OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    Del francic *hring « cercle, anèl »

### Prononciacion

/reŋˈga/, /reŋˈga/

### Sillabas

ren|gar

## Vèrb

rengar
* Plaçar en reng.
** Los soldats se renguèron per la carrièra.
* Plaçar quicòm en òrdre.
* Tornar cada element a sa plaça.
* Classificar dins un òrdre que cal.
* Plaçar de costar, desplaçar qualqu’un o quicòm per daissar liure lo passatge.

### Sinonims

* arrengar
Plaçar en reng.
* alinhar
* entieirar
* ordenar
Plaçar quicòm en òrdre, a sa plaça
* reclamar
* recaptar
* ordonar
Plaçar de costat
* garar

### Derivats

* desrengar
* arrengament / arrenjament

### Traduccions

| alemand: aufräumen $^{(de)}$, ordnen $^{(de)}$ anglés: tidy up $^{(en)}$ (1), rank $^{(en)}$ (2), arrange $^{(en)}$ (3), basc: antolatu $^{(eu)}$ catalan: endreçar $^{(ca)}$, ordenar $^{(ca)}$ | espanhòl: ordenar $^{(es)}$, aderezar $^{(es)}$, colocar $^{(es)}$ francés: ranger $^{(fr)}$ galician: italian: ordinatare $^{(it)}$, organizzare $^{(it)}$ portugués: enfileirar $^{(pt)}$ (1), arrumar $^{(pt)}$, ordenar $^{(pt)}$ |
# Olonèts
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

rengas
* Anèl.

### Referéncias

* T. P. Boiko, L. F. Markianova, 2011, Grand diccionari rus-carelian, dialècte livvicovian, Petrozavodsk, Rossiskoi Akademii Nauk.
# Occitan
### Etimologia

De nom amb lo prefix re-.

### Prononciacion

/reˈnun/, /reˈnun/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| renom | renoms |
| [reˈnun] | [reˈnuns] |
reputacion femenin
* Vejaire positiu e general de qualqu'un o de quicòm.

### Traduccions

| alemand: Ruf $^{(de)}$ masculin anglés: renown $^{(en)}$ catalan: renom $^{(ca)}$ masculin | espanhòl: renombre $^{(es)}$ masculin francés: renom $^{(fr)}$ masculin rus: известность $^{(ru)}$ femenin |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin renuntiatio

### Prononciacion

/renunsjaˈsju/, /renunsjaˈsju/

### Sillabas

re|non|cia|cion

## Vèrb

renonciacion femenin
* Acte per que se renoncia a quicòm.

### Sinonims

* renóncia (provençau)

### Parents

* renonciar
* renonciament

### Traduccions

| alemand: Verzicht $^{(de)}$ anglés: waiver $^{(en)}$, renunciation $^{(en)}$ basc: uko egitea $^{(eu)}$ catalan: renúncia $^{(ca)}$ renúnciació $^{(ca)}$ | espanhòl: exención $^{(es)}$ francés: renonciation $^{(fr)}$ italian: rinuncia $^{(it)}$ portugués: renúncia $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/peskaˈðus/, /peskaˈðus/

## Forma de nom comun

pescadors
* Masculin plural de pescador.
# Italian
## Forma de vèrb

pesavi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb pesare.
# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir de pescado ("peis (pescat)") amb lo sufix -ero.

### Prononciacion

[peska'δero]

### Sillabas

pes | ca | de | ro (4)

## Nom comun

pescadero masculin, pl. pescaderos

### Traduccions

* peissonièr $^{(oc)}$

### Derivats

* pescadería
# Occitan
### Prononciacion

/peskaˈðujɾos/, /peskaˈðujɾos/

## Forma de nom comun

pescadoiras
* Femenin plural de pescador.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

pesasteis
* Segonda persona del plural al passat simple del vèrb pesar.
# Italian
## Forma de vèrb

pesavo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb pesare.
# Occitan
### Etimologia

De pescar.

### Prononciacion

/ˈpesko/, /ˈpesko/
França (Bearn) : escotar « pesca »

### Sillabas

pes | ca

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| pesca | pescas |
| [ˈpesko] | [ˈpeskos] |
pesca femenin
* Captura de peisses o d'autres animals aqüatics.

