OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    Del latin importunus.

### Prononciacion

/impuɾˈty/, /impuɾˈty/, provençau /ĩⁿpuʀˈtỹⁿ/, /ĩⁿpuʀˈtỹⁿ/

### Sillabas

im|por|tun

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | importun | importuns |
| Masculin | [impuɾˈty] | [impuɾˈtys] |
| Femenin | importuna | importunas |
| Femenin | [impuɾˈtyno̞] | [impuɾˈtyno̞s] |
importun
* Que desagrada, qu'anuja, que cansa per d'assiduitats, per de discors, per de demandas, pernuna preséncia fòra de prepaus, etc
* Que desagrada, qu'anuja qu'aquò es, o sembla, fòra de prepaus.
* (per analogia) Qu'es insuportable de per sa continuitat, sa frequéncia.

### Derivats

* importunament

### Parents

* importunar

### Sinonims

* secutaire
* pegon
* secafetge

### Traduccions

| alemand: lästig $^{(de)}$ anglés: importune $^{(en)}$, meddlesome $^{(en)}$ basc: catalan: importú $^{(ca)}$ | espanhòl: importuno $^{(es)}$ francés: importun $^{(fr)}$ italian: importuno $^{(it)}$ portugués: importuno $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| importun | importuns |
| [impuɾˈty] | [impuɾˈtys] |
importun masculin, (equivalent femenin: importuna)
* Persona importuna

# Francés
### Etimologia

    Del latin importunus.

### Prononciacion

/ɛ̃pɔʁtœ̃/, /ɛ̃pɔʁtœ̃/

### Sillabas

im|por|tun

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | importun | importuns |
| Masculin | [ɛ̃pɔʁtœ̃] | [ɛ̃pɔʁtœ̃] |
| Femenin | importune | importunes |
| Femenin | [ɛ̃pɔʁtyn] | [ɛ̃pɔʁtyn] |
importun
* importun $^{(oc)}$

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| importun | importuns |
| [ɛ̃pɔʁtœ̃] ||
importun masculin, (equivalent femenin: importune)
* importun $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin importunus.

### Prononciacion

/impuɾˈtyno̞/, /impuɾˈtyno̞/, provençau /ĩⁿpuʀˈtyno̞/, /ĩⁿpuʀˈtyno̞/

### Sillabas

im|por|tu|na

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| importuna | importunas |
| [impuɾˈtyno̞] | [impuɾˈtyno̞s] |
importuna femenin, (equivalent masculin: importun)
* Persona importuna

## Forma d'adjectiu

importuna
* femenin singular de importun.

## Forma de vèrb

importuna
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de importunar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de importunar.

# Catalan
### Etimologia

    Del latin importunus.

### Prononciacion

oriental /impurˈtunə/, /impurˈtunə/, occidental /impoɾˈtuna/, /impoɾˈtuna/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| importuna | importunes |
importuna femenin, (equivalent masculin: importú)
* Persona importuna

## Forma d'adjectiu

importuna
* femenin singular de importú.

## Forma de vèrb

importuna
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de importunar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de importunar.

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin importunus.

### Prononciacion

oriental /ĩmpoɾˈt̪una/, /ĩmpoɾˈt̪una/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| importuna | importunas |
importuna femenin, (equivalent masculin: importuno)
* Persona importuna

## Forma d'adjectiu

importuna
* femenin singular de importuno.

## Forma de vèrb

importuna
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de importunar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de importunar.

# Francés
### Prononciacion

/ɛ̃pɔʁtyna/, /ɛ̃pɔʁtyna/

## Forma de vèrb

importuna
* Tresena persona del singular del passat simple de l'indicatiu de importunar.

# Italian
### Prononciacion

/impor'tuna/, /impor'tuna/

## Forma d'adjectiu

importuna
* femenin singular de importuno.

## Forma de vèrb

importuna
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de importunar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de importunar.

# Portugués
### Etimologia

    Del latin importunus.

