OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    De las primièras syllabas dels emistiquis en latin de l’imne de sant Joan Baptista del poèta Paul Diacre, causidas par Guido d’Arezzo al sègle X per nomenar de nòtas de musica:
       Ut queant laxis resonare fibris.
       Mira gestorum famuli tuorum.
       Solue polluti labili reatum.
       Sancti Iohannes.
       Domine.

### Prononciacion

/re/, /re/

### Sillabas

re (1)

## Nom comun

* (musica) Segonda nòta de l'escala musicala.
la gamma en musica occidentala :
| | 1 | 2 | 3 | 5 | 5 | 6 | 7 |
| Notacion del solfègi en occitan | dò | re | mi | fa | sòl | la | si |
| | ut | | | | | | |
| Notacion anglosaxona fixa | C | D | E | F | G | A | B |
| Nòta solfegiada | do | re | mi | fa | sol | la | ti |
| Notacion alemanda | C | D | E | F | G | A | H |
| Nòta solfegiada | do | re | mi | fa | sol | la | si |
* La lecture audio n'est pas prise en charge dans votre navigateur. Vous pouvez télécharger le fichier audio.
* La lecture audio n'est pas prise en charge dans votre navigateur. Vous pouvez télécharger le fichier audio.
* La lecture audio n'est pas prise en charge dans votre navigateur. Vous pouvez télécharger le fichier audio.

# Italian
### Etimologia

Del latin rex.

### Prononciacion

['re]

### Sillabas

re (1)

## Nom comun

re masculin, pl. re

### Traduccions

* rei $^{(oc)}$

### Derivats

* regina
* regnare
* regno
# Occitan
### Etimologia

Del italian paragonare « provar l’aur amb la pedra de tòca; comparar » del grèc ancian παρακονᾶν «amolar».

### Prononciacion

/paɾaŋguˈna/, /paɾaŋguˈna/, provençau /paʀãⁿguˈna/, /paʀãⁿguˈna/

### Sillabas

pa|ra|go|nar

## Vèrb

parangonar
* Comparar, far la comparason d’una causa amb una autra.
* (arts grafics) Reünir sus una meteissa linha de composicion de caractèrs de còrs diferents de biais que demoren alinhats ensems.

### Derivats

* parangon

### Sinonims

* comparar
tipografia
* justificar

### Traduccions

| alemand: vergleichen $^{(de)}$, gleichsetzen $^{(de)}$ (arts grafics) anglés: parallel $^{(en)}$, compare $^{(en)}$ basc: catalan: parangonar $^{(ca)}$ | espanhòl: parangonar $^{(es)}$ francés: parangonner $^{(fr)}$ italian: paragonare $^{(it)}$, giustificare $^{(it)}$ (arts grafics) portugués: parangonar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del italian paragonare « provar l’aur amb la pedra de tòca; comparar » del grèc ancian παρακονᾶν «amolar».

### Prononciacion

    Oriental: central /pəɾəŋɡuˈna/, /pəɾəŋɡuˈna/, balear /pəɾəŋɡoˈna/, /pəɾəŋɡoˈna/, /pəɾəŋɡuˈna/, /pəɾəŋɡuˈna/
    Occidental: nord-occidental /paɾaŋɡoˈna/, /paɾaŋɡoˈna/, valencian /paɾaŋɡoˈnaɾ/, /paɾaŋɡoˈnaɾ/

### Sillabas

pa|ra|go|nar

## Vèrb

parangonar
* parangonar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

Del italian paragonare « provar l’aur amb la pedra de tòca; comparar » del grèc ancian παρακονᾶν «amolar».

### Prononciacion

/paɾãŋɡoˈnaɾ/, /paɾãŋɡoˈnaɾ/

### Sillabas

pa|ra|go|nar

## Vèrb

parangonar
* parangonar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

Del italian paragonare « provar l’aur amb la pedra de tòca; comparar » del grèc ancian παρακονᾶν «amolar».

