OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Prononciacion

/lymiˈnuzo̞/, /lymiˈnuzo̞/

## Forma d'adjectiu

luminosa
* Femenin singular de luminós.

# Espanhòl
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

luminosa
* Femenin singular de luminoso.

# Italian
### Prononciacion

/lumiˈnosa/, /lumiˈnosa/

## Forma d'adjectiu

luminosa
* Femenin singular de luminoso.

# Portugués
### Prononciacion

/lumiˈnɔzɐ/, /lumiˈnɔzɐ/

## Forma d'adjectiu

luminosa
* Femenin singular de luminoso.
# Occitan
### Prononciacion

/lymiˈnuzo̞s/, /lymiˈnuzo̞s/

## Forma d'adjectiu

luminosa
* Femenin plural de luminós.

# Espanhòl
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

luminosas
* Femenin plural de luminoso.

# Portugués
### Prononciacion

/lumiˈnɔzɐʃ/, /lumiˈnɔzɐʃ/

## Forma d'adjectiu

luminosas
* Femenin plural de luminoso.
# Occitan
### Prononciacion

/lymiˈnuzes/, /lymiˈnuzes/

## Forma d'adjectiu

luminoses
* Masculin plural de luminós.
# Occitan
### Prononciacion

/lyminuziˈtats/, /lyminuziˈtats/

## Forma d'adjectiu

luminositats
* Plural de luminositat
# Romanés
### Etimologia

Derivat del latin lūmĭnis.

### Prononciacion

['luminə]
escotar « lumină » Romania (Craiova) : escotar « lumină »

### Sillabas

lu | mi | nă (3)

## Nom comun

lumină femenin, pl. lumini

### Traduccions

* lutz $^{(oc)}$
* (artificiala) lum $^{(oc)}$ masculin
# Finlandés
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

[ˈlumi]

## Nom comun

lumi
* Nèu.
# Occitan
### Prononciacion

/newruˈlɔges/, /newruˈlɔges/ (gascon), /newʁuˈlɔɡe/, /newʁuˈlɔɡe/ (provençau), /newʁuˈlɔɡej/, /newʁuˈlɔɡej/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

neurològues masculin (gascon) (provençau) (lemosin) (vivaroaupenc)
* Plurau de neurològue.
# Occitan
### Prononciacion

/new'ɾɔzis/, /new'ɾɔzis/, peovençau /new'ʀɔzis/, /new'ʀɔzis/

## Forma de nom comun

neuròsis
* plural de neuròsi.
# Occitan
### Etimologia

Compausat de neuro- e del sufix -lòga.

### Prononciacion

/newɾuˈlɔɣo/, /newɾuˈlɔɣo/

### Sillabas

neu|ro|lòg

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| neurològa | neurològas |
| [newɾuˈlɔɣo] | [newɾuˈlɔɣos] |
neurològa femenin, (masculin: neurològ / neurològue)
* Mètja especialista del sistèma nerviós.
** La neurològa ensaja de comprendre l'origina dels vertiges.

### Sinonims

* neurologista

### Parents

* neurologia

### Traduccions

| alemand: Neurologin $^{(de)}$ anglés: neurologist $^{(en)}$ basc: neurologist $^{(eu)}$ catalan: neuròlega $^{(ca)}$ | espanhòl: neuróloga $^{(es)}$, neurológa $^{(es)}$ francés: neurologue $^{(fr)}$ italian: neurologa $^{(it)}$ portugués: neurologista $^{(pt)}$ |

### Referéncias

* https://www.locongres.org
# Occitan
### Prononciacion

/newɾuˈlɔɣos/, /newɾuˈlɔɣos/ (gascon), (lengadocian), /newʁuˈlɔɡo/, /newʁuˈlɔɡo/ (provençal), /nøʁuˈlɔɡaː/, /nøʁuˈlɔɡaː/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

neurològas femenin
* Plural de neurològa.
# Occitan
### Etimologia

Compausat de neuro- e deu sufixe -lògue.