### Prononciacion

Portugal /ĩpoɾˈtunɐ/, /ĩpoɾˈtunɐ/; Brasil /ĩpohˈtũnɐ/, /ĩpohˈtũnɐ/, /ĩpoɾˈtunə/, /ĩpoɾˈtunə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| importuna | importunas |
importuna femenin, (equivalent masculin: importuno)
* Persona importuna

## Forma d'adjectiu

importuna
* femenin singular de importuno.

## Forma de vèrb

importuna
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de importunar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de importunar.
# Occitan
### Etimologia

    De importar.

### Prononciacion

/impuɾtaˈty/, /impuɾtaˈty/

### Sillabas

im|por|ta|tor

## Adjectiu

importator
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | importator | importators |
| Masculin | [impuɾtaˈty] | [impuɾtaˈtys] |
| Femenin | importatora | importatoras |
| Femenin | [impuɾtaˈtyɾo̞] | [impuɾtaˈtyɾo̞s] |
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | importator | importators |
| Masculin | [impuɾtaˈty] | [impuɾtaˈtys] |
| Femenin | importatrtitz | importatotrises |
| Femenin | [impuɾtaˈtytɾit͡s] | [impuɾtaˈtɾizes] |
* (comerci) Que fa d’importacion

### Variantas dialectalas

* importaire
* importador (gascon)

### Parents

* importable
* importacion
* importar

### Antonims

* exportator

### Traduccions

| alemand: anglés: basc: catalan: importador $^{(ca)}$ | espanhòl: importador $^{(es)}$ francés: importeur $^{(fr)}$ italian: importatore $^{(it)}$ portugués: importador $^{(pt)}$ |

## Nom comun

importator masculin, (femenin: importatritz / importatora)
Declinason :
| Singular | Plural |
| importator | importators |
| [impuɾtaˈty] | [impuɾtaˈtys] |
* (comerci) Lo que fa lo comèrci d’importacion: comerçant independent que crompa fèrm las merças de l'exportator e que las torna vendre per son compte, doncas que pòrta los risques e profits, se pagant en levant una marge.
* Entitat qu'impòrta.

### Variantas dialectalas

* importaire
* importador (gascon)

### Parents

* importable
* importacion
* importar

### Antonims

* exportator

### Traduccions

| alemand: Importeur $^{(de)}$ anglés: importer $^{(en)}$ basc: catalan: importador $^{(ca)}$ | espanhòl: importador $^{(es)}$ francés: importeur $^{(fr)}$ italian: importatore $^{(it)}$ portugués: importador $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De importar.

### Prononciacion

/impuɾtaˈtɾit͡s/, /impuɾtaˈtɾit͡s/

### Sillabas

im|por|ta|tritz

## Nom comun

importatritz femenin, (masculin: importator)
Declinason :
| Singular | Plural |
| importatritz | importatrises |
| [impuɾtaˈtɾit͡s] | [impuɾtaˈtɾizes] |
* (comerci) La que fa lo comèrci d’importacion: comerçant independent que crompa fèrm las merças de l'exportator e que las torna vendre per son compte, doncas que pòrta los risques e profits, se pagant en levant una marge.

### Variantas dialectalas

* importatora

### Variantas dialectalas

* importaira
* importadora / importairitz

### Parents

* importable
* importacion
* importar

### Antonims

* exportatritz

### Traduccions

| alemand: Importeurin $^{(de)}$ anglés: importer $^{(en)}$ basc: catalan: importadora $^{(ca)}$ | espanhòl: importadora $^{(es)}$ francés: importatrice $^{(fr)}$ italian: importatora $^{(it)}$ portugués: importadora $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

importatritz
* femenin singular de importador
# Italian
## Forma de vèrb

importavi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb importare.
# Italian
## Forma de vèrb

importavo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb importare.
# Italian
## Forma de vèrb

importerò
* Primièra persona al futur del vèrb importare.
# Catalan
## Forma de vèrb

importaves
* Segonda persona del singular a l'imperfach del vèrb importar.
# Occitan
### Prononciacion

/impuɾˈtyno̞s/, /impuɾˈtyno̞s/, provençau /ĩⁿpuʀˈtyno̞/, /ĩⁿpuʀˈtyno̞/

## Forma de nom comun

importunas
* Plural de importun

## Forma d'adjectiu

importunas
* femenin plural de importun.

## Forma de vèrb

importunas
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de importunar.

# Espanhòl
### Prononciacion

oriental /ĩmpoɾˈt̪unas/, /ĩmpoɾˈt̪unas/

## Forma de nom comun

importunas
* Plural de importuno

## Forma d'adjectiu

importunas
* femenin plural de importuno.

## Forma de vèrb

importunas
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de importunar.

# Francés
### Prononciacion

/ɛ̃pɔʁtyna/, /ɛ̃pɔʁtyna/

## Forma de vèrb

importunas
* Segonda persona del singular del passat simple de l'indicatiu de importunar.

# Portugués
### Etimologia

    Del latin importunus.

### Prononciacion

Portugal /ĩpoɾˈtunɐʃ/, /ĩpoɾˈtunɐʃ/; Brasil /ĩpohˈtũnɐʃ/, /ĩpohˈtũnɐʃ/, /ĩpoɾˈtunəs/, /ĩpoɾˈtunəs/

## Forma de nom comun

importunas
* Plural de importuno

## Forma d'adjectiu

importunas
* femenin plural de importuno.

## Forma de vèrb

importunas
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de importunar.
# Occitan
### Etimologia

    De importar.

### Prononciacion

/impuɾtaˈtuɾo̞/, /impuɾtaˈtuɾo̞/

### Sillabas

im|por|ta|to|ra

## Nom comun

importadora femenin, (masculin: importador)
Declinason :
| Singular | Plural |
| importatora | importatoras |
| [impuɾtaˈtuɾo̞] | [impuɾtaˈtuɾo̞s] |
* (comerci) La que fa lo comèrci d’importacion: comerçant independent que crompa fèrm las merças de l'exportator e que las torna vendre per son compte, doncas que pòrta los risques e profits, se pagant en levant una marge.

### Variantas dialectalas

* importatritz

### Variantas dialectalas

* importaira
* importadora / importairitz

### Parents

* importable
* importacion
* importar

### Antonims

* exportadora

### Traduccions

| alemand: Importeurin $^{(de)}$ anglés: importer $^{(en)}$ basc: catalan: importadora $^{(ca)}$ | espanhòl: importadora $^{(es)}$ francés: importatrice $^{(fr)}$ italian: importatora $^{(it)}$ portugués: importadora $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

importadora
* femenin singular de importador
# Catalan
## Forma de vèrb

imputaren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb imputar.
# Occitan
### Prononciacion

/impyˈtaβles/, /impyˈtaβles/, provençau /ĩⁿˈtables/, /ĩⁿˈtables/

## Forma d'adjectiu

imputables
* masculin plural de imputable.

# Catalan
### Prononciacion

oriental /impuˈtabbɫəs/, /impuˈtabbɫəs/, occidental /impuˈtaβɫes/, /impuˈtaβɫes/

## Forma d'adjectiu

imputables masculin o femenin
* plural de imputable.

# Espanhòl
### Prononciacion

    Peninsular /impuˈtaβles/, /impuˈtaβles/
    American: naut /imp(u)ˈtables/, /imp(u)ˈtables/, bas /impuˈtaβles/, /impuˈtaβles/

## Forma d'adjectiu

imputables masculin o femenin
* plural de imputable.

# Francés
### Prononciacion

/ɛ̃pytabl/, /ɛ̃pytabl/

## Adjectiu

imputable masculin o femenin
* # plural de imputable.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin crestian imputatio

### Prononciacion

/imputaˈsju/, /imputaˈsju/, provençau /imputa'sjũⁿ/, /imputa'sjũⁿ/

### Sillabas

im|pu|ta|cion

## Nom comun

imputacion femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| imputacion | imputacions |
| [imputaˈsju] | [alleɣaˈsjus] |
* Accion o resultat d'imputar.

### Traduccions

| alemand: Beschuldigung $^{(de)}$ anglés: imputation $^{(en)}$ basc: catalan: imputació $^{(ca)}$ | espanhòl: imputación $^{(es)}$ francés: imputation $^{(fr)}$ italian: imputazione $^{(it)}$ portugués: imputação $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin imputare.

