OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Femenin format a partir de caval e qu'a desplaçat la forma mai anciana èga dins mantun endrech.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ka'βalo̞/, /ka'βalo̞/
    escotar « cavala »
    provençau /ka'valə/, /ka'valə/

### Sillabas

ca|va|la

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cavala | cavalas |
| [ka'βalo̞] | [ka'βalo̞s] |
cavala femenin
* Zool. Mamifèr de granda talha (Equus caballus), feme del caval.

### Variantas dialectalas

* chavala

### Sinonims

* èga

### Parents

* caval
* cavalièr

### Traduccions

| albanés: alemand: Stute $^{(de)}$; Mähre $^{(de)}$ (vièlha) anglés: mare $^{(en)}$ asturian: yegua $^{(ast)}$ femenin, burra $^{(ast)}$ femenin basc: breton: bulgar: catalan: euga $^{(ca)}$ chèc: kobyla $^{(cs)}$ danés: eslovac: eslovèn: espanhòl: yegua $^{(es)}$ esperanto: ĉevalino $^{(eo)}$ estonian: finlandés: francés: jument $^{(fr)}$ francoprovençau/arpitan: cavala $^{(frp)}$ | ido: indonesian: islandés: italian: cavalla $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: merrie $^{(nl)}$ neutre norvegian: ongrés: kanca $^{(hu)}$ polonés: klacs $^{(pl)}$ portugués: égua $^{(pt)}$ romanés: iapă $^{(ro)}$ rus: suedés: märr $^{(sv)}$ turc: ucraïnian: кобила $^{(uk)}$ |

## Forma de vèrb

cavala
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de cavalar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu´afirmatiu de cavalar

# Francés
### Prononciacion

/kavala/, /kavala/

## Forma de vèrb

cavala
* Tresena persona del singular del passar simple de cavaler

# Francoprovençal
### Etimologia

Del latin caballa.

### Prononciacion

/ka'vala/, /ka'vala/

### Sillabas

ca|va|la

## Nom comun

cavala femenin
* cavala $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

De caballo.

### Prononciacion

    Portugal /kɐˈvalɐ/, /kɐˈvalɐ/
    Brasil /kaˈvalɐ/, /kaˈvalɐ/, /kaˈvalə/, /kaˈvalə/
Brasil : escotar « cavala »

### Sillabas

ca|va|la

## Nom comun

cavala femenin
* Diferents peissons del genre Scomberomorus, vairat $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

cavala
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de cavalar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu´afirmatiu de cavalar
# Occitan
### Prononciacion

/kaβaˈlaðos/, /kaβaˈlaðos/

## Forma de nom comun

cavaladas femenin (gascon)
* Plural de cavalada.
# Occitan
### Etimologia

De cap.

### Prononciacion

/kapeˈɾa/, /kapeˈɾa/

## Vèrb

caperar (gascon)
* Cobrir, recobrir, abrigar.

### Traduccions

| catalan: cobrir $^{(ca)}$, recobrir $^{(ca)}$, abrigar $^{(ca)}$ | francés: couvrir $^{(fr)}$, recouvrir $^{(fr)}$, abriter $^{(fr)}$ |

### Referéncias

* Lo Congrès Multidiccionari
# Occitan
### Etimologia

De capelan amb lo sufix -iá.

### Prononciacion

/kapelaˈnjo/, /kapelaˈnjo/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| capelaniá | capelaniás |
| [kapelaˈnjo] | [kapelaˈnjos] |
capelaniá femenin
* Relig. Luòc ont demòra lo capelan.

### Sinonims

* caminada
* presbitèri

### Variantas dialectalas

* presbiteri (lemosin), (vivaroaupenc)

### Traduccions

| catalan: presbiteri $^{(ca)}$ masculin | francés: presbytère $^{(fr)}$ masculin |
# Istriòt
### Etimologia

D'un derivat del latin caput.

### Prononciacion

/kaˈpeʃolo/, /kaˈpeʃolo/

## Nom comun

capessolo masculin
* Teton.