### Prononciacion

Portugal /pɐɾɐ̃guˈnaɾ/, /pɐɾɐ̃guˈnaɾ/; Brasil /paɾɐ̃gõˈnaɾ/, /paɾɐ̃gõˈnaɾ/, /paɾə̃goˈna/, /paɾə̃goˈna/

### Sillabas

pa|ra|go|nar

## Vèrb

parangonar
* parangonar $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/paɾaˈmɛtɾes/, /paɾaˈmɛtɾes/; provençau /paʀaˈmɛtʀe/, /paʀaˈmɛtʀe/

## Forma de nom comun

paramètres
* Plural de paramètre

## Forma de vèrb

paramètres
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de parametrar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu negatiu de parametrar
# Occitan
### Etimologia

    grèc ancian παράνοια, paranoia « folia », terme manlevar en 1772, en alemand per Rudolf Augustin Vogel

### Prononciacion

/paɾaˈnɔjo̞/, /paɾaˈnɔjo̞/, provençau /paʀaˈnɔjo̞/, /paʀaˈnɔjo̞/ França (Bearn) : escotar « paranòia »

### Sillabas

pa|ra|nò|ia

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| paranòia | paranòias |
| [paɾaˈnɔjo̞] | [paɾaˈnɔjo̞s] |
paranòia femenin
* (psiquiatria) Psicòsi caracterizada per la subreestimacion del ieu e un deliri interpretatiu bastit sus una percepcion desviada de la realitat.
* (corrent) Mesfisança exagerada maladiva sentida al respècte del autres.

### Derivats

* paranoiac
* paranoíd

### Traduccions

| alemand: Paranoia $^{(de)}$ anglés: paranoia $^{(en)}$ basc: paranoia $^{(eu)}$ catalan: paranoia $^{(ca)}$ | espanhòl: paranoia $^{(es)}$ italian: paranoia $^{(it)}$ francés: paranoïa $^{(fr)}$ portugués: paranóia $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/para'plujɔs/, /para'plujɔs/, /para'pluʒɔs/, /para'pluʒɔs/, /para'plujəs/, /para'plujəs/

## Forma de nom comun

paraplojas masculin (gascon)
* Plurau de paraploja.
# Occitan
### Etimologia

    Compausat de para- e mètre.

### Prononciacion

/paɾaˈmɛtɾe/, /paɾaˈmɛtɾe/; provençau /paʀaˈmɛtʀe/, /paʀaˈmɛtʀe/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| paramètre | paramètres |
| [paɾaˈmɛtɾe] | [paɾaˈmɛtɾes] |
paramètre masculin
* (geometria) Constanta que fixa la posicion d’una figura geometrica. Pren d'accepcions segon las corbas qu'òm l’aplica.
** Lo paramètre d’una parabòla es egal a quatre còps la distància del fogal de la parabòl al som.
** Lo paramètre d’una ellipsa es la tresena proporcionala al grand axe e al pichon.
* (matematica) Dins una foncion o una equacion, element variable diferent que las desconegudas, qu'òm atribuís una valor quina que siá, que determina una forma particulara de la foncion o de l'equacion sens que cambie la natura.
** Dins y = ax, a es un paramètre, x es la variabla.
** Un paramètre es une donada de la foncion qu'òm pòt far variar.
* (progammacion) Variabla que la valor es determinada pel sistèma pas qu'al moment de l'execucion de l'aplicacion o del programa.
* (sens mai general) Element de calcul, de reglatge o d'apreciacion que permeton d'etablir de resultats o de fachs .

### Derivats

* parametrar
** parametratge
* parametric

### Sinonims

* valor
* element

### Traduccions

| alemand: Parameter $^{(de)}$ anglés: parameter $^{(en)}$ basc: catalan: paràmetre $^{(ca)}$ | espanhòl: parámetro $^{(es)}$ francés: paramètre $^{(fr)}$ italian: parametro $^{(it)}$ portugués: parâmetro $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

paramètre
* Primièra persona del singular del present del subjonctiu de parametrar
* Tresena persona del singular del present del subjonctiu de parametrar

# Francés
### Etimologia

    (nom 1) Compausat de para- e mètre.
    (nom 2) Amb lo prefixe para- du latin tardièr metrium (« matritz ») del grèc ancian μήτριον (« de la maire, mairal »).

