OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    (nom 1) Del latin lyra, del grèc ancian λύρα, lúra.
    (nom 2) Del latin libra « liura (pes) »

### Prononciacion

lengadocian, gascon /ˈliɾo̞/, /ˈliɾo̞/; provençau /ˈliʀə/, /ˈliʀə/
    França (Bearn) : escotar « lira »

### Sillabas

li|ra

## Nom comun 1

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| lira | liras |
| [ˈliɾo̞] | [ˈliɾo̞s] |
lira femenin
* Instrument de musica que las còrdas, mantengudas per dos braces en forma de bana se jonhent sus la caisa de ressonància, son jogadas pinçadas o amb un plectre.
* (per extension) Çò qu'a la forma d'una lira.
* (figurat) Inspiracion d’un poeta pel genre liric.

### Parents

* liric
* lirica
* lirisme
* lirista

### Traduccions

| alemand: Lyra $^{(de)}$ anglés: lyre $^{(en)}$ basc: catalan: lira $^{(ca)}$ | catalan: lira $^{(es)}$ francés: lyre $^{(fr)}$ italian: lira $^{(it)}$ portugués: lira $^{(pt)}$ |

## Nom comun 2

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| lira | liras |
| [ˈliɾo̞] | [ˈliɾo̞s] |
lira femenin
* (economia) Unidat monetària de la Turquia (còde: TRY).
* (economia) Anciana unitat monetària de Chipre (còde: CYP), Itàlia (còde: ITL), Malta (còde: MTL), Sant Marin (còde: ITL) e Vatican (còde: ITL), abans lo passatge a euro.

### Traduccions

| alemand: Lira $^{(de)}$ anglés: lira $^{(en)}$ basc: catalan: lira $^{(ca)}$ | catalan: lira $^{(es)}$ francés: lire $^{(fr)}$ italian: lira $^{(it)}$ portugués: lira $^{(pt)}$ |

# Francés
### Prononciacion

/liʀa/, /liʀa/

## Forma de vèrb

lira
* Tresena persona del singular al futur de l'indicatiu de lire.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin lyricus.

### Prononciacion

lengadocian, gascon /liˈɾik/, /liˈɾik/; provençau /liˈʀik/, /liˈʀik/
    França (Bearn) : escotar « liric »

### Sillabas

li|ric

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | liric | lirics |
| Masculin | [liˈɾik] | [liˈɾiks] |
| Femenin | lirica | liricas |
| Femenin | [liˈɾiko̞] | [liˈɾiko̞s] |
liric
* (etimologic) Que se canta sus la lira.
* Qualifica un genre de poesia que torna, en remembre de sa destinacion primitiva, un caractèr plan marcat par l’abondància dels imatges, lo movement d'estil e la varietat del ritme.
** Poèma liric.
** Genre liric.
* (analogia) Qualifica los obratges en vèrses que son fach per èsser cantat o destinats a èsser portat en musica, coma las cantatas, las cançons, los operàs.
* (figurat, per analogia) Caracterizat per una fòrta passion petica qu'exprimís las pensadas e los sentiments.

### Derivats

* envolada lirica
* liricament

### Traduccions

| alemand: lyrisch $^{(de)}$ anglés: lyric $^{(en)}$, lyrical $^{(en)}$ basc: catalan: líric $^{(ca)}$ | catalan: lírico $^{(es)}$ francés: lyrique $^{(fr)}$ italian: lirico $^{(it)}$ portugués: lirico $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin lichen, eissit del grèc ancian λειχήν (leikhên).

### Prononciacion

/liˈkɛn/, /liˈkɛn/
França (Bearn) : escotar « liquèn »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| liquèn | liquèns |
| [liˈkɛn] | [liˈkɛns] |
liquèn masculin
* Organisme viu simbiotic format per associacion d'algas e de campairòls.

