OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del latin cultellus, forma diminutiva de culter.

### Prononciacion

/kuˈtɛt/, /kuˈtɛt/
França (Bearn) - Gascon : escotar « cotèth »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cotèth | cotèths |
| [kuˈtɛt] | [kuˈtɛts] |
cotèth masculin (gascon)
* Instrument format d'una huèlha de metau agusada d'un costat, fixada a una mange e que serveish a talhar.

### Variantas dialectalas

* cotèu (provençal)
* cotèl (lengadocian)
* coteu (lemosin)

### Traduccions

| aragonés: cuitiello $^{(an)}$ masculin alemand: Messer $^{(de)}$ neutre, Dolch $^{(de)}$ masculin anglés: knife $^{(en)}$ basc: aizto $^{(eu)}$, haiztoa $^{(eu)}$ catalan: ganivet $^{(ca)}$, coltell $^{(ca)}$ corean: 칼 $^{(ko)}$ chèc: nůž $^{(cs)}$ danés: kniv $^{(da)}$ eslovac: nôž $^{(sk)}$ eslovèn: nož $^{(sl)}$ esperanto: tranĉilo $^{(eo)}$ espanhòl: cuchillo $^{(es)}$ estonian: nuga $^{(et)}$ francés: couteau $^{(fr)}$ | ido: kultelo $^{(io)}$ islandés: hnífur $^{(is)}$ italian: coltello $^{(it)}$ japonés: 小刀 $^{(ja)}$, ナイフ $^{(ja)}$ lituanian: peilis $^{(lt)}$ neerlandés: broodmes $^{(nl)}$ norvegian: kniv $^{(no)}$ ongrés: kés $^{(hu)}$ polonés: nóż $^{(pl)}$ portugués: faca $^{(pt)}$ rus: нож $^{(ru)}$ suedés: kniv $^{(sv)}$ turc: bıçak $^{(tr)}$ ucraïnian: нiж $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin cultellus, forma diminutiva de culter.

### Prononciacion

/kuˈtɛw/, /kuˈtɛw/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cotèu | cotèus |
| [kuˈtɛw] | [kuˈtɛws] |
cotèu masculin (provençau)
* Aisina formada d'una fuèlha de metal amolada d'un costat, fixada a un margue e que servís per talhar.

### Variantas dialectalas

* cotèl (lengadocian)
* cotèth (gascon)
* coteu (lemosin)

### Traduccions

| aragonés: cuitiello $^{(an)}$ masculin alemand: Messer $^{(de)}$ neutre, Dolch $^{(de)}$ masculin anglés: knife $^{(en)}$ basc: aizto $^{(eu)}$, haiztoa $^{(eu)}$ catalan: ganivet $^{(ca)}$, coltell $^{(ca)}$ corean: 칼 $^{(ko)}$ chèc: nůž $^{(cs)}$ danés: kniv $^{(da)}$ eslovac: nôž $^{(sk)}$ eslovèn: nož $^{(sl)}$ esperanto: tranĉilo $^{(eo)}$ espanhòl: cuchillo $^{(es)}$ estonian: nuga $^{(et)}$ francés: couteau $^{(fr)}$ | ido: kultelo $^{(io)}$ islandés: hnífur $^{(is)}$ italian: coltello $^{(it)}$ japonés: 小刀 $^{(ja)}$, ナイフ $^{(ja)}$ lituanian: peilis $^{(lt)}$ neerlandés: broodmes $^{(nl)}$ norvegian: kniv $^{(no)}$ ongrés: kés $^{(hu)}$ polonés: nóż $^{(pl)}$ portugués: faca $^{(pt)}$ rus: нож $^{(ru)}$ suedés: kniv $^{(sv)}$ turc: bıçak $^{(tr)}$ ucraïnian: нiж $^{(uk)}$ |
# Francés
### Prononciacion

/kud/, /kud/

## Forma de nom comun

coudes masculin
* Plurau de coude.

## Forma de vèrb

coudes
* Dusau persona deu singular au present de l'indicatiu de couder.
* Dusau persona deu singular au present deu subjontiu de couder.
# Catalan
### Etimologia

De l'arab قطن.

