OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[rramu'net]

### Sillabas

ra | mo | net (3)

## Nom comun

ramonet masculin
* Administrador d'una bòria.

### Derivats

* ramonetatge

### Traduccions

* alemand:
* anglés: to
* catalan: administrador d'una masia $^{(ca)}$
* espanhòl:
* francés:
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[rram'pɛl]

### Sillabas

ram | pèl (2)

## Nom comun

rampèl masculin
* Jòc de quilhas.
* Aucèl estacat que servís a la caça per atraire d'autres aucèls.
* Fiulèl que servís a la caça per atraire d'aucèls.

### Variantas dialectalas

* rampèu

### Locucions

* far rampèl
* aver de rampèl

### Traduccions

* alemand:
* anglés:
* catalan: joc de bittles $^{(ca)}$ [1]
* espanhòl:
* francés: jeu de quilles $^{(fr)}$[1]; appeau $^{(fr)}$[2]
* italian:
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[ramua'natʒe]
Lengadocian : escotar « ramonatge »

### Sillabas

ra | mo | nat | ge (4)

## Nom comun

ramonatge
* Accion de ramonar las chimenèias.

### Traduccions

* alemand:
* anglés: to
* catalan: acció d'escurar xemeneies $^{(ca)}$
* espanhòl:
* francés: ramonage $^{(fr)}$
# Occitan
### Etimologia

De ramonet amb lo sufix -atge.

### Prononciacion

[rramune'tadʒe]

### Sillabas

ra | mo | ne |tat | ge (5)

## Nom comun

ramonetatge masculin
* Ostal de l'administrador d'una bòria.

### Traduccions

* alemand:
* anglés: to
* catalan: casa de l'administrador d'una masia $^{(ca)}$
* espanhòl:
* francés:
# Occitan
### Etimologia

Per referéncia al linhatge dels Ramons comtes de Tolosa. .

### Prononciacion

[rramun'dino]

### Sillabas

ra | mon | di | na (4)

## Adjectiu

ramondina femenin (masculin: ramondin)
* (Familiar) Tolosenca.
# Occitan
### Etimologia

Per referéncia al linhatge dels Ramons comtes de Tolosa. .

### Prononciacion

[rramun'di]

### Sillabas

ra | mon | din (3)

## Adjectiu

ramondin masculin (femenin: ramondina)
* (Familiar) Tolosenc.

### Derivats

* mondin

### Traduccions

| alemand: anglés: from or of Toulouse $^{(en)}$ catalan: tolosà $^{(ca)}$ espanhòl: francés: mondin $^{(fr)}$ | italian: neerlandés: portugués: sicilian: |
# Occitan
### Etimologia

De rampa.

### Prononciacion

    /ramˈpus/, /ramˈpus/

### Sillabas

ram|pós

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | rampós | ramposes |
| Masculin | [ramˈpus] | [ramˈpuzes] |
| Femenin | ramposa | ramposas |
| Femenin | [ramˈpuzo̞] | [ramˈpuzo̞s] |
rampós
* Qu'es subjècte a las rampas.
* Qu'es impotent de tot lo còrs o d’un membre.

### Sinonims

* engarrat
* impotent
* palaficat

### Traduccions

| alemand: lahm $^{(de)}$, gelähmt $^{(de)}$, impotent $^{(de)}$ anglés: impotent $^{(en)}$, crippled $^{(en)}$ basc: catalan: tolit $^{(ca)}$, esguerrat $^{(ca)}$, discapacitat $^{(ca)}$ | espanhòl: , , , impotente $^{(es)}$ francés: perclus $^{(fr)}$, impotent $^{(fr)}$ italian: impotente $^{(it)}$, storpio $^{(it)}$ portugués: impotente $^{(pt)}$, aleijado $^{(pt)}$, desamparado $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Per referéncia al linhatge dels Ramons comtes de Tolosa.

### Prononciacion

[rramun'denk]

### Sillabas

ra | mon | denc (3)

## Adjectiu

ramondenc masculin (femenin: ramondenca)
* (Familiar) Tolosenc.

