OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

De matèria e primièr.

### Prononciacion

    lengadocian gascon /maˌtɛɾjo̞ pɾiˈmjɛɾo̞/, /maˌtɛɾjo̞ pɾiˈmjɛɾo̞/
    provençau /maˈtɛɾjə pʀiˈmjɛʀə/, /maˈtɛɾjə pʀiˈmjɛʀə/

### Sillabas

ma|tè|ria|pri|miè|ra

## Locucion nominala

matèria primièra femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| matèria primièra | matèrias primieras |
| [maˌtɛɾjo̞ pɾiˈmjɛɾo̞] | [maˌtɛɾjo̞s pɾiˈmjɛɾo̞s] |
* (fisica) La matèria en general, fasent abstraccion de la forma e dels autres accidents que poirián la modificar.
* Font naturala utilizada dins la produccion de produchs mièg finits o finits, o coma font d’energia.
* (comèrci industria) Quina que siá matèria sus la qula òm s’exercís l’industria, per n'aumentar l’utilitat e la valor.
** (industria petrolièra) Produch introduch dins una installacion de transformacion del gas natural.
* (per analogia) Çò que permet de realizar quicòm.

### Sinonims

* matèria bruta
* matèria primitiva

### Traduccions

| alemand: Rohmaterial $^{(de)}$, Rohstoff $^{(de)}$ anglés: raw material $^{(en)}$, commodity $^{(en)}$ basc: catalan: lehengai $^{(ca)}$ | espanhòl: materia prima $^{(es)}$ francés: matière première $^{(fr)}$ italian: materia prima $^{(it)}$ portugués: matéria-prima $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De matèria e platic.

### Prononciacion

    lengadocian gascon /maˌtɛɾjo̞ plasˈtiko̞/, /maˌtɛɾjo̞ plasˈtiko̞/
    provençau /maˈtɛɾjə plasˈtikə/, /maˈtɛɾjə plasˈtikə/

### Sillabas

ma|tè|ria|plas|ti|ca

## Locucion nominala

matèria plastica femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| matèria plastica | matèrias plasticas |
| [maˌtɛɾjo̞ plasˈtiko̞] | [maˌtɛɾjo̞s plasˈtiko̞s] |
* Substància contenent un polimèr pur o associat a de cargas, de plastificants e additius, susceptible d'èsser motlat per injeccions, a caud e sota pression, per obténer de miègproduchs o objèctes coma de tubs, films, fibras, teissuts, mastics, revestiments donant una gamma fòrça espandida de materials polimèrs sintetics o artificials, amb de qualitats per exemple de transparéncia e de resisténcia als tusts.

### Sinonims

* plastic

#### Nòta

Cal pas confondre amb: matèria elastica

### Traduccions

| alemand: Plastik $^{(de)}$, Kunststoff $^{(de)}$ anglés: plastic $^{(en)}$ basc: catalan: plàstic $^{(ca)}$ | espanhòl: plástico $^{(es)}$ francés: matière plastique $^{(fr)}$ italian: materia plastica $^{(it)}$ portugués: plástico $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin materia.

### Prononciacion

    lengadocian gascon /maˈtɛɾjo̞/, /maˈtɛɾjo̞/
    provençau /maˈtɛɾjə/, /maˈtɛɾjə/
    escotar « matèria »

### Sillabas

ma|tè|ria

## Nom comun

matèria femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| matèria | matèrias |
| [maˈtɛɾjo̞] | [maˈtɛɾjo̞s] |
* Çò qu'a de massa e ocupa d’espaci.
* Çò de que una causa es facha.
* (filosofia) Substància espandida, divisibla e susceptibla de recebre una forma quina que que siá.
* (figurat) Subjècte sus lo qual òm escrich, òm parla.
* (educacion) Subjècte ensenhat dins l'encastre d’un leisson.
* (especialament) Unas de las partidas qu'es compauda la sciéncia del drech.
* (medecina) Substàncias evacuada pel nau o pel bas.

