OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    De franc.

### Prononciacion

/fɾanˈkezo̞/, /fɾanˈkezo̞/, Provençau /fʀãⁿˈkezo̞/, /fʀãⁿˈkezo̞/ França (Bearn) : escotar « franquesa »

### Sillabas

fran|que|sa

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| franquesa | franquesas |
| [fɾanˈkezo̞] | [fɾanˈkezo̞s] |
fraquesa femenin
* Exempcion, immunitat, libertat.
* (particular) Drech d’asil ligat a unes lòcs.
* (per extension) Exempcion fiscala acordada sus un territòri o a un grop.
* Sinceritat, leialtat, drechura naturala.
* (comerci) Concession comerciala.
* (per analogia) Delegacion.
* (assurança) Soma que demora a la carga de l’assegurat dins l'escasença d'un sinistre.

### Parents

* abstinent

### Traduccions

| alemand: Selbstbeteiligung $^{(de)}$ (1), Gebührenfreiheit $^{(de)}$ (4) anglés: exemption $^{(en)}$ (1), immunity $^{(en)}$ (1, 2), bluntness $^{(en)}$ (4), franchise $^{(en)}$ (5), deductible $^{(en)}$ (7) basc: frankizia $^{(eu)}$ catalan: franquícia $^{(ca)}$ | espanhòl: franquicia $^{(es)}$ francés: franchise $^{(fr)}$ italian: franchigia $^{(it)}$ portugués: franquia $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/fɾanˈkezo̞s/, /fɾanˈkezo̞s/, Provençau /fʀãⁿˈkezo̞s/, /fʀãⁿˈkezo̞s/

## Forma de nom comun

fraquesas
* Plural de franquesa
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir de France o de français.

### Prononciacion

[fʁɑ̃si'ze]
França (Lion) : escotar « franciser » França (Vòges) : escotar « franciser » França (Somain) : escotar « franciser »

### Sillabas

fran | ci | ser (3)

## Vèrb

franciser

### Traduccions

* francizar $^{(oc)}$

### Derivats

* français -e
* Français
* francisation
# Anglés
### Etimologia

Bastit a partir de l'adjectiu frank ("franc, -a") amb lo sufix adverbial -ly.

### Prononciacion

['fɹæŋkɫɪ] (UK) e ['fɹæŋkɫi] (US)

### Sillabas

frank | ly (2)

## Advèrbi

frankly

### Traduccions

* francament $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/'fɾaŋks/, /'fɾaŋks/, provençal /'fʀãⁿks/, /'fʀãⁿks/

## Forma d'adjectiu

francs
* Masculin plural de franc

## Forma de nom comun

francs
* Plural de franc

# Catalan
### Prononciacion

Espanha (Vila-real) : escotar « francs »

### Prononciacion

    Oriental: central /ˈfɾaŋs/, /ˈfɾaŋs/, balear /ˈfɾaŋks/, /ˈfɾaŋks/
    Occidental: nord-occidental /ˈfɾaŋs/, /ˈfɾaŋs/, valencian /ˈfɾaŋs/, /ˈfɾaŋs/, /ˈfɾaŋks/, /ˈfɾaŋks/

## Forma d'adjectiu

francs
* Masculin plural de franc

## Forma de nom comun

francs
* Plural de franc

# Francés
### Prononciacion

/fʁɑ̃/, /fʁɑ̃/

## Forma d'adjectiu

francs
* Masculin plural de franc

## Forma de nom comun

francs
* Plural de franc
# Anglés
## Forma de vèrb

haunts
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu del vèrb to haunt.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈhaws/, /ˈhaws/

## Forma de nom comun

haus masculin (gascon)
* Plurau de hau.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈhawto/, /ˈhawto/
França (Bearn) - Gascon : escotar « hauta »

## Forma d'adjectiu

hauta (gascon)
* Femenin singular de haut.
# Occitan
### Etimologia

Deu latin altus.

### Prononciacion

/hawt/, /hawt/
França (Bearn) - Gascon : escotar « haut »

### Sillabas

haut (1)

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | haut | hauts |
| Masculin | [hawt] | [hawts] |
| Femenin | hauta | hautas |
| Femenin | [ˈhawto] | [ˈhawtos] |
haut masculin (gascon)
* Qui ei d'ua hautor importanta.