### Prononciacion

/paʁamɛtʁ/, /paʁamɛtʁ/

## Nom comun 1

Declinason :
| Singular | Plural |
| paramètre | paramètres |
| [paʁamɛtʁ] ||
paramètre masculin
* paramètre $^{(oc)}$

## Nom comun 2

Declinason :
| Singular | Plural |
| paramètre | paramètres |
| [paʁamɛtʁ] ||
paramètre masculin
* paramètri $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    Amb lo prefixe para- du latin tardièr metrium (« matritz ») del grèc ancian μήτριον (« de la maire, mairal »).

### Prononciacion

/paɾaˈmɛtɾi/, /paɾaˈmɛtɾi/; provençau /paʀaˈmɛtʀi/, /paʀaˈmɛtʀi/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| paramètri | paramètris |
| [paɾaˈmɛtɾi] | [paɾaˈmɛtɾis] |
paramètri masculin
* (medecina) Zòna situada lateralament ont arriban los vaissèls al nivèl de l'utèr.

### Parents

* endomètri

### Traduccions

| alemand: Parametrium $^{(de)}$ anglés: parametrium $^{(en)}$ basc: catalan: parametri $^{(ca)}$ | espanhòl: parametrio $^{(es)}$ francés: paramètre $^{(fr)}$ italian: parametrio $^{(it)}$ portugués: paramétrio $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

paramètri
* Primièra persona del singular del present de l'indicatiu de parametrar
# Occitan
### Prononciacion

/paɾaˈmɛtɾis/, /paɾaˈmɛtɾis/; provençau /paʀaˈmɛtʀis/, /paʀaˈmɛtʀis/

## Forma de nom comun

paramètris
* Plural de paramètri.
# Occitan
### Etimologia

De parangonar.

### Prononciacion

/paɾaŋˈgu/, /paɾaŋˈgu/, provençau /paʀãⁿˈgũⁿ/, /paʀãⁿˈgũⁿ/

### Sillabas

pa|ran|gon

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| parangon | parangons |
| [paɾanˈɣu] | [paɾanˈɣus] |
parangon masculin
* Comparason.
* (per extension) L'objècte de comparason.

### Variantas dialectalas

* prototipe
* arquetipe

### Parents

* parangonar

### Sinonims

* comparason
* arquetipe
* modèl

### Traduccions

| alemand: Vergleich $^{(de)}$ anglés: paragon $^{(en)}$, parallel $^{(en)}$, comparison $^{(en)}$ basc: catalan: parangó $^{(ca)}$, comparació $^{(ca)}$ | espanhòl: parangón $^{(es)}$, comparación $^{(es)}$ francés: comparaison $^{(fr)}$, parangon $^{(fr)}$, rapprochement $^{(fr)}$ italian: paragone $^{(it)}$, confronto $^{(it)}$, comparazione $^{(it)}$ portugués: comparação $^{(pt)}$, modelo $^{(pt)}$, padrão $^{(pt)}$ |

# Francés
### Etimologia

De l'espanhòl parangón.

### Prononciacion

/paʁɑ̃ɡɔ̃/, /paʁɑ̃ɡɔ̃/
    França (Somain) : escotar « parangon »

### Sillabas

pa|ra|gon

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| parangon | parangons |
| [paʁɑ̃ɡɔ̃] ||
parangon masculin
* parangon $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/paɾaˈnɔjo̞s/, /paɾaˈnɔjo̞s/, provençau /paʀaˈnɔjo̞s/, /paʀaˈnɔjo̞s/

## Forma de nom comun

paranòias femenin
* Plural de paranòia
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de ploja dab lo prefix para-.

### Prononciacion

/para'pluʒɔ/, /para'pluʒɔ/, /para'plujɔ/, /para'plujɔ/, /para'plujə/, /para'plujə/

### Sillabas

pa | ra | plo| ja (4)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| paraploja | paraplojas |
| [para'plujɔ] | [para'plujɔs] |
paraploja masculin (gascon)
* objècte entà's virar de la ploja qui ei constituit d'un manjo e d'un tròç de tela cosuda sus ua armadura plegadissa.

