OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del latin intentio (« accion de parar ; aplicacion de la pensada, atencion ; esfòrt cap al naut, intencion ; intensitat »), derivat de intendere (entendre).

### Prononciacion

    /in.ten'siu/, /in.ten'siu/
in | ten | cion (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| intencion | intencions |
| [in.ten'siu] | [in.ten'sius] |
intension femenin
* Movement de l’alma per que se tend a una cèrta fin.
** Una intencion lausabla. — Aver l’intencion de far quicòm. — Mon intencion èra pas de vos desagradar.
* Volontat.
* Objectiu ; destinacion ; pensada.
* (Religion) Preguièra catolica amb objècte particular

### Traduccions

| alemand: Absicht $^{(de)}$ femenin anglés: intention $^{(en)}$ arabi: انية $^{(ar)}$ catalan: intenció $^{(ca)}$ femenin chinés: 意向 $^{(zh)}$ espanhòl: intención $^{(es)}$ femenin francés: intention $^{(fr)}$ femenin | grèc: πρόθεση $^{(el)}$ italian: intenzione $^{(it)}$ femenin neerlandés: intentie $^{(nl)}$ portugués: intenção $^{(pt)}$ femenin polonés: romanés: intenție $^{(ro)}$ rus: намерение $^{(ru)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De intencion

### Prononciacion

    /intensjuˈnal/, /intensjuˈnal/

### Sillabas

in|ten|cio|nal

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | intencional | intencionals |
| Masculin | [intensjuˈnal] | [intensjuˈnals] |
| Femenin | intencionala | intencionalas |
| Femenin | [intensjuˈnalo̞] | [intensjuˈnalo̞s] |
intencional (lengadocian)
* Relatiu o apertenent a l'intencion.
* Fach amb intencion

### Variantas dialectalas

* intencionau (provençau, gascon)

### Derivats

* intencionalament
* intencionalitat

### Traduccions

| alemand: absichtlich $^{(de)}$ anglés: intentional $^{(en)}$ basc: catalan: intencional $^{(ca)}$ | espanhòl: intencional $^{(es)}$ francés: intentionnel $^{(fr)}$ italian: intenzionale $^{(it)}$ portugués: intencional $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

De intenció

### Prononciacion

    Balearic /intənsioˈnal/, /intənsioˈnal/
    Central /intənsiuˈnal/, /intənsiuˈnal/
    Valencian /intensioˈnal/, /intensioˈnal/

### Sillabas

in|ten|ci|o|nal

## Adjectiu

intencional masculin o femenin, (plurals: intencionals)
* intencional $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

De intención

### Prononciacion

    /[ĩn̪t̪ẽn̟θjoˈnal/, /[ĩn̪t̪ẽn̟θjoˈnal/, /[ĩn̪t̪ẽn̟sjoˈnal/, /[ĩn̪t̪ẽn̟sjoˈnal/

### Sillabas

in|ten|cio|nal

## Adjectiu

intencional masculin o femenin, (plurals: intencionales)
* intencional $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

De intenção

### Prononciacion

    Portugal /ĩtẽsjuˈnaɫ/, /ĩtẽsjuˈnaɫ/
    Brasil /ĩtẽsjõˈnaw/, /ĩtẽsjõˈnaw/, /ĩtẽsioˈnaw/, /ĩtẽsioˈnaw/

### Sillabas

in|ten|cio|nal o in|ten|ci{o|nal

## Adjectiu

intencional masculin o femenin, (plurals: intencionais)
* intencional $^{(oc)}$
# Lardil
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

mayad
* Arc de Sant Martin.

### Referéncias

* Terry Jack Klokeid, 1976, Topics in Lardil grammar, Tèsa, Massachusetts Institute of Technology, Dept. of Foreign Literatures and Linguistics.
# Occitan
### Prononciacion

/masˈimo̞s/, /masˈimo̞s/, /makˈsimo̞s/, /makˈsimo̞s/

## Forma de nom comun

maximas
* Plural de maxima.
# Quechan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

maxwét
* Ors.

### Referéncias

* Quechan alphabet and pronounciation, Quechan Tribe.
# Occitan
### Etimologia

Del latin maximum « causa la mai granda », neutre substantivat de maximus, superlatif de magnus.