### Variantas dialectaus

* naut
* aut (provençau)

### Antonims

* baish

### Traduccions

| alemand: hoch $^{(de)}$ anglés: hight $^{(en)}$ catalan: alt $^{(ca)}$ dalt $^{(ca)}$ chèc: vysoký $^{(cs)}$ espanhòl: alto $^{(es)}$ francés: haut $^{(fr)}$ italian: alto $^{(it)}$ | portugués: alto $^{(pt)}$ romanés: înalt $^{(ro)}$ naut sorab: wysoki $^{(hsb)}$ sard: artu $^{(sc)}$ sicilian: àutu $^{(scn)}$, gàutu $^{(scn)}$ suedés : hög $^{(sv)}$ |
# Romanch
### Prononciacion

/ɛːm/, /ɛːm/

## Forma de vèrb

haun (puter)
* Tresena persona del plural al present de avair.
# Walser
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

haupt neutre
* Tèsta.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Carcoforo en Itàlia.

### Variantas dialectalas

* Formazza :
* Gressoney :
* Issime :

### Referéncias

* Le nostre parole – Inŝchi weirter – Unsere Wörter
# Occitan
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/awˈsa/, /awˈsa/

## Nom comun

haussà
* Persona del pòble haussà.
* Lenga de la familha chadica, parlada en Africa del oèste.

### Traduccions
## Adjectiu

haussà
* Relatiu als membres del pòble haussà.
* Relatiu a la lenga haussà.

### Traduccions

* anglés: Hausa $^{(en)}$
* francés: haoussa $^{(fr)}$

### Vejatz tanben

* Mots en haussà dins lo Wikiccionari
* haussà sus Wikipèdia
# Islandés
### Etimologia

De l'escandinau ancian haust. Parent del suedés höst o del norvegian e danés høst.

### Prononciacion

['høyst]

## Nom comun

haust neutre, pl. haust

### Traduccions

* auton $^{(oc)}$ masculin, davalada $^{(oc)}$ femenin, tardor $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* haustönn
# Anglés
## Vèrb

haunt
* (gascon) hantar .
* (lengadocian) trevar.
* exemples:
    "How that personage haunted my dreams, I need scarcely tell you."
       — Qu'averatz comprés a quin punt aqueth personatge e'm hantava los sauneis.

### Referéncias

* ↑ Robert Louis Stevenson, Treasure Island, cap. 1, 1883, ed. 2010, Wikisource
* ↑ Felip Richard (trad.), L'Isla deu tesaur, 2009, per noste, Ortès, ISBN 978-2-86866-066-4, p. 9
# Occitan
### Prononciacion

/ˈhawtos/, /ˈhawtos/

## Forma d'adjectiu

hautas (gascon)
* Femenin plurau de haut.
# Occitan
### Etimologia

De dirigir amb lo sufix «-ible»

### Prononciacion

    lengadocian /diɾiˈd͡ʒiple/, /diɾiˈd͡ʒiple/, /diɾiˈd͡ʒiβle/, /diɾiˈd͡ʒiβle/
    gascon /diɾiˈʒiβle/, /diɾiˈʒiβle/
    provençau /diʀiˈd͡ʒible/, /diʀiˈd͡ʒible/

### Sillabas

di|ri|fi|ble

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | dirigible | dirigibles |
| Masculin | [diɾiˈd͡ʒiβle] | [diɾiˈd͡ʒiβles] |
| Femenin | dirigibla | dirigiblas |
| Femenin | [diɾiˈd͡ʒiβlo̞] | [diɾiˈd͡ʒiβlo̞s] |
dirigible
* Susseptible d'èsser dirigit

### Sinonims

* aerostat
* balon

### Traduccions

| alemand: lenkbar $^{(de)}$ anglés: dirigible $^{(en)}$, navigable $^{(en)}$ basc: catalan: dirigible $^{(ca)}$ | espanhòl: dirigible $^{(es)}$ francés: dirigeable $^{(fr)}$ italian: dirigibile $^{(it)}$ (rar) portugués: dirigível $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| dirigible | dirigibles |
| [diɾiˈd͡ʒiβle] | [diɾiˈd͡ʒiβles] |
dirigible masculin
* Aeronau autopropulsat e dirigit, sustentada subretot per un gas men leugièr que l’aire, coma l’idrogèn o l’eli.

