OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del latin fatuus insipidus «fade, dessaborós»

### Prononciacion

    lengadocian, provençau /ˈfat/, /ˈfat/

### Sillabas

fad

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | fad | fads |
| Masculin | [ˈfat] | [ˈfats] |
| Femenin | fada | fadas |
| Femenin | [ˈfaðo̞] | [ˈfaðo̞s] |
fad
* Insipid.
* Sens interés, nèci

### Variantas dialectalas

* fade
* fat (gascon)

### Sinonims

* dessaborós

### Derivats

* fador
* afadir

### Traduccions

| alemand: fade $^{(de)}$ anglés: dull $^{(en)}$, uninteresting $^{(en)}$, silly $^{(en)}$, stupid $^{(en)}$ basc: catalan: fat $^{(ca)}$, insuls $^{(ca)}$, insípid $^{(ca)}$ | espanhòl: soso $^{(es)}$, insulso $^{(es)}$, bobo $^{(es)}$ francés: fade $^{(fr)}$, sans caractère $^{(fr)}$, niais $^{(fr)}$ italian: insulso $^{(it)}$, insipido $^{(it)}$, sciocco $^{(pt)}$, sciapo $^{(it)}$ portugués: insipido $^{(pt)}$, nécio $^{(pt)}$ |
# Bench
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

erkn
* Susor.

### Mots aparentats

* erkas

### Referéncias

* Anonim, s. d., English - Benc non - Amharic School Dictionary.
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

erihina femenin
* Langasta.

### Variantas dialectalas

* cadranaca (sard comun)
* erighina

#### Nòta

Forma del dialècte d'Orgosolo.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Bench
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

erkas
* Susar.

### Mots aparentats

* erkn

### Referéncias

* Anonim, s. d., English - Benc non - Amharic School Dictionary.
# Alemand
### Etimologia

Vèrb bastit a partir de klären ("clarificar, aclarar") e del prefix er-.

### Prononciacion

* [ɛɐ̯'klɛːʀən]
* Alemanha : escotar « erklären »
* Alemanha (Berlin) : escotar « erklären »

### Sillabas

er | klä | ren (3)

## Vèrb

erklären

### Traduccions

* explicar $^{(oc)}$

### Parents

* erklärbar
* Erklärung
* unerklärlich
# Kwaya
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

eriino classa 5
* Dent.

### Referéncias

* Shannon Ronit Odom, 2016, The Grammar Basics of Kwaya, SIL.
# Occitan
### Etimologia

Del latin vulgar *ericio, e del latin classic ericius.

### Prononciacion

/eˈɾis/, /eˈɾis/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « eriç »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| eriç | erices |
| [eˈɾis] | [eˈɾises] |
eriç masculin (lengadocian)
* Pichon mamifèr insectivòr que la pel de l'esquina es cobèrta d'espinas.

### Variantas dialectalas

* ariçon (gascon)
* eiriçon (provençal), (lemosin), (vivaroalpenc)

### Traduccions

| alemand: Igel $^{(de)}$ masculin anglés: hedgehog $^{(en)}$ asturian: corcuspín $^{(ast)}$, perrucuspín $^{(ast)}$ catalan: eriçó $^{(ca)}$ masculin | francés: hérisson $^{(fr)}$ masculin italian: riccio $^{(it)}$ masculin naut sorab: jěž $^{(hsb)}$ masculin |
# Mangghuer
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ɚt͡ɕɨˈkə/, /ɚt͡ɕɨˈkə/

## Nom comun

erjige
* Ase.

### Referéncias

* Keith W. Slater, 2003, A Grammar of Mangghuer : A Mongolic language of China’s Qinghai-Gansu Sprachbund, London, New York, RoutledgeCurzon.
# Occitan ancian
### Etimologia

Del latin eremus.

### Prononciacion
## Adjectiu

erm (femenin: erma)
* Desèrt, abandonat.

### Referéncias

* François Raynouard, Lexique roman ou Dictionnaire de la langue des troubadours, comparée avec les autres langues de l’Europe latine, 1838–1844
# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

erighina femenin
* Langasta.

