OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

De teta.

### Prononciacion

    /teˈta/, /teˈta/

## Vèrb

tetar (lengadocian)
* Chucar, en parlant del lach d’una maire o de la feme d’un animal.
* (per extencion) Chucar quicòm semblant.
* (Jòc de bòchas) Se ditz d’una bòcha quand acòla lo lec.

### Sinonims

* popar

### Derivats

* tetada
* tetarèl
* tetarèla

### Traduccions

| anglés: suckle $^{(en)}$ catalan: mamar $^{(ca)}$ espanhòl: mamar $^{(es)}$, tetar $^{(es)}$, atetar $^{(es)}$ esperanto: mamsuĉi $^{(eo)}$ | francés: téter $^{(fr)}$ italian: poppare $^{(it)}$ portugués: mamar $^{(pt)}$ sicilian: puppari $^{(scn)}$, allattari $^{(scn)}$ |

# Espanhòl
### Etimologia

De teta.

### Prononciacion

    /teˈtaɾ/, /teˈtaɾ/

## Vèrb

tetar
* tetar $^{(es)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin crema o del gallés crama.

### Prononciacion

[ˈkrɛmo̞]
França (Bearn) : escotar « crèma »

### Sillabas

crè | ma

## Nom comun

crèma femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| crèma | crèmas |
| [ˈkrɛmo̞] | [ˈkrɛmo̞s] |
* Compausant gras del lach.

### Traduccions

| anglés: cream $^{(en)}$ catalan: crema $^{(ca)}$ espanhòl: nata $^{(es)}$ francés: crême $^{(fr)}$ francoprovençau/arpitan: crâma $^{(frp)}$ | italian: crema $^{(it)}$, panna $^{(it)}$ sicilian: crema $^{(scn)}$, panna $^{(scn)}$ |

## Nom comun

crèma masculin
* l'òli sant consacrat per l'evesque pels baptismes, las confirmacions, las ordinacions.

## Forma de vèrb

crèma
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de cremar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de cremar.
# Occitan
### Etimologia

De teta.

### Prononciacion

    /tetaˈɾɛl/, /tetaˈɾɛl/

## Nom comun

tetarèl (lengadocian) , masculin, (femenin : tetarèla)
Declinason :
| Singular | Plural |
| tetarèl | tetarèls |
| [tetaˈɾɛl] | [tetaˈɾɛls] |
* Mainat qu'a pas encara daissat de tetar.
tetarèl (lengadocian) , masculin
* Embocadura, mai sovent de cauchó, que s'adapta al botelhon per i far tetar lo nenon: tetina, tetarèla
* Ensemble constituit d'un botelhon e d'un tetina per alachar.

### Sinonims

botelhon per alachar
* beveiron / beveron
* biberon
* chucon
* pipamost
* poparèla
* popilh

### Traduccions

beveiron :
| anglés: Babyflasche $^{(de)}$, Fläschchen $^{(de)}$ anglés: baby bottle $^{(en)}$ basc: catalan: biberó $^{(ca)}$ | espanhòl: biberón $^{(es)}$ francés: biberon $^{(fr)}$ italian: biberon $^{(it)}$, poppatoio $^{(it)}$, poppaiola $^{(it)}$ polonés: butelka niemowlęcia $^{(pl)}$ portugués: biberão $^{(pt)}$, mamadeira $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De teta.

### Prononciacion

    /tetaˈɾɛlo̞/, /tetaˈɾɛlo̞/

## Nom comun

tetarèla (lengadocian) , femenin, (masculin : tetarèl)
Declinason :
| Singular | Plural |
| tetarèla | tetarèlas |
| [tetaˈɾɛlo̞] | [tetaˈɾɛlo̞s] |
* Mainada qu'a pas encara daissat de tetar.
tetarèla (lengadocian) , femenin
* Embocadura, mai sovent de cauchó, que s'adapta al botelhon per i far tetar lo nenon: tetina, tetarèl
* Ensemble constituit d'un botelhon e d'un tetina per alachar.