### Parents

* dirigir
* dirigisme

### Traduccions

| alemand: Luftschiff $^{(de)}$ anglés: dirigible $^{(en)}$ basc: catalan: dirigible $^{(ca)}$ | espanhòl: dirigible $^{(es)}$ francés: dirigeable $^{(fr)}$ italian: dirigibile $^{(it)}$ portugués: dirigível $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

Del francés dirigeable

### Prononciacion

    RU /ˈdɪɹɪdʒəbəɫ/, /ˈdɪɹɪdʒəbəɫ/
    EUA /ˈdɪɹ.ə.d͡ʒə.bəl/, /ˈdɪɹ.ə.d͡ʒə.bəl/
    Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « dirigible »

### Sillabas

di|ri|fi|ble

## Adjectiu

dirigible
* dirigible $^{(oc)}$

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| dirigible | dirigibles |
dirigible
* dirigible $^{(oc)}$

# Catalan
### Etimologia

De dirigir amb lo sufix «-ible»

### Prononciacion

    /diɾiˈʒibblə/, /diɾiˈʒibblə/

### Sillabas

di|ri|fi|ble

## Adjectiu

dirigible masculin o femenin, (plurals: dirigibles)
* dirigible $^{(oc)}$

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| dirigible | dirigibles |
dirigible masculin
* dirigible $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

De dirigir amb lo sufix «-ible»

### Prononciacion

    /diɾiˈxiβle/, /diɾiˈxiβle/

### Sillabas

di|ri|fi|ble

## Adjectiu

dirigible masculin o femenin, (plurals: dirigibles)
* dirigible $^{(oc)}$

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| dirigible | dirigibles |
dirigible masculin
* dirigible $^{(oc)}$
# Francés
### Prononciacion

França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « dirons »
França (Vòges) : escotar « dirons » Canadà (Shawinigan) : escotar « dirons » França (Sesseraç) : escotar « dirons »

### Prononciacion

/diʁɔ/, /diʁɔ/

## Forma de vèrb

dirons
* Primièra persona del plural al futur de l'indicatiu de dire.
# Italian
### Etimologia

Del latin dīrigere .

### Prononciacion

[di'riʤere]

### Sillabas

di | ri | ge | re (4)

## Vèrb

dirigere

### Traduccions

* dirigir $^{(oc)}$

### Derivats

* dirigente
* dirigenza
* dirigibile
* dirigismo
* dirigista

### Parents

* direzione
# Espanhòl
## Forma de vèrb

dirigiremos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb dirigir.
# Catalan
## Forma de vèrb

dirigiren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb dirigir.
# Catalan
## Forma de vèrb

dirimiren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb dirimir.
# Italian
### Etimologia

Del latin directus

### Prononciacion

[di'ritto]

### Sillabas

di | rit | to (3)

## Nom comun e adjectiu

diritto masculin, pl. diritti

### Traduccions

* drech $^{(oc)}$
# Italian
## Forma de vèrb

dirigerò
* Primièra persona al futur del vèrb dirigere.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin fragilis.

### Prononciacion

/ˈfɾewle/, /ˈfɾewle/, provençau /ˈfʀewle/, /ˈfʀewle/ França (Bearn) : escotar « freule »

### Sillabas

freu|le

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | freule | freules |
| Masculin | [ˈfɾewle] | [ˈfɾewles] |
| Femenin | freula | freulas |
| Femenin | [ˈfɾewlo̞] | [ˈfɾewlo̞s] |
freule
* Que manca de soliditat, de resisténcia.
* (per extension) Fragil, instable.
* (figurat) De pauc d’importança ; menut.

### Sinonims

* fragil
* delicat
* feble

### Traduccions

| alemand: zart $^{(de)}$ anglés: flimsy $^{(en)}$, fragile $^{(en)}$ basc: frail $^{(eu)}$ catalan: feble $^{(ca)}$, frèvol $^{(ca)}$ | espanhòl: frágil $^{(es)}$ francés: frêle $^{(fr)}$ italian: fraile $^{(it)}$ portugués: frágil $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈfɾewlo̞/, /ˈfɾewlo̞/, provençau /ˈfʀewlo̞/, /ˈfʀewlo̞/ França (Bearn) : escotar « freula »

## Forma d'adjectiu

freula
* Femenin singular de freule.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈfɾewles/, /ˈfɾewles/, provençau /ˈfʀewles/, /ˈfʀewles/

## Forma d'adjectiu

freules
* Masculin plural de freule.
# Sard
### Etimologia

Del latin februarius.