### Prononciacion

/newɾuˈlɔɣe/, /newɾuˈlɔɣe/ (gascon), /newʁuˈlɔɡe/, /newʁuˈlɔɡe/ (lemosin), (provençau)

### Sillabas

neu | ro | lò | gue (4)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| neurològue | neurològues |
| [newɾuˈlɔɣe] | [newɾuˈlɔɣes] |
neurològue masculin (gascon) (provençau) (lemosin) (vivaroaupenc) (Feminin : neurològa)
* Medecin especialista deu sistèma nerviós.
** Lo neurològue qu'assaja de compréner perqué lo pacient a lo verdigòu.

### Variantas dialectalas

* neurològ (lengadocian)

### Parents

* neurologia

### Sinonims

* neurologista

### Traduccions

| anglés: neurologist $^{(en)}$ espanhòl: neurólogo $^{(es)}$ masculin francés: neurologue $^{(fr)}$ masculin e femenin | italian: neurologo $^{(it)}$ masculin portugués: neurologista $^{(pt)}$ masculin e femenin |

### Referéncias

* https://www.locongres.org
# Occitan
### Etimologia

    De neuro e transmetor.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /newɾuˌtɾansmeˈtu/, /newɾuˌtɾansmeˈtu/
    provençau /newʀuˌtãⁿsmeˈtu/, /newʀuˌtãⁿsmeˈtu/

### Sillabas

neu|ro|trans|me|tor

## Nom comun

meurotransmetor masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| neurotransmetor | neurotransmetors |
| [newɾuˌtɾansmeˈtu] | [newɾuˌtɾansmeˈtus] |
* (bioquimia, neurologia) Substàcia quimica desliurada per las neurònas agissent sus d’autras neurònas o mai rarament sus d’autres tipes de cellulas (coma las cellulas muscularas).

### Variantas dialectalas

* neurotransmetedor

### Traduccions

| alemand: Neurotransmitter $^{(de)}$ anglés: neurotransmitter $^{(en)}$ basc: catalan: neurotransmissor $^{(ca)}$ | espanhòl: neurotransmisor $^{(es)}$ francés: neurotransméteur $^{(fr)}$ italian: neurotrasmettitore $^{(it)}$ portugués: neurotransmissor $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

* Del alemand Neuron, eissit del grèc ancian νεῦρον, neûron (« nèrvi, fibra »),

### Prononciacion

* /neu'rɔno̞/, /neu'rɔno̞/

### Sillabas

neu | rò | na (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| neuròna | neurònas |
| [neu'rɔno̞] | [neu'rɔno̞s] |
neuròna femenin
* (istologia) Tipe de cellula diferenciada compausant, amb las cellulas glialas, lo teissut nerviós. Aquelas cellulas son excitablas e excitatrdoiras, e menan l’influs nerviós. La neuròna possedís un axòn e de dendritas. Las neurònas se brancan las unas amb las autas per una zòna nomenada sinapsi

### Parents

* meuronal

### Traduccions

| alemand: Neuron $^{(de)}$ anglés: neuron $^{(en)}$ catalan: neurona $^{(ca)}$ espanhòl: neurona $^{(es)}$ | francés: neurone $^{(fr)}$ italian: neurone $^{(it)}$ polonés: portugués: neurônio $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

* /neu'rɔno̞s/, /neu'rɔno̞s/

### Sillabas

neu | rò | nas (3)

## Forma de nom comun

neurònas femenin
* Plural de neuròna.
# Occitan
### Etimologia

De neuro- (del grèc ancien νεῦρον, « nèrvi ») e -òsi

### Prononciacion

/new'ɾɔzi/, /new'ɾɔzi/, peovençau /new'ʀɔzi/, /new'ʀɔzi/ França (Bearn) : escotar « neuròsi »

### Sillabas

neu|rò|si

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| neuròsi | neuròsis |
| [new'ɾɔzi] | [new'ɾɔzis] |
neuròsi femenin
* (medecina) Nom generic de las afeccions que los sindròmes indican un treble dins lo foncionament del sistèma nerviós.

