OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Francés
### Etimologia

Del latin vulgar calefare, e del latin classic calefacere.

### Prononciacion

[ʃo'fe]
França (Lion) : escotar « chauffer » França (Vòges) : escotar « chauffer » Canadà (Shawinigan) : escotar « chauffer » França (Somain) : escotar « chauffer »

### Sillabas

chauf | fer (2)

## Vèrb

chauffer

### Traduccions

* calfar $^{(oc)}$, caufar $^{(oc)}$

### Derivats

* chauffage
* chauffeur
# Occitan
### Prononciacion

/t͡sawˈfadaː/, /t͡sawˈfadaː/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | chaufat | chaufats |
| Masculin | [t͡sawˈfa] | [t͡sawˈfa] |
| Femenin | chaufada | chaufadas |
| Femenin | [t͡sawˈfado] | [t͡sawˈfadaː] |
(lemosin) chaufadas
* Participi passat femenin plurau de chaufar.
# Occitan
### Prononciacion

/t͡sawˈfa/, /t͡sawˈfa/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | chaufat | chaufats |
| Masculin | [t͡sawˈfa] | [t͡sawˈfa] |
| Femenin | chaufada | chaufadas |
| Femenin | [t͡sawˈfado] | [t͡sawˈfadaː] |
(lemosin) chaufat
* Participi passat masculin singular de chaufar.
# Occitan
### Prononciacion

/t͡sawˈfad͡zej/, /t͡sawˈfad͡zej/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

chaufatges masculin (lemosin) (vivaroaupenc)
* Plurau de chaufatge.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/tsawˈja/, /tsawˈja/

### Sillabas

chau | lhar (2)

## Vèrb

(lemosin) chaulhar
* Embrutar, solhar.

### Conjugason

| Infinitiu | chaulhar | chaulhar | chaulhar | chaulhar | chaulhar | chaulhar |
| Gerondiu | chaulhant | chaulhant | chaulhant | chaulhant | chaulhant | chaulhant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | chaulhat | chaulhat | chaulhat | chaulhats | chaulhats | chaulhats |
| femenin | chaulhada | chaulhada | chaulhada | chaulhadas | chaulhadas | chaulhadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | chaulhe | chaulhas | chaulha | chaulham | chaulhatz | chaulhan chaulhen |
| Imperfach | chaulhava | chaulhavas chaulhaves | chaulhava | chaulhavam chaulhavem | chaulhavatz chaulhavetz | chaulhavan chaulhaven |
| Preterit | chaulhei | chaulheras chaulheres | chaulhet | chaulheram chaulherem | chaulheratz chaulheretz | chaulheren |
| Futur | chaulharai | chaulharas | chaulhará | chaulharem | chaulharetz | chaulharan |
| Condicional | chaulhariá | chaulharias | chaulhariá | chaulhariam | chaulhariatz | chaulharian |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | chaulhe | chaulhes | chaulhe | chaulhem | chaulhetz | chaulhen |
| Imperfach | chaulhessa | chaulhessas | chaulhessa | chaulhessam chaulhessem | chaulhessatz | chaulhessan chaulhessen |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Afirmatiu | — | chaulha ! | — | chaulham ! | chaulhatz ! | — |
| Negatiu | — | chaulhas pas ! | — | chaulham pas ! | chaulhatz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
# Occitan
### Etimologia

De chaufar emb lo sufix -atge.

### Prononciacion

/t͡sawˈfad͡ze/, /t͡sawˈfad͡ze/ (naut lemosin)

### Sillabas

chau | fa | tge

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| chaufatge | chaufatges |
| [t͡sawˈfad͡ze] | [t͡sawˈfad͡zej] |
chaufatge masculin (lemosin) (vivaroaupenc)
* Sistema que fai pujar la temperatura dins una abitacion.

### Variantas dialectalas

* calfatge
* caufatge
* cauhatge (gascon)

### Traduccions

| alemand: Heizung $^{(de)}$ femenin anglés: heating $^{(en)}$ catalan: calefacció $^{(ca)}$ femenin | espanhòl: calefacción $^{(es)}$ femenin francés: chauffage $^{(fr)}$ masculin |
# Occitan
### Prononciacion

/t͡sawˈfa/, /t͡sawˈfa/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | chaufat | chaufats |
| Masculin | [t͡sawˈfa] | [t͡sawˈfa] |
| Femenin | chaufada | chaufadas |
| Femenin | [t͡sawˈfado] | [t͡sawˈfadaː] |
(lemosin) chaufats
* Participi passat masculin plurau de chaufar.
# Occitan
### Etimologia

Del latin caulis.