### Prononciacion
## Nom comun

freàrgiu masculin
* Febrièr.

### Variantas dialectalas

* fiarzu (Bonarcado)
* freàgiu (Samugheo)
* freàgliu (Lula), (Oliena), (Bitti)
* frealzu (Ozieri), (Alà), (Sindia), (Sagama), (Cuglieri), (Buddusò), (Thiesi), , (Scano), (Luras), (Perfugas), (Monti Sennori)
* frearju (Irgoli), (Gavoi), (Siniscola)
* frearxu (Laconi)
* frearzu ( Anela), (Bortigali), (Benetutti), (Bottida), (Dorgali), (Santulussurgiu), (Silanus), (Seneghe), (Ittiri), (Sedilo) (Olzai), (Ovodda), (Bolotana)
* freaxu (Nurallao)
* freazu (Austis), (Norbello)
* frevarju (Nuoro), (Orgosolo)
* friàrgiu (Iglesias), (Pirri)
* friarzu (Seneghe)
* friaxu (Mogoro), (Donigala Fenughedu), (Villaspeciosa), (Simaxis), (Goni), (Sardara)

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# fretatz

{=oc=}}

### Prononciacion

/freˈtaː/, /freˈtaː/

## Forma de vèrb

(lemosin) fretatz
* Segonda persona dau plurau au present de l'indicatiu de fretar.
# Catalan
## Forma de vèrb

freturaren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb freturar.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈfretɛ̃ⁿ/, /ˈfretɛ̃ⁿ/

## Forma de vèrb

(lemosin) freten
* Tresena persona dau plurau au present de l'indicatiu de fretar.

### Variantas dialectalas

* fretan
# Occitan
### Prononciacion

/ˈfɾewlo̞s/, /ˈfɾewlo̞s/, provençau /ˈfʀewlo̞s/, /ˈfʀewlo̞s/

## Forma d'adjectiu

freulas
* Femenin plural de freule.
# Occitan
### Prononciacion

/freˈta/, /freˈta/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | fretat | fretats |
| Masculin | [freˈta] | [freˈta] |
| Femenin | fretada | fretadas |
| Femenin | [freˈtado] | [freˈtadaː] |
(lemosin) fretats
* Participi passat masculin plurau de fretar.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈfrete/, /ˈfrete/

## Forma de vèrb

(lemosin) frete
* Prumiera persona dau singular au present de l'indicatiu de fretar.
# Occitan
### Etimologia

    Del bas latin catta, femenin de cattus, « cat, mas d'usatge corrent e vulgar per designar lo con».

### Prononciacion

/ˈgato̞/, /ˈgato̞/

### Sillabas

ga|ta

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gata | gatas |
| [ˈgato̞] | [ˈgato̞s] |
gata femenin, (equivalent masculin: gat)
* Feme del gat de l’òrdre dels felids.

### Variantas dialectalas

* cata

### Derivats

* gatada
* gatona
* gatonar

### Traduccions

| alemand: Katze $^{(de)}$, Muschi $^{(de)}$ anglés: she-cat $^{(en)}$, puss $^{(en)}$, pussy $^{(en)}$ basc: catalan: gata $^{(ca)}$ | espanhòl: gata $^{(es)}$ francés: chatte $^{(fr)}$ italian: gatta $^{(it)}$ portugués: gata $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

gata
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de gatar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de gatar

# Catalan
### Etimologia

    Del bas latin catta, femenin de cattus, « cat, mas d'usatge corrent e vulgar per designar lo con».

### Prononciacion

oriental /ˈgatə/, /ˈgatə/, occidental /ˈgata/, /ˈgata/

### Sillabas

ga|ta

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gata | gates |
gata femenin, (equivalent masculin: gat)
* gata $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del bas latin catta, femenin de cattus, « cat, mas d'usatge corrent e vulgar per designar lo con».

