OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    Del latin compater « compaire, pairin », compaisat de cum e de pater.

### Prononciacion

/kumˈpajɾe/, /kumˈpajɾe/, provençau /kũⁿˈpajʀe/, /kũⁿˈpajʀe/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| compaire | compaires |
| [kumˈpajɾe] | [kumˈpajɾes] |
compaire masculin, (equivalent femenin al sens primièr: comaire)
* (sens primier) Pairin d’un enfant, al respècte de la mairina e dels parents de l'enfant.
* (per extension) (familièr) Qualqu’un amb qui es abitual de viure, amb qui se parla liurament.
* Aquel qu'es lo complici d'un escamotaire, o d'un charlatan, per l’ajudar e realizar sas enganas, a abusar lo public.
* Persona que'n segonda una autra per una mascariá.
* Òme biaisut, subtil e artificiós.

### Derivats

* compairatge
* compairejar
# Occitan
### Prononciacion

/kumˈpaɲos/, /kumˈpaɲos/

## Forma de nom comun

companhas femenin
* Femenin plural de companh.
# Occitan
### Etimologia

De companh amb lo sufix -ia.

### Prononciacion

/kumˈpaɲo/, /kumˈpaɲo/
França (Bearn) - Gascon : escotar « companhia »

### Sillabas

com | pa | nhia (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| companhia | companhias |
| [kumˈpaɲo] | [kumˈpaɲos] |
companhia femenin (gascon)
* Preséncia d'una persona amb una autra.
* Unitat militara.
* Amassada de personas o d'animals.
* Societat comerciala.

### Variantas dialectalas

* companhiá

### Traduccions

| alemand: Gesellschaft $^{(de)}$ femenin (1) (3) (4), Kompanie $^{(de)}$ femenin (2) anglés: company $^{(en)}$ catalan: companyia $^{(ca)}$ femenin | espanhòl: compañía $^{(es)}$ femenin francés: compagnie $^{(fr)}$ femenin |
# Occitan
### Prononciacion

/kumˈpaɲos/, /kumˈpaɲos/

## Forma de nom comun

companhias femenin (gascon)
* Plurau de companhia.
# Occitan
### Prononciacion

/kum'pattes/, /kum'pattes/, /kum'paktes/, /kum'paktes/

## Forma d'adjectiu

compactes
* Masculin plural de compacte

## Forma de vèrb

compactes
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de compacter
* Segonda persona del singular de l'imperatiu negatiu de compacter

# Catalan
### Prononciacion

    Oriental: central /kumˈpaktəs/, /kumˈpaktəs/, balear /komˈpaktəs/, /komˈpaktəs/, /kumˈpaktəs/, /kumˈpaktəs/
    Occidental: /komˈpaktes/, /komˈpaktes/

## Forma d'adjectiu

compactes
* Femenin plural de compacte

# Francés
## Forma d'adjectiu

compactes
* Femenin plural de compact

## Forma de vèrb

compactes
* Sefonda persona del singular del present de l'indicatiu de compacter
* Sefonda persona del singular del present del subjonctiu de compacter

### Prononciacion

França : escotar « compactes »

# Espanhòl
### Prononciacion
## Forma de vèrb

compactes
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de compactar
# Occitan
### Prononciacion

/despjetaˈðuzo/, /despjetaˈðuzo/
França (Bearn) : escotar « despietadosa »

## Forma d'adjectiu

despietadosa
* Femenin singular de despietadós.
# Occitan
### Etimologia

    De despièit / despieit

### Prononciacion

    /despjejˈta/, /despjejˈta/

### Sillabas

des|piei|tar

## Vèrb

despieitar (lengadocian) , (gascon)
* Emplir de despièit, far exprimir l'agre de la decepcion.
se despieitar
* Concebre de despièit, se metre en colèra.