### Sinonims

* neuropatiá

### Derivats

* neuropata
* neurotic

### Traduccions

| alemand: Neurose $^{(de)}$ anglés: neurosis $^{(en)}$ basc: neurosi $^{(eu)}$ catalan: neurosi $^{(ca)}$ | espanhòl: neurosis $^{(es)}$ francés: névrose $^{(fr)}$ italian: nevrosi $^{(it)}$ portugués: neurose $^{(pt)}$ |
# Neerlandés
### Prononciacion

['nøs] Païses Basses (Wijchen) : escotar « neus » escotar « neus »

## Nom comun

| | Singular | Plural |
| Substantiu | neus | neuzen |
| Diminutiu | neusje | neusjes |
neus masculin

### Traduccions

* nas $^{(oc)}$
# Italian
### Etimologia

Del latin manĭca.

### Prononciacion

/ˈmanika/, /ˈmanika/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| manica | maniche |
| [ˈmanika] | [ˈmanike] |
manica femenin
* Marga.

### Derivats

* ammanicarsi
* manicotto
# Italian
### Prononciacion

/ˈmani/, /ˈmani/

## Forma de nom comun

mani femenin
* Plural de mano.
# Occitan
### Etimologia

    Del bas latin maniacus, del grèc ancien μανιακός maniacos, forma adjectivala de μανία mania (« baujum, folia »).

### Prononciacion

/manj'ako̞/, /manj'ako̞/ França (Bearn) : escotar « maniaca »

### Sillabas

ma|ni|a|ca

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| maniaca | maniacas |
| [manj'ako̞] | [manj'ako̞s] |
maniaca femenin (maniac per una òme)
* Aquela que patís de mania.
** Una maniaca dangierosa.
* (familièr) Aquela que ten d'abituds estranhas.

### Traduccions

| alemand: anglés: maniac $^{(en)}$ catalan: maníaca $^{(ca)}$ espanhòl: maniaca $^{(es)}$ | francés: maniaque $^{(fr)}$ italian: maniaca $^{(it)}$ basc: portugués: maniaca $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

maniaca
* Femenin singular de maniac.
# Occitan
### Prononciacion

/manj'ako̞s/, /manj'ako̞s/

## Forma d'adjectiu

maniacas
* Femenin plural de maniac.

## Forma de nom comun

maniacas femenin
* Plural de maniaca.

# Espanhòl
### Prononciacion

/manj'akas/, /manj'akas/

## Forma d'adjectiu

maniacas
* Femenin plural de maniaco.

# Portugués
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

maniacas
* Femenin singular de maniaco.

## Forma de nom comun

maniacas
* Plural de maniaca.
# Occitan
### Prononciacion

/maˈɲas/, /maˈɲas/

## Forma de nom comun

manhans
* Plural de manhan
# Occitan
### Etimologia

    Diminutiu de man

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /maˈɲɔto̞s/, /maˈɲɔto̞s/

## Nom comun

manhòtas (lengadocian) , (gascon) ; femenin plural
* Entrava pausada pels ponhets.

### Sinonims

* manetas
* manòtas

### Traduccions

| alemand: Handfesseln $^{(de)}$ anglés: handcuffs $^{(en)}$ basc: esku lota $^{(eu)}$ catalan: manilles $^{(ca)}$ | espanhòl: esposas $^{(es)}$, grilletes $^{(es)}$ francés: menottes $^{(fr)}$ italian: manette $^{(it)}$ portugués: algema $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

manhòtas
* segonda persona del singular des present de l'indicatiu de manhotar.
# Occitan
### Etimologia

    Del bas latin maniacus, del grèc ancien μανιακός maniacos, forma adjectivala de μανία mania (« baujum, folia »).

### Prononciacion

/manj'ak/, /manj'ak/
    França (Bearn) : escotar « maniac »

### Sillabas

ma|ni|ac

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | maniac | maniacs |
| Masculin | [manj'ak] | [manj'aks] |
| Femenin | maniaca | maniacas |
| Femenin | [manj'ako̞] | [manj'ako̞s] |
maniac
* (psiquiatria) Que manifèsta una mania.
** Deliri maniac.
* (figurat) Que ten de passions o d'exigéncias exageradas.