### Variantas dialectalas

* cadranaca
* erihina (Orgosolo)

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Occitan
### Etimologia

    Del latin erigere « quilhar »

### Prononciacion

    lengadocian /eɾiˈd͡ʒi/, /eɾiˈd͡ʒi/
    lengadocian, gascon /eɾiˈʒi/, /eɾiˈʒi/
    provençau /eʀiˈd͡ʒi/, /eʀiˈd͡ʒi/

### Sillabas

e|ri|gir

## Vèrb

erigir
* Quilhar, auçar.
* Elevar, bastir , en parlar d'un monument
* (per analogia) Instituir ; establir.
* (figurat) Far passar d’una condicion dins una autra mai nauta.
s'erigir
* S'atribuir un drech, una qualitat qu'òm ten pas. Se pausar coma.

### Sinonims

* auborar
* enartar
* mastar
* quilhar
... un monument
* construire
establir
* fondar

### Traduccions

| alemand: errichten $^{(de)}$ anglés: erect $^{(en)}$, raise $^{(en)}$, build $^{(en)}$; figurat: stablish $^{(en)}$, found $^{(en)}$; s'erigir: set up $^{(en)}$, pose as $^{(en)}$ basc: catalan: erigir $^{(ca)}$ | espanhòl: erigir $^{(es)}$ francés: ériger $^{(fr)}$ italian: erigere $^{(it)}$, edificare $^{(it)}$, innalzare $^{(it)}$; figurat: fondare $^{(it)}$, istituire $^{(it)}$ portugués: erigir $^{(pt)}$, erguer $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin erigere « quilhar »

### Prononciacion

    Oriental: /əɾiˈʒi/, /əɾiˈʒi/
    Occidental: nord-occidental /eɾiˈʒi/, /eɾiˈʒi/, valencian /eɾiˈd͡ʒiɾ/, /eɾiˈd͡ʒiɾ/

### Sillabas

e|ri|gir

## Vèrb

erigir
* erigir $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin erigere « quilhar »

### Prononciacion

    /eɾiˈxiɾ/, /eɾiˈxiɾ/

### Sillabas

e|ri|gir

## Vèrb

erigir
* erigir $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

    Del latin erigere « quilhar »

### Prononciacion

    Portugal /iɾiˈʒiɾ/, /iɾiˈʒiɾ/
    Brasil /eɾiˈʒi(ɾ)/, /eɾiˈʒi(ɾ)/

### Sillabas

e|ri|gir

## Vèrb

erigir
* erigir $^{(oc)}$
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir de créatif, -ive ("creatiu, -iva").

### Prononciacion

[kʁeativi'te]
França (Brétigny-sur-Orge) : escotar « créativité » França (Cornimont) : escotar « créativité »

### Sillabas

cré | a | ti | vi | té (5)

## Nom comun

créativité femenin

### Traduccions

* creativitat $^{(oc)}$

### Parents

* créateur, -trice
* créatif
* création
* créativement
# Occitan
### Etimologia

Del latin crēdēre.

### Prononciacion

/ˈkɾeðe/, /ˈkɾeðe/
França (Bearn) - Gascon : escotar « créder »

### Sillabas

cré | der (2)

## Vèrb

créder (gascon)
* Adméter quauquarren com vertat.
* Rel. Aver fe en almens un diu.
* Pensar, albirar.

### Variantas dialectaus

* créser
* creire
* creure (lemosin)

### Traduccions

| alemand: glauben $^{(de)}$ anglés: to believe $^{(en)}$ breton: krediñ $^{(br)}$ bulgar: вярвам $^{(bg)}$ catalan: creure $^{(ca)}$ espanhòl: creer $^{(es)}$ esperanto: kredi $^{(eo)}$ francés: croire $^{(fr)}$ grèc: πιστεύω $^{(el)}$ ido: kredar $^{(io)}$ | gaelic irlandés: creid $^{(ga)}$ italian: credere $^{(it)}$ neerlandés: geloven $^{(nl)}$ ongrés: hisz $^{(hu)}$ polonés: wierzyć $^{(pl)}$ portugués: crer $^{(pt)}$ romanés: a crede $^{(ro)}$ rus: верить $^{(ru)}$ sicilian: crìdiri $^{(scn)}$ ucraïnian: вірити $^{(uk)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin crescĕre.

