OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ejseˈbʁa/, /ejseˈbʁa/

## Vèrb

escebrar (lemosin)
* Rompre un objecte en tirar amb fòrça dau costat opausat a l'autre.

### Variantas dialectalas

* esquinçar
* esquiçar (lengadocian), (gascon)
* escibrar (lemosin)

### Traduccions

| alemand : zerreißen $^{(de)}$ catalan : esquinçar $^{(ca)}$ anglés : to tear $^{(en)}$ espanhòl : desgarrar $^{(es)}$ | francés : déchirer $^{(fr)}$ italian : stracciare $^{(it)}$ naut sorab: rozdrěć $^{(hsb)}$ perfectiu, rozdrěwać $^{(hsb)}$ imperfectiu sicilian : strazzari $^{(scn)}$, scirari $^{(scn)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | escebrar | escebrar | escebrar | escebrar | escebrar | escebrar |
| Gerondiu | escebrant | escebrant | escebrant | escebrant | escebrant | escebrant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | escebrat | escebrat | escebrat | escebrats | escebrats | escebrats |
| femenin | escebrada | escebrada | escebrada | escebradas | escebradas | escebradas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | escebre | escebras | escebra | escebram | escebratz | escebran escebren |
| Imperfach | escebrava | escebravas escebraves | escebrava | escebravam escebravem | escebravatz escebravetz | escebravan escebraven |
| Preterit | escebrei | escebreras escebreres | escebret | escebreram escebrerem | escebreratz escebreretz | escebreren |
| Futur | escebrarai | escebraras | escebrará | escebrarem | escebraretz | escebraran |
| Condicional | escebrariá | escebrarias | escebrariá | escebrariam | escebrariatz | escebrarian |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | escebre | escebres | escebre | escebrem | escebretz | escebren |
| Imperfach | escebressa | escebressas | escebressa | escebressam escebressem | escebressatz | escebressan escebressen |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Afirmatiu | — | escebra ! | — | escebram ! | escebratz ! | — |
| Negatiu | — | escebras pas ! | — | escebram pas ! | escebratz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
# Occitan
### Prononciacion

/ejseˈbra/, /ejseˈbra/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | escebrat | escebrats |
| Masculin | [ejseˈbra] | [ejseˈbra] |
| Femenin | escebrada | escebradas |
| Femenin | [ejseˈbrado] | [ejseˈbradaː] |
escebrat (lemosin)
* Participi passat masculin singular de escebrar.
# Occitan
### Prononciacion

/ejseˈbra/, /ejseˈbra/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | escebrat | escebrats |
| Masculin | [ejseˈbra] | [ejseˈbra] |
| Femenin | escebrada | escebradas |
| Femenin | [ejseˈbrado] | [ejseˈbradaː] |
escebrats (lemosin)
* Participi passat masculin plurau de escebrar.
# Occitan
### Etimologia

    Del italian scenario « decòrs de teatre, puèi, descripcion de la mesa en scèna ».

### Prononciacion

/eseˈnaɾi/, /eseˈnaɾi/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| escenari | escenaris |
| [eseˈnaɾi] | [eseˈnaɾis] |
escenari (lengadocian) , masculin
* (cinèma, teatre) Descripcion detalhada de las diferentas scènas d’un film, d’una benda dessenhada ; canabàs d'una pèça de teatre, d'un roman.
* (per extension) Debanament preestablit o concertat d’una accion.
* (per extension) Esquèma d’analisi d’accion possibla.
* (psicologia) Procesiment mental recurrent menent a un passatge a l’acte o a l’expression d’un estat affectiu particular.

### Variantas dialectalas

* scenari

### Parents

* scenarista
* scenarizar

### Traduccions

| alemand: Szenario $^{(de)}$ anglés: screenplay $^{(en)}$ (1: cinèma), script $^{(en)}$ (1: teatre) ; scenario $^{(en)}$ (2, 3) basc: catalan: guió $^{(ca)}$ | espanhòl: guión $^{(es)}$ (1), escenario $^{(ca)}$ (2, 3) francés: scénario $^{(fr)}$ italian: scenario $^{(it)}$, sceneggiatura $^{(it)}$ portugués: cenário $^{(pt)}$, roteiros $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del italian scenario « decòrs de teatre, puèi, descripcion de la mesa en scèna ».