### Sinonims

botelhon per alachar
* beveiron / beveron
* biberon
* chucon
* pipamost
* poparèla
* popilh

### Traduccions

beveiron :
| anglés: Babyflasche $^{(de)}$, Fläschchen $^{(de)}$ anglés: baby bottle $^{(en)}$ basc: catalan: biberó $^{(ca)}$ | espanhòl: biberón $^{(es)}$ francés: biberon $^{(fr)}$ italian: biberon $^{(it)}$, poppatoio $^{(it)}$, poppaiola $^{(it)}$ polonés: butelka niemowlęcia $^{(pl)}$ portugués: biberão $^{(pt)}$, mamadeira $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De teta.

### Prononciacion

    /teˈtino̞/, /teˈtino̞/

## Nom comun

tetina femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| tetina | tetinas |
| [teˈtino̞] | [teˈtino̞s] |
* Teta d'una femna, somés d'un animal.
* (Per analogia, puericultura) Embocadura, mai sovent de cauchó, que s'adapta al botelhon per i far tetar lo nenon: tetarèla, tetarèl.
* (Per analogia, puericultura) Succedanèu de biberon.

### Sinonims

| teta mamèl mamèla popa sen | en puericultura chuquet (lengadocian) popader (gascon) popadera (gascon) popilh (gascon) shucadera (gascon) |

### Traduccions
# Catalan
### Etimologia

De teta.

### Prononciacion
## Nom comun

tetina femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| tetina | tetines |
* (puericultura) tetina $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

De teta.

### Prononciacion

    /teˈtina/, /teˈtina/

## Nom comun

tetina femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| tetina | tetinas |
| [teˈtina] | [teˈtinas] |
* (puericultura) tetina $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De sautar amb lo sufix -arèl.

### Prononciacion

/sawtaˈɾɛl/, /sawtaˈɾɛl/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « sautarèl »

### Sillabas

sau | ta | rèl

## Nom comun 1

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| sautarèl | sautarèls |
| [sawtaˈɾɛl] | [sawtaˈɾɛls] |
sautarèl masculin
* Entom. Insècte de l'òrdre dels ortoptèrs que se mòu en saltar.
    Nòstre pas fasiá bombir de sautarèls blaus o roges que s'anavan pausar a tres passes e bolegant sos cotèls estremavan sas alas de seda. (Verd Paradís, Max Roqueta)

### Sinonims

* sautaboc
* riquet
* langosta

### Variantas dialectalas

* sautarèu (gascon), (lemosin)
* sautareu (naut lemosin)
* sauta-bernat
* sauta-boquet
* sauta-grip
* sauta-guirada
* sauta-pochinchin
* sauta-prat (gascon)

### Traduccions

| alemand: Heuschrecke $^{(de)}$ femenin anglés: cricket $^{(en)}$ catalan: llagosta $^{(ca)}$ femenin, saltamartí $^{(ca)}$ masculin | espanhòl: langosta $^{(es)}$ femenin, saltamontes $^{(es)}$ francés: criquet $^{(fr)}$ masculin |

## Nom comun 2

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| sautarèl | sautarèls |
| [sawtaˈɾɛl] | [sawtaˈɾɛls] |
sautarèl masculin
* Luòc que i se sauta.

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | sautarèl | sautarèls |
| Masculin | [sawtaˈɾɛl] | [sawtaˈɾɛls] |
| Femenin | sautarèla | sautarèlas |
| Femenin | [sawtaˈɾɛlo] | [sawtaˈɾɛlos] |
sautarèl masculin
* Que sauta plan o sovent.
# Occitan
### Etimologia

Veire republica e dominican.

### Prononciacion

[repy'bliko‿duminikˈano]

### Sillabas

Re | pu | bli | ca | Do | mi | ni | ca | na | (9)

## Nom pròpri

Republica Dominicana femenin
* País de las Grandas Antilhas, qu'ocupa la màger part de l'illa d'Hispaniola. Sa capitala es Sant Domingo.

### Derivats

* dominican, dominicana

### Traduccions

* anglés : Dominican Republic $^{(en)}$
* asturian : República Dominicana $^{(ast)}$
* catalan : República Dominicana $^{(ca)}$
* espanhòl : República Dominicana $^{(es)}$
* francés : République dominicaine $^{(fr)}$
* italian : Repubblica Dominicana $^{(it)}$
* portugués : República Dominicana $^{(pt)}$

### Referéncias

* Josiana Ubaud, Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l'occitan, Trabucaire, 2011

### Vejatz tanben

* Republica Dominicana sus Wikipèdia
# Occitan
### Etimologia

Del latin succedaneus, de succedere (« remplaçar »).