### Sinonims

* tissós
* maniagós

### Parents

* mania

### Traduccions

| alemand: verrückt $^{(de)}$ anglés: faddy $^{(en)}$, finicky $^{(en)}$, maniacal $^{(en)}$ catalan: maníac $^{(ca)}$ espanhòl: maniaco $^{(es)}$ | francés: maniaque $^{(fr)}$ italian: maniaco $^{(it)}$ basc: maniatikoa $^{(eu)}$ portugués: maniaco $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| maniac | maniacs |
| [manj'ak] | [manj'aks] |
maniac masculin (maniaca per una femna)
* Aquel que patís de mania.
** Un maniac dangierós.
* (familièr) Aquel que ten d'abituds estranhas.

### Traduccions

| alemand: Verrückter $^{(de)}$ anglés: maniac $^{(en)}$ catalan: maníac $^{(ca)}$ espanhòl: maniaco $^{(es)}$ | francés: maniaque $^{(fr)}$ italian: maniaco $^{(it)}$ basc: maniatikoa $^{(eu)}$ portugués: maniaco $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Del bas latin maniacus mejans lo francés maniaque.

### Prononciacion

    EUA /ˈmeɪniˌæk/, /ˈmeɪniˌæk/
    Reialme Unit (Southern England) : escotar « maniac »
    Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « maniac »

### Sillabas

ma|ni|ac

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| maniac | maniacs |
| [manj'ak] | [manj'aks] |
maniac
* Aquel que patís de mania.
* (familièr) Una persona que ten d'obsessions.
# Occitan
### Prononciacion

/manj'aks/, /manj'aks/

## Forma d'adjectiu

maniacs
* Masculin plural de maniac.

## Forma de nom comun

maniacs masculin
* Plural de maniac

# Anglés
### Prononciacion

    EUA /ˈmeɪniˌæks/, /ˈmeɪniˌæks/
    Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « maniacs »

## Forma de nom comun

maniacs
* Plural de maniac
# Catalan
## Forma de vèrb

mataven
* Tresena persona del plural a l'imperfach del vèrb matar.
# Pintupi
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

mataṉpu
* Rotula, noseta.

### Referéncias

* Kenneth C. Hansen, Lesley E. Hansen, 1974, Pintupi Dictionary, Darwin, Summer Institute of Linguistics, Australian Aborigines Branch.
* Kenneth C. Hansen, Lesley E. Hansen, 1969, Pintupi Phonology, Oceanic Linguistics VIII:2, p. 153-170.
# Anglés
### Etimologia
### Prononciacion

Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « mate » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « mate »

### Sillabas
## Nom comun

mate
* exemples:
    And indeed bad as his clothes were and coarsely as he spoke, he had none of the appearance of a man who sailed before the mast, but seemed like a mate or skipper accustomed to be obeyed or to strike.
       E, vertat, dab las soas maishantas pelhas e lo son lengatge grossèr, n'avèva pas arren d'un simple marinèr ; que's semblava meilèu a un mèste o a un patron qui solèva estar obedit o trucar.

### Traduccions

* mèste $^{(oc)}$

### Referéncias

* ↑ Robert Louis Stevenson, Treasure Island, cap. 1, 1883, ed. 2010, Wikisource
* ↑ Felip Richard (trad.), L'Isla deu tesaur, 2009, per noste, Ortès, ISBN 978-2-86866-066-4
# Catalan
## Forma de vèrb

mataren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb matar.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

mataste
* Segonda persona del singular al passat simple del vèrb matar.
# Catalan
## Forma de vèrb

mataves
* Segonda persona del singular a l'imperfach del vèrb matar.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

mataremos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb matar.
# Occitan
### Etimologia

    Eissit de l’arabi مَطْرَح, maṭraḥ « tapís, quicòm qu'òm i geta quicòm » de vèrb طرح, طَرَح : getar

### Prononciacion

    /mataˈlas/, /mataˈlas/
    escotar « matalàs »

### Sillabas

ma|ta|làs

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| matalàs | matalasses |
| [mataˈlas] | [mataˈlases] |
matalàs masculin
* Pèça de lièch realizat amb un sac de tèla emplenat d'emborratge (lana, pluma, crin, o de mossa), sovent pausat sus un saumièr e que lo cobrís tot entièr.
* (Per extension) Sisa, espessor d’un material.