### Prononciacion

/masiˈmum/, /masiˈmum/, /maksiˈmum/, /maksiˈmum/

## Adjectiu

maximum masculin o femenin, invariable
* Maximal / maximau.

### Antonims

* minimum

### Traduccions

| alemand: Maximum $^{(de)}$, Höchstmaß $^{(de)}$ anglés: maximum $^{(en)}$ basc: catalan: màxim $^{(ca)}$ | espanhòl: máximo $^{(es)}$ francés: maximum $^{(fr)}$ italian: massimum $^{(it)}$ portugués: máximo $^{(pt)}$ |

## Nom comun

maximum masculin, invariable
* (matematicas) L’estat mai grand qu'una quantitat variabla pòsca aténher.
* La soma mai fòrta dins l’òrdre d'aquelas consideradas.
* Lo nivèl mai naut que quicòm pòsca aténher.

### Traduccions

| alemand: Maximum $^{(de)}$ anglés: maximum $^{(en)}$, ceiling $^{(en)}$ basc: catalan: màxim $^{(ca)}$ | espanhòl: máximo $^{(es)}$ francés: maximum $^{(fr)}$ italian: massimum $^{(it)}$, maximum $^{(it)}$ portugués: máximo $^{(pt)}$ |

# Anglés
### Etimologia

Del latin maximum « causa la mai granda », neutre substantivat de maximus, superlatif de magnus.

### Prononciacion

/ˈmæksɪməm/, /ˈmæksɪməm/

## Adjectiu

maxnimum
* maximum $^{(oc)}$

## Nom comun

maxnimum (plural: maxima o maximums)
* maximum $^{(oc)}$

# Francés
### Etimologia

Del latin maximum « causa la mai granda », neutre substantivat de maximus, superlatif de magnus.

### Prononciacion

/maksimɔm/, /maksimɔm/

## Adjectiu

maxnimum masculin o femenin (plural tradicional: maxima o ara, maximums)
* maximum $^{(oc)}$

## Nom comun

maxnimum masculin (plural tradicional: maxima o ara, maximums)
* maximum $^{(oc)}$

# Italian
### Etimologia

Del latin maximum « causa la mai granda », neutre substantivat de maximus, superlatif de magnus.

### Prononciacion
## Nom comun

maxnimum masculin (plural maxima)
* maximum $^{(oc)}$
# Iowa-oto
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/maˈxuwe/, /maˈxuwe/

## Nom comun

maxúwe
* Nívol.

### Variantas dialectalas

* máxu
* máⁿxu
* maⁿxúwe

### Referéncias

* Jimm G. Good Tracks, Baxoje Dictionary: C.
# Gurndidj
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈmajɑŋ/, /ˈmajɑŋ/

## Nom comun

mayang
* Pluèja.

### Referéncias

* Louise Hercus, 1986, Victorian languages: A late survey, Pacific Linguistics, PL-B77, Canberra, Dept. of Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University.
# Nuxalk
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

mayas
* Raton lavaire.

### Referéncias

* H. F. Nater, 1990, A Concise Nuxalk English Dictionary, Canadian Ethnology Service, Mercury series Paper 115, Hull, Canadian Museum of Civilization.
# Occitan
### Etimologia

De maximum.

### Prononciacion

/masimiˈza/, /masimiˈza/, /maksimiˈzal/, /maksimiˈzal/

## Vèrb

maximizar
* Auçar fins al maximum.

### Antonims

* minimazar

### Sinonims

* maximalizar

### Traduccions

| alemand: maximieren $^{(de)}$ anglés: maximize $^{(en)}$ basc: catalan: maximitzar $^{(ca)}$ | espanhòl: maximizar $^{(es)}$ francés: maximaliser $^{(fr)}$, maximiser $^{(fr)}$ italian: massimizzare $^{(it)}$ portugués: maximizar $^{(pt)}$ |

# Espanhòl
### Etimologia

De máximo.

### Prononciacion
## Vèrb

maximalizar
* maximizar $^{(oc)}$

# Portugués
### Etimologia

De máximo.