### Parents

* ramondin
* mondin

### Traduccions

* alemand:
* anglés: from or of Toulouse $^{(en)}$
* catalan: tolosà $^{(ca)}$
* espanhòl:
* francés: toulousain $^{(fr)}$
* italian:
* neerlandés:
* portugués:
* sicilian:
# Occitan
### Etimologia

benlèu del francic *hramp ‘cròc’

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈrampo̞/, /ˈrampo̞/
    provençau /ˈʀampə/, /ˈʀampə/
    escotar « ramapa »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| rampa | rampas |
| [ˈrampo̞] | [ˈrampo̞s] |
rampa femenin
* (arquitectura) Plan clinat que pòrta un escalièr.
* (arquitectura) Plan clinat qu'òm puja o qu'òm davala, e que servís d’escalièr.
* (topologia) Penjal d’un puèg, d’un rota, d’una via ferrada.
* (arquitectura) Baranda de fèrre, de pèira o de fusta qu’òm pausa long d’un escalièr per empachar las casudas, per que s'i apiègen las personas que pujan o que davalan.
* (teatre) Relaisset que limita lo davant de l'empont.
* (per extension) Reng de luces qu'es plaçat long d'aquel relaisset.
* (medical) Contraccion espasmodica, dolorosa que se fa sentir subretot a la camba e al pé.

### Sinonims

Contraccion espasmodica
* crampa (lengadocian)
* garrampa (gascon)

### Locucions

rampa de lançament

### Traduccions
# Catalan
### Etimologia

benlèu del francic *hramp ‘cròc’

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « rampa »

### Prononciacion

    oriental /ˈrampə/, /ˈrampə/
    occidental /rampa/, /rampa/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rampa | rampes |
rampa femenin
* (arquitectura, topologia, medical) rampa $^{(ca)}$

# Espanhòl
### Etimologia

benlèu del francic *hramp ‘cròc’

### Prononciacion

    /ˈrãmpa/, /ˈrãmpa/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rampa | rampas |
rampa femenin
* (arquitectura, topologia, medical) rampa $^{(ca)}$

# Italian
### Etimologia

benlèu del francic *hramp ‘cròc’

### Prononciacion

    /ˈrampa/, /ˈrampa/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rampa | rampe |
rampa femenin
* (arquitectura) rampa $^{(ca)}$

# Portugués
### Etimologia

benlèu del francic *hramp ‘cròc’

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rampa | rampas |
rampa femenin
* (arquitectura, topologia) rampa $^{(ca)}$
# Alemand
### Etimologia

Bastit a partir de Portugiese.

### Prononciacion

[ˌpɔʁtu'gi:zɪʃ]

### Sillabas

por | tu | gie | sisch (4)

## Adjectiu

portugiesisch

### Traduccions

* portugués $^{(oc)}$ masculin, portuguesa $^{(oc)}$ femenin
# Occitan
### Prononciacion

/puɾtyˈɣezo/, /puɾtyˈɣezo/
França (Bearn) : escotar « portuguesa »

## Forma de nom comun

portuguesa
* Femenin singular de portugués.

## Forma d'adjectiu

portuguesa
* Femenin singular de portugués.
# Occitan
### Prononciacion

/puɾtyˈɣezos/, /puɾtyˈɣezos/

## Forma de nom comun

portuguesas
* Femenin plural de portugués.

## Forma d'adjectiu

portuguesas
* Femenin plural de portugués.
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de Portugal.

### Prononciacion

[purtu'γɛs]

## Nom comun e adjectiu

portuguès masculin, pl. portuguesos.

### Traduccions

* portugués $^{(oc)}$
# Chèc
### Etimologia

Bastit a partir de Portugal.

### Prononciacion

['portʊgalʃʦɪna]
Republica Chèca (Hradec Králové) : escotar « portugalština »

### Sillabas

por | tu | gal | šti | na (5)

## Nom comun

portugalština femenin, pl. portugalštiny

### Traduccions

* Ling. portugués $^{(oc)}$ masculin
# Romanés
### Etimologia

Del grèc πορτοκάλι (de Portugal).

### Prononciacion

[po̞rto̞'kalə] escotar « portocală »

## Nom comun

portocală femenin, pl. portocale

### Traduccions

* irange $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

* portocal
# Romanés
### Etimologia

Del grèc πορτοκάλι (de Portugal).