### Prononciacion

    lengadocian /syt͡seðaˈnɛw/, /syt͡seðaˈnɛw/
    gascon /sykseðaˈnɛw/, /sykseðaˈnɛw/
    provençau /syksedaˈnɛw/, /syksedaˈnɛw/

## Adjectiu

succedanèu
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | succedanèu | succedanèus |
| Masculin | [syt͡seðaˈnɛw] | [syt͡seðaˈnɛws] |
| Femenin | succedanèa | succedanèas |
| Femenin | [syt͡seðaˈnɛo̞] | [syt͡seðaˈnɛo̞s] |
* (Medecina) Se ditz dels medicaments qu'an las meteissas proprietats e qu’òm pòt substituir.

### Traduccions

| alemand: Ersatz... $^{(de)}$ anglés: substitute $^{(en)}$, surrogate $^{(en)}$ basc: catalan: succedani $^{(ca)}$ | espanhòl: sucedáneo $^{(es)}$ francés: succedané $^{(fr)}$ italian: succedaneo $^{(it)}$ portugués: sucedâneo $^{(pt)}$ |

## Nom comun

succedanèu masculin
Declinason :
| Singular | Plural |
| succedanèu | succedanèus |
| [syt͡seðaˈnɛw] | [syt͡seðaˈnɛws] |
* (Medecina) Medicament qu’òm pòt substituir a un autre.
* (Per extension) Quin que siá produch que, quitament s'es pas de meteissa natura, que pòt ne remplaçar un autre.

### Sinonims

* substitut

### Traduccions

| alemand: Ersatz $^{(de)}$, Surrogat $^{(de)}$ anglés: substitute $^{(en)}$, surrogate $^{(en)}$ basc: catalan: succedani $^{(ca)}$, substitutiu $^{(ca)}$ | espanhòl: sucedáneo $^{(es)}$, substitutivo $^{(es)}$, sustitutivo $^{(es)}$ francés: succedané $^{(fr)}$ italian: succedaneo $^{(it)}$, surrogato $^{(it)}$ portugués: sucedâneo $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De boca amb lo prefix en- e lo sufix -dura

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /embukaˈðyɾo̞/, /embukaˈðyɾo̞/
    provençau /ẽⁿbukaˈdyʀə/, /ẽⁿbukaˈdyʀə/

## Nom comun

embocadura femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| embocadura | embocaduras |
| [embukaˈðyɾo̞] | [embukaˈðyɾo̞s] |
* Obertura o pas per òm quicòm passa.
* (Geomorfologia) Luòc per ont s'escampa un fluvi dins la mar o un riu dins un fluvi.
* (Musica) Péça metallica en forma d’embuc, especifica dels coires, sus la quala lo musician pausa sas labras
** (Per extension) Zona del còrs d'autres instruments de vent (coma las flaütas) qu'es en contacte amb la boca del musician.

### Sinonims

geomorfologia
* boca

### Parents

* embocar

### Iponimes

geomorfologia
* confluent
* deltà
* estuari
* grau

### Traduccions
# Catalan
### Etimologia

De boca amb lo prefix en- e lo sufix -dura

### Prononciacion

    /əmbukəˈðuɾə/, /əmbukəˈðuɾə/

## Nom comun

embocadura femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| embocadura | embocadures |
* embocadura $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

De boca amb lo prefix en- e lo sufix -dura

### Prononciacion

    /embokaˈðuɾa/, /embokaˈðuɾa/

## Nom comun

embocadura femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| embocadura | embocaduras |
| [embokaˈðuɾa] | [embokaˈðuɾas] |
* embocadura $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

De boca amb lo prefix en- e lo sufix -dura

### Prononciacion

    Portugal /ẽbukɐˈduɾɐ/, /ẽbukɐˈduɾɐ/
    Brasil /ĩbokaˈduɾɐ/, /ĩbokaˈduɾɐ/, /ĩbokaˈduɾɐ/, /ĩbokaˈduɾɐ/

## Nom comun

embocadura femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| embocadura | embocaduras |
* embocadura $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin oleum « òli, òli d'oliva », manlevat al grèc ancian ἔλαιον (élaion), derivat de ἐλαία (elaía) « oliva ».