### Prononciacion

[ku'to] (central), [ko'to] (occidental)

### Sillabas

co | tó (2)

## Nom comun

cotó masculin, pl. cotons

### Traduccions

* coton $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/kuˈtɛws/, /kuˈtɛws/

## Forma de nom comun

cotèus masculin (provençau)
* Plural de cotèu.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[daβan'sjɛ] França (Bearn) - Lengadocian : escotar « davancièr »

## Nom comun

davancièr masculin
* Persona de qual òm descend, especialament en generacions alunhadas.

### Variantas dialectalas

* davancèr

### Sinonims

* aujòl
* avi

### Traduccions

* anglés: ancestor $^{(en)}$
* catalan: avantpassat $^{(ca)}$
* espanhòl: ancestro $^{(es)}$
* francés: ancêtre $^{(fr)}$
* italian: ascendente $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[daβan'sɛ] França (Bearn) - Gascon : escotar « davancèr »

## Nom comun

davancèr masculin (gascon)
* Persona de qui òm descend, especialament en generacions alunhadas.

### Variantas dialectaus

* davancièr

### Traduccions

* anglés: ancestor $^{(en)}$
* catalan: avantpassat $^{(ca)}$
* espanhòl: ancestro $^{(es)}$
* francés: ancêtre $^{(fr)}$
* italian: ascendente $^{(it)}$
# Italian
### Etimologia

Del latin dē ab ante.

### Prononciacion

/daˈvanti/, /daˈvanti/

## Preposicion

davanti
* Davant.

### Antonims

* dietro
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

davalèssetz
* Segonda persona del plural a l'imperfach del subjonctiu de davalar.
# Occitan
### Etimologia

Del latin de ab ante.

### Prononciacion

[da'βan]
[davɑ̃] (lemosin)
França (Bearn) : escotar « davant »

### Sillabas

da | vant (2)

## Preposicion

davant
* çò qu’es en fàcia.
* Abans una autra causa.

### Sinonims

* derant (vivaroaupenc, nòrd de las Valadas Occitanas)

### Antonims

* darrièr

### Traduccions

| alemand: anglés: before $^{(en)}$; in front of $^{(en)}$ [2] catalan: davant $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: delante $^{(es)}$; en frente de $^{(es)}$ [2] esperanto: francés: devant $^{(fr)}$ | grèc: italian: davanti $^{(it)}$ ongrés: portugués: diante $^{(pt)}$ romanés: rus: turc: ucraïnian: |
* ↑ Ésse soun mèitre. Antologia di scritti occitani dell'Alta Valle di Susa, de Renato Sibille
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de davant.

### Prononciacion

[davan'taw] (naut-lemosin)

### Sillabas

da | van | tau (3)

## Nom comun

davantau masculin
* Vestit que cubra parcialament la partida anteriora dau còrps per pas se chaulhar.

### Variantas dialectalas

* davantal

### Sinonims

* faudal

### Traduccions

| alemand: Schürze $^{(de)}$ anglés: apron $^{(en)}$ basc: dabantal $^{(eu)}$ breton: tavañjer $^{(br)}$ catalan: davantal $^{(ca)}$ chèc: zástěra $^{(cs)}$ femenin espanhòl: delantal $^{(es)}$ esperanto: antaŭtuko $^{(eo)}$ francés: tablier $^{(fr)}$ gaelic irlandés: aparan $^{(ga)}$ islandés: svunta $^{(is)}$ italian: grembiule $^{(it)}$ | lituanian: prijuostė $^{(lt)}$ lorenc roman : banette $^{(lorenc)}$, bannatte $^{(lorenc)}$ femenin neerlandés: schort $^{(nl)}$ ongrés: kötény $^{(hu)}$ polonés: fartuch $^{(pl)}$ portugués: avental $^{(pt)}$ romanés: șorț $^{(ro)}$ rus: передник $^{(ru)}$, фартук $^{(ru)}$ suedés: förkläde $^{(sv)}$ ucraïnian: фартух $^{(ru)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de davant.

### Prononciacion

[daβan'tal]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « davantal »

### Sillabas

da | van | tal (3)

## Nom comun

davantal masculin
* Vestimenta que cobrís parcialament la part anteriora del còs per s'embrutar pas.

