OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del latin mūgĭl.

### Prononciacion

/myˈd͡ʒul/, /myˈd͡ʒul/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « mujol »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| mujol | mujols |
| [myˈd͡ʒul] | [myˈd͡ʒuls] |
mujol masculin (lengadocian) (provençau)
* Ict Peis marin que viu dins las costièras de zònas temperadas, tropicalas e eqüatorialas (Mugil cephalus).

### Variantas dialectalas

* muge (lengadocian), (provençal)
* murlon (gascon)
* murlat (gascon)

### Derivats

| mujol camús mujol provençal mujol daurat mujol fangós mujol labrut | mujol sautaire mujol testut mujol volaire mujolièira |

### Traduccions

| alemand: Großkopfmeeräsche $^{(de)}$ femenin anglés: mullet $^{(en)}$, flathead grey mullet $^{(en)}$ catalan: llissa llobarrera $^{(ca)}$ femenin, llissa $^{(ca)}$ femenin còrs: muzaru $^{(co)}$ masculin, mazzardu $^{(co)}$ masculin espanhòl: mújol $^{(es)}$ masculin | francés: mulet à grosse tête $^{(fr)}$ masculin, mulet cabot $^{(fr)}$ masculin, muge $^{(fr)}$ masculin italian: cefalo $^{(it)}$ masculin, mùggine $^{(it)}$ masculin napolitan: cefaro $^{(nap)}$ masculin sicilian: cìfalu $^{(scn)}$ femenin tarentin: capòzze $^{(roa-tara)}$ femenin |
# Occitan
### Prononciacion

/myˈd͡ʒuls/, /myˈd͡ʒuls/ (lengadocian)

## Forma de nom comun

mujols masculin (lengadocian) (provençau)
* Plural de mujol.
# Naut sorab
### Etimologia

Del protoeslau *mǫka.

### Prononciacion
## Nom comun

| Cas | Singular | Plural | Dual |
| Nominatiu | muka | muki | muce |
| Genitiu | muki | mukow | mukow |
| Datiu | muce | mukam | mukomaj |
| Acusatiu | muku | muki | muce |
| Instrumental | muku | mukami | mukomaj |
| Locatiu | muce | mukach | mukomaj |
muka femenin
* Farina.

### Referéncias

* Ludmila Budarjowa, 1990, Słownik hornjoserbsko-němski. Wörterbuch Obersorbisch-deutsch, Budyšin-Bautzen, Domowina-Verlag.
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de nom comun

mukam
* Datiu plural de muka.
# Yinjibarndi
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

mujira
* Dingo.

### Referéncias

* Research Unit for Indigenous Language, , The University of Melbourne.
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

França (Bearn) - Lengadocian : escotar « mujòl »

## Nom comun

mujòl masculin
* La part jauna esferica d'un uòu..

### Sinonims

* rosset
* ros

### Traduccions

* anglés : yolk $^{(en)}$
* catalan : rovell d'ou $^{(ca)}$
* francés : jaune d'oeuf $^{(fr)}$
# Francés
### Etimologia

Probablament d'un mot germanic *sŭppa.

### Prononciacion

['sup]
França (Lion) : escotar « soupe » França (Vòges) : escotar « soupe » Soïssa (Lausana) : escotar « soupe » Canadà (Quebèc) : escotar « soupe » França : escotar « soupe »

### Sillabas

soupe (1)

## Nom comun

soupe femenin

### Traduccions

* sopa $^{(oc)}$

### Derivats

* souper
* soupière
# Occitan
### Etimologia

Del latin sulfur.

### Sillabas

sou | pre (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : provençau ||
| Singular | Plural |
| soupre | soupres |
soupre masculin (provençau)
* Quim. Element quimic de simbòl S e de numèro atomic 16.

### Variantas dialectalas

* sofre
* solpre
* sòupre (vivaroalpenc)

### Traduccions

| alemand: Schwefel $^{(de)}$ masculin anglés: brimstone $^{(en)}$, sulphur $^{(en)}$ cannada: ಗಂಧಕ $^{(kn)}$ (gandhaka) catalan: sofre $^{(ca)}$ masculin | espanhòl: azufre $^{(es)}$ masculin francés: soufre $^{(fr)}$ masculin italian: zolfo $^{(it)}$ masculin romanés: sulf $^{(ro)}$ neutre |
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés ancian sūr, vengut del protogermanic *suraz.

