OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

tracheddare
* Cruissir.

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Etimologia

* (Nom 1) Insegur. Traça? ...
* (Nom 2) Insegur. De l’onomatopèa trak que marca lo tresaut de qualqu'un qu'es subte espaurit. O alara segon A. Becker-Ho, seriá un manlèu del romani trach (« crencha, ància ») d'esprerèl venent d'una lenga d'Índia: lo sanscrit a trāsa- (« paur, terror, ància »)

### Prononciacion

/trak/, /trak/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| trac | tracs |
| [trak] | [traks] |
(1) Trac
* Anar (biais de caminar d'un caval) ; anar en general.
* Rotina (biais ordinari de far quicòm) ; pesada (traça).
(2) Trac
* Sentiment de crenta desrasonada abans d'afrentar lo public, de pujal l'empont. Paur que sentisson los actors, cantaires, orators, etc., al moment de paréisser en public.
* Sentiment de crenta sentit dins una situacion malaisida o capitala.

### Referéncias

* (Nom 1) Inspirat de Diccionari de Cantalausa
# Catalan
### Etimologia

Del latin tractio, -ōnis.

### Prononciacion

/tɾəksiˈo/, /tɾəksiˈo/ (oriental), /tɾaksiˈo/, /tɾaksiˈo/ (occidental)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| tracció | traccions |
| [tɾəksiˈo] | [tɾəksiˈons] |
tracció femenin
* Traccion.

### Parents

* tractor
* traure
* atracció
* extracció
* retracció
# Occitan
### Etimologia

Del latin rŏta.

### Prononciacion

/ˈrɔðo/, /ˈrɔðo/
França (Bearn) : escotar « ròda »

### Sillabas

rò | da (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| ròda | ròdas |
| [ˈrɔðo] | [ˈrɔðos] |
ròda femenin
* Aplech de forma circulara que pòt virar a l'entorn d'un ais que passa per son centre.
** Ròda de veitura
** Ròda de senha
** Ròda de posaraca
** Ròda d'aiga
* Cercle, redond.
* Ensemble d'objèctes recampats dins un ensemble mai o mens redond.
** Ròda de garbas
** Ròda de cercles
* Maquina per filar, rodet.
* Mena de dança, brande, ronda.
** Ròda del calelh
** Ròda del covent
** Ròda del mes de mai
* (Marina) Pèça de fust a la proa del batèu (ròda de proa) o a la popa (ròda de popa).
* (Arcaïc) Ancian aplech de tortura que los condemnats i èran estacats après que sos braces e sas cambas foguèron estats copats.
* (Per extension) Tortura.

### Variantas dialectalas

* arròda (gascon)

### Derivats

| rodabèl ròdabèla rodada rodaire rodament rodar rodatge rodassejar | ròdavèrsa rodelar rodelejar rodelet rodeta rodièr ròdol / ròde / redòl |

### Locucions

| far ròda far la ròda sota la ròda del solelh un boton de ròda | metre l'esquina a la ròda la ròda de la fortuna lo suplici de la ròda Quina ròda! |

### Traduccions

| 1.Aplech de forma circulara alemand: Rad $^{(de)}$ anglés: wheel $^{(en)}$ afrikaans: wiel $^{(af)}$ arabi: عجلة $^{(ar)}$ femenin catalan: roda $^{(ca)}$ femenin chinés: 轮子 $^{(zh)}$ (lúnzi) danés: hjul $^{(da)}$ eslovac: koleso $^{(sk)}$ eslovèn: kolo $^{(sl)}$ espanhòl: rueda $^{(es)}$ femenin esperanto: rado $^{(eo)}$ francés: roue $^{(fr)}$ femenin grèc: τροχός $^{(el)}$ haussà: wili $^{(ha)}$ masculin | ebrèu: גלגל $^{(he)}$ (galgal) masculin islandés: hjól $^{(is)}$ ido: roto $^{(io)}$ indonesian: roda $^{(id)}$ italian: ruota $^{(it)}$ femenin lituanian: ratas $^{(lt)}$ naut sorab: koleso $^{(hsb)}$ neutre neerlandés: wiel $^{(nl)}$ polonés: koło $^{(pl)}$ portugués: roda $^{(pt)}$ femenin romanés: roată $^{(ro)}$ femenin rus: колесо $^{(ru)}$ sicilian: rota $^{(scn)}$ femenin suedés: hjul $^{(sv)}$ ucraïnian: колесо $^{(uk)}$ |