### Traduccions

| alemand : Flechte $^{(de)}$ femenin anglés: lichen $^{(en)}$ finlandés : jäkälä $^{(fi)}$ francés : lichen $^{(fr)}$ femenin holikachuk : kʼadooy $^{(hoi)}$ | hopi : owasi $^{(hop)}$ inuktitut : ᓂᕐᓇᑦ $^{(iu)}$, nirnat $^{(iu)}$ ongrés : zuzmó $^{(hu)}$ sami del nòrd : jeagil $^{(se)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/liˈkɛns/, /liˈkɛns/

## Forma de nom comun

liquèns masculin
* Plural de liquèn.
# Francés
### Prononciacion

/liʀa/, /liʀa/

## Forma de vèrb

liras
* Dusau persona deu singular au futur de l'indicatiu de lire.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin lyricus.

### Prononciacion

lengadocian, gascon /liˈɾiko̞/, /liˈɾiko̞/; provençau /liˈʀikə/, /liˈʀikə/
    França (Bearn) : escotar « lirica »

### Sillabas

li|ri|ca

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| lirica | liricas |
| [liˈɾiko̞] | [liˈɾiko̞s] |
lirica femenin
* Genre musical que consistís a representar pel cant un tèxt o un libret teatral.
* Poesia sul mòde liric.

### Traduccions

| alemand: Lyrik $^{(de)}$ anglés: lyric poetry $^{(en)}$ basc: catalan: lírica $^{(ca)}$ | catalan: lírica $^{(es)}$ francés: lyrique $^{(fr)}$ italian: lirica $^{(it)}$ portugués: lírica $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

lirica
* femenin singular de liric.

# Italian
### Etimologia

    Del latin lyricus.

### Prononciacion

/ˈlirika/, /ˈlirika/

### Sillabas

li|ri|ca

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lirica | liriche |
| [ˈlirika] | [ˈlirike] |
lirica femenin
* lirica $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

lirica
* femenin singular de lirico.
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian, gascon /liˈɾiks/, /liˈɾiks/; provençau /liˈʀik/, /liˈʀik/

## Forma d'adjectiu

lirics
* Plural de liric.
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian, gascon /liˈɾiko̞s/, /liˈɾiko̞s/; provençau /liˈʀikə/, /liˈʀikə/

## Forma de nom comun

liricas
* Plural de liric.

## Forma d'adjectiu

liricas
* femenin plural de liric.
# Sena
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

lirimi
* Lenga (organ).

### Referéncias

* Anònim, 2010, Guia do Leitor da Língua Cisena, Nampula, Prodelise e SIL Moçambique.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin numerare

### Prononciacion

/numeˈɾa/, /numeˈɾa/, provençau /numeˈʀa/, /numeˈʀa/

## Vèrb

numerar
* Designar una tièira amb una succession de nombres

### Derivats

* enumerar

### Sinonims

* comptar
* nombrar

### Traduccions

| alemand: nummerieren $^{(de)}$ anglés: number $^{(en)}$ basc: catalan: numerar $^{(ca)}$ | espanhòl: numerar $^{(es)}$ francés: numéroter $^{(fr)}$, compter $^{(fr)}$ italian: numerare $^{(it)}$ portugués: numerar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin numerare

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « numerar »

### Prononciacion

    Oriental /numəˈɾa/, /numəˈɾa/
    Occidental: nord-occidental /numeˈɾa/, /numeˈɾa/, valencian /numeˈɾaɾ/, /numeˈɾaɾ/

## Vèrb

numerar
* numerar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin numerare

### Prononciacion

/nume'ɾar/, /nume'ɾar/

## Vèrb

numerar
* numerar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin numerare

### Prononciacion

Portugal /numɨˈɾaɾ/, /numɨˈɾaɾ/; Brasil /nũmeˈɾaɾ/, /nũmeˈɾaɾ/, /numeˈɾa/, /numeˈɾa/

## Vèrb

numerar
* numerar $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    De numerotar

### Prononciacion

/nymeɾutaˈsju/, /nymeɾutaˈsju/, provençau /nymeʀutaˈsjũⁿ/, /nymeʀutaˈsjũⁿ/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| numerotacion | numerotacions |
| [nymeɾutaˈsju] | [nymeɾutaˈsju] |
Declinason :
| Dialècte : provençau ||
| Singular | Plural |
| numerotacion | numerotacions |
| [nymeʀutaˈsjũⁿ] ||
numerotacion femenin
* Accion de numerotar ; resultat d'aquela accion.