### Prononciacion

[po̞rto̞'kal]

## Nom comun

portocal masculin, pl. portocali

### Traduccions

* irangièr $^{(oc)}$

### Derivats

* portocală
# Occitan
### Etimologia

De sabata dab lo sufixe -èra.

### Prononciacion

/saβaˈtɛɾo/, /saβaˈtɛɾo/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | sabatèr | sabatèrs |
| Masculin | [saβaˈtɛ] | [saβaˈtɛs] |
| Femenin | sabatèra | sabatèras |
| Femenin | [saβaˈtɛɾo] | [saβaˈtɛɾos] |
sabatèra femenin (gascon)
* Artisana que hè e ven sabatas.
* Artisana que repara las sabatas.

### Variantas dialectalas

* sabatèira (auvernhat)
* sabatiera (lemosin), (provençal), (vivaroalpenc)
* sabatièra (lengadocian)

### Sinonims

* cordonièra (2)

### Traduccions

| anglés: shoemaker $^{(en)}$ (1), cobbler $^{(en)}$ (2) basc: zapategin $^{(eu)}$, zapatari $^{(eu)}$ | francés: cordonnière $^{(fr)}$ femenin italian: calzolaia $^{(it)}$ femenin |
# Occitan
### Prononciacion

/saβaˈtɛs/, /saβaˈtɛs/

## Forma de nom comun

sabatèrs (gascon)
* Masculin plurau de sabatèr.
# Occitan
### Etimologia

    De saber

### Prononciacion

/saˈβento̞/, /saˈβento̞/, provençau /saˈbento̞/, /saˈbento̞/ França (Bearn) : escotar « sabenta »

### Sillabas

sa|ben|ta

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sabenta | sabentas |
| [saˈβento̞] | [saˈβento̞s] |
sabenta (Masculinizacion: sabent)
* Femna sabent, que ne sap fòrça en matèria d’erudicion o de sciéncia.

## Forma d'adjectiu

sabenta
* Femenin singular de sabent
# Occitan
### Etimologia

    De saber

### Prononciacion

/saˈβento̞s/, /saˈβento̞s/, provençau /saˈbento̞s/, /saˈbento̞s/

## Forma de nom comun

sabentas
* Plural de sabenta

## Forma d'adjectiu

sabentas
* Femenin plural de sabent
# Occitan
### Prononciacion

/saˈβens/, /saˈβens/, provençau /saˈbens/, /saˈbens/

## Forma d'adjectiu

sabents
* Mascilin plural de sabent

## Forma de nom comun

sabents sabents
* Plural de sabent
# Occitan
### Prononciacion

/saβaˈtɛɾos/, /saβaˈtɛɾos/

## Forma de nom comun

sabatèras (gascon)
* Femenin plurau de sabatèr.
# Italian
### Etimologia

Bastit a partir de sabbia ("sabla, arena").

### Prononciacion

[sab'bjoso] Itàlia : escotar « sabbioso »

### Sillabas

sab | bio | so (3)

## Adjectiu

sabbioso masculin, pl. sabbiosi

### Sinonims

* renoso

### Traduccions

* sablós $^{(oc)}$, arenós $^{(oc)}$
# Talinga
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

sabbuuni plural : masabbuuni
* Sabon.

### Referéncias

* Charles Musinguzi, Martin Diprose, Waller C. Tabb Jr., 2012, Ntotoli̱ ̱ya Lubwisi, Bundibugyo, Kwamba Lubwisi Development Association.
# Ladin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sabeda | sabedes |
sabeda femenin
* Dissabte.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Occitan
### Etimologia

    De saber

### Prononciacion

/saˈβen/, /saˈβen/, provençau /saˈben/, /saˈben/ França (Bearn) : escotar « sabent »

### Sillabas

sa|bent

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | sabent | sabents |
| Masculin | [saˈβen] | [saˈβens] |
| Femenin | sabenta | sabentas |
| Femenin | [saˈβento̞] | [saˈβento̞s] |
sabent
* Que ne sap fòrça al subjècte de l’erudicion o de la sciéncia.
* Qualifica los obratges ont i a de sciéncia, d'erudicion.
** Un libre sabent.
* Qu'es bravament informat d'un afar, qu'es fòrça biaisut per quicòm.
* Qualifica las causas que demandan d’art, d’abiletat.