### Prononciacion

/t͡saw/, /t͡saw/ (lemosin), /t͡ʃawl/, /t͡ʃawl/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| chaul | chauls |
| [t͡saw] | [t͡saw] |
chaul masculin (lemosin) (auvernhat) (vivaroaupenc)
* Planta erbacèa de la familha de las crucifèras, de nom scientific Brassica oleacera.

### Variantas dialectalas

* caulet
* caul

### Traduccions

| alemand: Kohl $^{(de)}$ masculin, Kohlkopf $^{(de)}$ masculin anglés: cabbage $^{(en)}$ catalan: col $^{(ca)}$ femenin espanhòl: col $^{(es)}$ femenin esperanto: brasiko $^{(eo)}$ francés: chou $^{(fr)}$ masculin italian: cavolo $^{(it)}$ masculin | lituanian: kopūstas $^{(lt)}$ lorenc roman: chaw $^{(lorenc)}$ masculin neerlandés: kool $^{(nl)}$ peitavin-santongés: chou $^{(peitavin-santongés)}$ masculin polonés: kapusta $^{(pl)}$ portugués: couve $^{(pt)}$ suedés: kål $^{(sv)}$ ucraïnian: капуста $^{(uk)}$ |

### Referéncias

* Patrick Rezzonico, in Au bon vieux temps - Patoisant meusien. 2004
# Occitan
### Prononciacion

/t͡sawˈfado/, /t͡sawˈfado/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | chaufat | chaufats |
| Masculin | [t͡sawˈfa] | [t͡sawˈfa] |
| Femenin | chaufada | chaufadas |
| Femenin | [t͡sawˈfado] | [t͡sawˈfadaː] |
(lemosin) chaufada
* Participi passat femenin singular de chaufar.
# Occitan
### Etimologia

Dau latin vulgar *calefare, en latin classic calefacere.

### Prononciacion

/t͡sawˈfa/, /t͡sawˈfa/

### Sillabas

chau | far (2)

## Vèrb

chaufar (lemosin)
* Far venir chaud.

### Variantas dialectalas

* calfar (lengadocian)
* caufar
* cauhar (gascon)
* escalfar
* escaufar

### Traduccions

| alemand: heizen $^{(de)}$, erhitzen $^{(de)}$ anglés: to heat $^{(en)}$, to warm $^{(en)}$ catalan: escalfar $^{(ca)}$ espanhòl: calentar $^{(es)}$ esperanto: hejti $^{(eo)}$ francés: chauffer $^{(fr)}$ | francoprovençau/arpitan: charfar $^{(frp)}$ italian: scaldare $^{(it)}$, riscaldare $^{(it)}$ neerlandés: verwarmen $^{(nl)}$ portugués: aquecer $^{(pt)}$ romanés: a încălzi $^{(ro)}$ sicilian: caudiari $^{(scn)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | chaufar | chaufar | chaufar | chaufar | chaufar | chaufar |
| Gerondiu | chaufant | chaufant | chaufant | chaufant | chaufant | chaufant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | chaufat | chaufat | chaufat | chaufats | chaufats | chaufats |
| femenin | chaufada | chaufada | chaufada | chaufadas | chaufadas | chaufadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | chaufe | chaufas | chaufa | chaufam | chaufatz | chaufan chaufen |
| Imperfach | chaufava | chaufavas chaufaves | chaufava | chaufavam chaufavem | chaufavatz chaufavetz | chaufavan chaufaven |
| Preterit | chaufei | chauferas chauferes | chaufet | chauferam chauferem | chauferatz chauferetz | chauferen |
| Futur | chaufarai | chaufaras | chaufará | chaufarem | chaufaretz | chaufaran |
| Condicional | chaufariá | chaufarias | chaufariá | chaufariam | chaufariatz | chaufarian |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | chaufe | chaufes | chaufe | chaufem | chaufetz | chaufen |
| Imperfach | chaufessa | chaufessas | chaufessa | chaufessam chaufessem | chaufessatz | chaufessan chaufessen |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Afirmatiu | — | chaufa ! | — | chaufam ! | chaufatz ! | — |
| Negatiu | — | chaufas pas ! | — | chaufam pas ! | chaufatz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
# Ladin
### Etimologia

Del latin casa.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : Val Gardena ||
| Singular | Plural |
| cësa | cëses |
cësa femenin
* Ostal.

### Variantas dialectalas

* ciasa (Val Badia)
* cèsa (fassan)
* majon (fassan)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir de ciclo.

### Prononciacion

['θikliko]

### Sillabas

cí | cli | co (3)

## Adjectiu

cíclico masculin

### Traduccions

* ciclic $^{(oc)}$

### Derivats

* cíclicamente

### Parents

* ciclo
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

cëses femenin
* Plural de cësa.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de cíclic -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[sikɫikə'men] (oriental), [sikɫika'ment] (valencian)

### Sillabas

cí | cli | ca | ment (4)

## Advèrbi

cíclicament

### Traduccions

* ciclicament $^{(oc)}$

### Parents

* cicle
* cíclic -a
# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir de cíclico -a amb lo sufix adverbial -mente.

### Prononciacion

[θiklika'mente]

### Sillabas

cí | cli | ca | men | te (5)

## Advèrbi

cíclicamente

### Traduccions

* ciclicament $^{(oc)}$

### Parents

* cíclico -a
* ciclo
# Ladin
### Etimologia

Del latin capra.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| cëura | cëures |
cëura femenin
* Cabra.

### Vocabulari aparentat

* stërpa
* vesola

### Variantas dialectalas

* cioura (Val Badia), (Fodom)
* ciora (naut Val Badia)
* ciaura (fassan)
* ciàura (Oltrechiusa)
* ciòura (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Catalan
### Etimologia

Bastit a partir de cicle.

### Prononciacion

['sikɫik]

### Sillabas

cí | clic (2)

## Adjectiu

cíclic masculin

### Traduccions

* ciclic $^{(oc)}$

### Derivats

* cíclicament

### Parents

* cicle
# Occitan
### Etimologia

Del latin cimex.

### Prononciacion

/ˈsimɛk/, /ˈsimɛk/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « címec »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| címec | címecs |
| [ˈsimɛk] | [ˈsimɛks] |
címec masculin
* Entom. Insècte que viu dins los lièchs e se noirís de sang umana.

### Variantas dialectalas

* cimèc
* cimec (gascon)
* cimet (gascon)
* cima (gascon)
* purnaisha (gascon)

### Traduccions

| alemand: Bettwanze $^{(de)}$ femenin anglés: bedbug $^{(en)}$ catalan: xinxa dels llits $^{(ca)}$ femenin emilian-romanhòl: simśa di lèt $^{(eml)}$ femenin, simśa di stramàs $^{(eml)}$ femenin espanhòl: chinche $^{(es)}$ femenin, chinche de las camas $^{(es)}$ femenin italian: cimice dei letti $^{(it)}$ femenin | istriòt: semize $^{(ist)}$ masculin, simiz $^{(ist)}$ masculin, simize $^{(ist)}$ masculin, simizo $^{(ist)}$ masculin francés: punaise des lits $^{(fr)}$ femenin lak: чӀитӀ $^{(lbe)}$ naut sorab: šćóna $^{(hsb)}$ femenin |
# Ladin
### Etimologia

Del latin cervus.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : Val Gardena ||
| Singular | Plural |
| cërf | cërves |
cërf masculin
* Cèrvi.

### Variantas dialectalas

* cerf (Val Badia), (fassan)
* cièrf (Fodom)
* zerf (selvan)
* zèrvo (ampezan), (Oltrechiusa)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Sicilian
### Etimologia

Del latin cicerem.

### Prononciacion

/ˈtʃi.tʃɪ.ɾʊ/
Itàlia (Gela) : escotar « cìciru »

## Nom comun

cìciru
* Céser.
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian /diɾi'd͡ʒento̞s/, /diɾi'd͡ʒento̞s/, gascon /diɾi'ʒento̞s/, /diɾi'ʒento̞s/, provençau /diʀi'd͡ʒẽⁿtə/, /diʀi'd͡ʒẽⁿtə/

## Forma d'adjectiu

dirigentas
* Masculin plural de dirigenta.

## Forma de nom comun

dirigentas
* Plural de dirigenta.
# Occitan
### Etimologia

Del latin director (« menaire, guida »)

### Prononciacion

/diɾektɾit͡s/, /diɾektɾit͡s/, /diɾettɾit͡s/, /diɾettɾit͡s/, provençau /diʀektʀit͡s/, /diʀektʀit͡s/
di | rec | tritz (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| directritz | directrises |
| [diɾektɾit͡s] | [diɾektɾizes] |
directritz femenin
* Femna que dirigís un establiment, un servici, etc.

## Forma d'adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | director | directors |
| Masculin | [diɾek'tu] | [diɾek'tu(r)s] |
| Femenin | directritz | directrises |
| Femenin | [diɾek'tɾit͡s] | [diɾek'tɾizes] |
directritz
* femenin singular de director.
# Portugués
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Portugal (Porto) : escotar « direito »
Estats Units d'America : escotar « direito »

## Nom comun

* drech
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian /diɾi'd͡ʒens/, /diɾi'd͡ʒens/, gascon /diɾi'ʒens/, /diɾi'ʒens/, provençau /diʀi'd͡ʒẽⁿ/, /diʀi'd͡ʒẽⁿ/

## Forma d'adjectiu

dirigents
* Masculin plural de dirigent.

## Forma de nom comun

dirigents
* Plural de dirigent.
# Occitan
### Etimologia

Del latin director (« menaire, guida »)

### Prononciacion

/diɾec'tu/, /diɾec'tu/
di | rec | tor (3)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| director | directores |
director masculin
* Òme que dirigís un establiment, un servici, etc.

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | director | directors |
| Masculin | [diɾec'tu] | [diɾec'tɾit͡s] |
| Femenin | directritz | directrises |
| [diɾec'tu(r)s] ||
director masculin
* que dirigís.

# Latin

| Cas | Singular | Plural |
| Nominatiu | director | directores |
| Vocatiu | director | directores |
| Accusatiu | directorem | directores |
| Genitiu | directoris | directorum |
| Datiu | directori | directoribus |
| Ablatiu | directore | directoribus |

### Etimologia

Desverbal de directum, supin de dirigo (« instituir, establir, metre en plaça, fixar »), amb lo sufixe d’agent -tor.
di | rec | tor (4)

## Nom comun

director masculin
* Òme que dirigís, guida.

# Catalan
### Etimologia

Del latin director (« menaire, guida »)

### Prononciacion

Oriental: /di.ɾəkˈto/ Occidental: nord-occidental /di.ɾekˈto/, valencià /di.ɾekˈtoɾ/ Espanha (Barcelona) : escotar « director »

## Nom comun

director masculin
* director.

# Espanhòl
### Etimologia

Del latin director (« menaire, guida »)

### Prononciacion

/di.ɾekˈtoɾ/, /di.ɾekˈtoɾ/ escotar « director »

## Nom comun

director masculin
* director.
# Occitan
### Etimologia

    De dirigir.

### Prononciacion

lengadocian /diɾi'd͡ʒen/, /diɾi'd͡ʒen/, gascon /diɾi'ʒen/, /diɾi'ʒen/, provençau /diʀi'd͡ʒẽⁿ/, /diʀi'd͡ʒẽⁿ/
    França (Bearn) : escotar « dirigent »

### Sillabas

di|ri|gent

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | dirigent | dirigents |
| Masculin | [diɾi'd͡ʒen] | [diɾi'd͡ʒens] |
| Femenin | dirigenta | dirigentas |
| Femenin | [diɾi'd͡ʒento̞] | [diɾi'd͡ʒento̞s] |
dirigent
* Que dirigís, que ten lo poder.

### Traduccions

| alemand: Führungsschicht $^{(de)}$, Führerrolle $^{(de)}$ anglés: directing $^{(en)}$ basc: catalan: dirigent $^{(ca)}$ | espanhòl: dirigente $^{(es)}$ francés: dirigeant $^{(fr)}$ italian: dirigente $^{(it)}$ portugués: dirigente $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| dirigent | dirigents |
| [diɾi'd͡ʒen] | [diɾi'd͡ʒens] |
dirigent masculin
* Persona que dirigís une entrepresa.
* Persona que dirigís un Estat.
* (politica) Membre d’una categoria sociala que tan lo poder.

### Sinonims

* director
* patron
* líder
* menaire
* gavidaire (gascon)

### Traduccions

| alemand: Leiter $^{(de)}$, Führer $^{(de)}$ (politica) anglés: director $^{(en)}$, leader $^{(en)}$ basc: catalan: dirigent $^{(ca)}$ | espanhòl: dirigente $^{(es)}$ francés: dirigeant $^{(fr)}$ italian: dirigente $^{(it)}$ portugués: dirigente $^{(pt)}$ |
# Francés
### Prononciacion

/diˈʁe/, /diˈʁe/
França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « direz » França (Vòges) : escotar « direz » Canadà (Shawinigan) : escotar « direz » França (Sesseraç) : escotar « direz »

## Forma de vèrb

direz
* Segonda persona del plural al futur de l'indicatiu de dire.
# Espanhòl
## Forma de vèrb

diremos
* Primièra persona del plural al futur del vèrb decir.
# Occitan
### Etimologia

    De dirigir.

### Prononciacion

lengadocian /diɾi'd͡ʒento̞/, /diɾi'd͡ʒento̞/, gascon /diɾi'ʒento̞/, /diɾi'ʒento̞/, provençau /diʀi'd͡ʒẽⁿtə/, /diʀi'd͡ʒẽⁿtə/
    França (Bearn) : escotar « dirigenta »

### Sillabas

di|ri|gent

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| dirigenta | dirigentas |
| [diɾi'd͡ʒento̞] | [diɾi'd͡ʒento̞s] |
dirigenta femenin, (equivalent maculin: dirigent)
* Persona que dirigís une entrepresa.
* Persona que dirigís un Estat.
* (politica) Membre d’una categoria sociala que tan lo poder.

### Sinonims

* directora / directritz
* patrona
* líder
* menaira
* gavidaira (gascon)

### Traduccions

| alemand: Leiterin $^{(de)}$, Führerin $^{(de)}$ (politica) anglés: director $^{(en)}$, leader $^{(en)}$ basc: catalan: dirigent $^{(ca)}$ | espanhòl: dirigente $^{(es)}$ francés: dirigeante $^{(fr)}$ italian: dirigente $^{(it)}$ portugués: dirigente $^{(pt)}$ |

## Forma de nom comun

dirigenta
* Femenin singular de dirigent.
# Occitan
### Etimologia

    De directiu

### Prononciacion

    lengadocian /diɾetˈtiβo̞/, /diɾetˈtiβo̞/
    lengadocian, gascon /diɾekˈtiβo̞/, /diɾekˈtiβo̞/
    provençau /diʀekˈtivə/, /diʀekˈtivə/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| directiva | directivas |
| [diɾetˈtiβo̞] | [diɾetˈtiβo̞s] |
directiva femenin
* (administracion, drech) Acte pel qual una administracion, una entrepresa, una collectivitat se fixa una linha de govèrn, un cap.
* (drech de l’Union europèa) Acte juridic de l'Union europèa contenent d'objectius que devon aténher los Estats membres, amb un delai de transposicion (de mesa en òbra dins los drechs nacionals en conformitat amb las disposicions constitucionalas des Estats membres).

### Traduccions

| alemand: Richtlinie $^{(de)}$, Direktive $^{(de)}$, EU-Richtlinie $^{(de)}$ anglés: directive $^{(en)}$ (tanben nòrma UE), guideline $^{(en)}$ basc: catalan: directiva $^{(ca)}$ | espanhòl: directiva $^{(es)}$ francés: directive $^{(fr)}$ italian: direttiva $^{(it)}$ portugués: directiva $^{(pt)}$ (abans de 1990), diretiva $^{(pt)}$ (ara) |

## Forma d'adjectiu

directiva
* femenin singular de directiu

# Catalan
### Etimologia

    De directiu

### Prononciacion

    Balearic /diɾəkˈtivə/, /diɾəkˈtivə/
    Central /diɾəkˈtibə/, /diɾəkˈtibə/
    Valencian /diɾekˈtiva/, /diɾekˈtiva/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| directiva | directives |
directiva femenin
* directiva $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

directiva
* femenin singular de directiu

# Espanhòl
### Etimologia

    De directivo

### Prononciacion

    /diɾekˈtiβa/, /diɾekˈtiβa/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| directiva | directivas |
directiva femenin
* directiva $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

directiva
* femenin singular de directivo

# Portugués
### Etimologia

    De directivo

### Prononciacion

    Portugal /diɾɛˈtivɐ/, /diɾɛˈtivɐ/
    Brasil /dʒiɾɛˈtʃivɐ/, /dʒiɾɛˈtʃivɐ/, /dʒiɾɛˈtʃivə/, /dʒiɾɛˈtʃivə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| directiva | directivas |
directiva femenin, (abans de 1990, ara diretiva)
* directiva $^{(oc)}$

## Forma d'adjectiu

directiva
* femenin singular de directivo
# Occitan
### Etimologia

    Del latin delatio.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /delaˈsju/, /delaˈsju/
    escotar « delacion »
    provençau /delaˈsjũⁿ/, /delaˈsjũⁿ/

### Sillabas

de|la|cion

## Nom comun

delacion femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| delacion | delacions |
| [delaˈsju] | [delaˈsjus] |
* Denonciacion facha dins una mala intencion.

### Parents

* delator
* delatar

### Traduccions

| alemand: Denunziation $^{(de)}$, Anzeige $^{(de)}$, Verrat $^{(de)}$ anglés: accusation $^{(en)}$, denunciation $^{(en)}$ basc: catalan: delació $^{(ca)}$ | espanhòl: delación $^{(es)}$ francés: délation $^{(fr)}$ italian: delazione $^{(it)}$, soffiata $^{(it)}$, spiata $^{(it)}$ portugués: delação $^{(pt)}$ |
# Espanhòl
### Etimologia

Bastit a partir de delante ("davant").

### Prononciacion

[delan'tal]?
Veneçuèla : escotar « delantal »

### Sillabas

de | lan | tal (3)

## Nom comun

delantal masculin, pl. delantales

### Traduccions

* davantal $^{(oc)}$, faudal $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Contraccion de de e lo.

### Prononciacion

/del/, /del/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « del »

### Sillabas

del

## Preposicion

del masculin (lengadocian)
* Contraccion de la preposicion de amb l'article lo.

### Variantas dialectalas

* deu
* dal
* dau
* delh

### Traduccions

| alemand: vom $^{(de)}$ anglés: of the $^{(en)}$, from the $^{(en)}$ catalan: del $^{(ca)}$ espanhòl: del $^{(es)}$ | francés: du $^{(fr)}$ francoprovençau/arpitan: dou $^{(frp)}$ islandés: del $^{(it)}$, dello $^{(it)}$, dal $^{(it)}$, dallo $^{(it)}$ sicilian: dû $^{(scn)}$, dô $^{(scn)}$, di lu $^{(scn)}$ |
# Esperanto
### Etimologia

Forma plurala de deklatero ("decagòn").

### Prononciacion

[dekla'teroj]

### Sillabas

dek | la | te | roj (4)

## Nom comun

deklateroj pl.

### Traduccions

* decagòns $^{(oc)}$ masculin plural
# Occitan
## Provèrbi

del dich al fach, i a grand trach
* Entre los discorses e l'accion existís una brava distància.

### Traduccions

* anglés: from words to deeds is a great space
* espanhòl: del dicho al hecho hay mucho trecho
* francés: du dit au fait il y a grand trait, il est plus facile de dire que de faire
* italian: dal detto al fatto c’è un gran tratto, altro è dire altro è fare
* rus: скоро сказка сказывается, да не скоро дело делается
# Occitan
### Etimologia

    Del latin dīlātum, supin de differre (« diferir, retardar »).

### Prononciacion

/de'lai/, /de'lai/

### Sillabas

de|lai

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| delai | delais |
| [de'lai] | [de'lais] |
delai
* Temps acordar per far una causa, o al tèrme de que se tendrà de far una causa.

### Sinonims

* relambi
* demòra
* sosta

### Traduccions

| alemand: Frist $^{(de)}$, Aufschub $^{(de)}$ anglés: timeframe $^{(en)}$ ; interval $^{(en)}$ ; deadline $^{(en)}$ (al tèrme de que cal far quicòm) ; delay $^{(en)}$ (ajornament) ; extension $^{(en)}$ of time (perlongacion consentida per acabar) | basc: Zeitlimit $^{(eu)}$ catalan: termini $^{(ca)}$ espanhòl: plazo $^{(es)}$ francés: délai $^{(fr)}$ italian: scadenza $^{(it)}$ portugués: prazo $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/de'lais/, /de'lais/

## Nom comun

delais
* Plural de delai
# Esperanto
### Etimologia

Mot compausat, creat a partir de dek ("dètz") e de latero ("costat").

### Prononciacion

[dekla'tero] França (Tolosa) : escotar « deklatero »

### Sillabas

dek | la | te | ro (4)

## Nom comun

deklatero, pl. deklateroj

### Traduccions

* decagòn $^{(oc)}$ masculin
# Espanhòl
### Etimologia

De l'ancian espanhòl enante amb lo prefix de-.

### Prononciacion

[de'lante]
escotar « delante »

### Sillabas

de | lan | te (3)

## Preposicion

delante

### Traduccions

* davant $^{(oc)}$

### Derivats

* adelante
* delantero

### Antonims

* detrás
# Grico
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈdɛka/, /ˈdɛka/

## Adjectiu numeral

deka
* Dètz.

### Referéncias

* Collectiu, 2013, Glossario Griko-Ellenika-Italiano, Alpha Edizioni e Informatica.