### Prononciacion

/ˈkɾejse/, /ˈkɾejse/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « créisser »

### Sillabas

créis | ser (2)

## Vèrb

créisser
* Aumentar sa talha e sa fòrça.

### Derivats

* creis
* creissença
* creissent

### Variantas dialectalas

* créisher
* frotjar

### Conjugason

| Infinitiu | créisser | créisser | créisser | créisser | créisser | créisser |
| Gerondiu | creissent | creissent | creissent | creissent | creissent | creissent |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | cregut | cregut | cregut | creguts | creguts | creguts |
| femenin | creguda | creguda | creguda | cregudas | cregudas | cregudas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | creissi | creisses | creis | creissèm | creissètz | creisson |
| Imperfach | creissiái | creissiás | creissiá | creissiam | creissiatz | creissián |
| Preterit | creguèri | creguères | creguèt | creguèrem | creguèretz | creguèron |
| Futur | creisserai | creisseràs | creisserà | creisserem | creisseretz | creisseràn |
| Condicional | creisseriái | creisseriás | creisseriá | creisseriam | creisseriatz | creisserián |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Present | cresca | crescas | cresca | crescam | crescatz | crescan |
| Imperfach | creguèsse | creguèsses | creguèsse | creguèssem | creguèssetz | creguèsson |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | ieu | tu | el ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | eles elas |
| Afirmatiu | — | creis ! | — | crescam ! | creissètz ! | — |
| Negatiu | — | crescas pas ! | — | crescam pas ! | crescatz pas ! | — |

### Traduccions

| alemand: wachsen $^{(de)}$ anglés: to grow $^{(en)}$ catalan: créixer $^{(ca)}$ espanhòl: crecer $^{(es)}$ francés: croître $^{(fr)}$ | italian: crescere $^{(it)}$ portugués: crescer $^{(pt)}$ romanés: a creşte $^{(ro)}$ sicilian: crìsciri $^{(scn)}$ |
# Catalan
### Etimologia

Del latin crescĕre.

### Prononciacion

/ˈkɾeʃə/, /ˈkɾeʃə/ (oriental), /ˈkɾejʃe/, /ˈkɾejʃe/ (nòrd-occidental), /ˈkɾejʃeɾ/, /ˈkɾejʃeɾ/ (valencian)
Espanha (Barcelona) : escotar « créixer »

## Vèrb

créixer
* Créisser.

### Derivats

* creixement
* creixent
* crescut
# Francés
### Etimologia

Del latin creāre.

### Prononciacion

[kʁe'e]
França (Ceret) : escotar « créer » França (Grenòble) : escotar « créer » França (Tolosa) : escotar « créer » França (Vòges) : escotar « créer » França (Somain) : escotar « créer »

### Sillabas

cré | er (2)

## Vèrb

créer

### Traduccions

* crear $^{(oc)}$

### Derivats

* créateur, -trice
* créatif
* créativité
* création
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

['kreɲe]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « crénher »

### Sillabas
## Vèrb

crénher
* Aver paur de quicòm.

### Sinonims

* crentar

### Derivats

* crenhença
* crenhent

### Traduccions

* alemand: fürchten $^{(de)}$
* anglés: to be afraid of $^{(en)}$
* catalan: témer $^{(ca)}$
* espanhòl: temer $^{(es)}$
* francés: craindre $^{(fr)}$, avoir peur $^{(fr)}$
* italian: temere $^{(it)}$
* sicilian: timiri $^{(scn)}$
* portugués:
* ucraïnian:
# Occitan
### Etimologia

Del francic *krōk.

### Prononciacion

/kɾɔk/, /kɾɔk/
França (Bearn) : escotar « cròc »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| cròc | cròcs |
| [kɾɔk] | [kɾɔks] |
cròc masculin
* Peça de metal de forma corbada que s'acaba en punta e servís per i penjar quicòm.
* Cadun dels quatre ulhals d'un animal carnivòr.
* Còp de dent, mossegada.