### Variantas

* sapient
* saberut

### Derivats

* sabentalha
* sabentament
* sabentàs
* sabentós
* sabentura

### Traduccions

| alemand: gelehrt $^{(de)}$, sachkundig $^{(de)}$ anglés: educated $^{(en)}$, expert $^{(en)}$ basc: ikasia $^{(eu)}$ catalan: sabut $^{(ca)}$, savi $^{(ca)}$ | espanhòl: sabio $^{(es)}$ francés: savant $^{(fr)}$ italian: dotto $^{(it)}$, erudito $^{(it)}$ portugués: sábio $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sabent | sabents |
| [saˈβen̞] | [saˈβens] |
sabent
* Òme sabent, que ne sap fòrça en matèria d’erudicion o de sciéncia.

## Forma de vèrb

sabent
* Gerodiu de saber.
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

ruckepander
* Plural de ruckepaan.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈɾyðo̞s/, /ˈɾyðo̞s/, provençal /ˈʀydo̞/, /ˈʀydo̞/

## Forma de nom comun

rudas
* Plural de ruda

## Forma d'adjectiu

rudas
* Femenin singular de rude

# Espanhòl
### Prononciacion

/ˈɾuðas/, /ˈɾuðas/

## Forma de nom comun

rudas
* Plural de ruda

# Portugués
### Prononciacion

Portugal /ˈʀudɐʃ/, /ˈʀudɐʃ/; Brasil /ˈɦudɐʃ/, /ˈɦudɐʃ/, /ˈxudəs/, /ˈxudəs/

## Forma de nom comun

rudas
* Plural de ruda
# Occitan
### Prononciacion

/ˈɾyðes/, /ˈɾyðes/, provençal /ˈʀyde/, /ˈʀyde/

## Forma d'adjectiu

rudes
* Masculin plural de rude

# Catalan
### Prononciacion

/ˈɾydes/, /ˈɾydes/, provençal /ˈʀydes/, /ˈʀydes/

## Forma d'adjectiu

rudes masculin o femenin
* Plural de rude

## Forma de nom comun

rudes femenin
* Plural de ruda

# Francés
### Prononciacion

/ʁyd/, /ʁyd/

## Forma d'adjectiu

rudes masculin o femenin
* Plural de rude

# Portugués
### Prononciacion

Portugal /ˈʀudɨʃ/, /ˈʀudɨʃ/; Brasil /ˈɦudʒɪʃ/, /ˈɦudʒɪʃ/, /ˈxudʒis/, /ˈxudʒis/

## Forma d'adjectiu

rudes masculin o femenin
* Plural de rude
# Occitan
### Etimologia

    Del latin ruta

### Prononciacion

/ˈɾyðo̞/, /ˈɾyðo̞/, provençal /ˈʀydo̞/, /ˈʀydo̞/

### Sillabas

ru|da

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ruda | rudas |
| [ˈɾyðo̞] | [ˈɾyðo̞s] |
ruda femenin
* (Botanica) Planta dicotiledòna erbacèa o lenhosa vivaça de la familha de las Rutacèas, de flors jaunas.

### Derivats

* ruda d'òrt / ruda ortenca (ruta graveolens)
* ruda de bòsc / ruda de prat (ruta montana)
* ruda de can / ruda bastarda (Scrophularia canina)
* autras (ruta angustifolia) ; (ruta bracteosa)

### Traduccions

| alemand: Raute $^{(de)}$ anglés: rue $^{(en)}$ basc: erruda $^{(eu)}$ catalan: ruda $^{(ca)}$ | espanhòl: ruda $^{(es)}$ francés: rue $^{(fr)}$ italian: ruta $^{(it)}$ portugués: arruda $^{(pt)}$, ruda $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

ruda
* Femenin singular de rude

# Catalan
### Etimologia

    Del latin ruta

### Prononciacion

Balearic, Central /ˈrudə/, /ˈrudə/, Valencian /ˈruda//, /ˈruda//

### Sillabas

ru|da

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ruda | rudes |
ruda femenin
* ruda $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin ruta

### Prononciacion

/ˈɾuða/, /ˈɾuða/

### Sillabas

ru|da

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ruda | rudas |
ruda femenin
* ruda $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin ruta