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « escenari »

### Prononciacion

/eseˈnaɾi/, /eseˈnaɾi/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| escenari | escenaris |
escenari masculin
* (teatre) Partida del teatre per servar los decòrs e lòc de l'accion dramatica.
* (per extension) Lòc de representacion d'un espectacle, d'una competicion, etc.
* (per extension) Lòc ont se passa un fach; scèna.
** L'escenari del crim.

### Sinonims

* escena (scèna)
# Occitan
### Prononciacion

/eseˈnaɾis/, /eseˈnaɾis/

## Forma de nom comun

escenaris
* Plural de escenari

# Catalan
### Prononciacion

oriental /əsəˈnaɾi/, /əsəˈnaɾi/, occidental /eseˈnaɾi/, /eseˈnaɾi/

## Forma de nom comun

escenaris
* Plural de escenari
# Occitan
### Etimologia

Del latin scala.

### Prononciacion

/ejˈt͡salo/, /ejˈt͡salo/ (naut lemosin)

### Sillabas

es | ca | la (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| eschala | eschalas |
| [ejˈt͡salo] | [ejˈt͡salaː] |
escala femenin (lemosin) (auvernhat) (vivaroaupenc)
* Objecte que servís per montar e davalar, fach de doas peças de fusta, metau o còrda e d'eschalons perpendiculars.
* Graduacion utilizada per mesurar una grandor.

### Derivats

* eschalon

### Variantas dialectalas

* escala

### Traduccions

| alemand: Leiter $^{(de)}$ femenin, Maßstab $^{(de)}$ masculin (2) anglés: ladder $^{(en)}$ (1), scale $^{(en)}$ (2) cannada: ಏಣಿ $^{(kn)}$ (1) | catalan: escala $^{(ca)}$ (1, 2) femenin espanhòl: escalera $^{(es)}$ femenin (1), escala $^{(es)}$ femenin (2) francés: échelle $^{(fr)}$ (1, 2) masculin |
# Occitan
### Etimologia

De messatge amb lo sufix -ièr.

### Prononciacion

/mesaˈd͡ʒjɛ/, /mesaˈd͡ʒjɛ/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « messatgièr »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | messatgièr | messatgièrs |
| Masculin | [mesaˈd͡ʒjɛ] | [mesaˈd͡ʒjɛs] |
| Femenin | messatgièra | messatgièras |
| Femenin | [mesaˈd͡ʒjɛɾo] | [mesaˈd͡ʒjɛɾos] |
messatgièr masculin
* Persona que pòrta de messatges.

### Traduccions

| anglés: messenger $^{(en)}$ catalan: missatger $^{(ca)}$ masculin francés: messager $^{(fr)}$ masculin grèc: αγγελιοφόρος $^{(el)}$ masculin | italian: messaggero $^{(it)}$ masculin polonés: posłaniec $^{(pl)}$ masculin portugués: mensageiro $^{(pt)}$ masculin |

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | messatgièr | messatgièrs |
| Masculin | [mesaˈd͡ʒjɛ] | [mesaˈd͡ʒjɛs] |
| Femenin | messatgièra | messatgièras |
| Femenin | [mesaˈd͡ʒjɛɾo] | [mesaˈd͡ʒjɛɾos] |
messatgièr masculin
* Que pòrta de messatges.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[mesadʒa'rjo]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « messatjariá »

### Sillabas

mes | sat | ja | riá (4)

## Nom comun

messatjariá femenin
1.Servici de carreg de paquets, mai que mai realizat per d'entrepresas especializadas.
2.Logicial informatic capable de mandar o recebre de messatges electronics.

### Parents

* messatge
* messatgèr
* messatgièr

### Traduccions

* alemand: Paketdienst $^{(de)}$, Frachtunternehmen $^{(de)}$ [1]; Mailsystem $^{(de)}$ [2]
* anglés:
* catalan: missatgeria $^{(ca)}$
* espanhòl:
* francés: messagerie $^{(fr)}$
* italian:
* neerlandés:
* portugués:
* romanés:
* ucraïnian:
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

França (Bearn) - Lengadocian : escotar « messorga »

## Nom comun

messorga femenin (lengadocian)
* Afirmacion, mai que mai conscienta, d'una causa que correspond pas a la veritat.