### Prononciacion

/ˈɔli/, /ˈɔli/
França (Bearn) : escotar « òli »

### Sillabas

ò | li (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lengadocian ||
| Singular | Plural |
| òli | òlis |
| [ˈɔli] | [ˈɔlis] |
òli masculin
* Liquid onchós idrofòb d'origina vegetala, animala, o minerala.
    Lo Cèrs fa fernesir los olius, e las gèrlas
    Versantas d'òli ros comolan lo cellièr (Clardeluna, L'Imatgièr)

### Mots aparentats

* oleoducte
* oliu
* oliva
* olivièr
* petròli

### Traduccions

| alemand: Öl $^{(de)}$ neutre anglés: oil $^{(en)}$ catalan: oli $^{(ca)}$ masculin chèc: olej $^{(cs)}$ danés: olie $^{(da)}$ espanhòl: aceite $^{(es)}$ esperanto: oleo $^{(eo)}$ finlandés: öljy $^{(fi)}$ | francés: huile $^{(fr)}$ femenin italian: olio $^{(it)}$ masculin neerlandés: olie $^{(nl)}$ ongrés: olaj $^{(hu)}$ polonés: olej $^{(pl)}$ portugués: óleo $^{(pt)}$ masculin, azeite $^{(pt)}$ (d'oliva) romanés: ulei $^{(ro)}$ turc: yağ $^{(tr)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin nūx.

### Prononciacion

/nut͡s/, /nut͡s/ (lengadocian), /nuː/, /nuː/ (naut lemosin)
França (Bearn) - Gascon : escotar « notz »

### Sillabas

notz (1)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| notz | noses |
| [ˈnut͡s] | [ˈnuzes] |
notz femenin
* Fruch del noguièr.

### Variantas dialectalas

* noga
* nose
* nòse (gascon), (provençal), (vivaroalpenc)
* nòde (gascon)
* nòga (gascon)
* nòda (gascon)

### Sinonims

* esquilhòt (gascon)
* cacal (lemosin)
* cacau (lemosin)
* calau (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Nuss $^{(de)}$ femenin anglés: nut $^{(en)}$ asturian: nuez $^{(ast)}$ femenin basc: intxaur $^{(eu)}$ catalan: nou $^{(ca)}$ espanhòl: nuez $^{(es)}$ francés: noix $^{(fr)}$ femenin italian: noce $^{(it)}$ femenin | ongrés: dió $^{(hu)}$ polonés: orzech włoski $^{(pl)}$ portugués: noz $^{(pt)}$ romanés: nucă $^{(ro)}$ sicilian: nuci $^{(scn)}$ shawnee: pakaani $^{(sjw)}$ inanimat, pakaana $^{(sjw)}$ animat |
# Occitan
### Etimologia

De forn amb lo prefix en- e lo sufix -ar

### Prononciacion

    lengadocian /eɱfyɾˈna/, /eɱfyɾˈna/
    provençau /ẽⁿfyʀˈna/, /ẽⁿfyʀˈna/

## Vèrb

enfornar (lengadocian) , (provençau)
* Introduire quicòm dins un forn.
* (per extension) Introduire quicòm avidement.
* (per extension) Avalar avidament.
s'enfornar
* S'introduire endacòm.

### Variantas dialectalas

* en·hornar (gascon)

### Sinonims

metre al forn, avalar
* embocar
introduire
* enfonhar / enfonilhar

### Derivats

* desenfornar

### Traduccions

| alemand: in den Ofen schieben $^{(de)}$ anglés: oven $^{(en)}$ basc: catalan: enfornar $^{(ca)}$ | espanhòl: hornear $^{(es)}$, enhornear $^{(es)}$ francés: enfourner $^{(fr)}$ italian: infornare $^{(it)}$ portugués: levar ao forno $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

De forn amb lo prefix en- e lo sufix -ar

### Prononciacion

    Oriental: central /əɱfurˈna/, /əɱfurˈna/ balear /əɱfoɾˈna/, /əɱfoɾˈna/, /əɱfurˈna/, /əɱfurˈna/
    Occidental: nord-occidental /eɱforna/, /eɱforna/ valencian /eɱfoɾˈnaɾ/, /eɱfoɾˈnaɾ/, /eɱfoɾˈna/, /eɱfoɾˈna/

## Vèrb

enfornar
* enfornar $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin armarium.