### Variantas dialectalas

* cavedel
* caveidein
* cavedin
* cavedo

#### Nòta

Forma del dialècte de Fasana.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin tardièr cappa, «còfa»

### Prononciacion

/kaˈpjal/, /kaˈpjal/
    França (Bearn) - Lengadocian : escotar « capial »

### Sillabas

ca|pial

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : legadocian ||
| Singular | Plural |
| capial | capials |
| [kaˈpjal] | [kaˈpjals] |
capial masculin, (lengadocian)
* (Architecture) Paret frontala d'un ostal que s'acaba en punta.

### Sinonims

* gable
* penau, penon
* pinhon

### Traduccions

| alemand: Giebel $^{(de)}$, Giebelwand $^{(de)}$ basc: anglés: gable $^{(en)}$ catalan: gablet $^{(ca)}$ | espanhòl: hastial $^{(es)}$, gablete $^{(es)}$, aguilón $^{(es)}$} francés: pignon $^{(fr)}$ italian: pignone $^{(it)}$ portugués: gablete $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/kapeˈlas/, /kapeˈlas/

## Forma de nom comun

capelans masculin
* Plural de capelan.
# Occitan
### Etimologia

De cap e fogal

### Prononciacion

/kaffyˈɣjɛ/, /kaffyˈɣjɛ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| capfoguièr | capfoguièrs |
| [kaffyˈɣjɛ] | [kaffyˈɣjɛs] |
capfoguièr (lengadocian) , masculin
* Aisina, en parelh per una chimenèia, utilisada per manténer la lenha en l'aire dins lo fogal per aviar la combustion.

### Variantas dialectalas

* camiau (gascon)
* capfuòc (provençau)
* chapfoguèir (auvernhat)
* landier (lemosin) (vivaroaupenc)
* landièr (auvernhat)

### Traduccions

| alemand: Feuerbock $^{(de)}$ anglés: firedog $^{(en)}$, andiron $^{(en)}$ basc: catalan: capfoguer $^{(ca)}$, mossa $^{(ca)}$ | espanhòl: morillo $^{(es)}$ francés: chenet $^{(fr)}$ italian: alare $^{(it)}$ portugués: cão $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Compausat de cap e gròs.

### Prononciacion

França (Bearn) - Lengadocian : escotar « capgròs »

## Nom comun

capgròs masculin
* Zool. Larva d'anfibian.
* Bot. Centaurèia negra (Centaurea nigra)
* Bot. Lotièr corniculat (Lotus corniculatus)

### Sinonims

* caboçòla (1)

### Traduccions

| alemand: Kaulquappe $^{(de)}$ femenin (1), Schwarze Flockenblume $^{(de)}$ femenin (2), Hornklee $^{(de)}$ masculin (3) anglés: tadpole $^{(en)}$ (1) catalan: capgròs $^{(ca)}$ masculin (1), lot corniculat $^{(ca)}$ masculin (3) | chickasaw: hata̱'lobo' $^{(cic)}$ (1) francés: têtard $^{(fr)}$ masculin (1), centaurée noire $^{(fr)}$ femenin (2), lotier corniculé $^{(fr)}$ masculin (3) xhosa: isabonkolo $^{(xh)}$, unojubalala $^{(xh)}$ (1) |
# Occitan
### Prononciacion

/kapelaˈnjos/, /kapelaˈnjos/

## Forma de nom comun

capelaniás femenin
* Plural de capelaniá.
# Portugués
### Prononciacion

/kɐˈpɛlɐʃ/, /kɐˈpɛlɐʃ/

## Forma de nom comun

capelas femenin
* Plural de capela.
# Catalan
### Etimologia

Del latin vulg. cappella.

### Prononciacion

[kə'peʎə] (oriental), [ka'peʎa] (occidental)

### Sillabas

ca | pe | lla (3)

## Nom comun

capella femenin, pl. capelles.

### Traduccions

* capèla $^{(oc)}$

### Derivats

* capellà
# Occitan
### Prononciacion

/bjuɣɾaˈfits/, /bjuɣɾaˈfits/

## Forma d'adjectiu

biografics
* Masculin plural de biografic.
# Polonés
### Etimologia

Creat a partir de biografia amb lo sufix adjectival -iczny.

### Prononciacion

[ˌbʲjɔgra'fʲiʧ̑nɨ] Polonha (Varsòvia) : escotar « biograficzny »

### Sillabas

bi | o | gra | ficz | ny (5)

## Adjectiu

biograficzny masculin, pl. biograficzni

### Traduccions

* biografic $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/bjuɣɾaˈfikos/, /bjuɣɾaˈfikos/

## Forma d'adjectiu

biograficas
* Femenin plural de biografic.
# Italian
### Etimologia

Bastit a partir de biografia.

### Prononciacion

[bio'grafiko]

### Sillabas

bi | o | gra | fi | co (5)

## Adjectiu

biografico masculin, pl. biografici

### Traduccions

* biografic $^{(oc)}$

### Parents

* biografia
* biografo, -a
# Occitan
### Etimologia

    De gas amb lo prefix «bio-».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /bjuˈɣas/, /bjuˈɣas/
    provençau /bjuˈgas/, /bjuˈgas/

### Sillabas

    bio|gas

## Nom comun

biogas masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| biogas | biogases |
| [bjuˈɣas] | [bjuˈɣazes] |
* Gas produch per la fermentacion de matèrias organicas animalas o vegetala en l’abséncia d’oxigèn.
* (rafinatge) Mescla gasosa contenent de metan e de dioxid de carbòni, qu'es produch per la digestion anaeròbia.

### Traduccions

| alemand: Biogas $^{(de)}$ anglés: biogas $^{(en)}$ basc: catalan: biogàs $^{(ca)}$ | espanhòl: biogás $^{(es)}$ francés: biogaz $^{(fr)}$ italian: biogas $^{(it)}$ portugués: biogás $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    De gas amb lo prefix «bio-».

### Prononciacion

    Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « biogas »

### Sillabas

    bio|gas

## Nom comun

biogas masculin, (plural: biogses / biogasses)
* biogas $^{(it)}$

# Italian
### Etimologia

    De gas amb lo prefix «bio-».

### Prononciacion

    /ˌbioˈɡas/, /ˌbioˈɡas/

### Sillabas

    bio|gas

## Nom comun

biogas masculin, invariable
* biogas $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin modèrn biographia, format a partir del grèc ancian βίος « vida » e γράφω « escriure ».

### Prononciacion

/bjuɣɾaˈfio/, /bjuɣɾaˈfio/

### Sillabas

bio | gra | fi | a (4)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| biografia | biografias |
| [bjuɣɾaˈfio] | [bjuɣɾaˈfios] |
biografia femenin
* Istòria de la vida d'una persona, sovent publicada.

### Derivats

* autobiografia
* biografic

### Traduccions

| alemand: Biografie $^{(de)}$ femenin anglés: biography $^{(en)}$ basc: biografia $^{(eu)}$ breton: buheskrid $^{(br)}$ bulgar: биография $^{(bg)}$ catalan: biografia $^{(ca)}$ femenin chèc: biografie $^{(cs)}$, životopis $^{(cs)}$ espanhòl: biografía $^{(es)}$ femenin esperanto: biografio $^{(eo)}$ francés: biographie $^{(fr)}$ femenin gaelic irlandés: beathaisnéis $^{(ga)}$ | islandés: ævisaga $^{(is)}$ italian: biografia $^{(it)}$ femenin lituanian: biografija $^{(lt)}$ ongrés: életrajz $^{(hu)}$ polonés: biografia $^{(pl)}$ femenin portugués: biografia $^{(pt)}$ femenin rus: биография $^{(ru)}$ sicilian: biugrafìa $^{(scn)}$ femenin, biografìa $^{(scn)}$ femenin suedés: biografi $^{(sv)}$ turc: biyografi $^{(tr)}$ ucraïnian: біографія $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De biografia amb lo sufix adjectival -ic.

### Prononciacion

/bjuɣɾaˈfik/, /bjuɣɾaˈfik/

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | biografic | biografics |
| Masculin | [bjuɣɾaˈfik] | [bjuɣɾaˈfits] |
| Femenin | biografica | biograficas |
| Femenin | [bjuɣɾaˈfiko] | [bjuɣɾaˈfikos] |
biografic masculin
* Relatiu a la biografia o a la vida d'una persona.

### Traduccions

| alemand: biografisch $^{(de)}$ anglés: biographical $^{(en)}$ catalan: biogràfic $^{(ca)}$ | espanhòl: biográfico $^{(es)}$ francés: biographique $^{(fr)}$ italian: biografico $^{(it)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/bjuɣɾaˈfios/, /bjuɣɾaˈfios/

## Forma de nom comun

biografias femenin
* Plural de biografia.
# Occitan
### Prononciacion

/bjuɣɾaˈfiko/, /bjuɣɾaˈfiko/

## Forma d'adjectiu

biografica
* Femenin singular de biografic.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

/apeti'ta/, /apeti'ta/
a | pe | ti | tar (4)

## Vèrb

apetitar
* Far i far paréisser mai pichon.
* (Intransitif) Venir mai petit
* (Pronominal) Venir mai petit al sens fisic o moral.
** Ès un enfant de Dieu. T'apetitar ajuda lo mond en pas res. — (Nelson Mandela, discors, 1994)

### Sinonims

* apetitir
* apichonar
* apichonir

### Traduccions

| anglés: to shrink $^{(en)}$ become smaller $^{(en)}$ catalan: empetitir $^{(ca)}$ espanhòl: achicar $^{(es)}$ francés: rapetisser $^{(fr)}$ | italian: restringere $^{(it)}$ portugués: sicilian: suedés: |

### Conjugason

| Infinitiu | apetitir | apetitir | apetitir | apetitir | apetitir | apetitir |
| Gerondiu | apetitissent | apetitissent | apetitissent | apetitissent | apetitissent | apetitissent |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | apetitit | apetitit | apetitit | apetitits | apetitits | apetitits |
| femenin | apetitida | apetitida | apetitida | apetitidas | apetitidas | apetitidas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | apetitissi | apetitisses | apetitís | apetitissèm | apetitissètz | apetitisson |
| Imperfach | apetitissiái | apetitissiás | apetitissiá | apetitissiam | apetitissiatz | apetitissián |
| Preterit | apetitiguèri | apetitiguères | apetitiguèt | apetitiguèrem | apetitiguèretz | apetitiguèron |
| Futur | apetitirai | apetitiràs | apetitirà | apetitirem | apetitiretz | apetitiràn |
| Condicional | apetitiriái | apetitiriás | apetitiriá | apetitiriam | apetitiriatz | apetitirián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | apetitisca | apetitiscas | apetitisca | apetitiscam | apetitiscatz | apetitiscan |
| Imperfach | apetitiguèsse | apetitiguèsses | apetitiguèsse | apetitiguèssem | apetitiguèssetz | apetitiguèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | apetitís ! | — | apetitiscam ! | apetitissetz ! | — |
| Negatiu | — | apetitiscas pas ! | — | apetitiscam pas ! | apetitiscatz pas ! | — |
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

/apeti'ti/, /apeti'ti/
a | pe | ti | tir (4)

## Vèrb

apetitir
* Far i far paréisser mai pichon.
* (Intransitif) Venir mai petit
* (Pronominal) Venir mai petit al sens fisic o moral.
** Ès un enfant de Dieu. T'apetitar ajuda lo mond en pas res. — (Nelson Mandela, discors, 1994)

### Sinonims

* apetitar
* apichonar
* apichonir

### Traduccions

| anglés: to shrink $^{(en)}$ become smaller $^{(en)}$ catalan: empetitir $^{(ca)}$ espanhòl: achicar $^{(es)}$ francés: rapetisser $^{(fr)}$ | italian: restringere $^{(it)}$ portugués: sicilian: suedés: |

### Conjugason

| Infinitiu | apetitir | apetitir | apetitir | apetitir | apetitir | apetitir |
| Gerondiu | apetitissent | apetitissent | apetitissent | apetitissent | apetitissent | apetitissent |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | apetitit | apetitit | apetitit | apetitits | apetitits | apetitits |
| femenin | apetitida | apetitida | apetitida | apetitidas | apetitidas | apetitidas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | apetitissi | apetitisses | apetitís | apetitissèm | apetitissètz | apetitisson |
| Imperfach | apetitissiái | apetitissiás | apetitissiá | apetitissiam | apetitissiatz | apetitissián |
| Preterit | apetitiguèri | apetitiguères | apetitiguèt | apetitiguèrem | apetitiguèretz | apetitiguèron |
| Futur | apetitirai | apetitiràs | apetitirà | apetitirem | apetitiretz | apetitiràn |
| Condicional | apetitiriái | apetitiriás | apetitiriá | apetitiriam | apetitiriatz | apetitirián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | apetitisca | apetitiscas | apetitisca | apetitiscam | apetitiscatz | apetitiscan |
| Imperfach | apetitiguèsse | apetitiguèsses | apetitiguèsse | apetitiguèssem | apetitiguèssetz | apetitiguèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | apetitís ! | — | apetitiscam ! | apetitissetz ! | — |
| Negatiu | — | apetitiscas pas ! | — | apetitiscam pas ! | apetitiscatz pas ! | — |
# Occitan
### Prononciacion

/apeɾseˈβyt/, /apeɾseˈβyt/

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | apercebut | apercebuts |
| Masculin | [apeɾseˈβyt] | [apeɾseˈβyts] |
| Femenin | apercebuda | apercebudas |
| Femenin | [apeɾseˈβyðo] | [apeɾseˈβyðos] |
apercebut
* Participi passat masculin singular de apercebre.
# Occitan
### Prononciacion

/apeɾseˈβyts/, /apeɾseˈβyts/

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | apercebut | apercebuts |
| Masculin | [apeɾseˈβyt] | [apeɾseˈβyts] |
| Femenin | apercebuda | apercebudas |
| Femenin | [apeɾseˈβyðo] | [apeɾseˈβyðos] |
apercebuts
* Participi passat masculin plural de apercebre.
# Occitan
### Etimologia

De aperténer.

### Prononciacion

/apeɾteˈnensjo̞/, /apeɾteˈnensjo̞/, provençau /apeʀteˈnẽⁿsjo̞/, /apeʀteˈnẽⁿsjo̞/

### Sillabas

a|per|te|nén|cia

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| apertenéncia | apertenéncias |
| [apeɾteˈnensjo̞] | [apeɾteˈnensjo̞s] |
apertenéncia femenin
* Fach d’aperténer a qualqu'un o a quicòm.

### Parents

* aperténer

### Traduccions

| alemand: gehören $^{(de)}$ anglés: belonging $^{(en)}$ basc: catalan: pertinença $^{(ca)}$ | espanhòl: pertenencia $^{(es)}$ francés: appartenance $^{(fr)}$ italian: appartenenza $^{(it)}$ portugués: pertencente $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin appertĭnere, compausat de ad- e de pertĭnere.

### Prononciacion

/apaɾte'ni/, /apaɾte'ni/

### Sillabas

a|per|te|nir

## Vèrb

apertenir (lengadocian)
* Èsser la proprietat legitima de qualqu’un, qu'aquel a qui es la causa l’aja en sa possession o non.
** Tenon injustqment un objècte que m’aperten.
* Èsser lo drech, lo privilègi o lo pròpri, lo caractèr particular de qualqu’un o quicòm.
** Lo drech de far gràcia aperten al cap de l’Estat.
* (impersonal) Incombar.
** Aperten a pauc de gents de comprene aquò.
* Far partit de.
** Aquel animal aperten a tal genre.
* (matematicas) Èsser element de
** -2 aperten a l'ensemble Z dels entièrs relatius.

### Variantas

* aperténer
* pertànher

### Variantas dialectalas

* aparténer (lemosin), (auvernhat)
* apartenir (provençau)
* apartiéner (gascon)
* aperténguer (gascon)

### Traduccions

| alemand: gehören $^{(de)}$ anglés: belong $^{(en)}$ catalan: pertànyer $^{(ca)}$ espanhòl: pertenecer $^{(es)}$ | francés: appartenir $^{(fr)}$ italian: appartenere $^{(it)}$ basc: izan $^{(eu)}$ portugués: pertencer $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/apeɾteˈnensjo̞s/, /apeɾteˈnensjo̞s/, provençau /apeʀteˈnẽⁿsjo̞s/, /apeʀteˈnẽⁿsjo̞s/

## Forma de nom comun

apertenéncias
* Plural de apertenéncia.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin appertĭnere, compausat de ad- e de pertĭnere.

### Prononciacion

/apaɾ'tene/, /apaɾ'tene/

### Sillabas

a|per|té|ner

## Vèrb

aperténer (lengadocian)
* Èsser la proprietat legitima de qualqu’un, qu'aquel a qui es la causa l’aja en sa possession o non.
** Tenon injustqment un objècte que m’aprten.
* Èsser lo drech, lo privilègi o lo pròpri, lo caractèr particular de qualqu’un o quicòm.
** Lo drech de far gràcia aperten al cap de l’Estat.
* (impersonal) Incombir.
** Aperten a pauc de gents de comprene aquò.
* Far partit de.
** Aquel animal aperten a tal genre.
* (matematicas) Èsser element de
** -2 aperten a l'ensemble Z dels entièrs relatius.

### Variantas

* apertenir
* pertànher

### Variantas dialectalas

* aparténer (lemosin), (auvernhat)
* apartenir (provençau)
* apartiéner (gascon)
* aperténguer (gascon)

### Traduccions

| alemand: gehören $^{(de)}$ anglés: belong $^{(en)}$ catalan: pertànyer $^{(ca)}$ espanhòl: pertenecer $^{(es)}$ | francés: appartenir $^{(fr)}$ italian: appartenere $^{(it)}$ basc: izan $^{(eu)}$ portugués: pertencer $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin appodiare « sosténer »

### Prononciacion

/apeˈβa/, /apeˈβa/

### Sillabas

a|pe|var

## Vèrb

apevar
* Sosténer quicòm que caigue pas.
* Tocar lo fons de l'aiga, aver pè.
s'apevar
* Se fisar de quicòm per far pròva

### Sinonims

* piejar
* apiejar
* sosténer

### Derivats

* apiejadís
* apiejaire

### Traduccions

| alemand: anlegen $^{(de)}$, lehnen $^{(de)}$, unterstützen $^{(de)}$ (2) anglés: put $^{(en)}$, support $^{(en)}$ (2) basc: laguntzeko $^{(eu)}$ catalan: sostenir $^{(ca)}$, estintolar $^{(ca)}$, recolzar $^{(ca)}$ | espanhòl: apoyar $^{(es)}$ francés: apuyer $^{(fr)}$, soutenir $^{(fr)}$ italian: supportare $^{(it)}$ portugués: apoiar $^{(pt)}$, suportar $^{(pt)}$ |
# Catalan
## Forma de vèrb

apetonà
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb apetonar.
# Ongrés
### Etimologia

Del protoogric *θarańa « aur, coire »

### Prononciacion

/ˈɒrɒɲ/, /ˈɒrɒɲ/

## Nom comun

arany, plural : aranyak
* Aur.

### Derivats

* aranyérem
* aranyhaz
* aranyláz
* aranyoz
# Catalan
### Etimologia

Del latin aranĕa.

### Prononciacion

[ə'ɾaɲə] (oriental), [a'ɾaɲa] (occidental)
Espanha (Vila-real) : escotar « aranya »

### Sillabas

a | ra | nya (3)

## Nom comun

aranya femenin, pl. aranyes

### Traduccions

* aranha $^{(oc)}$

### Derivats

* aranyer
* mataaranyes
* musaranya
* teranyina
# Ongrés
### Etimologia

Participi passat del vèrb aranyoz ("daurar").

### Prononciacion

['ɒrɒɲozott]

### Sillabas

ara | nyo | zott (3)

## Adjectiu

aranyozott

### Traduccions

* daurat $^{(oc)}$ masculin, daurada $^{(oc)}$ femenin
# Francoprovençal
### Etimologia

Del francic.

### Prononciacion
## Nom comun

aranzí femenin
* Garantia.

#### Nòta

Forma del francoprovençal de Faeto, en Polha.

### Referéncias

* Estatut communal bilingue italian-francoprovençal de Faeto
# Ongrés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir d' arany ("aur") e d' érem ("medalha").

### Prononciacion

['ɒrɒɲe:rɛm]

### Sillabas

arany | érem (2)

## Nom comun

aranyérem, pl. aranyérmek

### Traduccions

* medalha $^{(oc)}$ femenin d'aur $^{(oc)}$ masculin
# Sard
### Etimologia

Del latin araneus amb un sufix -olu.

### Prononciacion

/aɾanˈd͡zolu/, /aɾanˈd͡zolu/

## Nom comun

aranzolu masculin
* Aranha.

### Variantas dialectalas

* ràngia
* arangiolu (sard comun)

#### Nòta

Forma del dialècte d'Orgosolo.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/aɾaˈnes/, /aɾaˈnes/
França (Bearn) : escotar « aranés »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | aranés | araneses |
| Masculin | [aɾaˈnes] | [aɾaˈnezes] |
| Femenin | aranesa | aranesas |
| Femenin | [aɾaˈnezo] | [aɾaˈnezos] |
aranés masculin
* Persona originària de Val d'Aran.
* Ling. Parlar gascon originari del val d'Aran, en Catalonha espanhòla.

### Traduccions

| anglés: Aranese $^{(en)}$ alemand: Aranesisch $^{(de)}$ neutre (2) bielorús: аранская мова $^{(be)}$ femenin catalan: aranès $^{(ca)}$ masculin | espanhòl: aranés $^{(es)}$ francés: aranais $^{(fr)}$ masculin italian: aranese $^{(it)}$ masculin ucraïnian: аранська говірка $^{(uk)}$ femenin |

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | aranés | araneses |
| Masculin | [aɾaˈnes] | [aɾaˈnezes] |
| Femenin | aranesa | aranesas |
| Femenin | [aɾaˈnezo] | [aɾaˈnezos] |
aranés masculin
* Relatiu al Val d'Aran o al dialècte aranés.

### Traduccions

| anglés: aranese $^{(en)}$ alemand: aranesisch $^{(de)}$ catalan: aranès $^{(ca)}$ | espanhòl: aranés $^{(es)}$ francés: aranais $^{(fr)}$ italian: aranese $^{(it)}$ |

### Vejatz tanben

* Mots en gascon aranés dins lo Wikiccionari
* aranés sus Wikipèdia
# Catalan
### Etimologia

Forma plurala d'aranya ("aranha").

### Prononciacion

[ə'raɲəs]

### Sillabas

a | ra | nyes (3)

## Nom comun

aranyes femenin plural

### Traduccions

* aranhas $^{(oc)}$

### Parents

* aranyer
* mataaranyes
* musaranya
* teranyina
# Ongrés
### Etimologia

De arany « aur » amb lo sufix verbal -oz.

### Prononciacion

/ˈɒrɒɲoz/, /ˈɒrɒɲoz/

## Vèrb

aranyoz
* Daurar.

### Derivats

* aranyozott
# Comanche
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

arapʉ̱
* Maissa.

### Variantas dialectalas

* ahra
* ahrapʉ̱

### Referéncias

* Lila Wistrand-Robinson, James Armagost, 1990, Comanche Dictionary and Grammar, Dallas, Summer Institute of Linguistics.