### Prononciacion

Portugal /mɐksimiˈzaɾ/, /mɐksimiˈzaɾ/; Brasil /maksĩmiˈzaɾ/, /maksĩmiˈzaɾ/, /maksimiˈza/, /maksimiˈza/

## Vèrb

maximalizar
* maximizar $^{(oc)}$
# Chitimacha
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

may
* Mosquilh.

### Referéncias

* Morris Swadesh, 1946, Phonological Formulas for Atakapa-Chitimacha, International Journal of American Linguistics XII:3, p. 113-132.
# Jiwarli
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

mayangarra
* Arc de Sant Martin.

### Referéncias

* Albert Burgman, Peter Austin, 2007, Jiwarli - English Dictionary, English - Jiwarli Wordlist & Topical Wordlist, South Hedland, Wangka Maya Pilbara Aboriginal Language Centre.
# Suedés
### Etimologia

Forma abreviada de Månens dag ("jorn de la Luna")

### Prononciacion

['mɔn:dɑ:g]
Suècia : escotar « måndag »

### Sillabas

mån | dag (2)

## Nom comun

måndag comun, pl. måndagar

### Traduccions

* diluns $^{(oc)}$ masculin

### Parents

* måne
# Occitan
### Etimologia

Del vèrb se mesfisar.?

### Prononciacion

['mɛfi]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « mèfi »

### Sillabas

mè | fi (2)

## Interjeccion

mèfi!
* (Familiar) Interjeccion utilizada per de dire de far atencion .

### Traduccions

| alemand: anglés: watch out $^{(en)}$ basc: breton: bulgar: catalan: atenció $^{(ca)}$, compte $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: esperanto: estonian: finlandés: francés: faire gaffe $^{(fr)}$ | italian: leton: lituanian: neerlandés: ongrés: polonés: portugués: romanés: suedés: turc: ucraïnian: |
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈmɛko/, /ˈmɛko/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| mèca | mècas |
| [ˈmɛko] | [ˈmɛkos] |
mèca femenin
* Secrecion producha per la membrana mucosa del nas.

### Sinonims

* meca

### Manlèus dins d'autras lengas

* mèque (francés)

### Variantas dialectalas

* moc (gascon)
* moquira (gascon)
* vòrma (lemosin)
* mecha (lemosin), (vivaroalpenc)

### Traduccions

| alemand: Schleim $^{(de)}$ masculin anglés: snot $^{(en)}$, mucus $^{(en)}$ | catalan: moc $^{(ca)}$ masculin francés: morve $^{(fr)}$ masculin, mucus $^{(fr)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion

/ˈmɛt͡ʃo̞/, /ˈmɛt͡ʃo̞/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| mècha | mèchas |
| [ˈmɛt͡ʃo̞] | [ˈmɛt͡ʃo̞s] |
mècha femenin
* Assemblatge de fials de coton, de cambe, etc., que s'utiliza per l’esclairatge dins los calelhs , lampas de petròli, d'esséncia, etc.
* (particular, ellipsi) Assemblatge de fials entorcats onchat per far de candèlas e de ciris.
* (particular) Assemblatge de fials entorcats banhat de benzèn o d’esséncia que s'abranda amb una beluga sortida d'una pèira de fuòc.
* (particular, ellipsi, viticultura) Mena de trena plana banhada de sofre e que s'abranda dins las botas per lor levar la mala odor.
* (particular, ellipsi, militar) Còrda facha d’estopa trissada e seca, que los tecnicians militars, los minaires, los peirièrs utilizan per botar lo fuòc a un explosiu.
* (medecina) Rotlèu pichon de gasa esterilizada que s'introduch dins una plaga per far exutòri
* (medecina per extension) Tub pichn de cauchó esterilizat faisant çò meteix.
* (mecanica) Virona de fèrre o d’acièr que s'adaptat als esplechs que la foncion es de traucar, pertusar.

### Variantas dialectalas

* mèca / meca
* mecha
# Occitan
### Etimologia

Varianta auvernhata de mièja, feminin de mèg. Dau latin medius, que ven de l’indoeuropean comun *medhi (« mitan ») qui balha lo sanscrit मध्य madhya.