### Prononciacion

/impyˈta/, /impyˈta/, provençau /ĩⁿpyˈta/, /ĩⁿpyˈta/

## Vèrb

imputar
* Atribuir a qualqu'un quicòm digne de blaime.
* (drech, finança) Aplicar un pagament per un deute determinat; deduire una soma, una valor d’une autra soma, d’una autra valor, la rebatre.

### Parents

* imputabilitat
* imputable
* imputacion

### Traduccions

| alemand: andichten $^{(de)}$, anhängen $^{(de)}$ anglés: impute $^{(en)}$ basc: catalan: imputar $^{(ca)}$ | espanhòl: imputar $^{(es)}$ francés: imputer $^{(fr)}$ italian: imputare $^{(it)}$ portugués: imputar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin imputare.

### Prononciacion

    Oriental: /impuˈta/, /impuˈta/
    Occidental: nord-occidental /impuˈta/, /impuˈta/, valencian /impuˈtaɾ/, /impuˈtaɾ/
    Espanha (Barcelona) : escotar « imputar »

## Vèrb

imputar
* imputar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin imputare.

### Prononciacion

    /impuˈtaɾ/, /impuˈtaɾ/
    Colómbia (Bogotà) : escotar « imputar »

## Vèrb

imputar
* imputar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin imputare.

### Prononciacion

Portugal /ĩpuˈtaɾ/, /ĩpuˈtaɾ/; Brasil /ĩpuˈta(ɾ)/, /ĩpuˈta(ɾ)/

## Vèrb

imputar
* imputar $^{(oc)}$
# Catalan
## Forma de vèrb

imputaven
* Tresena persona del plural a l'imperfach del vèrb imputar.
# Occitan
### Prononciacion

/impyɾeˈtats/, /impyɾeˈtats/, provençau /ĩⁿpyʀeˈtas/, /ĩⁿpyʀeˈtas/

## Forma de nom comun

impuretats
* Plural de impuretat
# Occitan
### Prononciacion

/impyˈtaβlo̞/, /impyˈtaβlo̞/, provençau /ĩⁿˈtablo̞/, /ĩⁿˈtablo̞/

## Forma d'adjectiu

imputabla
* femenin singular de imputable.
# Occitan
### Prononciacion

/impyˈtaβlo̞s/, /impyˈtaβlo̞s/, provençau /ĩⁿˈtablo̞s/, /ĩⁿˈtablo̞s/

## Forma d'adjectiu

imputablas
* femenin plural de imputable.
# Occitan
### Etimologia

    De imputar.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /impyˈtaβle/, /impyˈtaβle/
    provençau /ĩⁿˈtable/, /ĩⁿˈtable/

## Adjectiu

imputable
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | imputable | imputables |
| Masculin | [impyˈtaβle] | [impyˈtaβles] |
| Femenin | imputabla | imputablas |
| Femenin | [impyˈtaβlo̞] | [impyˈtaβlo̞s] |
* Que pòt, que deu èsser imputat.
* (comptabilitat, drech) Soma, d’una valor que deu èsser imputada sus un crèdit, sus una renda.

### Parents

* imputabilitat
* imputar
* imputacion

### Traduccions

| alemand: unberührbar $^{(de)}$ anglés: imputable $^{(en)}$ basc: catalan: imputable $^{(ca)}$, allevadís $^{(ca)}$ | espanhòl: imputable $^{(es)}$ francés: imputable $^{(fr)}$ italian: imputabile $^{(it)}$ portugués: imputável $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    De impute.

### Prononciacion
## Adjectiu

imputable
* imputable $^{(oc)}$
* (juridic) Que se pòt atribuir la carga d'una fauta.

# Catalan
### Etimologia

    De imputar.

### Prononciacion

oriental /impuˈtabbɫə/, /impuˈtabbɫə/, occidental /impuˈtaβɫe/, /impuˈtaβɫe/

## Adjectiu

imputable masculin o femenin (plural: imputables)
* imputable $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    De imputar.