### Variantas dialectalas

| parapleja (gascon) parapleu (lemosin) parapleuva (e/o: parapluva?) paraplòva (auvernhat) paraplueia (provençau) (vivaroaupenc) parapluèja (lengadocian) | paraplueja (auvernhat) (gascon) (lemosin) (provençal) (vivaroaupenc) parapluia parapluja (gascon) parapluòja (lengadocian) viraplueia virapluèja |

### Derivats

* pòrtaparaplojas

### Traduccions

| aragonés: afrikaans: alemand: Regenschirm $^{(de)}$ anglés: umbrella $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: чадър $^{(bg)}$ catalan: paraigua $^{(ca)}$ chèc: deštník $^{(cs)}$ danés: eslovac: eslovèn: espanhòl: paraguas $^{(es)}$ esperanto: ombrelo $^{(eo)}$ finlandés: francés: parapluie $^{(fr)}$ | gaelic irlandés: indonesian: islandés: regnhlíf $^{(is)}$ italian: ombrello $^{(it)}$, parapioggia $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: paraplu $^{(nl)}$ norvegian: ongrés: esernyő $^{(hu)}$ polonés: parasol $^{(pl)}$ portugués: guarda-chuva $^{(pt)}$ romanés: umbrelă $^{(ro)}$ suedés: turc: şemsiye $^{(tr)}$ ucraïnian: парасолька $^{(uk)}$ |

### Referéncias

* Miquèu Grosclaude, Gilabèrt Nariòo, Patric Guilhemjoan, Dictionnaire Français / Occitan (gascon), Per Noste, 2007
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segessem (lemosin)
* Prumiera persona dau plurau a l'imperfach dau subjonctiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segeretz (lemosin)
* Segonda persona dau plurau au preterite de l'indicatiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segessas (lemosin)
* Segonda persona dau singular a l'imperfach dau subjonctiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segeren (lemosin)
* Tresesma persona dau plurau au preterite de l'indicatiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segeres (lemosin)
* Segonda persona dau singular au preterite de l'indicatiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segessa (lemosin)
* Prumiera persona dau singular a l'imperfach dau subjonctiu de sejar.
* Tresesma persona dau singular a l'imperfach dau subjonctiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segessan (lemosin)
* Tresesma persona dau plurau a l'imperfach dau subjonctiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segessatz (lemosin)
* Segonda persona dau plurau a l'imperfach dau subjonctiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

seges (lemosin)
* Segonda persona dau singular au present dau subjonctiu de sejar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

segessam (lemosin)
* Prumiera persona dau plurau a l'imperfach dau subjonctiu de sejar.
# Noroèc
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Vèrb

syngva
* Cantar.

### Variantas ortograficas

* syngua

### Referéncias

* Andreas Heusler, 1932, Altisländisches Elementarbuch, Heidelberg, Carl Winters Universitätsbuchhhandlung.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

synomaj
* Datiu-instrumental-locatiu dual de syno.
# Anglés
## Forma de nom comun

synonyms
* Plural de synonym.
# Islandés
### Etimologia

De l'escandinau ancian syngja. Parent del suedés sjunga e del danés e norvegian synge.

### Prononciacion

['siɲca]

### Sillabas

syn | gja (2)

## Vèrb

syngja

### Traduccions

* cantar $^{(oc)}$
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

synom
* Instrumental singular de syno.
# Anglés
## Nom comun

synonym
* Sinonim.
# Danés
### Etimologia

De l'escandinau ancian syngja. Parent del norvegian synge, de l'islandés syngja e del suedés sjunga.

### Prononciacion

['søŋə]

### Sillabas

syn | ge (2)

## Vèrb

synge

### Traduccions

* cantar $^{(oc)}$
# Noroèc
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Vèrb

syngua
* Cantar.

### Variantas ortograficas

* syngva

### Referéncias

* Andreas Heusler, 1932, Altisländisches Elementarbuch, Heidelberg, Carl Winters Universitätsbuchhhandlung.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

synje
* Locatiu singular de syno.
* Nominatiu-acusatiu dual de syno.
# Naut sorab
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

| Cas | Singular | Plural | Dual |
| Nominatiu | syno | syna | synje |
| Genitiu | syna | synow | synow |
| Datiu | synu | synam | synomaj |
| Acusatiu | syno | syna | synje |
| Instrumental | synom | synami | synomaj |
| Locatiu | synje | synach | synomaj |
syno neutre
* Fen.