### Variantas dialectalas

* despiechar (lengadocian, provençau)

### Variantas dialectalas

* encanhar
* decebre

### Parents

* despièit
* despietadós
* vexatòri

### Traduccions

| alemand: erbittern $^{(de)}$ anglés: anger $^{(en)}$, enrage $^{(en)}$, spite $^{(en)}$ basc: catalan: despitar $^{(ca)}$ | espanhòl: despechar $^{(es)}$ francés: dépiter $^{(fr)}$ italian: indispettire $^{(it)}$ portugués: desprezar $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/despjetaˈðuzos/, /despjetaˈðuzos/

## Forma d'adjectiu

despietadosas
* Femenin plural de despietadós.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

despertó
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb despertar.
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de pesolh amb lo prefix privatiu des-.

### Prononciacion

[despezu'ʎa]

### Sillabas

des | pe | so | lhar (4)

## Vèrb

despesolhar
* Traire los pesolhs.

### Traduccions

| alemand: entlausen $^{(de)}$ anglés: to delouse $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: обезвъшлявам $^{(bg)}$ catalan: espollar $^{(ca)}$ chèc: danés: afluse $^{(da)}$ espanhòl: despiojar $^{(es)}$ esperanto: senpedikigi $^{(eo)}$ estonian: finlandés: francés: épouiller $^{(fr)}$ | grèc: ξεψειριάζω $^{(el)}$ islandés: italian: spidocchiare $^{(it)}$ lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: tetvetlenít $^{(hu)}$ polonés: odwszawić $^{(pl)}$ romanés: a despăduchea $^{(ro)}$ rus: suedés: avlusa $^{(sv)}$ turc: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

    De Des- e peui (puei) que ven dau latin vulgari postius, dau latin post o postea.

### Prononciacion

[dɛpœj] / [dɛjpœj]
Prononciacion marchesa e dau parlar naut-lemosin influençat per lu marchés, dins lu país de Benavent en Cruesa (Vielhavila, Moriòu).

## Preposicion

despeui
* A comptar de.

### Variantas dialectalas

* dempuèi
* despuòi
* despuish

### Traduccions

* alemand: seit $^{(de)}$
* anglés: since $^{(en)}$
* catalan: des de $^{(ca)}$
* chèc: od $^{(cs)}$
* espanhòl: desde $^{(es)}$
* francés: depuis $^{(fr)}$
* francoprovençau/arpitan: depués $^{(frp)}$
* italian: da $^{(it)}$
* neerlandés: sinds $^{(nl)}$
* romanés: de $^{(ro)}$
* sicilian: di $^{(scn)}$
* ucraïnian:
* ↑ LEON MERIGOT, "Par tuar le Temps", òbras completas. Revista La Clau Lemosina (I. Lavalada, R-G Pujòs per la prefàcia)
# Espanhòl
## Forma de vèrb

despertasteis
* Segonda persona del plural al passat simple del vèrb despertar.
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de vèspre.

### Prononciacion

[desperti'na]

### Sillabas

des | per | ti | nar (4)

## Vèrb

despertinar (Roergue)
* Manjar una collacion lo vèspre abans lo sopar.

### Variantas dialectalas

* vespertinar
* espertinar

### Sinonims

* vespralhar

### Traduccions

| alemand: vespern $^{(de)}$ anglés: to snack $^{(en)}$ (in the afternoon) basc: catalan: berenar $^{(ca)}$, espertinar $^{(ca)}$(nord català) chèc: danés: espanhòl: merendar $^{(es)}$ esperanto: finlandés: francés: goûter $^{(fr)}$ | ido: indonesian: italian: merendare $^{(it)}$ lituanian: neerlandés: ongrés: polonés: portugués: sicilian: fari mirenna $^{(scn)}$ suedés: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

    De despièch.

### Prononciacion

    /despjeˈt͡ʃa/, /despjeˈt͡ʃa/

### Sillabas

des|pie|char

## Vèrb

despiechar (lengadocian) , (provençau)
* Emplir de despièch, far exprimir l'agre de la decepcion.
se despiechar
* Concebre de despièch, se metre en colèra.

