OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Italian
### Prononciacion

/asˈkɔlta/, /asˈkɔlta/

## Forma de vèrb

ascolta
* Tresau persona deu singular au present de l'indicatiu deu vèrbe ascoltare.
* Dusau persona deu singular a l'imperatiu positiu deu vèrbe ascoltare.
# Occitan
### Prononciacion

/asseˈtiks/, /asseˈtiks/

## Forma d'adjectiu

ascetics
* masulin plural de ascetic.

# Anglés
### Prononciacion

/əˈsɛtɪks/, /əˈsɛtɪks/
    Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « ascetics »

## Forma de nom comun

ascetics
* plural de ascetic.
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/askiˈɔnɛ/, /askiˈɔnɛ/ (Santulussurgiu)

## Nom comun

aschione masculin
* Creisselon.

### Sinonims

* nasturtzu

### Variantas dialectalas

* giùspinu (Alà)
* grùspinu (Bitti)
* gùspinu (Orgosolo)
* lanturtzu (Atzara)
* lantutzu (Meana)
* martùcciu (Fonni)
* martutzu (Nuoro), (Siniscola), (Gergei)
* matutzu (Simaxis), (Sanluri)
* nastrutzu (Seneghe)
* nasturtu (Macomer)

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Prononciacion

/astyˈsjuzo/, /astyˈsjuzo/
França (Bearn) : escotar « astuciosa »

## Forma d'adjectiu

astuciosa
* Femenin singular de astuciós.
# Occitan
### Etimologia

De astúcia amb lo sufix -ós.

### Prononciacion

/astyˈsjus/, /astyˈsjus/
França (Bearn) : escotar « astuciós »

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | astuciós | astucioses |
| Masculin | [astyˈsjus] | [astyˈsjuzes] |
| Femenin | astuciosa | astuciosas |
| Femenin | [astyˈsjuzo] | [astyˈsjuzos] |
astuciós masculin
* Qu'a d'astúcia.
* Que mòstra de l'astúcia.

### Sinonims

* rusat

### Traduccions

| alemand: schlau $^{(de)}$ anglés: astute $^{(en)}$ | catalan: astut $^{(ca)}$ francés: astucieux $^{(fr)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/astyˈɾjas/, /astyˈɾjas/

## Forma de nom comun

asturians
* Masculin plural de asturian.

## Forma d'adjectiu

asturians
* Masculin plural de asturian.
# Grico
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/asˈtɛɾi/, /asˈtɛɾi/

## Nom comun

astèri
* Estela.
# Occitan
### Prononciacion

/astyˈɾjanos/, /astyˈɾjanos/

## Forma de nom comun

asturianas
* Femenin plural de asturian.

## Forma d'adjectiu

asturianas
* Femenin plural de asturian.
# Grico
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

astàci neutre
* Espiga.

### Referéncias

* Antonio Gkreko, Anna Tziropoulou-Eustathiou, 2003, Leksikon gkriko-ellenika-Italiko, Atènas, Nea Thesis.
# Occitan
### Prononciacion

/astyˈsjuzos/, /astyˈsjuzos/

## Forma d'adjectiu

astuciosas
* Femenin plural de astuciós.
# Occitan
### Prononciacion

/astyˈsjuzes/, /astyˈsjuzes/

## Forma d'adjectiu

astucioses (lengadocian)
* Masculin plural de astuciós.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/astyˈɾja/, /astyˈɾja/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | asturian | asturians |
| Masculin | [astyˈɾja] | [astyˈɾjas] |
| Femenin | asturiana | asturianas |
| Femenin | [astyˈɾjano] | [astyˈɾjanos] |
asturian masculin
* Persona originària d'Astúrias.
* Ling Lenga romanica originària de la region d'Astúrias, en Espanha.

### Traduccions

| anglés: Asturian $^{(en)}$ alemand: Asturisch $^{(de)}$ neutre, Asturianisch $^{(de)}$ neutre (lenga) aragonés: asturiano $^{(an)}$ masculin asturian: asturianu $^{(ast)}$ masculin espanhòl: asturiano $^{(es)}$ masculin | francés: asturien $^{(fr)}$ masculin galician: asturiano $^{(gl)}$ masculin italian: asturiano $^{(it)}$ masculin portugués: asturiano $^{(pt)}$ masculin |

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | asturian | asturians |
| Masculin | [astyˈɾja] | [astyˈɾjas] |
| Femenin | asturiana | asturianas |
| Femenin | [astyˈɾjano] | [astyˈɾjanos] |
asturian masculin
* Relatiu a l'Astúrias o a la lenga asturiana.

### Traduccions

| anglés: asturian $^{(en)}$ alemand: asturisch $^{(de)}$, asturianisch $^{(de)}$ aragonés: asturiano $^{(an)}$ asturian: asturianu $^{(ast)}$ espanhòl: asturiano $^{(es)}$ | francés: asturien $^{(fr)}$ galician: asturiano $^{(gl)}$ italian: asturiano $^{(it)}$ portugués: asturiano $^{(pt)}$ |

### Vejatz tanben

* Mots en asturian dins lo Wikiccionari
* asturian sus Wikipèdia
# Occitan
### Etimologia

    Derivat d'Astúrias dab lo sufix -iana.

### Prononciacion

/astyˈɾjano/, /astyˈɾjano/ (gascon) (lengadocian)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | asturian | asturians |
| Masculin | [astyˈɾja] | [astyˈɾjas] |
| Femenin | asturiana | asturianas |
| Femenin | [astyˈɾjano] | [astyˈɾjanos] |
asturiana femenin
* Hemna qui ei originària d'Astúrias o qui demora en aquesta província d'Espanha.

### Traduccions

| anglés: Asturian $^{(en)}$ asturian:asturiana $^{(ast)}$ catalan: asturiana $^{(ca)}$ espanhòl: asturiana $^{(es)}$ | francés: asturienne $^{(fr)}$ galician: asturiana $^{(gl)}$ italian: asturiana $^{(it)}$ portugués: asturiana $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

asturiana
* Femenin singular de asturian.
# Italian
### Prononciacion

/kaˈtene/, /kaˈtene/

## Forma de nom comun

catene femenin
* Plural de catena.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin catenarius « de cadena ».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /kateˈnaɾio̞/, /kateˈnaɾio̞/
    provençau /kateˈnaʀiə/, /kateˈnaʀiə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| catenària | catenàrias |
| [kateˈnaɾio̞] | [kateˈnaɾio̞s] |
catenària femenin
* (Geometria) Forma que pren un cable (o una cadena) quand es penjat pels sieus tèrmes e somés a una fòrça gravitacionala unifòrma (lo sieus pes).
* (Per extension) Cable o cadena tenuda en cadeneta.
* (Camin de fèrre) Linha d’alimentacion electrica constituida d’un fil o mai de contacte penjat per de penduls amb un o dos portaires.

### Traduccions

| alemand: Oberleitung $^{(de)}$ anglés: catenary $^{(en)}$, overhead lines $^{(en)}$ (camin de fèrre) basc: katenaria $^{(eu)}$ catalan: catenària $^{(ca)}$ | espanhòl: catenaria $^{(es)}$ francés: catenaire $^{(fr)}$ italian: catenaria $^{(it)}$, linea aerea di contatto $^{(it)}$ (camin de fèrre) portugués: catenária $^{(pt)}$ |

## Forma d'adjectiu

catenària
* femenin singular de catenari

# Catalan
### Etimologia

    Del latin catenarius « de cadena ».

### Prononciacion

    /kətəˈnaɾiə/, /kətəˈnaɾiə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| catenària | catenàries |
catenària femenin
* catenària $^{(ca)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin catechizo

### Prononciacion

    /katekiˈza/, /katekiˈza/

## Vèrb

catequizar
* (religion) Ensenhar los punts màgers de la religion crestiana.
* (figurat) Explicar per ensajar de convéncer a far o a consentir quicòm.

### Variantas

* catechizar

### Parents

* catequisme
* catequista
* catecumèn

### Traduccions

| alemand: katechisieren $^{(de)}$ anglés: catechize $^{(en)}$ basc: catalan: catequitzar $^{(ca)}$ | espanhòl: catequizar $^{(es)}$ francés: catéchiser $^{(fr)}$ italian: catechizzare $^{(it)}$ portugués: catequizar $^{(pt)}$ |

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin catechizo

### Prononciacion

    /kat̪ekiˈθaɾ/, /kat̪ekiˈθaɾ/, /kat̪ekiˈsaɾ/, /kat̪ekiˈsaɾ/

## Vèrb

catequizar
* catequizar $^{(es)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin catechizo

### Prononciacion

    Portugal /kɐtɨkiˈzaɾ/, /kɐtɨkiˈzaɾ/
    Brasil /katekiˈza(ɾ)/, /katekiˈza(ɾ)/

## Vèrb

catequizar
* catequizar $^{(es)}$
# Anglés
### Etimologia

De l'anglés mejan catirpel, vengut probablament d'una forma normanda catepelose ("gata peluda").

### Prononciacion

['kætəˌpilə] (UK) e ['kætɚˌpilɚ] (US)

### Sillabas

ca | ter | pil | lar (4)

## Nom comun

caterpillar neutre

### Traduccions

* Ent. eruga $^{(oc)}$, canilha $^{(oc)}$, tòra $^{(oc)}$
* Mec.
# Gaelic irlandés
### Etimologia

De l'irlandés ancian cathaír, manlevat al latin cathedra.

### Prononciacion

/kaˈhiːɾʲ/, /kaˈhiːɾʲ/ (Munster), /ˈkahiːɾʲ/, /ˈkahiːɾʲ/ (Connacht), /ˈkəiɾʲ/, /ˈkəiɾʲ/ (Cois Fharraige), /ˈkaihiɾʲ/, /ˈkaihiɾʲ/ (Ulster)
Republica d'Irlanda (Irlanda) : escotar « cathaoir »

## Nom comun

cathaoir femenin, plural : cathaoireacha
* Cadièra.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin catechista

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /kateˈkisto̞/, /kateˈkisto̞/
    procençau /kateˈkistə/, /kateˈkistə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| catequista | catequistas |
| [kateˈkisto̞] | [kateˈkisto̞s] |
catequista masculin o femenin
* (religion) La persona qu'ensenha lo catequisme.
* (per extension) La persona qu'ensenha una religion, una doctrina, a de neofits.

### Variantas

* catechista

### Parents

* catequisme
* catequizar
* catecumèn

### Traduccions

| alemand: Katechet $^{(de)}$ masculin, Katechetin $^{(de)}$ femenin anglés: catechist $^{(en)}$ basc: catalan: catequista $^{(ca)}$ | espanhòl: catequista $^{(es)}$ francés: catéchiste $^{(fr)}$ italian: catechista $^{(it)}$ portugués: catequista $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin catechista

### Prononciacion

    /kətəˈkistə/, /kətəˈkistə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| catequista | catequistes |
catequista masculin o femenin
* catequista $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin catechista

### Prononciacion

    /kat̪eˈkist̪a/, /kat̪eˈkist̪a/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| catequista | catequistas |
catequista masculin o femenin
* catequista $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin catechista

### Prononciacion

    Portugal /kɐtɨˈkiʃtɐ/, /kɐtɨˈkiʃtɐ/
    Brasil /kateˈkiʃtɐ/, /kateˈkiʃtɐ/, /kateˈkistə/, /kateˈkistə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| catequista | catequistas |
catequista masculin o femenin
* catequista $^{(oc)}$
# Gaelic irlandés
### Etimologia

De l'irlandés ancian cathair.

