OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mam
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Numeral

b'elaj (mam de Huehuetenango)
* Nòu.

### Variantas dialectalas

* b'eljaj (Todos Santos)
* b'eljoj (Cabricán e Comitancillo)
# Occitan
### Etimologia

    Del latin « versar ensemble, mesclar, unir »

### Prononciacion

/kuɱfunˈðɾe/, /kuɱfunˈðɾe/; provençau /kũⁿfũⁿˈdʀe/, /kũⁿfũⁿˈdʀe/

### Sillabas

con|fon|dre

## Vèrb

confondre
* Reünir, mesclar de causa e tanben de personas de biaiq a formar mai qu'un tot.
* Far la distinccion entre de personas e de causas diferentas ; prene una persona o una causa per una autra.
* Metre en desòrdre, desconcertar, umiliar.
* (particular) Convéncer en causant de vergonha, reduire a saber pas que respondre.
* (particular) Desmascar, mostrar que qualqu’un n'impausèt.
** Confondre un calomniador.
* Emplir d’un grand estonament, d’una mena de estupor.
** Çò qu'acabatz de dire me confondi.

### Parents

* confusion

### Traduccions

| alemand: verwechseln $^{(de)}$ anglés: confound $^{(en)}$, confuse $^{(en)}$ basc: nahastu $^{(eu)}$ catalan: confondre $^{(ca)}$ | espanhòl: confundir $^{(es)}$ italian: confondere $^{(it)}$ francés: confondre $^{(fr)}$ portugués: confundir $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin conformare.

### Prononciacion

/kuɱfuɾˈma/, /kuɱfuɾˈma/, provençau /kũⁿfuʀˈma/, /kũⁿfuʀˈma/

### Sillabas

co|for|mar

## Vèrb

conformar
* Far venir confòrme.
** (espacialament) Far venir confòrme a un modèl, a una nòrma, a un òrdre, a una lei.
se comformar
* S'acordar amb quicòm

### Derivats

* conformacion
* conformisme
* conformista
* conformitat

### Sinonims

* acordar
* adaptar

### Traduccions

| alemand: aufpassen $^{(de)}$ anglés: conform $^{(en)}$, comply $^{(en)}$, abide by $^{(en)}$ basc: konformatu $^{(eu)}$ catalan: conformar $^{(ca)}$ | espanhòl: conformar $^{(es)}$ francés: conformer $^{(fr)}$ italian: conformare $^{(it)}$ portugués: conformar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin conformare.

### Prononciacion

    Oriental: central /kuɱfurˈma/, /kuɱfurˈma/, balear /koɱfoɾˈma/, /koɱfoɾˈma/, /kuɱfurˈma/, /kuɱfurˈma/
    Occidental: nord-occidental /koɱforˈma/, /koɱforˈma/, valencian /koɱfoɾˈmaɾ/, /koɱfoɾˈmaɾ/

### Sillabas

co|for|mar

## Vèrb

conformar
* conformar $^{(oc)}$
* Donar una forma
* (economia) Certificar una recepcion de merça.

# Espanhòl
### Etimologia

Del latin conformare.

### Sillabas

co|for|mar

## Vèrb

conformar
* conformar $^{(oc)}$
* Donar una forma
* (economia) Certificar un chèc de banca.

# Portugués
### Etimologia

Del latin conformare.

### Prononciacion

Portugal /kõfoɾˈmaɾ/, /kõfoɾˈmaɾ/; Brasil /kõfoɦˈmaɾ/, /kõfoɦˈmaɾ/, /kõfoɾˈma/, /kõfoɾˈma/

### Sillabas

co|for|mar

## Vèrb

conformar
* conformar $^{(oc)}$
* Donar una forma
# Italian
## Forma de vèrb

conformavi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb conformare.
# Occitan
### Prononciacion

/kunfliktɥˈals/, /kunfliktɥˈals/

## Forma d'adjectiu

conflictuals (lengadocian)
* Masculin plural de conflictual.
# Catalan
## Forma de vèrb

conformaren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb conformar.
# Occitan
### Etimologia