### Prononciacion

/ˈgata/, /ˈgata/

### Sillabas

ga|ta

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gata | gatas |
gata femenin, (equivalent masculin: gat)
* gata $^{(oc)}$
* Maquina idroloca, cric $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del bas latin catta, femenin de cattus, « cat, mas d'usatge corrent e vulgar per designar lo con».

### Prononciacion

Portugal /ˈgatɐ/, /ˈgatɐ/; Brasil /ˈgatɐ/, /ˈgatɐ/, /ˈgatə/, /ˈgatə/

### Sillabas

ga|ta

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gata | gatas |
gata femenin, (equivalent masculin: gat)
* gata $^{(oc)}$
* (vulgar) Femena o joventa bèla o sensuala
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de gat amb lo sufix -era.

### Prononciacion

[ga'teɾa] (occidental)
Espanha (Barcelona) : escotar « gatera »

### Sillabas

ga | te | ra (3)

## Nom comun

gatera femenin, pl. gateres

### Sinonims

* gatonera

### Traduccions

* gatonièra $^{(oc)}$, gatièra $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir de gato amb lo sufix -era.

### Prononciacion

[ga'tera]

### Sillabas

ga | te | ra (3)

## Nom comun

gatera femenin, pl. gateras

### Traduccions

* gatonièra $^{(oc)}$, gatièra $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De gat e putaish, derivat del latin putere.

### Prononciacion

/gat pyˈtaʃ/, /gat pyˈtaʃ/

### Sillabas

gat | pu | taish (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gat-putaish | gat-putaishs |
| [gat pyˈtaʃ] | [gat pyˈtaʃ] |
gat-putaish masculin (gascon)
* Zool. Pichon mamifèr carnivòr que ten una glanda que daissa anar una pudesina per se defendre.

### Sinonims

* cat pudre (lengadocian)
* pudís (lengadocian)
* gat pudre (gascon)
* gat-pitòish (gascon)
* gat-putòish (gascon)
* cutòi (gascon)
* petòi (gascon)
* chat putois (lemosin)
* pitois (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Iltis $^{(de)}$ masculin anglés: polecat $^{(en)}$ armèni: ժանտաքիս $^{(hy)}$ francés: putois $^{(fr)}$ masculin | istriòt: pussola $^{(ist)}$ femenin, spussola $^{(ist)}$ femenin italian: puzzola $^{(it)}$ femenin romanés: dihor $^{(ro)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

De gat e pudre del latin putere.

### Prononciacion

/gat ˈpydɾe/, /gat ˈpydɾe/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « gat pudre »

### Sillabas

gat | pu | dre (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gat pudre | gats pudres |
| [gat ˈpydɾe] | [gats ˈpydɾes] |
gat pudre masculin (lengadocian)
* Zool. Pichon mamifèr carnivòr que ten una glanda que daissa anar una pudesina per se defendre.

### Sinonims

* cat pudre (lengadocian)
* pudís (lengadocian)
* gat-pitòish (gascon)
* gat-putòish (gascon)
* gat-putaish (gascon)
* cutòi (gascon)
* petòi (gascon)
* chat putois (lemosin)
* pitois (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Iltis $^{(de)}$ masculin anglés: polecat $^{(en)}$ armèni: ժանտաքիս $^{(hy)}$ francés: putois $^{(fr)}$ masculin | istriòt: pussola $^{(ist)}$ femenin, spussola $^{(ist)}$ femenin italian: puzzola $^{(it)}$ femenin romanés: dihor $^{(ro)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

De gat e putòish, derivat del latin putere.

### Prononciacion

/gat pyˈtɔʃ/, /gat pyˈtɔʃ/

### Sillabas

gat | pu | tòish (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gat-putòish | gat-putòishs |
| [gat pyˈtɔʃ] | [gat pyˈtɔʃ] |
gat-putòish masculin (gascon)
* Zool. Pichon mamifèr carnivòr que ten una glanda que daissa anar una pudesina per se defendre.

### Sinonims

* cat pudre (lengadocian)
* pudís (lengadocian)
* gat pudre (gascon)
* gat-pitòish (gascon)
* gat-putaish (gascon)
* cutòi (gascon)
* petòi (gascon)
* chat putois (lemosin)
* pitois (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Iltis $^{(de)}$ masculin anglés: polecat $^{(en)}$ armèni: ժանտաքիս $^{(hy)}$ francés: putois $^{(fr)}$ masculin | istriòt: pussola $^{(ist)}$ femenin, spussola $^{(ist)}$ femenin italian: puzzola $^{(it)}$ femenin romanés: dihor $^{(ro)}$ masculin |
# Occitan
## Provèrbi

gat escaudat l’aiga tebesa li fa paur
* Un còp es arribat quicòm de dolorós, s'a paur d'ensajar tornarmai.