### Prononciacion

[arˈmaɾi]
França (Bearn) : escotar « armari »

## Nom comun

armari masculin
* Mòble naut amb pòrtas destinat a servar los vestits.

### Variantas dialectalas

* eimari (lemosin)

### Traduccions

| alemand: anglés: wardrobe $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: armari $^{(ca)}$ galés: chèc: danés: eslovac: eslovèn: espanhòl: armario $^{(es)}$ esperanto: estonian: finlandés: francés: armoire $^{(fr)}$ | gaelic irlandés: gaelic escocés: ido: indonesian: islandés: italian: armadio $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: norvegian: polonés: portugués: romanés: suedés: turc: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

De bòça amb lo prefix en- e lo sufix -ar

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /embuˈsa/, /embuˈsa/
    provençau /ẽⁿbuˈsa/, /ẽⁿbuˈsa/

## Vèrb

emboçar
* (Marina) Estacar, amb d'ancoras e de cables, un naviri, al proa e a la popa, per lo fixar contra lo vent o lo corrent.
* (Estamparia) Estampar, de relèu, sul revèrs, amb un conh.
s'emboçar
* S'encorar.

### Traduccions
# Portugués
### Etimologia

De bòça amb lo prefix en- e lo sufix -ar

### Prononciacion
## Vèrb

emboçar
* Estacar de còrdas entre elas.
# Occitan
### Etimologia

Del latin popular *bottia

### Prononciacion

/ˈbɔso̞/, /ˈbɔso̞/
França (Bearn) : escotar « bòça »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| bòça | bòças |
bòça femenin
* Deformacion de l'esquina d'una persona que li dona un aspècte corbat.
* Protuberància caracteristica de l'esquina dels camèls e dromadaris.
* Cordatge cort acabat per una bocla que servís a tibar un cable.

### Sinonims

Deformacion de l'esquina
* giba

### Derivats

* boçut
* emboçar

### Traduccions

| alemand: Beule $^{(de)}$ anglés: bump $^{(en)}$ basc: catalan: gep $^{(ca)}$ | espanhòl: joroba $^{(es)}$, bulto $^{(es)}$ francés: bosse $^{(fr)}$ italian: bozza $^{(it)}$ portugués: giba $^{(pt)}$ |

### Referéncias

* "vòstras referéncias"
# Occitan
### Etimologia

    Del latin inserere « inserir, metre dedins ».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /inse'ɾi/, /inse'ɾi/
    provençau /ĩⁿseˈʀi/, /ĩⁿseˈʀi/
    França (Bearn) : escotar « inserir »

## Vèrb

inserir
* Introduire quicòm dins quicòm mai del biais a realizar un tot.
** Inserir una clausula dins un contracte.

### Sinonims

* introduire
* adjónher

### Derivats

* insercion
* inserible

### Traduccions

| alemand: einfügen $^{(de)}$ anglés: insert $^{(en)}$ basc: txertatu $^{(eu)}$ catalan: inserir $^{(ca)}$ | espanhòl: insertar $^{(es)}$, inserir $^{(es)}$ francés: insérer $^{(fr)}$ italian: inserire $^{(it)}$ portugués: inserir $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin inserere « inserir, metre dedins ».

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « inserir »

### Prononciacion

    Oriental: /insəˈɾi/, /insəˈɾi/
    Occidental: nord-occidental /inseˈɾi/, /inseˈɾi/, valencian /inseˈɾiɾ/, /inseˈɾiɾ/

## Vèrb

inserir
* Inserir

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin inserere « inserir, metre dedins ».

### Prononciacion

/inseˈɾiɾ/, /inseˈɾiɾ/

## Vèrb

inserir
* Inserir

# Portugués
### Etimologia

    Del latin inserere « inserir, metre dedins ».