### Prononciacion

/ˈsaʊər/, /ˈsaʊər/

## Adjectiu

sour
* Agre.

### Derivats

* sourish
* sourly
* sourness

# Romanch
### Etimologia

Del latin soror.

### Prononciacion
## Nom comun

sour femenin (puter) (vallader)
* Sòrre.

### Variantas dialectalas

* sora (surmiran), (sursilvan), (sutsilvan)

### Referéncias

* Oscar Peer, 1962, Dicziunari rumantsch ladin-tudais-ch, Coira, Lia Rumantscha.
# Francés
### Etimologia

Del latin sorix.

### Prononciacion

[su'ʁi]
Soïssa (Canton de Valés) : escotar « souris » França (Tolosa) : escotar « souris » França (París) : escotar « souris » França (París) : escotar « souris » França (París) : escotar « souris » França (París) : escotar « souris » escotar « souris » França (París) : escotar « souris » França (Lion) : escotar « souris » França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « souris » França (Sesseraç) : escotar « souris » Soïssa (Lausana) : escotar « souris » Peró (Lima) : escotar « souris » França (Mülhausen) : escotar « souris »

### Sillabas

sou | ris (2)

## Nom comun

souris femenin, pl. souris

### Traduccions

* mirga $^{(oc)}$, ratuga $^{(oc)}$, fureta $^{(oc)}$

### Derivats

* chauve-souris
* souriceau
# Francés
### Etimologia

Del latin sulphur.

### Prononciacion

/sufʁ/, /sufʁ/
França (Lion) : escotar « soufre »
França (Vòges) : escotar « soufre »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| soufre | soufres |
| [sufʁ] ||
soufre masculin
* Sofre.

### Parents

* soufrage
* soufrer
* soufrière
# Anglés
### Etimologia

Del francés mejan soupe.

### Prononciacion

/suːp/, /suːp/ (RU), /sup/, /sup/ (EUA)
Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « soup »

## Nom comun

soup
* Sopa.

### Derivats

* soupy
# Francés
### Etimologia

Del latin surdus.

### Prononciacion

['suʁ]
França (Vòges) : escotar « sourd » França (Lion) : escotar « sourd » Canadà (Shawinigan) : escotar « sourd »

### Sillabas

sourd (1)

## Nom comun e adjectiu

sourd masculin, pl. sourds

### Traduccions

* sord $^{(oc)}$

### Derivats

* assourdir
# Francés
### Etimologia

Del latin subrīdĕnte?

### Prononciacion

[su'ʁjɑ̃] França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « souriant » França (Sesseraç) : escotar « souriant »

### Sillabas

sou | riant (2)

## Adjectiu e participi present

souriant

### Traduccions

* sorisent $^{(oc)}$

### Parents

* riant
* rire
* sourire
# Anglés
### Prononciacion

[saʊnd]
Reialme Unit (Londres) : escotar « sound » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « sound » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « sound »

### Sillabas

sound (1)

## Adjectiu

sound

### Etimologia

* De l'anglés ancian gesund.

### Traduccions

* salve $^{(oc)}$
    ex:He was save and sound
          Èra salve e segur

## Nom comun

sound

### Etimologia

* De l'anglonormand sun, soun, del francés ancian son, del latin acusatiu sonus.

### Traduccions

* son $^{(oc)}$

## Vèrb

| Temps | Forma |
| Infinitiu | to sound |
| Present, 3$^{ena}$ pers. del sg | sounds |
| Preterit | sounded |
| Participi passat | sounded |
| Participi present | sounding |
to sound

### Etimologia

* De l'anglonormand sun, soun, del francés ancian son, del latin acusatiu sonus.

### Traduccions

"sonar $^{(oc)}$

## Nom comun

sound

### Etimologia

* De l'anglés ancian sund

### Traduccions

* baia $^{(oc)}$, braç de mar $^{(oc)}$
# Francés
### Etimologia

Del latin subrīdere?