### Variantas dialectalas

* davantau

### Sinonims

* faudal

### Traduccions

| afrikaans: albanés: alemand: Schürze $^{(de)}$ anglés: apron $^{(en)}$ basc: breton: tavañjer $^{(br)}$ bulgar: catalan: davantal $^{(ca)}$ chèc: zástěra $^{(cs)}$ femenin danés: espanhòl: delantal $^{(es)}$ esperanto: antaŭtuko $^{(eo)}$ finlandés: francés: tablier $^{(fr)}$ indonesian: | gaelic irlandés: aparan $^{(ga)}$ islandés: svunta $^{(is)}$ italian: grembiule $^{(it)}$ lituanian: prijuostė $^{(lt)}$ lorenc roman : banette $^{(lorenc)}$, bannatte $^{(lorenc)}$ femenin neerlandés: schort $^{(nl)}$ norvegian: ongrés: kötény $^{(hu)}$ polonés: fartuch $^{(pl)}$ portugués: avental $^{(pt)}$ romanés: sort $^{(ro)}$ rus: передник $^{(ru)}$, фартук $^{(ru)}$ suedés: förkläde $^{(sv)}$ ucraïnian: фартух $^{(ru)}$ |
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

davalèssi
* Primièra persona del singular a l'imperfach del subjonctiu de davalar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

davalèsson
* Tresena persona del plural a l'imperfach del subjonctiu de davalar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

davalèt
* Tresena persona del singular al preterit de davalar.
# Occitan ancian
### Etimologia
## Nom comun

auzimen masculin
* ausida.

### Referéncias

* Diccionari de l'Occitan Medieval
# Occitan
### Prononciacion

/awt͡siˈljaɾs/, /awt͡siˈljaɾs/

## Forma d'adjectiu

auxiliars
* Masculin plural de auxiliar

## Nom comun

auxiliars masculin
* Plural de auxiliar

# Catalan
### Prononciacion

Oriental: central /əwksiɫiˈars/, /əwksiɫiˈars/, balear /əwksiɫiˈas/, /əwksiɫiˈas/ Occidental: /awksiɫiˈaɾs/, /awksiɫiˈaɾs/

## Forma d'adjectiu

auxiliars
* Masculin plural de auxiliar
* Femenin plural de auxiliar

## Nom comun

auxiliars
* Plural de auxiliar
# Occitan
### Etimologia

De auçar.

### Prononciacion

[aw'sada]

### Sillabas

au | ça | da (3)

## Nom comun

auçada femenin
* Mesura de la dimension d'un objècte de sa basa a sa cima.

### Variantas dialectalas

* hautor
* autor

### Sinonims

* nautor

### Traduccions

* alemand: Höhe $^{(de)}$
* anglés: height $^{(en)}$
* catalan: alçària $^{(ca)}$
* francés: hauteur $^{(fr)}$
* italian: altezza $^{(it)}$
# Occitan
### Prononciacion

/awt͡siˈljaɾo̞s/, /awt͡siˈljaɾo̞s/

## Forma d'adjectiu

auxiliaras
* Femenin plural de auxiliar

## Forma de nom comun

auxiliaras
* Plural de auxiliar

# Portugués
### Prononciacion
## Forma de vèrb

auxiliaras
* Segonda persona del singular du Plus que perfach de auxiliar.
# Occitan ancian
### Etimologia
## Nom comun

auzil masculin
* Aurelha, ausida.

### Referéncias

* DOM en linha Diccionari de l'Occitan Medieval
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[awˈsa]
França (Bearn) : escotar « auçar »

### Sillabas

au | çar (2)

## Vèrb

levar vb. tr.
* Metre a una posicion mai nauta .
s'auçar vb. pr.
* Se metre a una posicion mai nauta.

### Derivats

* auça
* auçada
* auçaire
* auçament

### Traduccions

| alemand: anglés: to rise $^{(en)}$ catalan: aixecar $^{(ca)}$, alçar $^{(ca)}$; enaltir $^{(ca)}$ còrs: espanhòl: francés: hausser $^{(fr)}$ | italian: neerlandés: portugués: sicilian: |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin auxiliarius « venent a l'ajuda », de auxilium (« ajuda »).