### Prononciacion

/ˈkahɪɾʲ/, /ˈkahɪɾʲ/ (general), /kaːɾʲ/, /kaːɾʲ/ (Cois Fharraige)
Republica d'Irlanda (Irlanda) : escotar « cathair »

## Nom comun

cathair femenin, plural : cathracha
* Vila, ciutat.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin catechismus

### Prononciacion

/kateˈkisme/, /kateˈkisme/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| catequisme | catequismes |
| [kateˈkisme] | [kateˈkismes] |
catequisme masculin
* (religion) Ensenhament sus las doctrinas de la fe crestiana, subretot destinat als enfants.
* (per extension, religion) Libre que conten la quita instruccion.
* (per extension, figurat) Títol donat a unes obratges de vulgarizacion, que conten un abreujat d’una sciéncia, e que son redigit per questions e responsas.
* (pejoratiu) Ensemble de doctrinas qu’òm garça de biais peremptòri.

### Variantas

* catechisme
* categerme, catregerme (naut-lemosin)

### Derivats

* catequista
* catequizar
* catecumèn

### Traduccions

| alemand: Katechismus $^{(de)}$ anglés: catechism $^{(en)}$ basc: katixima $^{(eu)}$ catalan: catecismo $^{(ca)}$ | espanhòl: catecismo $^{(es)}$ francés: catéchisme $^{(fr)}$ italian: catechismo $^{(it)}$ portugués: catecismo $^{(pt)}$ |
# Gaelic irlandés
### Prononciacion

/kaˈhiːɾʲəxə/, /kaˈhiːɾʲəxə/ (Munster), /ˈkahiːɾʲəxə/, /ˈkahiːɾʲəxə/ (Connacht), /ˈkəiɾʲəxiː/, /ˈkəiɾʲəxiː/ (Cois Fharraige), /ˈkaihiɾʲəxə/, /ˈkaihiɾʲəxə/ (Ulster)

## Forma de nom comun

cathaoireacha femenin
* Plural de cathaoir.
# Anglés
### Etimologia
### Prononciacion

[k ] ?

### Sillabas

ca | the | dral (3)

## Nom comun

cathedral masculin

### Traduccions

* catedrala $^{(oc)}$ femenin
# Dakòta
### Etimologia

aparentat al omaha-ponca núga, a l'osage tooká.

### Prononciacion

/bdoˈka/, /bdoˈka/

## Nom comun

bdoká
* Mascle, subretot utilizat per los animals.

### Variantas dialectalas

* bloká (lakòta)

### Referéncias

* Jan Ulrich (editor), 2008, New Lakota Dictionary Lakȟótiyapi-English, English-Lakȟótiyapi, & Incorporating the Dakota Dialects of Santee-Sisseton, Yankton-Yanktonai, Bloomington, Lakota Language Consortium.
# Romanch
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

beadi masculin (surmiran)
* Felen.

### Variantas dialectalas

* biadi (sursilvan)
* bieadi (sutsilvan)
* abiadi (vallader)
* abiedi (puter)
# Breton
### Etimologia

Creat a partir de beaj ("viatge") amb lo sufix verbal -iñ.

### Prononciacion

[beˈɑː.ʒĩ]
escotar « beajiñ »

### Sillabas

be | a | jiñ (3)

## Vèrb

beajiñ

### Traduccions

* viatjar $^{(oc)}$
# Sami del nòrd
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈbeæ̯ʎːʎi/, /ˈbeæ̯ʎːʎi/

## Nom comun

beallji
* aurelha.
# Quapaw
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈbdaska/, /ˈbdaska/

## Vèrb

bdáska
* Plan, pas corbat.
# Anglés
### Etimologia
### Prononciacion

Reialme Unit (Londres) : escotar « be »
França (Remiremont) : escotar « be » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « be » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « be » Sud-Africa : escotar « be »

### Sillabas

be (1)

## Vèrb

be /bi/, /bi/
* èsser, estar.

### Vocabulari aparentat

* to exist

### Conjugason

| Infinitiu | to be | to be |
| Gerondiu | being | being |
| Participi passat | been | been |
| Present |||
| | singular | plural |
| primièra | I am | we are |
| segonda | you are | you are |
| tresena | he/she/it was | they are |
| Passat |||
| | singular | plural |
| primièra | I was | we were |
| segonda | you were | you were |
| tresena | he/she/it was | they were |
| Temps compausats |||
| Futur | will be | will be |
| Condicional | would be | would be |
# Anglés
### Etimologia

    Veire be, able et to.

## Vèrb

be able to (conjugason de be)
* poder.

### Sinonims

* can
# Anglés
### Etimologia

    De l'anglés ancian bæce, bece ("corrent"), d'un protogermanic ipotetic *bakiz.

### Prononciacion

[biːtʃ]
Estats Units d'America (Nòva Jersey) : escotar « beach » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « beach » Estats Units d'America (Connecticut) : escotar « beach »

## Nom comun

beach, pl. beaches
* plaja femenin.

### Derivats

* beachball
* beachcomber
* beachwear
# Dogrib
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

bea
* Cotèl de pòcha.

### Referéncias

* Tłı̨chǫ yatıì Multimedia Dictionary

# Romanés
### Etimologia

Del latin bĭbĕre

### Prononciacion

['be̯a]
Romania (Craiova) : escotar « bea »

### Sillabas

be | a (2)

## Vèrb

a bea

### Traduccions

* beure $^{(oc)}$

### Derivats

* beat
# Romanch
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

beadia femenin (surmiran)
* Felena.

### Variantas dialectalas

* biadia (sursilvan)
* bieadia (sutsilvan)
* abiadia (vallader)
* abiedgia (puter)
# Alemand
### Etimologia

Mot compausat, creat a partir de drei ("tres") e d'eck ("angle").

### Prononciacion

['dʀaɪ̯ɛk] o ['dʀaɪ̯ʔɛk]

### Sillabas

Drei | eck (2)

## Nom comun

Dreieck neutre, pl. Dreiecke

### Traduccions

* triangle $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

* dreieckig
# Neerlandés
### Etimologia

Creat a partir de Duits ("alemand") amb lo sufix nominal -er.

### Prononciacion

['dœʏ̯tsər] (Nòrd), ['dœ:tsər] (Flandas, Brabant, Limborg)

### Sillabas

Duit | ser (2)

## Nom comun

Duitser masculin, pl. Duitsers

### Traduccions

* alemand $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin Dinia essit del gallés Dinia.

### Prononciacion

/'diɲa/, /'diɲa/

## Nom pròpri

Digna
* Comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

### Traduccions

* francés: Digne-les-Bains $^{(fr)}$
# Alemand
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Alemanha (Berlin) : escotar « Donnerstag »

## Nom comun

Donnerstag /der/, /der/ masculin (plural : Donnerstage)
| Singular | Plural |
| der Donnerstag | die Donnerstage |
| {{{3}}} | {{{4}}} |
| {{{5}}} | {{{6}}} |
| {{{7}}} | {{{8}}} |
siblar
    <exemple>.

### Traduccions

* dijòus $^{(oc)}$ masculin
# Alemand
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/dʀaɪ/, /dʀaɪ/

## Nom comun

Drei
* Tres.
# Alemand
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Alemanha (Berlin) : escotar « Dienstag »

## Nom comun

Dienstag /der/, /der/ neutre (plural : Dienstage)
| Singular | Plural |
| der Dienstag | die Dienstage |
| {{{3}}} | {{{4}}} |
| {{{5}}} | {{{6}}} |
| {{{7}}} | {{{8}}} |
    <exemple>.

### Traduccions

* dimars $^{(oc)}$ masculin
# Occitan
### Etimologia

Dau latin Dragoniano, benlèu d'un nom d’ostau roman Draconia, o d'un derivat de draco.

### Prononciacion

[draɣi'ɲan] (provençau), [draɣi'ɲa] (occitan referencial)

### Sillabas

Dra | gui | nhan (3)

## Nom pròpri

Draguinhan
* Vila de Provença situada dins lo departament de Var.

### Traduccions

* francés : Draguignan $^{(fr)}$

### Referéncias

* Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des pays occitans, Éditions Sud Ouest, 2007 (ISBN 978-2-87901-808-9)

### Vejatz tanben

* Draguinhan sus Wikipèdia
# Alemand
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Alemanha (Berlin) : escotar « Donner »

## Nom comun

| Singular | Plural |
| der Donner | die Donner |
| {{{3}}} | {{{4}}} |
| {{{5}}} | {{{6}}} |
| {{{7}}} | {{{8}}} |
Donner masculin
* Tron, fenomèn acostic qu'acompanha los ulhauces.
    Auf den Blitz folgte ein gewaltiger Donner.
       Après lo liuç faguèt un grand tron.

### Referéncias

* Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache „Donner“
* Uni Leipzig: Wortschatz-Lexikon „Donner“
* Grammatisch-kritisches Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart „Donner“
# Ladin
### Etimologia

Del latin caballus.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ciaval | ciavei |
ciaval masculin
* Caval.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

ciavidles femenin
* Plural de ciavidla.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Ladin
### Etimologia

Derivat d'un latin *calcea.

### Prononciacion
## Nom comun

ciauzèi masculin
* Cauçadura.

### Variantas dialectalas

* ciuzé ( fassan)
* cialzà (Val Badia)
* ciauzel (Val Gardena)
* ciauzèl (Fodom)
* scarpa (Selva de Cadore)
* ciauzar (Selva di Cadore)
* scàrpo (Oltrechiusa)
* šcàrpo (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte d'Oltrechiusa.

### Referéncias

* Dizionario Ladino d'Oltrechiusa - Italiano
# Ladin
### Etimologia

Del latin *cāvicula, en latin classic clāvicula.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : Val Gardena ||
| Singular | Plural |
| ciavidla | ciavidles |
ciavidla femenin
* Cavilha.

### Variantas dialectalas

* ciaidla (Val Badia)
* cevila (fassan)
* cevigla (Fodom)
* civigla (Fodom)
* ciadìa (ampezan), (Oltrechiusa)
* civigia (selvan)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Ladin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

ciases femenin
* Plural de ciasa.

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Badia.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino Val Badia. Dizioner ladin Val Badia – talian
# Ladin
### Etimologia

Derivat d'un latin *calcea.

### Prononciacion
## Nom comun

ciauzar masculin
* Cauçadura.

### Variantas dialectalas

* ciuzé ( fassan)
* cialzà (Val Badia)
* ciauzel (Val Gardena)
* ciauzèl (Fodom)
* scarpa (Selva de Cadore)
* scàrpo (Oltrechiusa)
* ciauzèi (Oltrechiusa)
* šcàrpo (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte de Selva di Cadore.

### Referéncias

* Dizionario Italiano - Ladino Selvano
# Occitan
### Etimologia

Dau latin caelum.

### Prononciacion

/sjaw/, /sjaw/, /ʃaw/, /ʃaw/

### Sillabas

ciau (1)

## Nom comun

ciau masculin (lemosin)
* Atmosfèra de la Tèrra vista dempuèi lo sòl de la planeta.
* fig. paradís.

### Variantas dialectalas

* cèu
* cèl

### Traduccions

| alemand: Himmel $^{(de)}$ masculin anglés: sky $^{(en)}$ [1]; heaven $^{(en)}$ [2] basc: bulgar: небе $^{(bg)}$ catalan: cel chèc: nebe danés: himmel espanhòl: cielo esperanto: ĉielo $^{(eo)}$ finlandés: taivas $^{(fi)}$ francés: ciel $^{(fr)}$; cieux [2, pl] francoprovençau/arpitan: cièl $^{(frp)}$ | grèc: ουρανός $^{(el)}$ ido: indonesian: angkasa $^{(id)}$ [1], langit [2] italian: cielo $^{(it)}$ masculin neerlandés: hemel $^{(nl)}$ ongrés: ég $^{(hu)}$, égbolt [2] polonés: niebo $^{(pl)}$ portugués: céu romanés: cer sicilian: celu $^{(scn)}$ suedés: himmel, sky [2] ucraïnian: небо |
# Ladin
### Etimologia

Derivat d'un latin *calcea.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ciauzèl | ciauzèi |
ciauzèl masculin
* Cauçadura.

### Variantas dialectalas

* ciuzé ( fassan)
* cialzà (Val Badia)
* ciauzel ( Val Gardena)
* scarpa (Selva de Cadore)
* ciauzar (Selva di Cadore)
* scàrpo (Oltrechiusa)
* ciauzèi (Oltrechiusa)
* šcàrpo (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte de Fodom.

### Referéncias

* Banca lessicala ladina
# Ladin
### Etimologia

Del latin calcaneum.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ciauciani | ciaucianies |
ciauciani masculin
* Talon (anatomia).

### Variantas dialectalas

* cialciagn (Val Badia)
* ciucegn (fassan)
* calcagn (Fodom)

#### Nòta

Forma del dialècte Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Ladin
### Etimologia

Derivat d'un latin *calcea.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ciauzel | ciauzei |
ciauzel masculin
* Cauçadura.

### Variantas dialectalas

* ciuzé ( fassan)
* cialzà (Val Badia)
* ciauzèl (Fodom)
* scarpa (Selva de Cadore)
* ciauzar (Selva di Cadore)
* scàrpo (Oltrechiusa)
* ciauzèi (Oltrechiusa)
* šcàrpo (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian
# Occitan
### Etimologia

Dau latin caprītus.

### Prononciacion

/t͡saˈbʁi/, /t͡saˈbʁi/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| chabrit | chabrits |
| [t͡saˈbʁi] | [t͡saˈbʁi] |
chabrit masculin (lemosin) (auvernhat) (auvernhat)
* Zool. Pichon mascle pas d'enguera destetinat de la chabra.

### Variantas dialectalas

* cabrit (lengadocian), (provençau)
* crabit (gascon)
* crabòt (gascon)

### Traduccions

| alemand: Kitz $^{(de)}$ masculin anglés: kid $^{(en)}$ catalan: cabrit $^{(ca)}$ masculin espanhòl: cabrito $^{(es)}$ masculin, choto $^{(es)}$ masculin francés: chevreau $^{(fr)}$ masculin, cabri $^{(fr)}$ masculin | italian: capretto $^{(it)}$ masculin ongrés: kölyök $^{(hu)}$ ossèt: сӕныкк $^{(os)}$ polonés: koźlę $^{(pl)}$ romanés: ied $^{(ro)}$ turc: oğlak $^{(tr)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del turc çakal, manlevat al persan شغال‎ (šağāl), eissit del sanscrit सृगाल (sṛgālá).

### Prononciacion

/t͡ʃaˈkal/, /t͡ʃaˈkal/
Lengadocian : escotar « chacal »

### Sillabas

cha | cal

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| chacal | chacals |
| [t͡ʃaˈkal] | [t͡ʃaˈkals] |
chacal masculin
* Zool. Animal salvatge de la familha dels Canids (Canis aureus).

### Traduccions

| albanés: çakall $^{(sq)}$ alemand: Schakal $^{(de)}$ masculin anglés: jackal $^{(en)}$ bulgar: чакал $^{(bg)}$ catalan: xacal $^{(ca)}$ masculin eslovèn: šakal $^{(sl)}$ espanhòl: chacal $^{(es)}$ masculin esperanto: ŝakalo $^{(eo)}$ finlandés: sakaali $^{(fi)}$ francés: chacal $^{(fr)}$ masculin | ido: shakalo $^{(io)}$ italian: sciacallo $^{(ìt)}$ masculin modo: kiraba $^{(bex)}$ neerlandés: jakhals $^{(nl)}$ ongrés: sakál $^{(hu)}$ polonés: szakal $^{(pl)}$ portugués: chacal $^{(pt)}$ romanés: şacal $^{(ro)}$ turc: çakal $^{(tr)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈt͡ʃakos/, /ˈt͡ʃakos/

## Forma de nom comun

chacas femenin
* Plural de chaca.