### Derivats

| material immaterial materialisme materialista | materializar desmaterializar materializacion desmaterializacion |

#### Locucions derivadas

| donar matèria a estat de la matèria matèria bruta matèria en suspension matèria escolara matèria escura matèria fecala matèria grassa matèria grise matèria ignée matèria inerte matèria medicala | matèria nègra matèria organica matèria plastica matèria primièra matèria primitiva matèria seca matèria transformada matèria universitària matèria vegetala matèria vivanta taula de las matèrias |

### Traduccions

| alemand: Stoff $^{(de)}$, Materie $^{(de)}$ anglés: matter $^{(en)}$ basc: catalan: ekai $^{(ca)}$, gai $^{(ca)}$ | espanhòl: matèria $^{(es)}$, assignatura $^{(es)}$ (escolar) francés: matière $^{(fr)}$ italian: materia $^{(it)}$, matera $^{(it)}$ portugués: matéria $^{(pt)}$ |
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

matzigrusa femenin
* Genèsta de l'espècia Spartium junceum.

### Mots aparentats

* binistra
* tiria

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Etimologia

Del latin locarĭum.

### Prononciacion

/luˈɣjɛ/, /luˈɣjɛ/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « loguièr »

### Sillabas

lo | guièr (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| loguièr | loguièrs |
| [luˈɣjɛ] | [luˈɣjɛs] |
loguièr masculin
* Prètz pagat per gausir d'un ben immòble.

### Variantas dialectalas

* lugier (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Miete $^{(de)}$ anglés: rent $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: lloguer $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: alquiler $^{(es)}$ esperanto: luprezo $^{(eo)}$ francés: loyer $^{(fr)}$ | grèc: ενοίκιο $^{(el)}$ italian: affitto $^{(it)}$ lituanian: neerlandés: huur $^{(nl)}$ ongrés: polonés: portugués: aluguel $^{(pt)}$ romanés: chirie $^{(ro)}$ rus: ucraïnian: |
# Olonèts
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

lohi
* Salmon.

### Referéncias

* T. P. Boiko, L. F. Markianova, 2011, Grand diccionari rus-carelian, dialècte livvicovian, Petrozavodsk, Rossiskoi Akademii Nauk.
# Francés
### Etimologia

Del latin lex, legis.

### Prononciacion

['lwa]
França (Lion) : escotar « loi » França (Tolosa) : escotar « loi » França (Vòges) : escotar « loi » França (Lion) : escotar « loi » França (Vòges) : escotar « loi » Soïssa (Canton de Valés) : escotar « loi » Soïssa (Lausana) : escotar « loi »

### Sillabas

loi (1)

## Nom comun

loi femenin, pl. lois

### Traduccions

* lei $^{(oc)}$

### Derivats

* loyal

### Parents

* légal

### Antonims

* anarchie
# Occitan
### Etimologia

Del latin lutra.

### Prononciacion

/ˈlujɾo/, /ˈlujɾo/
França (Bearn) : escotar « loira »

### Sillabas

loi | ra (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| loira | loiras |
| [ˈlujɾo] | [ˈlujɾos] |
loira femenin
* Zool. Mamifèr carnivòr aqüatic, de la familha dels Mustelidae, que viu a ras dels rius.

