OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del latin popular femita, derivat de femus alteracion de fimus (fems)

### Prononciacion

    lengadocian /ˈfemso̞/, /ˈfemso̞/
    provençau /ˈfemsə/, /ˈfemsə/

## Nom comun

femsa (lengadocian) , (provençau) ; femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| femsa | femsas |
| [ˈfemso̞] | [ˈfemso̞s] |
* Excrement dels umans e d’animals.

### Sinonims

| excrement cacà, cacai cagada cagalha cròta | crotada bren estront mèrda peta petola |

### Derivats

* femsar

### Parents

* fems

### Traduccions

| alemand: Exkrement $^{(de)}$, Kot $^{(de)}$ anglés: droppings $^{(en)}$ basc: catalan: femta $^{(ca)}$, fem $^{(ca)}$ | espanhòl: excremento $^{(es)}$ francés: excrément $^{(fr)}$, fiente $^{(fr)}$ italian: feci $^{(it)}$ plural, escremento $^{(it)}$ portugués: excremento $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

femsa
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de femsar
* Segonda persona del singular de l'indicatiu afirmatiu de femsar
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala de femuro ("cuèissa").

### Prononciacion

[fe'muroj]

### Sillabas

fe | mu | roj (3)

## Nom comun

femuroj pl.

### Traduccions

* cuèissas $^{(oc)}$ femenin plural
# Occitan
### Etimologia

Del latin vulgar fĕmus, fĕmŏris.

### Prononciacion

    /fens/, /fens/ (lengadocian)
    /fɛ̃ⁿ/, /fɛ̃ⁿ/ (naut lemosin)
    Lengadocian : escotar « fems »

### Sillabas

fems

## Nom comun

fems masculin
* Agric. Excrements dels animals domètges d'una bòria, mesclats de son jaç, aprèp fermentacion.

### Sinonims

* femada
* femadura

### Mots aparentats

| femar (lengadocian, provençau) femarier (lemosin) fumarier (lemosin) fomarèir (auvernhat) femorier (vivaroalpenc) | femorièr (lengadocian) femoràs (vivaroalpenc, lengadocian) femoron (lengadocian) femsa |

### Variantas dialectalas

* hems (gascon)
* femier (provençal), (lemosin), (vivaroalpenc)
* fum (auvernhat)

#### Locucions derivadas

aquò val pas fems d’auca, (aquò val pas res)

### Traduccions

| alemand: Dung $^{(de)}$, Mist $^{(de)}$ anglés: manure $^{(en)}$, dung $^{(en)}$ basc: catalan: fem $^{(ca)}$ | espanhòl: estiércol $^{(es)}$ francés: fumier $^{(fr)}$ italian: concime $^{(it)}$, letame $^{(it)}$ portugués: estrume $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del francés femelle.

### Prononciacion

[fe'mɛla]

### Sillabas

fe | mè | la

## Nom comun e adjectiu

femèla femenin
* nom Animal o vegetal de sèxe feminin
* adj Qu'es de sèxe feminin

### Sinonims

* feme

### Traduccions

* anglés: female $^{(en)}$
* asturian: fema $^{(ast)}$
* catalan: femella $^{(ca)}$
* espanhòl: hembra $^{(es)}$
* francés: femelle $^{(fr)}$
* francoprovençau/arpitan: femèla $^{(frp)}$
* italian: femmina $^{(it)}$
* sicilian: fìmmina $^{(scn)}$

# Francoprovençal
### Etimologia

Del francés femelle.

### Prononciacion

[fə'mɛla]

### Sillabas

fe | mè | la

## Nom comun e adjectiu

femèla femenin

### Traduccions

* femèla $^{(oc)}$
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lutowarnju
* Acusatiu-instrumental singular de lutowarnja.
# Esperanto
### Etimologia

A partir del francés loutre o del latin lutra amb lo sufix -o.

### Prononciacion

['lutro]
França (Tolosa) : escotar « lutro »

### Sillabas

lu | tro (2)

## Nom comun

lutro, pl. lutroj.