### Traduccions

* catalan: gat escaldat, amb aigua tèbia en té prou
* espanhòl: gato escaldado del agua fría huye
* francés: chat échaudé craint l’eau froide
* italian: gatto scottato dall'acqua calda, ha paura della fredda
# Occitan
## Provèrbi

gat emmitat non atrapa cap de rat
* Dins l'abondáncia se pèrd l'enveja de far las causas.

### Traduccions

* catalan: gat amb guants no caça (/no mata) rates
* espanhòl: gato con guantes no caza ratones
* italian: gatta inguantata non prese mai topi
# Occitan
### Prononciacion

/ˈgato̞s/, /ˈgato̞s/

## Forma de nom comun

gatas
* Plural de gata.

## Forma de vèrb

gatas
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de gatar

# Espanhòl
### Prononciacion

/ˈgatas/, /ˈgatas/

## Forma de nom comun

gatas
* Plural de gata.

# Portugués
### Prononciacion

Portugal (Minho) : escotar « gatas »

### Prononciacion

Portugal /ˈgatɐʃ/, /ˈgatɐʃ/; Brasil /ˈgatɐʃ/, /ˈgatɐʃ/, /ˈgatəs/, /ˈgatəs/

## Forma de nom comun

gatas
* Plural de gata.

# Tagalòg
### Prononciacion
## Nom comun

gatas
* Lach.

# Tausug
### Prononciacion
## Nom comun

gatas
* Lach.
# Catalan
### Etimologia
### Prononciacion

['fɾeʃə] (oriental), ['fɾejʃe] (valencian)
Espanha (Barcelona) : escotar « freixe »

### Sillabas

frei | xe (2)

## Nom comun

freixe masculin

### Traduccions

* fraisse $^{(oc)}$, hrèishe $^{(oc)}$
# Catalan
## Forma de vèrb

fregà
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb fregar.
# Ladin
### Etimologia

del bas latin frigidus.

### Prononciacion
## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : fassan |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | freit | freic |
| Femenin | freida | freides |
freit masculin
* Freg.

### Variantas dialectalas

* frëit (Val Gardena), (Val Badia)
* fret (Selva di Cadore)
* fariédo (Oltrechiusa)
* feriédo (Oltrechiusa)
* fiédo (ampezan)

#### Nòta

Forma dels dialèctes fassan e de Fodom.

### Referéncias

* Dizionario italiano - ladino fassano. Dizionèr talian - ladin fascian
* Banca lessicala ladina
# Occitan
### Etimologia

Del latin frigidus.

### Sillabas

freid (1)

## Nom comun

freid masculin (auvernhat)
* Condicion de temperatura bassa.

### Variantas dialectalas

* fred
* freg
* hred

### Antonims

* chaud

### Traduccions

| afrikaans: koud $^{(af)}$ alemand: Kälte $^{(de)}$ femenin anglés: cold $^{(en)}$ bielorús: холад $^{(be)}$ masculin catalan: fred $^{(ca)}$ masculin chèc: chlad $^{(cs)}$ masculin còrs: freddu $^{(co)}$ masculin espanhòl: frío $^{(es)}$ masculin francés: froid $^{(fr)}$ masculin | italian: freddo $^{(it)}$ masculin neerlandés: koud $^{(nl)}$ portugués: frio $^{(pt)}$ masculin romanés: frig $^{(ro)}$ rus: холод $^{(ru)}$ masculin sicilian: friddu $^{(scn)}$ masculin suedés: kall $^{(sv)}$ ucraïnian: холод $^{(uk)}$ masculin |

## Adjectiu

freg masculin (auvernhat)
* Qu'a una temperatura bassa.