### Prononciacion

/awt͡siˈljaɾ/, /awt͡siˈljaɾ/ França (Bearn) : escotar « auxiliara »

### Sillabas

au|xi|lia|ra

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| auxiliara | auxiliaras |
| [awt͡siˈljaɾo̞] | [awt͡siˈljaɾo̞s] |
auxiliara femenin
* (masculinizacion: auxiliar) Aquela qu'ajuda, qu'assistís, assistenta, ajuda, adjunta.
** Foguèt presa coma auxiliara al Ministèri de las finanças.

### Traduccions

| alemand: akzessorisch $^{(de)}$, zugehörig $^{(de)}$, dazugehörig $^{(de)}$ anglés: auxiliary $^{(en)}$, ancillary $^{(en)}$, subsidiary $^{(en)}$ basc: laguntzaile $^{(eu)}$ catalan: auxiliar $^{(ca)}$ | espanhòl: auxiliar $^{(es)}$ francés: auxiliaire $^{(fr)}$ italian: ausiliario $^{(it)}$ portugués: auxiliar $^{(pt)}$, acessório $^{(pt)}$, apenso $^{(pt)}$, lateral $^{(pt)}$, secundário $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

auxiliara
* Femenin singular de auxiliar

# Portugués
### Prononciacion
## Forma de vèrb

auxiliara
* Primièra persona del singular du Plus que perfach de auxiliar.
* Tresena persona del singular du Plus que perfach de auxiliar.
# Romanés
### Etimologia

Del latin audire.

### Prononciacion

[au'zi]
escotar « auzi » escotar « auzi » Romania (Craiova) : escotar « auzi »

### Sillabas

a | u | zi (3)

## Vèrb

a auzi

### Traduccions

* ausir $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

auça femenin
* Accion d'enauçar.
* (balistica) Dispositiu optic per reglar la linha de visada.

### Variantas dialectalas

* hauça (gascon)

### Sinonims

* montada

### Traduccions

| anglés: rise $^{(en)}$, increase $^{(en)}$ catalan: | francés: hausse $^{(fr)}$ italian: |

### Referéncias

* "vòstras referéncias"
# Occitan
### Etimologia

    Del latin auxiliarius « venent a l'ajuda », de auxilium (« ajuda »).

### Prononciacion

/awt͡siˈljaɾ/, /awt͡siˈljaɾ/ França (Bearn) : escotar « auxiliar »

### Sillabas

au|xi|liar

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | auxiliar | auxiliars |
| Masculin | [awt͡siˈljaɾ] | [awt͡siˈljaɾs] |
| Femenin | auxiliara | auxiliaras |
| Femenin | [awt͡siˈljaɾo̞] | [awt͡siˈljaɾo̞s] |
auxiliar
* Qu'ajuda, que se'n tira de secors.
** Los organs auxiliars de la respiracion.
* (figurat) Pauc important, segondari.

### Traduccions

| alemand: akzessorisch $^{(de)}$, zugehörig $^{(de)}$, dazugehörig $^{(de)}$ anglés: auxiliary $^{(en)}$, ancillary $^{(en)}$, subsidiary $^{(en)}$ basc: laguntzaile $^{(eu)}$ catalan: auxiliar $^{(ca)}$ | espanhòl: auxiliar $^{(es)}$ francés: auxiliaire $^{(fr)}$ italian: ausiliario $^{(it)}$ portugués: auxiliar $^{(pt)}$, acessório $^{(pt)}$, apenso $^{(pt)}$, lateral $^{(pt)}$, secundário $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| auxiliar | auxiliars |
| [awt͡siˈljaɾ] | [awt͡siˈljaɾs] |
auxiliar masculin
* (femenizacion: auxiliara) Aquel qu'ajuda, qu'assistís, assistent, ajuda, adjunt.
** Aquel general foguèt traït per sos auxiliars.
* Accessòri suplementari, autre qu'aqueles que son naturalament prevists.
* (gramatica) Vèrbe que, avent perdut son sens pròpri, s’adjónh a una forma d’un autre vèrbe, per exemple a un participi passat, per mostrar un trach gramatical coma lo temps, la votz, l’aspècte.
** S'utiliza èsser coma auxiliar dins la conjugason occitana.

# Catalan
### Etimologia

    Del latin auxiliarius « venent a l'ajuda », de auxilium (« ajuda »).

### Prononciacion

    Oriental: central /əwksiɫiˈar/, /əwksiɫiˈar/, balear /əwksiɫiˈa/, /əwksiɫiˈa/
    Occidental: /awksiɫiˈaɾ/, /awksiɫiˈaɾ/
    Espanha (Barcelona) : escotar « auxiliar »

### Sillabas

au|xi|liar

## Adjectiu

auxiliar masculin o femenin (Plural: auxiliars)
* auxiliar

## Nom comun

auxiliar masculin o femenin (Plural: auxiliars)
* auxiliar

## Vèrb

auxiliar
* Ajudar, portar secors

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin auxiliarius « venent a l'ajuda », de auxilium (« ajuda »).

### Prononciacion

/awksiˈljaɾ/, /awksiˈljaɾ/

### Sillabas

au|xi|liar

## Adjectiu

auxiliar masculin o femenin (Plural: auxiliares)
* auxiliar

## Nom comun

auxiliar masculin o femenin (Plural: auxiliares)
* auxiliar

## Vèrb

auxiliar
* Ajudar, portar secors.

# Portugués
### Etimologia

    Del latin auxiliarius « venent a l'ajuda », de auxilium (« ajuda »).

### Prononciacion

Brasil /awsiljˈaɾ/, /awsiljˈaɾ/ Brasil /awsiliˈa(ʁ)/, /awsiliˈa(ʁ)/, /awsiˈlja(ʁ)/, /awsiˈlja(ʁ)/
    escotar « auxiliar »

### Sillabas

au|xi|liar

## Adjectiu

auxiliar masculin o femenin (Plural: auxiliares)
* auxiliar

## Nom comun

auxiliar masculin o femenin (Plural: auxiliares)
* auxiliar

## Vèrb

auxiliar
* Ajudar, portar secors
# Sisaala tumulung
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

fawʋllʋŋ
* Paur.

### Referéncias

* Caleb Batong, Justin Tia, Margrit Frempong, Justin Frempong, 2016, Sisaala – English Dictionary, Webonary.org., SIL International, accedit lo 09/12/2017.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[fa'ßɛlo]

### Sillabas

fa | vè | la (3)

## Nom comun

favèla femenin
* Vèrbia, facóndia, facilitat de paraula.

### Parents

* faviar

### Traduccions

* alemand:
* anglés:
* catalan:
* espanhòl:
* francés: faconde $^{(fr)}$
* italian: facondo $^{(it)}$
* portugués:
# Occitan
### Etimologia

De fava amb lo diminutiu -òl.

### Prononciacion

/faˈβɔl/, /faˈβɔl/
Lengadocian : escotar « favòl »

### Sillabas

fa | vòl

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| favòl | favòls |
| [faˈβɔl] | [faˈβɔls] |
favòl masculin (lengadocian)
* Bot. Nom vulgar de Phaseolus vulgaris, planta de la familha de las Fabaceae.
* Granas de la meteissa planta.

### Sinonims

* favon
* monget
* mongeta

### Variantas dialectalas

* faiòu
* havòla (gascon)

### Traduccions

| alemand: Bohne $^{(de)}$ femenin anglés: bean $^{(en)}$ catalan: mongeta $^{(ca)}$ femenin, fesol $^{(ca)}$ masculin espanhòl: judía $^{(es)}$ femenin francés: haricot $^{(fr)}$ masculin italian: fagiolo $^{(it)}$ masculin ladin: fajel $^{(lld)}$ masculin, fajöl $^{(lld)}$ masculin, fajöi $^{(lld)}$ masculin, fersëila $^{(lld)}$ femenin, fasuol $^{(lld)}$ masculin, fajuol $^{(lld)}$ masculin, fajól $^{(lld)}$ masculin, fadél $^{(lld)}$ masculin | latin: phaseolus $^{(la)}$ masculin neerlandés: boon $^{(nl)}$ portugués: feijão $^{(pt)}$ quapaw: hǫbnį́ke $^{(qua)}$ rus: фасоль $^{(ru)}$ femenin |
# Friolan
### Etimologia

Del latin vulgar fagina.

### Prononciacion

/faˈine/, /faˈine/

## Nom comun

faìne femenin
* Faïna.
# Occitan
### Prononciacion

/faˈβɔls/, /faˈβɔls/

## Forma de nom comun

favòl masculin (lengadocian)
* Plural de favòl.
# Esperanto
### Etimologia

Creat a partir de l'alemand Fasan o del latin phāsiānus.

### Prononciacion

[fa'zano]
França (Tolosa) : escotar « fazano »

### Sillabas

fa | za | no (3)

## Nom comun

fazano, pl. fazanoj

### Traduccions

* faisan $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Per l’italian facciata, del latin facies.

### Prononciacion

    lengadocian /faˈsaðo̞/, /faˈsaðo̞/
    provençau /faˈsadə/, /faˈsadə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| façada | façadas |
| [faˈsaðo̞] | [faˈsaðo̞s] |
façada (lengadocian) , (provençau) ; femenin
* (arquitectura) Un dels costats d’un bastiment, d’un edifici, quand se presenta al espectator.
* (arquitectura, en particular) Lo costat ont se trapa la dintrada màger.
* (construccion) Fàcia de las parets en contacte amb l’exterior.
* (figurat) Aparéncia qu'engana la realitat.

### Variantas dialectalas

* faciada

### Sinonims

* davant

### Traduccions

| alemand: Fassade $^{(de)}$, Außenseite $^{(de)}$ anglés: facade $^{(en)}$, façade $^{(en)}$ basc: catalan: façana $^{(ca)}$ | espanhòl: fachada $^{(es)}$ francés: façade $^{(fr)}$ italian: facciata $^{(it)}$ portugués: fachada $^{(pt)}$ |
# Portugués
### Etimologia

Del latin facienda.

### Prononciacion

Portugal (Coïmbra) : escotar « fazenda »

### Sillabas

fa | zen | da (3)

## Nom comun

fazenda femenin

### Traduccions

* bòria $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    De destendre.

### Prononciacion

    lengadocian /desˈtenðo̞/, /desˈtenðo̞/
    provençau /desˈtẽⁿdə/, /desˈtẽⁿdə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| destenda | destendas |
| [desˈtenðo̞] | [desˈtenðo̞s] |
destenda femenin
* Dispositiu qu'acciona subte un mecanisme al punt d'amodar.
* (Armas) Pichona pèça de fèrre o d’acièr que manten un ressòrt tibat e que, en s’escartant, li permet de se destendre, en parlant especialament d'Arma de fuòc.
* Engana per trapar d'animals.

### Sinonims

pèça d'arma de fuòc
* clavelet
* palheta
Engana per trapar d'animals
* tenda
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de tetar amb lo prefix privatiu des-.

### Prononciacion

[deste'ta] França (Bearn) - Lengadocian : escotar « destetar »

### Sillabas

des | te | tar (3)

## Vèrb

destetar
* Levar lo nenon de la teta per quitar de li donar de lach.

### Sinonims

* desmamar (prov.)
* despopar (lgd occ., gasc.)
* sebrar

### Derivats

* destetador -oira

### Antonims

* alachar
* tetar

### Traduccions

| alemand: entwöhnen $^{(de)}$ anglés: to wean $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: deslletar $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: destetar $^{(es)}$ esperanto: demamigi $^{(eo)}$ estonian: finlandés: francés: sevrer $^{(fr)}$ | grèc: απογαλακτίζω $^{(el)}$ ido: indonesian: islandés: italian: svezzare $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: spenen $^{(nl)}$ norvegian: polonés: portugués: desmamar $^{(pt)}$ romanés: a înțărca $^{(ro)}$ suedés: turc: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin destillare « gotejar », de stilla, « gota »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /distilˈla/, /distilˈla/
    provençau /distiˈla/, /distiˈla/

### Sillabas

dis|til|lar

## Vèrb

destillar
* (quimia) Sometre a la distillacion.
* (per extension) Extraire.
* (figurat) Far gotejar ; espandir insensiblament.

### Parents

* destillacion
* destillament
* destillariá
* destillat

### Sinonims

distillar d'alcoòl
* brutlar

### Traduccions

| alemand: destillieren $^{(de)}$ anglés: distil $^{(en)}$ basc: catalan: destil·lar $^{(ca)}$ | espanhòl: destilar $^{(es)}$ francés: distiller $^{(fr)}$ italian: distillare $^{(it)}$, stillare $^{(it)}$ portugués: destilar $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[destillaˈrjo]

## Nom comun

destillariá femenin
* Luòc que i se fa la destillacion.

### Traduccions

* anglés: distillery $^{(en)}$
* catalan:
* espanhòl:
* francés: distillerie $^{(fr)}$
* italian:
# Occitan
### Etimologia

De tenchurar amb lo prefix privatiu des-.

### Prononciacion

/destent͡ʃyˈɾa/, /destent͡ʃyˈɾa/

## Vèrb

destenchurar
* Perdre sa color.

### Sinonims

* destintar

### Antonims

* tenchurar

### Traduccions

| anglés : to lose color $^{(en)}$ catalan : destenyir $^{(ca)}$ | francés : déteindre $^{(fr)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | destenchurar | destenchurar | destenchurar | destenchurar | destenchurar | destenchurar |
| Gerondiu | destenchurant | destenchurant | destenchurant | destenchurant | destenchurant | destenchurant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | destenchurat | destenchurat | destenchurat | destenchurats | destenchurats | destenchurats |
| femenin | destenchurada | destenchurada | destenchurada | destenchuradas | destenchuradas | destenchuradas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | destenchuri destenchure | destenchuras | destenchura | destenchuram | destenchuratz | destenchuran |
| Imperfach | destenchuravi | destenchuravas | destenchurava | destenchuràvem | destenchuràvetz | destenchuravan |
| Preterit | destenchurèri | destenchurères | destenchurèt | destenchurèrem | destenchurèretz | destenchurèron |
| Futur | destenchurarai | destenchuraràs | destenchurarà | destenchurarem | destenchuraretz | destenchuraràn |
| Condicional | destenchurariái | destenchurariás | destenchurariá | destenchurariam | destenchurariatz | destenchurarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | destenchure | destenchures | destenchure | destenchurem | destenchuretz | destenchuren |
| Imperfach | destenchurèssi | destenchurèsses | destenchurès destenchurèsse | destenchurèssem | destenchurèssetz | destenchurèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | destenchura ! | — | destenchurem ! | destenchuratz ! | — |
| Negatiu | — | destenchures pas ! | — | destenchurem pas ! | destenchuretz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||
# Occitan
### Etimologia

    De tendre amb lo prefix privatiu «des-»

### Prononciacion

    lengadocian /desˈtenðɾe/, /desˈtenðɾe/
    provençau /desˈtẽⁿdʀe/, /desˈtẽⁿdʀe/

## Vèrb

destendre
* Deslargar çò qu'èra tendut.
* (especialament, armas) Amodar la destenda.
* Despenjar una tenda, una cortina.
* Desmontar una tenda per levar lo camp.

### Variantas dialectalas

* destendar

### Sinonims

* desténer (gascon)
* destesar
* destibar
figurat
* relaxar
desmontar çò tendut
* destendilhar
# Occitan
### Etimologia

De tibar.

### Prononciacion

AFI: / ˈ / França (Bearn) : escotar « destibar »

## Vèrb

destibar
* Far cessar d'èsser tibat .

### Antonims

* tibar

### Traduccions

* anglés: to relax $^{(en)}$
* catalan: destesar $^{(ca)}$
* francés: détendre $^{(fr)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin destillatio.

### Prononciacion

[destilla'sju]

## Nom comun

destillacion
* Quim. Operacion de separacion dels constituents d'una mescla liquida per evaporacion e condensacion.

### Traduccions

* anglés: distillation $^{(en)}$
* catalan: destil·lació $^{(ca)}$
* espanhòl: destilación $^{(es)}$
* francés: distillation $^{(fr)}$
* italian:
# Espanhòl
## Forma de vèrb

destaparemos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb destapar.