## Forma de vèrb

ròda
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de rodar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de rodar
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian /ˈɾɔðes/, /ˈɾɔðes/, lengadocian /ˈʀɔde/, /ˈʀɔde/

## Forma de nom comun

ròdes
* Plural de ròde

## Forma de vèrb

ròdes
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de rodar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu negatiu de rodar
# Occitan
### Etimologia

Del bas latin rocca, sens dobte d'origina pre-latina.

### Prononciacion

/ˈrɔt͡so/, /ˈrɔt͡so/

### Sillabas

rò | cha

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| ròcha | ròchas |
| [ˈrɔt͡so] | [ˈrɔt͡saː] |
ròca femenin (lemosin) (auvernhat) (vivaroaupenc)
* Agregat minerau dur, peira.

### Variantas dialectalas

* ròca
* arròca

### Traduccions

| alemand: Gestein $^{(de)}$ neutre, Fels $^{(de)}$ masculin anglés: rock $^{(en)}$ catalan: roca $^{(ca)}$ femenin finlandés : kallio $^{(fi)}$ francés: roche $^{(fr)}$ femenin | inuktitut : ᐅᔭᕋᖅ $^{(iu)}$, ujaraq $^{(iu)}$ italian: roccia $^{(it)}$ femenin portugués: rocha $^{(pt)}$ femenin sami del nòrd : báktešládja $^{(se)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈrɔt͡saː/, /ˈrɔt͡saː/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

ròchas femenin (lengadocian) (auvernhat) (vivaroaupenc)
* Plurau de ròcha.
# Occitan
### Etimologia

    De ròda.

### Prononciacion

lengadocian /ˈɾɔðe/, /ˈɾɔðe/, lengadocian /ˈʀɔde/, /ˈʀɔde/

### Sillabas

rò|de

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| ròde | ròdes |
| [ˈɾɔðe] | [ˈɾɔðes] |
ròde masculin, (lengadocian) (provençau)
* Espandida gaireben circulara.
* Circuit viradís.
* Clarièira.
* Region a l'entorn, sector
* contrada, encontrada, airal
* (ecologia) Environament

### Sinonims

* ròdol / redòl
* encontrada
* relarg

### Derivats

* rodolet
* en rodolet

### Traduccions
## Forma de vèrb

ròde
* Primièra persona del singular del present del subjonctiu de rodar
* Tresena persona del singular del present del subjonctiu de rodar
# Occitan
### Prononciacion

    /ˈrɔks/, /ˈrɔks/

## Forma de nom comun 1

ròcs
* Plural de ròc
# Occitan
### Prononciacion

/ˈrɔðos/, /ˈrɔðos/ (lengadocian), /ˈrɔdaː/, /ˈrɔdaː/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

ròdas femenin
* Plural de ròda.

## Forma de vèrb

ròdas
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de rodar
# Occitan
### Etimologia

    De ròda.

### Prononciacion

lengadocian /ˈɾɔðul/, /ˈɾɔðul/, provençau /ˈʀɔdul/, /ˈʀɔdul/

### Sillabas

rò|dol

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| ròdol | ròdols |
| [ˈɾɔðul] | [ˈɾɔðuls] |
ròdol masculin, (lengadocian) (provençau)
* Espandida gaireben circulara.
* Circuit viradís.
* Clarièira.
* Region a l'entorn, sector
* Contrada, encontrada, airal.
* (ecologia) Environament

### Variantas dialectalas

* redòl (lengadocian)

### Sinonims

* ròde
* encontrada
* relarg

### Derivats

* rodolet
* en rodolet
# Occitan
### Etimologia

    (nom 1) De rrom, que ven dau romani rromany.
    (nom 2) : De l’anglés rum

### Prononciacion

/rɔm/, /rɔm/

## Nom comun 1

Declinason :
| Singular | Plural |
| rom | roms |
| [rɔm] | [rɔms] |
ròm masculin
* Persona qu'aparten a la comunitat rrom.