### Mots aparentats

* pescar

### Derivats

* pescaire
* pescador

### Variantas dialectalas

* pescha (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Fischen $^{(de)}$ neutre, Angeln $^{(de)}$ neutre anglés: fishing $^{(en)}$, angling $^{(en)}$ catalan: pesca $^{(ca)}$ femenin espanhòl: pesca $^{(es)}$ femenin | francés: pêche $^{(fr)}$ femenin italian: pesca $^{(it)}$ femenin neerlandés: vissen $^{(nl)}$ neutre romanés: pescuit $^{(ro)}$ neutre |

# Catalan
### Etimologia

De pescar.

### Prononciacion

/ˈpɛskə/, /ˈpɛskə/ (oriental central), /ˈpəscə/, /ˈpəscə/, /ˈpɛskə/, /ˈpɛskə/ (balear), /ˈpeska/, /ˈpeska/ (occidental)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| pesca | pesques |
| [ˈpɛskə] | [ˈpɛskəs] |
pesca femenin
* Pesca.

# Espanhòl
### Etimologia

De pescar.

### Prononciacion

/ˈpeska/, /ˈpeska/
Colómbia (Cartagena) : escotar « pesca »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| pesca | pescas |
| [ˈpeska] | [ˈpeskas] |
pesca femenin
* Pesca.

# Italian
### Etimologia

* (Nom comun 1) Del latin persĭca « de Pèrsia ».
* (Nom comun 2) De pescare.

### Prononciacion

/ˈpɛska/, /ˈpɛska/
Itàlia : escotar « pesca » Itàlia : escotar « pesca »

## Nom comun 1

Declinason :
| Singular | Plural |
| pesca | pesche |
| [ˈpɛska] | [ˈpɛske] |
pesca femenin
* Persec.

### Derivats

* pescheto
* pesco

## Nom comun 2

Declinason :
| Singular | Plural |
| pesca | pesche |
| [ˈpɛska] | [ˈpɛske] |
pesca femenin
* Pesca.
# Espanhòl
### Etimologia

Del participi passat del vèrb pescar.

### Prononciacion

[pes'kaδo]

### Sillabas

pes | ca | do (3)

## Nom comun

pescado masculin

### Traduccions

* peis $^{(oc)}$

### Derivats

* pescadilla
* pescar
* pescador
# Occitan
### Prononciacion

/peskaˈðujɾo/, /peskaˈðujɾo/

## Forma de nom comun

pescadoira
* Femenin singular de pescador.
# Occitan
### Etimologia

Del latin piscātor, piscatoris.

### Prononciacion

/peskaˈðu/, /peskaˈðu/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | pescador | pescadors |
| Masculin | [peskaˈðu] | [peskaˈðus] |
| Femenin | pescadoira | pescadoiras |
| Femenin | [peskaˈðujɾo] | [peskaˈðujɾos] |
pescador masculin
* Persona que pesca.
* (provençau) (auvernhat) Persona que pesca professionalament.

### Mots aparentats

* pesca
* pescaire
* pescar

### Variantas dialectalas

* peschador (lemosin), (auvernhat)

### Traduccions

| alemand: Fischer $^{(de)}$ masculin, Angler $^{(de)}$ masculin anglés: fisherman $^{(en)}$, fisher $^{(en)}$, angler $^{(en)}$ breton: pesketaer $^{(br)}$ catalan: pescador $^{(ca)}$ masculin chèc: rybář $^{(cs)}$ masculin espanhòl: pescador $^{(es)}$ masculin francés: pêcheur $^{(fr)}$ masculin italian: pescatore $^{(it)}$ masculin lorenc roman: pachaw $^{(lorenc)}$, pêcheû $^{(lorenc)}$, pêchou $^{(lorenc)}$ masculin | neerlandés: visser $^{(nl)}$ masculin ongrés: halász $^{(hu)}$ persan: ماهی‌گیر $^{(fa)}$ polonés: rybak $^{(pl)}$ masculin portugués: pescador $^{(pt)}$ masculin romanés: pescuitor $^{(ro)}$ masculin, pescar $^{(ro)}$ masculin suedés: fiskare $^{(sv)}$ turc: balıkçı $^{(tr)}$ ucraïnian: рибак $^{(uk)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

Del latin sanus.

### Prononciacion

/sa/, /sa/
França (Bearn) : escotar « san »

### Sillabas

san

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | san | sans |
| Masculin | [sa] | [sas] |
| Femenin | sana | sanas |
| Femenin | [ˈsano] | [ˈsanos] |
san masculin
* Exempt de tota malautiá, en bona santat.

