OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ladin
### Etimologia

Del latin *cāvicula, en latin classic clāvicula.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : ampezan ||
| Singular | Plural |
| ciadìa | ciadìes |
ciadìa femenin
* Cavilha.

### Variantas dialectalas

* ciaidla (Val Badia)
* ciavidla (Val Gardena)
* cevila (fassan)
* cevigla (Fodom)
* civigla (Fodom)
* civigia (selvan)

#### Nòta

Forma dels dialèctes ampezan, d'Oltrechiusa.

### Referéncias

* Banca lessicala ladina
* Dizionario Ladino d'Oltrechiusa - Italiano
# Occitan
### Etimologia

Dau latin caelum.

### Prononciacion

/ʃal/, /ʃal/

### Sillabas

cial (1)

## Nom comun

cial masculin (auvernhat)
* Atmosfèra de la Tèrra vista dempuèi lo sòl de la planeta.
* fig. paradís.

### Variantas dialectalas

* cèu
* cèl
* ciau

### Traduccions

| alemand: Himmel $^{(de)}$ masculin anglés: sky $^{(en)}$ [1]; heaven $^{(en)}$ [2] bulgar: небе $^{(bg)}$ catalan: cel chèc: nebe danés: himmel espanhòl: cielo esperanto: ĉielo $^{(eo)}$ finlandés: taivas $^{(fi)}$ francés: ciel $^{(fr)}$; cieux [2, pl] francoprovençau/arpitan: cièl $^{(frp)}$ | grèc: ουρανός $^{(el)}$ indonesian: angkasa $^{(id)}$ [1], langit [2] italian: cielo $^{(it)}$ masculin neerlandés: hemel $^{(nl)}$ ongrés: ég $^{(hu)}$, égbolt [2] polonés: niebo $^{(pl)}$ portugués: céu romanés: cer sicilian: celu $^{(scn)}$ suedés: himmel, sky [2] ucraïnian: небо |
# Ladin
### Etimologia

Del latin canis.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : Val Gardena |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | cian | cians |
| Femenin | ciana | cianes |
cian masculin
* Can.

### Derivats

* cianot

### Variantas dialectalas

* cián (Fodom)
* ciàn (ampezan)
* cien (selvan)

#### Nòta

Forma dels dialèctes del Val Gardena, del Val Badia, fassan.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
* Dizionario italiano - ladino fassano. Dizionèr talian - ladin fascian
# Ladin
### Etimologia

Del latin *cāvicula, en latin classic clāvicula.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : Val Badia ||
| Singular | Plural |
| ciaidla | ciaidles |
ciaidla femenin
* Cavilha.

### Variantas dialectalas

* ciavidla (Val Gardena)
* cevila (fassan)
* cevigla (Fodom)
* civigla (Fodom)
* ciadìa (ampezan), (Oltrechiusa)
* civigia (selvan)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Ladin
### Etimologia

Del latin calcaneum.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cialciagn | cialciagns |
cialciagn masculin
* Talon (anatomia).

### Variantas dialectalas

* ciauciani (Val Gardena)
* ciucegn (fassan)
* calcagn (Fodom)

#### Nòta

Forma del dialècte de Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Ladin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cialveisa | cialveises |
cialveisa femenin
* Abajon (Vaccinium myrtillus).

### Variantas dialectalas

* dlasena (Val Badia)
* dlasna (naut Val Badia)
* gialvëija (Val Gardena)
* glèsena (Fodom)
* jàjena (ampezan)
* giesena (Selva de Cadore)

#### Nòta

Forma del dialècte fassan.

### Referéncias

* Dizionario italiano - ladino fassano. Dizionèr talian - ladin fascian
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

ciaidles femenin
* Plural de ciaidla.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Ladin
### Etimologia

Derivat d'un latin *calcea.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cialzà | cialzà |
cialzà femenin
* Cauçadura.

### Variantas dialectalas

* ciuzé ( fassan)
* ciauzel (Val Gardena)
* ciauzèl (Fodom)
* scarpa (Selva de Cadore)
* ciauzar (Selva di Cadore)
* scàrpo (Oltrechiusa)
* ciauzèi (Oltrechiusa)
* šcàrpo (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Ladin
### Etimologia

D'un mot gallés camox.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ciamorc | ciamorces |
ciamorc masculin
* Camoç.