### Derivats

* croquet

### Sinonims

* gafet (1)
* ulhal (2)
* mossegada (3)

### Traduccions

| anglés: hook $^{(en)}$, fang $^{(en)}$, bite $^{(en)}$ (3) catalan: ganxo $^{(ca)}$ masculin, ullal $^{(ca)}$ masculin, mossec $^{(ca)}$ masculin | francés: croc $^{(fr)}$, crochet $^{(fr)}$, morsure $^{(fr)}$ femenin (3) |
# Occitan
### Etimologia

Del latin crēdēre.

### Prononciacion

/ˈkɾeze/, /ˈkɾeze/
França (Bearn) : escotar « créser »

### Sillabas

cré | ser (2)

## Vèrb

créser
* Admetre quicòm coma vertat.
* Rel. Aver fe en almens un dieu.
* Pensar, albirar.

### Sinonims

* creire

### Derivats

* cresença
* cresent

### Variantas dialectalas

* créder
* creure (lemosin)

### Traduccions

| alemand: glauben $^{(de)}$ anglés: to believe $^{(en)}$ breton: krediñ $^{(br)}$ bulgar: вярвам $^{(bg)}$ catalan: creure $^{(ca)}$ espanhòl: creer $^{(es)}$ esperanto: kredi $^{(eo)}$ francés: croire $^{(fr)}$ grèc: πιστεύω $^{(el)}$ ido: kredar $^{(io)}$ | gaelic irlandés: creid $^{(ga)}$ italian: credere $^{(it)}$ neerlandés: geloven $^{(nl)}$ ongrés: hisz $^{(hu)}$ polonés: wierzyć $^{(pl)}$ portugués: crer $^{(pt)}$ romanés: a crede $^{(ro)}$ rus: верить $^{(ru)}$ sicilian: crìdiri $^{(scn)}$ ucraïnian: вірити $^{(uk)}$ |
# Francés
### Etimologia

Bastit a partir de crème ("crèma") amb lo sufix adjectival -eux.

### Prononciacion

[kʁɛ'mø]
França (Nancí) : escotar « crémeux »

### Sillabas

cré | meux (2)

## Adjectiu

crémeux masculin, pl. crémeux

### Traduccions

* cremós $^{(oc)}$

### Derivats

* crémeusement
* crémosité
# Gaelic irlandés
### Etimologia

De l'irlandés ancian críchnaigid « el acaba ».

### Prononciacion

/ˈcɾʲiːxn̪ˠɪɟ/, /ˈcɾʲiːxn̪ˠɪɟ/ (Munster), /ˈcɾʲiəxn̪ˠiː/, /ˈcɾʲiəxn̪ˠiː/, /ˈcɾʲiəxn̪ˠə/, /ˈcɾʲiəxn̪ˠə/ (Connacht), /ˈcɾʲiːxn̪ˠi/, /ˈcɾʲiːxn̪ˠi/ (Ulster)

## Vèrb

críochnaigh
* Acabar.
# Warrgamay
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ganibarra
* Dingo.

### Referéncias

* R. M. W. Dixon, 1981, Wargamay, dins R. M. W. Dixon e Barry J. Blake (editors), The Handbook of Australian Languages vol 2, Canberra, The National University Press, p. 1-144.
# Occitan
### Prononciacion

/ɡaniˈtɔɾtos/, /ɡaniˈtɔɾtos/

## Forma de nom comun

ganitòrtas femenin (lengadocian) (gascon)
* Plural de ganitòrta.
# Occitan
### Etimologia

Del grèc ancian γαμψός « corb ».

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈganso̞/, /ˈganso̞/
    provençau /ˈgãⁿsə/, /ˈgãⁿsə/

### Sillabas

gan|sa

## Nom comun

gansa femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| gansa | gansas |
| [ˈganso̞] | [ˈganso̞s] |
* Cordinh de lana, de coton, de seda, d’aur, d’argent, etc., que servís per bordar una estòfa o per formar una brida o un anèl per i ligar un boton.
* Cordura d'arrèst
* Manilha plaçada sul bòrd d'un ola, d'un topin per l'agafar.
* (provençau) Aurelheta, mervelha, bunheta.