### Variantas dialectalas

* mensonja
* mentida

### Derivats

* messorguièr -a

### Traduccions

| alemand: Lüge $^{(de)}$ femenin anglés: lie $^{(en)}$ neutre catalan: mentida $^{(ca)}$ chèc: lež $^{(cs)}$ danés: løgn $^{(da)}$ espanhòl: mentira $^{(es)}$ esperanto: mensogo $^{(eo)}$ francés: mensonge $^{(fr)}$ masculin | italian: bugia $^{(it)}$, menzogna $^{(it)}$ neerlandés: leugen $^{(nl)}$ ongrés: hazugság $^{(hu)}$ polonés: kłamstwo $^{(pl)}$ neutre romanés: minciună $^{(ro)}$ ucraïnian: брехня $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/mesaˈd͡ʒjɛɾos/, /mesaˈd͡ʒjɛɾos/

## Forma de nom comun

messatgièras
* Femenin plural de messatgièr.

## Forma d'adjectiu

messatgièras
* Femenin plural de messatgièr.
# Alemand
### Etimologia

Del nautalemand ancian mezzzen, vengut d'un protogermanic ipotetic *metanan. Parent del neerlandés meten e del suedés mäta.

### Prononciacion

['mɛsən] o ['mɛsn̩]
Alemanha : escotar « messen »

### Sillabas

mes | sen (2)

## Vèrb

messen

### Traduccions

* mesurar $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/mesaˈd͡ʒjɛs/, /mesaˈd͡ʒjɛs/

## Forma de nom comun

messatgièrs
* Masculin plural de messatgièr.

## Forma d'adjectiu

messatgièrs
* Masculin plural de messatgièr.
# Alemand
### Etimologia

Bastit a partir de messen ("mesurar") amb lo sufix -bar.

### Prononciacion

['mɛsba:ɐ̯]

### Sillabas

mess | bar (2)

## Adjectiu

messbar

### Traduccions

* mesurable $^{(oc)}$ masculin, mesurabla $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* unmessbar
# Occitan
### Etimologia

Derivat de messorga.

### Prononciacion

[mesur'gjɛ]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « messorguièr »

### Sillabas

mes | sor | guièr (3)

## Adjectiu

messorguièr masculin (femenin: -a)
* Que ditz de messorgas.

## Nom comun

messorguièr (femenin: -a)
* Persona que mentís.

### Traduccions

| alemand: Lügner $^{(de)}$ anglés: liar $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: mentider $^{(ca)}$ chèc: lhář $^{(cs)}$ danés: espanhòl: mentiroso $^{(es)}$ esperanto: mensogulo $^{(eo)}$ finlandés: francés: mensonger $^{(fr)}$ [1]; menteur $^{(fr)}$ [2] | grèc: ido: indonesian: islandés: lygari $^{(is)}$ italian: bugiardo $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: norvegian: polonés: łgarz $^{(pl)}$ portugués: romanés: mincinos $^{(ro)}$, minciunos $^{(ro)}$ suedés: turc: yalancı $^{(tr)}$ ucraïnian: брехун $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del bas latin *missaticum.

### Prononciacion

/meˈsad͡ʒe/, /meˈsad͡ʒe/
França (Bearn) : escotar « messatge »

### Sillabas

mes | sat | ge (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| messatge | messatges |
| [meˈsad͡ʒe] | [meˈsad͡ʒes] |
messatge masculin
* Ensems d'informacions mandadas o recebudas dins la tòca de comunicar.

### Parents

* messatjariá
* messatgèr
* messatgièr

### Traduccions

| alemand: Botschaft $^{(de)}$ femenin anglés: message $^{(en)}$ catalan: missatge $^{(ca)}$ masculin espanhòl: mensaje $^{(es)}$ masculin | francés: message $^{(fr)}$ masculin italian: messaggio $^{(it)}$ masculin sotho del nòrd: molaetša $^{(nso)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/mesaˈd͡ʒjɛɾo/, /mesaˈd͡ʒjɛɾo/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « messatgièra »

## Forma de nom comun

messatgièra
* Femenin singular de messatgièr.

## Forma d'adjectiu

messatgièra
* Femenin singular de messatgièr.
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Advèrbi

nalěto
* A la prima.

