# Occitan
### Etimologia

Del latin prĕndĕre (« prene, sasir »), de prĕhendĕre..

### Prononciacion

/pˈɾene/, /pˈɾene/
pre | ne

## Vèrb

prene (lengadocian) (provençau)
* Sasir, metre dins sa man.
* Levar, sasis quicòm cap a se autrament qu’amb la man.
** Prene qualqu’un dins sos braces. - Prene quicòm amb sas dents
* Emportar amb se, sus se, de causas per besonh o per precaucion.
* Emportar a l'amagat o per fòrça, levar a qualqu’un çò qu'es sieu, li ne panar.
* Arrestar qualqu'un per lo menar en preson.
* (Figurat) S’apoderar de qualqu’un, ganhar qualqu’un en s’atacant a sa ment, son còr, sos sens.
* Manjar, beure, avalir, absorbar, que sián d'aliments, de bevendas, de medicaments solids o liquids.
* Aténher per suspresa.
** L'auratge nos prenguèt pel camin
* Contractar ; adoptar.
** Pren l'abitud de manjar mens!
* Acceptar, crompar
** Lo preni per 10€.
* Levar, traire una partida d’un tot.
** Los impòstes me prenon 10% de meus revenguts.
* S'encarger de quicòm, en far sa possession, gausir de quicòm segon de condiions.
** En setembre prendrà un apartament en locacion.
* Causir una dralha, un camin, s’encaminar per el.
** Per anar a çò d'el, prenètz la tresena carrièra a drecha.
* (Per extension) Utilizar un mòde de locomocion que se presente a la causida
** Per me venir veire, lo mai simple, es de prene lo mètro
* Sentir de passions, d'afeccions e de fasti
** Prene de plaser a far quicòm.
* Obténer, fixar.
** Prendrai de vacanças a partir de 15 d'agost
** Prene de nòtas
* (Per ellipsi) Prene de temps ; durar.
** Passèt 3 jorns a se repausar
* (Intransitiu) S’enrasigar, butar, créisser
** la vinha pren pas aquí
* (Intransitiu) Aderir, se ligar, produire son efièch.
** La tinta pren pas sus aqueste papèl
** Lo fuòc a pres
* (Intransitif) Se gelar, se calhar, s’espessir, se solidificar.
** Lo riu es pres dins lo glaç
** Lo lach pren amb de presure

### Variantas dialectalas

* prendre (lengadocian, provençal)
* préner (gascon, auvernhat, lemosin)

### Derivats

* presa

### Traduccions

| alemand: nehmen $^{(de)}$ anglés: to take $^{(en)}$ catalan: agafar $^{(ca)}$, prendre $^{(ca)}$ chèc: espanhòl: tomar $^{(es)}$, coger $^{(es)}$ | francés: prendre $^{(fr)}$ italian: prendere $^{(it)}$ portugués: pegar $^{(pt)}$, tomar $^{(pt)}$ romanés: a lua $^{(ro)}$ sicilian: |

### Conjugason

| Infinitiu | prendre / prene | prendre / prene | prendre / prene | prendre / prene | prendre / prene | prendre / prene |
| Gerondiu | prenent | prenent | prenent | prenent | prenent | prenent |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | prés | prés | prés | preses | preses | preses |
| femenin | presa | presa | presa | presas | presas | presas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | preni | prenes | pren | prenèm | prenètz | prenon |
| Imperfach | preniái | preniás | preniá | preniam | preniatz | prenián |
| Preterit | prenguèri | prenguères | prenguèt | prenguèrem | prenguèretz | prenguèron |
| Futur | prendrai | prendràs | prendrà | prendrem | prendretz | prendràn |
| Condicional | prendriái | prendriás | prendriá | prendriam | prendriatz | prendrián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | prenga | prengas | prenga | prengam | prengatz | prengan |
| Imperfach | prenguèsse | prenguèsses | prenguèsse | prenguèssem | prenguèssetz | prenguèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | pren ! | — | prengam ! | prengètz ! | — |
| Negatiu | — | prengas pas ! | — | prengam pas ! | prengatz pas ! | — |