OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Francés
### Etimologia

Del latin .

### Prononciacion

[kateγoʁiza'sjɔ̃]
França (Lion) : escotar « catégorisation »

### Sillabas

ca | té | go | ri | sa | tion (6)

## Nom comun

catégorisation femenin

### Traduccions

* categorizacion $^{(oc)}$

### Parents

* catégorie
* catégoriser
# Occitan
### Etimologia

Del latin quattŭordĕcim.

### Prononciacion

/kaˈtɔɾze/, /kaˈtɔɾze/
França (Bearn) : escotar « catòrze »

### Sillabas

ca | tòr | ze

## Nom comun

Abac (occitan) :
| 0 |||||
| 1 | 11 | 10 | 100 | 10$^3$ |
| 2 | 12 | 20 | 200 | 10$^6$ |
| 3 | 13 | 30 | 300 | 10$^9$ |
| 4 | 14 | 40 | 400 | 10$^{12}$ |
| 5 | 15 | 50 | 500 | 10$^{15}$ |
| 6 | 16 | 60 | 600 | 10$^{18}$ |
| 7 | 17 | 70 | 700 | 10$^{21}$ |
| 8 | 18 | 80 | 800 | 10$^{24}$ |
| 9 | 19 | 90 | 900 | 10$^{27}$ |
catòrze masculin
* Nombre cardinal que ven davant quinze e aprèp tretze.

### Derivats

* catorzen

### Variantas dialectalas

* catorze (gascon)

### Traduccions

| alemand: vierzehn $^{(de)}$ anglés: fourteen $^{(en)}$ catalan: catorze $^{(ca)}$ espanhòl: catorce $^{(es)}$ | francés: quatorze $^{(fr)}$ italian: quattordici $^{(it)}$ neerlandés: veertien $^{(nl)}$ ongrés: tizennégy $^{(hu)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/kawˈkaɲs/, /kawˈkaɲs/

## Forma de nom comun

caucanhs masculin (gascon)
* Plural de caucanh.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈkawses/, /ˈkawses/

## Forma de nom comun

cauces femenin
* Plural de cauç.
# Occitan
### Etimologia

Del latin cincta.

### Prononciacion

/ˈsent͡ʃo/, /ˈsent͡ʃo/
Lengadocian : escotar « cencha »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| cencha | cenchas |
| [ˈsent͡ʃo] | [ˈsent͡ʃos] |
cencha femenin (lengadocian) (provençau)
* Peça de cuèr, de teissut o similara que servís per cénher lo mitan del còs.

### Variantas dialectalas

* cinta

### Traduccions

| alemand: Gürtel $^{(de)}$ masculin anglés: belt $^{(en)}$ catalan: cinturó $^{(ca)}$ masculin francés: ceinture $^{(fr)}$ femenin | kanza: waché áyusta $^{(ksk)}$ omaha-ponca: ippiðáge $^{(oma)}$ shawnee: mskwahθapiya $^{(sjw)}$ turc: kemer $^{(tr)}$ |
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

AFI: //
Lengadocian : escotar « cenchar »

## Vèrb

cenchar
* Enrodar una part del còs, amb una faissa de teissut, una corretja, etc., ben ajustada.

### Variantas dialectalas

* cénger
* cénher

### Traduccions

* anglés: to put on $^{(en)}$ to wrap round $^{(en)}$
* catalan: cenyir $^{(ca)}$
* francés: ceindre $^{(fr)}$
* italian: cingere $^{(it)}$
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin tardiu coemetērium, e aquel del grèc koimētḗrion.

### Prononciacion

[θemen'terjo]

### Sillabas

ce | men | te | rio (4)

## Nom comun

cementerio masculin

### Traduccions

* cementèri $^{(oc)}$
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés mejan cimiterie, pres al francés ancian cimitiere, eiretat del latin medieval cimitērium, vengut d'una forma coemetērium, manlevada al grèc koimētḗrion.

### Prononciacion

['sɛməˌtɛɹi] (US)

### Sillabas

ce | me | te | ry (4)

## Nom comun

cemetery neutre

### Sinonims

* graveyard

### Traduccions

* cementèri $^{(oc)}$ masculin
# Catalan
### Etimologia

Del latin tardiu coemetērium, e aquel del grèc koimētḗrion.

### Prononciacion

[səmən'tiɾi] (oriental), [semen'tiɾi] (occidental)

### Sillabas

ce | men | ti | ri (4)

## Nom comun

cementiri masculin

### Variantas dialectalas

* cementeri

### Traduccions

* cementèri $^{(oc)}$
# Italian
### Etimologia

Del latin coena.

### Prononciacion

['ʧena]

### Sillabas

ce | na (2)

## Nom comun

cena femenin, pl. cene

### Traduccions

* sopar $^{(oc)}$
# Espanhòl
## Forma de vèrb

cenaste
* Segonda persona del singular al passat simple del vèrb cenar.
# Occitan
### Etimologia

Del latin tardiu coemetērium, e aquel del grèc koimētḗrion.

### Prononciacion

[semenˈtɛɾi]
França (Bearn) : escotar « cementèri »

### Sillabas

ce | men | tè | ri (4)

## Nom comun

cementèri masculin
* Luòc ont son enterrats los mòrts.

### Variantas dialectalas

* cemitèri
* sagrat

### Traduccions

| afrikaans: alemand: Friedhof $^{(de)}$ anglés: graveyard $^{(en)}$, cemetery $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: cementiri $^{(ca)}$, cementeri $^{(ca)}$ chèc: hřbitov $^{(cs)}$ danés: eslovac: eslovèn: espanhòl: cementerio $^{(es)}$ esperanto: tombejo $^{(eo)}$ francés: cimetière $^{(fr)}$ ido: | italian: cimitero $^{(it)}$, camposanto $^{(it)}$ japonés: lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: temető $^{(hu)}$ persan: قبرستان $^{(fa)}$ polonés: cmentarz $^{(pl)}$ portugués: cemitério $^{(pt)}$ romanés: cimitir $^{(ro)}$ neutre rus: suedés: turc: ucraïnian: цвинтар $^{(uk)}$, кладовище $^{(uk)}$ |
# Espanhòl
## Forma de vèrb

cenaremos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb cenar.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈsent͡ʃos/, /ˈsent͡ʃos/

## Forma de nom comun

cenchas femenin (lengadocian) (provençau)
* Plural de cencha.
# Catalan
## Forma de vèrb

captà
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb captar.
# Occitan
### Etimologia

Del latin captivitas.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /kaptiβiˈtat/, /kaptiβiˈtat/
    lengadocian /kattiβiˈtat/, /kattiβiˈtat/
    França (Bearn) : escotar « captivitat »
    provençau /kaptiviˈta/, /kaptiviˈta/

### Sillabas

cap|ti|vi|tat

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| captivitat | captivitats |
| [kaptiβiˈtat] | [kaptiβiˈtat] |
captivitat femenin
* Privacion de libertat, esclavatge.
* Situacion d’un presonièr de guèrra.
* (zoologia) Abséncia de libertat per un animal fèr, coma dins un zoo.

### Parents

* captiu
* captivar

### Traduccions

| alemand: Gefangenschaft $^{(de)}$, Haft $^{(de)}$ anglés: captivity $^{(en)}$ basc: catalan: captivitat $^{(ca)}$ | espanhòl: cautividad $^{(es)}$ (condicion del captiu), cautiverio $^{(es)}$ (temps de captivitat) francés: captivité $^{(fr)}$ italian: cattività $^{(it)}$ portugués: cativeiro $^{(pt)}$ (sens general), cautividad $^{(es)}$ (condicion del captiu) |

# Catalan
### Etimologia

Del latin captivitas.

### Prononciacion

    Central /kəptiβiˈtat/, /kəptiβiˈtat/
    Balearic /kəptiviˈtat/, /kəptiviˈtat/
    Valencian /kaptiviˈtat/, /kaptiviˈtat/

### Sillabas

cap|ti|vi|tat

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| captivitat | captivitats |
captivitat femenin
* captivitat $^{(oc)}$
# Romanés
### Etimologia

Adaptacion del francés capturer ("capturar").

### Prononciacion

[kaptu'ra]

### Sillabas

cap | tu | ra (3)

## Vèrb

a captura

### Traduccions

* capturar $^{(oc)}$
# Aromanés
### Etimologia

Del latin caput. Parent del meglenoromanés cap e del romanés cap.

### Prononciacion

/ˈkapu/, /ˈkapu/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| capu | capiti |
| [ˈkapu] | [ˈkapiti] |
capu neutre
* Cap.

### Referéncias

* Matilda Caragiu Marioțeanu, 1997, Dicționar aromân (macedo-vlah) A-D. Comparativ (român literar-aromân), contextual, normativ și modern, Bucarèst, Editură Enciclopedică.
# Occitan
### Prononciacion

/kat'tiβo̞s/, /kat'tiβo̞s/

## Forma de nom comun

captivas
* Plural captiva

## Forma d'adjectiu

captivas
* Femenin plural captiu

## Forma de vèrb

captivas
* Segonda persona del singular de present de l´indicatiu de captivar
# Catalan
## Forma de vèrb

capturà
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb capturar.
# Occitan
### Etimologia

    De captura

### Prononciacion

/katty'ɾa/, /katty'ɾa/

### Sillabas

cap|tu|rar

## Vèrb

capturar
* S’emparar d’un èsser vivent o d’una causa.
* (fotografia) Prendre en fotografia.

### Sinonims

* far prensonièr
* prene / prendre
* agantar
* atrapar / trapar
* captivar

### Traduccions

| alemand: erbeuten $^{(de)}$, ergreifen $^{(de)}$, ertappen $^{(de)}$, erwischen $^{(de)}$, fangen $^{(de)}$, fassen $^{(de)}$, einfangen $^{(de)}$ anglés: to capture $^{(en)}$, to catch $^{(en)}$, to grapple $^{(en)}$, to captivate $^{(en)}$, to grab $^{(en)}$, to seize $^{(en)}$, to trap $^{(en)}$, to apprehend $^{(en)}$ basc: harrapatu $^{(eu)}$ | catalan: agafar $^{(ca)}$, atrapar $^{(ca)}$, captivar $^{(ca)}$, capturar $^{(ca)}$, copsar $^{(ca)}$ espanhòl: atrapar $^{(es)}$, capturar $^{(es)}$ francés: capturer $^{(fr)}$ italian: prendere $^{(it)}$ portugués: apanhar $^{(pt)}$, aprisionar $^{(pt)}$, capturar $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    De captura

### Prononciacion

    Oriental: [kəptuˈɾa]
    Occidental: nord-occidental [kaptuˈɾa], valencià [kaptuˈɾaɾ]

### Sillabas

cap|tu|rar

## Vèrb

capturar
* capturar

# Espanhòl
### Etimologia

    De captura

### Prononciacion

/kap.t̪uˈɾaɾ/, /kap.t̪uˈɾaɾ/

### Sillabas

cap|tu|rar

## Vèrb

capturar
* capturar

# Portugués
### Etimologia

    De captura

### Prononciacion

/kaptuˈɾaɾ/, /kaptuˈɾaɾ/

### Sillabas

cap|tu|rar

## Vèrb

capturar
* capturar
# Catalan
## Forma de vèrb

captivaves
* Segonda persona del singular a l'imperfach del vèrb captivar.
# Catalan
## Forma de vèrb

captivà
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb captivar.
# Catalan
## Forma de vèrb

capturaren
* Tresena persona del plural al passat simple del vèrb capturar.
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

ciüfs masculin
* Plural de ciüf.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Tohono o'odham
### Prononciacion

/t͡ʃiːt͡ʃiɲ/, /t͡ʃiːt͡ʃiɲ/

## Forma de nom comun

ciːciñ
* Plural de ciñ.
# Friolan
### Etimologia

Del latin casa.

### Prononciacion

/ˈkʲaze/, /ˈkʲaze/
escotar « cjase »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cjase | cjasis |
| [ˈkʲaze] | [ˈkʲazis] |
cjase femenin
* Ostal.
# Ladin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ciüf | ciüfs |
ciüf masculin
* Flor.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Friolan
### Etimologia

Del latin caballus.

### Prononciacion

/kʲaˈval/, /kʲaˈval/

## Nom comun

cjaval masculin
* Caval.
# Tokharian A
### Etimologia

Del protoindoeuropèu. A comparar amb lo tokharian B tkācer.

## Nom comun

ckācar
* Filha.

#### Nòta

Lo tokharian s'escriviá amb d'alfabets adaptats de las escrituras brahmi e maniquèa. La transcripcion es aquela qu'es utilizada per los specialistas de las lengas tokharianas.
# Meglenoromanés
### Etimologia

D'un latin *cĭnusia. Parent del romanès cenușă.

### Prononciacion

/t͡ʃəˈnuʃə/, /t͡ʃəˈnuʃə/

## Nom comun

ciănușă femenin
* Cendre.

### Variantas dialectalas

* cinușă

### Referéncias

* Petar Atanasov, 1990, Le mégléno-roumain de nos jours, Balkan-Archiv, Neue Folge, Beiheft Band 7, Amborg, Helmut Buske Verlag.
# Friolan
### Etimologia

Del latin capra.

### Prononciacion

/ˈkʲavre/, /ˈkʲavre/

## Nom comun

cjavre femenin
* Cabra.
# Wichita
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/t͡skhaːrʔa/, /t͡skhaːrʔa/

## Nom comun

ckhaːrʔa
* Nuèch.
# Friolan
### Etimologia

Del latin canis.

### Prononciacion

/kʲan/, /kʲan/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cjan | cjans |
| [kʲan] | [kʲans] |
cjan masculin
* Can.
# Occitan
### Prononciacion

/arkeu'lɔɣɔs/, /arkeu'lɔɣɔs/ (gascon), (lengadocian), /arkeu'lɔɣɔ/, /arkeu'lɔɣɔ/ (provençau)

## Forma de nom comun

arqueològas femenin
* Plurau de arqueològa.
# Espanhòl
### Etimologia

Derivat d'arqueología.

### Prononciacion

[arkeo'loxiko]
escotar « arqueológico »

### Sillabas

ar | que | o | ló | gi | co (6)

## Adjectiu

arqueológico masculin

### Traduccions

* arqueologic $^{(oc)}$

### Parents

* arqueología
* arqueólogo -a
# Occitan
### Etimologia

Derivat d'arc amb lo sufix diminutiu -et.

### Prononciacion

/aɾˈket/, /aɾˈket/
França (Bearn) : escotar « arquet »

### Sillabas

ar | quet (2)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| arquet | arquets |
| [aɾˈket] | [aɾˈkets] |
arquet masculin
* Mus. Bagueta generalament de fusta que i son tibats entre los dos caps de crins de cavals (o autres materials sintetics) per produire lo son per fregament subre un instrument de còrdas.
* Fenomèn optic que fa venir visible l'espèctre de la lutz del solelh quora lusís pendent la pluèja.
          L'arquet de la matinada tira lo boièr de la laurada (provèrbi)
# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir d'arco ("arc").

### Prononciacion

[ar'kero]
Colómbia (Cartagena) : escotar « arquero »

### Sillabas

ar | que | ro (3)

## Nom comun

arquero masculin, pl. arqueros

### Traduccions

* arquièr $^{(oc)}$

### Parents

* arco
# Espanhòl
### Prononciacion

/aɾˈkeɾos/, /aɾˈkeɾos/

## Forma de nom comun

arqueros masculin
* Plural de arquero.
# Occitan
### Etimologia

    Bastit a partir deu sufixe arqueo- (deu grèc ancian ἀρχαῖος, "ancian") e -lògue (deu grèc ancian λόγος, "estudi").

### Prononciacion

/arkeu'lɔɣe/, /arkeu'lɔɣe/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| arqueològue | arqueològues |
| [arkeu'lɔɣe] | [arkeu'lɔɣes] |
arqueològue masculin (Feminin : arqueològa) (gascon) (lemosin) (provençau)
* Persona qu'estúdia las civilizacions passadas a partir deus vestigis que subsisteishen, com los monuments o los objèctes.

### Variantas dialectalas

* arqueològ (lemosin), (lengadocian), (provençau)

### Traduccions

| alemand: Archäologe $^{(de)}$ anglés: archaeologist $^{(en)}$ catalan: arqueòleg $^{(ca)}$ chèc: archeolog $^{(cs)}$ espanhòl: arqueólogo $^{(es)}$ esperanto: arkeologiisto $^{(eo)}$ francés: archéologue $^{(fr)}$ | grèc: αρχαιολόγος $^{(el)}$ italian: archeologo $^{(it)}$ lituanian: archeologas $^{(it)}$ polonés: archeolog $^{(pl)}$ portugués: arqueólogo $^{(pt)}$ romanés: arheolog $^{(ro)}$ ucraïnian: археолог $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/arkeu'lɔɣes/, /arkeu'lɔɣes/ (gascon) /arkeu'lɔɣe/, /arkeu'lɔɣe/ (provençau)

## Forma de nom comun

arqueològues masculin (gascon) (lemosin) (provençau)
* Plurau de arqueològue.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin archetypum del grèc ancian ἀρχή| («començament») e τύπος («tipe»).

### Prononciacion

lengadocian /aɾkeˈtipe/, /aɾkeˈtipe/, provençau /aʀkeˈtipe/, /aʀkeˈtipe/

### Sillabas

ar|que|ti|pe

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| arquetipe | arquetipes |
| [aɾkeˈtipe] | [aɾkeˈtipes] |
arquetipe masculin
* Tipe o modèl primitiu e ideal.
* (filosofia, per extension) Modèl pròche la perfeccion, dins las Idèas platonicianas.
* Tipe segon qu'òm fa un obratge.
* (biologia) Espècia primordiala dins l’evolucion.
* (psicologia) Simbòl o mite primitiu e universal de l’inconscient collectiu. Introduch per Carl Gustav Jung en 1919.
* (per extension) Modèl o tipe representatiu.

### Derivats

* arquetipic

### Sinonims

* prototipe
* modèl
* parangon

### Traduccions

| alemand: Archetyp(us) $^{(de)}$ anglés: archetype $^{(en)}$ basc: catalan: arquetip $^{(ca)}$ | espanhòl: arquetip $^{(es)}$ francés: archétype $^{(fr)}$ italian: archetipo $^{(it)}$ portugués: arquétipic $^{(pt)}$ |
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir d'arc.

### Prononciacion

[əɾ'ke] (oriental), [aɾ'keɾ] (valencian)
Espanha (Barcelona) : escotar « arquer »

### Sillabas

ar | quer (2)

## Nom comun

arquer masculin, pl. arquers

### Traduccions

* arquièr $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian /aɾkeˈtipes/, /aɾkeˈtipes/, provençau /aʀkeˈtipe/, /aʀkeˈtipe/

## Forma de nom comun

arquetipes
* Plural de arquetipe.
# Francés
### Etimologia

De civil amb lo sufix verbal -iser.

### Prononciacion

/siviliˈze/, /siviliˈze/
França (Lion) : escotar « civiliser » França (Vòges) : escotar « civiliser »
França (Vòges) : escotar « civiliser » França (Somain) : escotar « civiliser »

## Vèrb

civiliser
* Civilizar.

### Derivats

* civilisation

### Parents

* civil
# Occitan
### Etimologia

Del latin civilitas, sociabilitat, cortesia, de civis, ciutadan.

### Prononciacion

/siβiliˈtat/, /siβiliˈtat/, provençau /siviliˈta(t)/, /siviliˈta(t)/

### Sillabas

ci|vi|li|tat

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| civilitat | civilitats |
| [siβiliˈtat] | [siβiliˈtats] |
civilitat femenin
* Ensemble dels comportaments ligats a la cortesiá.
* Biais cortés o onèst de viure
* (al plural) Accions e paraulas que son de tesmoniatges de cortesiá.

### Parents

* civil
* civilament
* civisme

### Traduccions

| alemand: Höflichkeit $^{(de)}$ anglés: civility $^{(en)}$ basc: gizalegea $^{(eu)}$ catalan: civilitat $^{(ca)}$ | espanhòl: civilidad $^{(es)}$ francés: civilité $^{(fr)}$ italian: civiltà $^{(it)}$ portugués: civilidade $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin civilitas, sociabilitat, cortesia, de civis, ciutadan.

### Prononciacion

    Oriental: central /siβiɫiˈtat/, /siβiɫiˈtat/, balear /siviɫiˈtat/, /siviɫiˈtat/
    Occidental: nord-occidental /siβiɫiˈtat/, /siβiɫiˈtat/, valencian /siviɫiˈtat/, /siviɫiˈtat/, /siβiɫiˈtat/, /siβiɫiˈtat/

### Sillabas

ci|vi|li|tat

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| civilitat | civilitats |
civilitat femenin
* civilitat
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de civil amb lo sufix verbal -itzar.

### Prononciacion

[siβiɫi'ʣa] (oriental), [siviɫi'zaɾ] (valencian)

### Sillabas

ci | vi | lit | zar (4)

## Vèrb

civilitzar

### Traduccions

* civilizar $^{(oc)}$

### Derivats

* civilització

### Parents

* civil
# Francés
### Etimologia

De civiliser amb lo sufix -ation.

### Prononciacion

/sivilizaˈsjɔ̃/, /sivilizaˈsjɔ̃/
França (Lion) : escotar « civilisation » França (Vòges) : escotar « civilisation »
Soïssa (Lausana) : escotar « civilisation »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| civilisation | civilisations |
| [sivilizaˈsjɔ̃] ||
civilisation femenin
* Civilizacion.

### Parents

* civil
* civiliser
# Occitan
### Prononciacion

/siβiliˈtats/, /siβiliˈtats/, provençau /siviliˈta(t)s/, /siviliˈta(t)s/

## Forma de nom comun

civilitats femenin
* Plural de civilitat

# Catalan
### Prononciacion

    Oriental: central /siβiɫiˈtats/, /siβiɫiˈtats/, balear /siviɫiˈtats/, /siviɫiˈtats/
    Occidental: nord-occidental /siβiɫiˈtats/, /siβiɫiˈtats/, valencian /siviɫiˈtats/, /siviɫiˈtats/, /siβiɫiˈtats/, /siβiɫiˈtats/

## Forma de nom comun

civilitats femenin
* Plural de civilitat
# Occitan
### Etimologia

De civilizar amb sufixe -acion.

### Prononciacion

/si.βi.li.za'sju/, /si.βi.li.za'sju/
ci | vi | li | za | cion (5)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| civilizacion | civilizacions |
| [si.βi.li.za'sju] | [si.βi.li.za'sjus] |
civilizacion
* Accion de civilizar o estat de çò qu'es civilizat.
* (Per extension) Ensemble de las coneissenças, de las mòrs, de las idèas d’un país considerat coma civilizat.
* Estat de desvelopament economic, social e cultural naut, al subjècte del pòble.
* Ensemble d'individús avent en comun d'elements religioses, culturals, politics e tecnologics.

### Traduccions

| alemand: Zivilisation $^{(de)}$ anglés: EUA: civilization) $^{(en)}$ RU: civilisation $^{(en)}$ arabi: {{trad|ar|حَضارة $^{(en)}$ catalan: civilització $^{(ca)}$ chinés: 文明 $^{(zh)}$ chèc: espanhòl: civilización $^{(es)}$ | francés: civilisation $^{(fr)}$ grèc: πολιτισμός $^{(el)}$ italian: civiltà $^{(it)}$ neerlandés: beschaving $^{(nl)}$ portugués: civilização $^{(pt)}$ polonés: cywilizacja $^{(pl)}$ rus: цивилизация $^{(ru)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De civilizar amb sufixe -acions.

### Prononciacion

/si.βi.li.za'sjus/, /si.βi.li.za'sjus/
ci | vi | li | za | cions (5)

## Nom comun

civilizacion
* Plural de civilizacion
# Espanhòl
### Prononciacion

/siˈβiles/, /siˈβiles/ o /θiˈβiles/, /θiˈβiles/

## Forma d'adjectiu

civiles masculin e femenin
* Plurau de civil.

# Francés
### Prononciacion

França (Lion) : escotar « civiles »
França (Grenòble) : escotar « civiles »

### Prononciacion

/sivil/, /sivil/

## Forma d'adjectiu

civiles
* Femenin plurau de civil.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

civilicé
* Primièra persona del singular al passat simple del vèrb civilizar.
# Catalan
### Etimologia

Del latin .

### Prononciacion

[siβilidzəsi'o] (oriental), [sivilizasi'o] (valencian)

### Sillabas
## Nom comun

civilització femenin, pl. civilitzacions

### Traduccions

* civilizacion $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De bocla.

### Prononciacion

    /buˈkla/, /buˈkla/

## Vèrb

boclar
* Ligar amb una bocla.
* Blocar, immobilizar.
* (figurat) Acabar , conclure, quicòm.

### Derivats

* desboclar
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/buˈkle/, /buˈkle/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| boclèr | boclèrs |
| [buˈkle] | [buˈkles] |
boclèr masculin (gascon)
* Arma defensiva, portada per un combatent entà emparar's e hèita ordinàriamant de lenha, de metau o de coire.

### Variantas dialectaus

* bloquièr
* bloquier
* escut
* targa

### Traduccions

| alemand: Schild $^{(de)}$ masculin anglés: shield $^{(en)}$ catalan: escut $^{(ca)}$ masculin dyirbal : bigan $^{(dbl)}$ eslau ancian: штитъ $^{(cu)}$ masculin espanhòl: escudo $^{(es)}$ masculin francés: bouclier $^{(fr)}$ masculin, écu $^{(fr)}$ masculin georgian: ფარი $^{(ka)}$ huron : ɩandieᴕara $^{(huron)}$ | islandés: skjöldur $^{(is)}$ masculin italian: scudo $^{(it)}$ masculin nhanda : wurnda $^{(nha)}$ paiute del nòrd : tabbu $^{(pao)}$ portugués: escudo $^{(pt)}$ masculin rus: щит $^{(ru)}$ masculin tharrgari : wurda $^{(dhr)}$ wajarri : gurnda $^{(wbv)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/buˈðes/, /buˈðes/

## Forma de nom comun

boders masculin (gascon)
* Plurau de boder.
# Occitan
### Etimologia

    De Boda.

### Prononciacion

/buˈðizme/, /buˈðizme/, provençau /buˈdizme/, /buˈdizme/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| bodisme | bodismes |
| [buˈðizme] | [buˈðizmes] |
bodisme masculin
* Religion o filosofia eissit de las pesadas del Boda, Gautama Buddha

### Derivats

* bodic
* bodista

### Traduccions

| alemand: Buddhismus $^{(de)}$ anglés: Buddhism $^{(en)}$ basc: catalan: budisme $^{(ca)}$ | espanhòl: budismo $^{(es)}$ francés: bouddhisme $^{(fr)}$ italian: buddismo $^{(it)}$ portugués: budismo $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin buccula « mentonièra del caco », diminutiu de bucca (« boca »).

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈbuklo̞/, /ˈbuklo̞/
    provençau /ˈbuklə/, /ˈbuklə/

## Nom comun

bocla femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| bocla | boclas |
| [ˈbuklo̞] | [ˈbuklo̞s] |
* Anèl de metal o d'autra matèria.
* (per extension) Cercle o corba que torna a son punt de partença.
* (figurat) Çò que vira, e torna a son punt de partença.

### Variantas dialectalas

* bloca (provençau)

### Sinonims

| objècte bagada fivèla gansa | figurat circuit torn virada |

### Derivats

* boclar

### Traduccions
## Forma de vèrb

bocla
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de boclar.
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de boclar.
# Catalan
### Etimologia

Del latin vulg. buccinum, derivat de bucca.

### Prononciacion

[bu'si] (oriental), [bo'si] (occidental)
Espanha (Barcelona) : escotar « bocí »

### Sillabas

bo | cí (2)

## Nom comun

bocí (plur:bocins)

### Traduccions

bocin $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/buts/, /buts/

## Forma de nom comun

bocs masculin
* Plural de boc.
# Occitan
### Etimologia

Deu latin butyrum, geissit deu grèc ancian βούτῡρον (boútūron).

### Prononciacion

/buˈðe/, /buˈðe/

### Sillabas

bo | der

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : gascon ||
| Singular | Plural |
| boder | boders |
| [buˈðe] | [buˈðes] |
boder masculin (gascon)
* Substància alimentària jauna de tipe graissós elaborada a partir deu lait.

### Variantas dialectalas

* burre
* bóder (gascon)

### Traduccions

| alemand: Butter $^{(de)}$ femenin anglés: butter $^{(en)}$ catalan: mantega $^{(ca)}$ femenin espanhòl: mantequilla $^{(es)}$ femenin esperanto: butero $^{(eo)}$ | francés: beurre $^{(fr)}$ masculin francoprovençau/arpitan: burro $^{(frp)}$ italian: burro $^{(it)}$ masculin portugués: manteiga $^{(pt)}$ femenin sicilian: burru $^{(scn)}$ masculin, butiru $^{(scn)}$ masculin |

### Referéncias

* Dicconari occitan en linha Lo Congrès
# Occitan
### Prononciacion

/buˈklɛs/, /buˈklɛs/

## Forma de nom comun

boclèrs masculin (gascon)
* Plurau de boclèr.
# Occitan
### Prononciacion

/buˈðizmes/, /buˈðizmes/, provençau /buˈdizmes/, /buˈdizmes/

## Forma de nom comun

bodismes
* Plural de bodisme