### Mots aparentats

* nalětni
* nalětnik
* nalěćo

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

nalěćam
* Datiu plural de nalěćo.
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

| Cas | Singular | Plural | Dual |
| Nominatiu | nalětnik | nalětniki | nalětnikaj |
| Genitiu | nalětnika | nalětnikow | nalětnikow |
| Datiu | nalětnikej | nalětnikam | nalětnikomaj |
| Acusatiu | nalětnik | nalětniki | nalětnikaj |
| Instrumental | nalětnikom | nalětnikami | nalětnikomaj |
| Locatiu | nalětniku | nalětnikach | nalětnikomaj |
| Vocatiu | nalětniko | | |
nalětnik masculin
* Març.

### Sinonims

* měrc

### Mots aparentats

* nalětni
* nalěto
* nalěćo

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

nalěća
* Genitiu singular de nalěćo.
* Nominatiu-acusatiu plural de nalěćo.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

nalěći
* Nominatiu-acusatiu dual de nalěćo.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

nalutowarnju
* Acusatiu-instrumental singular de nalutowarnja.
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Adjectiu

nalětni
* De la prima.

### Mots aparentats

* nalětnik
* nalěto
* nalěćo

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

nalěćach
* Locatiu plural de nalěćo.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

nalěćemi
* Instrumental plural de nalěćo.
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

| Cas | Singular | Plural | Dual |
| Nominatiu | nalěćo | nalěća | nalěći |
| Genitiu | nalěća | nalěćow | nalěćow |
| Datiu | nalěću | nalěćam | nalěćomaj |
| Acusatiu | nalěćo | nalěća | nalěći |
| Instrumental | nalěćom | nalěćemi | nalěćomaj |
| Locatiu | nalěću | nalěćach | nalěćomaj |
nalěćo neutre
* Prima.

### Mots aparentats

* nalětni
* nalětnik
* nalěto

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés ancian cnēo. Parent del neerlandés knie, de l'alemand Knie, del danés knæ o del suedés knä.

### Prononciacion

['ni:]
Reialme Unit (Londres) : escotar « knee » Estats Units d'America (Los Angeles) : escotar « knee » Reialme Unit (Escòcia) : escotar « knee » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « knee » Estats Units d'America (Aurora) : escotar « knee »

### Sillabas

knee (1)

## Nom comun

knee neutre

### Traduccions

* genolh $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

* kneecap
* kneehole
* kneejerk
* to kneel
* kneepad
* kneepan
* knelt
# Anglés
## Forma de vèrb

kneels
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu del vèrb to kneel.
# Mochèn
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

knia masculin
* Genolh.

### Referéncias

* Comitato Unitario delle isole linguistiche storiche germaniche in italia, 2013, Le nostre parole – Die insern beirter – Unsere Wörter.
# Anglés
## Forma de vèrb

kneeled
* Preterit del vèrb to kneel.
* Participi passat del vèrb to kneel.
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés mejan knele(n), vengut de l'anglés ancian cnēowlian.

### Prononciacion

['ni:ɫ]

### Sillabas

kneel (1)

## Vèrb

| Temps | Forma |
| Infinitiu | to kneel |
| Present, 3$^{ena}$ pers. del sg | kneels |
| Preterit | kneeled |
| Participi passat | kneeled |
| Participi present | kneeling |
to kneel

### Traduccions

* s'agenolhar $^{(oc)}$

### Derivats

* kneeled
* kneeling
* knelt

### Parents

* knee
* kneecap
# Anglés
## Forma de vèrb

kneeling
* Participi present del vèrb to kneel.
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

knie neutre, plural identic
* Genolh.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Anglés
### Etimologia

    De l'anglés mejan knif, vengut de l'anglés ancian cnīf.

### Prononciacion

(k- es muda davant n e -f- se transforma en -v- al plural)
['naɪf], pl ['naɪvz]
Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « knife » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « knife »

## Nom comun

knife --> pl. knives
* cotèl masculin.

### Derivats

* knifer
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala de knabo ("dròlle, gojat").

### Prononciacion

['knaboj]
França (Montpelhièr) : escotar « knaboj »

### Sillabas

kna | boj (2)

## Nom comun

knaboj pl.