### Traduccions

* loira $^{(oc)}$ femenin
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lutowarnjemi
* Instrumental plural de lutowarnja.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lutowarnjomaj
* Datiu-instrumental-locatiu dual de lutowarnja.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lutowarni
* Datiu-locatiu singular de lutowarnja.
* Nominatiu-acusatiu dual de lutowarnja.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lutowarnjach
* Locatiu plural de lutowarnja.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lutowarnje
* Genitiu singular de lutowarnja.
* Nominatiu-acusatiu plural de lutowarnja.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lutowarnjow
* Genitiu plural de lutowarnja.
* Genitiu dual de lutowarnja.
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

| Cas | Singular | Plural | Dual |
| Nominatiu | lutowarnja | lutowarnje | lutowarni |
| Genitiu | lutowarnje | lutowarnjow | lutowarnjow |
| Datiu | lutowarni | lutowarnjam | lutowarnjomaj |
| Acusatiu | lutowarnju | lutowarnje | lutowarni |
| Instrumental | lutowarnju | lutowarnjemi | lutowarnjomaj |
| Locatiu | lutowarni | lutowarnjach | lutowarnjomaj |
lutowarnja femenin
* Caissa d'Estalvi.

### Sinonims

* nalutowarnja

### Mots aparentats

* lutowanka
* lutowanski
* lutowar
* lutowarka
* lutowarnička
* lutować
* nalutowanka
* nalutować

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lutowarnjam
* Datiu plural de lutowarnja.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[la'pas]

### Sillabas

la | paç (2)

## Nom comun

lapaç femenin
* Bot. Planta de l'espècia Rumex crispus.

### Traduccions

* alemand:
* anglés: Curled Dock $^{(en)}$ Curly Dock $^{(en)}$ Yellow Dock $^{(en)}$ Sour Dock $^{(en)}$, Narrow Dock $^{(en)}$
* catalan: paradella crespa $^{(ca)}$, llengua de bou $^{(ca)}$, agrella $^{(ca)}$
* còrs:
* espanhòl:
* francés: rumex crépu $^{(fr)}$
# Nuxalk
### Etimologia

Del francés le prêtre.

### Prononciacion
## Nom comun

laplit
* Prèire catolic, pastor protestant.

### Referéncias

* H. F. Nater, 1990, A Concise Nuxalk English Dictionary, Canadian Ethnology Service, Mercury series Paper 115, Hull, Canadian Museum of Civilization.
# Occitan
### Etimologia

    Del portugués lapa « cauna, clapièr »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /laˈpi/, /laˈpi/
    escotar « lapin »
    provençau /laˈpĩⁿ/, /laˈpĩⁿ/

### Sillabas

la|pin

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| lapin | lapins |
| [laˈpi] | [laˈpis] |
lapin masculin, (femnin: lapina)
* Pichòt mamifèr de las longas aurelhas, de l'espècia Lepus cuniculus.

### Derivats

* lapinada
* lapinar
* lapinàs
* lapinejar
* lapinièra
* lapinon

### Sinonims

* conilh

### Traduccions

| albanés: lepur $^{(sq)}$ alemand: Kaninchen $^{(de)}$ neutre anglés: rabbit $^{(en)}$ asturian: coneyu $^{(ast)}$, conexu $^{(ast)}$ catalan: conill $^{(ca)}$ masculin chèc: králík $^{(cs)}$ espanhòl: conejo $^{(es)}$ masculin esperanto: kuniklo $^{(eo)}$ | francés: lapin $^{(fr)}$ masculin italian: coniglio $^{(it)}$ masculin neerlandés: konijn $^{(nl)}$ polonés: królik $^{(pl)}$ portugués: coelho $^{(pt)}$ masculin romanés: iepure $^{(ro)}$ turc: tavşan $^{(ro)}$ |

# Francés
### Etimologia

    Del portugués lapa « cauna, clapièr »

### Prononciacion

    /lapɛ̃/, /lapɛ̃/
França (Canet de Rosselhon) : escotar « lapin »

### Sillabas

la|pin

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| lapin | lapins |
| [lapɛ̃] ||
lapin masculin, (femnin: lapine)
* lapin $^{(oc)}$
# Romanés
### Etimologia

Del latin lactis, derivat de lac.

### Prononciacion

/ˈlapte/, /ˈlapte/
escotar « lapte » Romania (Craiova) : escotar « lapte »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lapte | lăpturi |
| [ˈlapte] | [ləpturi] |
lapte neutre

### Traduccions

* Lach.
# Occitan
### Etimologia

    Del portugués lapa « cauna, clapièr »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /laˈpino̞/, /laˈpino̞/
    escotar « lapina »
    provençau /laˈpinə/, /laˈpinə/

### Sillabas

la|pi|na

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| lapina | lapinas |
| [laˈpino̞] | [laˈpino̞s] |
lapina femenin, (masculin: lapin)
* Feme del lapin.

### Sinonims

* lapinada
* lapinar
* lapinàs
* lapinejar
* lapinièra
* lapinon

### Derivats

* conilha

### Traduccions

| alemand: weiblichen Kaninchen $^{(de)}$ basc: anglés: female rabbit $^{(en)}$, doe rabbit $^{(en)}$ catalan: conilla $^{(ca)}$ | espanhòl: coneja $^{(es)}$ francés: lapine $^{(fr)}$ italian: coniglia $^{(it)}$ portugués: coelha $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

lapina
* tresena persona del singular de present de l'indicatiu de lapinar.
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de lapinar.
# Meglenoromanés
### Prononciacion

/ˈlaptur/, /ˈlaptur/

## Forma de nom comun

laptur neutre
* Plural de lapti.

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.
# Occitan
### Etimologia

Segon G. Rohlfs, lo mot ven d'una lenga preromana e es a comparar amb la forma basca lapar « romèc, langasta ».

### Prononciacion

/laˈpas/, /laˈpas/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « lapàs »

### Sillabas

la | pàs

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| lapàs | lapàs |
| [laˈpas] | [laˈpas] |
lapàs masculin (gascon)
* Acarid de la familha dels ixòdids, parasit que chuca la sang dels animals.

### Variantas dialectalas

* pat
* langasta
* lagarra (gascon)
* lagast (lengadocian), (gascon)
* lagasta (gascon)
* lagastina (gascon)
* labar (gascon)
* rese (lengadocian)

### Traduccions

| albanés: këpushë $^{(sq)}$ femenin alemand: Zecke $^{(de)}$ femenin anglés: tick $^{(en)}$ catalan: paparra $^{(ca)}$ femenin chèc: klíště $^{(cs)}$ neutre corean: 진드기 $^{(ko)}$ eslovèn: klošč $^{(sl)}$ espanhòl: garrapata $^{(es)}$ femenin finlandés: punkki $^{(fi)}$, puutiainen $^{(fi)}$ | francés: tique $^{(fr)}$ femenin italian: zecca $^{(it)}$ femenin japonés: だに $^{(ja)}$ lituanian: erkė $^{(lt)}$ femenin neerlandés: teek $^{(nl)}$ nyangumarta: miti $^{(nna)}$ polonés: kleszcz $^{(pl)}$ portugués: carrapato $^{(pt)}$ masculin romanés: căpușă $^{(ro)}$ femenin |

### Referéncias

* Gerhard Rohlfs, 1970, Le gascon - Études de philologie pyrénéenne, Tübingen e Pau, Verlag Max Niemeyer, Marrimpouey Jeune (Primièra edicion en 1935).
# Ongrés
### Etimologia

Manlevat a una lenga eslava (lopata en chèc).

### Prononciacion

['lɒpa:t]

### Sillabas

la | pát (2)

## Nom comun

lapát, pl. lapátok

### Traduccions

* pala $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* hólapát
* kormánylapát
* lapátol
# Bas chehalis
### Etimologia

Del francés la pomme.

### Prononciacion
## Nom comun

lapúm
* Poma.

### Referéncias

* Dave Robertson (Lower Chehalis Language Project - Shoalwater Bay Indian Tribe), 2014, ɬəw̓ál̓məš (Lower Chehalis) morphosyntax, Forty-Ninth International Conference on Salish and Neighbouring Languages (Editors, Natalie Weber, Emily Sadlier-Brown, Erin Guntly), p. 89-153, Worley.
# Meglenoromanés
### Etimologia

Del latin lactis. Comparar amb l'istroromanés låpte e lo romanés lapte.

### Prononciacion

/ˈlapti/, /ˈlapti/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lapti | laptur |
| [ˈlapti] | [ˈlaptur] |
lapti neutre
* Lach.

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.
# Italian
## Forma de vèrb

liberavi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb liberare.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin liberare

### Prononciacion

/liβe'ɾa/, /liβe'ɾa/ França (Bearn) : escotar « liberar »

### Sillabas

li|be|rar

## Vèrb

liberar
* Far venir liure una persona o un objècte qu'es rentengut per una lei o una persona.
* Relargar qualqu’un retengut contra son grat.
* Levar d'un territòri e sa populacion l’influéncia d’autrú.
* Far de plaça a l'entorn d’un objècte, sus una superficia o dins un espaci determinat.
* (drech) Descargar d’un deute, d’una servitud.
** Liberar son ostal de l'iptèca.
* (quimia) Far qu'un ligam quimic s'acabe.
* (informatica) Desconectar doas entitats umanas o informaticas de sus una linha telefonica o internauta.
* (militar) Far tornar dins lors fogals, congediar los soldats d’una classa, après lor temps de servici complit.
Se liberar
* S’aquitar.
** Es sempre permés a un debitor de se liberar.
* Se desfar d’una partida constituenta.

### Traduccions

| alemand: befreien $^{(de)}$, entledigen $^{(de)}$, erledigen $^{(de)}$, freilassen $^{(de)}$, frei machen $^{(de)}$ anglés: release $^{(en)}$, set free $^{(en)}$, free $^{(en)}$, liberate $^{(en)}$ catalan: alliberar $^{(ca)}$ espanhòl: liberar $^{(es)}$ | francés: libérer $^{(fr)}$ italian: liberare $^{(it)}$ basc: askatzeko $^{(eu)}$ portugués: liberar $^{(pt)}$, libertar $^{(pt)}$ valon: dislaxhî $^{(wa)}$, rinde libe $^{(wa)}$ |

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin liberare

### Prononciacion

Veneçuèla : escotar « liberar »

### Prononciacion

/liβe'ɾaɾ/, /liβe'ɾaɾ/

### Sillabas

li|be|rar

## Vèrb

liberar
* liberar

# Portugués
### Etimologia

    Del latin liberare

### Sillabas

li|be|rar

## Vèrb

liberar
* liberar
# Espanhòl
## Forma de vèrb

liberaste
* Segonda persona del singular al passat simple del vèrb liberar.
# Ido
### Etimologia

Creat a partir de l'esperanto liberigi ("desliurar") amb lo sufix verbal -ar.

### Prononciacion

[liberi'gar]

### Sillabas

li | be | ri | gar (4)

## Vèrb

liberigar

### Traduccions

* desliurar $^{(oc)}$
# Espanhòl
### Etimologia

Creacion recenta a partir de l'adjectiu liberal amb lo sufix -ación.

### Prononciacion

[liβeraliθa'θjon]

### Sillabas

li | be | ra | li | za | ción (6)

## Nom comun

liberalización femenin, pl. liberalizaciones

### Traduccions

* liberalizacion $^{(oc)}$

### Parents

* liberal
* liberalismo
* liberalizar
# Italian
## Forma de vèrb

liberavo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb liberare.
# Esperanto
### Etimologia

De l'adjectiu libera ("liure -a") amb lo sufix verbal -igi.

### Prononciacion

[libe̞'rigi]
França (Tolosa) : escotar « liberigi »

### Sillabas

li | be | ri | gi (4)

## Vèrb

liberigi

### Traduccions

* desliurar $^{(oc)}$
# Italian
### Etimologia

Creacion recenta a partir de l'adjectiu liberale amb lo sufix -azione.

### Prononciacion

[liberalidza'tsjone]

### Sillabas

li | be | ra | liz | za | zio | ne (7)

## Nom comun

liberalizzazione femenin, pl. liberalizzazioni

### Traduccions

* liberalizacion $^{(oc)}$

### Parents

* liberale
* liberalismo
* liberalizzare
# Occitan
### Etimologia

Del latin libertas, libertatem.

### Prononciacion

/liβeɾˈtat/, /liβeɾˈtat/ (gascon) (lengadocian), /libeɾˈtat/, /libeɾˈtat/ en ua partida de Gasconha, /libeɾˈta/, /libeɾˈta/ (provençau)
França (Bearn) : escotar « libertat »

### Sillabas

li | ber | tat

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| libertat | libertats |
| [liβeɾˈtat] | [liβeɾˈtats] |
libertat femenin
* Fach d'èsser liure.

### Derivats

* libertàri

### Mots aparentats

* liure

### Traduccions

| alemand: Freiheit $^{(de)}$ femenin anglés: freedom $^{(en)}$liberty $^{(en)}$ catalan: llibertat $^{(ca)}$ femenin espanhòl: libertad $^{(es)}$ femenin francés: liberté $^{(fr)}$ femenin | francoprovençau/arpitan: libèrtât $^{(frp)}$ italian: libertà $^{(it)}$ femenin naut sorab: swoboda $^{(hsb)}$ femenin sicilian: libbirtati $^{(scn)}$ femenin ucraïnian: свобода $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/liβe'ɾals/, /liβe'ɾals/

## Forma d'adjectiu

liberals
* Femenin plural de liberal.

## Forma de nom comun

liberals
* Plural de liberal.

# Anglés
### Prononciacion

    RU /ˈlɪbɹəls/, /ˈlɪbɹəls/
    EUA /ˈlɪbəɹəls/, /ˈlɪbəɹəls/

## Forma de nom comun

liberals
* Plural de liberal.

# Catalan
### Prononciacion

    /libəˈɾals/, /libəˈɾals/
    Valencian /libeˈɾals/, /libeˈɾals/

## Adjectiu

liberals masculin o femenin
* Plural de liberal.
# Ongrés
### Etimologia

Creat a partir de művész ("artista") amb lo sufix adjectival -i.

### Prononciacion

['my:ve:si]

### Sillabas

mű | vé | szi (3)

## Adjectiu

művészi

### Traduccions

* artistic $^{(oc)}$ masculin, artistica $^{(oc)}$ femenin
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

młynkow
* Genitiu plural de młynk.
* Genitiu dual de młynk.
# Naut alemand ancian
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

mōther femenin
* Maire.

### Variantas

* muader
* muater
* muoter
* muotir

### Referéncias

* Rudolf Schützeichel, 1989, Althochdeutsches Wörterbuch, 4ena edicion, Tübingen, Max Niemeyer Verlag.
# Chilisso
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

mũṭʰ
* Arbre.

### Variantas dialectalas

* gɛ̃y

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Calvin R. Rensch, Sandra J. Decker, Daniel G. Hallberg, 1992, Languages of Kohistan, Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan Volume 1, Islamabad, National Institute of Pakistani Studies, Quaid-i-Azam University, SIL.
# Munsee
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

mŭlúy inanimat
* Postèma.

### Referéncias

* John O'Meara, 1996, Delaware-English, English-Delaware Dictionary, Toronto, University of Toronto Press.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

młynku
* Locatiu singular de młynk.
# Munsee
### Etimologia

Del neerlandés melk.

### Prononciacion
## Nom comun

mŭlúk inanimat
* Lach.

### Referéncias

* John O'Meara, 1996, Delaware-English, English-Delaware Dictionary, Toronto, University of Toronto Press.
# Menomini
### Etimologia

Del proto-algonquian *moˑswa.

### Prononciacion

/moːs/, /moːs/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| mōs | mōhsok |
| [moːs] | [moːhsok] |
mōs animat
* Orinhal.
# Munsee
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/mə̥ˈkɪj/, /mə̥ˈkɪj/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| mŭkúy | mŭkúyal |
| [mə̥ˈkɪj] | [mə̥ˈkɪjal] |
mŭkúy inanimat
* Crosta sur la pel.

### Referéncias

* John O'Meara, 1996, Delaware-English, English-Delaware Dictionary, Toronto, University of Toronto Press.
# Munsee
### Prononciacion
## Forma de nom comun

mŭkúyal inanimat
* Plural de mŭkúy.
# Occitan
### Prononciacion

/lɛts/, /lɛts/

## Forma de nom comun

lèt femenin (gascon)
* Plurau de lèt.
# Occitan
### Etimologia

reduplicacion de l'adverbi occitan lèu.

### Prononciacion

['lɛw 'lɛw]

### Sillabas

lèu | lèu (2)

## Advèrbi

lèu-lèu
* Rapidament, en pauc de temps.
** torna lèu-lèu a l'ostal!

### Sinonims

* aviat

### Antonims

* dapasset
* lentament
# Occitan
### Prononciacion

/lɛjts/, /lɛjts/

## Forma de nom comun

lèit masculin
* Plural de lèit.
# Occitan
### Etimologia

Del latin lactem.

### Prononciacion

/lɛt/, /lɛt/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lèt | lèts |
| [lɛt] | [lɛts] |
lèt femenin (gascon)
* Liquid de color blanca produch per las glandolas mamàrias de las femèlas dels mamifèrs per tal de noirir los enfants.

### Variantas dialectalas

* lach
* lait
* lèit (gascon)

### Traduccions

| alemand: Milch $^{(de)}$ femenin anglés: milk $^{(en)}$ catalan: llet $^{(ca)}$ masculin | espanhòl: leche $^{(es)}$ femenin francés: lait $^{(fr)}$ masculin italian: latte $^{(it)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/lɛw/, /lɛw/
França (Bearn) : escotar « lèu »

### Sillabas

lèu

## Advèrbi

lèu
* Dins un temps cort.

### Variantas dialectalas

* aviat
* viste

### Traduccions

| alemand: schnell $^{(de)}$ anglés: quickly $^{(en)}$, soon $^{(en)}$ catalan: aviat $^{(ca)}$, tot seguit $^{(ca)}$ | espanhòl: rápido $^{(es)}$ francés: vite $^{(fr)}$, tôt $^{(fr)}$ italian: velocemente $^{(it)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    (Nom comun 1) Del latin lĕctus.
    (Nom comun 2) Del latin lactem.

### Prononciacion

/lɛjt/, /lɛjt/
França (Bearn) - Gascon : escotar « lèit »

## Nom comun 1

Declinason :
| Singular | Plural |
| lèit | lèits |
| [lɛjt] | [lɛjts] |
lèit masculin
* Mòble provesit d'un matalàs per s'i jaire e i dormir.

### Variantas dialectalas

* lièch
* liech (lemosin)
* lheit (gascon)

### Traduccions

| afrikaans: bed $^{(af)}$ alemand: Bett $^{(de)}$ neutre anglés: bed $^{(en)}$ azèri: yataq $^{(az)}$ breton: gwele $^{(br)}$ catalan: llit $^{(ca)}$ masculin cazac: chèc: postel $^{(cs)}$ danés: seng $^{(da)}$ espanhòl: cama $^{(es)}$ femenin esperanto: lito $^{(eo)}$ finlandés: vuode $^{(fi)}$ francés: lit $^{(fr)}$ masculin | italian: letto $^{(it)}$ masculin lituanian: lova $^{(lt)}$ neerlandés: bed $^{(nl)}$ neutre ongrés: ágy $^{(hu)}$ polonés: lózko $^{(pl)}$ portugués: cama $^{(pt)}$ femenin, leito $^{(pt)}$ quirguiz: romanés: pat $^{(ro)}$ rus: кровать $^{(ru)}$ femenin sicilian: lettu $^{(scn)}$ masculin suedés: bädd $^{(sv)}$, säng $^{(sv)}$ turc: yatak $^{(tr)}$ turcmen: ucraïnian: ліжко $^{(uk)}$ neutre |

## Nom comun 2

Declinason :
| Singular | Plural |
| lèit | lèits |
| [lɛjt] | [lɛjts] |
lèit femenin (gascon)
* Liquid de color blanca produch per las glandolas mamàrias de las femèlas dels mamifèrs per tal de noirir los enfants.

### Variantas dialectalas

* lach
* lait
* lèt (gascon)

### Traduccions

| alemand: Milch $^{(de)}$ femenin anglés: milk $^{(en)}$ azèri: süd $^{(az)}$ catalan: llet $^{(ca)}$ masculin cazac: сүт $^{(kk)}$ | espanhòl: leche $^{(es)}$ femenin francés: lait $^{(fr)}$ masculin italian: latte $^{(it)}$ masculin quirguiz: сүт $^{(ky)}$ turc: süt $^{(tr)}$ turcmen: süýt $^{(tk)}$ |
# Sicilian
### Etimologia

Del latin lexicum.

### Prononciacion

[ˈlɛssiku]
Itàlia (Gela) : escotar « lèssicu »

### Sillabas

lès | si | cu

## Nom comun

lèssicu singular masculin

### Traduccions

* lexic $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    (adjectiu) Del latin popular *lĕxtus/lĕstus, del classic lectus, participi de legĕre ‘legir’, dins lo sens de elegit
    (nom) Pel francés lest del neerlandés last « pes »

### Prononciacion

/'lɛst/, /'lɛst/

### Sillabas

lèst

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | lèst | lèstes |
| Masculin | ['lɛst] | ['lɛstes] |
| Femenin | lèsta | lèstas |
| Femenin | ['lɛsto̞] | ['lɛsto̞s] |
lèst
* Que mòstra benaise, amb de leugieretat dins sos movements: agil
* Que se mòstra prompt a comprene las causas, que rasona de bon biais: viu, aluserpit
* Que se mòstra biaissut, prompt per encontrar d'expedients per acabar un afar: diligent
* Se ditz d’una òbra qu'òm cal far e qu'es acabada o al punt de s'acabar: prèst, dispaus

### Derivats

* lèstament

### Parents

* lestitge

#### Locucions derivadas

* a la lèsta
* lèst per

### Traduccions

| alemand: behend $^{(de)}$, klug $^{(de)}$, scharfsinnig $^{(de)}$, bereit $^{(de)}$, fertig $^{(de)}$ anglés: clever $^{(en)}$, smart $^{(en)}$, bright $^{(en)}$, shrewd $^{(en)}$, diligent $^{(en)}$, expedite $^{(en)}$, finished $^{(en)}$, ready $^{(en)}$ basc: catalan: llest $^{(ca)}$ | espanhòl: listo $^{(es)}$ francés: agil, diligent: leste $^{(fr)}$, acabat: prêt $^{(fr)}$, fini $^{(fr)}$, fait $^{(fr)}$ italian: sveglio $^{(it)}$, intelligente $^{(it)}$, pronto $^{(it)}$, viu: astuto $^{(it)}$, scaltro $^{(it)}$, diligent: diligente $^{(it)}$, ràpid: rapido $^{(it)}$, spedito $^{(it)}$ svelto $^{(it)}$, lesto $^{(it)}$, prèst: pronto $^{(it)}$. portugués: pronto $^{(pt)}$, esperto $^{(pt)}$, preparado $^{(pt)}$, inteligente $^{(pt)}$, disposto $^{(pt)}$, espertinho $^{(pt)}$, feito $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lèst | lèstes |
| ['lɛst] | ['lɛstes] |
lèst masculin
* (marina) Grava, sabla o autras matèrias de pes qu'òm carga lo fons d’una nau que s'estabilize coma cal, lo fasent plan intrar dins l’aiga.
* (per extension, aerostatica) Sacas de sabla qu'òm plaça dins la nacèla d’un aerostat e qu’òm lança per donar de leugieretat al balon.
* (per extension, aeronautica) Pes apondut dins un planaire, souvent d’aiga servada dins una sota, qu'òm escampa pendent lo vol, per desplaçar lo domèni de performança optimala cap a de velocitats superioras.

### Derivats

* lestaire
* lestar

### Sinonims

* saurra / sorra

### Parents

* balast

### Traduccions

| alemand: Ballast $^{(de)}$ anglés: ballast $^{(en)}$ basc: catalan: llast $^{(ca)}$ | espanhòl: lastre $^{(es)}$ francés: lest $^{(fr)}$ italian: zavorra $^{(it)}$ portugués: lastro $^{(pt)}$ |
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

lèrche masculin, plural : lèrchn
* Mèlze.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.