### Derivats

* gansar

### Traduccions
## Forma de vèrb

gansa
* Tresena persona del singular del present de l'indicatiu de gansar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de gansar
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ɡaniˈtɔɾto/, /ɡaniˈtɔɾto/

### Sillabas

ga | ni | tòr | ta

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| ganitòrta | ganitòrtas |
| [ɡaniˈtɔɾto] | [ɡaniˈtɔɾtos] |
ganitòrta femenin (lengadocian) (gascon)
* Ornit. Aucèl de l'espècia Jynx torquilla.

### Sinonims

* colitòrta (lengadocian)

### Variantas dialectalas

* còthtòrt (gascon)
* còthturta (gascon)

### Traduccions

| alemand: Wendehals $^{(de)}$ masculin anglés: wryneck $^{(en)}$ bashquir: борғандаҡ $^{(ba)}$ bielorús: круцігалоўка $^{(be)}$ femenin catalan: colltort $^{(ca)}$ masculin espanhòl: torcecuello $^{(es)}$ masculin | francés: torcol fourmilier $^{(fr)}$ masculin italian: torcicollo $^{(it)}$ masculin polonés: krętogłów $^{(pl)}$ masculin rus: вертишейка $^{(ru)}$ femenin turc: bayağı boyunburan $^{(tr)}$ ucraïnian: крутиголовка $^{(uk)}$ femenin |
# Occitan
### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈgansoe/, /ˈgansoe/
    provençau /ˈgãⁿse/, /ˈgãⁿse/

### Sillabas

gan|se

## Forma de vèrb

ganse
* Primièra persona del singular del present del subjonctiu de gansar
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de gansar

# Francés
### Etimologia

Del occitan gansa.

### Prononciacion

    /ɡɑ̃s/, /ɡɑ̃s/

### Sillabas

ganse

## Nom comun

ganse femenin
Declinason :
| Singular | Plural |
| ganse | ganses |
| [ɡɑ̃s] ||
* gansa $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

ganse
* Primièra persona del singular del present de l'indicatiu de ganser
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de ganser
* Primièra persona del singular del present del subjonctiu de ganser
* Segonda persona del singular del present del subjonctiu de ganser
# Occitan
### Prononciacion

/gaˈɲu/, /gaˈɲu/

## Forma de nom comun

ganhon masculin (lemosin)
* Plurau de ganhon.
# Occitan
### Prononciacion

/'gans/, /'gans/

## Forma de nom comun

ganhs
* Plural de ganh
# Catalan
### Etimologia

Del germanic knif (coma en anglés knife o en suedés kniv), amb lo diminutiu -et.

### Prononciacion

[gəni'βɛt] (oriental), [gani'vɛt] (valencian)

## Nom comun

ganivet masculin

### Traduccions

* cotèl $^{(oc)}$

### Derivats

* ganiveta
* ganivetada
* ganiveter
* ganivetera
* ganiveteria
# Occitan
### Etimologia

De gansa.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ganˈsa/, /ganˈsa/
    provençau /gãⁿˈsa/, /gãⁿˈsa/

### Sillabas

gan|sar

## Vèrb

gansar
* Plaçar una gansa, un biais sul bòrd d’una estòfa.
* Realisar una cordura d'arrèst

### Traduccions

| alemand: anglés: basc: catalan: | espanhòl: francés: ganser $^{(fr)}$ italian: portugués: |
# Occitan
### Prononciacion

    lengadocian, gascon /ˈganso̞s/, /ˈganso̞s/
    provençau /ˈgãⁿsəs/, /ˈgãⁿsəs/

### Sillabas

gan|sas

## Forma de nom comun

gansas
* plural de gansa.

## Forma de vèrb

gansas
* Segonda persona del singular del present de l'indicatiu de gansar

# Francés
### Prononciacion

    /ɡɑ̃sa/, /ɡɑ̃sa/

### Sillabas

gan|sas

## Forma de vèrb

gansas
* Segonda persona del singular del passat simple de ganser
# Occitan
### Etimologia

    De l’adjectiu latin focarius « de fuòc » derivat de focus e substantivat en latin vulgar sota la forma focarium.

### Prononciacion

/fu'ɣal/, /fu'ɣal/

### Sillabas

fo|gal

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fogal | fogals |
| [fu'ɣal] | [fu'ɣals] |
fogal (lengadocian)
* Lar, luòc ont se fa lo fuòc.
** Levar la cendre del fogal.
* (metonimia) Fuòc que brutla dins lo fogal.
* (figurat) Ostal, demorança de la familha, país natal.
* (fisica) Centre, font.
** Fogal de lutz o de calor.
* (geometria) Punt possedissent de proprietats particularas per l’estudi d'unas corbas.
** Una elipsi ten dos fogals, e la soma de las distàncias de tot punt d'aquela corba a sos dos fogals es constanta.
* (optica) Punt comun a totes los rais sortissent d’un sistèma optic quand totes los rais dintrants son parallèls a l’ais optic del sistèma.
* (medecina) Sèti principal d’una malautiá.
** (per extension) (figurat) Se dit d’un luòc delqual raiona, un problèma o un dangièr.
*** Lo fogal de la rebellion.
* (figurat) Centre ; luòc principal.

### Variantas dialectalas

* fogau (provençau)

### Traduccions

| alemand: Feuerstelle $^{(de)}$, Feuerstätte $^{(de)}$ (lar), Feuer $^{(de)}$ (fuòc), Heim $^{(de)}$ (ostal) anglés: hearth $^{(en)}$, fireplace $^{(en)}$ (lar), fire $^{(en)}$ (fuòc), household $^{(en)}$, home $^{(en)}$, hearth $^{(en)}$ (ostal), vertex $^{(en)}$, focus $^{(en)}$ (centre), source $^{(en)}$ (font), focus $^{(en)}$, focal point $^{(en)}$ (optica) | catalan: llar $^{(ca)}$ espanhòl: hogar $^{(es)}$, llama $^{(es)}$ (fuòc, ostal), punto focal $^{(es)}$ (optica) francés: foyer $^{(fr)}$ italian: focolare $^{(it)}$, fuoco $^{(it)}$ basc: atarte $^{(eu)}$ portugués: chama $^{(pt)}$, fogo $^{(pt)}$, lar $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De l’adjectiu latin focarius « de fuòc » derivat de focus e substantivat en latin vulgar sota la forma focarium.

### Sillabas

fo|gau

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fogau | fogaus |
fogau (provençau)
* Lar, luòc ont se fa lo fuòc.
** Levar la cendre dau fogau.
* (metonimia) Fuòc que brutla dins lo fogau.
* (figurat) Ostal, demorança de la familha, país natal.
* (fisica) Centre, font.
** Fogau de lutz o de calor.
* (geometria) Ponch possedissent de proprietats particularas per l’estudi d'unas corbas.
** Un elipsi ten dos fogaus, e la soma de las distàncias de tot ponch d'aquela corba a sos dos fogaus es constanta.
* (optica) Ponch comun a totes lei rais sortissent d’un sistèma optic quand totes lei rais dintrants son parallèls a l’ais optic dau sistèma.
* (medecina) Sèti principau d’una malautiá.
** (per extension) (figurat) Se dit d’un luòc dau quau raiona, un problèma o un dangièr.
*** Lo fogau de la rebellion.
* (figurat) Centre ; luòc principau.

### Variantas dialectalas

* fogal
* fogier (lemosin)

### Traduccions

| alemand: Feuerstelle $^{(de)}$, Feuerstätte $^{(de)}$ (lar), Feuer $^{(de)}$ (fuòc), Heim $^{(de)}$ (ostal) anglés: hearth $^{(en)}$, fireplace $^{(en)}$ (lar), fire $^{(en)}$ (fuòc), household $^{(en)}$, home $^{(en)}$, hearth $^{(en)}$ (ostal), vertex $^{(en)}$, focus $^{(en)}$ (centre), source $^{(en)}$ (font), focus $^{(en)}$, focal point $^{(en)}$ (optica) | catalan: llar $^{(ca)}$ espanhòl: hogar $^{(es)}$, llama $^{(es)}$ (fuòc, ostal), punto focal $^{(es)}$ (optica) francés: foyer $^{(fr)}$ italian: focolare $^{(it)}$, fuoco $^{(it)}$ basc: atarte $^{(eu)}$ portugués: chama $^{(pt)}$, fogo $^{(pt)}$, lar $^{(pt)}$ |
# Gaelic escocés
### Etimologia

De l'irlandés ancian fogamar.