### Derivats

* matalassaire / matalassièr / matalassèr
* matalassar

### Traduccions

| alemand: Matratze $^{(de)}$ anglés: mattress $^{(en)}$ basc: lastaira $^{(eu)}$, lastamarrega $^{(eu)}$ catalan: matalàs $^{(ca)}$ | espanhòl: colchón $^{(es)}$ francés: matelas $^{(fr)}$ italian: materasso $^{(it)}$ portugués: colchão $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Eissit de l’arabi مَطْرَح, maṭraḥ « tapís, quicòm qu'òm i geta quicòm » de vèrb طرح, طَرَح : getar

### Prononciacion

    oriental /mətəˈɫas/, /mətəˈɫas/
    occidental /mataˈɫas/, /mataˈɫas/

### Sillabas

ma|ta|làs

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| matalàs | matalassos |
matalàs masculin
* matalàs $^{(ca)}$
# Occitan
## Forma de vèrb

observaretz
* Segonda persona del plural al futur del vèrb observar.
# Occitan
### Etimologia

    De latin observantia

### Prononciacion

    lengadocian /ut͡seɾˈβanso̞/, /ut͡seɾˈβanso̞/
    gascon /upseɾˈβanso̞/, /upseɾˈβanso̞/
    provençau /ubseʀˈvãⁿsə/, /ubseʀˈvãⁿsə/

### Sillabas

ob|ser|van|ça

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| observança | observanças |
| [ut͡seɾˈβanso̞] | [ut͡seɾˈβanso̞s] |
observança femenin
* Practica d’una règla, execucion de çò que prescriu una règla, e sovent una règla religiosa.
** (per extension) La quita règla, aquela lei religiosa.
* (Religion) Òrdre religiós ont la règla monastica s’obsèrva estrictament.
* (medecina) Lo fach per un pacient de respectar la posologia d'una prescripcion medicala.

### Variantas

* observància

#### Locucions derivadas

* escrticta observança

### Traduccions

| alemand: Einhaltung $^{(de)}$, Observanz $^{(de)}$ (religiós) anglés: observance $^{(en)}$ basc: catalan: observança $^{(ca)}$ | espanhòl: observancia $^{(es)}$ francés: observance $^{(fr)}$ italian: osservanza $^{(it)}$ portugués: observância $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De latin observantia

### Prononciacion

    lengadocian /upsərˈbansə/, /upsərˈbansə/

### Sillabas

ob|ser|van|ça

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| observança | observances |
observança femenin
* observança $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin observare.

### Prononciacion

[utser'ba]
França (Bearn) : escotar « observar »

### Sillabas

ob | ser | var (3)

## Vèrb

observar
* Seguir una lei , una règla... .
* Agachar amb una atencion sostenguda.

### Derivats

* observacion
* observador
* observància
* observator
* observatòri

### Traduccions

* alemand: beobachten $^{(de)}$
* anglés: to observe $^{(en)}$
* catalan: observar $^{(ca)}$
* espanhòl: observar $^{(es)}$
* francés: observer $^{(fr)}$
* italian: osservare $^{(it)}$

### Conjugason

| Infinitiu | observar | observar | observar | observar | observar | observar |
| Gerondiu | observant | observant | observant | observant | observant | observant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | observat | observat | observat | observats | observats | observats |
| femenin | observada | observada | observada | observadas | observadas | observadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | observi observe | observas | observa | observam | observatz | observan |
| Imperfach | observavi | observavas | observava | observàvem | observàvetz | observavan |
| Preterit | observèri | observères | observèt | observèrem | observèretz | observèron |
| Futur | observarai | observaràs | observarà | observarem | observaretz | observaràn |
| Condicional | observariái | observariás | observariá | observariam | observariatz | observarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | observe | observes | observe | observem | observetz | observen |
| Imperfach | observèssi | observèsses | observès observèsse | observèssem | observèssetz | observèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | observa ! | — | observem ! | observatz ! | — |
| Negatiu | — | observes pas ! | — | observem pas ! | observetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||
# Occitan
## Forma de vèrb

observarai
* Primièra persona del singular al futur del vèrb observar.
# Catalan
### Etimologia

Forma derivada del latin observator.