### Traduccions

* dròlles $^{(oc)}$ masculin plural, gojats $^{(oc)}$ masculin plural
# Occitan
### Prononciacion

/ˈmjɔps/, /ˈmjɔps/

## Forma d'adjectiu

miòps
* Masculin plural de miòp

## Forma de nom comun

miòps
* Plural de miòp.
# Gelao roge de Fanpo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

mi⁵⁵
* Pluèja.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortogafia linguistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Li Jinfang, Han Linlin, 2009, 红疙老语概況 Hóng gēlǎoyǔ gàikuàng - A Brief Introduction of Red Gelao, Minzu Yuwen 2009:6, p. 63-79.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

mjasa
* Genitiu singular de mjaso.
* Nominatiu-accusatiu plural de mjaso.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈmjɔpes/, /ˈmjɔpes/

## Forma d'adjectiu

miòpes
* Masculin plural de miòpe

## Forma de nom comun

miòpes
* Plural de miòpe.
# Shina
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/miʃəˈrjoːno/, /miʃəˈrjoːno/

## Vèrb

mišeryóono
* Mesclar.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala. Forma del dialècte astori parlat en Índia.

### Referéncias

* B.B. Rajapurohit, 1983, Shina Phonetic Reader, Mysore, Central Institute of Indian Languages.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

mjasach
* Locatiu plural de mjaso.
# Polonés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de między- ("entre") e de narodowy ("nacional"). Formacion semblanta al chèc mezinárodní.

### Prononciacion

[ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ]

### Sillabas

mię | dzy | na | ro | do | wy (6)

## Adjectiu

międzynarodowy masculin

### Traduccions

* internacional $^{(oc)}$

### Parents

* narodowy
# Bunuba
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

miḻiy
* Fetge.

### Referéncias

* Alan Rumsey, 2000, Bunuba, dins R M W Dixon e Barry J Blake (editors), The Handbook of Australian Languages vol 5: Grammatical sketches of Bunuba, Ndjebbana and Kugu Nganhcara, Melbourne, Oxford University Press, p. 35-152.
# Iowa-oto
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/mĩˈke/, /mĩˈke/

## Nom comun

miⁿké
* Raton lavaire.

### Referéncias

* Jimm G. Good Tracks, Baxoje Dictionary: C.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

mjasam
* Datiu plural de mjaso.
# Occitan
### Etimologia

    De graissa.

### Prononciacion

/ɣɾajˈsa/, /ɣɾajˈsa/

## Vèrb

graissar
* Aplicar de graissa a quicòm.

### Variantas dialectalas

* graishar / greishar (gascon)

### Sinonims

* onchar
* lubrificar

### Traduccions

| alemand: schmieren $^{(de)}$ anglés: smear $^{(en)}$, grease $^{(en)}$ basc: catalan: untar $^{(ca)}$, lubrificar $^{(ca)}$ | espanhòl: untar $^{(es)}$, engrasar $^{(es)}$, pringar $^{(es)}$ francés: graisser $^{(fr)}$ italian: ungere $^{(it)}$, lubrificare $^{(it)}$ portugués: untar $^{(pt)}$, lubrificar $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

latin graphiarius « d’escritura, d'estil, de ponchon »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /gɾaˈfjɛɾo̞/, /gɾaˈfjɛɾo̞/
    provençau /gʀaˈfjɛʀə/, /gʀaˈfjɛʀə/

### Sillabas

gra|fiè|ra

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| grafièra | grafièras |
| [gɾaˈfjɛɾo̞] | [gɾaˈfjɛɾo̞s] |
grafièra femenin, (masculin: grafièr)
* Oficièra publica que ten la carga de la redaccion , de l'autenticacion, de la còpias, de las expedicions dels actes judiciari e del contractes notarials.

### Parents

* grafi

### Traduccions

| alemand: Alemanha, Áustria: Rechtspflegerin $^{(de)}$, Urkundsbeamterin $^{(de)}$, Soïssa: Gerichtsscheiberin $^{(de)}$ basc: anglés: registrar $^{(en)}$, clerk of court $^{(en)}$ catalan: secretària judicial $^{(ca)}$ | espanhòl: secretaria judicial $^{(es)}$ francés: greffière $^{(fr)}$ italian: cancelliera $^{(it)}$ portugués: escriturária judicial $^{(pt)}$, técnica de justiça $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

    /graˈfuj/, /graˈfuj/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

(lemosin) grafolhs masculin
* Plural de grafolh.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin crassus « espés puèi gròs »