### Prononciacion

[su'ʁiʁ]
    Soïssa (Canton de Valés) : escotar « sourire »
    França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « sourire »
    França (Lion) : escotar « sourire »
    França (Tolosa) : escotar « sourire »
    França (Vòges) : escotar « sourire »
    França (Sesseraç) : escotar « sourire »
    Soïssa (Lausana) : escotar « sourire »
    França (Somain) : escotar « sourire »

### Sillabas

sou | rire (2)

## Vèrb

sourire

### Traduccions

* sorire $^{(oc)}$

### Derivats

* souriant

### Parents

* rire
# Romanés
### Etimologia

Del latin pĕtra, pres del grèc πέτρα e a remplaçat lapis dins lo latin popular.

### Prononciacion

['pjatrə]
escotar « piatră » Romania (Craiova) : escotar « piatră »

### Sillabas

pia | tră (2)

## Nom comun

piatră femenin, pl. piatre

### Traduccions

* pèira $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/pjaw/, /pjaw/

## Forma de nom comun

(lemosin) piaus masculin
* Plural de piau.
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

pibirista femenin
* Cilha.

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Etimologia

Del latin pōpŭlus.

### Prononciacion

/piˈβul/, /piˈβul/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « pibol »

### Sillabas

pi | bol

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pibol | pibols |
| [piˈβul] | [piˈβuls] |
pibol masculin
* Bot. Arbre de l'espècia Populus nigra.

### Variantas dialectalas

* biule
* píbol
* pibola
* pígou (gascon)
* píbou (gascon)

### Traduccions

| alemand: Pappel $^{(de)}$ neutre anglés: poplar $^{(en)}$ bulgar: топола $^{(bg)}$ catalan: pollancre $^{(ca)}$ chèc: topol $^{(cs)}$ espanhòl: chopo $^{(es)}$ masculin | esperanto: poplo $^{(eo)}$ francés: peuplier $^{(fr)}$ masculin italian: pioppo $^{(it)}$ masculin naut sorab: topoł $^{(hsb)}$ masculin romanés: plop $^{(ro)}$ ucraïnian: тополя $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin pōpŭlus.

### Prononciacion

/piˈβulo/, /piˈβulo/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « pibola »

### Sillabas

pi | bo | la

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pibola | pibolas |
| [piˈβulo] | [piˈβulos] |
pibola femenin
* Bot. Arbre de l'espècia Populus nigra.

### Variantas dialectalas

* biule
* píbol
* pibol
* pígou (gascon)
* píbou (gascon)

### Traduccions

| alemand: Pappel $^{(de)}$ neutre anglés: poplar $^{(en)}$ bulgar: топола $^{(bg)}$ catalan: pollancre $^{(ca)}$ chèc: topol $^{(cs)}$ espanhòl: chopo $^{(es)}$ masculin | esperanto: poplo $^{(eo)}$ francés: peuplier $^{(fr)}$ masculin italian: pioppo $^{(it)}$ masculin naut sorab: topoł $^{(hsb)}$ masculin romanés: plop $^{(ro)}$ ucraïnian: тополя $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin pilus.

### Prononciacion

/pjaw/, /pjaw/

### Sillabas

piau (1)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| piau | piaus |
| [pjaw] | [pjaw] |
(lemosin) piau masculin
* Pel del còs.
* Cadun dels pels que cobrisson lo cran de l'òme.

### Derivats

* pialar
* pialut

### Variantas dialectalas

* pel
* cabel

### Traduccions

| anglés: hair $^{(en)}$ calmoc: үсн $^{(xal)}$ catalan: cabell $^{(ca)}$ espanhòl: pelo $^{(es)}$ francés: poil $^{(fr)}$ masculin, cheveu $^{(fr)}$ masculin | italian: capello $^{(it)}$ masculin nuxalk: mnlhkwa $^{(blc)}$ pomo del sud: heʔ:e $^{(peq)}$ sicilian: capiddu $^{(scn)}$ |
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/pjawleˈta/, /pjawleˈta/

## Vèrb

piauletar (lemosin)
* Per los jòunes auseus, emetre de crits aguts.