### Prononciacion

    Peninsular /impuˈtaβle/, /impuˈtaβle/
    American: naut /imp(u)ˈtable/, /imp(u)ˈtable/, bas /impuˈtaβle/, /impuˈtaβle/

## Adjectiu

imputable masculin o femenin (plural: imputables)
* imputable $^{(oc)}$
* (juridic) Que se pòt atribuir la carga d'una fauta.

# Francés
### Etimologia

    De imputer.

### Prononciacion

/ɛ̃pytabl/, /ɛ̃pytabl/
    França (Somain) : escotar « imputable »

## Adjectiu

imputable masculin o femenin (plural: imputables)
* imputable $^{(oc)}$
# Catalan
## Forma de vèrb

imputaves
* Segonda persona del singular a l'imperfach del vèrb imputar.
# Sard
### Etimologia

Del latin filium.

### Prononciacion

/ˈfiʎu/, /ˈfiʎu/

## Nom comun

fìgliu masculin
* Filh.

### Variantas dialectalas

* fìgiu (sard comun)
* fìlgiu (Jerzu)
* fillu (Mogoro), (Cagliari), (Gonnesa)
* fixu (Villagrande Strisaili)
* fizu (Nuoro), (Orgosolo)
* hizu (Ovodda)
* itzu (Bitti)

#### Nòta

Forma del dialècte de Tertenia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Sard
### Etimologia

Del latin filium.

### Prononciacion

/ˈfild͡ʒu/, /ˈfild͡ʒu/

## Nom comun

fìlgiu masculin
* Filh.

### Variantas dialectalas

* fìgiu (sard comun)
* fìgliu (Tertenia)
* fillu (Mogoro), (Cagliari), (Gonnesa)
* fixu (Villagrande Strisaili)
* fizu (Nuoro), (Orgosolo)
* hizu (Ovodda)
* itzu (Bitti)

#### Nòta

Forma del dialècte de Jerzu.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de físic -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[fizikə'men] (oriental), [fizika'ment] (valencian) Espanha (Barcelona) : escotar « físicament »

### Sillabas

fí | si | ca | ment (4)

## Advèrbi

físicament

### Traduccions

* fisicament $^{(oc)}$

### Parents

* físic -a
# Ongrés
### Etimologia

Bastit a partir del nom fénykép ("fotografia") amb lo sufix verbal -ez.

### Prononciacion

['fe:ɲke:pɛz]

### Sillabas

fény | ké | pez (2)

## Vèrb

fényképez

### Traduccions

* fotografiar $^{(oc)}$
# Walser
### Etimologia

De l'alemand mejan.

### Prononciacion
## Adjectiu numeral

fértzäni
* Catòrze.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Formazza en Itàlia.

### Variantas dialectalas

| Alagna Valsesia : Carcoforo : fierzeni Gressoney : | Issime : Rimella : fiérzene |

### Referéncias

* Le nostre parole – Indschi werter – Unsere Wörter
# Sard
### Etimologia

Del latin ficatum.

### Prononciacion

/ˈfiɣaðu/, /ˈfiɣaðu/

## Nom comun

fìgadu masculin
* Fetge.

### Variantas dialectalas

* figadu (Samugheo)

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Chèc
### Etimologia

Bastit a partir de fík ("figa") e del sufix nominal -ník.

### Prononciacion

['fi:ko̞vɲi:k]

### Sillabas

fí | kov | ník (3)

## Nom comun

fíkovník masculin, pl. fíkovníky

### Traduccions

* figuièr $^{(oc)}$
# Walser
### Etimologia

De l'alemand mejan.

### Prononciacion
## Adjectiu numeral

fééri
* Quatre.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Formazza en Itàlia.

### Variantas dialectalas

| Alagna Valsesia : Carcoforo : Gressoney : | Issime : Rimella : viére |

### Referéncias

* Le nostre parole – Indschi werter – Unsere Wörter
# Sard
### Etimologia

Del latin filium.

### Prononciacion
## Nom comun

fìgiu masculin
* Filh.