### Variantas dialectalas

* ciamurc (Val Badia)
* ciamourc (Fodom)
* ciamorz (selvan)
* ciamorza (ampezan), (Oltrechiusa)

#### Nòta

Forma dels dialèctes del Val Gardena e fassan.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
* Dizionario italiano - ladino fassano. Dizionèr talian - ladin fascian
# Occitan
### Etimologia

De can .

### Prononciacion

[kaˈɲaðo]

### Sillabas

ca | nha | da (3)

## Nom comun

canhada femenin
* Tropelada de cans utilizats per la caça.

### Variantas dialectalas

* chinareda
* gossada
* ardada

### Traduccions

* alemand: Laufhund $^{(de)}$
* anglés: pack of hounds $^{(en)}$
* catalan: canilla $^{(ca)}$ gossada $^{(ca)}$
* espanhòl: jauría $^{(es)}$
* francés: meute $^{(fr)}$
* italian: muta $^{(it)}$
# Occitan
### Prononciacion

/kaˈɲuzo/, /kaˈɲuzo/
França (Bearn) : escotar « canhosa »

## Forma d'adjectiu

canhosa
* Femenin singular de canhós.
# Occitan
### Prononciacion

/kaˈɲuzos/, /kaˈɲuzos/

## Forma d'adjectiu

canhosas
* Femenin plural de canhós.
# Occitan
### Prononciacion

/kaˈɲuzes/, /kaˈɲuzes/

## Forma d'adjectiu

canhoses
* Masculin plural de canhós.
# Occitan
### Etimologia

Derivat de can, canh amb lo sufix diminutiu -òt.

### Prononciacion

/kaˈɲɔt/, /kaˈɲɔt/
França (Bearn) : escotar « canhòt »

### Sillabas

ca | nhòt

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| canhòt | canhòts |
| [kaˈɲɔt] | [kaˈɲɔts] |
canhòt masculin
* Pichon del gos, força jove.

### Sinonims

* cadèl

### Variantas dialectalas

* chiron

### Traduccions

| alemand: anglés: puppy $^{(en)}$, whelp $^{(en)}$ aromanés: cãtsãlu $^{(rup)}$ masculin, cãtsãlushu $^{(rup)}$ masculin asturian: cachorru $^{(ast)}$ masculin basc: txakurkume $^{(eu)}$ catalan: cadell $^{(ca)}$ espanhòl: cachorro $^{(es)}$ masculin, perrito $^{(es)}$ masculin finlandés: francés: chiot $^{(fr)}$ masculin | indonesian: italian: cucciolo $^{(it)}$, cagnetto $^{(it)}$, cagnolino $^{(it)}$ [1] polonés: romanés: cățel $^{(ro)}$ masculin, cățeluș $^{(ro)}$ masculin sicilian: guzzu $^{(scn)}$ suedés: ucraïnian: |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈkaɲos/, /ˈkaɲos/

## Forma de nom comun

canhas femenin
* Plural de canha.
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de canha amb lo sufix adjectival -ós.

### Prononciacion

/kaˈɲus/, /kaˈɲus/
França (Bearn) : escotar « canhós »

### Sillabas

ca | nhós (2)

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | canhós | canhoses |
| Masculin | [kaˈɲus] | [kaˈɲuzes] |
| Femenin | canhosa | canhosas |
| Femenin | [kaˈɲuzo] | [kaˈɲuzos] |
canhós masculin
* Qu'a la canha, qu'es pigre.

### Traduccions

| alemand: faul $^{(de)}$ anglés: lazy $^{(en)}$ | francés: fainéant $^{(fr)}$, flemmard $^{(fr)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/kaˈniʎos/, /kaˈniʎos/

## Forma de nom comun

canilhas femenin
* Plural de canilha.
# Italian
### Prononciacion

/ˈkani/, /ˈkani/

## Forma de nom comun

cani masculin
* Plural de cane.
# Occitan
### Etimologia

Del latin canīcŭla « canhòta » amb una influéncia probabla del francés.

### Prononciacion

/kaˈniʎo/, /kaˈniʎo/
França (Bearn) : escotar « canilha »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| canilha | canilhas |
| [kaˈniʎo] | [kaˈniʎos] |
canilha femenin
* (entomologia) Larva que puèi deu venir parpalhòl.
* (Per analogia, dins lo desplaçament) (Mecanica) Dispositiu d’avançament continú.