### Antonims

* chaud

### Traduccions

| afrikaans: koud $^{(af)}$ alemand: kalt $^{(de)}$, kühl $^{(de)}$ anglés: cold $^{(en)}$ bielorús: халодны $^{(be)}$ catalan: fred $^{(ca)}$ chèc: studený $^{(cs)}$, chladný $^{(cs)}$ còrs: freddu $^{(co)}$ espanhòl: frío $^{(es)}$ francés: froid $^{(fr)}$ | italian: freddo $^{(it)}$ neerlandés: koud $^{(nl)}$ portugués: frio $^{(pt)}$ romanés: rece $^{(ro)}$ rus: холодный $^{(ru)}$ sicilian: friddu $^{(scn)}$ suedés: kall $^{(sv)}$ ucraïnian: холодний $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[fre'(d)ʒaw]

## Nom comun

frejau masculin (provençau)
* Min. Varietat de qüars.

### Variantas dialectalas

* frejal lengadocian
* selze lengadocian
* seuze provençau

### Traduccions

* alemand: Feuerstein $^{(de)}$
* anglés: flint $^{(en)}$
* catalan: sílex $^{(ca)}$
* espanhòl: pedernal $^{(es)}$
* francés: silex $^{(fr)}$
# Occitan
### Etimologia

Drivat de freg amb lo sufix -ura.

### Prononciacion

    /fɾeˈd͡ʒyɾo/, /fɾeˈd͡ʒyɾo/, /fɾeˈʒyɾo/, /fɾeˈʒyɾo/
    /freˈd͡zyro/, /freˈd͡zyro/ (naut lemosin)

### Sillabas

fre | ju |ra (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| frejura | frejuras |
| [fɾeˈd͡ʒyɾo] | [fɾeˈd͡ʒyɾos] |
frejura femenin (lengadocian) , (lemosin) , (vivaroaupenc)
* Qualitat de freg.

### Sinonims

* frejor femenin
* fredor femenin

### Traduccions

| afrikaans: alemand: anglés: coolness $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: fredor $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: frialdad $^{(es)}$ esperanto: finlandés: francés: froideur $^{(fr)}$ | gaelic irlandés: gaelic escocés: islandés: italian: freddezza $^{(it)}$, freddo $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: norvegian: polonés: portugués: romanés: sicilian: friddizza $^{(scn)}$, friddu $^{(scn)}$ suedés: ucraïnian: |
# Walser
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

freigi
* Demandar.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Carcoforo en Itàlia.

### Variantas dialectalas

* Formazza :
* Gressoney :
* Issime :

### Referéncias

* Le nostre parole – Inŝchi weirter – Unsere Wörter
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de freg.

### Prononciacion

[fre'(d)ʒu]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « frejor »

### Sillabas

fre | jor (2)

## Nom comun

frejor femenin
* Qualitat de çò freg.

### Variantas dialectalas

* fredor

### Sinonims

* frejura femenin

### Traduccions

| afrikaans: alemand: anglés: coldness $^{(en)}$, coolness $^{(en)}$ armèni: basc: breton: bulgar: catalan: fredor $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: frialdad $^{(es)}$ esperanto: finlandés: francés: froideur $^{(fr)}$ | grèc: ψυχρότητα $^{(el)}$ gaelic irlandés: gaelic escocés: islandés: italian: freddezza $^{(it)}$, freddo $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: norvegian: polonés: portugués: romanés: sicilian: friddizza $^{(scn)}$, friddu $^{(scn)}$ suedés: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

Del grèc ancian ἱεράρχης, iérarkês « (« grand prèire ») ».

### Prononciacion

/ie'ɾar.kɔs/, /ie'ɾar.kɔs/
ie | rar | cas (3)

## Forma de nom comun

ierarcas masculin
* Plural de ierarca
# Occitan
### Etimologia

De l'italian hierarchia, eissit del grèc ancian ίεραρχία, iérarkia (« dignitat del ierarca ») derivat de ἱεράρχης, iérarkês (« ierarca »).

### Prononciacion

/ie.ɾar'ki.ɔs/, /ie.ɾar'ki.ɔs/
ie | rar | qui | as (4)

## Nom comun

ierarquias femenin
* Plural de ierarquia.
# Romanés
### Etimologia

Del latin lĕpŏrem.

### Prononciacion

/ˈjepure/, /ˈjepure/
escotar « iepure » Romania (Craiova) : escotar « iepure »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| iepure | iepuri |
iepure masculin
* Conilh.
* Lèbre.