### Prononciacion

[upsəɾβə'tɔɾi] (oriental), [opseɾva'tɔɾi] (occidental)

### Sillabas

ob | ser | va | to | ri (5)

## Nom comun

observatori masculin

### Traduccions

* observatòri $^{(oc)}$

### Parents

* observació
* observador
* observar
# Occitan
### Etimologia

Del latin observator.

### Prononciacion

/ubseɾβa'tu/, /ubseɾβa'tu/, provençau /ubseʀva'tu/, /ubseʀva'tu/ França (Bearn) : escotar « observator »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| observator | observators |
| [ubseɾβa'tu] | [ubseɾβa'tus] |
observator masculin (femenizacion: observatora, observatritz, observarela)
* Òme qu'obsèva una expetiéncia scientifica o un fenomèn sota l'angle scientific.
* Persona a l’origina d’un punt de vista sul plan fisic.
* Òme qu'obsèrva (al sens de seguir, respectar) una règla, una lei.
* Persona qu'examina e comenta de fachs umans, psicologics o socials.
* Persona qu'obsèrva, per oposicion a aquel qu'agís.
** Me mesclèri pas cap a l'afar, i èri pas coma observator.
* Persona avent per foncion oficiala d'examinar un eveniment social o politic, sens intervenir, per ne far lo testimoniatge.

### Variantas dialectalas

* observador (lengadocian)
* observaire (lengadocian)

### Parents

* observable
* observacion
* observatòri
* observar

### Traduccions

| alemand: Beobachter $^{(de)}$ anglés: observer $^{(en)}$ basc: behatzaile $^{(eu)}$ catalan: observador $^{(ca)}$ | espanhòl: observador $^{(es)}$ francés: observateur $^{(fr)}$ italian: osservatore $^{(it)}$ portugués: observador $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin observator.

### Prononciacion

/ubseɾβa'tuɾo̞/, /ubseɾβa'tuɾo̞/, provençau /ubseʀva'tuʀo̞/, /ubseʀva'tuʀo̞/ França (Bearn) : escotar « observatora »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| observatora | observatoras |
| [ubseɾβa'tuɾo̞] | [ubseɾβa'tuɾo̞s] |
observatora femenin (masculinizacion: observator)
* Femena qu'obsèva una expetiéncia scientifica o un fenomèn sota l'angle scientific.
* Persona a l’origina d’un punt de vista sul plan fisic.
* Femna qu'obsèrva (al sens de seguir, respectar) una règla, una lei.
* Persona qu'examina e comenta de fachs umans, psicologics o socials.
* Persona qu'obsèrva, per oposicion a aquel qu'agís.
** Me mesclèri pas cap a l'afar, i èri pas coma observatora.
* Persona avent per foncion oficiala d'examinar un eveniment social o politic, sens intervenir, per ne far lo testimoniatge.

### Variantas

* observatritz
* observadoira (lengadocian)
* observaira (lengadocian)

### Traduccions

| alemand: Beobachterin $^{(de)}$ anglés: observer $^{(en)}$ basc: behatzailea $^{(eu)}$ catalan: observadora $^{(ca)}$ | espanhòl: observadora $^{(es)}$ francés: observatrice $^{(fr)}$ italian: osservatrice $^{(it)}$ portugués: observadora $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/ubseɾβa'tuɾo̞s/, /ubseɾβa'tuɾo̞s/, provençau /ubseʀva'tuʀo̞s/, /ubseʀva'tuʀo̞s/

## Forma de nom comun

observatoras femenin
* Plural de observatora
# Francés
### Etimologia

Del latin observatiōne.