### Derivats

* loirard

### Variantas dialectalas

* lèira (gascon)
* luèira (gascon)

### Traduccions

| albanés: vidër $^{(sq)}$ alemand: Otter $^{(de)}$ masculin anglés: otter $^{(en)}$ asturian: llóndriga $^{(ast)}$ bulgar: видра $^{(bg)}$ catalan: llúdriga $^{(ca)}$ femenin, llúdria $^{(ca)}$ femenin chèc: vydra $^{(cs)}$ danés: odder $^{(da)}$ eslovac: vydra $^{(sk)}$ eslovèn: vidra $^{(sk)}$ espanhòl: nutria $^{(es)}$ femenin esperanto: lutro $^{(eo)}$ estonian: saarmas $^{(et)}$ finlandés: saukko $^{(fi)}$ francés: loutre $^{(fr)}$ femenin | italian: lontra $^{(it)}$ femenin leton: udrs $^{(lv)}$ lituanian: ūdra $^{(lt)}$ neerlandés: otter $^{(nl)}$ ongrés: vidra $^{(hu)}$ polonés: wydra $^{(pl)}$ portugués: lontre $^{(pt)}$ romanés: lutră $^{(ro)}$ rus: выдра $^{(ru)}$ suedés: utter $^{(sv)}$ turc: susamuru $^{(tr)}$ ucraïnian: видра $^{(uk)}$ |
# Karaboro de l'èst
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| loho | lɔr |
loho
* Aiga.

### Referéncias

* David Sagnon, Magdalena Wichser, 2011, Dictionnaire karaboro - français, Equipe karaboro de la Société Internationale de Linguistique, SIL.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

logró
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb lograr.
# Finlandés
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de loka ("fanga") e de kuu ("mes").

### Prononciacion

['lokaˌku:]

### Sillabas

lo | ka | kuu (3)

## Nom comun

lokakuu

### Traduccions

* octobre $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

* lokakuinen
# Shawnee
### Etimologia

Derivat del proto-algonquian *loˑxk- « èsser mòl ».

### Prononciacion

/lokhaːna/, /lokhaːna/

## Nom comun

lokhaana
* Farina.

### Referéncias

* Frank T. Siebert Jr., 1975, Resurrecting Virginia Algonquian from the Dead : The Reconstituted and Historical Phonology of Powhatan, Studies in Southeastern Indian Languages, p. 285-453, Athens, The University of Georgia Press.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

logré
* Primièra persona del singular al passat simple del vèrb lograr.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈlujɾos/, /ˈlujɾos/

## Forma de nom comun

loiras femenin
* Plural de loira.
# Occitan
### Etimologia

    De gaudi

### Prononciacion

    /gaˈðal/, /gaˈðal/

### Sillabas

ga|dal

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | gadal | gadals |
| Masculin | [gaˈðal] | [gaˈðals] |
| Femenin | gadala | gadalas |
| Femenin | [gaˈðalo̞] | [gaˈðalo̞s] |
gadal
* Que fa mòstra de jòia.
* Qu'es d’una gaujor comunicativa.

### Derivats

* gadalesa
* gadalós

### Sinonims

* alègre
* gai
* gaujós
* joiós
* jovial
* galòi
* risolièr

### Traduccions

| alemand : froh $^{(de)}$, heiter $^{(de)}$, fröhlich $^{(de)}$, lustig $^{(de)}$, jovial $^{(de)}$ anglés : glad $^{(en)}$, happy $^{(en)}$, joyful $^{(en)}$, joyous $^{(en)}$, merry $^{(en)}$, jovial $^{(en)}$ basc : catalan : alegre $^{(ca)}$, joiós $^{(ca)}$, jovial $^{(ca)}$ | espanhòl : alegre $^{(es)}$, feliz $^{(es)}$, jovial $^{(es)}$ francés : joyeux $^{(fr)}$, jovial $^{(fr)}$ italian : allegro $^{(it)}$, jovial $^{(it)}$ portugués : alegre $^{(pt)}$, contente $^{(pt)}$, festivo $^{(pt)}$, jovial $^{(pt)}$ |
# Dharawal
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gadjagadja
* Aissèla.

### Referéncias

* Jutta Besold, 2013, Language recovery of the New South Wales South Coast Aboriginal languages, tèsa, Canberra, The Australian National University.
# Italian
### Prononciacion

/'gabbje/, /'gabbje/

## Forma de nom comun

gabbie femenin
* Plurau de gabbia.
# Barngarla
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gabi
* Aiga.