    Du latin conformatio

### Prononciacion

gascon, lengadocian /kunfuɾmaˈsju/, /kunfuɾmaˈsju/; procençau /kũⁿfuʀmaˈsjũⁿ/, /kũⁿfuʀmaˈsjũⁿ/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon, lengadocian ||
| Singular | Plural |
| conformacion | conformacions |
| [kunfuɾmaˈsju] | [kunfuɾmaˈsjus] |
conformacion femenin
* Biais que quicòm es conformat.
* (anatomia) Biais que son dispausats de partidas d'un còrs, d'un organisme.
* (estereoquimia) Disposicion espaciala dels atòms o dels grops d'atòm d'una entitat moleculara s'aplicant a d'estructuras estereoisomèras que pòdon èsser interconvertidas per de rotacions a l'entorn de ligams simples.

### Parents

* conformar

### Sinonims

* estructura

### Traduccions

| alemand: Gestalt(ung) $^{(de)}$, Übereinstimmung $^{(de)}$, Gleichgestimmtheit $^{(de)}$ anglés: shape $^{(en)}$, form $^{(en)}$, conformation $^{(en)}$, tructure $^{(en)}$ basc: catalan: conformació $^{(ca)}$, forma $^{(ca)}$, adaptació $^{(ca)}$ | espanhòl: conformación $^{(es)}$ francés: conformation $^{(fr)}$ italian: conformazione $^{(it)}$ portugués: conformação $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/kunfliktɥˈalo̞s/, /kunfliktɥˈalo̞s/

## Forma d'adjectiu

conflictualas
* Femenin plural de conflictual
# Occitan
### Prononciacion

gascon, lengadocian /kunfuɾmaˈsjus/, /kunfuɾmaˈsjus/; procençau /kũⁿfuʀmaˈsjũⁿ/, /kũⁿfuʀmaˈsjũⁿ/

## Forma de nom comun

conformacions
* Plural de conformacion
# Espanhòl
## Forma de vèrb

conformaremos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb conformar.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

conformaste
* Segonda persona del singular al passat simple del vèrb conformar.
# Occitan
## Forma de vèrb

coarai
* Primièra persona del singular al futur del vèrb coar.
# Romanés
### Etimologia

Del latin *cosere, en plaça del latin classic consuĕre. A comparar amb l'aromanés cuseari.

### Prononciacion

/ˈko̯ase/, /ˈko̯ase/
Romania (Craiova) : escotar « coase »

### Sillabas

coa | se (2)

## Vèrb

a coase
* Cóser, cordurar.

## Forma de nom comun

coase femenin
* Plural de coasă.
# Aromanés
### Prononciacion

/ˈko̯asti/, /ˈko̯asti/

## Forma de nom comun

coasti femenin
* Plural de coastã.

### Referéncias

* Matilda Caragiu Marioțeanu, 1997, Dicționar aromân (macedo-vlah) A-D. Comparativ (român literar-aromân), contextual, normativ și modern, Bucarèst, Editură Enciclopedică.
# Occitan
### Etimologia

Del latin cubare qu'a remplaçat incubare.

### Prononciacion

/kuˈa/, /kuˈa/
França (Bearn) : escotar « coar »

### Sillabas

co | ar (2)

## Vèrb

coar
* Cobrir, per un animal ovipar, los uòus amb lo còs per los servar cauds.

### Variantas dialectalas

* covar (provençau)

### Sinonims

* incubar

### Derivats

* coada
* coason

### Traduccions

| alemand: brüten $^{(de)}$ anglés: to brood $^{(en)}$ cannada: ಕಾವುಕೊಡು $^{(kn)}$ catalan: covar $^{(ca)}$ espanhòl: empollar $^{(es)}$, incubar $^{(es)}$ | esperanto: kovi $^{(eo)}$ francés: couver $^{(fr)}$ italian: covare $^{(it)}$ neerlandés: broeden $^{(nl)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | coar | coar | coar | coar | coar | coar |
| Gerondiu | coant | coant | coant | coant | coant | coant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | coat | coat | coat | coats | coats | coats |
| femenin | coada | coada | coada | coadas | coadas | coadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | coi coe | coas | coa | coam | coatz | coan |
| Imperfach | coavi | coavas | coava | coàvem | coàvetz | coavan |
| Preterit | coèri | coères | coèt | coèrem | coèretz | coèron |
| Futur | coarai | coaràs | coarà | coarem | coaretz | coaràn |
| Condicional | coariái | coariás | coariá | coariam | coariatz | coarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | coe | coes | coe | coem | coetz | coen |
| Imperfach | coèssi | coèsses | coès coèsse | coèssem | coèssetz | coèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | coa ! | — | coem ! | coatz ! | — |
| Negatiu | — | coes pas ! | — | coem pas ! | coetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||
# Aromanés
### Etimologia

Del latin costa. A comparar amb lo romanés coastă.