### Variantas dialectalas

* ròme (lemosin)
* ròmes (pl.)

### Sinonims

* tsigane
* manoish
* gitan
* barracoen (pej.) (oest naut-lemosin)
* comedien / comedian (lemosin)

### Traduccions

| alemand: anglés: basc: catalan: | espanhòl: francés: italian: portugués: |

## Nom comun 2

Declinason :
| Singular | Plural |
| rom | roms |
| [rɔm] | [rɔms] |
ròm masculin
* Aigardent eissit de la distillacion de la melassa de cana de sucre.

### Variantas dialectalas

* rom (provençau)

### Traduccions

| alemand: Rum $^{(de)}$ anglés: rum $^{(en)}$, rhum $^{(en)}$ basc: erroma $^{(eu)}$ catalan: rom $^{(ca)}$ | espanhòl: rom $^{(es)}$ francés: rhum $^{(fr)}$ italian: rum $^{(it)}$ portugués: rum $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin ros, roris.

### Prononciacion

/rɔs/, /rɔs/

### Sillabas

ròs

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ròs | ròses |
| [ˈrɔs] | [ˈrɔzes] |
ròs masculin, (lengadocian) , (gascon)
* Vapor d’aiga de l’atmosfèra, que se condensa per refregiment e que se depausa mai que mai suls còrses marrits conductors de calor; se ditz subretot al moment del refregiment matinal.

### Variantas dialectalas

* arròs (gascon)
condensacion nacturna en general
* rosada (lengadocian, gascon, provençau)
* rosal (lengadocian)
* aiganha (lengadocian, provençau)
* aigatge (lengadocian)
* banhat (lengadocian)
* arrosada (gascon)
rosal del ser
* seren
| alemand: Tau $^{(de)}$ masculin anglés: dew $^{(en)}$ binukid: hamug $^{(bkd)}$ breton: glizh $^{(br)}$ catalan: rosada $^{(ca)}$ femenin chèc: rosa $^{(cs)}$ danés: dug $^{(da)}$ comun espanhòl: rocío $^{(es)}$ masculin esperanto: roso $^{(eo)}$ estonian: kaste $^{(et)}$ finlandés: kaste $^{(fi)}$ | francés: rosée $^{(fr)}$ femenin istriòt: ruzada $^{(ist)}$ femenin, rozada $^{(ist)}$ femenin italian: rugiada $^{(it)}$ femenin neerlandés: dauw $^{(nl)}$ ongrés: harmat $^{(hu)}$ polonés: rosa $^{(pl)}$ portugués: orvalho $^{(pt)}$ masculin romanés: rouă $^{(ro)}$ femenin rus: роса $^{(ru)}$ femenin ucraïnian: роса $^{(uk)}$ femenin |
# Francés
### Prononciacion

/ʁəku/, /ʁəku/

## Forma de vèrb

recoud
* Tresena persona del singular al present de l'indicatiu de recoudre.
# Francés
### Etimologia

    Compausat de coudre e deu prefixe re-.

### Prononciacion

França (Vòges) : escotar « recoudre »
França (Grenòble) : escotar « recoudre » França (Somain) : escotar « recoudre »

### Prononciacion

/ʁekudʁ/, /ʁekudʁ/

## Vèrb

recoudre (v. tr)

### Traduccions

* recóser
# Occitan
### Prononciacion

/reˈkuɾses/, /reˈkuɾses/, provençau /reˈkuʀses/, /reˈkuʀses/

## Forma de nom comun

recorses
* Plural de recors
# Espanhòl
## Forma de vèrb

recorté
* Primièra persona del singular al passat simple del vèrb recortar.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

recortó
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb recortar.
# Francés
### Prononciacion