### Sillabas

miè | ja (2)

## Nom comun

mièja femenin ( masculin mièg)
* La mitat d'un tot.

### Variantas dialectalas

* mièja

### Referéncias

* ↑ Joan-D. Ros, lexic auvernhat / òc estandard
* ↑ Julius Pokorny, dins Indogermanisches etymologisches Wörterbuch, 1959
# Laz
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/mtʃχuɾi/, /mtʃχuɾi/

## Nom comun

mçxuri
* Auvelha.

### Referéncias

* René Lacroix, 2009, Description du dialecte laze d’Arhavi (caucasique du sud, Turquie). Grammaire et textes, Tesa, Universitat de Lion 2.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin mĕl.

### Prononciacion

/mɛl/, /mɛl/
França (Bearn) : escotar « mèl »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| mèl | mèls |
| [mɛl] | [mɛls] |
mèl femenin o masculin
* Substància sucrada, a fin alimentària, qu'es producha per las abelhas.

### Derivats

* melós, -osa

### Variantas dialectalas

* mèu (gascon), (provençal)
* meu (gascon)
* mial (auvernhat)
* miau (lemosin), (auvernhat)

### Traduccions

| alemand: Honig $^{(de)}$ masculin anglés: honey $^{(en)}$ neutre armèni: մեղր $^{(hy)}$ basc: ezti $^{(eu)}$ breton: mel $^{(br)}$ bulgar: мед $^{(bg)}$ masculin catalan: mel $^{(ca)}$ femenin chèc: med $^{(cs)}$ masculin danés: honning $^{(da)}$ espanhòl: miel $^{(es)}$ femenin esperanto: mielo $^{(eo)}$ francés: miel $^{(fr)}$ masculin | grèc: μέλι $^{(el)}$ neutre italian: miele $^{(it)}$ masculin ongrés: méz $^{(hu)}$ neerlandés: honing $^{(nl)}$ masculin polonés: miód $^{(pl)}$ portugués: mel $^{(pt)}$ masculin romanés: miere $^{(ro)}$ rus: мёд $^{(ru)}$ masculin suedés: honung $^{(sv)}$ comun turc: bal $^{(tr)}$ ucraïnian: мед $^{(uk)}$ masculin |
# Suedés
### Etimologia

De l'escandinau ancian máni, evolucion semblabla en norvegian e en danés. Parent de l'anglés moon, de l'alemand Mond e del neerlandés maan.

### Prononciacion

['mo:nɛ]

### Sillabas

må | ne (2)

## Nom comun

måne comun, pl. månar

### Traduccions

* luna $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

| fullmåne halvmåne månbana månbelyst måndag månfas månfärd månförmörkelse mångubbe | månklar månkrater månlanda månlandning månlandskap månljus månraket månskiva |
# Occitan
### Etimologia

Dau latin medius, que ven de l’indoeuropean comun *medhi (« mitan ») qui balha lo sanscrit मध्य madhya.

### Sillabas

mèg (1)

## Nom comun

mèg masculin ( femenin mèja) (auvernhat)
* La mitat d'un tot.

### Variantas dialectalas

* miei gascon
* mièg lengadocian

### Traduccions

| alemand: halb $^{(de)}$ anglés: half $^{(en)}$ basc: catalan: mig $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: medio $^{(es)}$ esperanto: finlandés: francés: demi $^{(fr)}$ | ido: indonesian: italian: mezzo $^{(it)}$ lituanian: neerlandés: ongrés: polonés: portugués: meio $^{(pt)}$ suedés: ucraïnian: |

### Referéncias

* ↑ Julius Pokorny, dins Indogermanisches etymologisches Wörterbuch, 1959
# Occitan
### Etimologia

Dau gallés.

### Prononciacion

/ˈmɛle/, /ˈmɛle/

### Sillabas

mè | le

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : provençau ||
| Singular | Plural |
| mèle | mèles |
| [ˈmɛle] | [ˈmɛle] |
mèle masculin (provençau)
* Bot. Conifèr de l'espècia Larix decidua que perd sas agulhas en ivèrn.