### Prononciacion

/ˈfoəɾ/, /ˈfoəɾ/

## Nom comun

foghar masculin, plural : fogharan
* Auton.
# Anglés
### Etimologia
### Sillabas
## Nom comun

fog-horn neutre
* Varianta de foghorn
   * Us: desusat
   * exemples:
    "Mostly he would not speak when spoken to; only look up sudden and fierce, and blow through his nose like a fog-horn;"
       — La màger part deu temps, ne responèva pas quan lo parlavan ; que lhevava lo cap sobtament e que v'espiava lèd en tot bohar peu nas com per ua còrna de bruma.

### Referéncias

* ↑ Robert Louis Stevenson, Treasure Island, cap. 1, 1883, ed. 2010, Wikisource
* ↑ Felip Richard (trad.), L'Isla deu tesaur, 2009, per noste, Ortès, ISBN 978-2-86866-066-4, p. 8
# Anglés
### Etimologia
### Sillabas
## Nom comun

foghorn neutre
* còrna de bruma
   * variantas: fog-horn (desusat)
# Anglés
### Etimologia

    D'origina incèrta, semblant al norvegian fogg.

### Prononciacion

['fɒg] (UK).
Reialme Unit (Londres) : escotar « fog » Reialme Unit (Escòcia) : escotar « fog » Estats Units d'America (Tèxas) : escotar « fog »

## Nom comun

fog
* nèbla femenin.

### Parents

* haze, mist

### Derivats

| fogbell fogbound | foggy foghorn, fog-horn |
# Occitan ancian
### Etimologia

Dau latin focacia, , dau latin focacium panis (« pan del fogier ») de focus («fogal») e de panis («pan»).

## Nom comun

fogatza femenin
* Fogassa.

### Referéncias

* François Raynouard, Lexique roman ou Dictionnaire de la langue des troubadours, comparée avec les autres langues de l’Europe latine, 1838–1844
# Occitan
### Prononciacion

/fu'ɣals/, /fu'ɣals/

## Forma de nom comun

fogal
* Plural de fogal,
# Occitan
### Etimologia

De l'occitan ancian fogatza, del latin vulgar focacia, del latin focacium panis (« pan del foyer ») de focus («fogal») e de panis («pan»).

### Prononciacion

/fuˈɣa.so/, /fuˈɣa.so/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fogassa | fogassas |
fogassa femenin
* Pan de crosta mòla, de mica espessa e mofla, fach a partir de farina blanca, de levura de fornièr e d'òli d'oliva.

### Variantas dialectalas

* fojassa : (vivaroaupenc)

### Traduccions

| anglés: fougasse $^{(en)}$ catalan: fogassa $^{(ca)}$ | francés: fougasse $^{(fr)}$ italian: focaccia $^{(it)}$ |

### Referéncias

* ↑ En còp nòstre, parler et coutumes du Pays des Vans et des régions environnantes - La Faraça, Groupe Occitan des Vans
# Occitan
### Etimologia

    De l’adjectiu latin focarius « de fuòc » derivat de focus e substantivat en latin vulgar sota la forma focarium.

### Prononciacion

/fu'dʒje/, /fu'dʒje/ (naut-lemosin)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| fogier | fogiers |
fogier {{m}
* lar, ente brusla lo fuòc de la maison
* fogau, maison, luòc de vita familiau

### Variantas dialectalas

* fogal
* fogau (provençau)
* fogèir (auvernhat)

### Traduccions

| anglés: hearth $^{(en)}$, home $^{(en)}$ catalan: llar $^{(ca)}$, casa $^{(ca)}$ | francés: foyer $^{(fr)}$, âtre $^{(fr)}$ italian: focolare $^{(it)}$, casa $^{(it)}$ |

### Referéncias

* "vòstras referéncias"
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

[eska'fit]

### Sillabas

es | ca | fit (3)

## Adjectiu

escafit (femenin-ida)
* .Estrech, de talha tròp pichona.

### Sinonims

* estequit

### Traduccions

* anglés: tiny $^{(en)}$
* catalan: esquifit $^{(ca)}$
* curd:
* espanhòl:
* francés: étriqué $^{(fr)}$
* italian:
* neerlandés:
* portugués: