OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    De musical amb lo sufix «-itat».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /myzikaliˈtat/, /myzikaliˈtat/
    provençau /myzikaliˈta/, /myzikaliˈta/

### Sillabas

mu|si|ca|li|tat

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| musicalitat | musicalitats |
| [myzikaliˈtat] | [myzikaliˈtats] |
musicalitat femenin
* Qualitat de çò musical.

### Parents

* musica
* musical

### Traduccions

| alemand: Musikalität $^{(de)}$ anglés: musicality $^{(en)}$ basc: catalan: musicalitat $^{(ca)}$ | espanhòl: musicalidad $^{(es)}$ francés: musicalité $^{(fr)}$ italian: musicalità $^{(it)}$ portugués: musicalidade $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De musical amb lo sufix «-itat».

### Prononciacion

    oriental /muzikəɫiˈtat/, /muzikəɫiˈtat/, occidental /muzikaɫiˈtat/, /muzikaɫiˈtat/

### Sillabas

mu|si|ca|li|tat

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| musicalitat | musicalitats |
musicalitat femenin
* musicalitat $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin operari

### Prononciacion

    /upeˈɾa/, /upeˈɾa/
    França (Bearn) : escotar « operar »

### Sillabas

o|pe|rar

## Vèrb

operar
* Complir una òbra; produire un efècte.
** Son gaubi opèra sus el.
* (aritmetica) Far una de las 4 operacions de calcul: addicion, sostraccion, multiplicacion o division.
* Agir sus quicòm; realizar quicòm.
* (Quirurgia) Sometre a una intervencion cirurgicala.
S´operar
* Se produire ; se debanar.
** Vejatz, ja s'operèt la bolida dins lo liquid.

### Traduccions

| alemand: arbeiten $^{(de)}$ anglés: operate $^{(en)}$, carry out $^{(en)}$, effectuate $^{(en)}$ basc: funtzionatu $^{(eu)}$ catalan: operar $^{(ca)}$ | espanhòl: funcionar $^{(es)}$ francés: opérer $^{(fr)}$ italian: operare $^{(it)}$ portugués: operar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin operari

### Prononciacion

    Oriental: central [upəˈɾa], balear [opəˈɾa], [upəˈɾa]
    Occidental: nord-occidental [opeˈɾa], valencià [opeˈɾaɾ]
    Espanha (Barcelona) : escotar « operar »

### Sillabas

o|pe|rar

## Vèrb

operar
* operar

# Portugués
### Etimologia

    Del latin operari

### Prononciacion

    Portugal /ɔpɨˈɾaɾ/, /ɔpɨˈɾaɾ/
    Brasil /opeˈɾa(ʁ)/, /opeˈɾa(ʁ)/
    escotar « operar »

### Sillabas

o|pe|rar

## Vèrb

operar
* operar
# Occitan
### Etimologia

    De mencion.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /mensjuˈna/, /mensjuˈna/
    provençau /mẽⁿsjuˈna/, /mẽⁿsjuˈna/
França (Bearn) : escotar « mencionar »

### Sillabas

men|cio|nar

## Vèrb

mencionar
* Citar, nomenar o indicar, per la votz o per escrich.

### Parents

* mencion

### Derivats

* mencionable

### Traduccions

| alemand: erwähnen $^{(de)}$, nennen $^{(de)}$, anführen $^{(de)}$ anglés: mention $^{(en)}$ basc: aipatzearren $^{(eu)}$ catalan: esmentar $^{(ca)}$, mencionar $^{(ca)}$ | espanhòl: mencionar $^{(es)}$ francés: mentionner $^{(fr)}$ italian: menzionare $^{(it)}$ portugués: mencionar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De menció.

### Prononciacion

    Oriental: central /mənsiuˈna/, /mənsiuˈna/, balear /mənsioˈna/, /mənsioˈna/, /mənsiuˈna/, /mənsiuˈna/
    Occidental: nord-occidental /mensioˈna/, /mensioˈna/, valencian /mensioˈnaɾ/, /mensioˈnaɾ/
    Espanha (Barcelona) : escotar « mencionar »

### Sillabas

men|cio|nar

## Vèrb

mencionar
* mencionar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    De mención.

### Prononciacion

    /menθjoˈnaɾ/, /menθjoˈnaɾ/, /mensjoˈnaɾ/, /mensjoˈnaɾ/
    escotar « mencionar »

### Sillabas

men|cio|nar

## Vèrb

mencionar
* mencionar $^{(oc)}$
* Èsser citat per meriti

# Portugués
### Etimologia

    De menção.

### Prononciacion

    Portugal /mẽsjuˈnaɾ/, /mẽsjuˈnaɾ/
    Brasil /mẽsjõˈnaɾ/, /mẽsjõˈnaɾ/, /mẽsioˈna/, /mẽsioˈna/
    escotar « mencionar »

### Sillabas

men|cio|nar

## Vèrb

mencionar
* mencionar $^{(oc)}$
* Èsser citat per meriti
# Occitan
### Etimologia

    De massacrar.

### Prononciacion

    /maˈsakɾe/, /maˈsakɾe/
    França (Bearn) : escotar « massacre »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| massacre | massacres |
| [maˈsakɾe] | [maˈsakɾes] |
massacre (lengadocian) , (gascon) ; masculin
* Accion de massacrar.
* Fòrça nombre de mòrts violentas

### Sinonims

* chaple
* masèl
* carnalatge
* mortalatge

### Traduccions

| alemand: Gemetzel $^{(de)}$, Blutbad $^{(de)}$, Massaker $^{(de)}$ anglés: massacre $^{(en)}$, bloodbath $^{(en)}$ basc: catalan: massacre $^{(ca)}$ | espanhòl: matanza $^{(es)}$, carnicería $^{(es)}$, degüello $^{(es)}$, masacre $^{(es)}$ francés: massacre $^{(fr)}$ italian: massacro $^{(it)}$ portugués: massacre $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Del francés massacrer.

### Prononciacion

/ˈmæsəkə(ɹ)/, /ˈmæsəkə(ɹ)/, /ˈmæsəkɚ/, /ˈmæsəkɚ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| massacre | massacres |
massacre
* massacre $^{(oc)}$

# Catalan
### Etimologia

    De massacrar.

### Prononciacion

    Balearic, Central /məˈsakɾə/, /məˈsakɾə/
    Valencian /maˈsakɾe/, /maˈsakɾe/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| massacre | massacres |
massacre
* massacre $^{(oc)}$

# Francés
### Etimologia

    De massacrer.

### Prononciacion

/masakʁ/, /masakʁ/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| massacre | massacres |
massacre
* massacre $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    De masacrar.

### Prononciacion

    Portugal /mɐˈsakɾɨ/, /mɐˈsakɾɨ/
    Brasil /maˈsakɾɪ/, /maˈsakɾɪ/, /maˈsakɾi/, /maˈsakɾi/
    escotar « massacre »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| massacre | massacres |
massacre
* massacre $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin nocturnus

### Prononciacion

/nukˈtyɾne/, /nukˈtyɾne/, /nutˈtyɾne/, /nutˈtyɾne/, provençau /nukˈtyʀne/, /nukˈtyʀne/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | nocturne | nocturnes |
| Masculin | [nukˈtyɾne] | [nukˈtyɾnes] |
| Femenin | nocturna | nocturnas |
| Femenin | [nukˈtyɾno̞] | [nukˈtyɾno̞s] |
nocturne
* Que se debana pendent la nuèch.
* (zoologia) Que viu de nuèch.
* (biologia) Que las flors ne espelisson dins las sornièras.

### Variantas dialectalas

* nocturn

### Antonims

* diürne

### Sinonims

* nuèchenc (lengadocian)
* nochenc (lengadocian)
* nueitenc (lengadocian)
* nueitiu (gascon)
* nueitau (gascon)

### Traduccions

| alemand: nächtlich $^{(de)}$ anglés: night $^{(en)}$, nocturnal $^{(en)}$ basc: catalan: nocturn $^{(ca)}$ | espanhòl: nocturno $^{(es)}$ francés: nocturne $^{(fr)}$ italian: notturno $^{(it)}$ portugués: noturno $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| nocturne | nocturnes |
| [nukˈtyɾne] | [nukˈtyɾnes] |
nocturne masculin
* Una de las tres partidas de l’ofici de la nuèch, compausada de psalms e de leiçons.
* Pèça de musica qu'es d’un caractèr suau e dolent.
* (zoologia) Animal quue viu de nuèch.

### Traduccions

| alemand: Nocturne $^{(de)}$, Nokturne $^{(de)}$, Notturno $^{(de)}$ anglés: nocturne $^{(en)}$ basc: catalan: nocturn $^{(ca)}$ | espanhòl: nocturno $^{(es)}$ francés: nocturne $^{(fr)}$ italian: notturno $^{(it)}$ portugués: noturno $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Pel francés nocturne del latin nocturnus

### Prononciacion

    RU /ˈnɒktɜːn/, /ˈnɒktɜːn/, /(ˌ)nɒkˈtɜːn/, /(ˌ)nɒkˈtɜːn/
    EUA /ˈnɑkˌtɝn/, /ˈnɑkˌtɝn/, /ˈnɑktɚn/, /ˈnɑktɚn/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| nocturne | nocturnes |
nocturne
* Òbra que l'objècte es la nuèch.
* nocturne $^{(en)}$, musica

# Francés
### Etimologia

    Del latin nocturnus

### Prononciacion

    /nɔktyʁn/, /nɔktyʁn/
    França (Lion) : escotar « nocturne »
    França (Vendèa) : escotar « nocturne »

## Adjectiu

nocturne masculin o femenin, (plural: noctures)
* nocturne $^{(oc)}$

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| nocturne | nocturnes |
| [nɔktyʁn] ||
nocturne masculin
* nocturne $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin nocturnus

### Prononciacion

/nukˈtyɾn/, /nukˈtyɾn/, /nutˈtyɾn/, /nutˈtyɾn/, provençau /nukˈtyʀn/, /nukˈtyʀn/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | nocturn | nocturns |
| Masculin | [nukˈtyɾn] | [nukˈtyɾns] |
| Femenin | nocturna | nocturnas |
| Femenin | [nukˈtyɾno̞] | [nukˈtyɾno̞s] |
nocturn
* Que se debana pendent la nuèch.
* (zoologia) Que viu de nuèch.
* (biologia) Que las flors ne espelisson dins las sornièras.

### Variantas dialectalas

* nocturne

### Antonims

* diürne

### Sinonims

* nuechenc (lengadocian)
* nochenc (lengadocian)
* nueitenc (lengadocian)
* nueitiu (gascon)
* nueitau (gascon)

### Traduccions

| alemand: nächtlich $^{(de)}$ anglés: night $^{(en)}$, nocturnal $^{(en)}$ basc: catalan: nocturn $^{(ca)}$ | espanhòl: nocturno $^{(es)}$ francés: nocturne $^{(fr)}$ italian: notturno $^{(it)}$ portugués: noturno $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| nocturn | nocturns |
| [nukˈtyɾn] | [nukˈtyɾns] |
nocturn masculin
* Una de las tres partidas de l’ofici de la nuèch, compausada de psalms e de leiçons.
* Pèça de musica qu'es d’un caractèr suau e dolent.
* (zoologia) Animal quue viu de nuèch.

### Traduccions

| alemand: Nocturne $^{(de)}$, Nokturne $^{(de)}$, Notturno $^{(de)}$ anglés: nocturne $^{(en)}$ basc: catalan: nocturn $^{(ca)}$ | espanhòl: nocturno $^{(es)}$ francés: nocturne $^{(fr)}$ italian: notturno $^{(it)}$ portugués: noturno $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin damnum « nocturnus »

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « nocturn »

### Prononciacion

oriental /nukˈturn/, /nukˈturn/, occidental /nokˈtuɾn/, /nokˈtuɾn/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | nocturn | nocturns |
| Femenin | nocturna | nocturnes |
nocturn
* nocturn $^{(ca)}$

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| nocturn | nocturns |
nocturn masculin
* nocturn $^{(ca)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin diurnus, de dies (« jorn »).

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /diˈyɾne/, /diˈyɾne/
    provençau /diˈyʀne/, /diˈyʀne/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | diürne | diürnes |
| Masculin | [diˈyɾne] | [diˈyɾnes] |
| Femenin | diürna | diürnas |
| Femenin | [diˈyɾno̞] | [diˈyɾno̞s] |
diürne
* (Astronomia) Que dura vint e quatre òras.
* Que se debana pendent lo jorn: las òras ont lo Solelh esclaira sus Tèrra
* Que lo periòde d'activitat se situís entre lo Solelh eissir e colcar.
** (botanica) Se ditz de las flors que son obèrtas de jorn e tancadas de nuèch.
** (zoologia) Se ditz de l’animal que realiza una granda partida de sas activitats pendent lo jorn, seguissent un ritme de tipe circadiari.

### Variantas dialectalas

* diürn

### Antonims

* nocturne

### Sinonims

* de jorn (lengadocian)
* de dia (gascon)

### Derivats

* diürnal

### Traduccions

| alemand: tagaktiv $^{(de)}$ anglés: diurnal $^{(en)}$, daily $^{(en)}$ (que dura un jorn) basc: catalan: diürn $^{(ca)}$ | espanhòl: diurno $^{(es)}$ francés: diurne $^{(fr)}$ italian: diurno $^{(it)}$ portugués: diurno $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin diurnus, de dies (« jorn »).

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /diˈyɾn/, /diˈyɾn/
    provençau /diˈyʀn/, /diˈyʀn/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | diürn | diürns |
| Masculin | [diˈyɾn] | [diˈyɾns] |
| Femenin | diürna | diürnas |
| Femenin | [diˈyɾno̞] | [diˈyɾno̞s] |
diürn
* (Astronomia) Que dura vint e quatre òras.
* Que se debana pendent lo jorn: las òras ont lo Solelh esclaira sus Tèrra
* Que lo periòde d'activitat se situís entre lo Solelh eissir e colcar.
** (botanica) Se ditz de las flors que son obèrtas de jorn e tancadas de nuèch.
** (zoologia) Se ditz de l’animal que realiza una granda partida de sas activitats pendent lo jorn, seguissent un ritme de tipe circadiari.

### Variantas dialectalas

* diürne

### Antonims

* nocturn

### Sinonims

* de jorn (lengadocian)
* de dia (gascon)

### Derivats

* diürnal

### Traduccions

| alemand: tagaktiv $^{(de)}$ anglés: diurnal $^{(en)}$, daily $^{(en)}$ (que dura un jorn) basc: catalan: diürn $^{(ca)}$ | espanhòl: diurno $^{(es)}$ francés: diurne $^{(fr)}$ italian: diurno $^{(it)}$ portugués: diurno $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin diurnus, de dies (« jorn »).

### Prononciacion

    /diˈurn/, /diˈurn/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | diürn | diürns |
| Femenin | diürna | diürnes |
diurn
* diürn $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    De diürn

### Prononciacion

    /diyɾˈnal/, /diyɾˈnal/

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | diürnal | diürnals |
| Masculin | [diyɾˈnal] | [diyɾˈnals] |
| Femenin | diürnala | diürnalas |
| Femenin | [diyɾˈnalo̞] | [diyɾˈnalo̞s] |
diürnal masculin
* Que se rapòrta al temps considerat jorn après jorn: quotidian.
* (Antiquitat romana) Se ditz dels actes acampats dins un registre oficial que rapòrta jorn après jorn los eveniments publics.

### Traduccions

| alemand: anglés: basc: catalan: diürnal $^{(ca)}$ | espanhòl: francés: italian: portugués: |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| diürnal | diürnals |
| [diyɾˈnal] | [diyɾˈnals] |
diürnal masculin
* (Religion) Dins la Glèisa catolica, libre de las pregàrias qu'òm dich de jorn.
* Libre que relata los eveniments jorn après jorn.

### Traduccions

| alemand: anglés: diurnal $^{(en)}$ basc: catalan: diürnal $^{(ca)}$ | espanhòl: diurno $^{(es)}$, diurnal $^{(es)}$ francés: diurnal $^{(fr)}$ italian: diurno $^{(it)}$ portugués: diurno $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De diürn

### Prononciacion
## Nom comun

diürnal masculin
Declinason :
| Singular | Plural |
| diürnal | diürnals |
* diürnal $^{(ca)}$
diürnal femenin
* Letra diürnala
# Occitan
### Etimologia

    (Adjectiu) Del latin manualis.
    (Nom) Del latin manuale (« estug de libre », « libre portatiu »).

### Prononciacion

    /manɥ'al/, /manɥ'al/
    França (Bearn) - Lengadocian : escotar « manual »

### Sillabas

ma|nu|al

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | manual | manuals |
| Masculin | [manɥ'al] | [manɥ'als] |
| Femenin | manuala | manualas |
| Femenin | [manɥ'alo̞] | [manɥ'alo̞s] |
manual (lengadocian)
* Que concernís la man, qu'es relatiu a la main.
** Una granda abiletat manuala.
* Que se fa amb la man.
** Lo trabalh manual.

### Variantas dialectalas

* manuau (provençau) (gascon)

### Parents

* manualament

### Traduccions

| alemand: Handbuch $^{(de)}$ anglés: manual $^{(en)}$, compendium $^{(en)}$ basc: eskuzkoa $^{(eu)}$ catalan: manual $^{(ca)}$ | espanhòl: manual $^{(es)}$ francés: manuel $^{(fr)}$ italian: manuale $^{(it)}$ portugués: manual $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| manual | manuals |
| [manɥ'al] | [manɥ'als] |
manual masculin (lengadocian)
* Libre destinat a l’aprendissatge d'una matèria escolara o d’un mestièr.

### Variantas dialectalas

* manuau (provençau) (gascon)

### Traduccions

| alemand: Handbuch $^{(de)}$, Leitfaden $^{(de)}$, Kompendium $^{(de)}$ anglés: textbook $^{(en)}$ (1); manual $^{(en)}$, handbook $^{(en)}$, compendium $^{(en)}$ basc: eskuzkoa $^{(eu)}$ | catalan: manual $^{(ca)}$ espanhòl: manual $^{(es)}$ francés: manuel $^{(fr)}$ italian: manuale $^{(it)}$ portugués: manual $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

Pel francés manuel
    (Adjectiu) Del latin manualis.
    (Nom) Del latin manuale (« estug de libre », « libre portatiu »).

### Prononciacion

/ˈmænjuəl/, /ˈmænjuəl/

### Sillabas

ma|nu|al

## Adjectiu

manual (Plural: manuals)
* manual

## Nom comun

manual (Plural: manuals)
* manual

# Catalan
### Etimologia

    (Adjectiu) Del latin manualis.
    (Nom) Del latin manuale (« estug de libre », « libre portatiu »).

### Prononciacion

    oriental /m.nuˈaɫ/, /m.nuˈaɫ/
    occidental /manuˈaɫ/, /manuˈaɫ/
    Espanha (Barcelona) : escotar « manual »

### Sillabas

ma|nu|al

## Adjectiu

manual masculin o femenin (Plural: manuals)
* manual

## Nom comun

manual masculin (Plural: manuals)
* manual

# Espanhòl
### Etimologia

    (Adjectiu) Del latin manualis.
    (Nom) Del latin manuale (« estug de libre », « libre portatiu »).

### Prononciacion

    /maˈnwal/, /maˈnwal/
    Veneçuèla : escotar « manual »

### Sillabas

ma|nu|al

## Adjectiu

manual masculin o femenin (Plural: manuales)
* manual

## Nom comun

manual masculin (Plural: manuales)
* manual

# Portugués
### Etimologia

    (Adjectiu) Del latin manualis.
    (Nom) Del latin manuale (« estug de libre », « libre portatiu »).

### Prononciacion

    Portugal /mɐˈnwaɫ/, /mɐˈnwaɫ/
    Brasil /mãnuˈaw/, /mãnuˈaw/
    escotar « manual »

### Sillabas

ma|nu|al

## Adjectiu

manual masculin o femenin (Plural: manuais)
* manual

## Nom comun

manual masculin (Plural: manuais)
* manual
# Occitan
### Etimologia

De aristocracia.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /aɾistuˈkɾato̞/, /aɾistuˈkɾato̞/
    provençau /aʀistuˈkʀatə/, /aʀistuˈkʀatə/

### Sillabas

a|ris|to|cra|ta

## Nom comun

aristocrata masculin o femenin, (plural: aristocrata:
* Persona membre d’una aristocracia, persona nòbla.
* (politica) Partisan o partisana de l’aristocracia.
* Persona qu'adòpta lo genre de vida e los abituds de l'aristocracia.

### Traduccions

| alemand: Aristokrat $^{(de)}$, Edelmann $^{(de)}$, Adliger $^{(de)}$ anglés: aristocrat $^{(en)}$, nobleman $^{(en)}$, noblewoman $^{(en)}$ basc: aristokrata $^{(eu)}$ catalan: aristòcrata $^{(ca)}$ | espanhòl: aristócrata $^{(es)}$ francés: aristocrate $^{(fr)}$ italian: aristocratico $^{(it)}$ portugués: aristocrata $^{(pt)}$ |

## Adjectiu

aristocrata masculin o femenin, (plural: aristocratas:
* aristocratic.

# Portugués
### Etimologia

De aristocracia.

### Prononciacion

    Portugal /ɐɾiʃtuˈkɾatɐ/, /ɐɾiʃtuˈkɾatɐ/
    Brasil /aɾiʃtoˈkɾatɐ/, /aɾiʃtoˈkɾatɐ/, /aɾistoˈkɾatə/, /aɾistoˈkɾatə/
    escotar « aristocrata »

### Sillabas

a|ris|to|cra|ta

## Nom comun

aristocrata masculin o femenin, (plural: aristocratas)
* aristocrata $^{(oc)}$

## Adjectiu

aristocrata masculin o femenin, (plural: aristocratas:
* aristocratic $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin nobilis, del latin arcaic gnobilis « conegut, illustre ».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈnɔβlo̞/, /ˈnɔβlo̞/
    lengadocian /ˈnɔplo̞/, /ˈnɔplo̞/
    provenai /ˈnɔblə/, /ˈnɔblə/
    França (Bearn) : escotar « nòbla »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| nòbla | nòblas |
| [ˈnɔβlo̞] | [ˈnɔβlo̞s] |
nòbla femenin, (femenin: nòble)
* Femna membre de la noblesa.

### Traduccions

| alemand: Adligerin $^{(de)}$ anglés: noble $^{(en)}$ (rar) basc: catalan: noble $^{(ca)}$ | espanhòl: noble $^{(es)}$ francés: noble $^{(fr)}$ italian: nobile $^{(it)}$ portugués: nobre $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

nòbla
* Femenin singular de nòble.
# Occitan
### Etimologia

Del latin nobilis, del latin arcaic gnobilis « conegut, illustre ».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈnɔβle/, /ˈnɔβle/
    lengadocian /ˈnɔple/, /ˈnɔple/
    provenai /ˈnɔble/, /ˈnɔble/
    França (Bearn) : escotar « nòble »

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | nòble | nòbles |
| Masculin | [ˈnɔβle] | [ˈnɔβles] |
| Femenin | nòbla | nòblas |
| Femenin | [ˈnɔβlo̞] | [ˈnɔβlo̞s] |
nòble
* Se ditz d'una persona que, de per sa naissença aperten a un classa sociala considerada coma distincta de la dels simples ciutadans.
* Qu'es en dessús del comun, dels autres èssers o objèctes de mmeteis genre.
* Que fòrça lo respècte, l’admiracion, per causa de sa distinccion, son autoritat naturala, son gaubi.
* Relatiu a la noblesa.

### Derivats

* anoblir, ennoblir
** anobliment, ennobliment
* nòblament
* noblesa / noblessa
* nobletat

### Parents

* nobiliaire

### Sinonims

relatiu a la noblesa
* aristocratic
* feudal / feudau
relatiu a çò de la noblesa
* nobiliari

### Antonims

* ignòble
* gus
* vil
* vilan
* vulgar

### Traduccions
## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| nòble | nòbles |
| [ˈnɔβle] | [ˈnɔβle] |
nòble masculin, (femenin: nòbla)
* Òme membre de la noblesa.

### Derivats

* noblilhon

### Traduccions

| alemand: Adliger $^{(de)}$ anglés: nobleman $^{(en)}$, noble $^{(en)}$ (rar) basc: catalan: noble $^{(ca)}$ | espanhòl: noble $^{(es)}$, hidalgo $^{(es)}$ francés: noble $^{(fr)}$ italian: nobile $^{(it)}$, nobiluomo $^{(it)}$ portugués: nobre $^{(pt)}$, fidalgo $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De nòble.

### Prononciacion

    lengadocian /nuˈβleso̞/, /nuˈβleso̞/, /nuˈpleso̞/, /nuˈpleso̞/
    provençau /nuˈbleso̞/, /nuˈbleso̞/
    França (Bearn) : escotar « noblesa »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| noblesa | noblesas |
| [nuˈβleso̞] | [nuˈβleso̞s] |
noblesa (lengadocian) , (provençau) ; femenin
* Qualitat de la persona nòbla.
* (istòria, collectivament) Tot lo còrs dels nòbles, o una partida d'aquel còrs.
* (per extenson) Grop social que s'arroja de privilègis e recapta lo poder dins una societat.
* (figurat) Grandor ; auçada ; dignitat.

### Variantas dialectalas

* noblessa (gascon)

### Derivats

* nobletat

### Traduccions

| alemand: Adel $^{(de)}$ anglés: nobility $^{(en)}$ basc: noblezia $^{(eu)}$ catalan: noblesa $^{(ca)}$ | espanhòl: nobleza $^{(es)}$ francés: noblesse $^{(fr)}$ italian: nobiltà $^{(it)}$ portugués: nobreza $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De noble.

### Prononciacion

    Oriental: central /nuˈβɫɛzə/, /nuˈβɫɛzə/, balear /nobˈbɫəzə/, /nobˈbɫəzə/, /nubˈbɫɛzə/, /nubˈbɫɛzə/
    Occidental: /noˈβɫeza/, /noˈβɫeza/
    Espanha (Barcelona) : escotar « noblesa »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| noblesa | nobleses |
noblesa femenin
* noblesa
# Occitan
### Etimologia

De nòble amb lo prefix en- e lo sufix -ir.