### Prononciacion

[ɔpsɛʁva'sjɔ̃]
França (Tolosa) : escotar « observation » França (Lion) : escotar « observation » escotar « observation » Soïssa (Lausana) : escotar « observation »

### Sillabas

ob | ser | va | tion (4)

## Vèrb

observation

### Traduccions

* observacion $^{(oc)}$

### Parents

* observateur
* observé -e
* observer
# Occitan
### Prononciacion

/uˈβipaɾo̞/, /uˈβipaɾo̞/

## Forma d'adjectiu

ovipara
* femenin singular de ovovivipar.
# Occitan
### Prononciacion

/uβiˈpaɾo̞/, /uβiˈpaɾo̞/

## Forma d'adjectiu

ovipara
* femenin singular de ovipar.
# Occitan
### Prononciacion

/uβiˈpaɾs/, /uβiˈpaɾs/, provençau /uviˈpaʀs/, /uviˈpaʀs/

## Forma d'adjectiu

ovipars
* Plural de ovipar.
# Esperanto
### Etimologia

    A partir del latin ŏvum amb lo sufix -o.

### Prononciacion

['ovo]
Brasil : escotar « ovo » França (Tolosa) : escotar « ovo » França (Vòges) : escotar « ovo »

### Sillabas

o | vo (2)

## Nom comun

ovo, pl. ovoj
* uòu masculin

# Istriòt
### Etimologia

Del latin ovum.

### Prononciacion

/ˈovo/, /ˈovo/

## Nom comun

ovo masculin
* Uòu.

### Variantas dialectalas

* uvo
* vuvo

#### Nòta

Forma del dialècte de Pola.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.

# Portugués
### Etimologia

Del latin ŏvum.

### Prononciacion

/ˈovu/, /ˈovu/
escotar « ovo »

### Sillabas

o | vo (2)

## Nom comun

ovo masculin
* Uòu.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin ovum « uòu », vivus (« vivent ») e parere (« enfantar »).

### Prononciacion

/uβuˌβiβiˈpaɾ/, /uβuˌβiβiˈpaɾ/, provençau /uvuˌviviˈpaʀ/, /uvuˌviviˈpaʀ/

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | ovovivipar | ovovivipars |
| Masculin | [uβuˌβiβiˈpaɾ] | [uβuˌβiβiˈpaɾs] |
| Femenin | ovovivipara | ovoviviparas |
| Femenin | [uβuˌβiβiˈpaɾo̞] | [uβuˌβiβiˈpaɾo̞s] |
ovovivipar
* Qu'a sos uòus qu'incuban e espelisson dins lo ventre de la maire, sens relacion nutritiva amb aquela.
** Fòrça peisson, reptils e invertebrats son ovovivipars.

### Parents

* ovipar
* vivipar

### Traduccions

| alemand: ovovivipar $^{(de)}$ anglés: ovoviviparous $^{(en)}$ basc: catalan: ovovivípar $^{(ca)}$ | espanhòl: ovovivíparo $^{(es)}$ francés: ovovivipare $^{(fr)}$ italian: ovoviviparo $^{(it)}$ portugués: ovovivíparo $^{(pt)}$ |

# Alemand
### Etimologia

    Del latin ovoviviparus

### Prononciacion

/ˌovoviviˈpaːɐ̯/, /ˌovoviviˈpaːɐ̯/

## Adjectiu

ovipar
* ovovivipar $^{(oc)}$
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala d'ovo ("uòu").

### Prononciacion

['ovoj]

### Sillabas

o | voj (2)

## Nom comun

ovoj pl.

### Traduccions

* uòus $^{(oc)}$ masculin plural
# Occitan
### Prononciacion

/uˈβipaɾo̞s/, /uˈβipaɾo̞s/

## Forma d'adjectiu

oviparas
* femenin plural de ovovivipar.
# Occitan
### Prononciacion

/uˈβipaɾs/, /uˈβipaɾs/

## Forma d'adjectiu

ovipars
* masculin plural de ovovivipar.