### Sinonims

Larva
* cuca
* eruga
* tòra
* arraca (gascon)
* arruca (gascon)
* auruga (gascon)
* gatamina (gascon)
* chanilha (lemosin), (auvernat), (vivaroaupenc)

### Traduccions

| alemand: Raupe $^{(de)}$ femenin anglés: caterpillar $^{(en)}$ catalan: eruga $^{(ca)}$ chèc: housenka $^{(cs)}$ eslovèn: gosenica $^{(sl)}$ espanhòl: oruga $^{(es)}$ esperanto: raŭpo $^{(eo)}$ francés: chenille $^{(fr)}$ femenin francoprovençau/arpitan: chenilye $^{(frp)}$ | italian: bruco $^{(it)}$ masculin lituanian: vikšras $^{(lt)}$ neerlandés: rups $^{(nl)}$ ongrés: hernyó $^{(hu)}$ polonés: gąsienica $^{(pl)}$ portugués: lagarta $^{(pt)}$ romanés: omidă $^{(ro)}$, şenilă $^{(ro)}$ sicilian: campa $^{(scn)}$ turc: tırtıl $^{(tr)}$ ucraïnian: гусениця $^{(uk)}$ femenin |
# Ongrés
### Etimologia

Bastit a partir de csendes ("silenciós, -osa") amb lo sufix adverbial -en en foncion de l'armonia vocalica.

### Prononciacion

['ʧɛndɛʃɛn]

### Sillabas

csen | de | sen (3)

## Advèrbi

csendesen

### Traduccions

* silenciosament $^{(oc)}$
# Ongrés
### Etimologia

Probablament pres d'una lenga eslava (eslovac čerešňa, polonés czereśnia e bulgar череша).

### Prononciacion

['ʧɛrɛsɲɛ]?
escotar « cseresznye »

## Nom comun

czeresznye

### Traduccions

* cerièra femenin.
# Ongrés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de csillag ("estela") e de kép ("supòrt; imatge").

### Prononciacion

['ʧillɒkke:p]

### Sillabas

csil | lag | kép (3)

## Nom comun

csillagkép, pl. csillagképek]]

### Traduccions

* constellacion $^{(oc)}$ femenin
# Ongrés
### Etimologia

De csillag « estela » e rendszer « sistèma ».

### Prononciacion

/ˈt͡ʃilːɒɡrɛntsɛr/, /ˈt͡ʃilːɒɡrɛntsɛr/

## Nom comun

csillagrendszer, plural : csillagrendszerek
* Galaxia.

### Sinonims

* csillagváros
# Ongrés
### Etimologia

De csillag « estela » amb lo sufix de mestièr -ász.

### Prononciacion

/ˈt͡ʃilːɒɡaːs/, /ˈt͡ʃilːɒɡaːs/

## Nom comun

csillagász, plural : csillagászok
* Astronòm.

### Derivats

* csillagászat
# Ongrés
### Etimologia

De csillag « estela » e város « vila ».

### Prononciacion

/ˈt͡ʃilːɒɡvaːroʃ/, /ˈt͡ʃilːɒɡvaːroʃ/

## Nom comun

csillagváros, plural : csillagvárosok
* Galaxia.

### Sinonims

* csillagrendszer
# Ongrés
### Etimologia

Bastit a partir de csendőr ("gendarma") amb lo sufix nominal -ség en foncion de l'armonia vocalica.

### Prononciacion

['ʧɛndø:rʃe:g]

### Sillabas

csen | dőr | ség (3)

## Nom comun

csendőrség, pl. csendőrségek

### Traduccions

* gendarmariá $^{(oc)}$ femenin
# Ongrés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de cseresznye ("cerièra") e de fa ("arbre").

### Prononciacion

['ʧɛrɛsɲɛfɒ]?

## Nom comun

czeresznyefa

### Traduccions

* cerièr masculin.
# Ongrés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de csicseri e de borsó ("pese").

### Prononciacion

['tʃitʃɛriborʃoː]

### Sillabas

csi | cse | ri | bor | só (5)

## Nom comun

csicseriborsó, pl. csicseriborsók

### Traduccions

* céser $^{(oc)}$ masculin
# Ongrés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de csillag ("estela") e de jóslás ("prediccion, presagi").