### Prononciacion

    /ennuˈβli/, /ennuˈβli/

## Vèrb

ennoblir
* Far venir nòble, balhar a una persona non nòbla un títol de noblesa.
* Donar a quicòm un caractèr nòble.
s'ennoblir
* Venir nòble

### Derivats

* ennobliment

### Sinonims

* anoblir

### Sinonims

* banalizar

### Traduccions

| alemand: adeln $^{(de)}$ anglés: ennoble $^{(en)}$ basc: catalan: ennoblir $^{(ca)}$ | espanhòl: ennoblecer $^{(es)}$ francés: anoblir $^{(fr)}$ italian: nobilitare $^{(it)}$ portugués: enobrecer $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

De noble amb lo prefix en- e lo sufix -ir.

### Prononciacion

    Oriental: central /ənnubˈbɫi/, /ənnubˈbɫi/, /ənnuˈβɫi/, /ənnuˈβɫi/, balear /ənnobˈbɫi/, /ənnobˈbɫi/, /ənnubˈbɫi/, /ənnubˈbɫi/
    Occidental: nord-occidental /ennobˈbɫi/, /ennobˈbɫi/, /ennoˈβɫi/, /ennoˈβɫi/, valencian /ennoˈbɫiɾ/, /ennoˈbɫiɾ/, /ennoˈβɫi/, /ennoˈβɫi/

## Vèrb

ennoblir
* ennoblir $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De nòble amb lo prefix a- e lo sufix -ir.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /anuˈβli/, /anuˈβli/
    provençal /anuˈbli/, /anuˈbli/
    França (Bearn) : escotar « anoblir »

## Vèrb

anoblir
* Far venir nòble, balhar a una persona non nòbla un títol de noblesa.
* Donar a quicòm un caractèr nòble.
s'anoblir
* Venir nòble

### Derivats

* anobliment

### Sinonims

* ennoblir (lengadocian)

### Sinonims

* banalizar

### Traduccions

| alemand: adeln $^{(de)}$ anglés: ennoble $^{(en)}$ basc: catalan: ennoblir $^{(ca)}$ | espanhòl: ennoblecer $^{(es)}$ francés: anoblir $^{(fr)}$ italian: nobilitare $^{(it)}$ portugués: enobrecer $^{(pt)}$ |

# Occitan
### Etimologia

De noble amb lo prefix a- e lo sufix -ir.

### Prononciacion

    /anɔbliʁ/, /anɔbliʁ/

## Vèrb

anoblir
* anoblir $^{(oc)}$
# Italian
### Etimologia

Bastit a partir de fazz(u)olo ("tròç de teissut de coton") amb lo sufix diminutiu -etto.

### Prononciacion

/fat.tso'let.to/, /fat.tso'let.to/

### Sillabas

faz | zo | let | to (4)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fazzoletto | fazzoletti |
| [fat.tso'let.to] | [fat.tso'let.ti] |
fazzoletto masculin

### Traduccions

* mocador $^{(oc)}$
# Italian
### Prononciacion

/fat.tso'let.ti/, /fat.tso'let.ti/

## Forma de nom comun

fazzoletti masculin
* Plurau de fazzoletto.
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir del vèrb moucher ("mocar") amb lo sufix -oir.

### Prononciacion

/mu.ʃwaʁ/, /mu.ʃwaʁ/
França (Vòges) : escotar « mouchoir » França (Lion) : escotar « mouchoir » Soïssa (Lausana) : escotar « mouchoir »

### Sillabas

mou | choir (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| mouchoir | mouchoirs |
| [mu.ʃwaʁ] ||
mouchoir masculin

### Traduccions

* mocador $^{(oc)}$
# Francés
### Prononciacion

/mu.ʃwaʁ/, /mu.ʃwaʁ/

## Forma de nom comun

mouchoirs masculin
* Plurau de mouchoir.