### Traduccions

| alemand: Nummerierung $^{(de)}$ anglés: numbering $^{(en)}$ basc: catalan: numeració $^{(ca)}$ | espanhòl: numeración $^{(es)}$ francés: numérotation $^{(fr)}$ italian: numerazione $^{(it)}$ portugués: numeração $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De numèro.

### Prononciacion

/nymeɾuˈta/, /nymeɾuˈta/, provençau /nymeʀuˈta/, /nymeʀuˈta/

## Vèrb

numerotar
* Marcar amb un numèro de causas de meteis òrdre

### Derivats

* numerotacion

### Sinonims

* marcar

### Traduccions

| alemand: nummerieren $^{(de)}$ anglés: number $^{(en)}$ basc: catalan: numerar $^{(ca)}$ | espanhòl: numerar $^{(es)}$ francés: numéroter $^{(fr)}$ italian: numerare $^{(it)}$ portugués: numerar $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin numerarius « comptable »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /nymeˈɾaɾi/, /nymeˈɾaɾi/
    escotar « numerari »
    provençau /nymeˈʀaʀi/, /nymeˈʀaʀi/

## Adjectiu

numerari
Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | numerari | numeraris |
| Masculin | [nymeˈɾaɾi] | [nymeˈɾaɾis] |
| Femenin | numerària | numeràrias |
| Femenin | [nymeˈɾaɾjo̞] | [nymeˈɾaɾjo̞s] |
* Que servís a comptar.
* Se ditz d'una persona incorporada de biais permanent a un còrs ja constituit.

### Sinonims

Que servís a comptar
* numeratiu
D'una persona incorporada de biais permanent
* titular

### Traduccions

| alemand: ordentlich $^{(de)}$ anglés: numerary $^{(en)}$ basc: catalan: numerari $^{(ca)}$ | espanhòl: numerario $^{(es)}$ francés: numéraire $^{(fr)}$, numératif $^{(fr)}$ italian: numerario $^{(it)}$ portugués: numerário $^{(pt)}$ |

## Nom comun

numerari masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| numeràri | numeraris |
| [nymeˈɾaɾi] | [nymeˈɾaɾis] |
* Moneda estampada, unitat de compte de la moneda.
* (Economia e finança matematica) actiu utilizat coma referéncia pels preses dels autres actius.
numerari masculin, (femenin: numerària)
* (Religion) Membre celibatari laïc que ne fa pas los meteis vòts que los religioses.

### Traduccions

| alemand: Bargeld $^{(de)}$ anglés: hard cash $^{(en)}$ basc: catalan: numerari $^{(ca)}$ | espanhòl: numerario $^{(es)}$, efectivo $^{(es)}$ francés: numéraire $^{(fr)}$ italian: ordinario $^{(it)}$ portugués: numerário $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De numerizar amb lo sufix «-acion»

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /nymeɾizaˈsju/, /nymeɾizaˈsju/
    provençau /nymeʀizaˈsjũⁿ/, /nymeʀizaˈsjũⁿ/

### Sillabas

nu|me|ri|za|cion

## Nom comun

numerizacion femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| numerizacion | numerizacions |
| [nymeɾizaˈsju] | [nymeɾizaˈsjus] |
* (informatica) Operacion que consistís a codificar una informacion analogica jos forma numerica.

### Sinonims

* digitalizacion
* codificacion

### Traduccions

| alemand: Digitalisierung $^{(de)}$ anglés: digitalization $^{(en)}$ basc: catalan: digitalització $^{(ca)}$ | espanhòl: digitalización $^{(es)}$ francés: digitalisacion $^{(fr)}$, numérisation $^{(fr)}$ italian: digitalizzazione $^{(it)}$ portugués: digitalização $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De numeric amb lo sufix «-izar»

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /nymeɾiˈza/, /nymeɾiˈza/
    provençau /numeʀiˈza/, /numeʀiˈza/

### Sillabas

nu|me|ri|zar

## Vèrb

numerizar
* (informatica) Representar una informacion per de nombres
* (per extension) Digitalizar, codificar una informacion analogica.