### Sinonims

* piaular (lemosin), (auvernhat)

### Variantas dialectalas

* piular
* piulejar

### Traduccions

| anglés: to cheep $^{(en)}$ bashquir: сиҡылдау $^{(ba)}$ catalan: piular $^{(ca)}$ | francés: piailler $^{(fr)}$ rus: лищать $^{(ru)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De l'occitan plaça mas amb la prononciacion influenciada per lo calabrés pjàzzë/chjàzzë o l'italian piazza.

### Prononciacion

['pjaso]

### Sillabas

pia | ça

## Nom comun

piaça femenin (gardiòl)
* Luòc central endefòra dins la comuna.

### Variantas dialectalas

* plaça

### Traduccions

* anglés: place $^{(en)}$
* espanhòl: plaza $^{(es)}$
* francés: place $^{(fr)}$
* italian: piazza $^{(it)}$
* sicilian: chiazza $^{(scn)}$
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/pjawˈla/, /pjawˈla/

## Vèrb

piaular (lemosin) (auvernhat)
* Per los jòunes auseus, emetre de crits aguts.

### Sinonims

* piauletar

### Variantas dialectalas

* piular
* piulejar

### Traduccions

| anglés: to cheep $^{(en)}$ bashquir: сиҡылдау $^{(ba)}$ catalan: piular $^{(ca)}$ | francés: piailler $^{(fr)}$ rus: лищать $^{(ru)}$ |
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

França (Bearn) : escotar « pibala »

## Nom comun

pibala femenin
* Pesquilh d'angèla.

### Traduccions

* anglés:
* catalan:
* francés: civelle $^{(fr)}$
# Occitan
### Prononciacion

/ˈpɔɾts de sananˈtɔni/, /ˈpɔɾts de sananˈtɔni/

## Forma de locucion nominala

pòrcs de Sant-Antòni masculin
* Plural de pòrc de Sant-Antòni.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈpɔɾd͡ʒes/, /ˈpɔɾd͡ʒes/

## Forma de nom comun

pòrges masculin
* Plural de pòrge.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin porus « conduch, passatge », del latin πόρος « passatge, via de comunicacion »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈpɔɾe/, /ˈpɔɾe/
    provençau /ˈpɔʀe/, /ˈpɔʀe/

### Sillabas

pò|re

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| pòre | pòres |
| [ˈpɔɾe] | [ˈpɔɾes] |
pòre masculin
* (anatomia) Obertura imperceptibla dins la pèl de l’òme o de l’animal, per ont se fa la transpiracion.
* Pichons orificis, pichonas oberturas analògas dins los vegetals.
* (per extension) Intersticis que destrian las moleculas d’un còrs.

### Sinonims

popular
* trauquilhon

### Derivats

* porós
** porositat

### Traduccions

| alemand: Pore $^{(de)}$ anglés: pore $^{(en)}$ basc: catalan: porus $^{(ca)}$, por $^{(ca)}$ | espanhòl: poro $^{(es)}$ francés: pore $^{(fr)}$ italian: poro $^{(it)}$ portugués: poro $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin porticus.

### Prononciacion

/ˈpɔɾd͡ʒe/, /ˈpɔɾd͡ʒe/
França (Bearn) : escotar « pòrge »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| pòrge | pòrges |
| [ˈpɔɾd͡ʒe] | [ˈpɔɾd͡ʒes] |
pòrge masculin
* Luòc cobèrt a la dintrada d'un temple, d'una glèisa o d'un palais.

### Traduccions

| anglés: porch $^{(en)}$ catalan: pòrtic $^{(ca)}$ masculin | francés: porche $^{(fr)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

Del latin pŏrrum.

### Prononciacion

/ˈpɔɾ/, /ˈpɔɾ/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « pòr »

### Sillabas

pòr

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pòr | pòrs |
| [ˈpɔɾ] | [ˈpɔɾs] |
pòr masculin
* Bot. Planta leguminosa de fuèlhas longas e verdas, cultivada per manjar son pè blanc.