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala de tablo ("taula").

### Prononciacion

['tabloj]
França (Tolosa) : escotar « tabloj »

### Sillabas

ta | bloj (2)

## Nom comun

tabloj pl.

### Traduccions

* taulas $^{(oc)}$ femenin plural
# Embaloh
### Etimologia

Del protomalaiopolinesian *tebuh.

### Prononciacion

/tabu/, /tabu/

## Nom comun

tabu
* Cana de sucre.

### Referéncias

* Alexander K. Adelaar, 1994, The classification of the Tamanic languages, Tom Dutton et Darrell T. Tryon (éditeurs) Language contact and change in the Austronesian world, pp. 1-42, Berlin, Mouton de Gruyter.

# Taman
### Etimologia

Del protomalaiopolinesian *tebuh.

### Prononciacion

/tabu/, /tabu/

## Nom comun

tabu
* Cana de sucre.

### Referéncias

* Alexander K. Adelaar, 1994, The classification of the Tamanic languages, Tom Dutton et Darrell T. Tryon (éditeurs) Language contact and change in the Austronesian world, pp. 1-42, Berlin, Mouton de Gruyter.
# Esperanto
### Etimologia

Fargat a partir del francés table amb lo sufix -o.

### Prononciacion

['tablo]
Païses Basses (Wijchen) : escotar « tablo » França (Tolosa) : escotar « tablo »

### Sillabas

ta | blo (2)

## Nom comun

tablo, pl. tabloj

### Traduccions

* taula $^{(oc)}$ femenin
# Occitan
### Prononciacion

/taˈβus/, /taˈβus/, provençau /taˈbus/, /taˈbus/

## Forma d'adjectiu

tabós masculin o femenin
* Plural de tabó.

## Forma d'adjectiu

tabós masculin
* Plural de tabó.
# Francés
### Prononciacion

/tabl/, /tabl/

## Forma de nom comun

tables femenin
* Plurau de table.

## Forma de vèrb

tables
* Dusau persona deu singular au present de l'indicatiu de tabler.
* Dusau persona deu singular au present deu subjontiu de tabler.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin tabula

### Prononciacion

/taˈβlɛw/, /taˈβlɛw/, provençau /taˈblɛw/, /taˈblɛw/

### Sillabas

se|pal

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| tablèu | tablèus |
| [taˈβlɛw] | [taˈβlɛws] |
tablèu masculin
* Pèça de fusta plana, lisa e prima, compausada d'un pòst o un assemblatge de pòsts units e preparats per i dessenhar e pénher.
* (especialament) Aquel panèl mural o sus un supòrt pench de negre o de verd per escriure amb una greda, d'usatge ecolar màger. Et sas evolucions cap a d'autras matèrias e usatges
** Lo tablèu blanc electonic.
* (per extension) Representacion de donadas en doas dimensions, per èsser vista d’una ulhada.
* (per extension) Representacion naturala e pertocanta d’una causa, per oral o per escrich.
* (Pintura) Pintura desplaçabla realizada sus un panèl de fusta, sus una placa de coire, sus una tela tibada sus un quadre, etc.
* (Tecnica) Gropament dins un quadre dels diferents sinhals, comutators, comanda, etc.
** Lo tablèu electric.
* (caça) Mòsta o denombrament del caçum.
* Lista nominativa.

### Sinonims

* quadre
* taula
# Occitan
### Etimologia

De l'espanhòl tabaco, manlevat al taino tabago que designava una pipa per lo tabat. La fuèlha de la planta èra apelada dins aquèla lenga arawak cohiba. Es possible que tabaco se crosèt amb un ancian mot espanhòl eissit de l'arabi طباق, (ṭabbâq), utilizat per designar de plantas medicinalas.

### Prononciacion

/taˈβat/, /taˈβat/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « tabat »

### Sillabas

ta | bat (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| tabat | tabats |
| [taˈβat] | [taˈβats] |
tabat masculin
* Bot Planta erbacèa annadièra de la familha de las solanacèas (Nicotiana tabacum).
* Produit eissit de las fuèlhas de tabat.