### Variantas dialectalas

* despieitar (lengadocian, provençau)

### Variantas dialectalas

* encanhar
* decebre

### Parents

* despièch
* despietadós
* vexatòri

### Traduccions

| alemand: erbittern $^{(de)}$ anglés: anger $^{(en)}$, enrage $^{(en)}$, spite $^{(en)}$ basc: catalan: despitar $^{(ca)}$ | espanhòl: despechar $^{(es)}$ francés: dépiter $^{(fr)}$ italian: indispettire $^{(it)}$ portugués: desprezar $^{(pt)}$ |
# Espanhòl
### Prononciacion

/despeɾˈte/, /despeɾˈte/

## Forma de vèrb

desperté
* Primièra persona del singular al passat simple de despertar.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin directus (« en linha drecha »), venent d'una raiç de l'indo-europèu comun *reg (« dirigir en linha drecha »).

### Prononciacion

[ˈdɾeʧo] Lengadocian : escotar « drecha »

## Nom comun

drecha femenin
* Costat drech.

## Forma d'adjectiu

drecha femenin
* Femenin singular de drech.

### Variantas dialectalas

* dreita
* dreta

### Traduccions

* alemand: Rechte $^{(de)}$
* anglés: right $^{(en)}$
* catalan: dreta $^{(ca)}$
* espanhòl: derecha $^{(es)}$
* francés: droite $^{(fr)}$
* italian: destra $^{(it)}$
# Anglés
### Etimologia

Bastit a partir del vèrb to dream ("somiar").

### Prononciacion

['dɹi:mə] (UK) e ['dɹi:mɚ] (US)
Estats Units d'America (Nòva Jersey) : escotar « dreamer » Reialme Unit (Southern England) : escotar « dreamer »

### Sillabas

drea | mer (2)

## Nom comun

dreamer neutre

### Traduccions

* somiaire $^{(oc)}$ masculin, somiaira $^{(oc)}$ femenin

### Parents

* dream
# Occitan
### Etimologia

De dreit e real

### Prononciacion

    /ˌdɾet͡ʃ ɾeˈal/, /ˌdɾet͡ʃ ɾeˈal/

### Sillabas

drech| re|al

## Locucion nominala

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| drech real | dreches reals |
| [ˌdɾet͡ʃ ɾeˈal] | [ˌdɾet͡ʃes ɾeˈals] |
drech real (lengadocian) , masculin
* (Drech de proprietat) Drech que pòrta sus un ben.

### Variantas dialectalas

* dreit real (lengadocian)
* drech reau (provençau)
* dret reau (gascon)

### Antonims

* drech personal

### Traduccions

| alemand: dingliches Recht $^{(de)}$ anglés: property right $^{(en)}$, real right $^{(en)}$ (Loisiana, Sudafrica) basc: catalan: dret real $^{(ca)}$ | espanhòl: derecho real $^{(es)}$ francés: droit réel $^{(fr)}$ italian: diritto reale $^{(it)}$ portugués: direito real $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De drech e penal.

### Prononciacion

/dɾet͡ʃ peˈnal/, /dɾet͡ʃ peˈnal/

### Sillabas

drech| pe|nal

## Locucion nominala

Declinason :
| Singular | Plural |
| drech penal | dreches penals |
| [dɾet͡ʃ peˈnal] | [dɾet͡ʃes peˈnals] |
drech penal (lengadocian)
* (Drech) Branca del drech que determina quines son los anars antisocials e en que consistís la reaccion de la societat contra aqueles diferents comportaments.
* (Justícia) Ensemble de las nòrmas que determinan las accions e omissions nocivas per l’òrdre establit, reprimidas e castigadas al nom de la societat per l'Estat mandantari.

### Variantas dialectalas

* drech penau (procençau)
* dreit penau (gascon)

### Traduccions

| alemand: Strafrecht $^{(de)}$, Kriminalrecht $^{(de)}$ anglés: criminal law $^{(en)}$ basc: catalan: dret penal $^{(ca)}$ | espanhòl: derecho penal $^{(es)}$ francés: droit pénal $^{(fr)}$ italian: diritto penale $^{(it)}$ portugués: direito penal $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De drech

### Prononciacion

    lengadocian /dɾeˈt͡ʃyɾo̞/, /dɾeˈt͡ʃyɾo̞/
    provençau /dʀeˈt͡ʃyʀə/, /dʀeˈt͡ʃyʀə/

### Sillabas

dre|chu|ra

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| drechura | drechuras |
| [dɾeˈt͡ʃyɾo̞] | [dɾeˈt͡ʃyɾo̞s] |
drechura (lengadocian) , (provençau) ; femenin
* Disposicion per se menar, se comportar sempre en conformitat a las règlas del dever, o lo fach de se comportar aital.
* (marina) Per un naviri, anar a sa destinacion en linha drecha, sens escala.

### Variantas dialectalas

* dreitura (lengadocian, gascon)

### Sinonims

* integritat
* justícia
* probitat
* rectitud
# Anglés
### Etimologia

D'origina fosca, de l'anglés mejan dreem, probablament ligat a l'anglés ancian drēam ("musica; gaug").

### Prononciacion

['dɹi:m]
Reialme Unit (Southern England) : escotar « dream » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « dream » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « dream »

## Nom comun

dream

### Traduccions

* sòmi $^{(oc)}$ masculin

## Vèrb

| Temps | Forma |
| Infinitiu | to dream |
| Present, 3$^{ena}$ pers. del sg | dreams |
| Preterit | dreamt |
| Participi passat | dreamt |
| Participi present | dreaming |
to dream

### Traduccions

* somiar $^{(oc)}$

### Derivats

* daydream
* dreamer
* dreaming
* dreamland
* dreamscape
* dreamworld
* dreamy
# Anglés
## Forma de vèrb

dreaming
* Participi present del vèrb to dream.
# Anglés
## Forma de nom comun

dreams
* Plural de dream.

## Forma de vèrb

dreams
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu del vèrb to dream.

### Prononciacion

Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « dreams » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « dreams »
# Occitan
### Etimologia

    Del latin directus (« en linha drecha »), venent d'una raiç de l'indo-europèu comun *reg (« dirigir en linha drecha »).

### Prononciacion

* AFI : [dɾeʧ]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « drech »

## Nom comun

drech masculin, pl. dreches
* Ensemble de las règlas (leis), definidas e acceptadas pels òmes per regir los rapòrts socials.

## Adjectiu

drech masculin, f. drecha
* Respècte a una persona, lo costat opausat a lo del còr .
* Çò que d'una extremitat a l'autre, presenta pas cap de cambiament de direccion.
* En posicion verticala.

### Antonims

* esquèr
* senèstre

### Variantas dialectalas

* dreit

### Traduccions

| alemand: Recht $^{(de)}$ neutre anglés: right $^{(en)}$, law $^{(en)}$ bulgar: право $^{(bg)}$ masculin catalan: dret $^{(ca)}$ chinés: espanhòl: derecho $^{(es)}$ masculin estonian: francés: droit $^{(fr)}$ francoprovençau/arpitan: drêt $^{(frp)}$ galician: italian: diritto $^{(it)}$ masculin | japonés: norvegian: ongrés: polonés: prawy $^{(pl)}$ portugués: direito $^{(pt)}$ masculin rus: правый $^{(ru)}$ sicilian: drittu $^{(scn)}$ turc: ` ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

    compausat amb de, viu e votz

### Prononciacion

/de ‿ ˌbiβo̞ ‿ ˈβut͡s/, /de ‿ ˌbiβo̞ ‿ ˈβut͡s/, provençau /de ‿ ˌvivo̞ ‿ ˈvut͡s/vots/, /de ‿ ˌvivo̞ ‿ ˈvut͡s/vots/, gascon /de ‿ ˌbiβo̞ ‿ ˈβut͡s/, /de ‿ ˌbiβo̞ ‿ ˈβut͡s/

## Locucion adverbiala

de viva votz
* En parlant, en utilizant la paraula.

### Sinonims

* de viva vòtz
* de boca
* de paraula
* oralament

### Traduccions

| alemand: anglés: verbally $^{(en)}$, in person $^{(en)}$ basc: catalan: de viva veu $^{(ca)}$ | espanhòl: de viva voz $^{(es)}$ francés: de vive voix $^{(fr)}$ italian: portugués: de voz viva $^{(pt)}$ |
# Anglés
## Forma de vèrb

deactivates
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu del vèrb to deactivate.
# Anglés
### Etimologia

Del anglés mejan ded, deed, eissit del anglés ancian dēad, del protogermanic *daudaz. Comparar amb lo frison dead, dea, lo neerlandés dood, l'alemand tot, lo danés e lo norvegian død, lo norvegian (nynorsk) daud.

### Prononciacion

/dɛd/, /dɛd/
Reialme Unit (Londres) : escotar « dead » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « dead » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « dead »

## Adjectiu

dead
* mòrt

#### Locucions derivadas

* drop dead
* stop dead
# Anglés
## Forma de vèrb

deactivating
* Participi present del vèrb to deactivate.
# Sami del nòrd
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/deɑhkːi/, /deɑhkːi/

## Nom comun

deahkki
* Muscle.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin deambulatio.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /deambylaˈsju/, /deambylaˈsju/]
    provençau /deãⁿbylaˈsjũⁿ/, /deãⁿbylaˈsjũⁿ/

## Nom comun

deambulacion femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| deambulacion | deambulacions |
| [deambylaˈsju] | [deambylaˈsjus] |
* Accion de deambular.

### Sinonims

* caminament

### Parents

* deambular
* deambulatiu
* deambulatòri

### Traduccions

| alemand: Gehen $^{(de)}$ anglés: ambulation $^{(en)}$, walking $^{(en)}$, deambulation $^{(en)}$ basc: catalan: deambulació $^{(ca)}$ | espanhòl: deambulación $^{(es)}$ francés: déambulation $^{(fr)}$ italian: deambulazione $^{(it)}$ portugués: deambulação $^{(pt)}$ |
# Anglés
### Etimologia

Bastit a partir del vèrb activate ("activar").

### Prononciacion

[ˌdi'æktɪveɪt] Austràlia (Brisbane) : escotar « deactivate » Reialme Unit (Southern England) : escotar « deactivate »

### Sillabas

de | ac | ti | vate (3)

## Vèrb

| Temps | Forma |
| Infinitiu | to deactivate |
| Present, 3$^{ena}$ pers. del sg | deactivates |
| Preterit | deactivated |
| Participi passat | deactivated |
| Participi present | deactivating |
to deactivate

### Traduccions

* desactivar $^{(oc)}$

### Derivats

* deactivation

### Antonims

* to activate
# Anglés
## Forma de vèrb

deactivated
* Preterit del vèrb to deactivate.
* Participi passat del vèrb to deactivate.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin deambulare.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /deambyˈla/, /deambyˈla/
    provençau /deãⁿbyˈla/, /deãⁿbyˈla/

## Vèrb

deambular
* Se passejar al seguir sa fantasiá, sens pas cap visada.

### Parents

* caminar
* tornejar

### Parents

* deambulacion
* deambulatiu
* deambulatòri

### Traduccions

| alemand: schlendern $^{(de)}$, herumlaufen $^{(de)}$ anglés: stroll $^{(en)}$ basc: catalan: deambular $^{(ca)}$ | espanhòl: deambular $^{(es)}$ francés: déambuler $^{(fr)}$ italian: deambulare $^{(it)}$ portugués: deambular $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin deambulare.

### Prononciacion

    Oriental /deəmbuˈɫa/, /deəmbuˈɫa/
    Occidental: nord-occidental /deambuˈɫa/, /deambuˈɫa/, valencian /deambuˈɫaɾ/, /deambuˈɫaɾ/

## Vèrb

deambular
* deambular $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin deambulare.

### Prononciacion

    /deambuˈlaɾ/, /deambuˈlaɾ/

## Vèrb

deambular
* deambular $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin deambulare.

### Prononciacion

    Portugal /djɐ̃buˈlaɾ/, /djɐ̃buˈlaɾ/
    Brasil /deɐ̃buˈlaɾ/, /deɐ̃buˈlaɾ/, /dʒiə̃buˈla/, /dʒiə̃buˈla/

## Vèrb

deambular
* deambular $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Du latin deambulatorium « galariá ».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /deambylaˈtɔɾi/, /deambylaˈtɔɾi/
    provençau /deãⁿbylaˈtɔɾi/, /deãⁿbylaˈtɔɾi/

## Nom comun

deambulatòri masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| deambulatòri | deambulatòris |
| [deambylaˈtɔɾi] | [deambylaˈtɔɾis] |
* Nau qu'enròda lo còr d’una glèisa e ont se pòt circular.

### Parents

* deambulacion
* deambular
* deambulatiu

### Traduccions

| alemand: Chorumgang $^{(de)}$ anglés: ambulatory $^{(en)}$ basc: catalan: deambulatori $^{(ca)}$ | espanhòl: girola $^{(es)}$, deambulatorio $^{(es)}$ francés: déambulatoire $^{(fr)}$ italian: deambulatorio $^{(it)}$, ambulacro $^{(it)}$ portugués: deambulatório $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/buˈtɛw/, /buˈtɛw/

### Sillabas

bo | tèu (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| botèu | botèus |
| [buˈtɛw] | [buˈtɛws] |
botèu masculin (gascon) (provençau)
* Anat. Part posteriora de la camba inferiora, situada entre la garra e lo tendon d'Aquiles.

### Variantas dialectalas

* botelh
* pompilh
* boteu (vivaroalpenc)

### Traduccions

| alemand: Wade $^{(de)}$ femenin anglés: calf $^{(en)}$ catalan: panxell $^{(ca)}$ masculin, tou de la cama $^{(ca)}$ masculin, ventre de la cama $^{(ca)}$ masculin corean: 종아리 $^{(ko)}$ | espanhòl: pantorrilla $^{(es)}$ femenin francés: mollet $^{(fr)}$ masculin grèc: γάμπα $^{(el)}$ italian: polpaccio $^{(it)}$ masculin ongrés: lábikra $^{(hu)}$ |
# Catalan
### Etimologia

Del latin bŏs, bŏvis.

### Prononciacion

/bɔw/, /bɔw/
Espanha (Vila-real) : escotar « bou »

### Sillabas

bou (1)

## Nom comun

bou masculin
* Buòu.

# Meglenoromanés
### Etimologia

Del latin bos, bovis.

### Prononciacion

/bou̯/, /bou̯/

## Nom comun

bou masculin
* Buòu.

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.

# Romanés
### Etimologia

Del latin bos, bovis.

### Prononciacion

/bou/, /bou/

## Nom comun

bou masculin
* Buòu.
# Occitan
### Prononciacion

/butyˈlismes/, /butyˈlismes/ (gascon) (lengadocian), /butyˈlisme/, /butyˈlisme/ (provençau)

## Forma de nom comun

botulismes masculin (auvernhat) (gascon) (lemosin) (lengadocian) (provençau) (vivaroaupenc)
* Plurau de botulisme.

# Francés
### Prononciacion

/bo.ty.lism/, /bo.ty.lism/

## Forma de nom comun

botulismes masculin
* Plurau de botulisme.
# Latin
### Etimologia
## Nom comun

botulus masculin (plur. botuli)

### Traduccions

* budèl $^{(oc)}$; tripa $^{(oc)}$; bodin $^{(oc)}$; botifarra $^{(oc)}$;salcissa $^{(oc)}$
# Espanhòl
### Etimologia
### Prononciacion

[bota'nika]
Colómbia (Cartagena) : escotar « botánica »

### Sillabas

bo | tá | ni | ca (4)

## Nom comun

botánica femenin

### Traduccions

* botanica $^{(oc)}$

### Parents

* botánico
# Occitan
### Etimologia

    Deu latin botulus, « botafirra », « budèth ».

### Prononciacion

/butyˈlisme/, /butyˈlisme/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| botulisme | botulismes |
| [butyˈlisme] | [butyˈlismes] |
botulisme masculin (auvernhat) (gascon) (lemosin) (lengadocian) (provençau) (vivaroaupenc)
* Intoxicacion hèra grèu e lhèu mortau, gessida d'aliments avariats contaminats per la toxina botulica.

### Parents

* toxina botulica

### Traduccions

| alemand: Botulismus $^{(de)}$ masculin anglés: botulism $^{(en)}$ catalan: botulisme $^{(ca)}$ | espanhòl: botulismo $^{(es)}$ francés: botulisme $^{(fr)}$ italian: botulismo $^{(it)}$ |

### Referéncias

* Patric Guilhemjoan, Elisa Harrer Diccionnari Occitan / Francés (Gasconha), 3 tòmes (A-D ISBN 978-2-86866-159-3, E-N ISBN 978-2-86866-160-9, O-Z ISBN 978-2-86866-161-6), Per Noste, 2020
* (oc) Joan de Cantalausa, Diccionari General Occitan a partir dels parlars lengadocians, 2002, ISBN 2-912293-04-9, C.A.O.C.

# Francés
### Etimologia

       Deu latin botulus, « botafirra », « budèth ».

### Prononciacion

/bo.ty.lism/, /bo.ty.lism/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| botulisme | botulismes |
| [bo.ty.lism] ||
botulisme masculin

### Traduccions

* Botulisme.

### Referéncias

* Le nouveau Petit Robert de la langue française, 2009.
# Occitan
## Forma de vèrb

botèron
* Tresena persona del plural al preterit del vèrb botar.
# Occitan
### Prononciacion

/buˈtɛws/, /buˈtɛws/ (gascon)

## Forma de nom comun

botèus masculin (gascon) (provençau)
* Plurau de botèu.
# Catalan
### Etimologia

Del grèc Bοτανική.

### Prononciacion

[bu'tanikə] (oriental), [bo'tanika] (occidental)

### Sillabas

bo | tà | ni | ca (4)

## Nom comun

botànica femenin, botàniques

### Traduccions

* botanica $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin dextera « la drecha » ; (pel caval: ven del fach que los escudièrs menacan lo caval de lo man drecha quand lo cavalièr montavan pas)

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /destɾiˈɛɾo̞/, /destɾiˈɛɾo̞/
    provençau /destʀiˈɛʀə/, /destʀiˈɛʀə/

### Sillabas

des|tri|èra

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| destrièra | destrièras |
| [destɾiˈɛɾo̞] | [destɾiˈɛɾo̞s] |
destrièra femenin, (masculin: destrièr)
* (ipisme) Èga de guèrra.

### Relacionats

cavals
* corsièra
* palafré

### Traduccions

| alemand: Pferd $^{(de)}$ anglés: destrier $^{(en)}$, warhorse $^{(en)}$, steed $^{(en)}$ basc: catalan: destrera $^{(ca)}$ | espanhòl: corcela $^{(es)}$, caballa $^{(es)}$, batalladora $^{(es)}$ francés: destrière $^{(fr)}$ italian: destriera $^{(it)}$ portugués: cavala $^{(pt)}$, corcela $^{(pt)}$, cavalgadura $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

destrièra
* femenin singular de destrièr
# Occitan
### Etimologia

    Del latin destructŏr

### Prononciacion

/destɾykˈtuɾo̞/, /destɾykˈtuɾo̞/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| destructora | destructoras |
| [destɾykˈtuɾo̞] | [destɾykˈtuɾo̞s] |
destructora masculin, (equivalents masculin: destructor)
* Persona que destrutz.

### Variantas dialectalas

* destructritz

### Sinonims

* destrúcia
* destruseira
* devastadora

### Parents

* destruccion

### Traduccions

| alemand: Zerstörerin $^{(de)}$ anglés: destroyer $^{(en)}$, destructor $^{(en)}$ basc: catalan: destructora $^{(ca)}$ | espanhòl: destructora $^{(es)}$ francés: desrructrice $^{(fr)}$ italian: distruttrice $^{(it)}$ portugués: destruidora $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

destructora
* femenin singular de destructor.

# Catalan
### Etimologia

    Del latin destructŏr

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| destructora | destructores |
destructora femenin, (equivalent masculin: destructor)
* destructora $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

destructora
* femenin singular de destructor.

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin destructŏr

### Prononciacion

/destɾukˈtoɾa/, /destɾukˈtoɾa/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| destructora | destructoras |
| [destɾukˈtoɾa] | [destɾukˈtoɾas] |
destructora femenin, (equivalent masculin: destructor)
* destructora $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

destructora
* femenin singular de destructor.