### Prononciacion

Portugal /ĩsɨɾˈiɾ/, /ĩsɨɾˈiɾ/, Brasil /ĩseɾˈi(ɾ)/, /ĩseɾˈi(ɾ)/

## Vèrb

inserir
* Inserir
# Occitan
### Etimologia

    Del latin insertio « accion d’inserir »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /inseɾˈsju/, /inseɾˈsju/
    provençau /ĩⁿseʀˈsjũⁿ/, /ĩⁿseʀˈsjũⁿ/
    França (Bearn) : escotar « insercion »

## Nom comun

insercion femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| insercion | insercions |
| [inseɾˈsju] | [inseɾˈsjus] |
* Accion d’inserir o estat de çò inserit.
* (Biologia) Zona de ligam entre dos teissuts o dos organs de natura diferentas.

### Sinonims

* inseriment

### Parents

* inserible
* inserir

### Traduccions

| alemand: Eingliederung $^{(de)}$, Einfügen $^{(de)}$ anglés: insertion $^{(en)}$ basc: catalan: inserció $^{(ca)}$ | espanhòl: inserción $^{(es)}$ francés: insertion $^{(fr)}$ italian: insertion $^{(it)}$ portugués: inserção $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De boca amb lo prefix en- e lo sufix -ar

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /embuˈka/, /embuˈka/
    provençau /ẽⁿbuˈka/, /ẽⁿbuˈka/

## Vèrb

embocar
* Intrar dins un grau, un pas, una carriera, ...
* Far passar per la boca d'una persona o d'un animal, manjar avidament o far manjar qualqu'un o un animal.
* Introduire quicòm per lo boca d'un forn.
* (Musica) Portar a sa boca un instrument de vent per lo far sonar.
s'embocar
* Se ditz d'un cors d'aiga quand s'escampa dins un riu, un fluvi, un estanh o la mar.

### Sinonims

manjar avidament
* engolir
far manjar de fòrça
* embucar
inserir dins un forn
* enfornar

### Derivats

* desembocar
* embocadís
* embocadura
* embocaire
* embocatge

### Traduccions
# Catalan
### Etimologia

De boca amb lo prefix en- e lo sufix -ar

### Prononciacion

    Oriental: central /əmbuˈka/, /əmbuˈka/ balear /əmboˈka/, /əmboˈka/, /əmbuˈka/, /əmbuˈka/ alguerès /ambuˈka/, /ambuˈka/
    Occidental: nord-occidental /emboˈka/, /emboˈka/ valencian /emboˈkaɾ/, /emboˈkaɾ/, /emboˈka/, /emboˈka/

## Vèrb

embocar
* embocar $^{(oc)}$ endacòm, de manjar, un instument.
* amodar

# Espanhòl
### Etimologia

De boca amb lo prefix en- e lo sufix -ar

### Prononciacion

    /emboˈkaɾ/, /emboˈkaɾ/

## Vèrb

embocar
* embocar $^{(oc)}$ endacòm, de manjar, un instument.
* amodar un afar, una accion en justícia.
* Far créire quicòm.

# Portugués
### Etimologia

De boca amb lo prefix en- e lo sufix -ar

### Prononciacion
## Vèrb

embocar
* embocar $^{(oc)}$ endacòm, de beure, un instument.
* plaça lo mòrs din la boca d'un caval.
# Occitan
### Etimologia

Benlèu d'una basa prelatina *gabota, *gabuta.

### Prononciacion

/ˈɡawto/, /ˈɡawto/
França (Bearn) : escotar « gauta »

### Sillabas

gau | ta

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| gauta | gautas |
| [ˈgawto] | [ˈgawtos] |
gauta femenin
* (anatomia) Caduna de las doas parts de la cara situada entre l'uèlh, la boca e l'aurelha.
* (geomorfologia) penjal d'una montanha o d'un talús.
* (agricultura) Partida laterala d'una rega de laurada.

### Variantas dialectalas

* maishèra (gascon)
* jauta (lemosin)

### Iponimes

* gaunha

### Derivats

* gautada
* gautals / gautissons
* gautar

#### Locucions derivadas

* gautas del cuol
# Occitan
### Etimologia

Benlèu d'una basa prelatina *gabota, *gabuta.

### Prononciacion

    lengadocian /ˈgawɲo̞/, /ˈgawɲo̞/
    provençau /ˈgawɲə/, /ˈgawɲə/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « gaunha »

## Nom comun

gaunha femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| gaunha | gaunhas |
| [ˈgawɲo̞] | [ˈgawɲo̞s] |
* (al plural) Doberturas situadas de cada costat del cap dels peisses, e que servís per evacuar l'aiga de las brànquias.
* Partida inferiòra de la maissa o´del morre d'unes animals.
* Gauta pendenta.

