OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

De justícia amb lo sufix «-ar».

### Prononciacion

    lengadocian, provençau /d͡ʒystiˈsja/, /d͡ʒystiˈsja/
    gascon /ʒystiˈsja/, /ʒystiˈsja/

## Vèrb

justiciar
* Castigar qualqu’un d’una pena qu'executa d’una senténcia o d’un arrèst.
* Far patir qualqu'un d'un suplici de la mòrt: supliciar.

### Traduccions

| alemand: hinrichten $^{(de)}$* anglés: execute $^{(en)}$* basc: justizia $^{(eu)}$* catalan: ajusticiar $^{(ca)}$* | espanhòl: ajusticiar $^{(es)}$* francés: justicier $^{(fr)}$*, supplicier $^{(fr)}$* italian: giudiciare $^{(it)}$* portugués: justiçar $^{(pt)}$* |
# Occitan
### Etimologia

De justícia amb lo sufix «-ièra».

### Prononciacion

    lengadocian /d͡ʒystiˈsjɛɾo̞/, /d͡ʒystiˈsjɛɾo̞/}
    gascon /ʒystiˈsjɛɾo̞/, /ʒystiˈsjɛɾo̞/
    provençau /d͡ʒystiˈsjɛʀə/, /d͡ʒystiˈsjɛʀə/}

## Nom comun

justicièra femenin, (masculin: justicièr)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| justicièra | justicièras |
| [d͡ʒystiˈsjɛɾo̞] | [d͡ʒystiˈsjɛɾo̞s] |
* La qu'agrada dire e far la justícia.
* La o l'institucion que teniá lo drech de dire e de far la justícia emdacòm.
* (per extension) La que s’autreja le drech de far la justícia, quitament essent fòra del sistèma judiciari.

### Traduccions

| alemand: Bürgerwehrin $^{(de)}$ anglés: vigilante $^{(en)}$, avenger $^{(en)}$ basc: zaintza $^{(eu)}$ catalan: vigilant $^{(ca)}$, justiciera $^{(ca)}$ | espanhòl: justiciera $^{(es)}$ francés: justicière $^{(fr)}$ italian: vigilante $^{(it)}$ portugués: justiceira $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

justicièra
* femnin singular de justicièr.
# Occitan
### Prononciacion

/d͡ʒysˈteso̞s/, /d͡ʒysˈteso̞s/, /ʒysˈteso̞s/, /ʒysˈteso̞s/

## Forma de nom comun

justessas
* Plural de justessa
# Occitan
### Prononciacion

/d͡ʒystifikaˈsjus/, /d͡ʒystifikaˈsjus/, /ʒystifikaˈsjus/, /ʒystifikaˈsjus/, provençau /d͡ʒystifikaˈsjũⁿs/, /d͡ʒystifikaˈsjũⁿs/

## Forma de nom comun

justificacions
* Plural de justificacion
# Occitan
### Etimologia

De justícia amb lo sufix «-ièr».

### Prononciacion

    lengadocian, provençau /d͡ʒystiˈsjɛ/, /d͡ʒystiˈsjɛ/}
    gascon /ʒystiˈsjɛ/, /ʒystiˈsjɛ/

## Adjectiu

justicièr
Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | justicièr | justicièrs |
| Masculin | [d͡ʒystiˈsjɛ] | [d͡ʒystiˈsjɛs] |
| Femenin | justicièra | justicièras |
| Femenin | [d͡ʒystiˈsjɛɾo̞] | [d͡ʒystiˈsjɛɾo̞s] |
* Qualifica la persona o l'institucion que teniá lo drech de dire e de far la justícia emdacòm.

### Traduccions

| alemand: gerechtigkeitsliebend $^{(de)}$ anglés: justicer $^{(en)}$ basc: catalan: justicier $^{(ca)}$ | espanhòl: juzgador $^{(es)}$ francés: justicier $^{(fr)}$ italian: incappucciato $^{(it)}$ portugués: justiceiro $^{(pt)}$ |

## Nom comun

justicièr masculin, (femenin: justicièra)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| justicièr | justicièrs |
| [d͡ʒystiˈsjɛ] | [d͡ʒystiˈsjɛs] |
* Lo qu'agrada dire e far la justícia.
* Lo o l'institucion que teniá lo drech de dire e de far la justícia emdacòm.
* (per extension) Lo que s’autreja le drech de far la justícia, quitament essent fòra del sistèma judiciari.