### Sinonims

* codificar
* digitalizar (anglicisme)
* escandalhar

### Derivats

* numerizable
* numerizacion

### Traduccions

| alemand: digitalisieren $^{(de)}$ anglés: digitize $^{(en)}$ basc: catalan: digitalitzar $^{(ca)}$ | espanhòl: digitalizar $^{(es)}$ francés: numériser $^{(fr)}$ italian: digitalizzare $^{(it)}$ portugués: digitalizar $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin numerus

### Prononciacion

/nymeˈɾik/, /nymeˈɾik/ França (Bearn) : escotar « numeric »

### Sillabas

nu|me|ric

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | numeric | numerics |
| Masculin | [nyme'ɾik] | [nyme'ɾiks] |
| Femenin | numerica | numericas |
| Femenin | [nyme'ɾiko̞] | [nyme'ɾiko̞s] |
numeric
* Qu'aperten als nombres.
** Operacion numerica. — Rapòrt numeric.
* Qualifica lo tipe de calcul que se fa amb de nombres e que se nomena aritmetica.
* Que consistís dins lo nombre.
** La fòrça, la superioritat numerica.
* (electronica) (informatica) Qualifica la representacion discrèta de donadas o de grandors fisicas mejans de nombres entièrs o d’equivalents ; qualifica tanben los sistèmas, dispositius o procediments utilizant aquel biais de representacion.
** Un relòtge amb afichatge numeric.

### Sinonims

* digital

### Traduccions

| Dels nombres alemand: numerische $^{(de)}$ anglés: numeric $^{(en)}$, numerical $^{(en)}$ catalan: numèric $^{(ca)}$ espanhòl: numérico $^{(es)}$ | francés: numérique $^{(fr)}$ italian: numerico $^{(it)}$ basc: zenbakizko $^{(eu)}$ portugués: numérico $^{(pt)}$ |
| Non analogic alemand: Digital $^{(de)}$ anglés: digital $^{(en)}$ catalan: digital $^{(ca)}$ espanhòl: digital $^{(es)}$ | francés: numérique $^{(fr)}$ italian: digitale $^{(it)}$ basc: Digitala $^{(eu)}$ portugués: digital $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| numeric | numerics |
| [nyme'ɾik] | [nyme'ɾiks] |
numeric
* Tout çò que, mai o mens, a un rapòrt amb la cibernetica, a l’informatica, etc.

### Sinonims

* digital

# Anglés
### Etimologia

    Del latin numerus

### Prononciacion

Reialme Unit (Southern England) : escotar « numeric »

### Prononciacion

/n(j)uːˈmɛɹɪk/, /n(j)uːˈmɛɹɪk/

### Sillabas

nu|me|ric

## Adjectiu

numeric
* Qu'aperten als nombres.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin numerus

### Prononciacion

/nyme'ɾiko̞/, /nyme'ɾiko̞/ França (Bearn) : escotar « numerica »

## Forma d'adjectiu

numerica
* Femenin singular de numeric
# Occitan
### Etimologia

    Del latin numerus

### Prononciacion

/nyme'ɾiko̞s/, /nyme'ɾiko̞s/

## Forma d'adjectiu

numericas
* Femenin plural de numeric
# Occitan
### Prononciacion

/nyme'ɾiks/, /nyme'ɾiks/

## Forma d'adjectiu

numerics
* Masculin plural de numeric

## Forma de nom comun

numerics
* Plural de numeric
# Occitan
### Etimologia

    Del latin irrefrenabĭlis

### Prononciacion

    lengadocian /irefɾeˈnaple/, /irefɾeˈnaple/
    lengadocian, gascon /irefɾeˈnaβle/, /irefɾeˈnaβle/
    provençau /iʀefʀesˈnable/, /iʀefʀesˈnable/

### Sillabas

ir|re|fre|na|ble

## Adjectiu

irrefrenable
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | irrefrenable | irrefrenables |
| Masculin | [irefɾeˈnaβle] | [irefɾeˈnaβles] |
| Femenin | irrefrenabla | irrefrenablas |
| Femenin | [irefɾeˈnaβlo̞] | [irefɾeˈnaβlo̞s] |
* Que se pòt pas refrenar.

### Sinonims

* irrepressible
* irreprimible
* irresistible

### Antonims

* refrenable

### Traduccions

| alemand: zügellos $^{(de)}$ anglés: unrestrainable $^{(en)}$, unbridled $^{(en)}$, uncontrollable $^{(en)}$, irrepressible $^{(en)}$ (persona) basc: catalan: irrefrenable $^{(ca)}$ | espanhòl: irrefrenable $^{(es)}$ francés: irréfrénable $^{(fr)}$ italian: irrefrenabile $^{(it)}$ portugués: irreprimível $^{(pt)}$, incontrolável $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin irrefrenabĭlis

### Prononciacion

    /irəfɾəˈnabblə/, /irəfɾəˈnabblə/

### Sillabas

ir|re|fre|na|ble

## Adjectiu

irrefrenable masculin o femenin, (plurals irrefrenables)
* irrefrenable $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin irrefrenabĭlis

### Sillabas

ir|re|fre|na|ble

## Adjectiu

irrefrenable masculin o femenin, (plurals irrefrenables)
* irrefrenable $^{(oc)}$
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir d'ironie amb lo sufix verbal -iser.

### Prononciacion

[iʁɔni'ze] França (Lion) : escotar « ironiser » França (Lion) : escotar « ironiser »

### Sillabas

i | ro | ni | ser (4)

## Vèrb

ironiser

### Traduccions

* ironizar $^{(oc)}$

### Parents

* ironie
* ironique
# Italian
### Etimologia

Bastit a partir d'ironia amb lo sufix verbal -izzare.

### Prononciacion

[ironid'ʣare]

### Sillabas

i | ro | niz | za | re (5)

## Vèrb

ironizzare

### Traduccions

* ironizar $^{(oc)}$

### Parents

* ironia
* ironico -a
# Occitan
### Etimologia

    Del latin irrationalis.

### Prononciacion

/irasjuˈnal/, /irasjuˈnal/

### Sillabas

i|rra|cio|nal

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | irracional | irracionals |
| Masculin | [irasjuˈnal] | [irasjuˈnals] |
| Femenin | irracionala | irracionalas |
| Femenin | [irasjuˈnalo̞] | [irasjuˈnalo̞s] |
irracional (lengadocian)
* (didactic) Çò qu'es pas confòrme a la rason.
* (Matematicas) Se ditz de las quantitats qu’an pas cap de comuna mesura amb l’unitat, es a dire que pòdon pas èsser representadas per de nombres entièrs, nimai per de fraccions (los nombres racionals).

### Variantas dialectalas

* irracionau (procençau, gascon)

### Antonims

* racional

### Derivats

* nombre irracional

### Traduccions

| alemand: irrational $^{(de)}$ anglés: irrational $^{(en)}$ basc: catalan: irracional $^{(ca)}$ | espanhòl: irracional $^{(es)}$ francés: irrationnel $^{(fr)}$ italian: irrazionale $^{(it)}$ portugués: irracional $^{(pt)}$ |
# Polonés
### Etimologia

Bastit a partir de irracjonalny ("irracional") amb lo sufix adverbial -ie.

### Prononciacion

[ˌirraʦ̑ʲjɔ̃'nalʲɲɛ]
Polonha (Varsòvia) : escotar « irracjonalnie »

### Sillabas

ir | ra | cjo | nal | nie (5)

## Advèrbi

irracjonalnie

### Traduccions

* irracionalament $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    De ironia.

### Prononciacion

/iɾuniˈza/, /iɾuniˈza/

### Sillabas

i|ro|ni|zar

## Vèrb

ironizar
* Far d'ironia, parlar o escriure ironicament.
* Tractar de forma ironic.

### Parents

* ironia
* ironic
** ironicament
* ironisme
* ironista

### Traduccions

| alemand: ironisieren $^{(de)}$ anglés: to be ironic $^{(en)}$, ironize $^{(en)}$ basc: catalan: ironitzar $^{(ca)}$ | espanhòl: ironizar $^{(es)}$ francés: ironiser $^{(fr)}$ italian: ironizzare $^{(it)}$ portugués: ironizar $^{(pt)}$ |

# Espanhòl
### Etimologia

    De ironía.

### Sillabas

i|ro|ni|zar

## Vèrb

ironizar
* ironizar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    De ironia.

### Prononciacion

Portugal /iɾuniˈzaɾ/, /iɾuniˈzaɾ/; Brasil /iɾõniˈzaɾ/, /iɾõniˈzaɾ/, /iɾoniˈza/, /iɾoniˈza/

### Sillabas

i|ro|ni|zar

## Vèrb

ironizar
* ironizar $^{(oc)}$
# Gizra
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/irbi/, /irbi/

## Nom comun

irrbi
* Matin.

### Referéncias

* Anonim, 2011, Gizrra Organised Phonology Data, Ukarumpa, SIL.
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir d'ironia amb lo sufix verbal -itzar.

### Prononciacion

[iɾuni'ʣa] (oriental), [iɾoni'zaɾ] (valencian) Espanha (Barcelona) : escotar « ironitzar »

### Sillabas

i | ro | nit | zar (4)

## Vèrb

ironitzar

### Traduccions

* ironizar $^{(oc)}$

### Parents

* ironia
* irònic -a
# Francés
### Prononciacion

França (Vòges) : escotar « irons »
França (Sesseraç) : escotar « irons »

### Prononciacion

/iʁɔ̃/, /iʁɔ̃/

## Forma de vèrb

irons
* Prumèra persona del plural al futur de l'indicatiu de aller.
# Francés
### Prononciacion

França (Vòges) : escotar « iront »
França (Sesseraç) : escotar « iront »

### Prononciacion

/iʁɔ̃/, /iʁɔ̃/

## Forma de vèrb

iront
* Tresena persona del plural al futur de l'indicatiu de aller.
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés mejan lows(e), eiretat de l'anglés ancian lūs.

### Prononciacion

['laʊs]
Reialme Unit (Londres) : escotar « louse » Estats Units d'America (Los Angeles) : escotar « louse » Reialme Unit (Escòcia) : escotar « louse » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « louse » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « louse » Estats Units d'America (Aurora) : escotar « louse »

### Sillabas

louse (1)

## Nom comun

louse neutre, pl. lice

### Traduccions

* pesolh $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

* to delouse
* lice
* lousier
* lousiest
* lousy
# Anglés
### Etimologia

Bastit a partir de louse ("pesolh") amb un sufix -y.

### Prononciacion

['laʊzɪ] (UK) e ['laʊzi] (US)
Polonha (Varsòvia) : escotar « lousy » Reialme Unit (Southern England) : escotar « lousy »

### Sillabas

lou | sy (2)

## Adjectiu

lousy

### Traduccions

* pesolhós $^{(oc)}$ masculin, pesolhosa $^{(oc)}$ femenin
* (fig.) De marrida qualitat, lamentable $^{(oc)}$ masculin, lamentabla $^{(oc)}$ femenin

### Parents

* lice
* louse
* lousier
* lousiest
# Francés
### Etimologia

Del latin lupus, que ven de l'osc-ombrian, per lo protoitalic *lukʷos, metatesi del protoindoeuropèu *wĺ̥kʷos que dona tamben lo protogermanic *wulfaz, lo grèc ancian λύκος (lúkos), lo protoindoiranian *wŕ̥kas, lo protoceltic *ulkos, lo protobaltoeslau *wílkas.

### Prononciacion

/lu/, /lu/
Soïssa (Canton de Valés) : escotar « loup » França (Tolosa) : escotar « loup » França (Vòges) : escotar « loup »
França (Ceret) : escotar « loup » França (Vòges) : escotar « loup » França (Lion) : escotar « loup » escotar « loup » Soïssa (Lausana) : escotar « loup » França (Canet de Rosselhon) : escotar « loup »

## Nom comun

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | loup | loups |
| [lu] ||
| Femenin | louve | louves |
| [luv] ||
loup masculin
* Lop.

### Mots aparentats

* louve
* louveteau
# Francés
### Etimologia

Del latin lutra.

### Prononciacion

['lutʁ]
França (Tolosa) : escotar « loutre » França (Grenòble) : escotar « loutre »

### Sillabas

loutre (1)

## Nom comun

loutre femenin

### Traduccions

* loira $^{(oc)}$
# Romanch
### Etimologia

Del latin lupus.

### Prononciacion
## Nom comun

louv masculin (surmiran)
* Lop.

### Variantas dialectalas

* luf (vallader), (puter), {{sursilvan), (sutsilvan)
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

istá masculin
* Plural de isté.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Sard
### Etimologia

Del latin stomachus e aqueste, del grèc ancian στόμαχος (stómakhos), « esofag », de στόμα, « boca ».

### Prononciacion

/isˈtɔʔɔmɔ/, /isˈtɔʔɔmɔ/

## Nom comun

istòhomo masculin
* Estomac.

### Variantas dialectalas

* istòmagu (sard comun)

#### Nòta

Forma del dialècte d'Orgosolo.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

itafula classa 5, plural : amatafula
* Taula.
# Occitan
### Prononciacion

/istɔɾjo̞s natyɾalo̞s/, /istɔɾjo̞s natyɾalo̞s/, provençau /istɔʀjo̞s natyʀalo̞s/, /istɔʀjo̞s natyʀalo̞s/

## Forma de locucion nominala

istòrias naturalas femenin
* Plural de istòria naturala.
# Occitan
### Etimologia

Del latin historia, pres del grèc ancian ἱστορία historía.

### Prononciacion

/isˈtɔɾjɔ/, /isˈtɔɾjɔ/
França (Bearn) : escotar « istòria »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| istòria | istòrias |
| [isˈtɔɾjɔ] | [isˈtɔɾjɔs] |
istòria femenin
* Matèria qu'estúdia los eveniments del passat.
* Raconte mai o mens real.
** A prepaus, ara que mon istòria comença, vos dirai d'ont me ven aquel nom, que tot cocarro que pareis, lo cambiariái pas contra aquel del gran rei Catòrze. (Joan Baptista Fabre, Istòria de Joan-l’an-pres, adaptacion a la grafia classica per Patric Sauzet, 1988, CRDP Montpelhièr)

### Derivats

* istorian
* istoric
* preïstòria
* preïstoric

### Variantas dialectalas

* istoèra (2) (gascon, lemosin)
* istuèra (gascon)
* estoara[ɛjtuarɔ] vivaroaupenc

### Traduccions

| alemand: Geschichte $^{(de)}$ femenin aragonés: historia $^{(an)}$ femenin anglés: history $^{(en)}$ (1), story $^{(en)}$ (2) basc: historia $^{(eu)}$ catalan: història $^{(ca)}$ femenin espanhòl: historia $^{(es)}$ femenin francés: histoire $^{(fr)}$ femenin francoprovençau/arpitan: histouère $^{(frp)}$ femenin ido: historio $^{(oi)}$ | indonesian: sejarah $^{(id)}$ italian: storia $^{(it)}$ femenin norvegian: historie $^{(no)}$ portugués: história $^{(pt)}$ femenin romanch: istorgia $^{(rmn)}$ femenin sicilian: storia $^{(scn)}$ femenin suedés: historia $^{(sv)}$ turc: tarih $^{(tr)}$ |
* ↑ Ésse soun mèitre de Renato Sibille, 2014
# Occitan
### Etimologia

Calc de latin historia naturalis, istòria naturala.

### Prononciacion

/istɔɾjo̞ natyɾalo̞/, /istɔɾjo̞ natyɾalo̞/, provençau /istɔʀjo̞ natyʀalo̞/, /istɔʀjo̞ natyʀalo̞/

## Locucion nominala

Declinason :
| Singular | Plural |
| istòria naturala | istòrias naturalas |
| [istɔɾjo̞ natyɾalo̞] | [istɔɾjo̞s natyɾalo̞s] |
istòria naturala femenin
* Libre descrivent los objèctes de la natura.
* Estudi dels objèctes observables dins la natura, que siá en astronomia, en botanica, en zoologia o en geologia.

### Sinonims

* sciéncias naturalas

### Traduccions

| alemand: Naturgeschichte $^{(de)}$ anglés: natural history $^{(en)}$ basc: catalan: història natural $^{(ca)}$ | espanhòl: historia natural $^{(es)}$ francés: histoire naturelle $^{(fr)}$ italian: storia naturale $^{(it)}$ portugués: história natural $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/isˈtɔɾjos/, /isˈtɔɾjos/

## Forma de nom comun

istòrias femenin
* Plural de istòria.
# Ladin
### Etimologia

Del latin aestas.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| isté | istá |
isté masculin
* Estiu.

### Variantas dialectalas

* instà (Val Gardena)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian