OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Prononciacion

/fiɣyɾaˈtiβo̞s/, /fiɣyɾaˈtiβo̞s/, provençau /figyʀaˈtiβo̞s/, /figyʀaˈtiβo̞s/

## Forma de nom comun

figurativas
* Plural de figurativa.

## Forma d'adjectiu

figurativas
* femenin plural de figuratiu
# Occitan
### Prononciacion

/fiɣyɾaˈtiws/, /fiɣyɾaˈtiws/, provençau /figyʀaˈtiws/, /figyʀaˈtiws/

## Forma d'adjectiu

figuratius
* masculin plural de figuratiu

## Forma de nom comun

figuratius
* Plural de figuratiu

# Catalan
### Prononciacion

Balearic, Central /fiɡuɾəˈtiws/, /fiɡuɾəˈtiws/ Valencian /fiɡuɾaˈtiws/, /fiɡuɾaˈtiws/

## Forma d'adjectiu

figuratius
* masculin plural de figuratiu

## Forma de nom comun

figuratius
* Plural de figuratiu
# Occitan
### Etimologia

    De figura

### Prononciacion

    Lengadocian, gascon /fiɣyˈɾino̞/, /fiɣyˈɾino̞/
    provençau /figyˈʀinə/, /figyˈʀinə/

### Sillabas

fi|gu|ri|na

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian, gascon ||
| Singular | Plural |
| figurina | figurinas |
| [fiɣyˈɾino̞] | [fiɣyˈɾino̞s] |
figurina femenin
* Pichona figura preïstorica o antica de terralha, de bronze, d’argent, etc.
* (per analogia) Estatua pichonela
* (especialament) Santon

### Variantas dialectalas

* figureta (lengadocian)

### Sinonims

* estatueta

### Traduccions

| alemand: Figur $^{(de)}$, Minifigur $^{(de)}$ anglés: figurine $^{(en)}$, figure $^{(en)}$ basc: catalan: figureta $^{(ca)}$, figura $^{(ca)}$ | espanhòl: figura $^{(es)}$, estatuilla $^{(es)}$, figurita $^{(es)}$, minifigura $^{(es)}$ francés: figurine $^{(fr)}$ italian: figurina $^{(it)}$, statuetta $^{(it)}$ portugués: figura $^{(pt)}$, estatueta $^{(pt)}$ |
# Naut alemand ancian
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

fihu neutre
* Bestial.

### Referéncias

* Rudolf Schützeichel, 1989, Althochdeutsches Wörterbuch, 4ena edicion, Tübingen, Max Niemeyer Verlag.
# Occitan
### Etimologia

D'un latin vulgar fīca, varianta de fīcus.

### Prononciacion

/ˈfid͡zo/, /ˈfid͡zo/

### Sillabas

fi | ja (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| fija | fijas |
| [ˈfid͡zo] | [ˈfid͡zaː] |
(lemosin) fija femenin
* Fruch dau figier que conten fòrça granas.

### Variantas dialectalas

* figa

### Derivats

* figier

### Traduccions

| alemand: Feige $^{(de)}$ femenin anglés: fig $^{(en)}$ catalan: figa $^{(ca)}$ danés: figen $^{(da)}$ eslau ancian: смокы $^{(cu)}$ femenin espanhòl: higo $^{(es)}$ masculin esperanto: figo $^{(eo)}$ francés: figue $^{(fr)}$ femenin | grèc: σύκο $^{(el)}$ ido: figo $^{(io)}$ italian: fico $^{(it)}$ masculin neerlandés: vijg $^{(nl)}$ ongrés: füge $^{(hu)}$ portugués: figo $^{(pt)}$ masculin |

# Istriòt
### Etimologia

Del latin filia.

### Prononciacion

/ˈfija/, /ˈfija/

## Nom comun

fija femenin
* Filha.

### Variantas dialectalas

* feîia

#### Nòta

Forma dels dialèctes de Valle, Dignano, Pola, Sissano.

### Referéncias

* Goran Filipi, Barbara Buršić Giudici, 1998, Istriotski lingvistički atlas. Atlante linguistico istrioto, Znanstvena udruga Mediteran, Pula.
# Espanhòl
### Prononciacion

/fixaˈɾe/, /fixaˈɾe/

## Forma de vèrb

fijaré
* Primièra persona del singular al futur de fijar.
# Occitan
### Prononciacion

    /ˈfid͡zaː/, /ˈfid͡zaː/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

(lemosin) fijas femenin
* Plural de fija.
# Occitan
### Etimologia

De farmacologia.

### Prononciacion

[farmakulu'(d)ʒik]

### Sillabas

far | ma | co | lo | gic (5)

## Adjectiu

farmacologic masculin (femenin: farmacologica)
* Relatiu a la farmacologia .

### Traduccions

| alemand: pharmakologisch $^{(de)}$ anglés: pharmacological $^{(en)}$ catalan: farmacològic $^{(ca)}$ espanhòl: farmacológico $^{(es)}$ francés: pharmacologique $^{(fr)}$ | ebrèu: italian: neerlandés: farmacologisch $^{(nl)}$ portugués: rus: |
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin d'origina grèga pharus, vengut del grèc ancian φάρος.

### Prononciacion

['faro]
Colómbia (Cartagena) : escotar « faro »

### Sillabas

fa | ro (2)

## Nom comun

faro masculin, pl. faros

### Traduccions

* far $^{(oc)}$

# Italian
### Etimologia

Del latin d'origina grèga pharus, vengut del grèc ancian φάρος.

### Prononciacion

['faro]

### Sillabas

fa | ro (2)

## Nom comun

faro masculin, pl. fari

### Traduccions

* far $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin farsa, participi de farcīre, que coma dins lo farcit en cosina, aquela mescla agradabla, abonís lo prepaus.

### Prononciacion

    lengadocian /ˈfaɾso̞/, /ˈfaɾso̞/
    provençau /ˈfaʀsə/, /ˈfaʀsə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| farsa | farsas |
| [ˈfaɾso̞] | [ˈfaɾso̞s] |
farsa femenin
* Representacion teatrala breva, de contingut comic e sovent grotesc.
* Craca, badinada

### Variantas dialectalas

* farça

### Sinonims

* badinada
* bofonariá, bofonada
* facecia
* farcejada

### Derivats

* farsar
* farsejar
* farsejaire

### Traduccions

| alemand: Farce $^{(de)}$ anglés: farce $^{(en)}$ basc: catalan: farsa $^{(ca)}$ | espanhòl: farsa $^{(es)}$ francés: farce $^{(fr)}$ italian: farsa $^{(it)}$ portugués: farsa $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

farsa
* tresena persona del singular del present de l'indicatiu de farsar
* segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de farsar

# Catalan
### Etimologia

Del latin farsa, participi de farcīre, que coma dins lo farcit en cosina, aquela mescla agradabla, abonís lo prepaus.

### Prononciacion

    oriental /ˈfarsə/, /ˈfarsə/, occidental /ˈfaɾsa/, /ˈfaɾsa/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| farsa | farses |
farsa femenin
* farsa $^{(oc)}$
* Engana

# Espanhòl
### Etimologia

Del latin farsa, participi de farcīre, que coma dins lo farcit en cosina, aquela mescla agradabla, abonís lo prepaus.

### Prononciacion

    /ˈfaɾsa/, /ˈfaɾsa/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| farsa | farsas |
| [ˈfaɾsa] | [ˈfaɾsas] |
farsa femenin
* farsa $^{(oc)}$
* Engana

# Italian
### Etimologia

Del latin farsa, participi de farcīre, que coma dins lo farcit en cosina, aquela mescla agradabla, abonís lo prepaus.

### Prononciacion

    /ˈfarsa/, /ˈfarsa/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| farsa | farse |
| [ˈfarsa] | [ˈfarse] |
farsa femenin
* farsa $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

Del latin farsa, participi de farcīre, que coma dins lo farcit en cosina, aquela mescla agradabla, abonís lo prepaus.

### Prononciacion

    Portugal /ˈfaɾsɐ/, /ˈfaɾsɐ/
    Brasil /ˈfahsɐ/, /ˈfahsɐ/, /ˈfaɾsə/, /ˈfaɾsə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| farsa | farsas |
farsa femenin
* farsa $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

De farsa

### Prononciacion

    /faɾˈsa/, /faɾˈsa/

## Vèrb

farsar
* Dire o jogar una farsa

### Sinonims

* badinadar
* facejar

### Parents

* farsa
* farsejaire

### Traduccions

| alemand: anglés: basc: catalan: | espanhòl: francés: italian: portugués: |
# Occitan
### Etimologia

De farmacologia.

### Prononciacion

[farmaku'lɔk]

### Sillabas

far | ma | | co | lòg (4)

## Nom comun

farmacològ masculin (femenin: farmacològa)
* Persona especialista en farmacologia.

### Traduccions

* alemand:
* anglés: pharmacologist $^{(en)}$
* catalan: farmacòleg $^{(ca)}$
* espanhòl: farmacólogo $^{(es)}$
* francés: pharmacologue $^{(fr)}$
* italian:
* neerlandés:
* portugués:
* romanés:
* ucraïnian:
# Chèc
### Etimologia

Bastit a partir de farma ("bòria, bòrda") amb lo sufix -ař.

### Prononciacion

['farma:r̝̊]

### Sillabas

far | mář (2)

## Nom comun

farmář masculin, pl. farmaři

### Traduccions

* bordièr $^{(oc)}$

### Derivats

* famrářka
# Occitan
### Etimologia

De farsejar.

### Prononciacion

[farseˈd͡ʒaðo]

## Nom comun

farsejada femenin
* Causa dita o faita per amusar .

### Sinonims

* badinada

### Traduccions

* alemand: Scherz $^{(de)}$
* anglés: joke $^{(en)}$
* catalan: broma $^{(ca)}$
* espanhòl: broma $^{(es)}$
* francés: plaisanterie $^{(fr)}$
* italian:
# Occitan
### Etimologia

Del grèc ancian φαρμακοποιεια (pharmakopoieia), vengut de φαρμακο- (pharmako-) 'dròga', seguit del vèrb -stem ποιε- (poie-) 'far'.

### Prononciacion

[farmaku'pɛo]

### Sillabas

far | ma | co | pèa

## Nom comun

farmacopèa femenin
* Obratge que descriu las matèrias primièras utilizadas per la preparacion dels medicaments.

### Traduccions

| anglés: pharmacopoeia $^{(en)}$ catalan: farmacopea $^{(ca)}$ espanhòl: farmacopea $^{(es)}$ esperanto: finlandés: francés: pharmacopée $^{(fr)}$ alemand: | grèc: φαρμακοποιία $^{(el)}$ indonesian: italian: farmacopea $^{(it)}$ polonés: portugués: sicilian: farmacupea $^{(scn)}$ suedés: |
# Catalan
### Etimologia

Del latin farmaceuticus.

### Prononciacion

[fərmə'sɛwtik] (oriental), [farma'sɛwtik] (occidental)
Espanha (Barcelona) : escotar « farmacèutic »

## Nom comun
### Traduccions

* farmacian

## Adjectiu
### Traduccions

* farmaceutic
# Walser
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

farnä masculin
* Faugièra.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Formazza en Itàlia.

### Variantas dialectalas

* Carcoforo : fore
* Gressoney : fòare
* Issime : voare

### Referéncias

* Le nostre parole – Indschi werter – Unsere Wörter
# Occitan
### Etimologia

De enlaire

### Prononciacion

    /enlajˈɾa/, /enlajˈɾa/
    França (Bearn) : escotar « enlairar »

### Sillabas

en|lai|rar

## Vèrb

enlairar
* Enauçar en l'aire.
s'enlairar
* S'elevar, s'enauçar
* (figurat) Se daissar emportar per la passion.

### Derivats

* enlairament

### Sinonims

* elevar
* enairar
* enauçar
* enaurar
* envolar
figurat
* exaltar

### Traduccions
# Catalan
### Etimologia

De enlaire

### Prononciacion

    Oriental: /ənɫəjˈɾa/, /ənɫəjˈɾa/
    Occidental: nord-occidental /enɫajˈɾa/, /enɫajˈɾa/, valencian /enɫajˈɾaɾ/, /enɫajˈɾaɾ/, /enɫajˈɾa/, /enɫajˈɾa/

### Sillabas

en|lai|rar

## Vèrb

enlairar / s'enlairar
* enlairar $^{(ca)}$ / s'enlairar
# Occitan
### Etimologia

De en e aire

### Prononciacion

    /enlˈajɾe/, /enlˈajɾe/

### Sillabas

en|lai|re

## Locucion adverbiala

enlaire
* Cap al naut al respècte de la tèrre

### Variantas

* en l'aire

### Derivats

* enlairar

### Traduccions

| alemand: in der Höhe $^{(de)}$ anglés: high $^{(en)}$, above $^{(en)}$, up $^{(en)}$ basc: catalan: enlaire $^{(ca)}$ | espanhòl: arriba $^{(es)}$ francés: en l'air $^{(fr)}$ italian: nell’aria $^{(it)}$ portugués: no alto $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

enlaire
* primièra persona del singular del present del subjonctiu de enlairar
* tresena persona del singular del present del subjonctiu de enlairar

# Catalan
### Etimologia

De en e aire

### Prononciacion

    oriental: /ənˈɫajɾə/, /ənˈɫajɾə/, occidental /enˈɫajɾe/, /enˈɫajɾe/

### Sillabas

en|lai|re

## Locucion adverbiala

enlaire
* enlaire $^{(ca)}$
* (figurat) Non resolgut, en suspens

## Forma de vèrb

enlaire
* primièra persona del singular del present del subjonctiu de enlairar
* tresena persona del singular del present del subjonctiu de enlairar
# Occitan
### Etimologia

    De laçar amb lo prefix «en-».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /enlaˈsa/, /enlaˈsa/
    provençau /ẽⁿlaˈsa/, /ẽⁿlaˈsa/

## Vèrb

enlaçar
* Engatjar dins de laces, de ribans.
** Una mosca enlaçada dins una tela d’aranha.
* Entrecrosar, trenar
** Enlaçar de brancas d’arbres las unas dins las autras.
* Ligar ensemble amb un meteis laç.
** Enlacar des papièrs.
* (corrent) Serrar, estrénher.

### Sinonims

* cordelar / corderar
* sarrar

### Derivats

* desenlaçar

### Parents

* laç
* laçar

### Traduccions

| alemand: verschlingen $^{(de)}$, verbinden $^{(de)}$ anglés: link $^{(en)}$, connect $^{(en)}$, tie $^{(en)}$, bind $^{(en)}$, intertwine $^{(en)}$, interlace $^{(en)}$ basc: catalan: enllaçar $^{(ca)}$ | espanhòl: enlazar $^{(es)}$ francés: enlacer $^{(fr)}$ italian: allacciare $^{(fr)}$, legare $^{(fr)}$, cingere $^{(fr)}$ portugués: enlaçar $^{(pt)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | enlaçar | enlaçar | enlaçar | enlaçar | enlaçar | enlaçar |
| Gerondiu | enlaçant | enlaçant | enlaçant | enlaçant | enlaçant | enlaçant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | enlaçat | enlaçat | enlaçat | enlaçats | enlaçats | enlaçats |
| femenin | enlaçada | enlaçada | enlaçada | enlaçadas | enlaçadas | enlaçadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | enlaci enlace | enlaças | enlaça | enlaçam | enlaçatz | enlaçan |
| Imperfach | enlaçavi | enlaçavas | enlaçava | enlaçàvem | enlaçàvetz | enlaçavan |
| Preterit | enlacèri | enlacères | enlacèt | enlacèrem | enlacèretz | enlacèron |
| Futur | enlaçarai | enlaçaràs | enlaçarà | enlaçarem | enlaçaretz | enlaçaràn |
| Condicional | enlaçariái | enlaçariás | enlaçariá | enlaçariam | enlaçariatz | enlaçarián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | enlace | enlaces | enlace | enlacem | enlacetz | enlacen |
| Imperfach | enlacèssi | enlacèsses | enlacès enlacèsse | enlacèssem | enlacèssetz | enlacèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | enlaça ! | — | enlacem ! | enlaçatz ! | — |
| Negatiu | — | enlaces pas ! | — | enlacem pas ! | enlacetz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
| ↑ Èst e nòrd-èst (Cevena, monpelhierenc, Gavaudan, orlhagués, nòrd-Roergue) |||||||

# Portugués
### Etimologia

    De laçar amb lo prefix «en-».

### Prononciacion

* Portugal /ẽlɐˈsaɾ/, /ẽlɐˈsaɾ/
* Brasil /ĩlaˈsa(ɾ)/, /ĩlaˈsa(ɾ)/

## Vèrb

enlaçar
* enlaçar $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

    De levar

### Prononciacion

/enleˈβa/, /enleˈβa/, provençau /ẽⁿleˈva/, /ẽⁿleˈva/

### Sillabas

en|le|var

## Vèrb

enlevar
* Desplaçar del bas cap al naut.
** Un grua enlevèt las peirassas.
* (particular) Levar amb rapiditat, amb fòrça.
** La ventada enlevèt lo teulat.
* Raubar, emportar per fòrça.
** Lo jovent enlevèt sa promesa.
* (corrent) Emportar o tirar quicòm d’endacòm.
* Auçar del sòl.
* Estrambordar, obténer un brave succès.
** Aquela proposicion enlèva l’aprobacion unanima.
* Desseparar, desligar una causa d'aquela sus que èra plaçada, a que aderissiá.
** Enlevar la rusca d’un arbre.
* Levar, far desaparéisser.
** Enlevar de bonhas amb de sabon.

### Derivats

* enlevament

### Sinonims

* enauçar
* levar
* raubar
* panar

### Traduccions
# Portugués
### Etimologia

    De levar

### Prononciacion

Portugal /ẽlɨˈvaɾ/, /ẽlɨˈvaɾ/, Brasil /ĩleˈva(ɾ)/, /ĩleˈva(ɾ)/

### Sillabas

en|le|var

## Vèrb

enlevar
* enlevar $^{(pt)}$ solament dins d'encantar, estrambordar
# Sapadin
### Prononciacion
## Forma de nom comun

enkle
* Plural de enkl.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia

De enlugrar

### Prononciacion

/enlyˈɣɾant/, /enlyˈɣɾant/

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | enlugrant | enlugrants |
| Masculin | [enlyˈɣɾant] | [enlyˈɣɾants] |
| Femenin | enlugranta | enlugrantas |
| Femenin | [enlyˈɣɾanto̞] | [enlyˈɣɾanto̞s] |
enlugrant (lengadocian)
* Qu'empacha, per un brieu, de veire coma cal, per causa de tròp de lutz.

### Variantas dialectalas

* enlugarnant (gascon)
* enlugarniu (gascon)
* enlugarniós (gascon)

### Traduccions

| alemand: Fernlicht $^{(de)}$ anglés: dazzler $^{(en)}$ basc: catalan: enlluernador $^{(ca)}$ | espanhòl: deslumbrador $^{(es)}$ francés: aveuglant $^{(fr)}$, éblouissant $^{(fr)}$ italian: abbagliante $^{(it)}$ portugués: deslumbrador $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

enlugrant
* Participi present de enlugrar
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

enkl masculin, plural : enkle
* Cavilha.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Occitan
### Etimologia

Del vèrb enlairar;

### Prononciacion

[enlaj'ramen]

### Sillabas

en | lai | rar (3)

## Nom comun

enlairament masculin
* Enauçament.
* Aeron. Per un avion l'accion de s'enlairar.

### Traduccions

* alemand:
* anglés: elevation $^{(en)}$[1]; take off $^{(en)}$[2]
* catalan: enlairament $^{(ca)}$[2];
* espanhòl: despegue $^{(es)}$[2]
* francés: élévation $^{(fr)}$(1]; décollage $^{(fr)}$[2];
* italian: decollo $^{(it)}$[2]
# Anglés
## Forma de vèrb

enlightens
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu del vèrb to enlighten.
# Occitan
### Etimologia

Derivat d'una concatenacion de lutz e grand amb lo prefixe -en

### Prononciacion

/enlyˈɣɾa/, /enlyˈɣɾa/

## Vèrb

enlugrar
* Picar la vista per una lutz fòrta que los uèlhs pòdon pas endurar.
* (figurat) Marcar la vista per quicòm de remarcable.
* (figurat) Susprene per quicòm de viu, de brilhant.
* (per extension) Pivelar.

### Sinonims

* enlusernar

### Derivats

* enlugrant

### Traduccions

| alemand: Fernlicht $^{(de)}$ anglés: dazzel $^{(en)}$ basc: catalan: enlluernar $^{(ca)}$ | espanhòl: deslumbrar $^{(es)}$ francés: aveugler $^{(fr)}$, éblouir $^{(fr)}$ italian: abbagliare $^{(it)}$ portugués: deslumbrar $^{(pt)}$ |
# Bru de l'èst
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/kulaː saːmin/, /kulaː saːmin/

## Nom comun

cula samín
* Leon.

### Referéncias

* John Miler, Carolyn Miler, 2017, Bru – English – Vietnamese – Lao Dictionary, SIL International, accidit lo 26 julhet 2017, de bru.webonary.org.
# Chèc
### Etimologia

De cukr « sucre » amb lo sufix -enka.

### Prononciacion

/ˈt͡sukr̝̊ɛŋka/, /ˈt͡sukr̝̊ɛŋka/

## Nom comun

cukřenka femenin, plural : cukřenky
* Sucrièr.
# Occitan
### Etimologia

    Del italian culatta, de culo («cuol») amb diminutiu

### Prononciacion

/kyˈlaso̞/, /kyˈlaso̞/ França (Bearn) : escotar « culassa »

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| culassa | culassas |
| [kyˈlaso̞] | [kyˈlaso̞s] |
culassa femenin
* Partida posteriora d'unes objèctes.
* (armament de caça, de guerra) Blòc d'acièr mobil que clava lo canon per la partida opausada a la boca.
** Per las armas portablas, partida posteriora, que servís per téner l'arma o laˋpiejar.
* (mecanica) Partida amovibla d'un motor assegurant l'estanqueïtat d'un o mai de sos cilindres.
# Chèc
### Etimologia

Probablement adaptat de l'alemand Zucker.

### Prononciacion

['tsʋkr̩]

### Sillabas

cu | kr (2)

## Nom comun

cukr masculin, pl. cukry

### Traduccions

* sucre $^{(oc)}$

### Derivats

| cukrárna cukrář cukrářka cukrátko cukrouš cukrovar | cukrovinka cukrovka cukroví cukrový cukřenka |
# Occitan
### Etimologia

Del latin.

### Prononciacion

/kuˈdza/, /kuˈdza/

### Sillabas

cu | jar (2)

## Vèrb

(lemosin) cujar
* Falhir, pensar que quauqua res vai se passar.
    Ai cujat tombar.

### Conjugason

| Infinitiu | cujar | cujar | cujar | cujar | cujar | cujar |
| Gerondiu | cujant | cujant | cujant | cujant | cujant | cujant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | cujat | cujat | cujat | cujats | cujats | cujats |
| femenin | cujada | cujada | cujada | cujadas | cujadas | cujadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | cuge | cujas | cuja | cujam | cujatz | cujan cugen |
| Imperfach | cujava | cujavas cujaves | cujava | cujavam cujavem | cujavatz cujavetz | cujavan cujaven |
| Preterit | cugei | cugeras cugeres | cuget | cugeram cugerem | cugeratz cugeretz | cugeren |
| Futur | cujarai | cujaras | cujará | cujarem | cujaretz | cujaran |
| Condicional | cujariá | cujarias | cujariá | cujariam | cujariatz | cujarian |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | cuge | cuges | cuge | cugem | cugetz | cugen |
| Imperfach | cugessa | cugessas | cugessa | cugessam cugessem | cugessatz | cugessan cugessen |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Afirmatiu | — | cuja ! | — | cujam ! | cujatz ! | — |
| Negatiu | — | cujas pas ! | — | cujam pas ! | cujatz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
# Polonés
### Etimologia

Adaptacion de l'alemand Zucker.

### Prononciacion

['ʦ̑ucɛr]

### Sillabas

cu | kier (2)

## Nom comun

cukier masculin, pl. cukry

### Traduccions

* sucre $^{(oc)}$

### Derivats

| cukierek cukiernia cukiernica cukiernik | cukrownia cukrzyca cukrowy cukrzany |
# Polonés
### Etimologia

Bastit a partir del nom cukier ("sucre") amb lo sufix -nica.

### Prononciacion

[ˌʦ̑ucɛrʲ'ɲiʦ̑a]

### Sillabas

cu | kier | ni | ca (4)

## Nom comun

cukiernica femenin, pl. cukiernice

### Traduccions

* sucrièr $^{(oc)}$ masculin
# Bru de l'èst
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/kulaː/, /kulaː/

## Nom comun

cula
* Tigre.

### Referéncias

* John Miler, Carolyn Miler, 2017, Bru – English – Vietnamese – Lao Dictionary, SIL International, accidit lo 26 julhet 2017, de bru.webonary.org.
# Catalan
### Etimologia

De cuixa amb un sufix -ot.

### Prononciacion

[ku(j)'ʃɔt]

### Sillabas

cui | xot (2)

## Nom comun

cuixot masculin

### Traduccions

* cambajon $^{(oc)}$

### Sinonims

* pernil
# Occitan
### Etimologia

    nom 1 Del latin damnum « prejudici »
    nom 2 Del latin damma

### Prononciacion

/dam/, /dam/

## Nom comun 1

Declinason :
| Singular | Plural |
| dam | dams |
| [dam] | [dams] |
dam masculin
* Damatge, prejudici, tòrt.

### Traduccions

| alemand: anglés: basc: catalan: | espanhòl: francés: dam $^{(fr)}$ italian: portugués: |

## Nom comun 2

Declinason :
| Singular | Plural |
| dam | dams |
| [dam] | [dams] |
dam masculin
* (zoologia) Genre de mamifèrs, de la familha dels Cervids, d’una grandor mejana entre lo cèrvi e lo cabiròl, de mantèu mirgalhat e de banas planas e palmadas.
* (zoologia) Mascle d'aquel genre de mamifèrs. (equivalent femenin: dama)
* (metonimia) La pèl tanada de l'animal.

### Traduccions

| alemand: Damhirsch $^{(de)}$ anglés: fallow deer $^{(en)}$ asturian: gamu $^{(ast)}$, paletu $^{(ast)}$ basc: catalan: daina $^{(ca)}$ | espanhòl: gamo $^{(es)}$, dama $^{(es)}$ francés: daim $^{(fr)}$ italian: daino $^{(it)}$ portugués: gamo $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

    nom e vèrb Del germanic *damm
    interjeccion Del latin damnum « prejudici »

### Prononciacion

/dæm/, /dæm/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| dam | dams |
| [dæm] | [dæms] |
dam
* restanca $^{(oc)}$

## Vèrb

dam
* Arrestar lo flus de l'aiga

## Interjeccion

dam
* damne $^{(oc)}$

# Francés
### Etimologia

    Del latin damnum « prejudici »

### Prononciacion

/dam/, /dam/, /dã/, /dã/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| dam | dams |
dam masculin
* dam $^{(oc)}$
# Espanhòl
### Etimologia

Mot compausat a partir del nom d'ostal de John Dalton, un quimista anglés que descriguèt aquesta anomalia en 1794.

### Prononciacion

[dalto'nismo]

### Sillabas

dal | to | nis | mo (4)

## Nom comun

daltonismo masculin

### Traduccions

* daltonisme $^{(oc)}$

### Derivats

* daltónico, -a