### Traduccions

| alemand: Bürgerwehr $^{(de)}$ anglés: vigilante $^{(en)}$, avenger $^{(en)}$ basc: zaintza $^{(eu)}$ catalan: vigilant $^{(ca)}$, justicier $^{(ca)}$ | espanhòl: justiciero $^{(es)}$ francés: justicier $^{(fr)}$ italian: vigilante $^{(it)}$ portugués: justiceiro $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin justificare « far venir just », de justus e facere, «just» e «far».

### Prononciacion

/d͡ʒystifiˈka/, /d͡ʒystifiˈka/, /ʒystifiˈka/, /ʒystifiˈka/ França (Bearn) : escotar « justificar »

## Vèrb

justificar
* Far qu’una causa venga justa, legitima.
** Sas accions justifican la sanccion.
* (per extension) Provar, far veire qu’una causa èra pas falsa, erronèa, desviada.
** Avètz justificat ma fisança.
* Mostrar la vertat de çò que s'avancèt, de çò que s'alleguèt.
** Justificar un fach.
** (drech) Justificar de quicòm (de son identitat, de sa qualitat...).
* (estampariá, tipografia) Donar a una linha la longor que cal, a una pagina lo nombre de linhas que cal.
Se justificar
* Adam assajant de se justificar près de Dieu. Explicar las rasons de sus actes.

### Sinonims

* explicar

### Parents

* justificacion

### Traduccions

| alemand: rechtfertigen $^{(de)}$, (estampariá, tipografia):ausrichten $^{(de)}$, justieren $^{(de)}$ anglés: justify $^{(en)}$ basc: justifikatzeko $^{(eu)}$ catalan: justificar $^{(ca)}$ | espanhòl: justificar $^{(es)}$ francés: justifier $^{(fr)}$ italian: giustificare $^{(it)}$ portugués: justificar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin justificare « far venir just », de justus e facere, «just» e «far».

### Prononciacion

Espanha (Barcelona) : escotar « justificar »

### Prononciacion

    Oriental: /ʒustifiˈka/, /ʒustifiˈka/
    Occidental: nord-occidental /d͡ʒustifiˈka/, /d͡ʒustifiˈka/, valencian /d͡ʒustifiˈkaɾ/, /d͡ʒustifiˈkaɾ/

## Vèrb

justificar
* justificar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin justificare « far venir just », de justus e facere, «just» e «far».

### Prononciacion

escotar « justificar »

### Prononciacion

/xustifiˈkaɾ/, /xustifiˈkaɾ/

## Vèrb

justificar
* justificar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin justificare « far venir just », de justus e facere, «just» e «far».

### Prononciacion

Portugal /ʒuʃtifiˈkaɾ/, /ʒuʃtifiˈkaɾ/; Brasil /ʒʊʃtʃifiˈkaɾ/, /ʒʊʃtʃifiˈkaɾ/, /ʒustʃifiˈka/, /ʒustʃifiˈka/

## Vèrb

justificar
* justificar $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De justiciar amb lo sufix «-able».

### Prononciacion

    lengadocian /d͡ʒystiˈsjablo̞/, /d͡ʒystiˈsjablo̞/, /d͡ʒystiˈsjaplo̞/, /d͡ʒystiˈsjaplo̞/
    gascon /ʒystiˈsjablo̞/, /ʒystiˈsjablo̞/
    procençau /d͡ʒystiˈsjablə/, /d͡ʒystiˈsjablə/

## Nom comun

justiciabla masculin, (masculin: justiciable)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| justiciabla | justiciablas |
| [d͡ʒystiˈsjablo̞] | [d͡ʒystiˈsjablo̞s] |
* La qu'es susceptibla d'èsser jutjada per una jurisdiccion adaptada a son cas.