### Sinonims

gaunhas dels peisses
* gaufèlas / gaufèlhas (lengadocian)
* gargansa (gascon)
partida del morre d'unes animals
* gauta
# Occitan
### Etimologia

Benlèu d'una basa prelatina *gabota, *gabuta.

### Prononciacion

    lengadocian /ˈgawɲo̞s/, /ˈgawɲo̞s/
    provençau /ˈgawɲəs/, /ˈgawɲəs/

## Nom comun

gaunha femenin plural
* Doberturas situadas de cada costat del cap dels peisses, e que servís per evacuar l'aiga de las brànquias.

### Sinonims

* gaufèlas / gaufèlhas (lengadocian)
* gargansas (gascon)

### Traduccions

| alemand: Kiemen $^{(de)}$ anglés: gill $^{(en)}$ basc: catalan: ganyes $^{(ca)}$ | espanhòl: agallas $^{(es)}$ francés: ouies $^{(fr)}$ italian: branchie $^{(it)}$ portugués: guelras $^{(pt)}$ |

## Forma de nom comun

gaunha
* Plural de gaunha
# Occitan
### Etimologia

Del latin branchiae.

### Prononciacion

    lengadocian /ˈbɾankjo̞/, /ˈbɾankjo̞/
    provençau /ˈbʀãⁿkjə/, /ˈbʀãⁿkjə/

## Nom comun

brànquia femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| brànquia | brànquias |
| [ˈbɾankjo̞] | [ˈbɾankjo̞s] |
* (sovent al plural) Cadun dels elements, en forma de vel, de filament, etc., que constituisson l’organ respiratòri dels metazoaris aquatics o de respiracion aquatica, especialment per aqueles que benefician pas de la respiracion curanèa.

### Sinonims

* gaunhas
* gaufèlas / gaufèlhas (lengadocian)
* gargansa (gascon)

### Derivats

* branquial / branquiau

### Traduccions

| alemand: Kieme $^{(de)}$, Branchie $^{(de)}$ anglés: gill $^{(en)}$, branchia $^{(en)}$ basc: catalan: ganye $^{(ca)}$, brànquia $^{(ca)}$ | espanhòl: branquia $^{(es)}$ francés: branchie $^{(fr)}$ italian: branchia $^{(it)}$ portugués: brânquia $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin branchiae.

### Prononciacion
## Nom comun

brànquia femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| brànquia | brànquies |
* brànquia $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin tŭssis.

### Prononciacion

    /ˈtus/, /ˈtus/
    França (Bearn) : escotar « tos »

## Nom comun

tos femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| tos | tosses |
| [ˈtus] | [ˈtuses] |
* Mecanisme fisiologic que provòca una expiracion brusca e sonòra de l'aire contengut dins los palmons.

### Sinonims

* tossiment
* poscha (lemosin)

### Derivats

* tossir

### Traduccions

| alemand: Husten $^{(de)}$ masculin anglés: cough $^{(en)}$ basc: catalan: tos $^{(ca)}$ espanhòl: tos $^{(es)}$ | esperanto: tuso $^{(eo)}$ francés: toux $^{(fr)}$ femenin italian: tosse $^{(it)}$ naut sorab: kašel $^{(hsb)}$ masculin portugués: tosse $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu possessiu

tos
* masculin plural de ton

# Catalan
### Etimologia

    (nom 1) Del latin tŭssis.
    (nom 2) Del latin tossa.

### Prononciacion

    (nom femenin, verb tondre) /ˈtos/, /ˈtos/
    (nom masculin, verb tossar) /ˈtɔs/, /ˈtɔs/

## Nom comun 1

tos femenin, invariable
* tos $^{(oc)}$

## Nom comun 2

tos masculin
Declinason :
| Singular | Plural |
| tos | tossos |
* occiput

## Forma de vèrb

tos
* Participi passat al masculin de tondre

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin tŭssis.

### Prononciacion

    /ˈtus/, /ˈtus/

## Nom comun

tos femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| tos | toses |
| [ˈtus] | [ˈtuses] |
* tos $^{(oc)}$