### Prononciacion

/ˈɣɾajo̞/, /ˈɣɾajo̞/, provençau /ˈgʀajso̞/, /ˈgʀajso̞/ França (Bearn) - Lengadocian : escotar « graissa »

### Sillabas

grais|sa

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| graissa | graissas |
| [ˈɣɾajo̞] | [ˈɣɾajo̞s] |
graissa (lengadocian) (provençau) femenin
* Substància onchosa, de pauc de consisténcia e fondent aisidament, e destriada en diferentas partidas del còrs dels umans o dels animals.
* (cosmetologia, cosina) Substància onchosa e de fondre aisit levada al còrs dels animals, per diferentas utilizacions, per exemple dins lo domèni de la cosina e de la cosmetica.
* (industria) Còrs gras utilizar dins l’industria de diferentas originas, que sián organica o minerala.
** Graissas animalas o seus (burre, margarina, etc.).
** Graissas vegetalas (òli d’oliva, de notz, de lin, etc.).
** Graissas mineralas (vaselina, etc.).
* (mecanica) Còrs gras, mai sovent mineral, utilizat coma lubrificant pels sistèmas [[mecanic]

### Variantas dialectalas

* grèisha (lenfadocian)

### Sinonims

cosina
* grais

### Traduccions

| alemand: Fett $^{(de)}$ anglés: fat $^{(en)}$ basc: gantz $^{(eu)}$ catalan: greix $^{(ca)}$ | espanhòl: grasa $^{(es)}$ francés: graisse $^{(fr)}$ italian: grasso $^{(it)}$ portugués: gordura $^{(pt)}$, graxa $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

graissa
* Tresena persona del songular del present de l'indicatiu de graissar
* Segonda persona del songular de l'imperatiu afirmatiu de graissar

# Francés
### Prononciacion

/ɡʁesa/, /ɡʁesa/

## Forma de vèrb

graissa
* Tresena persona del singular del passat simple de graisser.
# Istriòt
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈgraja/, /ˈgraja/

## Nom comun

graia femenin
* Boisson.

### Variantas dialectalas

* macia
* strope
* grumasso
* gropo

#### Nòta

Forma dels dialèctes de Gallesano, Fasana, Pola.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin crassus « espés puèi gròs »

### Prononciacion

/ˈɣɾajs/, /ˈɣɾajs/ França (Bearn) - Lengadocian : escotar « grais »

### Sillabas

grais

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| grais | graisses |
| [ˈɣɾajs] | [ˈɣɾajses] |
grais (lengadocian)
* Substància onchosa utlizada per la cosina.
** Font de grais animal (burre, sagin, etc.).
** Font de grais vegetal (òli d’oliva, de notz, de virasolelh, etc.).

### Variantas dialectalas

* grèis (gascon)

### Sinonims

* graissa

### Traduccions

| alemand: Fett $^{(de)}$ anglés: fat $^{(en)}$ basc: gantz $^{(eu)}$ catalan: greix $^{(ca)}$ | espanhòl: grasa $^{(es)}$ francés: gras $^{(fr)}$ italian: grasso $^{(it)}$ portugués: gordura $^{(pt)}$, graxa $^{(pt)}$ |

# Portugués
### Prononciacion
## Forma de nom comun

grais
* Plural de gral
# Occitan
### Etimologia

Del latin acrifŏlĭum.

### Prononciacion

/graˈfuj/, /graˈfuj/

### Sillabas

gra | folh (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| grafolh | grafolhs |
| [graˈfuj] | [graˈfuj] |
(lemosin) grafolh masculin
* Bot. Arbust de l'espècia Ilex aquifolium.

### Sinonims

* agrafuelh (lemosin)
* grafuelh (lemosin)

### Variantas dialectalas

* agreu
* agrèvol
* grefuèlh
* grifol

### Traduccions

| alemand: Stechpalme $^{(de)}$ anglés: holly $^{(en)}$ catalan: grèvol $^{(ca)}$ espanhòl: acebo $^{(es)}$ esperanto: ilekso $^{(eo)}$ | francés: houx $^{(fr)}$ francoprovençau/arpitan: agriblon $^{(frp)}$ italian: agrifoglio $^{(it)}$ neerlandés: hulst $^{(nl)}$ portugués: azevinho $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

    /graˈfej/, /graˈfej/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

(lemosin) grafuelhs masculin
* Plural de grafuelh.