### Derivats

* tabataire
* tabatar
* tabatièra
* tabatós

### Traduccions

| alemand: Tabakpflanze $^{(de)}$(1), Tabak $^{(de)}$ (2) anglés: tobacco $^{(en)}$ breton: butun $^{(br)}$ bulgar: тютюн $^{(bg)}$ catalan: tabac $^{(ca)}$ masculin corean: 담배 $^{(ko)}$ (1) espanhòl: tabaco $^{(es)}$ masculin francés: tabac $^{(fr)}$ masculin friolan: tabac $^{(fur)}$ masculin guaraní: petỹ $^{(gn)}$ | grèc: καπνός $^{(el)}$ haussà: taba $^{(ha)}$ femenin italian: tabacco $^{(it)}$ masculin ongrés: dohány $^{(hu)}$ piemontés: tabach $^{(pms)}$ masculin polonés: tytoń $^{(pl)}$ romanés: tutun $^{(ro)}$ rus: табак $^{(ru)}$ ucraïnian: тютюн $^{(uk)}$ |
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir de table ("taula").

### Prononciacion

[tabli'je]?
França (París) : escotar « tablier » França (París) : escotar « tablier » França (París) : escotar « tablier » França (París) : escotar « tablier » escotar « tablier » França (París) : escotar « tablier » França (Vòges) : escotar « tablier » França (Erau) : escotar « tablier » Canadà (Sainte-Marie) : escotar « tablier » Soïssa (Lausana) : escotar « tablier » França (Sant Llorenç de Cerdans) : escotar « tablier »

### Sillabas

ta | bli | er (3)

## Nom comun

tablier masculin, pl. tabliers

### Traduccions

* davantal $^{(oc)}$, faudal $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    De l’anglés taboo de polinesian tapu (« interdit, sacrat »).

### Prononciacion

/taˈβu/, /taˈβu/, provençau /taˈbu/, /taˈbu/ França (Bearn) : escotar « tabó »

### Sillabas

ta|bó

## Adjectiu

tabó masculin o femenin (plural: tabós)
* (antropologia) Relatiu a un interdit de caractèr religiós.
* (per extension) Se dich d'una causa o d’un èsser que se cal pas tocar, o d’un subjècte que se cal pas o qu'es malaisit d’abordar sens destorbar o provocar de fòrtas reaccions de susceptibilitat.

### Traduccions

| alemand: Tabu $^{(de)}$ anglés: taboo $^{(en)}$ basc: tabu $^{(eu)}$ catalan: tabú $^{(ca)}$ | espanhòl: tabú $^{(es)}$ francés: tabou $^{(fr)}$ italian: tabù $^{(it)}$ portugués: tabu $^{(pt)}$ |

## Nom comun

tabó masculin (plural: tabós)
* (antropologia) Interdiccion religiosa prononciada sus un lòc, un objècte o una persona
* (per extension) Çò qu'es impossible o plan delicat de tocar, e donc de discutir, dins un grop social sans destorbar o provocar de fòrtas reaccions de susceptibilitat.
# Italian
### Etimologia

Del latin pastōr.

### Prononciacion

[pas'tore]

### Sillabas

pas | to | re (3)

## Nom comun

pastore masculin, pl. pastori

### Traduccions

* pastre $^{(oc)}$
* Rel. pastor $^{(oc)}$

### Derivats

* pastorello
* pastorizia
# Occitan
### Etimologia

Del latin tardiu pastūra.

### Prononciacion

/pasˈtyɾo/, /pasˈtyɾo/
França (Bearn) : escotar « pastura »

### Sillabas

pas | tu | ra (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pastura | pasturas |
| [pasˈtyɾo] | [pasˈtyɾos] |
pastura femenin
* Èrba balhada al bestial.