### Derivats

| porrachon porrada porrat porrata porret | porreta porrigal porriòl porriòla |

### Variantas dialectalas

* pòrre
* porrat (lemosin)
* pòrret

### Traduccions

| afrikaans: albanés: alemand: Lauch $^{(de)}$ anglés: leek $^{(en)}$ basc: breton: pour $^{(br)}$ bulgar: праз $^{(bg)}$ catalan: porro $^{(ca)}$ chèc: danés: eslovac: eslovèn: espanhòl: puerro $^{(es)}$ esperanto: poreo $^{(eo)}$ estonian: finlandés: francés: poireau $^{(fr)}$ | ido: indonesian: italian: porro $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: prei $^{(nl)}$ norvegian: ongrés: póréhagyma $^{(hu)}$ polonés: por $^{(pl)}$ portugués: alho-porro $^{(pt)}$ romanés: praz $^{(ro)}$ suedés: purjolök $^{(sv)}$ turc: pırasa $^{(tr)}$ ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈpɔɾk de sananˈtɔni/, /ˈpɔɾk de sananˈtɔni/

## Locucion nominala

Declinason :
| Singular | Plural |
| pòrc de Sant-Antòni | pòrcs de Sant-Antòni |
| [ˈpɔɾk de sananˈtɔni] | [ˈpɔɾts de sananˈtɔni] |
pòrc de Sant-Antòni masculin (lengadocian)
* Crustacèu que viu dins los ostals dins los endreches umids e escurs.

### Variantas dialectalas

* pòrc de Sent Antòni (gascon)
* porquet de Sant Antòni (provençal)

### Traduccions

| alemand: Assel $^{(de)}$ neutre anglés: woodlouse $^{(en)}$ bashquir: ҡырҡаяҡ $^{(ba)}$ bielorús: макрыца $^{(be)}$ femenin | catalan: panerola $^{(ca)}$ femenin, porquet de Sant Antoni $^{(ca)}$ masculin francés: cloporte $^{(fr)}$ masculin rus: мокрица $^{(ru)}$ femenin |
# Occitan
### Etimologia

Del latin pŏrcus.

### Prononciacion

/pɔɾk/, /pɔɾk/ (lengadocian), /pɔʁ/, /pɔʁ/ / /pɔr'/, /pɔr'/ (naut lemosin)
França (Bearn) : escotar « pòrc »

### Sillabas

pòrc

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| pòrc | pòrcs |
| [pɔɾk] | [pɔɾks] |
pòrc masculin
* Zool. Mamifèr omnivòr domestic (Sus scrofa domesticus).
* Carn d'aqueste animal.

### Derivats

| pòrc-espin pòrc-marin pòrc de Sant Antòni pòrc-singlar pòrca porcachon porcada porcairòla porcairon porcal porcalha porcanhàs porcariá porcàs porcassa porcatièra | porcaton porcèl porcelada porcelar porcelièra porcelon porcigòla porcil porcin porcina porcinèla porquet porquièr porquièra porquir porquitge |

### Sinonims

* caion
* ganhon (bas lemosin), (sud naut-lemosin)
* rundilhon (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Schwein $^{(de)}$ masculin (1, 2), Schweinefleisch $^{(de)}$ neutre (2) anglés: pig $^{(en)}$ (1) pork $^{(en)}$ (2) asturian: gochu $^{(ast)}$ masculin catalan: porc $^{(ca)}$ masculin danés: svin $^{(da)}$ espanhòl: cerdo $^{(es)}$ masculin, puerco $^{(es)}$ masculin, cochino $^{(es)}$ masculin esperanto: porko $^{(eo)}$ finlandés: sika $^{(fi)}$ francés: porc $^{(fr)}$ masculin, cochon $^{(fr)}$ masculin | ido: porko $^{(io)}$ italian: porco $^{(it)}$ masculin, maiale $^{(it)}$ masculin lituanian: kiaulė $^{(lt)}$ (1) polonés: świnia $^{(pl)}$ portugués: porco $^{(pt)}$ masculin romanés: porc $^{(ro)}$, râmător $^{(ro)}$ turc: domuz $^{(tr)}$ ucraïnian: свиня $^{(uk)}$ (1) |
# Occitan
### Prononciacion

/pɔɾks/, /pɔɾks/

## Forma de nom comun

pòrcs masculin
* Plural de pòrc.
# Occitan
### Etimologia

Del latin pŏrrum.