### Variantas

* gawoo

### Referéncias

* Barngarla Dictionary

# Wirangu
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gabi
* Aiga.

### Referéncias

* Louise A. Hercus, 1999, A Grammar of the Wirangu Language from the West Coast of South Australia, Pacific Linguistics, PL-C150, Canberra, Dept. of Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University.
# Gofa
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ɡat͡ʃ’o/, /ɡat͡ʃ’o/

## Nom comun

gaco
* Gauta.

### Referéncias

* Sellassie Cheru, 2015, Documentation and Grammatical Description of Gofa, tèsa, Addis Abeba.
# Ganggalida
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/gad̪ara/, /gad̪ara/

## Nom comun

gadharra
* Ribièra.

### Referéncias

* Sandra Keen, 1983, Yukulta, dins R. M. W. Dixon e Barry J. Blake (editors), The Handbook of Australian Languages vol 3, Amsterdam, John Benjamins, p. 191-306.
# Wajarri
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gaburdiny
* Ren (anatomia).

### Referéncias

* Wilfrid H. Douglas, 1981, Watjarri, dins R. M. W. Dixon e Barry J. Blake (editors), The Handbook of Australian Languages vol 2, Canberra, The National University Press, p. 197-272.
* Wajarri Dictionary, Irra Wangga Language Centre.
# Gugu-badhun
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈg̥ab̥ɪɾi/, /ˈg̥ab̥ɪɾi/

## Nom comun

gabirri
* Emó.

### Sinonims

* gundulu

### Referéncias

* Peter Sutton, 1973, Gugu-Badhun and its neighbours, tèsa, Macquarie University.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

    lengadocian, provençau /ˈgaβɾe/, /ˈgaβɾe/

### Sillabas

ga|bre

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gabre | gabres |
| [ˈgaβɾe] | [ˈgaβɾes] |
gabre masculin
* (ornitologia) Mascle dels gallinacèus coma: auc, piòt, guit, perdritz ...
* (per extension, pejoratiu) filha afrontaira.
* (Botanica) Leguminosa de las Faboideae, originari del baçin mediterranèu.

### Sinonims

Botanica
* Adenocarpus commutatus
* Adenocarpus complicatus
* Adenocarpus grandiflorus
# Madhi madhi
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/gaˈθɪnɪ/, /gaˈθɪnɪ/

## Nom comun

gadhini
* Aiga.

### Referéncias

* Louise Hercus, 1986, Victorian languages: A late survey, Pacific Linguistics, PL-B77, Canberra, Dept. of Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University.
# Tehuelche
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

goltel masculin
* Palmon.

### Variantas ortograficas

* golt
* golte

### Referéncias

* Ana Fernández Garay, 2004, Diccionario tehuelche-español/Indice español-tehuelche, Leide, Indigenous Languages of Latin America 4, CNWS.
# Occitan
### Etimologia

Del latin cummis o gummis (« goma vegetala »), de grèc ancian κόμμι de l’egipcian
désignant lo produch de l’acant.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈgumo̞/, /ˈgumo̞/
    provençau /ˈgumə/, /ˈgumə/

### Sillabas

go|ma

## Nom comun

goma femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| goma | gomas |
| [ˈgumo̞] | [ˈgumo̞s] |
* Saba viscosa que susan d'unes arbres e autres vegetals, sovent d’origina patologica
* (quimia) Substància de naut pes molecular qu'a la propietat de se conflar al contacte de l’aigua e de formar de massas gelatinosa o de solucions colloïdalas viscosas.
* Blòt de cauchó o de materia sintetica que servís a escafar.
* (confisariá) Goma de mastigar.

### Derivats

* gomar
** engomar
* gomatge
* gomós

### Locucions

* goma arabica

### Traduccions
## Forma de vèrb

goma
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de gomar.
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de gomar.

# Basc
### Etimologia

Del latin cummis o gummis (« goma vegetala »), de grèc ancian κόμμι de l’egipcian
désignant lo produch de l’acant.

### Sillabas

go|ma

## Nom comun

goma
* goma $^{(oc)}$

# Catalan
### Etimologia

Del latin cummis o gummis (« goma vegetala »), de grèc ancian κόμμι de l’egipcian
désignant lo produch de l’acant.

### Prononciacion

    oriental /ˈɡomə/, /ˈɡomə/, occidental /ˈɡoma/, /ˈɡoma/

### Sillabas

go|ma

## Nom comun

goma femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| goma | gomes |
* goma $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

Del latin cummis o gummis (« goma vegetala »), de grèc ancian κόμμι de l’egipcian
désignant lo produch de l’acant.

### Prononciacion

    /ˈɡoma/, /ˈɡoma/

### Sillabas

go|ma

## Nom comun

goma femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| goma | gomas |
| [ˈɡoma] | [ˈɡomas] |
* goma $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

goma
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de gomar.
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de gomar.

# Portugués
### Etimologia

Del latin cummis o gummis (« goma vegetala »), de grèc ancian κόμμι de l’egipcian
désignant lo produch de l’acant.

### Prononciacion

    Portugal /ˈgomɐ/, /ˈgomɐ/
    Brasil /ˈgɔ̃mɐ/, /ˈgɔ̃mɐ/, /ˈgɔ̃mə/, /ˈgɔ̃mə/

### Sillabas

go|ma

## Nom comun

goma femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| goma | gomas |
* goma $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

goma
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de gomar.
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de gomar.

# Haussà
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Numeral

goma
* Dètz.
# Haussà
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Numeral

goma sha biyu
* Dotze.
# Occitan
### Etimologia

De goma e arabic

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /gum ‿ aɾaˈβiko̞/, /gum ‿ aɾaˈβiko̞/
    provençau /gum ‿ aʀaˈbikə/, /gum ‿ aʀaˈbikə/

### Sillabas

go|ma a|ra|bi|ca

## Locucion nominala

goma arabica femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| goma arabica | gomas arabicas |
| [gum ‿ aɾaˈβiko̞] | [gumo̞ ‿ z ‿ aɾaˈβiko̞s] |
* Goma alimentària extracha de la saba d’acàcia.

### Traduccions

| alemand: Gummi arabicum $^{(de)}$ anglés: gum arabic $^{(en)}$ basc: catalan: goma aràbiga $^{(ca)}$ | espanhòl: goma arábiga $^{(es)}$ francés: gomme arabique $^{(fr)}$ italian: gomma arabica $^{(it)}$ portugués: goma arábica $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De gola.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /guˈlyðo̞/, /guˈlyðo̞/
    escotar « goluda »
    provençau /guˈlydə/, /guˈlydə/

### Sillabas

go|lu|da

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| goluda | goludas |
| [guˈlyðo̞] | [guˈlyðo̞s] |
goluda femenin, (masculin: golut)
* La qu'es goluda, voraça.

### Traduccions

| alemand: Naschkatzen $^{(de)}$ anglés: glutton $^{(en)}$ basc: catalan: goluda $^{(ca)}$, golafra $^{(ca)}$ | espanhòl: golosa $^{(es)}$ francés: goulue $^{(fr)}$ italian: golosa $^{(it)}$ portugués: gulosa $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

goluda
* femenin singular de golut.
# Occitan
### Etimologia

De gola.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /guˈlyt/, /guˈlyt/
    escotar « golut »
    provençau /guˈly/, /guˈly/

### Sillabas

go|lut

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | golut | goluts |
| Masculin | [guˈlyt] | [guˈlyts] |
| Femenin | goluda | goludas |
| Femenin | [guˈlyðo̞] | [guˈlyðo̞s] |
golut
* Que li agrada manjar, que manja amb aviditat.
* (per extension) Avid.

### Sinonims

* alabre
* avid
* glot
* golafre
* golamàs
* golibaud

### Derivats

* goludament
* goludariá
* goludesa
* goluditge

### Traduccions

| alemand: gierig $^{(de)}$ anglés: glutton $^{(en)}$, , basc: catalan: golut $^{(ca)}$, golafre $^{(ca)}$ | espanhòl: goloso $^{(es)}$ francés: goulu $^{(fr)}$ italian: goloso $^{(it)}$ portugués: guloso $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| golut | goluts |
| [guˈlyt] | [guˈlyts] |
golut masculin, (femenin: goluda)
* Lo qu'es golut, voraç.

### Traduccions

| alemand: Naschkatze $^{(de)}$ anglés: glutton $^{(en)}$ basc: catalan: golut $^{(ca)}$, golafre $^{(ca)}$ | espanhòl: goloso $^{(es)}$ francés: goulu $^{(fr)}$ italian: goloso $^{(it)}$ portugués: guloso $^{(pt)}$ |
# Tehuelche
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

golwen masculin
* Caval blanc.

### Derivats

* golwensom

### Referéncias

* Ana Fernández Garay, 2004, Diccionario tehuelche-español/Indice español-tehuelche, Leide, Indigenous Languages of Latin America 4, CNWS.
# Tehuelche
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

golwensom femenin
* Èga blanca.

### Referéncias

* Ana Fernández Garay, 2004, Diccionario tehuelche-español/Indice español-tehuelche, Leide, Indigenous Languages of Latin America 4, CNWS.
# Meglenoromanés
### Prononciacion

/golʲ/, /golʲ/

## Forma d'adjectiu

gol’
* Masculin plural de gol.

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.
# Haussà
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Numeral

goma sha uku
* Tretze.
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de lògic -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[ɫɔʒikə'men] (oriental), [ɫɔʤika'ment] (valencian)

### Sillabas

lò | gi | ca | ment (4)

## Advèrbi

lògicament

### Traduccions

* logicament $^{(oc)}$

### Parents

* lògic -a
# Occitan
### Prononciacion

/lɔ:/, /lɔ:/ (naut lemosin, montanha lemosina)

## Forma d'article definit

lòs masculin
* Plural de lo.

### Variantas dialectalas

* los (estandard)
* lons (vivaroaupenc, nòrd de las Valadas Occitanas, Chaumont)
* les [le:] (nòrd marchés)
* lhi (vivaroaupenc, Valadas Occitanas), (gardiòu)
* eths (sud gascon)

### Referéncias

* ↑ Ésse soun mèitre de Renato Sibille, 2014
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

lòngase
* Plural de lòngas.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia

    De l’anglés lord.

### Prononciacion

/ˈlɔɾd/, /ˈlɔɾd/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lòrd | lòrds |
| [lordas] | [ˈlɔɾd] |
lòrd masculin
* (Noblesa) Títol onorific utlizat en Angletèrra, que significa « senhor », portat entre autre pels membres de la cambra naura dicha cambra dels lòrds.

### Traduccions

| alemand: Lord $^{(de)}$ anglés: lord $^{(en)}$ basc: catalan: lord $^{(ca)}$ | espanhòl: lord $^{(es)}$ francés: lord $^{(fr)}$ italian: lord $^{(it)}$ portugués: lorde $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del francic *laubja « abric de fulham »

### Prononciacion

    lengadocian /ˈlɔt͡ʃo̞/, /ˈlɔt͡ʃo̞/
    gascon /ˈlɔd͡ʒo̞/, /ˈlɔd͡ʒo̞/
    escotar « lòtja »
    provenčua /ˈlɔd͡ʒɘ/, /ˈlɔd͡ʒɘ/

### Sillabas

lò|tja

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| lòtja | lòtjas |
| [ˈlɔt͡ʃo̞] | [ˈlɔt͡ʃo̞s] |
lòtja femenin
* Cabanon, casèla.
* Local de comèrci.
* Petit lotjament al planpè d’un ostal, a l'intrada, e on demorar lo portièr.
* Clastron de teatre, contenent unes sètis, cadun desseparats los uns dels autres amb de parets amb vista cap a la scèna.
* Local ont s'amassan de francmaçons.
* (metonimia) Aquela Amassada, reünion de francmaçons sota la presidéncia d’un venerable.