### Prononciacion

/ˈko̯astə/, /ˈko̯astə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| coastã | coasti |
| [ˈko̯astə] | [ˈko̯asti] |
coastã femenin
* Còsta del còs.
* Costat.
# Occitan
### Etimologia

Del francés ancian coart (actual couard), derivat de coe (actual queue): coa.

### Prononciacion

/kuˈaɾt/
França (Bearn) : escotar « coard »

## Adjectiu

coard masculin
* Se ditz de la persona qu'a paur del perilh.

### Traduccions

* anglés: coward $^{(en)}$
* catalan: covard $^{(ca)}$
* francés: couard $^{(fr)}$
* italian:
# Aromanés
### Etimologia

Del latin corna, plural de cornum. Parent del romanés coarnă.

### Prononciacion

/ˈko̯arnə/, /ˈko̯arnə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| coarnã | coarni |
| [ˈko̯arnə] | [ˈko̯arni] |
coarnã femenin
* Còrna, fruch del cornièr (Cornus mas).

### Referéncias

* Matilda Caragiu Marioțeanu, 1997, Dicționar aromân (macedo-vlah) A-D. Comparativ (român literar-aromân), contextual, normativ și modern, Bucarèst, Editură Enciclopedică.
# Romanés
### Etimologia

Del latin corna, plural de cornum. Parent de l'aromanés coarnã.

### Prononciacion

/ˈko̯aɾnə/, /ˈko̯aɾnə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| coarnă | coarne |
| [ˈko̯aɾnə] | [ˈko̯aɾne] |
coarnă femenin
* Còrna, fruch del cornièr (Cornus mas).
# Occitan
### Prononciacion

    /ˈkuos/, /ˈkuos/
    /ˈkuaː/, /ˈkuaː/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

coas femenin
* Plural de coa.
# Aromanés
### Prononciacion

/ˈko̯asi/, /ˈko̯asi/

## Forma de nom comun

coasi femenin
* Plural de coasã.

### Referéncias

* Matilda Caragiu Marioțeanu, 1997, Dicționar aromân (macedo-vlah) A-D. Comparativ (român literar-aromân), contextual, normativ și modern, Bucarèst, Editură Enciclopedică.
# Occitan ancian
### Etimologia
## Nom comun

asaboramen masculin
* Sabor.

### Referéncias

* DOM en linha Diccionari de l'Occitan Medieval
# Occitan
## Forma de vèrb

asaigarai
* Primièra persona del singular al futur del vèrb asaigar.
# Occitan ancian
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

asaltamen masculin
* Ataca.

### Referéncias

* DOM en linha Diccionari de l'Occitan Medieval
# Occitan
### Etimologia

D'una formacion del latin vulgar ad aquare.

### Prononciacion

[aza'ɣa]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « asagar »

### Sillabas

a | sa | gar (3)

## Vèrb

asagar
* Espargir, versar d'aiga sus una superfícia.

### Variantas dialectalas

* asaigar
* aigar
* arrosar / 'rosar

### Derivats

* asagada
* asagament
* asagatge
* asagador

### Traduccions

| alemand: anglés: to water $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: regar $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: regar $^{(es)}$ esperanto: estonian: finlandés: francés: arroser $^{(fr)}$, irriguer $^{(fr)}$ | italian: adacquare $^{(it)}$, annaffiare $^{(it)}$, irrigare $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: portugués: regar $^{(pt)}$ romanés: sicilian: arrusciari $^{(scn)}$ suedés: turc: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

Del vèrbe asagar.

### Prononciacion

[azaɣa'δu] França (Bearn) - Lengadocian : escotar « asagador »

## Nom comun

asagador masculin
* Recipient portatiu per asagar.