### Traduccions

| alemand: Prozessbeteiligte $^{(de)}$ anglés: justiciable $^{(en)}$, litigant $^{(en)}$*, triable $^{(en)}$* basc: auzikidea $^{(eu)}$ catalan: susceptibla d'ésser jutjat $^{(ca)}$, demandant $^{(ca)}$*, acusada $^{(ca)}$* | espanhòl: justiciable $^{(es)}$ francés: justiciable $^{(fr)}$ italian: imputata $^{(it)}$ portugués: arguida $^{(pt)}$, litigante $^{(pt)}$* |

## Forma d'adjectiu

justiciabla
* femenin singular de justiciable
# Occitan
### Etimologia

De justiciar amb lo sufix «-able».

### Prononciacion

    lengadocian /d͡ʒystiˈsjable/, /d͡ʒystiˈsjable/, /d͡ʒystiˈsjaple/, /d͡ʒystiˈsjaple/
    gascon /ʒystiˈsjable/, /ʒystiˈsjable/
    procençau /d͡ʒystiˈsjable/, /d͡ʒystiˈsjable/

## Adjectiu

justiciable
Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | justiciable | justiciables |
| Masculin | [d͡ʒystiˈsjable] | [d͡ʒystiˈsjables] |
| Femenin | justiciabla | justiciablas |
| Femenin | [d͡ʒystiˈsjablo̞] | [d͡ʒystiˈsjablo̞s] |
* Que se pòt jutjar per una jurisdiccion adaptada a son cas.
* Qu'a de comptes a rendre amb la justícia.

### Traduccions

| alemand: justiziabel $^{(de)}$*, justitiabel $^{(de)}$* anglés: justiciable $^{(en)}$*, litigant $^{(en)}$*, triable $^{(en)}$* basc: justifikagarria $^{(eu)}$* catalan: litigant $^{(ca)}$* | espanhòl: justiciable $^{(es)}$* francés: justiciable $^{(fr)}$* italian: giudicabile $^{(it)}$* portugués: justiçàvel $^{(pt)}$* |

## Nom comun

justiciable masculin, (femenin: justiciabla)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| justiciable | justiciables |
| [d͡ʒystiˈsjable] | [d͡ʒystiˈsjables] |
* Lo qu'es susceptible d'èsser jutjat per una jurisdiccion adaptada a son cas.

### Traduccions

| alemand: justiziabel $^{(de)}$*, justitiabel $^{(de)}$* anglés: justiciable $^{(en)}$* basc: auzikidea $^{(eu)}$* catalan: susceptible d'ésser jutjat $^{(ca)}$*, demandant $^{(ca)}$*, acusado $^{(ca)}$* | espanhòl: justiciable $^{(es)}$* francés: justiciable $^{(fr)}$* italian: imputato $^{(it)}$* portugués: arguido $^{(pt)}$*, litigante $^{(pt)}$* |

# Espanhòl
### Etimologia

De justiciar amb lo sufix «-able».

### Prononciacion
## Adjectiu

justiciable masculin o femenin, (plurals: justiciables)
* Qu'a de comptes a rendre amb la justícia.

# Anglés
### Etimologia

Del francés mejan justificiable

### Prononciacion
## Adjectiu

justiciable
* Qu'a de comptes a rendre amb la justícia.
# Occitan
### Prononciacion

/munˈðjalo̞s/, /munˈðjalo̞s/, provençau /mũⁿˈdjalo̞s/, /mũⁿˈdjalo̞s/

## Forma de nom comun

mondialas
* Femenin plural de mondial / mondiau
# Occitan
### Etimologia

De moneda del papa

### Prononciacion

/muˌneðo̞ ðel ˈpapo̞/, /muˌneðo̞ ðel ˈpapo̞/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| moneda del papa | monedas del papa |
| [muˌneðo̞ ðel ˈpapo̞] | [muˌneðo̞s ðel ˈpapo̞] |
moneda del papa femenin
* (botanica) Planta de la familha de las brassicacèas (o crucifèras), del genre Lunaria.

### Locucions

* moneda deu papa

### Sinonims

latin botanic
* Lunaria annua

### Traduccions

| alemand: Mondviole $^{(de)}$ anglés: honesty $^{(en)}$ basc: catalan: setins $^{(ca)}$ | espanhòl: monedas del Papa $^{(es)}$ francés: monaie du pape $^{(fr)}$ italian: portugués: |
# Occitan
### Etimologia

    De moneda e escriptural

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /muˌneðo̞ eskɾittyɾalo̞/, /muˌneðo̞ eskɾittyɾalo̞/
    provençau /muˌneda eskʀiptyʀala/, /muˌneda eskʀiptyʀala/

### Sillabas

mo|ne|da|es|crip|tu|ra|la

## Locucion nominala

moneda escripturala femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| moneda escripturala | monedas escripturalas |
| [muˌneðo̞ eskɾittyɾalo̞] | [muˌneðo̞ ‿ z ‿ eskɾittyɾalo̞s] |
* (finança) Massa monetària escrita, creada pels agents economics (bancas) per oposicion a las moneda metallica o monedas papier creadas per l’Estat.

### Sinonims

* efècte de comèrci

### Antonims

* moneda fiduciària

### Traduccions

| alemand: Buchgeld $^{(de)}$, Giralgeld $^{(de)}$ anglés: bank money $^{(en)}$, credit money $^{(en)}$, scriptural money $^{(en)}$ basc: catalan: moneda escriptural $^{(ca)}$ | espanhòl: moneda escritural $^{(es)}$, dinero escritural $^{(es)}$ francés: monnaie scripturale $^{(fr)}$ italian: moneta scritturale $^{(it)}$ portugués: moeda escritural $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Aferèsi de ramondin.

### Prononciacion

[mun'di]

### Sillabas

mon | din (2)

## Adjectiu

mondin masculin (femenin: mondina)
* (Familiar) Tolosenc.

### Parents

* ramondin

### Traduccions

* alemand:
* anglés: from or of Toulouse $^{(en)}$
* catalan: tolosà $^{(ca)}$
* espanhòl:
* francés: mondin $^{(fr)}$, toulousain $^{(fr)}$
* italian:
* neerlandés:
* portugués:
* sicilian:

# Francés
### Etimologia

De l'occitan mondin.

### Sillabas
## Adjectiu

mondin masculin (femenin: mondine)

### Sinonims

* toulousain

### Derivats

* langue mondine

### Traduccions

* mondin, tolosenc
# Italian
### Etimologia

Del latin mŭndus.

### Prononciacion

['mondo]

### Sillabas

mon | do (2)

## Nom comun

mondo masculin, pl. mondi

### Traduccions

* mond $^{(oc)}$

### Derivats

* mondano
* mondiale
# Occitan
### Etimologia

Del latin moneta.

### Prononciacion

/muˈneðo/, /muˈneðo/
França (Bearn) : escotar « moneda »

### Sillabas

mo | ne | da

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| moneda | monedas |
| [muˈneðo] | [muˈneðos] |
moneda femenin
* Valor monetària que servís a pagar.

### Sinonims

* sòus
* Argent

### Mots aparentats

* monetari

### Locucions

* moneda del papa

### Traduccions

| alemand: Geld $^{(de)}$ neutre anglés: money $^{(en)}$ cannada: ಕಾಸು $^{(kn)}$ catalan: moneda $^{(ca)}$ femenin, diners $^{(ca)}$ (familiar) espanhòl: dinero $^{(es)}$ masculin | francés: argent $^{(fr)}$ masculin, sous $^{(fr)}$ masculin plural francoprovençau/arpitan: argent $^{(frp)}$ masculin italian: dinari $^{(it)}$, soldi $^{(it)}$ sicilian: sordi $^{(scn)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de mondializar.

### Prononciacion

[mundjaliza'sju]
França (Bearn) : escotar « mondializacion »

### Sillabas

mon | dia | li | za | cion (5)

## Nom comun

mondializacion femenin
* Fach de venir mondial.

### Traduccions

| alemand: Globalisierung $^{(de)}$ anglés: globalisation $^{(en)}$ catalan: globalització $^{(ca)}$ espanhòl: globalización $^{(es)}$ francés: mondialisation $^{(fr)}$ | italian: globalizzazione $^{(it)}$ portugués: globalização $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/munˈðjals/, /munˈðjals/

## Nom comun

mondials
* Masculin plural de mondial.
# Occitan
### Etimologia

    De moneda e fiduciari

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /muˌneðo̞ fiðyˈsjaɾjo̞/, /muˌneðo̞ fiðyˈsjaɾjo̞/
    provençau /muˌneda fidyˈsjaʀjə/, /muˌneda fidyˈsjaʀjə/, /muˌneda fidyˈsjaʀi/, /muˌneda fidyˈsjaʀi/

### Sillabas

mo|ne|da|fi|du|cià|ria

## Locucion nominala

moneda fiduciària femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| moneda fiduciària | monedas fiduciàrias |
| [muˌneðo̞ fiðyˈsjaɾjo̞] | [muˌneðo̞s fiðyˈsjaɾjo̞s] |
* (finança) Bilhets de banca e pèças de moneda emesas per un país, una banca centrala, una vila, una union financièra o comerciala, etc.

### Antonims

* moneda escripturala

### Traduccions

| alemand: Fiatgeld $^{(de)}$ anglés: fiat mone $^{(en)}$ basc: catalan: moneda fiduciària $^{(ca)}$ | espanhòl: moneda fiduciaria $^{(es)}$ francés: monnaie fiducière $^{(fr)}$ italian: moneta fiat $^{(it)}$ portugués: moeda fiduciária $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De moneda e fiduciari

### Sillabas

mo|ne|da|fi|du|cià|ria

## Locucion nominala

moneda fiduciària femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| moneda fiduciària | monedes fiduciàries |
* moneda fiduciària $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/muˈneðos/, /muˈneðos/

## Forma de nom comun

monedas femenin
* Plural de moneda.
# Occitan
### Prononciacion

/muˈdestes/, /muˈdestes/

## Forma d'adjectiu

modestes
* Masculin plural de modeste

# Francés
### Prononciacion

/mɔdɛst/, /mɔdɛst/

## Forma d'adjectiu

modestes masculin o femenin
* Plural de modeste
# Occitan
### Etimologia

    Del latin modestia

### Prononciacion

/muðesˈtio̞/, /muðesˈtio̞/, provençau /mudesˈtio̞/, /mudesˈtio̞/ França (Bearn) : escotar « modestia »

### Sillabas

mo|des|tia

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| modestia | modestias |
| [muðesˈtio̞] | [muðesˈtio̞s] |
modestia femenin
* Retenguda dins lo biais de pensar e de parlar de se.

### Parents

* modèst

### Traduccions

| alemand: Bescheidenheit $^{(de)}$, Demut $^{(de)}$ anglés: modesty $^{(en)}$ basc: apinetsi $^{(eu)}$ catalan: modèstia $^{(ca)}$ | espanhòl: modestia $^{(es)}$ francés: modestie $^{(fr)}$ italian: modestia $^{(it)}$ portugués: modéstia $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin modestia

### Prononciacion

/moˈðestja/, /moˈðestja/

### Sillabas

mo|des|tia

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| modestia | modestias |
| [moˈðestja] | [moˈðestjas] |
modestia
* modestia $^{(oc)}$

# Italian
### Etimologia

    Del latin modestia

### Sillabas

mo|des|tia

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| modestia | modestie |
modestia
* modestia $^{(oc)}$
# Italian
## Forma de vèrb

modernizzavo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb modernizzare.
# Occitan
### Prononciacion

/muˈdesto̞/, /muˈdesto̞/

## Forma d'adjectiu

modesta
* Femenin singular de modeste
# Occitan
### Prononciacion

/muˈdesto̞s/, /muˈdesto̞s/

## Forma d'adjectiu

modestas
* Femenin plural de modeste
# Occitan
### Etimologia

    Del latin modestus (« moderat », « mesurat », « sens excès »), de modus (« mesura », « moderacion »).

### Prononciacion

/muˈdeste/, /muˈdeste/

### Sillabas

mo|des|te

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | modeste | modestes |
| Masculin | [muˈdeste] | [muˈdestes] |
| Femenin | modesta | modestas |
| Femenin | [muˈdesto̞] | [muˈdesto̞s] |
modeste (lemosin) (vivaroaupenc)
* Qu'a de retenguda, de moderacion, que dona pas cap d'excès.
* Que es moderat, simple, sens treslús, en parlant d’una causa.
* (per extencion) Subaltèrn.
** La besonha daissada al mai modestes.
* Qu'es resevat dins son biais de pensar e de parlar de se, qu'a una opinion moderada de son meriti, umil.
* De talha pichona o de valor mendre, pauc nombrós.
* Qu'a de pudor, qu'obsèrva la decéncia, en parlant de las personas.

### Variantas dialectalas

* modèst
* modèste

### Sinonims

* umile

### Traduccions

| alemand: anspruchslos $^{(de)}$, bescheiden $^{(de)}$ anglés: modest $^{(en)}$ basc: lineak $^{(eu)}$ catalan: modest $^{(ca)}$ | espanhòl: modesto $^{(es)}$ francés: modeste $^{(fr)}$ italian: modesto $^{(it)}$ portugués: modesto $^{(pt)}$, recatado $^{(pt)}$ |

# Francés
### Etimologia

    Del latin modestus (« moderat », « mesurat », « sens excès »), de modus (« mesura », « moderacion »).

### Prononciacion

/mɔdɛst/, /mɔdɛst/

### Sillabas

mo|deste

## Adjectiu

modeste
* modeste $^{(oc)}$
# Italian
### Etimologia

Del latin .

### Prononciacion

[moderni'ta]

### Sillabas

mo | der | ni | tà (4)

## Nom comun

modernità femenin

### Traduccions

* modernitat $^{(oc)}$

### Parents

* moderno
# Occitan
### Etimologia

De modèrn.

### Prononciacion

[muδerni'za]
França (Bearn) : escotar « modernizar »

### Sillabas

mo | der | ni | zar (4)

## Vèrb

modernizar
* Far venir pus modèrn.

### Traduccions

* alemand:
* anglés: to modernize $^{(en)}$
* catalan: modernitzar $^{(ca)}$
* espanhòl:
* francés: moderniser $^{(fr)}$
* italian: modernizzare $^{(it)}$

### Conjugason

| Infinitiu | modernizar | modernizar | modernizar | modernizar | modernizar | modernizar |
| Gerondiu | modernizant | modernizant | modernizant | modernizant | modernizant | modernizant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | modernizat | modernizat | modernizat | modernizats | modernizats | modernizats |
| femenin | modernizada | modernizada | modernizada | modernizadas | modernizadas | modernizadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | modernizi modernize | modernizas | moderniza | modernizam | modernizatz | modernizan |
| Imperfach | modernizavi | modernizavas | modernizava | modernizàvem | modernizàvetz | modernizavan |
| Preterit | modernizèri | modernizères | modernizèt | modernizèrem | modernizèretz | modernizèron |
| Futur | modernizarai | modernizaràs | modernizarà | modernizarem | modernizaretz | modernizaràn |
| Condicional | modernizariái | modernizariás | modernizariá | modernizariam | modernizariatz | modernizarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | modernize | modernizes | modernize | modernizem | modernizetz | modernizen |
| Imperfach | modernizèssi | modernizèsses | modernizès modernizèsse | modernizèssem | modernizèssetz | modernizèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | moderniza ! | — | modernizem ! | modernizatz ! | — |
| Negatiu | — | modernizes pas ! | — | modernizem pas ! | modernizetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||
# Italian
## Forma de vèrb

modernizzavi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb modernizzare.
# Occitan
## Forma de vèrb

modernizarai
* Primièra persona del singular al futur del vèrb modernizar.
# Catalan
### Etimologia
### Prononciacion

[mə'δuʃə] (oriental), [ma'δujʃa] (valencian)

### Sillabas

ma | dui | xa (3)N

## Nom comun

maduixa femenin, pl. maduixes.

### Traduccions

* majofa $^{(oc)}$
# Occitan
## Forma de vèrb

madurarai
* Primièra persona del singular al futur del vèrb madurar.
# Catalan
## Forma de vèrb

maduraren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb madurar.
# Occitan
### Prononciacion

/maˈdyro/, /maˈdyro/ (naut lemosin)
França (Bearn) : escotar « madura »

## Forma d'adjectiu

maduras
* Femenin singular de madur.
# Occitan
### Prononciacion

/maðyˈɾaðos/, /maðyˈɾaðos/ (lengadocian), /madyˈradaː/, /madyˈradaː/ (naut lemosin)

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | madurat | madurats |
| Masculin | [maðyˈɾat] | [maðyˈɾats] |
| Femenin | madurada | maduradas |
| Femenin | [maðyˈɾaðo] | [maðyˈɾaðos] |
maduradas
* Participi passat femenin plural de madurar.
# Occitan
### Etimologia

De madurar.

### Prononciacion

[maδyro'men]

### Sillabas

ma | du | ra | ment (4)

## Nom comun

madurament masculin
* Fach de venir madur .

### Traduccions

* anglés:
* catalan: madurament $^{(ca)}$
* alemand:
* espanhòl:
* francés: mûrissement $^{(fr)}$
* italian:
* neerlandés:
* portugués:
* sicilian:
# Occitan
### Etimologia

Del latin matūrus.

### Prononciacion

/maˈdyr/, /maˈdyr/ (naut lemosin)
França (Bearn) : escotar « madur »

### Sillabas

ma | dur (2)

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | madur | madurs |
| Masculin | [maˈdyr] | [maˈdyr] |
| Femenin | madura | maduras |
| Femenin | [maˈdyro] | [maˈdyraː] |
madur masculin
* Qu'a atench son desvolopament maximau.

### Derivats

* amadurar
* maduresa
* madurèr (gascon)

### Mots aparentats

* maduretat
* maturitat

### Variantas dialectalas

* maür (vivaroalpenc)

### Traduccions

| alemand: reif $^{(de)}$ anglés: matured $^{(en)}$, mature $^{(en)}$ catalan: madur $^{(ca)}$ espanhòl: maduro $^{(es)}$ | francés: mûr $^{(fr)}$ italian: maturo $^{(it)}$ naut sorab: zrały $^{(hsb)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin matūrus.

### Prononciacion

/məˈðu/, /məˈðu/ (oriental), /maˈðu/, /maˈðu/ (nòrd occidental), /maˈðuɾ/, /maˈðuɾ/ (valencian)
Espanha (Barcelona) : escotar « madur »

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | madur | madurs |
| Masculin | [məˈðu] | [məˈðus] |
| Femenin | madura | madures |
| Femenin | [məˈðuɾə] | [məˈðuɾəs] |
madur masculin
* Madur.
# Occitan
### Prononciacion

/maðyˈɾaðo/, /maðyˈɾaðo/ (lengadocian), /madyˈrado/, /madyˈrado/ (naut lemosin)

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | madurat | madurats |
| Masculin | [maðyˈɾat] | [maðyˈɾats] |
| Femenin | madurada | maduradas |
| Femenin | [maðyˈɾaðo] | [maðyˈɾaðos] |
madurada
* # Participi passat femenin singular de madurar.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

maduraremos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb madurar.
# Catalan
### Etimologia

Mot compausat a partir del grèc.

### Prononciacion

[usillus'kɔpi] (oriental), [osillos'kɔpi] (occidental)

### Sillabas

os | cil | los | co | pi (5)

## Nom comun

oscil·loscopi masculin

### Traduccions

* oscilloscòpi $^{(oc)}$
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin obscūrus.

### Prononciacion

[os'kuro]
Colómbia (Cartagena) : escotar « oscuro »

### Sillabas

os | cu | ro (3)

## Adjectiu

oscuro masculin, pl. oscuros

### Sinonims

* Lit. lóbrego

### Traduccions

* escur $^{(oc)}$, fosc $^{(oc)}$, trum $^{(oc)}$

### Parents

* oscuridad
# Oneida
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/osganũːˈdũ/, /osganũːˈdũ/

## Nom comun

oskanu·tú
* Cèrvi.

### Variantas dialectalas

* oskʌnu·tú
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[usillus'kpi]

### Sillabas

os | cil | los | cò | pi (5)

## Nom comun

oscilloscòpi masculin
* Fis. Instrument de mesura per tal de visualizar d'un biais grafic lo senhal electric.

### Traduccions

* anglés: oscilloscope $^{(en)}$
* catalan: oscil•loscopi $^{(ca)}$
* espanhòl: osciloscopio $^{(es)}$
* francés: oscilloscope $^{(fr)}$
* italian: oscilloscopio $^{(it)}$