu (lengadocian)
* coarro (gascon)
* escarranid (gascon)
* minhòt (lengadocian)

### Antonims

* ainat

### Traduccions

| alemand: Nesthäkchen $^{(de)}$ anglés: cadet $^{(en)}$ basc: catalan: benjamí $^{(ca)}$ | espanhòl: benjamín $^{(es)}$ francés: benjamin $^{(fr)}$ italian: ultimogenito $^{(it)}$ portugués: caçula $^{(pt)}$, benjamim $^{(pt)}$ |

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | benjamin | benjamins |
| Masculin | [bend͡ʒaˈmi] | [bend͡ʒaˈmis] |
| Femenin | benjamina | benjaminas |
| Femenin | [bend͡ʒaˈmino̞] | [bend͡ʒaˈmino̞s] |
benjamin
* (Familha) Qu'es lo darrièr dels enfants d’entre los fraires e sòrres.
* Mai pichon.

# Francés
### Etimologia

    De Benjamin, per allusion biblica a la predileccion de Jacòb per son filh mai jove.

### Prononciacion

    /bɛ̃ʒamɛ̃/, /bɛ̃ʒamɛ̃/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| benjamin | benjamins |
| [bɛ̃ʒamɛ̃] ||
benjamin masculin, (femenin : benjamine)
* benjamin $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    De Benjamin, per allusion biblica a la predileccion de Jacòb per son filh mai jove.

### Prononciacion

    lengadocian /bend͡ʒaˈmino̞/, /bend͡ʒaˈmino̞/
    gascon /benʒaˈmino̞/, /benʒaˈmino̞/
    provençau /bẽⁿd͡ʒaˈminə/, /bẽⁿd͡ʒaˈminə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| benjamina | benjaminas |
| [bend͡ʒaˈmino̞] | [bend͡ʒaˈmino̞s] |
benjamina femenin, (masculin : benjamin)
* (Familha) La darrièra dels enfants d’entre los fraires e sòrres.
* (per extension) La mai jova d’entre un grop.
* (Espòrt) Esportiva jova al començament de l’adolescéncia.

### Sinonims

* cabdèta / capdèta / capdètha
* darrièra / darrèra / darriera
popular
* cachaniu (lengadocian)
* caganís (provençau), (lengadocian)
* caganiu (lengadocian)
* coarro (gascon)
* escarranid (gascon)
* minhòda (lengadocian)

### Antonims

* ainada

### Traduccions

| alemand: jüngste Tochter $^{(de)}$ anglés: cadet $^{(en)}$ basc: catalan: benjamina $^{(ca)}$ | espanhòl: benjamina $^{(es)}$ francés: benjamine $^{(fr)}$ italian: ultimogenita $^{(it)}$ portugués: filha mais nova $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De Benjamin, per allusion biblica a la predileccion de Jacòb per son filh mai jove.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| benjamina | benjamines |
benjamina femenin, (masculin : benjamí)
* benjamina $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    De Benjamin, per allusion biblica a la predileccion de Jacòb per son filh mai jove.

### Prononciacion

    /beŋxaˈmina/, /beŋxaˈmina/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| benjamina | benjaminas |
| [beŋxaˈmina] | [beŋxaˈminas] |
benjamina femenin, (masculin : benjamín)
* benjamina $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin ante natus « nasut abans ».

### Prononciacion

/ajˈnat/, /ajˈnat/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | ainat | ainats |
| Masculin | [ajnat] | [ajnats] |
| Femenin | ainada | ainadas |
| Femenin | [ajnaðo̞] | [ajnaðo̞s] |
ainat
* Qu'es nascut abans un autre enfant.
* (Familha) Qu'es lo primièr d'entre los faires e sòrres.
** Mon fraire l'ainat.
* Relatiu al primièr nascut.