### Derivats

* asagadoira

### Parents

* asagar

### Traduccions

| alemand: Gießkanne $^{(de)}$ anglés: watering can $^{(en)}$ afrikaans: basc: catalan: regadora $^{(ca)}$ espanhòl: regadera $^{(es)}$ finlandés: francés: arrosoir $^{(fr)}$ ongrés: | indonesian: gaelic irlandés: italian: innaffiatoio $^{(it)}$ neerlandés: norvegian: portugués: regador $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

D'una formacion del latin vulgar ad aquare.

### Prononciacion

/azajˈɣa/, /azajˈɣa/

### Sillabas

a | sai | gar (3)

## Vèrb

asaigar (gascon)
* Espargir, versar d'aiga sus una superfícia.

### Variantas dialectalas

* asagar (lengadocian)
* adaigar (gascon)
* aigar (gascon), (provençal), (lemosin)
* arrosar (gascon), (provençal), (lemosin)
* 'rosar (lemosin)

### Derivats

* asaigada
* asaigador
* asaigament
* asaigatge

### Traduccions

| anglés: to water $^{(en)}$ catalan: regar $^{(ca)}$ espanhòl: regar $^{(es)}$ francés: arroser $^{(fr)}$, irriguer $^{(fr)}$ | italian: adacquare $^{(it)}$, annaffiare $^{(it)}$, irrigare $^{(it)}$ portugués: regar $^{(pt)}$ sicilian: arrusciari $^{(scn)}$ valon: aiwer $^{(wa)}$ |
# Gaelic escocés
### Etimologia

De l'irlandés ancian asal, manlevat al latin asellus.

### Prononciacion
## Nom comun

asal masculin, plural : asalan
* Ase.

### Referéncias

Aquest article es adaptat o copiat (en partida o en totalitat) de l'article del Wiktionary en anglés, jos licéncia CC-BY-SA-3.0 : asal, mas a pogut èsser modificat dempuei.

# Gaelic irlandés
### Etimologia

De l'irlandés ancian asal, manlevat al latin asellus.

### Prononciacion

/ˈasˠəlˠ/, /ˈasˠəlˠ/
Republica d'Irlanda (Irlanda) : escotar « asal »

## Nom comun

asal masculin, plural : asail
* Ase.

### Referéncias

Aquest article es adaptat o copiat (en partida o en totalitat) de l'article del Wiktionary en anglés, jos licéncia CC-BY-SA-3.0 : asal, mas a pogut èsser modificat dempuei.
# Occitan
### Etimologia

Del vèrbe asagar.

### Prononciacion

[azaɣa'δujro]

## Nom comun

asagadoira femenin
* Recipient portatiu per asagar.

### Parents

* asagar

### Traduccions

| alemand: Gießkanne $^{(de)}$ anglés: watering can $^{(en)}$ afrikaans: basc: catalan: regadora $^{(ca)}$ espanhòl: regadera $^{(es)}$ finlandés: francés: arrosoir $^{(fr)}$ ongrés: | indonesian: gaelic irlandés: italian: innaffiatoio $^{(it)}$ neerlandés: norvegian: portugués: regador $^{(pt)}$ |
# Espanhòl
## Forma de vèrb

asaltaste
* Segonda persona del singular al passat simple del vèrb asaltar.
# Occitan ancian
### Etimologia
## Vèrb

asaborar
* Saborar, tastar.

### Referéncias

* DOM en linha Diccionari de l'Occitan Medieval
# Catalan
### Etimologia

Compausat de blat e de moro.

### Prononciacion

/blat də ˈmɔɾu/, /blat də ˈmɔɾu/

## Nom comun

blat de moro masculin
* Milh.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈblaβo/, /ˈblaβo/
França (Bearn) : escotar « blava »

## Forma d'adjectiu

blava
* Femenin singular de blau.
# Occitan
### Etimologia

De blat e negre.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /blat neɣɾe/, /blat neɣɾe/
    provençau /blat negʀe/, /blat negʀe/

## Locucion nominala

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| blat negre | blats negres |
| [blat neɣɾe] | [blats neɣɾes] |
blat negre masculin
* (Agricultura, botanica) Sarrasin.

### Sinonims

* blat moro
* fajòl
* milh moro
* milh moresc
* milh negre
* sarrasin
nom botanic
* Fagopyrum esculentum

### Traduccions

| alemand: Buchweizen $^{(de)}$ anglés: buckwhea $^{(en)}$ basc: catalan: blat negre $^{(ca)}$ | espanhòl: trigo sarraceno $^{(es)}$, trigo negro $^{(es)}$ francés: blé noir $^{(fr)}$ italian: grano saraceno $^{(it)}$, grano nero $^{(it)}$ portugués: trigo sarraceno $^{(pt)}$, trigo mourisco $^{(pt)}$, trigo preto $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

De blat e negre.

### Prononciacion
## Locucion nominala

Declinason :
| Singular | Plural |
| blat negre | blats negres |
blat negre masculin
* (Agricultura, botanica) blat negre $^{(oc)}$.
# Occitan
### Etimologia

Del gallés *blato- « farina ».

### Prononciacion

/blat/, /blat/, /bla/, /bla/ (lemosin)
França (Bearn) : escotar « blat »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| blat | blats |
| [blat] | [blats] |
blat masculin
* Planta annala (Triticum) de la familha de las graminèas.

### Derivats

| bladada bladal -a bladariá bladatge bladejar | bladeta bladièr bladièra bladon bladós |

### Traduccions

| alemand: Weizen $^{(de)}$ masculin anglés: wheat $^{(en)}$ basc: gari $^{(eu)}$ bulgar: пшеница $^{(bg)}$ catalan: blat $^{(ca)}$ masculin chewa: tirigu $^{(nya)}$ chinés: 麦 $^{(zh)}$ chèc: pšenice $^{(cs)}$ danés: hvede $^{(da)}$ eslovac: pšenica $^{(sk)}$ eslovèn: pšenica $^{(sl)}$ espanhòl: trigo $^{(es)}$ masculin esperanto: tritiko $^{(eo)}$ francés: blé $^{(fr)}$ masculin francoprovençau/arpitan: blât $^{(frp)}$ | grèc: σιτάρι $^{(el)}$ ido: frumento $^{(io)}$ indonesian: gandum $^{(id)}$ italian: frumento $^{(it)}$ corean: 밀 $^{(ko)}$ leton: kvieši $^{(lv)}$ lituanian: kvietys $^{(lt)}$ neerlandés: tarwe $^{(nl)}$ norvegian: hvete $^{(no)}$ oigor: بۇغداي $^{(ug)}$ polonés: pszenica $^{(pl)}$ portugués: trigo $^{(pt)}$ masculin rus: пшеница $^{(ru)}$ suedés: vete $^{(sv)}$ turc: buğday $^{(tr)}$ |

### Referéncias

* Xavier Delamarre, 2003, Dictionnaire de la langue gauloise, Éditions Errance.

# Catalan
### Etimologia

Del gallés *blato- « farina ».

### Prononciacion

/blat/, /blat/
Espanha (Vila-real) : escotar « blat »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| blat | blats |
| [blat] | [blats] |
blat masculin
* Blat.

### Referéncias

* Xavier Delamarre, 2003, Dictionnaire de la langue gauloise, Éditions Errance.
# Occitan
### Etimologia

Origina escura.

### Prononciacion

/ˈblawdo/, /ˈblawdo/

### Sillabas

blau | da (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| blauda | blaudas |
| [ˈblaudo] | [ˈblaudaː] |
blòda femenin
* Pèça de vestit femenina, amb mangles o sens, que cobrís lo trònc.

### Variantas dialectalas

* blòda

### Traduccions

| alemand: Bluse $^{(de)}$ femenin anglés: blouse $^{(en)}$ catalan: brusa $^{(ca)}$ femenin espanhòl: bata $^{(es)}$ femenin | francés: blouse $^{(fr)}$ femenin francoprovençau/arpitan: bloda $^{(frp)}$ italian: blusa $^{(it)}$ femenin sicilian: blusa $^{(scn)}$ femenin turc: bluz $^{(tr)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈblawdaː/, /ˈblawdaː/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

blaudas femenin (lemosin)
* Plurau de blauda.
# Occitan
### Prononciacion

/blats/, /blats/

## Forma de nom comun

blats masculin
* Plural de blat.
# Occitan
### Prononciacion

/blaws/, /blaws/

## Forma d'adjectiu

blaus
* Masculin plural de blau.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈblaβos/, /ˈblaβos/

## Forma d'adjectiu

blavas
* Femenin plural de blau.
# Wadjiginy
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/dʊɭk/, /dʊɭk/

## Nom comun

durlk
* Balena.
* Sòmi.

### Referéncias

* Lysbeth Julie Ford, 1990, The phonology and morphology of Bachamal (Wogait), Tèsa, Canberra, The Australian National University.
* Allan Marett, Linda Barwick, Lysbeth Julie Ford, 2013, The Language of Wangga.
# Occitan
### Prononciacion

/dyrˈmi/, /dyrˈmi/ (naut lemosin)

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | durmit | durmits |
| Masculin | [dyrˈmi] | [dyrˈmi] |
| Femenin | durmida | durmidas |
| Femenin | [dyrˈmido] | [dyrˈmidaː] |
durmits (lemosin)
* Participi passat masculin plurau de durmir.
# Friolan
### Etimologia

Del latin dormire.

### Prononciacion

/durˈmiː/, /durˈmiː/

## Vèrb

durmî
* Dormir.
# Occitan
### Prononciacion

/dyɾeˈtats/, /dyɾeˈtats/, provençal /dyˈʀeta/, /dyˈʀeta/

## Forma de nom comun

duretats
* Plural de duretat.
# Francés
### Etimologia

    Derivat de dur.

### Prononciacion

/dyʀ.te/, /dyʀ.te/
França (Somain) : escotar « dureté »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| dureté | duretés |
| [dyʀ.te] | [dyʀ.te] |
dureté femenin
* Duretat.
* Duressa.

### Referéncias

* Diccionari de l'Acadèmia francesa en linha, 9$^{au}$ edicion : https://www.dictionnaire-academie.fr/article/A9D3386
# Francés
### Prononciacion

França (Lion) : escotar « duretés »

### Prononciacion

/dyʀ.te/, /dyʀ.te/

## Forma de nom comun

duretés femenin
* Plurau de dureté.
# Occitan
### Prononciacion

/dyrˈmidaː/, /dyrˈmidaː/ (naut lemosin)

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | durmit | durmits |
| Masculin | [dyrˈmi] | [dyrˈmi] |
| Femenin | durmida | durmidas |
| Femenin | [dyrˈmido] | [dyrˈmidaː] |
durmida (lemosin)
* Participi passat femenin plurau de durmir.
# Occitan
### Prononciacion

/dyrˈmi/, /dyrˈmi/ (naut lemosin)

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | durmit | durmits |
| Masculin | [dyrˈmi] | [dyrˈmi] |
| Femenin | durmida | durmidas |
| Femenin | [dyrˈmido] | [dyrˈmidaː] |
durmit (lemosin)
* Participi passat masculin singular de durmir.
# Occitan
### Prononciacion

/dyrˈmido/, /dyrˈmido/ (naut lemosin)

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | durmit | durmits |
| Masculin | [dyrˈmi] | [dyrˈmi] |
| Femenin | durmida | durmidas |
| Femenin | [dyrˈmido] | [dyrˈmidaː] |
durmida (lemosin)
* Participi passat femenin singular de durmir.
# Occitan
### Etimologia

Dau latin dormīre.

### Prononciacion

/dyʁˈmi/, /dyʁˈmi/

## Vèrb

durmir (lemosin)
* 'Ser dins un estat de repaus inconscient (somnhe).

### Variantas dialectalas

* dormir
* deurmir (nòrd occitan)
* dromir (marchés borbonés)