/ʁəˈku/, /ʁəˈku/

## Forma de vèrb

recouds
* Primièra persona del singular al present de l'indicatiu de recoudre.
* Segonda persona del singular al present de l'indicatiu de recoudre.
* Segonda persona del singular a l'imperatiu de recoudre.
# Francés
### Prononciacion

/ʁəkuzɛ/, /ʁəkuzɛ/

## Forma de vèrb

recousaient
* Tresau persona deu plurau a l'imperfèit de l'indicatiu de recoudre.
# Francés
### Prononciacion

/ʁəkuzɛ/, /ʁəkuzɛ/

## Forma de vèrb

recousais
* Prumèra persona deu singular a l'imperfèit de l'indicatiu de recoudre.
* Dusau persona deu singular a l'imperfèit de l'indicatiu de recoudre.
# Francés
### Prononciacion

/ʁəkuzɛ/, /ʁəkuzɛ/

## Forma de vèrb

recousait
* Tresau persona deu singular a l'imperfèit de l'indicatiu de recoudre.
# Francés
### Prononciacion

/ʁəkuz/, /ʁəkuz/

## Forma de vèrb

recouse
* Prumèra persona deu singular au present deu subjontiu de recoudre.
* Tresau persona deu singular au present deu subjontiu de recoudre.
# Anglés
## Forma de vèrb

retrieved
* Preterit del vèrb to retrieve.
* Participi passat del vèrb to retrieve.
# Occitan
### Etimologia

    (Verb. 1) Del latin retractare « remanejar, tornar prene en mans ».
    (Verb. 2) Del latin saberut retractum, supin del classic retrahere « tirar cap enrè, reduire, contractar »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /retɾakˈta/, /retɾakˈta/
    lengadocian /retɾatˈta/, /retɾatˈta/
    escotar « retractar »
    provençau /ʀetʀakˈta/, /ʀetʀakˈta/,

### Sillabas

re|trac|tar

## Vèrb 1

retractar
* Declarar qu’òm a pas pus l’opinion qu’òm aviá avaçat, se desdire de quicòm ja dich o escrich, lo desavoar.
se retractar
* Se desdire formalament.
* Se retirar, se contractar.

## Vèrb 2

retractar
* (fisiologia) Tirar cap enrè.
se retractar
* S'acorchir, se retirar, se contractar.

### Derivats

* retraccion
* retractable
** retractibilitat
* retractacion / retractament
* retractil
** retractilitat

### Traduccions

| alemand: zurückziehen $^{(de)}$, widerrufen $^{(de)}$ (figurat) anglés: retract $^{(en)}$ basc: catalan: retractar $^{(ca)}$, retreure $^{(ca)}$ | espanhòl: retractar $^{(es)}$, retraer $^{(es)}$ francés: rétracter $^{(fr)}$ italian: ritrattare $^{(it)}$ portugués: retratar $^{(pt)}$, retrair $^{(pt)}$, retirar $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De retractar amb «-il»

### Prononciacion

    /retɾatˈtil/, /retɾatˈtil/, /retɾakˈtil/, /retɾakˈtil/

### Sillabas

re|trac|til

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | retractil | retractils |
| Masculin | [retɾatˈtil] | [retɾatˈtils] |
| Femenin | retractila | retractilas |
| Femenin | [retɾatˈtilo̞] | [retɾatˈtilo̞s] |
retractil (lengadocian)
* Qu'a la facultat de se retractar, se retirar, se contractar.

### Derivats

* retractile (gascon, provençau)

### Derivats

* retractilitat

### Parents

* retractar
* retractibilitat
** retraccion
** retractacion

### Traduccions

| alemand: ein- $^{(de)}$ anglés: retractile $^{(en)}$ basc: catalan: retràctil $^{(ca)}$ | espanhòl: retráctil $^{(es)}$ francés: rétractile $^{(fr)}$ italian: retrattile $^{(it)}$ portugués: retrátil $^{(pt)}$ |
# Espanhòl
## Forma de vèrb

retrasaremos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb retrasar.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

retrataremos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb retratar.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin retrogradis, retrogradus.

### Prononciacion

    lengadocian /retɾuˈɣɾat/, /retɾuˈɣɾat/
    provençau /ʀetʀuˈgʀa/, /ʀetʀuˈgʀa/

### Sillabas

re|tro|grad

## Adjectiu

retrograd (lengadocian) , (provençau)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | retrograd | retrograds |
| Masculin | [retɾuˈɣɾat] | [retɾuˈɣɾats] |
| Femenin | retrograda | retrogradas |
| Femenin | [retɾuˈɣɾaðo̞] | [retɾuˈɣɾaðo̞s] |
* Qu'a tornar enrè.
* (astronomia) Qualifica los còrses celèstes, quand pareisson anar cap al sens invèrs dels signes del zodiac.
* (figurat, politica) Qualifica las personas, partits, o poders que cercan a tornar enrè, a restablir d'institucions qu’òm considèra coma anticas.

### Variantas dialectalas

* retrograde (gascon)

### Sinonims

politica
* reaccionari

### Parents

* retrogradar
* retrogradacion

### Traduccions

| alemand: rückläufig $^{(de)}$, rückgängig $^{(de)}$, figurat: rückschrittlich $^{(de)}$ anglés: retrograde $^{(en)}$, retrogressive $^{(en)}$, figurat: reactionary $^{(en)}$ basc: catalan: retrògrad $^{(ca)}$ | espanhòl: retrógrado $^{(es)}$ francés: rétrograde $^{(fr)}$ italian: retrogrado $^{(it)}$ portugués: retrogrado $^{(pt)}$ |

## Nom comun

retrograd masculin, (femenin: retrograda)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| retrograd | retrograds |
| [retɾoˈɣɾat] | [retɾoˈɣɾats] |
* Lo que cerca a tornar enrè, a restablir d'institucions qu’òm considèra coma anticas.
* (musica) Se ditz de la forma legida de drecha cap a esquèrra d'un motiu melodic.

### Variantas dialectalas

* retrograde (gascon)
# Occitan
### Etimologia

    Del latin retrocedere.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /retɾuseˈði/, /retɾuseˈði/
    provençau /ʀetʀuseˈdi/, /ʀetʀuseˈdi/

### Sillabas

re|tro|ce|dir

## Vèrb

retrocedir
* (drech) Tornar a qualqu’un lo drech qu’aviá cedit.
* Cedir en torna, pagar en cambi.

### Parents

* retrocession

### Traduccions

| alemand: wieder abtreten $^{(de)}$, zurückzuübertragen $^{(de)}$ anglés: surrender $^{(en)}$, return $^{(en)}$, retrocede $^{(en)}$ basc: catalan: cedir $^{(ca)}$, fer retrocessió de $^{(ca)}$ (drech) | espanhòl: devolver $^{(es)}$, retroceder $^{(es)}$, restituir $^{(es)}$ francés: rétrocéder $^{(fr)}$ italian: retrocedere $^{(it)}$, restituire $^{(it)}$, rivendere $^{(it)}$ portugués: retroceder $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin retrocedere.

### Prononciacion

    Oriental: central /rətɾusəˈði/, /rətɾusəˈði/, balear /rətɾosəˈði/, /rətɾosəˈði/, /rətɾusəˈði/, /rətɾusəˈði/
    Occidental: nord-occidental /retɾoseˈði/, /retɾoseˈði/, valencian /retɾoseˈðiɾ/, /retɾoseˈðiɾ/

### Sillabas

re|tro|ce|dir

## Vèrb

retrocedir
* Tornar enrè, recular
# Occitan
### Etimologia

    Del latin retrocedere.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /retɾuseˈsju/, /retɾuseˈsju/
    provençau /ʀetʀuseˈsju/, /ʀetʀuseˈsju/

### Sillabas

re|tro|ces|sion

## Vèrb

retrocession femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| retrocession | retrocessions |
| [retɾuseˈsju] | [retɾuseˈsjus] |
* Accion o resultat de retrocedir.
* (especialament, medecina) Per una una malautiá, evolucion de la superficia cap a l’interior d’un organ.

### Parents

* retrocedir

### Sinonims

* restitucion
    drech
   * devolucion
    comèrci, economia
   * remborsament

### Traduccions

| alemand: Rückübertragung $^{(de)}$, Retrozession $^{(de)}$ anglés: retrocession $^{(en)}$, handover $^{(en)}$ basc: catalan: retrocessió $^{(ca)}$ | espanhòl: retrocesión $^{(es)}$, restitución $^{(es)}$ francés: rétrocession $^{(fr)}$, restitution $^{(fr)}$ italian: retrocessione $^{(it)}$, restituzione $^{(it)}$ portugués: retrocessão $^{(pt)}$, restituição $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    Del francés rétrocession.

### Sillabas

re|tro|ces|sion

## Vèrb

retrocession
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| retrocession | retrocessions |
* retrocession $^{(en)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin retrogradatio.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /retɾuɣɾaðaˈsju/, /retɾuɣɾaðaˈsju/
    provençau /ʀetʀugʀadaˈsju/, /ʀetʀugʀadaˈsju/

### Sillabas

re|tro|grad

## Nom comun

retrogradacion femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| retrogradacion | retrogradacions |
| [retɾuɣɾaðaˈsju] | [retɾuɣɾaðaˈsjus] |
* Movement retrograd.
* (astronomia) Movement pel cual unes còrses celèstes semblan se desplaçar dins lo sens invèrs dels signes del zodiac.
* (per extension) Movement retrograd dels punts equinoxials.
* (militar) Mesura disciplinària per la cual un sosoficièr es portat cap a un grade inferior.
* (educacion) Desplaçament cap a un reng inferior.
* (automobila) Fach de passar cap a una marcha inferiora.

### Parents

* retrograd
* retrogradar

### Traduccions

| alemand: Rücklauf $^{(de)}$ (astronomia) anglés: retrogression $^{(en)}$ basc: catalan: retrogradació $^{(ca)}$ | espanhòl: retrogradación $^{(es)}$ francés: rétrogradation $^{(fr)}$ italian: retrogradazione $^{(it)}$ portugués: retrogradação $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin retrogredior « anar enrè » compausat de retro e gradior.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /retɾuɣɾaˈða/, /retɾuɣɾaˈða/
    escotar « retrogradar »
    provençau /ʀetʀugʀaˈda/, /ʀetʀugʀaˈda/

### Sillabas

re|tro|gra|dar

## Vèrb

retrogradar
* Tornar enrè.
* (en particular, astronomia) Paréisser anar cap al sens invèrs dels signes del zodiac, en parlant dels còrses celèstes.
* (en particular, automobila) Passar cap a una marcha inferiora.
* (figurat) Pèrdre la progression anteriora.
* Plaçar a un pòste o a un grade inferior.

### Sinonims

| desanar recular figurat regressar astronomia retrocedir | automobila reduire militar degradar |

### Parents

* retrograd
* retrogradacion

### Traduccions

| alemand: zurücklaufen $^{(de)}$ anglés: retrograde $^{(en)}$ basc: catalan: retrogradar $^{(ca)}$ | espanhòl: retrogradar $^{(es)}$ francés: rétrograder $^{(fr)}$ italian: retrogradare $^{(it)}$ portugués: retrogradare $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin retrogredior « anar enrè » compausat de retro e gradior.

### Prononciacion

    Oriental: /rətɾuɣɾəˈða/, /rətɾuɣɾəˈða/
    Occidental: nord-occidental /retɾoɣɾaˈða/, /retɾoɣɾaˈða/, valencian /retɾoɣɾaˈðaɾ/, /retɾoɣɾaˈðaɾ/

### Sillabas

re|tro|gra|dar

## Vèrb

retrogradar
* retrogradar $^{(oc)}$, Tornar enrè.
* retrogradar $^{(oc)}$ en astronomia

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin retrogredior « anar enrè » compausat de retro e gradior.

### Prononciacion

    /retɾoɣɾaˈðaɾ/, /retɾoɣɾaˈðaɾ/

### Sillabas

re|tro|gra|dar

## Vèrb

retrogradar
* retrogradar $^{(oc)}$, Tornar enrè.
* retrogradar $^{(oc)}$ en astronomia
# Polonés
### Etimologia

Mot derivat de ręka ("man; braç").

### Prononciacion

[rɛŋka'vʲiʧka]

### Sillabas

rę | ka | wicz | ka (4)

## Nom comun

rękawiczka femenin, pl. rękawiczki

### Sinonims

* rękawica

### Traduccions

* gant $^{(oc)}$ masculin
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

rüjes femenin
* Plural de rüja.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Romanés
### Etimologia

Del latin respondere.

### Prononciacion

/rəsˈpunde/, /rəsˈpunde/
Romania (Craiova) : escotar « răspunde »

## Vèrb

a răspunde
* Respondre.

### Derivats

* răspundere
* răspuns
* răspunzătate
* răspunzător

### Antonims

* întreba
# Polonés
### Etimologia

Mot derivat de ręka ("man; braç").

### Prononciacion

[rɛŋka'vʲiʦa]
Polonha (Varsòvia) : escotar « rękawica »

### Sillabas

rę | ka | wi | ca (4)

## Nom comun

rękawica femenin, pl. rękawice

### Sinonims

* rękawiczka

### Traduccions

* gant $^{(oc)}$ masculin
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de vèrb

rěčach
* Primièra persona del singular al preterit de rěčeć.
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

rüdli masculin
* Plural de rüdl.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Ladin
### Etimologia

Del latin *robicula.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rüja | rüjes |
rüja femenin
* Rovilh.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Romanés
### Etimologia

Del participi passat de răspunde.

### Prononciacion

[rə'spuns]
escotar « răspuns » Romania (Craiova) : escotar « răspuns »

### Sillabas

ră | spuns (2)

## Nom comun

răspuns neutre, pl. răspunsuri

### Traduccions

* responsa $^{(oc)}$ femenin
# Romanés
### Etimologia

A partir d'un diminutiu *radῑcῑna del latin radix.

### Prononciacion

[rədə'ʧinə]
Romania (Craiova) : escotar « rădăcină »

### Sillabas

ră | dă | ci | nă (4)

## Nom comun

rădăcină femenin, pl. rădăcini

### Traduccions

* rasic $^{(oc)}$
# Naut sorab
### Prononciacion
## Forma de vèrb

rěča
* Tresena persona del plural al present de rěčeć.
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir de triste amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[tʁistəmɑ̃]

### Sillabas

tris | te | ment (3)

## Advèrbi

tristement

### Traduccions

* tristament $^{(oc)}$

### Parents

* triste

### Referéncias

* Diccionari de l'Acadèmia francesa en linha : https://www.dictionnaire-academie.fr/article/A8T1315
# Occitan
### Prononciacion

/tɾis'tezo̞s/, /tɾis'tezo̞s/

## Forma d'adjectiu

tristesas
* Plural de tristesa
# Occitan
### Prononciacion

/'tɾisto̞/, /'tɾisto̞/ França (Bearn) : escotar « trista »

## Forma d'adjectiu

trista
* Femenin singular de trist / triste.

# Catalan
### Prononciacion

/'tɾistə/, /'tɾistə/

## Forma d'adjectiu

trista
* Femenin singular de trist
# Occitan
### Prononciacion

/'tɾistes/, /'tɾistes/

## Forma d'adjectiu

tristes
* Masculin Plural de triste

# Catalan
### Prononciacion

/'tɾistɘs/, /'tɾistɘs/

## Forma d'adjectiu

tristes
* Femenin Plural de trist

# Espanhòl
### Prononciacion

/'tɾistes/, /'tɾistes/

## Forma d'adjectiu

tristes masculin o femenin
* Plural de triste

# Francés
### Prononciacion

França (Lion) : escotar « tristes »

### Prononciacion

/tʁist/, /tʁist/

## Forma d'adjectiu

tristes masculin o femenin
* Plural de triste

# Portugués
### Prononciacion

    Portugal /ˈtɾiʃtɨs/, /ˈtɾiʃtɨs/
    Brasil /ˈtɾistʃis/, /ˈtɾistʃis/

## Forma d'adjectiu

tristes masculin o femenin
* Plural de triste