### Derivats

* lòtja de comèrci
* lotjament
* lotjar
* lotjable
* lotjaire

### Traduccions

| alemand: Loge $^{(de)}$ anglés: lodge $^{(en)}$ (cabanon), loge $^{(en)}$ (teatre) basc: catalan: llotja $^{(ca)}$ | espanhòl: palco $^{(es)}$ (teatre), logia $^{(es)}$ (francmaçons) francés: loge $^{(fr)}$ italian: palco $^{(it)}$ (teatre) portugués: loja $^{(pt)}$ |
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin lubrĭcus.

### Prononciacion

['loβreγo]

### Sillabas

ló | bre | go (3)

## Adjectiu

lóbrego masculin, pl. lóbregos

### Sinonims

* oscuro [1]

### Traduccions

* escur $^{(oc)}$, fosc $^{(oc)}$, trum $^{(oc)}$
* trist $^{(oc)}$, melancolic $^{(oc)}$

### Derivats

* lobreguez
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

['lɔno]
França (Bearn) : escotar « lòna »

### Sillabas

lò | na (2)

## Nom comun

lòna femenin
* Espandida d'aiga salabrosa o salada desseparada de la mar per un cordon litoral..

### Traduccions

| afrikaans: alemand: anglés: lagoon $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: albufera $^{(ca)}$, llacuna $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: esperanto: finlandés: francés: lagune $^{(fr)}$ | grèc: italian: leton: lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: polonés: portugués: romanés: suedés: turc: ucraïnian: |
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

lòngas masculin, plural : lòngase
* Prima.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Ongrés
### Etimologia

Mot compausat de ló « caval » e de darász « vèspa ».

### Prononciacion

/ˈloːdɒraːʒ/, /ˈloːdɒraːʒ/

## Nom comun

lódarázs, plural : lódarazsak
* Forselon.
# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir de lógico -a amb lo sufix adverbial -mente.

### Prononciacion

[loxika'mente]

### Sillabas

ló | gi | ca | men | te (5)

## Advèrbi

lógicamente

### Traduccions

* logicament $^{(oc)}$

### Parents

* lógico -a
# Volapük
### Etimologia

A partir d'una part de l'alemand November amb lo sufix -ul (de mul, "mes").

### Prononciacion

[no'vul]

### Sillabas

no | vul (2)

## Nom comun

novul, pl. novuls

### Traduccions

* novembre $^{(oc)}$ masculin
# Occitan
### Etimologia

Del latin novellus, diminitiu de novus.

### Prononciacion

/nuˈβɛl/, /nuˈβɛl/
França (Bearn) : escotar « novèl »

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | novèl | novèls |
| Masculin | [nuˈβɛl] | [nuˈβɛls] |
| Femenin | novèla | novèlas |
| Femenin | [nuˈβɛlo] | [nuˈβɛlos] |
novèl masculin (lengadocian)
* Qu'a aparegut fa pauc de temps.

### Sinonims

* nòu

### Variantas dialectalas

* navèth (gascon)
* novèu (provençal)
* noveu (lemosin)

### Antonims

* ancian

### Traduccions

| alemand: neu $^{(de)}$ anglés: new $^{(en)}$ catalan: nou $^{(ca)}$ espanhòl: nuevo $^{(es)}$ | francés: nouveau $^{(fr)}$ francés ancian : novel $^{(fro)}$ italian : nuovo $^{(it)}$ sicilian : novu $^{(scn)}$ |