### Prononciacion

/ˈpɔre/, /ˈpɔre/
    Lengadocian : escotar « pòrre »

### Sillabas

pò | rre (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| pòrre | pòrres |
| [pɔˈre] | [pɔˈres] |
pòrre masculin
* Bot. Planta leguminosa de fuèlhas longas e verdas, cultivada per manjar son pè blanc.

### Derivats

| porrachon porrada porrat porrata porret | porreta porrigal porriòl porriòla |

### Variantas dialectalas

* pòr
* porrat (lemosin)
* pòrret

### Traduccions

| afrikaans: albanés: alemand: Lauch $^{(de)}$ anglés: leek $^{(en)}$ basc: breton: pour $^{(br)}$ bulgar: праз $^{(bg)}$ catalan: porro $^{(ca)}$ chèc: danés: eslovac: eslovèn: espanhòl: puerro $^{(es)}$ esperanto: poreo $^{(eo)}$ estonian: finlandés: francés: poireau $^{(fr)}$ | ido: indonesian: italian: porro $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: prei $^{(nl)}$ norvegian: ongrés: póréhagyma $^{(hu)}$ polonés: por $^{(pl)}$ portugués: alho-porro $^{(pt)}$ romanés: praz $^{(ro)}$ suedés: purjolök $^{(sv)}$ turc: pırasa $^{(tr)}$ ucraïnian: |
# Occitan
### Prononciacion

/uˈβɛɾto̞/, /uˈβɛɾto̞/

## Forma d'adjectiu

obèrta
* Femenin singular de obèrt.

## Forma de vèrb

obèrta
* Participi passat femenin singular de obrir.
# Koasati
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

obí
* Cuèissa.

### Referéncias

* Geofrey D. Kimball, Bel Abbey, Marha John, Ruth Poncho, 1994, Koasati Dictionary, Studies in the Anthropology of North American Indians, Lincoln, The University of Nebraska Press.
# Anglés
### Etimologia

De obvious amb lo sufix -ly.

### Prononciacion

Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « obviously » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « obviously »

## Advèrbi

obviously

### Traduccions

* evidentament $^{(oc)}$, clarament $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    De l’alemand Haubitze « obusièr » del chèc houfnice « catapulta ».

### Prononciacion

/uˈβys/, /uˈβys/, provençau /uˈbys/, /uˈbys/ França (Bearn) : escotar « obús »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| obús | obuses |
| [uˈβys] | [uˈβyses] |
obús masculin
* (artilheriá) Projectil cròs, de forma de cilindric que s'acaba en còn, emplit de matèria explosiva.

### Derivats

* obusièr

### Traduccions

| alemand: Hülse $^{(de)}$ anglés: shell $^{(en)}$, live round $^{(en)}$ basc: catalan: obús $^{(ca)}$ | espanhòl: obús $^{(es)}$ francés: obus $^{(fr)}$ italian: granata $^{(it)}$ portugués: concha $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De l’alemand Haubitze « obusièr » del chèc houfnice « catapulta ».

### Prononciacion

Balearic, Central /uˈbus/, /uˈbus/, Valencian /oˈbus/, /oˈbus/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| obús | obusos |
obús masculin
* obús $^{(oc)}$
* obusièr $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    De l’alemand Haubitze « obusièr » del chèc houfnice « catapulta ».

### Prononciacion

escotar « obús »

### Prononciacion

/oˈβus/, /oˈβus/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| obús | obuses |
obús masculin
* obús $^{(oc)}$
* obusièr $^{(oc)}$
# Apalache
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

oc
* Aiga.

### Referéncias

* Geoffrey Kimball, 1988, A Apalachee Vocabulary, International Journal of American Linguistics 54:4, p. 387-398.

# Atakapa
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ots/, /ots/

## Nom comun

oc
* Vibre.

### Referéncias

* Geoffrey Kimball, 1994, Comparative Difficulties of the « Gulf » Languages, Survey of California and Other Indian Languages, Report 8, p. 31-39.
# Anglés
### Etimologia

Del latin obvius.

### Prononciacion

/ˈɒb.viː.əs/, /ˈɒb.viː.əs/
Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « obvious » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « obvious »

## Adjectiu

obvious

### Traduccions

* evident $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/uˈβɛɾto̞s/, /uˈβɛɾto̞s/

## Forma d'adjectiu

obèrtas
* Femenin plural de obèrt.

## Forma de vèrb

obèrta
* Participi passat femenin plural de obrir.
# Occitan
### Etimologia

    De obrir.

### Prononciacion

/uˈβɛɾt/, /uˈβɛɾt/ França (Bearn) : escotar « obèrt »

### Sillabas

o|bèrt

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | obèrt | obèrts |
| Masculin | [uˈβɛɾt] | [uˈβɛɾts] |
| Femenin | obèrta | obèrtas |
| Femenin | [uˈβɛɾto̞] | [uˈβɛɾto̞s] |
obèrt (lengadocian) , (gascon)
* Qu’es pas tancat.
* Qu'es desplegat, en parlant dels membres o d’un organ del còrs.
* Que mòstra una persona avenenca, brava
* Manifèst, patent.
* Qualifica un conflicte declarat.
* (sciéncias) Qualifica un problèma o una question qu’es pas resolguda.

### Variantas dialectalas

* draubit, draubèrt (gascon)
* ubèrt (gascon)
* aubèrt / aubrit (gascon)
* dubèrt (lengadocian, provençau)
* dobèrt (lengadocian)

### Sinonims

* claus
* embarrat

### Traduccions

| alemand: offen $^{(de)}$, eröffnet $^{(de)}$ anglés: open $^{(en)}$ basc: ireki $^{(eu)}$ catalan: obert $^{(ca)}$ | espanhòl: abierto $^{(es)}$ francés: ouvert $^{(fr)}$ italian: aperto $^{(it)}$ portugués: aberto $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

obèrt
* Participi passat masculin singular de obrir.
# Occitan
### Prononciacion

/uˈβɛɾts/, /uˈβɛɾts/

## Forma d'adjectiu

obèrts
* Femenin singular de obèrt.

## Forma de vèrb

obèrts
* Participi passat masculin singular de obrir.
# Portugués
### Etimologia

Del latin mater

### Prononciacion

['mɐ̃j]
Portugal (Porto) : escotar « mãe » Estats Units d'America : escotar « mãe » Corèa del Sud (Yangsan) : escotar « mãe » Brasil : escotar « mãe »

### Sillabas

mãe (1)

## Nom comun

mãe femenin, pl. mães
* maire

### Antonims

* pai
# Yanomam
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/mãlõ/, /mãlõ/

## Nom comun

mãro
* Òs.

### Referéncias

* Helder Perri Ferreira, 2017, Yanomama Clause Structure, Utrecht, LOT Publications.
# Seba bet gurage
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

märäk' (chaha)
* sopa.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Wolf Leslau, 1950, Ethiopian Documents: Gurage, Nòva York, Viking Fund Publications in Anthropology n° 14.
# Volapük
### Etimologia

A partir de l'alemand März amb lo sufix -ul (de mul, "mes").

### Prononciacion

[mɛ'zul]

### Sillabas

mä | zul (2)

## Nom comun

mäzul, pl. mäzuls

### Traduccions

* març $^{(oc)}$ masculin
# Walser
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

mälchä
* Mólzer.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Formazza en Itàlia.

### Variantas dialectalas

| Alagna Valsesia : malche Issime : melhjen | Gressoney : mälche Rimella : malhu |

### Referéncias

* Ingeborg Geyer, Marco Angster, Marcella Benedetti, Luis Thomas Prader, 2014, Il tesoro linguistico delle isole germaniche in Italia, Luserna, Comitato unitario Isole Linguistiche Storiche Germaniche in Italia.
# Seba bet gurage
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

märf (chaha)
* Agulha.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Wolf Leslau, 1950, Ethiopian Documents: Gurage, Nòva York, Viking Fund Publications in Anthropology n° 14.