### Prononciacion

['ʧillɒgjoʃla:ʃ]

### Sillabas

csil | lag | jós | lás (4)

## Nom comun

csillagjóslás, pl. csillagjóslások

### Sinonims

* asztrológia

### Traduccions

* astrologia $^{(oc)}$ femenin
# Occitan
### Etimologia

Del francés brèche, aqueste del francic *breka .

### Prononciacion

/ˈbɛrko/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « bèrca »

## Nom comun

bèrca femenin
* Obertura facha dins una muralha, una paret rocassosa...etc

### Sinonims

* brèca
* fracha
* bercadura

### Traduccions

* anglés: gap $^{(en)}$
* catalan: bretxa $^{(ca)}$
* espanhòl: brecha $^{(es)}$
* francés: brèche $^{(fr)}$
# Occitan
### Prononciacion

/ˈbɛls/, /ˈbɛls/

## Forma d'adjectiu

bèls
* Masculin plural de bèl.
# Occitan
### Etimologia

    De bèstia e de carga.

### Prononciacion

/ˌbestjo̞ de 'karɣo̞/, /ˌbestjo̞ de 'karɣo̞/

### Sillabas

bès|tia| de|car|ga

## Locucion nominala

Declinason :
| Singular | Plural |
| bèstia de carga | bèstias de carga |
| [ˌβestjo̞ de 'kargo̞] | [ˌβestjo̞ de 'kargo̞s] |
bèstia de carga femenin
* Animal que pòrta una carga.

### Sinonims

* bèstia de bast
* jumenta

### Parents

* bèstia de tira

### Traduccions

| alemand : Saumtier $^{(de)}$, Tragtier $^{(de)}$ anglés : beast of burden $^{(en)}$ basc : catalan : atzembla $^{(ca)}$, bèstia de càrrega $^{(ca)}$ | espanhòl : acémila $^{(es)}$, bestia de carga $^{(es)}$ francés : bête de somme $^{(fr)}$ italian : giumento $^{(it)}$, bestia da soma $^{(it)}$ portugués : burro de carga $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De bèstia e de tira.

### Prononciacion

/ˌβestjo̞ de ˈtiro̞/, /ˌβestjo̞ de ˈtiro̞/

### Sillabas

bès|tja| de|ti|ra

## Locucion nominala

Declinason :
| Singular | Plural |
| bèstia de tira | bèstias de tira |
| [ˌβestjo̞ de ˈtiro̞] | [ˌβestjo̞s de ˈtiro̞] |
bèstia de tira femenin
* Animal que s'encarra per tirar de cargas.

### Parents

* bèstia de bast

### Traduccions

| alemand : anglés : basc : catalan : | espanhòl : francés : bête de trait $^{(fr)}$ italian : vizio $^{(it)}$ portugués : vício $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De l'occitan bèl mas amb la prononciacion influenciada per lo calabrés bèllë o l'italian bella.

### Prononciacion

['bɛɖə]

### Sillabas

bèl | la (2)

## Adjectiu

bèlla femenin (gardiòl)
* Polita.
* Granda, gròssa

### Variantas dialectalas

* bèra
* bèla

### Traduccions

| afrikaans: alemand: schön $^{(de)}$ f anglés: beautiful $^{(en)}$ f basc: catalan: bonica $^{(ca)}$, bella $^{(ca)}$ espanhòl: bella $^{(es)}$, bonita $^{(es)}$, linda $^{(es)}$ finlandés: francés: belle $^{(fr)}$ indi: | indonesian: gaelic irlandés: italian: bella $^{(it)}$ ongrés: romanés: sicilian: bedda $^{(scn)}$ ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

Del latin bēstia.

### Prononciacion

/ˈbɛstjo/, /ˈbɛstjo/
França (Bearn) : escotar « bèstia »

### Sillabas

bès | tia (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| bèstia | bèstias |
| [ˈbɛstjo] | [ˈbɛstjos] |
bèstia femenin
* Animal.
* Fig. Bruta.

### Variantas dialectalas

* bestia (lemosin)

### Derivats

* bestial
* bestiari
* bestiàs
* bestiesa
* bestieta (vivaroaupenc)
* bestitge
* bestiut

### Traduccions

| alemand: Tier $^{(de)}$, Bestie $^{(de)}$, Biest $^{(de)}$, anglés: beast $^{(en)}$ basc: catalan: bèstia $^{(ca)}$ femenin | espanhòl: bestia $^{(es)}$ femenin francés: bête $^{(fr)}$ femenin italian: bestia $^{(it)}$ femenin italian: bestia $^{(it)}$ femenin |

## Adjectiu

bèstia masculin o femenin, (plurals: bèstias)
* Nèci, estupid, bestiàs, etc., en parlant dels prepauses, del biais d'agir, etc.

### Traduccions

| alemand: dumm $^{(de)}$ anglés: dumb $^{(en)}$, stupid $^{(en)}$, silly $^{(en)}$, foolish $^{(en)}$ basc: catalan: babau $^{(ca)}$, ximple $^{(ca)}$, beneit $^{(ca)}$ | espanhòl: tonto $^{(es)}$ francés: bête $^{(fr)}$ italian: stupido $^{(it)}$ portugués: burro $^{(pt)}$, estúpido $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin bēstia.

### Prononciacion

/ˈbɛstiə/, /ˈbɛstiə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| bèstia | bèsties |
| [ˈbɛstiə] | [ˈbɛstiəs] |
bèstia femenin
* bèstia.
* Fig. Bruta.

### Referéncias

* ↑ Jean Sibille, Le parler occitan de Chaumont (Chiomonte) et des Ramats, Edizioni dell’Orso, 2019, (p.211). Prononciacion en briançonés : [bi'ʧetɔ] / [bi'ʧœtɔ]
# Occitan
### Etimologia

    De bèstia e de bast.

### Prononciacion

/ˌβestjo̞ de ˈβast/, /ˌβestjo̞ de ˈβast/

### Sillabas

bès|tja| de|bast

## Locucion nominala

Declinason :
| Singular | Plural |
| bèstia de bast | bèstias de bast |
| [ˌβestjo̞ de ˈβast̞] | [ˌβestjo̞s de ˈβast̞] |
bèstia de bast femenin
* Animal que pòrta una carga.

### Sinonims

* bèstia de carga
* jumenta

### Parents

* bèstia de tira

### Traduccions

| alemand : Saumtier $^{(de)}$, Tragtier $^{(de)}$ anglés : beast of burden $^{(en)}$ basc : catalan : atzembla $^{(ca)}$, bèstia de càrrega $^{(ca)}$ | espanhòl : acémila $^{(es)}$, bestia de carga $^{(es)}$ francés : bête de somme $^{(fr)}$ italian : giumento $^{(it)}$, bestia da soma $^{(it)}$ portugués : burro de carga $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈbɛstjos/, /ˈbɛstjos/

## Forma de nom comun

bèstias femenin
* Plural de bèstia.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

/ˈbɛɾβio̞/, /ˈbɛɾβio̞/

### Sillabas

bèr|bia

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| bèrbia | bèrbias |
| [ˈbɛɾβio̞] | [ˈbɛɾβio̞s] |
bèrbia (lengadocian) femenin
* Evescat

### Sinonims

* avescat / evescat

### Traduccions

| alemand: Bistum $^{(de)}$ anglés: bishopric $^{(en)}$ basc: apezpikua $^{(eu)}$ catalan: bisbat $^{(ca)}$ | espanhòl: obispado $^{(es)}$ francés: évêché $^{(fr)}$ italian: vescovato $^{(it)}$ portugués: bispado $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Deu latin bĕllus, -a, -um

### Prononciacion

['bɛt(ʃ)]
França (Bearn) - Gascon : escotar « bèth »

### Sillabas

bèth (1)

## Adjectiu

bèth masculin (femenin bèra) (gascon)
* Beròi.
* Grand, gròs

### Variantas dialectaus

* bèu prov.
* bèl leng.
* bèll gar

### Traduccions

| afrikaans: alemand: schön $^{(de)}$ m anglés: beautiful $^{(en)}$ m basc: catalan: bonic $^{(ca)}$, bell $^{(ca)}$ espanhòl: bello $^{(es)}$, bonito $^{(es)}$, lindo $^{(es)}$ finlandés: francés: beau $^{(fr)}$ indi: | indonesian: gaelic irlandés: italian: bello $^{(it)}$ neerlandés: mooi $^{(nl)}$ m ongrés: romanés: sicilian: beddu $^{(scn)}$ ucraïnian: |
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtaβets/, /kanˈtaβets/

## Forma de vèrb

cantàvetz
* Segonda persona del plural a l'imperfach de cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtɛ/, /kanˈtɛ/

## Forma de vèrb

cantè (gascon)
* Dusau persona deu singular au preterit deu vèrbe cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtɛm/, /kanˈtɛm/

## Forma de vèrb

cantèm (gascon)
* Purmèra persona deu plurau au preterit deu vèrbe cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtɛn/, /kanˈtɛn/

## Forma de vèrb

cantèn (gascon)
* Tresena persona deu plurau au preterit deu vèrbe cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtɛɾes/, /kanˈtɛɾes/

## Forma de vèrb

cantères
* Segonda persona del singular al preterit de l'indicatiu del vèrbe cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtɛɾets/, /kanˈtɛɾets/

## Forma de vèrb

cantèretz
* Segonda persona del plural al preterit de l'indicatiu del vèrbe cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtaβats/, /kanˈtaβats/

## Forma de vèrb

cantàvatz (gascon)
* Dusau persona deu plurau a l'imperfèit de l'indicatiu de cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtɛɾen/, /kanˈtɛɾen/

## Forma de vèrb

cantèrem
* Primièra persona del plural al preterit de l'indicatiu del vèrbe cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtɛj/, /kanˈtɛj/

## Forma de vèrb

cantèi (gascon)
* Purmèra persona deu singular au preterit deu vèrbe cantar.
# Occitan
### Prononciacion

/kanˈtaβen/, /kanˈtaβen/

## Forma de vèrb

cantàvem
* Primièra persona del plural a l'imperfach de cantar.
# Anglés
### Etimologia

Del anglés mejan cotoun, del anglonormand cotun, francés ancian coton, del ligur genovés cotone, del arabi قُطُن

### Prononciacion

/ˈkɒtən/, /ˈkɒtən/ (RU), /ˈkɑtn̩/, /ˈkɑtn̩/ (EUA)

## Nom comun

cotton neutre
* Coton.

### Derivats

* cottonmouth
* cottonseed
* cottontail
* cottonwood
# Aromanés
### Etimologia

Del latin cubitus. Parent del meglenoromanés cot, cuot, cuăt e del romanés cot.

### Prononciacion

/ˈkotu/, /ˈkotu/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cotu | coati |
| [ˈkotu] | [ˈko̯ati] |
cotu neutre
* Coide.

### Referéncias

* Matilda Caragiu Marioțeanu, 1997, Dicționar aromân (macedo-vlah) A-D. Comparativ (român literar-aromân), contextual, normativ și modern, Bucarèst, Editură Enciclopedică.
# Romanch
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

cotschnas (puter)
* Feminin plural de cotschen.
# Occitan
### Etimologia

Del latin cultellus, forma diminutiva de culter.

### Prononciacion

/kuˈtɛl/, /kuˈtɛl/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « cotèl »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cotèl | cotèls |
| [kuˈtɛl] | [kuˈtɛls] |
cotèl masculin (lengadocian)
* Aisina formada d'una fuèlha de metal amolada d'un costat, fixada a un margue e que servís per talhar.

### Derivats

| cotèla cotelada cotelar cotelariá | cotelàs cotelièr -a escotelar |

### Variantas dialectalas

* cotèth (gascon)
* cotèu (provençal)
* coteu (lemosin)

### Traduccions

| aragonés: cuitiello $^{(an)}$ masculin alemand: Messer $^{(de)}$ neutre, Dolch $^{(de)}$ masculin anglés: knife $^{(en)}$ basc: aizto $^{(eu)}$, haiztoa $^{(eu)}$ catalan: ganivet $^{(ca)}$ masculin, coltell $^{(ca)}$ masculin corean: 칼 $^{(ko)}$ chèc: nůž $^{(cs)}$ danés: kniv $^{(da)}$ eslovac: nôž $^{(sk)}$ eslovèn: nož $^{(sl)}$ esperanto: tranĉilo $^{(eo)}$ espanhòl: cuchillo $^{(es)}$ masculin estonian: nuga $^{(et)}$ francés: couteau $^{(fr)}$ masculin francoprovençau/arpitan: cutél $^{(frp)}$ | galician: coitelo $^{(gl)}$ ido: kultelo $^{(io)}$ islandés: hnífur $^{(is)}$ istriòt: curtiel $^{(ist)}$ masculin, curtel $^{(ist)}$ masculin, cortel $^{(ist)}$ masculin italian: coltello $^{(it)}$ japonés: 小刀 $^{(ja)}$, ナイフ $^{(ja)}$ lituanian: peilis $^{(lt)}$ neerlandés: broodmes $^{(nl)}$ norvegian: kniv $^{(no)}$ ongrés: kés $^{(hu)}$ polonés: nóż $^{(pl)}$ portugués: faca $^{(pt)}$ rus: нож $^{(ru)}$ suedés: kniv $^{(sv)}$ turc: bıçak $^{(tr)}$ ucraïnian: нiж $^{(uk)}$ |
# Romanch
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

cotschens (puter)
* Masculin plural de cotschen.
# Romanch
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

cotschna (puter)
* Feminin singular de cotschen.
# Catalan
### Etimologia

Manlevat a l'espanhòl. Mot vengut de l'ongrés kocsi a travèrs divèrsas evolucions. De la familha del francés coche o de l'anglés coach.

### Prononciacion

['koʧə] (oriental), ['koʧe] (occidental)

### Sillabas
## Nom comun

cotxe masculin, pl cotxes

### Traduccions

* veitura $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* cotxet
# Occitan
### Prononciacion

/kutɾiˈaðo̞s/, /kutɾiˈaðo̞s/

## Forma de nom comun

cotriadas
* Plural de cotriada
# Occitan
### Prononciacion

/kuˈtɾio̞s/, /kuˈtɾio̞s/, provencau /kuˈtʀio̞s/, /kuˈtʀio̞s/

## Forma de nom comun

cotrias
* Plural de cotria
# Romanch
### Etimologia

Del latin coccinus.

### Prononciacion
## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : puter |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | cotschen | cotschens |
| Femenin | cotschna | cotschnas |
cotschen masculin (puter)
* Roge.
# Ladin
### Etimologia

Del latin aqua.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ega | eghes |
ega femenin
* Aiga.

### Variantas dialectalas

* èga (fassan)
* ièga (Fodom)
* àga (ampezan), (Oltrechiusa)
* aiva (Selva di Cadore)

#### Nòta

Forma dels dialèctes del Val Gardena de del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Occitan
### Etimologia

Segon lo latin aequalis, sens id.

### Prononciacion

* /e.'ɣals/, /e.'ɣals/

### Sillabas

e | gals (2)
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | egal | egals |
| Masculin | [e.'ɣal] | [e.'ɣals] |
| Femenin | egala | egalas |
| Femenin | [e.'ɣa.lo̞] | [e.'ɣa.lo̞s] |
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | egau | egals |
| Masculin | [e.'ɣaw] | [e.'ɣals] |
| Femenin | egala | egalas |
| Femenin | [e.'ɣa.lo̞] | [e.'ɣa.lo̞s] |

## Forma d'adjectiu

egals
* Masculin plural de egal / egau
# Occitan
### Etimologia

Segon lo latin aequalis, sens id.

### Prononciacion

* /e.'ɣaw/, /e.'ɣaw/

### Sillabas

e | gau (2)
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | egau | egals |
| Masculin | [e.'ɣaw] | [e.'ɣals] |
| Femenin | egala | egalas |
| Femenin | [e.'ɣa.lo̞] | [e.'ɣa.lo̞s] |

## Adjectiu

egau
* Qu'es semblable, que siá en natura, en quantitat, en qualitat.
* (matematicas) Absoludament identic, exactament lo meteis.
* Que càmbia pas jamai, sempre lo meteis, invariant, constant, unifòrme.
* Qu'es pas rabotós, qu'es de nivèl.
* Indiferent, sens importància.

### Variantas dialectalas

* egal

### Parents

* egalitat

### Traduccions

| alemand: gleich $^{(de)}$ anglés: equal $^{(en)}$ catalan: igual $^{(ca)}$ espanhòl: igual $^{(es)}$ | francés: égal $^{(fr)}$ italian: uguale $^{(it)}$ polonés: równy $^{(pl)}$ portugués: igual $^{(pt)}$ |