### Variantas dialectalas

* fìgliu (Tertenia)
* fìlgiu (Jerzu)
* fillu (Mogoro), (Cagliari), (Gonnesa)
* fixu (Villagrande Strisaili)
* fizu (Nuoro), (Orgosolo)
* hizu (Ovodda)
* itzu (Bitti)

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Prononciacion

/ˈdyɾo̞s/, /ˈdyɾo̞s/

## Forma d'adjectiu

duras
* Femenin plural de dur.

## Forma de nom comun

duras
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de durar.

# Francés
### Prononciacion

/dyʁa/, /dyʁa/

## Forma de vèrb

duras
* Segonda persona del singular del passat simple de l'indicatiu de durer.
# Italian
## Forma de vèrb

durasti
* Segonda persona del singular al passat simple del vèrb durare.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin duritia

### Prononciacion

/dyˈɾezo̞/, /dyˈɾezo̞/, provençal /dyˈʀezo̞/, /dyˈʀezo̞/

### Sillabas

du|re|sa

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| duresa | duresas |
| [dyˈɾezo̞] | [dyˈɾezo̞s] |
duresa femenin
* Qualitat de çò qu'es dur.
* Oposicion a la qualitat agradabla de çò qu'es tendre, mòl, suau.
* (figurat) Manca de çò qu'es rufe e desagradiu a l’ausida.
* (figurat) Rudesa ; insensibilitat ; inumanitat; brava severitat.

### Variantas dialectalas

* duressa

### Sinonims

dins los senses citats e tanben los aspèctes scientifics
* duretat
Pels aspèctes non scientifics veire tanben
* brutalitat
* insensibilitat
* rigiditat
* rigor
* regdor
* rudesa / rudessa
* severitat

### Traduccions

| alemand: Härte $^{(de)}$ anglés: hardness $^{(en)}$ basc: catalan: duresa $^{(ca)}$ | espanhòl: dureza $^{(es)}$ francés: dureté $^{(fr)}$ italian: durezza $^{(it)}$ portugués: dureza $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin duritia

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « duresa »

### Prononciacion

    Oriental: central /duˈɾɛzə/, /duˈɾɛzə/, balear /duˈɾəzə/, /duˈɾəzə/, /duˈɾɛzə/, /duˈɾɛzə/
    Occidental: /duˈɾeza/, /duˈɾeza/

### Sillabas

du|re|sa

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| duresa | dureses |
duresa femenin
* duresa $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/dyˈɾezo̞s/, /dyˈɾezo̞s/, provençal /dyˈʀezo̞/, /dyˈʀezo̞/

## Forma de nom comun

duresas
* Plural de duresa
# Occitan
### Etimologia

    Del latin duresco, de durus (« dur »).

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /dyɾˈsi/, /dyɾˈsi/
    escotar « durcir »
    gascon /dyʀˈsi/, /dyʀˈsi/

### Sillabas

dur|cir

## Vèrb

durcir
* Venir dur, far venir dur.
** La granda calor durcís la tèrre.
** (figurat) — L'òdi li durcís lo còr.
* Far paréisser mai dur.
se durcir
* Venir dur, mai dur.
** La fanga se durcís al solelh.

### Sinonims

* endurcir
* aguerrir

### Derivats

* durciment
* endurciment

### Parents

* duresa

### Traduccions

| alemand: hart machen $^{(de)}$, härten $^{(de)}$, abhärten $^{(de)}$, stählen $^{(de)}$ anglés: harden $^{(en)}$, temper $^{(en)}$, season $^{(en)}$, steel $^{(en)}$, toughen $^{(en)}$ basc: gogortu $^{(eu)}$ catalan: endurir $^{(ca)}$, trempar $^{(ca)}$ | espanhòl: templar $^{(es)}$, endurecer $^{(es)}$ francés: durcir $^{(fr)}$ italian: indurire $^{(it)}$, temperare $^{(it)}$ portugués: endurecer $^{(pt)}$, enrijar $^{(pt)}$, temperar $^{(pt)}$ |

# Francés
### Etimologia

    Del latin duresco, de durus (« dur »).

### Prononciacion

    /dyʁsiʁ/, /dyʁsiʁ/
    França (Somain) : escotar « durcir »
    França (Sant Llorenç de Cerdans) : escotar « durcir »

### Sillabas

dur|cir

## Vèrb

durcir
* durcir $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/dyˈɾeso̞s/, /dyˈɾeso̞s/ (gascon), /dyˈʀeso̞/, /dyˈʀeso̞/ (provençau)

## Forma de nom comun

duressas femenin (gascon) (provençau) (vivaroaupenc)
* Plurau de duressa.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin duritia

### Prononciacion

    /dyɾeˈtat/, /dyɾeˈtat/ (gascon) (lengadocian), /dyˈʀeta/, /dyˈʀeta/ (provençal)
    França (Bearn) : escotar « duretat »

### Sillabas

du|re|tat

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| duretat | duretats |
| [dyɾeˈtat] | [dyɾeˈtats] |
duretat femenin
* Qualitat de çò qu'es dur.
* Oposicion a la qualitat agradabla de çò qu'es tendre, mòl, suau.
* (figurat) Manca de çò qu'es rufe e desagradiu a l’ausida.
* (figurat) Rudesa ; insensibilitat ; inumanitat; brava severitat.
* (geologia) Qualitat dels minerals permetent d’apreciar lor resisténcia per èsser entamenat per causa d'abrasion o de raiadura.
* (mecanica) Capacitat d’un material (mai sovent un metal) per resistir a la desformacion o a la penetracion d'un còrs mai dur.
* Indici qu'indica la mineralizacion de l’aiga pels ions calci e magnèsi dels sals minerals dissolguts.

### Sinonims

Pels aspèctes non scientifics
* duresa
* duressa
* brutalitat
* insensibilitat
* rigiditat
* rigor
* regdor
* rudesa / rudessa
* severitat

### Traduccions

| alemand: Härte $^{(de)}$ anglés: hardness $^{(en)}$ basc: catalan: duresa $^{(ca)}$ | espanhòl: dureza $^{(es)}$ francés: dureté $^{(fr)}$ italian: durezza $^{(it)}$ portugués: dureza $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

D'una forma vulgara *operīre del latin apĕrīre amb metatèsi. Parent del francés ouvrir, de l'espanhòl abrir e de l'italian aprire.

### Prononciacion

/dyˈɾβi/, /dyˈɾβi/

### Sillabas

dur | bir (2)

## Vèrb

durbir (lengadocian) (vivaroaupenc)
* Permetre lo passatge de quicòm o qualqu'un.

### Variantas dialectalas

* dobrir (lengadocian)
* obrir (lengadocian), (gascon)
* ubrir (lengadocian), (vivaroaupenc)
* orbir (gascon)
* aubrir (gascon)
* daubrir (gascon)
* draubir (gascon)
* daurir (gascon aranés)
* dreibir (lemosin)
* deibrir (lemosin)
* dubrir (lemosin)

### Antonims

* barrar
* tampar
* tancar

### Traduccions

| alemand: öffnen $^{(de)}$ anglés: to open $^{(en)}$ catalan: obrir $^{(ca)}$ chèc: otevřít $^{(cs)}$ espanhòl: abrir $^{(es)}$ esperanto: malfermi $^{(eo)}$ francés: ouvrir $^{(fr)}$ galés: agor $^{(cy)}$ grèc: ανοίγω $^{(el)}$ | italian: aprire $^{(it)}$ naut sorab: wotwěrać $^{(hsb)}$ neerlandés: openen $^{(nl)}$ ongrés: nyit $^{(hu)}$ polonés: otwierać $^{(pl)}$ portugués: abrir $^{(pt)}$ romanés: a deschide $^{(ro)}$ sicilian: gràpiri $^{(scn)}$ suedés: öppna $^{(sv)}$ |
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/dyreˈzi/, /dyreˈzi/

### Sillabas

du | re| sir (3)

## Vèrb

duresir (lemosin)
* Venir dur.

### Traduccions

| alemand: francés: durcir $^{(fr)}$ | italian: |