### Prononciacion

Portugal /ˈʀudɐ/, /ˈʀudɐ/; Brasil /ˈɦudɐ/, /ˈɦudɐ/, /ˈxudə/, /ˈxudə/

### Sillabas

ru|da

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ruda | rudas |
ruda femenin
* ruda $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin rudis

### Prononciacion

/ˈɾyðe/, /ˈɾyðe/, provençal /ˈʀyde/, /ˈʀyde/

### Sillabas

ru|de

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | rude | rudes |
| Masculin | [ˈɾyðe] | [ˈɾyðes] |
| Femenin | ruda | rudas |
| Femenin | [ˈɾyðo̞] | [ˈɾyðo̞s] |
rude
* Ruf de tocar; dur.
* Aspre de gost ; canin.
* (figurat) Penós ; fatigant.
* Violent ; impetuós.
* Malaisit de passar ; rigorós.
* Tustant, grossièr, inculte, desagradiu.
* Desplasent, dur, sevèr.
* Rigid, austèr.

### Derivats

* rudejar
* rudesa / rudessa
* rudament

### Traduccions

| alemand: rauh $^{(de)}$ (dur), crude $^{(de)}$ (aspre), rude $^{(de)}$ (grossièr) anglés: rough $^{(en)}$ basc: catalan: rude $^{(ca)}$ | espanhòl: rudo $^{(es)}$ francés: rude $^{(fr)}$ italian: ruvido $^{(it)}$, rude $^{(pt)}$ (desagradiu) portugués: rude $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Del latin rudis

### Prononciacion

General /ɹuːd/, /ɹuːd/, /ɹɪʊ̯d/, /ɹɪʊ̯d/
    EUA /ɹud/, /ɹud/
    AUS /ɹʉːd/, /ɹʉːd/
    Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « rude »

### Sillabas

ru|de

## Adjectiu

rude
* rude $^{(oc)}$

# Catalan
### Etimologia

    Del latin rudis

### Prononciacion

/ˈɾyde/, /ˈɾyde/, provençal /ˈʀyde/, /ˈʀyde/

### Sillabas

ru|de

## Adjectiu

rude masculin o femenin, (plural: rudes)
* rude $^{(oc)}$

# Francés
### Etimologia

    Del latin rudis

### Prononciacion

    /ʁyd/, /ʁyd/
    França (Somain) : escotar « rude »

### Sillabas

ru|de

## Adjectiu

rude masculin o femenin, (plural: rudes)
* rude $^{(oc)}$

# Italian
### Etimologia

    Del latin rudis

### Prononciacion

/ˈrude/, /ˈrude/

### Sillabas

ru|de

## Adjectiu

rude masculin o femenin, (plural: rudi)
* rude $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin rudis

### Prononciacion

Portugal /ˈʀudɨ/, /ˈʀudɨ/; Brasil /ˈɦudʒɪ/, /ˈɦudʒɪ/, /ˈxudʒi/, /ˈxudʒi/

### Sillabas

ru|de

## Adjectiu

rude masculin o femenin, (plural: rudes)
* rude $^{(oc)}$ dins lo manca de civilitat, incult, violen, grossièr
# Leton
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

rudens masculin
* Auton.
# Occitan
### Etimologia

    De rude.

### Prononciacion

/ryˈðezo̞/, /ryˈðezo̞/, provençal /ryˈdezo̞/, /ryˈdezo̞/

### Sillabas

ru|de|sa

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rudesa | rudesas |
| [ryˈðezo̞] | [ryˈðezo̞s] |
rudesa femenin
* Caractèr de çò qu'es rude, ruf de tocar.
* (figurat) Violéncia, impetuositat.
* Caractèr de çò qu'es rigorós, penós.
* Caractèr de çò que, per causa duresa, es tustant, desagradiu de veire, d'ausir, de legir, etc., en parlant de las causas.
* (figurat) Caractèr de çò qu’es rude de ment, de caractèr, d’umor, de mena d’agir per unas gents.

### Variantas dialectalas

* rudessa

### Sinonims

* penibilitat
* rigor

### Antonims

* doçor
* tendresa

### Traduccions

| alemand: Schroffheit $^{(de)}$, Zusammenhanglosigkeit $^{(de)}$ anglés: abruptness $^{(en)}$, rudeness $^{(en)}$ basc: catalan: rudesa $^{(ca)}$ | espanhòl: rudeza $^{(es)}$ francés: rudesse $^{(fr)}$ italian: rudezza $^{(it)}$ portugués: dureza $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De rude.