### Variantas dialectalas

* mèlze
* mèuze (gascon)
* mèuse (provençau)
* meuse (vivaroaupenc)
* melze (vivaroaupenc)
* miarze (vivaroaupenc)
* miauze (vivaroaupenc)

### Traduccions

| alemand: Lärche $^{(de)}$ femenin anglés: larch $^{(en)}$ catalan: làrix $^{(ca)}$ masculin espanhòl: alerce $^{(es)}$ masculin | francés: mélèze $^{(fr)}$ masculin italian: larice $^{(it)}$ masculin latin: larix $^{(la)}$ masculin rus: лиственница $^{(ru)}$ femenin |
# Occitan
### Prononciacion

/maɾˈtiro̞s/, /maɾˈtiro̞s/, provençau /maʀˈtiʀo̞/, /maʀˈtiʀo̞/

## Forma de nom comun

martiras
* plural de martira
# Occitan
### Prononciacion

/maɾˈtiris/, /maɾˈtiris/, provençau /maʀˈtiʀis/, /maʀˈtiʀis/

## Forma de nom comun

martiris
* Plural de martiri
# Romanés
### Etimologia

Del latin Martius mensis ("mes de Mart", lo dieu roman de la guèrra).

### Prononciacion

['martie] escotar « martie »

## Nom comun

martie masculin

### Traduccions

* març
# Occitan
### Etimologia
### Prononciacion
## Nom comun

martin pescaire masculin
* Ornit.Aucèl de l'espècia Alcedo atthis.

### Sinonims

* arnièr

### Traduccions

* alemand: Eisvogel $^{(de)}$
* anglés: kingfisher $^{(en)}$
* breton:
* catalan: blauet $^{(ca)}$
* francés: martin-pêcheur $^{(fr)}$
* italian: martin pescatore $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin eclesiastic martyr, del grèc ancian μάρτυς, de μάρτυρος «testimòni».

### Prononciacion

/maɾˈtiro̞/, /maɾˈtiro̞/, provençau /maʀˈtiʀo̞/, /maʀˈtiʀo̞/ França (Bearn) : escotar « martira »

### Sillabas

mar|ti|ra

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| martira | martiras |
| [maɾˈtiro̞] | [maɾˈtiro̞s] |
martira femenin, (equivalent masculin: martir / martire)
* (cristianisme) Femnq que se daissa tuar (e sovent supliciar) per far mòstra d'una fe crestiana inebranlabla.
* (per extension) Femna qu'es tuada o torturada per causa qu'aperten a una religion o qu'aderís a una doctrina que ne vòl pas renegar.
* (per extension) Femna avent involontàriament subit un grand malastre a causa de la marridesa d'autres umans.
* (figurat) Femna patissent d'una situacion presentada coma insuportabla.

### Derivats

* martiri
* martirizar
* martirològi

### Traduccions

| alemand: Märtyrer $^{(de)}$ anglés: martyr $^{(en)}$ basc: catalan: màrtira $^{(ca)}$ | espanhòl: mártira $^{(es)}$ francés: martyre $^{(fr)}$ italian: martire $^{(it)}$ portugués: mártira $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin eclesiastic martyr, del grèc ancian μάρτυς, de μάρτυρος «testimòni».

### Prononciacion

/maɾˈtire/, /maɾˈtire/

### Sillabas

mar|ti|re

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| martire | martires |
| [maɾˈtire] | [maɾˈtires] |
martire masculin, (equivalent femenin: martira)
* Veire martir

### Variantas dialectalas

* martir

### Derivats

* martiri
* martirizar
* martirològi

### Traduccions

| alemand: Märtyrer $^{(de)}$ anglés: martyr $^{(en)}$ basc: catalan: màrtir $^{(ca)}$ | espanhòl: mártir $^{(es)}$ francés: martyr $^{(fr)}$ italian: martire $^{(it)}$ portugués: mártir $^{(pt)}$ |

# Italian
### Etimologia

Del latin eclesiastic martyr, del grèc ancian μάρτυς, de μάρτυρος «testimòni».

### Prononciacion

/ˈmartire/, /ˈmartire/

### Sillabas

mar|ti|re

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| martire | martiri |
| [ˈmartire] | [ˈmartiri] |
martire masculin
* Veire martir
# Occitan
### Prononciacion

/marˈtø/, /marˈtø/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

(lemosin) (vivaroaupenc) marteus masculin
* Plurau de marteu.
# Espanhòl
### Etimologia

Del latin martĕllum qu'a remplaçat lo classic mallĕum.

### Prononciacion

[mar'tiʎo]

### Sillabas

mar | ti | llo (3)

## Nom comun

martillo masculin

### Traduccions

* martèl $^{(oc)}$

### Derivats

* martillazo
# Occitan
### Etimologia

Del latin eclesiastic martyr, del grèc ancian μάρτυς, de μάρτυρος «testimòni».

### Prononciacion

/maɾˈtir/, /maɾˈtir/, provençau /maʀˈtiʀ/, /maʀˈtiʀ/ França (Bearn) : escotar « martir »

### Sillabas

mar|tir

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| martir | martirs |
| [maɾˈtir] | [maɾˈtirs] |
martir masculin, (equivalent femenin: martira)
* (cristianisme) Òme que se daissa tuar (e sovent supliciar) per far mòstra d'una fe crestiana inebranlabla.
* (per extension) Òme qu'es tuat o torturat per causa qu'aperten a una religion o qu'aderís a una doctrina que ne vòl pas renegar.
* (per extension) Òme avent involontàriament subit un grand malastre a causa de la marridesa d'autres umans.
* (figurat) Òme patissent d'una situacion presentada coma insuportabla.

### Variantas dialectalas

* martire (lemosin), (auvernhat)

### Derivats

* martiri
* martirizar
* martirològi

### Traduccions

| alemand: Märtyrer $^{(de)}$ anglés: martyr $^{(en)}$ basc: catalan: màrtir $^{(ca)}$ | espanhòl: mártir $^{(es)}$ francés: martyr $^{(fr)}$ italian: martire $^{(it)}$ portugués: mártir $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del latin eclesiastic martyrium, del grèc ancian μάρτυς, de μάρτυρος «testimòni».

### Prononciacion

/maɾˈtiri/, /maɾˈtiri/, provençau /maʀˈtiʀi/, /maʀˈtiʀi/ França (Bearn) : escotar « martiri »

### Sillabas

mar|ti|ri

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| martiri | martiris |
| [maɾˈtiri] | [maɾˈtiris] |
martiri masculin
* (religion) Mòrt o torments patits per causa de religion, sa fe.
* (per extension) Suplicis enduradas per las victimas de torturaires.
* (figurat) Autras menas de penas o de dolors del còrs e de la ment.

### Parents

* martir
* martirizar
* martirològi

### Traduccions

| alemand: Martyrium $^{(de)}$ anglés: martyrdom $^{(en)}$ basc: catalan: martiri $^{(ca)}$ | espanhòl: martirio $^{(es)}$ francés: martyre $^{(fr)}$ italian: martirio $^{(it)}$ portugués: martírio $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

Del latin eclesiastic martyrium, del grèc ancian μάρτυς, de μάρτυρος «testimòni».

### Prononciacion

oriental /mərˈtiɾi/, /mərˈtiɾi/, occidental /maɾˈtiɾi/, /maɾˈtiɾi/

### Sillabas

mar|ti|ri

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| martiri | martiris |
martiri masculin
* martiri $^{(oc)}$

# Italian
### Prononciacion

/mar'tiri/, /mar'tiri/

## Forma de nom comun

martiri
* Plural de martirio
# Gamilaraay
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ganduwi (dialècte yuwaalaraay)
* Emó sol, un emó.

### Vocabulari aparentat

* barrgay
* dhinawan
* bulawaa

### Referéncias

Caroline J. Williams, 1980, A grammar of Yuwaalaraay Pacific Linguistics B-74, Canberra, Dept. of Linguistics, Research School of Pacific and Asian StudiesThe Australian National University.
# Occitan
### Prononciacion

lengadocian, gason /ˈgaŋɣo̞s/, /ˈgaŋɣo̞s/, provençau /ˈgãⁿgə/, /ˈgãⁿgə/

## Forma de nom comun 1 e 2

gangas
* Plural de ganga.