### Sinonims

* fen

### Derivats

* pasturar
* pastural
* pasturatge
* pasturenc

### Traduccions

| alemand: Futter $^{(de)}$ neutre catalan: pastura $^{(ca)}$ femenin | francés: pâture $^{(fr)}$ femenin |

## Forma de vèrb

pastura
* Tresena persona del singular al present de pasturar.
# Occitan
### Prononciacion

/pastyˈɾaðos/, /pastyˈɾaðos/ (lengadocian), /paːtyˈʁadaː/, /paːtyˈʁadaː/ (naut lemosin)

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | pasturat | pasturats |
| Masculin | [pastyˈɾat] | [pastyˈɾats] |
| Femenin | pasturada | pasturadas |
| Femenin | [pastyˈɾaðo] | [pastyˈɾaðos] |
pasturadas
* Participi passat femenin plural de pasturar.
# Occitan
### Prononciacion

/pasˈtus/, /pasˈtus/

## Forma de nom comun

pastors
* Plural de pastor.

# Catalan
### Prononciacion

[pəs'tos] (oriental), [pas'toɾs] (valencian)

## Forma de nom comun

pastors
* Plural de pastor.
# Occitan
### Etimologia

Del latin pastōr.

### Prononciacion

['pastre]

### Sillabas

pas | tre (2)

## Nom comun

pastre masculin, (equivalent femenin: pastra)
* Persona que mena lo bestial pasturar.
    E piatejant menta e mentastres;
    prautiguent dralha e caminòl,
    son davalats totes los pastres,
    ambe la biassa sus lor còl. (Juli Cubainas, Dins la claror de Dieu).

### Variantas dialectalas

* bargier (lemosin)
* oelhèr (gascon)
* pastor (gascon)
* goelhèr (gascon)

### Traduccions

| alemand: Hirte $^{(de)}$ masculin, Schäfer $^{(de)}$ anglés: shepherd $^{(en)}$ basc: artzain $^{(eu)}$ breton: bugul $^{(br)}$ bulgar: чобан $^{(bg)}$, овчар $^{(bg)}$ catalan: pastor $^{(ca)}$ chèc: ovčák $^{(cs)}$, pastýř $^{(cs)}$ espanhòl: pastor $^{(es)}$ francés: berger $^{(fr)}$; pâtre $^{(fr)}$ (lit.); pasteur $^{(fr)}$ (ist.) | italian: pastore $^{(it)}$ leton: gans $^{(lv)}$ lituanian: piemuo $^{(lt)}$ neerlandés: herder $^{(nl)}$, schaapherder $^{(nl)}$ ongrés: pásztor $^{(hu)}$, juhász $^{(hu)}$ polonés: pasterz $^{(pl)}$ romanés: păstor $^{(ro)}$, cioban $^{(ro)}$ turc: çoban $^{(tr)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Diminitiu de pastor.

### Prononciacion

lengadocian /pastuˈɾɛlo̞/, /pastuˈɾɛlo̞/, provençau /pastuˈʀɛlə/, /pastuˈʀɛlə/

### Sillabas

pas|to|rè|la

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pastorèla | pastorèlas |
| [pastuˈɾɛlo̞] | [pastuˈɾɛlo̞s] |
pastorèla femenin, (equivalent masculin: pastorèl)
* Pastra jova.
* Òbra literària que lo subjècte es la vida agrèsta
* Mena d'aucèls elegants e de coa longa de la familha motacilla

### Sinonims

pastra pichona
* pastoreta (gascon)
Òbra literàri agrèta
* eglòga
aucèl
* baticoa
* coacha
# Occitan
### Prononciacion

/pastyˈɾaðo/, /pastyˈɾaðo/ (lengadocian), /paːtyˈʁado/, /paːtyˈʁado/ (naut lemosin)

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | pasturat | pasturats |
| Masculin | [pastyˈɾat] | [pastyˈɾats] |
| Femenin | pasturada | pasturadas |
| Femenin | [pastyˈɾaðo] | [pastyˈɾaðos] |
pasturada
* Participi passat femenin singular de pasturar.
# Occitan
### Etimologia

    Diminitiu de pastor.

### Prononciacion

lengadocian /pastuˈɾɛl/, /pastuˈɾɛl/, provençau /pastuˈʀɛl/, /pastuˈʀɛl/

### Sillabas

pas|to|rèl

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pastorèl | pastorèls |
| [pastuˈɾɛl] | [pastuˈɾɛls] |
pastorèl masculin, (equivalent femenin: pastorèla)
* Pastre jove.

### Sinonims

* pastoret (gascon)