### Derivats

* assanar
* assanament
* sanacion
* sanament
* sanatòri

### Traduccions

| anglés: healthy $^{(en)}$ catalan: sa $^{(ca)}$ espanhòl: sano $^{(es)}$ | francés: sain $^{(fr)}$ italian: sano $^{(it)}$ |

# Somali
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| san | saman |
san
* Nas.
# Olonèts
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

sanasto

### Traduccions

* lexic $^{(oc)}$ masculin

### Referéncias

* T. P. Boiko, L. F. Markianova, 2011, Grand diccionari rus-carelian, dialècte livvicovian, Petrozavodsk, Rossiskoi Akademii Nauk.
# Turc
### Etimologia

Creat a partir de sanat ("art") amb lo sufix -çı.

### Prononciacion

[sa̠na̠'ʧɯ]

### Sillabas

sa | nat | çı (3)

## Nom comun

sanatçı, pl. sanatçılar

### Traduccions

* artista $^{(oc)}$ masculin e femenin
# Francés
### Etimologia

Derivat de sanction ("sancion").

### Prononciacion

[sɑ̃ksjɔ'ne] Soïssa (Canton de Valés) : escotar « sanctionner » França (Vòges) : escotar « sanctionner » França (Somain) : escotar « sanctionner »

### Sillabas

sanc | tion | ner (3)

## Vèrb

sanctionner

### Traduccions

* sancionar $^{(oc)}$

### Derivats

* sanctionnateur
* sanctionnement
# Polonés
### Etimologia

Mot compausat a partir de samo ("sol, solet") e de lot (forma de "volar"). Parent del rus самолёт.

### Prononciacion

[samɔ'lɔt]

### Sillabas

sa | mo | lot (3)

## Nom comun

samolot masculin, pl. samoloty

### Traduccions

* avion $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin sanare.

### Prononciacion

[sa'na]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « sanar »

### Sillabas

sa | nar (2)

## Vèrb

sanar
* v tran.Far venir san .
* v tran.Crestar (lengadocian)
* v tran.Cordurar grossièrament.
* v. intr Perdre de temps.

### Derivats

* sanaire

### Traduccions

* alemand:
* anglés: to cure $^{(en)}$, to neuter $^{(en)}$
* catalan: sanar $^{(ca)}$
* espanhòl: sanar $^{(es)}$
* francés: assainir $^{(fr)}$guérir $^{(fr)}$castrer $^{(fr)}$
* italian: sanare $^{(it)}$

### Conjugason

| Infinitiu | sanar | sanar | sanar | sanar | sanar | sanar |
| Gerondiu | sanant | sanant | sanant | sanant | sanant | sanant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | sanat | sanat | sanat | sanats | sanats | sanats |
| femenin | sanada | sanada | sanada | sanadas | sanadas | sanadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | sani sane | sanas | sana | sanam | sanatz | sanan |
| Imperfach | sanavi | sanavas | sanava | sanàvem | sanàvetz | sanavan |
| Preterit | sanèri | sanères | sanèt | sanèrem | sanèretz | sanèron |
| Futur | sanarai | sanaràs | sanarà | sanarem | sanaretz | sanaràn |
| Condicional | sanariái | sanariás | sanariá | sanariam | sanariatz | sanarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | sane | sanes | sane | sanem | sanetz | sanen |
| Imperfach | sanèssi | sanèsses | sanès sanèsse | sanèssem | sanèssetz | sanèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | sana ! | — | sanem ! | sanatz ! | — |
| Negatiu | — | sanes pas ! | — | sanem pas ! | sanetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||
# Occitan
### Etimologia

De l’latin sanctio, de sancire, « establir una lei ».

### Prononciacion

/san't͡sju/, /san't͡sju/

### Sillabas

san | ccion (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sanccion | sanccions |
| [san't͡sju] | [san't͡sjus] |
sanccion masculin
* Acte per que lo sobeiran, lo cap del poder executiu dona a una lei l’aprobacion, la confirmacion que la fa executòria.
* Acte d'una autoritat sus una situacion legala.
* (Per extension) Aprobacion que se dona a quicòm.
* Castig o prima prevists per assegurar l’execucion d’una lei.

### Parents

* sanccionar

### Traduccions

| alemand : Sanktion $^{(de)}$ anglés : sanction $^{(en)}$ catalan : sanció $^{(ca)}$ espanhòl : sanción $^{(es)}$ | francés : sanction $^{(fr)}$ italian : sanzione $^{(it)}$ portugués : sanção $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De l’latin sanctio, de sancire, « establir una lei ».

### Prononciacion

/san'sju/, /san'sju/

### Sillabas

san | cion (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| sanccion | sanccions |
| [san'sju] | [san'sjus] |
sanccion masculin
* Acte per que lo sobeiran, lo cap del poder executiu dona a una lei l’aprobacion, la confirmacion que la fa executòria.
* Acte d'una autoritat sus una situacion legala.
* (Per extension) Aprobacion que se dona a quicòm.
* Castig o prima prevists per assegurar l’execucion d’una lei.

### Parents

* sancionar

### Traduccions

| alemand : Sanktion $^{(de)}$ anglés : sanction $^{(en)}$ catalan : sanció $^{(ca)}$ espanhòl : sanción $^{(es)}$ | francés : sanction $^{(fr)}$ italian : sanzione $^{(it)}$ portugués : sanção $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De l’latin sanctio, de sancire, « establir una lei ».

### Prononciacion

/sant͡sju'na/, /sant͡sju'na/

### Sillabas

san | ccion | nar (2)

## Nom comun

sanccionar
* Aprobar, confirmar, donar la sanccion.
* Reprimir una infraccion, un crime, una fauta; los castigar per une sancion, una penalitat

### Traduccions

Aprovar
| alemand : billigen $^{(de)}$, gutheißen $^{(de)}$ anglés : sanction $^{(en)}$ catalan : sancionar $^{(ca)}$ espanhòl : sancionar $^{(es)}$ | francés : sanctionner $^{(fr)}$ italian : sanzionare $^{(it)}$ portugués : sancionar $^{(pt)}$ |
Castigar
| alemand : sanktionieren $^{(de)}$ anglés : punish $^{(en)}$ catalan : sancionar $^{(ca)}$ espanhòl : sanción $^{(es)}$ | francés : sanctionner $^{(fr)}$ italian : sanzionare $^{(it)}$ portugués : punir $^{(pt)}$ |
| Infinitiu | sanccionar | sanccionar | sanccionar | sanccionar | sanccionar | sanccionar |
| Gerondiu | sanccionant | sanccionant | sanccionant | sanccionant | sanccionant | sanccionant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | sanccionat | sanccionat | sanccionat | sanccionats | sanccionats | sanccionats |
| femenin | sanccionada | sanccionada | sanccionada | sanccionadas | sanccionadas | sanccionadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | sanccioni sanccione | sanccionas | sancciona | sanccionam | sanccionatz | sanccionan |
| Imperfach | sanccionavi | sanccionavas | sanccionava | sanccionàvem | sanccionàvetz | sanccionavan |
| Preterit | sanccionèri | sanccionères | sanccionèt | sanccionèrem | sanccionèretz | sanccionèron |
| Futur | sanccionarai | sanccionaràs | sanccionarà | sanccionarem | sanccionaretz | sanccionaràn |
| Condicional | sanccionariái | sanccionariás | sanccionariá | sanccionariam | sanccionariatz | sanccionarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | sanccione | sancciones | sanccione | sanccionem | sanccionetz | sanccionen |
| Imperfach | sanccionèssi | sanccionèsses | sanccionès sanccionèsse | sanccionèssem | sanccionèssetz | sanccionèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | sancciona ! | — | sanccionem ! | sanccionatz ! | — |
| Negatiu | — | sancciones pas ! | — | sanccionem pas ! | sanccionetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||
{{Conjugason/oc/lem/-ar|sanccion}
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian /respettyˈuzo̞s/, /respettyˈuzo̞s/, gascon /respektyˈuzo̞s/, /respektyˈuzo̞s/, provençau /ʀespektyˈuzə/, /ʀespektyˈuzə/

## Forma d'adjectiu

respectuosas
* Femenin plural de respectuós
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian /respettyˈuzes/, /respettyˈuzes/, gascon /respektyˈuzes/, /respektyˈuzes/, provençau /ʀespektyˈuze/, /ʀespektyˈuze/

## Forma d'adjectiu

respectuoses
* Masculin plural de respectuós

# Catalan
### Prononciacion
## Forma d'adjectiu

respectuoses
* Femenin plural de respectuós
# Occitan
### Etimologia

De respècte.

### Prononciacion

lengadocian /respettyˈus/, /respettyˈus/, gascon /respektyˈus/, /respektyˈus/, provençau /ʀespektyˈus/, /ʀespektyˈus/
    França (Bearn) : escotar « respectuós »

### Sillabas

res|pec|tu|ós

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | respectuós | respectuoses |
| Masculin | [respettyˈus] | [respettyˈuzes] |
| Femenin | respectuosa | respectuosas |
| Femenin | [respettyˈuzo̞] | [respettyˈuzo̞s] |
respectuós
* Que mòstra lo respècte.
* Que marca lo respècte.

### Derivats

* respectuosament

### Traduccions

| alemand: ehrerbietig $^{(de)}$, respektvoll $^{(de)}$ anglés: respectful $^{(en)}$ basc: begirunetsu $^{(eu)}$ catalan: respectuós $^{(ca)}$ | espanhòl: respetuoso $^{(es)}$ francés: respectueux $^{(fr)}$ italian: rispettoso $^{(it)}$ portugués: respeitoso $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

De respècte.

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « respectuós »

### Prononciacion

    oriental /rəspəktuˈos/, /rəspəktuˈos/, occidental /respektuˈos/, /respektuˈos/

### Sillabas

res|pec|tu|ós

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | respectuós | respectuosos |
| Femenin | respectuosa | respectuoses |
respectuós
* respectuós $^{(oc)}$
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin respĕctus.

### Prononciacion

[rres'peto]

### Sillabas

res | pe | to (3)

## Nom comun

respeto masculin

### Traduccions

* respècte $^{(oc)}$

### Parents

* respetar
# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir de respeto ("respècte").

### Prononciacion

[rrespe'twoso]

### Sillabas

res | pe | tuo | so (4

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | respetuoso | respetuosos |
| Femenin | respetuosa | respetuosas |
respetuoso masculin

### Traduccions

* respectuós $^{(oc)}$
# Italian
## Forma de vèrb

respingerò
* Primièra persona al futur del vèrb respingere.
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian /respettyˈuzo̞/, /respettyˈuzo̞/, gascon /respektyˈuzo̞/, /respektyˈuzo̞/, provençau /ʀespektyˈuzə/, /ʀespektyˈuzə/
    França (Bearn) : escotar « respectuosa »

### Sillabas

res|pec|tu|o|sa

## Forma d'adjectiu

respectuosa
* Femenin singular de respectuós

# Catalan
### Sillabas

res|pec|tu|o|sa

## Forma d'adjectiu

respectuosa
* Femenin singular de respectuós
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir de respect ("respècte").

### Prononciacion

[ʁɛspɛk'tɥø]
Soïssa (Canton de Valés) : escotar « respectueux »

## Adjectiu

respetueux masculin, pl. respectueux

### Traduccions

* respectuós $^{(oc)}$

### Derivats

* respectueusement
# Occitan
### Etimologia

Del latin respiratio.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /respiɾaˈsju/, /respiɾaˈsju/
    escotar « respiracion »
    provençau /ʀespiʀaˈsjũⁿ/, /ʀespiʀaˈsjũⁿ/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| respiracion | respiracions |
| [respiɾaˈsju] | [respiɾaˈsjus] |
respiracion femenin
* Accion o efièch de respirar.
* (anatomia) Foncion per la quala los animals e los vegetals captan l'oxigèn atmosferic o dissolvut dins l'aiga e regetan lo dioxid de carbòni.

### Sinonims

accion de respirar
* alen / alenament (lengadocian)
* alet / aledada (gascon)
* respir / respirament (lengadocia, provençau)

#### Meronims

* inspiracion
* expiracion

### Parents

* respirator
* respiratòri

### Derivats

* respiracion artificiala

### Traduccions

| alemand: Atmung $^{(de)}$ anglés: respiration $^{(en)}$ basc: arnasketa $^{(eu)}$ catalan: respiració $^{(ca)}$ femenin | espanhòl: respiración $^{(es)}$ femenin francés: respiration $^{(fr)}$ femenin italian: respirazione $^{(it)}$ portugués: respiração $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin respirare.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /respi'ɾa/, /respi'ɾa/
    escotar « respirar »
    provençau /ʀespi'ʀa/, /ʀespi'ʀa/

### Sillabas

res | pi | rar

## Vèrb

respirar
* Menar l’aire dins los palmons, assimilar l’oxigèn e regetar de gas carbonic.
* (per extension) Viure.
* (figurat) Far relambi après un trabalh penós, una brava lanha.
* Inalar.
* Exalar.
* (figurat) Anonciar, exprimir, testimoniar.

### Sinonims

* alenar

#### Meronims

* inspirar
* expirar

### Derivats

* respirable / irrespirable
* respiracion
* respirator
* respiratòri

### Traduccions

| afrikaans: galés: alemand: atmen $^{(de)}$ anglés: to breathe $^{(en)}$ catalan: alenar $^{(ca)}$, respirar $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: respirar $^{(es)}$ esperanto: basc: finlandés: francés: respirer $^{(fr)}$ | gaelic irlandés: islandés: italian: respirare $^{(it)}$, alitare $^{(it)}$, fiatare $^{(it)}$ mongòl: амьсгаалах $^{(mn)}$ neerlandés: ademen $^{(nl)}$ polonés: czasownik $^{(pl)}$ portugués: respirar $^{(pt)}$ romanés: sicilian: rispirari $^{(scn)}$, ciatari $^{(scn)}$ suedés: turc: ucraïnian: |

# Catalan
### Etimologia

Del latin respirare.

### Prononciacion

    Oriental: /rəspiˈɾa/, /rəspiˈɾa/
    Occidental: nord-occidental /respiˈɾa/, /respiˈɾa/, valencian /respiˈɾaɾ/, /respiˈɾaɾ/

### Sillabas

res | pi | rar

## Vèrb

respirar
* respirar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

Del latin respirare.

### Prononciacion

    /respiˈɾaɾ/, /respiˈɾaɾ/

### Sillabas

res | pi | rar

## Vèrb

respirar
* respirar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

Del latin respirare.

### Prononciacion

    Portugal /ʀɨʃpiˈɾaɾ/, /ʀɨʃpiˈɾaɾ/
    Brasil /ɦeʃpiˈɾaɾ/, /ɦeʃpiˈɾaɾ/, /xespiˈɾa/, /xespiˈɾa/

### Sillabas

res | pi | rar

## Vèrb

respirar
* respirar $^{(oc)}$
# Shina
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

phukár
* Tempèsta de nèu.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortografia lingüistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala. Forma del dialècte gurezi parlat en Índia.

### Referéncias

* Ahmed Musavir, 2019, A Descriptive Grammar of Gurezi Shina, SIL Language and Culture Documentation and Description 40, Dallas, SIL International.
# Gao de Wanzi
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

phu⁴⁴
* Trauc.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortogafia linguistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* He Jiashan, 1983, 仡佬语简志 - Gēlǎoyǔ jiǎnzhì, Pequin, Mínzú chūbǎnshè.
# Dakòta
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈpʰowiwida/, /ˈpʰowiwida/

## Nom comun

phówiwida
* Fontanèla.

### Variantas dialectalas

* pȟówiwina (yankton-yanktonai)
* phówiwina (sisseton)
* pȟówiwila (lakòta)
* pȟéwiwila (lakòta)

#### Nòta

Forma del santee.

### Referéncias

* Jan Ulrich (editor), 2008, New Lakota Dictionary Lakȟótiyapi-English, English-Lakȟótiyapi, & Incorporating the Dakota Dialects of Santee-Sisseton, Yankton-Yanktonai, Bloomington, Lakota Language Consortium.
# Raute
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

phuc
* Genolh.

### Variantas dialectalas

* phuk

### Referéncias

* Jana Fortier, Kavita Rastogi, 2004, Sister Languages? Comparative Phonology of Two Himalayan Languages, Nepalese Linguistics 21, p.42-52.
# Raute
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

phuk
* Genolh.

### Variantas dialectalas

* phuc

### Referéncias

* Jana Fortier, Kavita Rastogi, 2004, Sister Languages? Comparative Phonology of Two Himalayan Languages, Nepalese Linguistics 21, p.42-52.
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir de physique amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[fizik'mɑ̃] França (Lion) : escotar « physiquement » França (Vòges) : escotar « physiquement »

### Sillabas

phy | sique | ment (3)

## Advèrbi

physiquement

### Traduccions

* fisicament $^{(oc)}$

### Parents

* physique