OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/eskiˈsa/, /eskiˈsa/
França (Bearn) : escotar « esquiçar »

## Vèrb

esquiçar (lengadocian) (gascon)
* Rompre un objècte en tirar amb fòrça del costat opausat a l'autre.

### Variantas dialectalas

* esquinçar
* escebrar (lemosin)
* escibrar (lemosin)

### Traduccions

| alemand : zerreißen $^{(de)}$ catalan : esquinçar $^{(ca)}$ anglés : to tear $^{(en)}$ espanhòl : desgarrar $^{(es)}$ | francés : déchirer $^{(fr)}$ italian : stracciare $^{(it)}$ naut sorab: rozdrěć $^{(hsb)}$ perfectiu, rozdrěwać $^{(hsb)}$ imperfectiu sicilian : strazzari $^{(scn)}$, scirari $^{(scn)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | esquiçar | esquiçar | esquiçar | esquiçar | esquiçar | esquiçar |
| Gerondiu | esquiçant | esquiçant | esquiçant | esquiçant | esquiçant | esquiçant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | esquiçat | esquiçat | esquiçat | esquiçats | esquiçats | esquiçats |
| femenin | esquiçada | esquiçada | esquiçada | esquiçadas | esquiçadas | esquiçadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | esquici esquice | esquiças | esquiça | esquiçam | esquiçatz | esquiçan |
| Imperfach | esquiçavi | esquiçavas | esquiçava | esquiçàvem | esquiçàvetz | esquiçavan |
| Preterit | esquicèri | esquicères | esquicèt | esquicèrem | esquicèretz | esquicèron |
| Futur | esquiçarai | esquiçaràs | esquiçarà | esquiçarem | esquiçaretz | esquiçaràn |
| Condicional | esquiçariái | esquiçariás | esquiçariá | esquiçariam | esquiçariatz | esquiçarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | esquice | esquices | esquice | esquicem | esquicetz | esquicen |
| Imperfach | esquicèssi | esquicèsses | esquicès esquicèsse | esquicèssem | esquicèssetz | esquicèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | esquiça ! | — | esquicem ! | esquiçatz ! | — |
| Negatiu | — | esquices pas ! | — | esquicem pas ! | esquicetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||
# Occitan
### Etimologia

Pel francés ancian eschiver de eschif, « timid » benlèu d'un gotic *skiuhs

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /eskiˈβa/, /eskiˈβa/
    provençau /eskiˈva/, /eskiˈva/

### Sillabas

es|qui|var

## Vèrb

esquivar
* Defugir de bon biais.
* (figurat) Far una parada per evitar de far quicòm o d'endurar un afrontament o sas consequéncias.
s'esquivar
* Passar per malha d’una companhiá, se tirar d’endacòm ont òm vòl pas demorar.

### Variantas dialectalas

* esquifar

### Sinonims

* defugir
* eludir
* evitar
* lisar

### Sinonims

* esquiva
* esquivança
* esquiu

### Traduccions
# Catalan
### Etimologia

Pel francés ancian eschiver de eschif, « timid » benlèu d'un gotic *skiuhs

### Prononciacion

    Oriental: central /əskiˈβa/, /əskiˈβa/, balear /əskiˈva/, /əskiˈva/
    Occidental: nord-occidental /eskiˈβa/, /eskiˈβa/, valenian /eskiˈvaɾ/, /eskiˈvaɾ/, /eskiˈβaɾ/, /eskiˈβaɾ/
    informal /askiˈβa/, /askiˈβa/

### Sillabas

es|qui|var

## Vèrb

esquivar
* esquivar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

Pel francés ancian eschiver de eschif, « timid » benlèu d'un gotic *skiuhs

### Prononciacion

    /eskiˈβaɾ/, /eskiˈβaɾ/

### Sillabas

es|qui|var

## Vèrb

esquivar
* esquivar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

Pel francés ancian eschiver de eschif, « timid » benlèu d'un gotic *skiuhs

### Prononciacion

    Portugal /iʃkiˈvaɾ/, /iʃkiˈvaɾ/
    Brasil /iʃkiˈvaɾ/, /iʃkiˈvaɾ/, /iskiˈva/, /iskiˈva/

### Sillabas

es|qui|var

## Vèrb

esquivar
* esquivar $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/eskiˈsaðo/, /eskiˈsaðo/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | esquiçat | esquiçats |
| Masculin | [eskiˈsat] | [eskiˈsats] |
| Femenin | esquiçada | esquiçadas |
| Femenin | [eskiˈsaðo] | [eskiˈsaðos] |
esquiçada (lengadocian) (gascon)
* Participi passat femenin singular de esquiçar.
# Occitan
### Prononciacion

/eskˈɛmo̞s/, /eskˈɛmo̞s/

## Forma de nom comun

esquèmas
* Plural de esquèma
# Occitan
### Etimologia

De esquivar

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /eskiˈβanso̞/, /eskiˈβanso̞/
    provençau /eskiˈvãⁿsə/, /eskiˈvãⁿsə/

### Sillabas

es|qui|van|ça

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| esquivança | esquivanças |
| [eskiˈβanso̞] | [eskiˈβanso̞s] |
esquiva femenin
* Accion d'esquivar.

### Sinonims

* esquiva

### Traduccions

| alemand: Ausweichen $^{(de)}$, Ausweichmanöver $^{(de)}$, Abrollen $^{(de)}$ anglés: dodge $^{(en)}$, dodging $^{(en)}$, evasion $^{(en)}$ basc: catalan: evasió $^{(ca)}$, finta $^{(ca)}$ | espanhòl: esquiva $^{(es)}$, finta $^{(es)}$ francés: esquive $^{(fr)}$ italian: schivata $^{(it)}$ portugués: esquiva $^{(pt)}$ |
# Espanhòl
## Forma de vèrb

lanzó
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb lanzar.
# Occitan
### Etimologia

    De lança.

### Prononciacion

    gascon, lengadocian /lanˈsaðo̞/, /lanˈsaðo̞/
    provençau /lãⁿˈsadə/, /lãⁿˈsadə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon, lengadocian ||
| Singular | Plural |
| lançada | lançadas |
| [lanˈsaðo̞] | [lanˈsaðo̞s] |
lançada femenin
* Còp de lança.
* (per extension) Còp de pè.
* (figurat) Endurança d'una dolor, subita, aguda e passadissa, sentida dins una partida del còrs e eissida d'una causa intèrna.

### Derivats

còp de pè
* petnada
* reguitnada
endurança d'una dolor subita
* fissada / hissada
* lancejada
* ponchada

### Parents

* lanç
* lançament

### Traduccions
## Forma de vèrb

lançada
* Participi passat al femenin singular de lançar.

# Portugués
### Etimologia

    De lança.

### Prononciacion

    Portugal /lɐ̃ˈsadɐ/, /lɐ̃ˈsadɐ/
    Brasil /lɐ̃ˈsadɐ/, /lɐ̃ˈsadɐ/, /lɐ̃ˈsadə/, /lɐ̃ˈsadə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lançada | lançadas |
lançada femenin
* Còp de lança.

## Forma de vèrb

lançada
* Participi passat al femenin singular de lançar.
# Occitan
### Etimologia

    De lançar amb lo sufix «-dora».

### Prononciacion

    gascon, lengadocian /lansaˈðuɾo̞/, /lansaˈðuɾo̞/
    provençau /lãⁿsaˈduʀə/, /lãⁿsaˈduʀə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon, lengadocian ||
| Singular | Plural |
| lançadora | lançadoras |
| [lansaˈðuɾo̞] | [lansaˈðuɾo̞s] |
lançadora femenin, (masculin lançador)
* La que lança
* (espòrt, baseball) Jogaira que lança la palma.

### Variantas dialectalas

* lançadoira / lançairitz

### Sinonims

* lançaire

### Parents

* lanç
* lançada
* lançament
* lançar

### Traduccions

| alemand: Werferin $^{(de)}$, Pitcherin $^{(de)}$ anglés: launcher $^{(en)}$, pitcher $^{(en)}$ basc: catalan: llançadora $^{(ca)}$ | espanhòl: lanzadora $^{(es)}$ francés: lanceuse $^{(fr)}$ italian: lanciadora $^{(it)}$ portugués: lançadora $^{(pt)}$ |

# Portugués
### Etimologia

    De lançar amb lo sufix «-dor».

### Prononciacion

    Portugal /lɐ̃sɐˈdoɾ/, /lɐ̃sɐˈdoɾ/
    Brasil /lɐ̃saˈdoɾ/, /lɐ̃saˈdoɾ/, /lə̃saˈdoɾ/, /lə̃saˈdoɾ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lançador | lançadors |
lançador masculin, (masculin lançador)
* lançador $^{(pt)}$
# Occitan
### Etimologia

    De lançar amb lo sufix «-aira».

### Prononciacion

    gascon, lengadocian /lanˈsajɾo̞/, /lanˈsajɾo̞/
    provençau /lãⁿˈsajʀə/, /lãⁿˈsajʀə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon, lengadocian ||
| Singular | Plural |
| lançaira | lançairas |
| [lanˈsajɾo̞] | [lanˈsajɾo̞s] |
lançaira femenin, (masculin lançaire)
* La que lança
* (espòrt, baseball) Jogaira que lança la palma.

### Variantas dialectalas

* lançadora / lançadoira / lançairitz

### Parents

* lanç
* lançada
* lançament
* lançar

### Traduccions

| alemand: Werferin $^{(de)}$, Pitcherin $^{(de)}$ anglés: launcher $^{(en)}$, pitcher $^{(en)}$ basc: catalan: llançadora $^{(ca)}$ | espanhòl: lanzadora $^{(es)}$ francés: lanceuse $^{(fr)}$ italian: lanciadora $^{(it)}$ portugués: lançadora $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/laˈnyts/, /laˈnyts/

## Forma d'adjectiu

lanuts
* Masculin plural de lanut.
# Occitan
### Etimologia

De lançar

### Prononciacion

['lans]

### Sillabas

lanç (1)

## Nom comun

lanç masculin
* Accion de lançar .
* Rag de liquid.
* Movement.
* Saut.

### Traduccions

| alemand: anglés: catalan: llançament $^{(ca)}$[1]; doll $^{(ca)}$[2]; moviment $^{(ca)}$[3]; salt $^{(ca)}$[4] espanhòl: esperanto: estonian: francés: lancer $^{(fr)}$, lancement $^{(fr)}$[1]; jet $^{(fr)}$[2]; mouvement $^{(fr)}$[3]; saut $^{(fr)}$[4] francoprovençau/arpitan: lancement $^{(frp)}$[1]; jèt $^{(frp)}$[2]; movement $^{(frp)}$[3]; sôt $^{(fr)}$[4] | italian: neerlandés: polonés: portugués: romanés: sicilian: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

    De lançar amb lo sufix «-dor».

### Prononciacion

    gascon, lengadocian /lansaˈðu/, /lansaˈðu/
    provençau /lãⁿsaˈdu/, /lãⁿsaˈdu/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon, lengadocian ||
| Singular | Plural |
| lançador | lançadors |
| [lansaˈðu] | [lansaˈðus] |
lançador masculin, (femenin lançadora / lançadoira / lançairitz)
* Lo que lança
* (espòrt, baseball) Jogaire que lança la palma.
lançador masculin
* (astronautica) Fusada capabla de plaçar una carga utila dins l’espaci.

### Sinonims

* lançaire

### Parents

* lanç
* lançada
* lançament
* lançar

### Traduccions

| alemand: Trägerrakete $^{(de)}$, Werfer $^{(de)}$, Pitcher $^{(de)}$ anglés: launcher $^{(en)}$, pitcher $^{(en)}$ basc: catalan: llançador $^{(ca)}$ | espanhòl: lanzador $^{(es)}$ francés: lanceur $^{(fr)}$ italian: lanciador $^{(it)}$ portugués: lançador $^{(pt)}$ |

# Portugués
### Etimologia

    De lançar amb lo sufix «-dor».

### Prononciacion

    Portugal /lɐ̃sɐˈdoɾ/, /lɐ̃sɐˈdoɾ/
    Brasil /lɐ̃saˈdoɾ/, /lɐ̃saˈdoɾ/, /lə̃saˈdoɾ/, /lə̃saˈdoɾ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lançador | lançadors |
lançador masculin, (femenin lançadora)
* lançador $^{(pt)}$
# Occitan
### Etimologia

De lana amb lo sufix adjectival -ut.

### Prononciacion

/laˈnyt/, /laˈnyt/

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | lanut | lanuts |
| Masculin | [laˈnyt] | [laˈnyts] |
| Femenin | lanuda | lanudas |
| Femenin | [laˈnyðo] | [laˈnyðos] |
lanut masculin
* Qu'es cobert de lana.
* Que sembla a la lana.

### Variantas dialectalas

* lanós

### Traduccions

| alemand: wollen $^{(de)}$ anglés: woolly $^{(en)}$ catalan: llanós $^{(ca)}$ | espanhòl: lanoso $^{(es)}$ francés: laineux $^{(fr)}$ italian: lanoso $^{(it)}$ |
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin lanceare

### Prononciacion

[lan'θar]

### Sillabas

lan | zar (2)

## Vèrb

lanzar

### Traduccions

* lançar $^{(oc)}$

### Derivats

* lanzadera
* lanzamiento
# Occitan
### Etimologia

    Del latin lancĕa, benlèu del gallés lancia (meteissa arma).

### Prononciacion

    gascon, lengadocian /ˈlanso̞/, /ˈlanso̞/
    provençau /ˈlãⁿsə/, /ˈlãⁿsə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon, lengadocian ||
| Singular | Plural |
| lança | lanças |
| [ˈlanso̞] | [ˈlanso̞s] |
lança femenin
* Arma blanca de get constituida d'un long pal acabat per un fèrre en punta agusat.

### Derivats

* lançada
* lanceta
* lancièr

#### Locucions derivadas

* asta de lança
* lança d’aiga
* lança d’arrosar

### Parents

* lançar

### Traduccions

| alemand: Speer $^{(de)}$ anglés: lance $^{(en)}$, spear $^{(en)}$ basc: catalan: llança $^{(ca)}$ | espanhòl: lanza $^{(es)}$ francés: lance $^{(fr)}$ italian: lancia $^{(it)}$ portugués: lança $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

lança
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de lançar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de lançar.

# Portugués
### Etimologia

    Del latin lancĕa, benlèu del gallés lancia (meteissa arma).

### Prononciacion

    Portugal

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lança | lanças |
lança femenin
* lança $^{(pt)}$

## Forma de vèrb

lança
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de lançar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de lançar.
# Seba bet gurage
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

gäsam (chaha)
* Governar, dominar.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Wolf Leslau, 1950, Ethiopian Documents: Gurage, Nòva York, Viking Fund Publications in Anthropology n° 14.
# Suedés
### Etimologia

De l'escandinau ancian gás. Parent del norvegian e danés gås, de l'islandés gæs, de l'alemand Gans, del neerlandés gans e de l'anglés goose.

### Prononciacion

['go:s]

### Sillabas

gås (1)

## Nom comun

gås comun, pl. gäss

### Traduccions

* auca $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* gåsapåg
* gåshud
* gåskarl
* gässling
# Islandés
### Etimologia

De l'escandinau ancian gás. Parent del danés, norvegian e suedés gås, de l'alemand Gans, del neerlandés gans e de l'anglés goose.

### Prononciacion

['gjajs]

### Sillabas

gæs (1)

## Nom comun

gæs femenin, pl. gæsir

### Traduccions

* auca $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin gĕlu.

### Prononciacion

/d͡ʒɛl/, /d͡ʒɛl/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « gèl »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| gèl | gèls |
| [d͡ʒɛl] | [d͡ʒɛls] |
gèl masculin
* Meteo.Solidificacion de l'aiga en glaça.
* Quim.Substància colloïdala semiliquida.

### Derivats

* gelada
* gelar

### Variantas dialectalas

* geu (lemosin perigordin)
* gial (bas lemosin)
* giau (naut lemosin)

### Sinonims

* tòr (1)
# Occitan
### Etimologia

    Manlèu sabent del grèc ancian γένος, génos (« generacion, naissença, origina »).

### Prononciacion

/d͡ʒɛn/, /d͡ʒɛn/

### Sillabas

gèn

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| gèn | gèns |
| [d͡ʒɛn] | [d͡ʒɛns] |
gèn masculin
* (genetica) Unitat de basa de l’informacion biologica que se transmet de generacion en generacion.

### Parents

* genetic
* generacion

### Traduccions

| alemand: Gen $^{(de)}$ anglés: gene $^{(en)}$ catalan: gen $^{(ca)}$ espanhòl: gen $^{(es)}$ | francés: gène $^{(fr)}$ italian: gene $^{(it)}$ neerlandés: portugués: gene $^{(pt)}$ |
# Danés
### Etimologia

De l'escandinau ancian gjald ("pagament").

### Prononciacion

['ɡ̊ɛlˀ]

### Sillabas

gæld (1)

## Nom comun

gæld comun

### Traduccions

* deute $^{(oc)}$ masculin
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈd͡ʒɛjso/, /ˈd͡ʒɛjso/

### Sillabas

gèis | sa (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| gèissa | gèissas |
| [ˈd͡ʒɛjso] | [ˈd͡ʒɛjsos] |
gèissas masculin (lengadocian) , (gascon)
* Bot. Planta erbacèa, del genre Lathyrus.

### Variantas dialectalas

* bega (lengadocian)
* garòta (lengadocian)
* garròlha (gascon)
* garrós (gascon)
* garrossa (gascon)
* garròssa (gascon)
* jarròssa (lemosin)

### Traduccions

* anglés: sweet pea $^{(en)}$, vetchling $^{(en)}$
* catalan: guixera $^{(ca)}$, pesolera $^{(ca)}$
* francés: gesse $^{(fr)}$ femenin
# Occitan
### Prononciacion

/ˈd͡ʒɛjsos/, /ˈd͡ʒɛjsos/

## Forma de nom comun

gèissas femenin, (gascon) (lengadocian)
* Femenin plurau de gèissa.
# Seba bet gurage
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gäbäya (chaha)
* Mercat.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Wolf Leslau, 1950, Ethiopian Documents: Gurage, Nòva York, Viking Fund Publications in Anthropology n° 14.
# Seba bet gurage
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gäččä (muher)
* Ièna.

### Variantas dialectalas

* gʷäncä (gumer)

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Ronny Mayer, 2015, Core Case in Muher.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin expressus

### Prononciacion

/esˈpɾɛs/, /esˈpɾɛs/, provençau /esˈpʀɛs/, /esˈpʀɛs/

### Sillabas

ex|près

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | exprès | expresses |
| Masculin | [esˈpɾɛs] | [esˈpɾɛses] |
| Femenin | expressa | expressas |
| Femenin | [esˈpɾɛso̞] | [esˈpɾɛso̞s] |
Declinason :
| Dialècte : provençau |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | exprès | expresses |
| [esˈpʀɛs] ||
| Femenin | expressa | expressas |
| [esˈpʀɛsə] ||
esprès
* Qu'es enonciat d’un biais formal e imperatiu.
* Transmés amb una mission especiala
** Trasmetre un corrièr exprès.

### Antonims

enonciat d'un biais formal
* tacit

### Derivats

* expressament

### Traduccions

| alemand: ausdrücklich $^{(de)}$ anglés: special $^{(en)}$, express $^{(en)}$ basc: catalan: exprés $^{(ca)}$, explícit $^{(ca)}$ | espanhòl: notable $^{(es)}$ francés: remarquable $^{(fr)}$ italian: rimarcabile $^{(it)}$, rimarchevole $^{(it)}$, egregio $^{(it)}$ portugués: proeminente $^{(pt)}$, saliente $^{(pt)}$ |

## Advèrbi

esprès
* Amb intencion formala e deliberada.

### Sinonims

* amb intencion
* deliberadament
* expressament
* volontàriament

### Traduccions

| alemand: absichtlich $^{(de)}$ ; ausdrücklich $^{(de)}$ anglés: on purpose $^{(en)}$, especially $^{(en)}$, expressly $^{(en)}$ basc: catalan: expressament $^{(ca)}$, (fet) exprés $^{(ca)}$ | espanhòl: expresamente $^{(es)}$ francés: exprès $^{(fr)}$ italian: apposta $^{(it)}$ portugués: de propósito $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| exprès | expresses |
| [esˈpɾɛs] | [esˈpɾɛses] |
Declinason :
| Dialècte : provençau ||
| Singular | Plural |
| exprès | expresses |
| [esˈpʀɛs] | [esˈpʀɛsə] |
esprès masculin, (equivalent femenin: expressa)
* Emissari, enviat extraordinari, que transmet un messatge especial.
* (veire) express.

### Sinonims

* messatgièr

### Traduccions

| alemand: Eilbote $^{(de)}$ anglés: espress $^{(en)}$ basc: catalan: exprés $^{(ca)}$ | espanhòl: mensajero $^{(es)}$ francés: exprès $^{(fr)}$ italian: messaggero $^{(it)}$ portugués: mensageiro $^{(pt)}$ |

# Francés
### Etimologia

    Del latin expressus

### Prononciacion

/ɛkspʁɛs/, /ɛkspʁɛs/, /ɛspʁɛs/, /ɛspʁɛs/

### Sillabas

ex|près

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | exprès | exprès |
| [ɛkspʁɛs] ||
| Femenin | expresse | expresses |
| [ɛkspʁɛs] ||
esprès
* exprès $^{(oc)}$

## Advèrbi

esprès
* exprès $^{(oc)}$

## Nom comun

esprès masculin, invariable
* exprès $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin expulsio.

### Prononciacion

/etspylˈsju/, /etspylˈsju/
França (Bearn) : escotar « expulsion »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| expulsion | expulsions |
| [etspylˈsju] | [etspylˈsjus] |
Expulsion femenin
* Accion d'expulsar.
** Procedir a l’expulsion d’un locatari, d'una bordièra.
** L'assemblada demanda son expulsion
* Med. Accion d'evacuar fòra del còrs, evacuacion.
* Accion d'expulsar fòra d'un païs ; deportacion.
** L'expulsion dels josièus de Lengadòc se faguèt en 1306 per l'edit del rei de França Felip lo Bèl

### Traduccions

| anglés: expulsion $^{(en)}$ catalan: expulsió $^{(ca)}$ femenin | francés: expulsion $^{(fr)}$ femenin |

### Referéncias

* Gustave Saige, 1878, De la condition des juifs dans le comté de Toulouse avant le XIVe siècle, Bibliothèque de l'École des chartes, Année 1878, 39, p. 255-322.
# Romanés
### Etimologia

Del latinexpōnere.

### Prononciacion

[eks'pune]

### Sillabas

ex | pu | ne (3)

## Vèrb

a expune

### Traduccions

* expausar $^{(oc)}$

### Parents

* expunător
* expunere
# Occitan
### Etimologia

    Del latin expertus, participi passat de experiri, far l’assag de

### Prononciacion

/esˈpɛɾto̞/, /esˈpɛɾto̞/, procençau /esˈpɛʀto̞/, /esˈpɛʀto̞/

### Sillabas

ex|pèr|ta

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| expèrta | expèrtas |
| [esˈpɛɾto̞] | [esˈpɛɾts] |
expèrta femenin, (equivalent masculin: expèrt)
* Persona nomenada per autoritat de justícia, o causida per las partidas en interés per examinar, estimar de causas e ne far son rapòrt.
* Persona qu'a un saber, una coneissença, reconegut.

### Derivats

* contra expèrta
* expèrta comptabla
* expertisa
* expertesar / expertar

### Traduccions

| alemand: Experte $^{(de)}$ anglés: expert $^{(en)}$ basc: catalan: experta $^{(ca)}$, perita $^{(ca)}$, pèrita $^{(ca)}$ | espanhòl: experta $^{(es)}$, periciala $^{(es)}$ francés: experte $^{(fr)}$ italian: esperta $^{(it)}$ portugués: esperta $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

expèrta
* Femenin singular de expèrt.

## Forma de vèrb

expèrta
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de expectar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de expectar
# Catalan
## Forma de vèrb

expulsaren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb expulsar.
# Catalan
## Forma de vèrb

expulsaven
* Tresena persona del plural a l'imperfach del vèrb expulsar.
# Occitan
### Etimologia

Du latin expurgare.

### Prononciacion

    gascon, lengadocian /et͡spyɾˈɣa/, /et͡spyɾˈɣa/
    provençau /ekspyʀˈga/, /ekspyʀˈga/

## Vèrb

expurgar
* Crivelar las impuretats.
* (figurat) Levar dans l’òbra d’un autor, d'un òbra de la ment, çò que paréis liure e escandalós de tròp, contrari a las mòrs o erronèu
s'expurgar
* S'exprimir per se solatjar del mal, de la dolor, de ma pena del còrs o de la ment.

### Variantas

* espurgar

### Sinonims

| expurgar colar depurar filtrar espurar | netejar purificar s'expurgar se solaçar / se solatjar |

### Derivats

* expurgacion
* expurgada
* expurgaire
* expurgament
* expurgatòri

### Traduccions

| alemand: reinigen $^{(de)}$, säubern $^{(de)}$ anglés: expurgate $^{(en)}$ basc: catalan: expurgar $^{(ca)}$ | espanhòl: expurgar $^{(es)}$ francés: expurger $^{(fr)}$ italian: espurgare $^{(it)}$ portugués: expurgar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Du latin expurgare.

### Prononciacion

    Oriental: /əkspurˈɡa/, /əkspurˈɡa/
    Occidental: nord-occidental /ekspurˈɣa/, /ekspurˈɣa/; valencia' /ekspuɾˈɣaɾ/, /ekspuɾˈɣaɾ/, /ekspuɾˈɣa/, /ekspuɾˈɣa/

## Vèrb

expurgar
* expurgar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

Du latin expurgare.

### Prononciacion

    Portugal /ɐjʃpuɾˈgaɾ/, /ɐjʃpuɾˈgaɾ/
    Brasil /eʃpʊɦˈgaɾ/, /eʃpʊɦˈgaɾ/, /espuɾˈga/, /espuɾˈga/

## Vèrb

expurgar
* expurgar $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin expulsare.

### Prononciacion

    /espylˈsa/, /espylˈsa/
    escotar « expulsar »

### Sillabas

ex|pul|sar

## Vèrb

expulsar
* Embandir qualqu’un d’endacòm, d’un país ont èra établit, de quicòm que n'èra en possession.
* Exclure d’una societat, d’una companhiá, d'una còla, ...
* (medecina) Traire fòra, far sortir.

### Sinonims

* bandir
* embandir
* fòrabandir, hòrabandir
* percaçar
medecina
* ejectar
* evacuar

### Parents

* expulsion

### Traduccions

| alemand: vertreiben $^{(de)}$, austreiben $^{(de)}$ (literari), ausstoßen $^{(de)}$ anglés: expel $^{(en)}$, eject $^{(en)}$ basc: catalan: expulsar $^{(ca)}$ | espanhòl: expulsar $^{(es)}$ francés: expulser $^{(fr)}$ italian: espellere $^{(it)}$ portugués: expulsar $^{(pt)}$ |
# Catalan
## Forma de vèrb

expurgaves
* Segonda persona del singular a l'imperfach del vèrb expurgar.