### Sinonims

* cap d'ostal
* primièr / prumèr
* màger

### Antonims

* cabdèt

### Traduccions

| alemand: ältester $^{(de)}$, , , anglés: oldest $^{(en)}$, firstborn $^{(en)}$ basc: catalan: gran $^{(ca)}$ | espanhòl: mayor $^{(es)}$, primogénito $^{(es)}$ francés: aîné $^{(fr)}$ (abans de 1990), ainé $^{(fr)}$ (ara) italian: maggiore $^{(it)}$ portugués: ancião $^{(pt)}$, primogênito $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ainat | ainats |
| [ajnat] | [ajnats] |
ainat masculin, (femenin: ainada)
* 'L'enfant d'edat màger d'una familha.
* Segons enfant al vejaire d’un tresen, etc.
* (Per extension) Quina que siá persona d'edat màger qu’una auta.
* (Per extension) Persona d'edat

### Antonims

* benjamin
* cabdèt / capdèt / capdèth
# Occitan
### Etimologia

    De tocar e senh

### Prononciacion

    lengadocian /tɔkaˈsen/, /tɔkaˈsen/
    gascon /tɔkaˈseɲ/, /tɔkaˈseɲ/
    provençau /tɔkaˈsẽⁿ/, /tɔkaˈsẽⁿ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| tòca-senh | tòca-senhs |
| [tɔkaˈsen] | [tɔkaˈsens] |
tòca-senh masculin
* Brandida de campanas per donar l'alarma en cas d'eveniments grèus coma lo fuòc, guèrra
* (per metonimia) Un campana destina a sonar lo tòcasenh

### Variantas dialectalas

* tòcasenh

### Traduccions

| alemand: Alarmglocke $^{(de)}$, Sturmglocke $^{(de)}$, Sturmläuten $^{(de)}$, anglés: alarm bell $^{(en)}$, tocsin $^{(en)}$ basc: deiadar $^{(eu)}$ catalan: toc d’alarma $^{(ca)}$ | espanhòl: rebato $^{(es)}$ francés: tocsin $^{(fr)}$ italian: campane a martello $^{(it)}$ portugués: sinos $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin signum « senhal »

### Prononciacion

    lengadocian /ˈsen/, /ˈsen/
    gascon /ˈseɲ/, /ˈseɲ/
    provençau /ˈsẽⁿ/, /ˈsẽⁿ/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| senh | senhs |
| [ˈsen] | [ˈsens] |
senh masculin
* Nom que qualqu’un escriu se meteis al bas d’una letra, d’un acte, per lo certificar, per lo confirmar, per lo far venir valable.
* (ancian, pauc frequent) Campana

### Sinonims

Nom de qualqu’un escriu al bas d'un acte
* marca
* senhau (gascon)
* signatura

### Derivats

* contresenh
* senhaire
* senhal
* senhar
* tòcasenh
# Occitan
### Etimologia

Del latin campāna, del nom de la region de Campania ont èran fargadas.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /kamˈpano̞/, /kamˈpano̞/
    França (Bearn) : escotar « campana »
    provençau /kãⁿˈpanə/, /kãⁿˈpanə/

### Sillabas

cam|pa|na

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| campana | campanas |
| [kamˈpano̞] | [kamˈpano̞s] |
campana femenin
* Instrument de percussion metallic en forma de vas redond, mai alargat a la basa, que tinda quand sas parets son percutadas per un batalh interior o un martèl exterior.
* (per extension) Tot çò que remembra una campana per sa forma.

### Sinonims

arcaïc
* senh

### Derivats

| acampanar (gascon) campanada campanaire (gascon) campanal campanar campanatge | campanejar campanèla campaneta campanetge campanièr |

#### Locucions derivadas

* cascalhejar coma una campana fenduda
* virar coma una campana

### Traduccions

| alemand: Glocke $^{(de)}$ femenin anglés: bell $^{(en)}$ breton: kloc'h $^{(br)}$ bulgar: камбана $^{(bg)}$ catalan: campana $^{(ca)}$ femenin chèc: zvon $^{(cs)}$ espanhòl: campana $^{(es)}$ femenin francés: cloche $^{(fr)}$ femenin grèc: καμπάνα $^{(el)}$ ido: klosho $^{(io)}$ | islandés: bjalla $^{(is)}$ italian: campana $^{(it)}$ femenin neerlandés: bel $^{(nl)}$, klok $^{(nl)}$ ongrés: harang $^{(hu)}$ polonés: dzwon $^{(pl)}$ portugués: sino $^{(pt)}$ masculin romanés: clopot $^{(ro)}$ rus: колокол $^{(ru)}$ ucraïnian: дзвоник $^{(uk)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin campāna, del nom de la region de Campania ont èran fargadas.

### Prononciacion

    oriental /kəmˈpanə/, /kəmˈpanə/, occidental /kamˈpana/, /kamˈpana/

### Sillabas

cam|pa|na

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| campana | campanes |
campana femenin
* campana $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

Del latin campāna, del nom de la region de Campania ont èran fargadas.

### Prononciacion

    /kamˈpana/, /kamˈpana/

### Sillabas

cam|pa|na

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| campana | campanas |
| [kamˈpana] | [kamˈpanas] |
campana femenin

# Italian
### Etimologia

Del latin campāna, del nom de la region de Campania ont èran fargadas.

### Prononciacion

    /kamˈpana/, /kamˈpana/

### Sillabas

cam|pa|na

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| campana | campane |
| [kamˈpana] | [kamˈpane] |
campana femenin
* campana $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

campana
* femenin singular de campano (de Campania)
# Occitan
### Etimologia

De batre.

### Prononciacion

    /baˈtal/, /baˈtal/
    França (Bearn) : escotar « batalh »

### Sillabas

ba|talh

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| batalh | batalhs |
| [baˈtal] | [baˈtals] |
batalh (lengadocian) , (gascon) ; masculin
* Martèl en forma de maçuga que bat d'un costat e de l’autre a l’interior d’una campana quand òm la branda.
* (fusteriá) Partida mobila d’una pòrta o d’una finèstra, que pivòta a l'entorn de carnièras.

### Sinonims

de campana
* tarabastèl (lengadocian)
* matalh / matau (provençau)
de pòrta
* batent
* tarabastèl (lengadocian)
* tustet (lengadocian)
# Occitan
### Etimologia

De pivòt.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /piβuˈta/, /piβuˈta/
    França (Bearn) : escotat « pivotar »
    provençau /pivuˈta/, /pivuˈta/

### Sillabas

pi|vo|tar

## Vèrb

pivotar
* Virar sus un pivòt, o coma sus un pivòt.
* Girar sur se meteis.

### Derivats

* pivòt
* pivotant

### Traduccions

| alemand: sich drehen $^{(de)}$ anglés: pivot $^{(en)}$ basc: catalan: pivotar $^{(ca)}$ | espanhòl: pivotar $^{(es)}$ francés: pivoter $^{(fr)}$ italian: rotare $^{(it)}$, girare $^{(it)}$ portugués: pivotar $^{(pt)}$, pivotear $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

De pivot.

### Prononciacion

    Oriental: central /piβuˈta/, /piβuˈta/, balear /pivoˈta/, /pivoˈta/, /pivuˈta/, /pivuˈta/
    Occidental: nord-occidental /piβoˈta/, /piβoˈta/

### Sillabas

pi|vo|tar

## Vèrb

pivotar
* pivotar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

De pivot.

### Prononciacion

    Espanha /piβoˈtaɾ/, /piβoˈtaɾ/
    America: naut /p(i)boˈtaɾ/, /p(i)boˈtaɾ/, bas /piβoˈtaɾ/, /piβoˈtaɾ/

### Sillabas

pi|vo|tar

## Vèrb

pivotar
* pivotar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

De pivot.

### Sillabas

pi|vo|tar

## Vèrb

pivotar
* pivotar $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De pivotar.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /piˈβɔtant/, /piˈβɔtant/
    provençau /piˈvɔtãⁿ/, /piˈvɔtãⁿ/

### Sillabas

pi|vo|tant

## Adjectiu

pivotant
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | pivotant | pivotants |
| Masculin | [piˈβɔtant] | [piˈβɔtants] |
| Femenin | pivotanta | pivotantas |
| Femenin | [piˈβɔtanto̞] | [piˈβɔtanto̞] |
* (Agricultura, Botanica) Qualifica una racina qu’endintra verticalament dins lo sol, e qu'es plan gròssa al´respècte de las radicèlas.
* (Militar) Qualifica la conversion d’un còrs d’armada.

### Parents

* pivòt
* pivotar

### Traduccions

| alemand: drehbar $^{(de)}$, schwenkbar $^{(de)}$ anglés: pivoting $^{(en)}$, pivotal $^{(en)}$ basc: catalan: pivotant $^{(ca)}$, axiforme $^{(ca)}$ (botanica) | espanhòl: pivotante $^{(es)}$ francés: pivotant $^{(fr)}$ italian: rotante $^{(it)}$ portugués: giratório $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

pivotant
* participi present de pivotar

# Catalan
### Etimologia

Depivotar.

### Sillabas

pi|vo|tant

## Adjectiu

pivotant masculin o femenin, (plurals: pivotants)
* pivotant $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

pivotant
* participi present de pivotar

# Francés
### Etimologia

De pivoter.

### Prononciacion

    /pivɔtɑ̃/, /pivɔtɑ̃/

### Sillabas

pi|vo|tant

## Adjectiu

pivotant
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | pivotant | pivotants |
| Masculin | [pivɔtɑ̃] | [pivɔtɑ̃] |
| Femenin | pivotante | pivotantes |
| Femenin | [pivɔtɑ̃t] | [pivɔtɑ̃t] |
* pivotant $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

pivotant
* participi present de pivotar
# Occitan
### Etimologia

Del latin vulgar pugia del classic pugio «ponhal».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈpyo̞/, /ˈpyo̞/
    provençau /ˈpyə/, /ˈpyə/
    França (Bearn) : escotar « pua »

### Sillabas

pu|a

## Nom comun

pua femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| pua | puas |
| [ˈpyo̞] | [ˈpyo̞s] |
* Quicòm que s'acaba en punta.
* Dent d'una aisina.
* (anatomia, familièr) Dentassa que punta

### Derivats

* puadèl
* puat
* puard

### Variantas dialectalas

* piva (provençau)

### Traduccions

| alemand: Zahn $^{(en)}$, Zacke $^{(en)}$ anglés: point $^{(en)}$, tip $^{(en)}$ basc: catalan: pua $^{(ca)}$ | esperanto: dento $^{(eo)}$ espanhòl: púa $^{(es)}$ francés: dent $^{(fr)}$ italian: dente $^{(it)}$ portugués: pua $^{(pt)}$, dente $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin vulgar pugia del classic pugio «ponhal».

### Prononciacion

Oriental /ˈpuə/, /ˈpuə/, occidental), /ˈpua/, /ˈpua/

### Sillabas

pu|a

## Nom comun

pua femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| pua | pues |

### Traduccions

* pua $^{(oc)}$
* punta $^{(oc)}$
* empèut

# Francés
### Prononciacion

/pya/, /pya/

### Sillabas

pu|a

## Forma de vèrb

* tresena persona del singular del passat simple de puer

# Portugués
### Etimologia

Del latin vulgar pugia del classic pugio «ponhal».

### Prononciacion

/ˈpuɐ/, /ˈpuɐ/

### Sillabas

pu|a

## Nom comun

pua femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| pua | puas |

### Traduccions

* pua $^{(oc)}$
* picon, viron
* picot

## Forma de vèrb

* primièra persona del singular del present del subjonctiu de puir
* tresena persona del singular del present del subjonctiu de puir
* tresena persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de puir
# Occitan
### Etimologia

Del latin *scarafaios, variant de scarabaeus.

### Prononciacion

[eskara'βat]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « escaravat »

### Sillabas

es | ca | ra | vat (4)

## Nom comun

escaravat masculin
* Entom. Divèrs insèctes de l'òrdre dels coleòpters.
* Entom. Divèrs insèctes de l'òrdre dels Dictiòpters.

### Derivats

* escaravat de cosina
* escaravat de forn
* escaravat pudent

### Variantas dialectalas

* escharabòt (lemosin)
* escarabat (gascon), (lengadocian)
* escaravai (provençal)

### Traduccions

* alemand: Schabe $^{(de)}$
* anglés: beetle $^{(en)}$; cockroach $^{(en)}$
* catalan: escarabat $^{(ca)}$
* espanhòl: cucaracha $^{(es)}$
* francés: scarabée $^{(fr)}$; blatte $^{(fr)}$
* italian: blatta $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia

Depivòt.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /piˈβɔt/, /piˈβɔt/
    França (Bearn) : escotat « pivòt »
    provençau /piˈvɔt/, /piˈvɔt/

### Sillabas

pi|vo|tant

## Nom comun

pivot masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| pivòt | pivòts |
| [piˈβɔt] | [piˈβɔts] |
* Supòrt de l’axe a l'entorn del qual gira un còrs.
** (Per analogia: militar) Ala sus la quala òm vira, o lo punt a l'entorn del qual se fait la conversion de la tropa.
* (botanica) Raíç màger d'unes arbres o plantas, que dintran verticalament dins la tèrra.
* Punt de concentracion o de radiacion al centre de las causas
pivòt masculin o femenin
* La persona que servís de pièja, de sosten.

### Derivats

* pivotar
** pivotant

#### Locucions derivadas

* edat pivòt

### Traduccions

| alemand: Zapfen $^{(de)}$, Drehzapfen $^{(de)}$ anglés: hub $^{(en)}$, pivot $^{(en)}$, spindle $^{(en)}$ basc: catalan: pivot $^{(ca)}$ | espanhòl: pivote $^{(es)}$, espigón $^{(es)}$ francés: pivot $^{(fr)}$ italian: perno $^{(it)}$, pivot $^{(it)}$ portugués: pivô $^{(pt)}$, pivot $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De vendenha.

### Prononciacion

/vɛ̃ⁿdeˈɲa/, /vɛ̃ⁿdeˈɲa/

## Vèrb

vendenhar (lemosin)  ; (auvernhat)
* Culir los rasims.

### Mots aparentats

* vendenha
* vendenhaire
* vendenhador
* vendenhada

### Variantas dialectalas

* vendemiar

### Traduccions

| alemand : lesen $^{(de)}$ | francés : vendanger $^{(fr)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | vendenhar | vendenhar | vendenhar | vendenhar | vendenhar | vendenhar |
| Gerondiu | vendenhant | vendenhant | vendenhant | vendenhant | vendenhant | vendenhant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | vendenhat | vendenhat | vendenhat | vendenhats | vendenhats | vendenhats |
| femenin | vendenhada | vendenhada | vendenhada | vendenhadas | vendenhadas | vendenhadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | vendenhe | vendenhas | vendenha | vendenham | vendenhatz | vendenhan vendenhen |
| Imperfach | vendenhava | vendenhavas vendenhaves | vendenhava | vendenhavam vendenhavem | vendenhavatz vendenhavetz | vendenhavan vendenhaven |
| Preterit | vendenhei | vendenheras vendenheres | vendenhet | vendenheram vendenherem | vendenheratz vendenheretz | vendenheren |
| Futur | vendenharai | vendenharas | vendenhará | vendenharem | vendenharetz | vendenharan |
| Condicional | vendenhariá | vendenharias | vendenhariá | vendenhariam | vendenhariatz | vendenharian |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | vendenhe | vendenhes | vendenhe | vendenhem | vendenhetz | vendenhen |
| Imperfach | vendenhessa | vendenhessas | vendenhessa | vendenhessam vendenhessem | vendenhessatz | vendenhessan vendenhessen |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Afirmatiu | — | vendenha ! | — | vendenham ! | vendenhatz ! | — |
| Negatiu | — | vendenhas pas ! | — | vendenham pas ! | vendenhatz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
# Occitan
### Etimologia

    Del latin frangĕre « trencar »

### Prononciacion

    lengadocian /fɾaˈt͡ʃiso̞/, /fɾaˈt͡ʃiso̞/
    provençau /fʀaˈt͡ʃisə/, /fʀaˈt͡ʃisə/

### Sillabas

fra|chi|ssa

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| frachissa | frachissas |
| [fɾaˈt͡ʃiso̞] | [fɾaˈt͡ʃiso̞s] |
frachissa (lengadocian) , (provençau) ; femenin
* Montatge mobil de doas pèças de metal, de fusta o d’autra matèria, enclavadas l’una dans l’autra e jonchas per una pua que las travèrsa.
* (anatomia) Joncion entre dos òsses o entre un òs e una pua.

### Parents

* fracha
* frachar

### Sinonims

| quincalhariá bartavèla (provençau) carnièra (lengadocian, provençau) / charnièra (gascon) gafon (lengadocian) / gahon (gascon) gofon (lengadocian) / gonfon (lengadocian, provençau) | anatomia articulacion desnosador (lengadocian) / desnosader (gascon) jogador o jugador (provençau) / jogader (gascon) juntura (lengadocian) nos (lengadocian) / nod (gascon) nosèl (lengadocian) / nudet (gascon) |

### Traduccions

| alemand: Scharnier $^{(de)}$ anglés: hinge $^{(en)}$ basc: catalan: xarnera $^{(ca)}$, frontissa $^{(ca)}$ | espanhòl: bisagra $^{(es)}$, gozne $^{(es)}$, charnela $^{(es)}$ francés: charnière $^{(fr)}$, paumelle $^{(fr)}$, gond $^{(fr)}$ italian: cerniera $^{(it)}$, cardine $^{(it)}$ portugués: charneira $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin vertibula « vertèbra »

### Prononciacion

    lengadocian /baɾtaˈβɛlo̞/, /baɾtaˈβɛlo̞/
    provençau /baʀtaˈvɛlə/, /baʀtaˈvɛlə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| bartavèla | bartavèlas |
| [baɾtaˈβɛlo] | [baɾtaˈβɛlos] |
bartavèla (lengadocian) , (provençau) ; femenin
* (ornitologia) Espécia de perditz de nom scientific Alectoris graeca.
* (quincalhariá) Mena de barradura simpla sus las pòrtas sens sarralha, alús mobil que tomba sus un croquet.
* (provençau) Frachissa
* (familièr) Se ditz d'un òme o d'una femna que parla a tòrt e a travèrs.

### Sinonims

aucèl
* perditz bartavèra (gascon)
* perditz roja
* perditz vermelha
quincalhariá
* cadaula
* flisquet

### Derivats

* bartavèl
* bartavelar
* bartavelejar
* bartavelatge
# Occitan
### Etimologia

Del vèrb badar.

### Prononciacion

[ba'δajre]
França (Bearn) : escotar « badaire »

### Sillabas

ba | dai | re (3)

## Nom comun

badaire masculin (femenin: badaira)
* Persona que bada.
    Cresètz donc que m'amuse, al mièg, al mièg d'aquel bocan.
    D'èstre coma un badaire aquí sol, al mitan? (Emili Barta, Los profitaires).
* Bot Antirrhinum majus: boca de conilh

### Variantas dialectalas

* badau provençal

### Sinonims

* badaluc

### Traduccions

| alemand: anglés: onlooker $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: badaire $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: mirón $^{(es)}$, curioso $^{(es)}$ esperanto: estonian: finlandés: francés: badaud $^{(fr)}$ [1] | italian: bighellone $^{(it)}$ leton: lituanian: ongrés: polonés: portugués: romanés: sicilian: ciddianti $^{(scn)}$, furrialoru $^{(scn)}$ suedés: turc: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

    De fum amb lo sufix «-ista»

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /fyˈmisto̞/, /fyˈmisto̞/
    França (Bearn) : escotar « fumista »
    provençau /fyˈmistə/, /fyˈmistə/

### Sillabas

fu|mis|ta

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fumista | fumistas |
| [fyˈmisto̞] | [fyˈmisto̞s] |
fumista masculin o femenin
* La persona qu'installa, entreten e adoba las cheminièras o aparelhs de caufatge.

### Derivats

* fumistariá

### Sinonims

persona que cura las cheminèras
* ramonaire / ramonaira, ramonaritz (lengadocian, provençau)
* essojaire / essojaira (gascon)
* sojaire (gascon)
persona qu'entreten los aparelhs de caufatge
* caufatgista (lengadocian, provençau)
* cauhatgista (gascon)

### Traduccions

| alemand: Ofensetzer $^{(de)}$ masculin, Ofensetzerin) $^{(de)}$ femenin anglés: stove setter $^{(en)}$, stove repairer $^{(en)}$ basc: catalan: fumista $^{(ca)}$ masculin o femenin | espanhòl: fumista $^{(es)}$ masculin o femenin francés: fumiste $^{(fr)}$ masculin o femenin italian: fumista $^{(it)}$ masculin o femenin portugués: limpa-chaminés $^{(pt)}$ masculin o femenin, técnico do aquecimento $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De fum amb lo sufix «-ista»

### Sillabas

fu|mis|ta

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fumista | fumistes |
fumista masculin o femenin
* fumista $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    (nom 1) De fumo amb lo sufix «-ista»
    (nom 1) Del francés fuliste

### Sillabas

fu|mis|ta

## Nom comun 1

Declinason :
| Singular | Plural |
| fumista | fumistas |
fumista masculin o femenin
* fumista $^{(oc)}$

## Nom comun 2

Declinason :
| Singular | Plural |
| fumista | fumistas |
fumista masculin o femenin
* badaire

# Italian
### Etimologia

    Del francés fuliste

### Prononciacion

    /fuˈmista/, /fuˈmista/

### Sillabas

fu|mis|ta

## Nom comun

fumista masculin o femenin, (masculin plural fumisti, masculin plural fumiste)
* fumista $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    De fumar

### Prononciacion

    /fuˈmista/, /fuˈmista/

### Sillabas

fu|mis|ta

## Nom comun

fumista masculin o femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| fumista | fumistas |
* fumaire $^{(oc)}$ / fumaira $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De ramonaire

### Prononciacion

    /ramuˈnajɾo̞/, /ramuˈnajɾo̞/
    França (Bearn) - Lengadocian : escotar « ramonaira »

### Sillabas

ra|mo|nai|ra

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| ramonaira | ramonairas |
| [ramuˈnajɾo̞] | [ramuˈnajɾo̞s] |
ramonaira femenin (lemosin) (lengadocian) (masculin : ramonaire)
* La que lo mestièr es de ramonar las chimenèias.

### Variantas dialectalas

* ramonairitz

### Sinonims

* escuraira de chimenèia (lengadocian)
* fumista
* rasclachaminèia (procençau) / rasclacheminèia (gascon)
* sojaira (gascon)

### Traduccions

| alemand: Schornsteinfeger $^{(de)}$ anglés: chimney sweep $^{(en)}$ aragonés: esfollinadora $^{(an)}$ basc: buztangorri ilun $^{(eu)}$ catalan: escura-xemeneies $^{(ca)}$ masculin o femenin | espanhòl: limpiachimeneas $^{(es)}$ masculin o femenin, deshollinador $^{(es)}$ masculin francés: ramoneuse $^{(fr)}$ masculin italian: spazzacamina $^{(it)}$ portugués: limpa-chaminés $^{(pt)}$ masculin o femenin |