# Espanhòl
### Prononciacion

/ˈɡaŋgas/, /ˈɡaŋgas/

## Forma de nom comun 1 e 2

gangas
* Plural de ganga.

# Francés
### Prononciacion

/ɡɑ̃ɡa/, /ɡɑ̃ɡa/

## Forma de nom comun

gangas
* Plural de ganga.

# Portugués
### Prononciacion

Portugal /ˈgɐ̃gɐʃ/, /ˈgɐ̃gɐʃ/, Brasil /ˈgɐ̃gɐʃ/, /ˈgɐ̃gɐʃ/, /ˈgə̃gəs/, /ˈgə̃gəs/

## Forma de nom comun 1 a 3

gangas
* Plural de ganga.
# Dharumbal
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gamu
* Aiga.

### Variantas dialectalas

* ali
* gadli
* gali

### Referéncias

* A. Terrill, 2002, Dharumbal: The language of Rockhampton, Australia, PL-525, Pacific Linguistics, Canberra, The Australian National University.

# Dyirbal
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gamu (dialèctes walmalbarra e girramay)
* Aiga doça.

### Variantas dialectalas

* bana

### Vocabulari aparentat

* nuba (dialècte ngajan, vocabulari de l'evitacion)
* jujamu (dialèctes dugulbarra mamu e jabunbarra jirrbal, vocabulari de l'evitacion)

### Referéncias

* R. M. W. Dixon, 1990, The Origin of "Mother-in-Law Vocabulary" in Two Australian Languages, Anthropological Linguistics 32:1-2, p. 1-56.

# Gudjal
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gamu
* Aiga.

### Sinonims

* galmun
* gabari
* ngalu

### Referéncias

* Peter Sutton, 1973, Gugu-Badhun and its neighbours, tèsa, Macquarie University.

# Gugu-badhun
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈgammo/, /ˈgammo/

## Nom comun

gamu
* Aiga.

### Referéncias

* Peter Sutton, 1973, Gugu-Badhun and its neighbours, tèsa, Macquarie University.

# Gunya
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gamu
* Aiga.

### Referéncias

* Jim G. Breen, 1981, Margany and Gunya, dins R. M. W. Dixon e Barry J. Blake (editors), The Handbook of Australian Languages vol 2, Canberra, The National University Press, p. 275-393.

# Margany
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gamu
* Aiga.

### Referéncias

* Jim G. Breen, 1981, Margany and Gunya, dins R. M. W. Dixon e Barry J. Blake (editors), The Handbook of Australian Languages vol 2, Canberra, The National University Press, p. 275-393.

# Wulguru
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gamu
* Aiga.

### Sinonims

* dhalmal

### Vocabulari aparentat

* ngandha

### Referéncias

* Peter Sutton, 1973, Gugu-Badhun and its neighbours, tèsa, Macquarie University.
# Mochèn
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gamps masculin
* Camoç.

### Referéncias

* Comitato Unitario delle isole linguistiche storiche germaniche in italia, 2013, Le nostre parole – Die insern beirter – Unsere Wörter.
# Guugu yimidhirr
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gamurr
* Aissèla.

### Referéncias

* Andy Butcher, 1989, UCLA Phonetics Lab Language Archive.
# Espanhòl
### Etimologia

Del german francic *waidanjan.

### Prononciacion

[ga'nar]

### Sillabas

ga | nar (2)

## Vèrb

ganar

### Traduccions

* ganhar $^{(oc)}$

### Derivats

* ganador -a
* ganancia
* ganancial
* ganancioso, -a
# Catalan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈɡanə/, /ˈɡanə/ (oriental), /ˈɡana/, /ˈɡana/ (occidental)

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| gana | ganes |
| [ˈɡanə] | [ˈɡanəs] |
gana femenin
* Enveja.

# Sard
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

gana femenin
* Desirança, enveja.

### Sinonims

* bògia
* talentu

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Mangala
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ganadjinanany
* Equidna de nas cort.

### Referéncias

* Claire Bowern, s.d., On Eels, Dolphins, and Echidnas: Nyulnyulan Prehistory through the Reconstruction of Flora and Fauna.