### Sillabas

ru|de|sa

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rudesa | rudeses |
rudesa femenin
* rudesa $^{(oc)}$
# Anglés
## Forma de vèrb

rucks
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu del vèrb to ruck.
# Occitan
### Etimologia

Del latin rudus « crapàs, gipàs, terradas, escombres »

### Prononciacion

/ryðeˈɾal/, /ryðeˈɾal/

### Sillabas

ru|de|ral

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | ruderal | ruderals |
| Masculin | [ryðeˈɾal] | [ryðeˈɾal] |
| Femenin | ruderala | ruderalas |
| Femenin | [ryðeˈɾalo̞] | [ryðeˈɾalo̞s] |
ruderal (lengadocian)
* (botanica) Que buta pel crapàs.

### Variantas dialectalas

* ruderau

### Traduccions

| alemand: Ruderal- $^{(de)}$ anglés: ruderal $^{(en)}$ basc: catalan: ruderal $^{(ca)}$ | espanhòl: ruderal $^{(es)}$ francés: rudéral $^{(fr)}$ italian: ruderale $^{(it)}$ portugués: ruderal $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

Del latin rudus « crapàs, gipàs, terradas, palhada »

### Sillabas

ru|de|ral

## Nom comun e adjectiu

ruderal, (plural: ruderals)
* ruderal $^{(oc)}$.

# Catalan
### Etimologia

Del latin rudus « crapàs, gipàs, terradas, palhada »

### Sillabas

ru|de|ral

## Adjectiu

ruderal masculin o femenin, (plural: ruderals)
* ruderal $^{(oc)}$.

# Espanhòl
### Etimologia

Del latin rudus « crapàs, gipàs, terradas, palhada »

### Prononciacion

/ruð̞eˈɾal/, /ruð̞eˈɾal/

### Sillabas

ru|de|ral

## Adjectiu

ruderal masculin o femenin, (plural: ruderales)
* ruderal $^{(oc)}$.

# Portugués
### Etimologia

Del latin rudus « crapàs, gipàs, terradas, palhada »

### Sillabas

ru|de|ral

## Adjectiu

ruderal masculin o femenin, (plural: ruderais)
* ruderal $^{(oc)}$.
# Occitan
### Prononciacion

/ryˈðezo̞s/, /ryˈðezo̞s/

## Forma de nom comun

rudesas
* Plural de rudesa
# Occitan
### Prononciacion

/rejs/, /rejs/

## Forma de nom comun

reis masculin
* Plural de rei.
# Alemand
### Etimologia

Del nautalemand ancian rīfi. Parent del neerlandés rijp e de l'anglés ripe.

### Prononciacion

['ʀaɪ̯f]

### Sillabas

reif (1)

## Adjectiu

reif

### Traduccions

* madur $^{(oc)}$ masculin, madura $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* reifen
* überreif

### Antonims

* unreif
# Occitan
### Etimologia

Del latin regīna.

### Prononciacion

/ˈrejno/, /ˈrejno/
França (Bearn) : escotar « reina »

### Sillabas

rei | na (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| reina | reinas |
| [ˈrejno] | [ˈrejnos] |
reina femenin
* Sobeirana monarquica d'un reialme, que ten sa fonccion de l’ereditat o de l’eleccion
* Esposa d'un rei.
* (figurat) Femna que mòstra de gaubi o de beutat que provòca l’atrach.
* (figurat) Femna a l’onor dins un eveniement.
* (figurat) Femna que passa sus parelhs per causa qu'excellís dins sa partida, son domèni.
* (Jòc d'escacs) Pèça la mai poderosa del jòc d'escacs.
* (Jòc de cartas) Carta amb una cara de reina al jòc de cartas.
* (zoologia) Per unas espècias d'insèctes socials, l'unica feme feconda de la comunautat.

### Parents

* rei
* reial
* reialament
* reialisme
* reialista
* reialme
* reialtat

### Sinonims

Femna que mòstra de gaubi ..., jòcs de carta
* dama
Insèctes socials
* mair (gascon)

### Relacionats

Pèças d'escacs :
| lengadocian | Rei | Reina Dama | Fòl | Cavalièr | Torre | pion peon |
| gascon | Rei | Reina Dama | Hòu Hòl | Cavalièr Cavalèr | Tor | peon |
| provençau | Rèi | Rèina Dama | Fòl Fòle Fòlh Fòu | Cavalier | Torre | pion |
figuras dels jòcs de cartas :
| Jòc francés Taròt | | | | | | |
| lengadocian | Rei | Reina Dama | Cavalièr | Vailet | Excusa | Joquèr |
| gascon | Rei | Reina Dama | Cavalièr Cavalèr | Vailet | Excusa | Joquèr |
| provençau | Rèi | Rèina Dama | Cavalier | Vailet Varlet | Excusa | Joquèr Jòker |

### Traduccions
## Forma de vèrb

reina
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de reinar
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de reinar

# Catalan
### Etimologia

Del catalan regīna.

### Prononciacion

oriental /ˈrejnə/, /ˈrejnə/, occidental /ˈrejna/, /ˈrejna/

### Sillabas

rei | na (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| reina | reines |
reina femenin
* reina $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

reina
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de reinar
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de reinar

# Espanhòl
### Etimologia

Del espanhòl regīna.

### Prononciacion

oriental /ˈrejna/, /ˈrejna/

### Sillabas

rei | na (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| reina | reinas |
reina femenin
* reina $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

reina
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de reinar
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de reinar
# Occitan
### Etimologia

    De rei

### Prononciacion

/ʀejˈna/, /ʀejˈna/

### Sillabas

rei|nar

## Vèrb

reinar (provençau)
* Exercir lo poder sobeiran dins un Estat monarquic ; se dich dei princes sobeirans, quitament se son pas titulats de rei.
* (figurat) Dominar, téner l’autoritat, l’influéncia.
* (figurat) Aver d’autoritat, d’influéncia; èsser al vam, en crèdit.
* Predominar; se far remarcar; existir; durar mai o mens longtemps.

### Variantas dialectalas

* regnar
* règnar / renhar (lengadocian)

### Parents

* reinant
* rèine

### Sinonims

* senhorejar

### Traduccions

| alemand: herrschen $^{(de)}$ anglés: reign $^{(en)}$, rule $^{(en)}$ basc: zuzendu $^{(eu)}$ catalan: regnar $^{(ca)}$ | espanhòl: reinar $^{(es)}$ francés: régner $^{(fr)}$ italian: regnare $^{(it)}$ portugués: reinar $^{(pt)}$ |

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin regnare « èsser rei », « exercir lo poder absolut », de regnum (reialme)

### Prononciacion

escotar « reinar »

### Prononciacion

/rei̯ˈnaɾ/, /rei̯ˈnaɾ/

### Sillabas

rei|nar

## Vèrb

regnar
* reinar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin regnare « èsser rei », « exercir lo poder absolut », de regnum (reialme)

### Prononciacion

Portugal /ʀɐjˈnaɾ/, /ʀɐjˈnaɾ/; Brasil /ɦẽjˈnaɾ/, /ɦẽjˈnaɾ/, /xejˈna/, /xejˈna/

### Sillabas

rei|nar

## Vèrb

regnar
* reinar $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/ˈrejnos/, /ˈrejnos/ (lengadocian), /ˈrejnaː/, /ˈrejnaː/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

reinas femenin
* Plural de reina.
# Francés
### Etimologia

Del latin regīna.

### Prononciacion

['ʁɛn]
França (Lion) : escotar « reine » França (Vòges) : escotar « reine » França (Vòges) : escotar « reine » Canadà (Shawinigan) : escotar « reine » França (París) : escotar « reine » França (Somain) : escotar « reine » França (Sant Llorenç de Cerdans) : escotar « reine »

### Sillabas

reine (1)

## Nom comun

reine femenin

### Traduccions

* reina $^{(oc)}$

### Parents

* regnant
* règne
* régner
* roi
* royal -e
* royaume
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin rēgnum.

### Prononciacion

['rrejno]

### Sillabas

rei | no (2)

## Nom comun

reino masculin

### Traduccions

* reialme $^{(oc)}$, reiaume $^{(oc)}$

### Parents

* rei
* reinado