### Traduccions

| alemand: schlafen $^{(de)}$ anglés: to sleep $^{(en)}$ armèni: քնել $^{(hy)}$, ննջել $^{(hy)}$, նիրհել $^{(hy)}$ breton: kousket $^{(br)}$ bulgar: спя $^{(bg)}$ catalan: dormir $^{(ca)}$ chèc: spát $^{(cs)}$ danés: sove $^{(da)}$ espanhòl: dormir $^{(es)}$ esperanto: dormi $^{(eo)}$ finlandés: nukkua $^{(fi)}$ francés: dormir $^{(fr)}$ grèc: κοιμάμαι $^{(el)}$ | ido: dormar $^{(io)}$ islandés: sofa $^{(is)}$ italian: dormire $^{(it)}$ lituanian: miegoti $^{(lt)}$ maltés: raqad $^{(mt)}$ neerlandés: slapen $^{(nl)}$ ongrés: alszik $^{(hu)}$ polonés: spać $^{(pl)}$ portugués: dormir $^{(pt)}$ sicilian: dòrmiri $^{(scn)}$ suedés: sova $^{(sv)}$ ucraïnian: спати $^{(uk)}$ |
* ↑ Henri Grobost, escrivaire de Navas (borbonés)
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir de coing amb lo sufix -assier.

### Prononciacion

[kɔɲa'sje]
França (Vòges) : escotar « cognassier »

### Sillabas
## Nom comun

cognassier masculin

### Traduccions

* codonhièr $^{(oc)}$

### Parents

* coing
# Occitan
### Etimologia

    Del latin cognitio

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /kunniˈsju/, /kunniˈsju/
    provençau /kuniˈsjũⁿ/, /kuniˈsjũⁿ/

### Sillabas

co|nni|cion

## Nom comun

cognicion femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| cognicion | cognicions |
| [kunniˈsju] | [kunniˈsjus] |
* (psicologia) Caminament mental per l'aquisicion del saber, passant pel lengatge, la memorizacion, lo rasonament, la presa de consciéncia de las emocions, la percepcion del mitan, etc.

### Derivats

* precognicion

### Parents

* cognitiu

### Traduccions

| alemand: Kognition $^{(de)}$ anglés: cognition $^{(en)}$ basc: catalan: cognició $^{(ca)}$ | espanhòl: cognición $^{(es)}$ francés: cognition $^{(fr)}$ italian: cognizione $^{(it)}$ portugués: cognição $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Basat sul substantiu latin cognitus « coneissença, estudi » amb lo sufix adjectival «-if».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /kunniˈtiw/, /kunniˈtiw/
    provençau /kuniˈtiw/, /kuniˈtiw/

### Sillabas

co|gni|tiu

## Adjectiu

cognitiu
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | cognitiu | cognitius |
| Masculin | [kunniˈtiw] | [kunniˈtiws] |
| Femenin | cognitiva | cognitivas |
| Femenin | [kunniˈtiβo̞] | [kunniˈtiβo̞s] |
* Se ditz dels caminaments mentals al respècte de la coneissença.

### Antonims

* afectiu

### Parents

* cognicion

### Traduccions

| alemand: kognitiv $^{(de)}$ anglés: cognitive $^{(en)}$ basc: catalan: cognitiu $^{(ca)}$ | espanhòl: cognitivo $^{(es)}$ francés: cognitif $^{(fr)}$ italian: cognitivo $^{(it)}$ portugués: cognitivo $^{(pt)}$ |

# Occitan
### Etimologia

    Basat sul substantiu latin cognitus « coneissença, estudi » amb lo sufix adjectival «-if».

### Prononciacion

    Oriental: central /kuŋniˈtiw/, /kuŋniˈtiw/, balear /koŋniˈtiw/, /koŋniˈtiw/, /kuŋniˈtiw/, /kuŋniˈtiw/
    Occidental: nord-occidental /koŋniˈtiw/, /koŋniˈtiw/, valencian /koɡniˈtiw/, /koɡniˈtiw/

### Sillabas

co|gni|tiu

## Adjectiu

cognitiu
Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | cognitiu | cognitius |
| Femenin | cognitiva | cognitives |
* cognitiu $^{(oc)}$
# Istriòt
### Etimologia

Del latin cognata.

### Prononciacion

/koˈɲada/, /koˈɲada/

## Nom comun

cognada femenin
* Conhada.

### Variantas dialectalas

* cugnada

#### Nòta

Forma dels dialèctes de Dignano, Fasana, Pola, Sissano.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.
# Italian
## Forma de vèrb

coglievi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb cogliere.
# Italian
## Forma de vèrb

coglievo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb cogliere.
# Italian
## Forma de vèrb

coglierò
* Primièra persona al futur del vèrb cogliere.