OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Veire deman e passat.

## Locucion adverbiala

deman passat
* Lo jorn inmediatament aprèp deman.

### Traduccions

* anglés : day after tomorrow $^{(en)}$
* catalan : demà passat $^{(ca)}$
* espanhòl : mañana pasado $^{(es)}$
* francés : après-demain $^{(fr)}$
* galician : pasadomañá $^{(gl)}$
* italian : dopodomani $^{(it)}$
* portugués :

### Prononciacion

França (Bearn) - Lengadocian : escotar « deman passat »
# Catalan
### Etimologia

Del latin demandāre.

### Prononciacion

[dəmə'na] (oriental), [dema'naɾ] (valencian)
Espanha (Barcelona) : escotar « demanar »

### Sillabas

de | ma | nar (3)

## Vèrb

demanar

### Traduccions

* demandar $^{(oc)}$

### Derivats

* demanador
# Occitan
### Etimologia

    De crosar.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /kɾuˈzajɾo̞/, /kɾuˈzajɾo̞/
    escotar « crosaire »
    provencau /kʀuˈzajʀə/, /kʀuˈzajʀə/

## Nom comun

crosaire masculin
* Naviri de guèrra que compta sus la velocitat e l’autonomia puslèu que sus l’armament e la proteccion par far son ofici de reconeissença e d'exploraire al band dels coirassats.
| alemand: Kreuzer $^{(de)}$ anglés: cruiser $^{(en)}$ basc: gurutzaontzi $^{(eu)}$ catalan: creuer $^{(ca)}$ | espanhòl: crucero $^{(es)}$ francés: croiseur $^{(fr)}$ italian: incrociatore $^{(it)}$ portugués: cruzador $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    De crosar.

### Prononciacion

    lengadocian /kɾuˈzat/, /kɾuˈzat/
    provencau /kʀuˈza/, /kʀuˈza/

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | crosat | crosats |
| Masculin | [kɾuˈzat] | [kɾuˈzats] |
| Femenin | crosada | crosadas |
| Femenin | [kɾuˈzaðo̞] | [kɾuˈzaðo̞s] |
crosat
* Qualifica de causas que se recobrisson en crotz, o gaireben.
* (elevatge) Qu'espeliguèt d’un crosament.

### Variantas dialectalas

* crotzar (gascon)
| alemand: gekreuzt $^{(de)}$, getroffen $^{(de)}$ anglés: crossed $^{(en)}$ basc: catalan: encreuat $^{(ca)}$ | espanhòl: cruzado $^{(es)}$ francés: croisé $^{(fr)}$ italian: incrociato $^{(it)}$ portugués: cruzado $^{(pt)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| crosat | crosats |
| [kɾuˈzat] | [kɾuˈzats] |
crosat masculin
* (istòria) Crestian que, a l'Edat Mejana, preniá la crotz e se'n anava a la crosada al Levant contra los musulmans.
* (istòria) Un d'aqueles que se crosavan contra los albigeses.
* (zoologia) Especimèn eissit d’un crosament.
crosat masculin (femenin: crosada)
* (figurat) Persona engatjada dins una luta, un combat.

### Variantas dialectalas

* crotzat (gascon)
| alemand: Kreuzritter $^{(de)}$, Apostel $^{(de)}$ (figurat) anglés: crusader $^{(en)}$ basc: catalan: croat $^{(ca)}$ | espanhòl: cruzado $^{(es)}$ francés: croisé $^{(fr)}$ italian: crociato $^{(it)}$ portugués: cruzado $^{(pt)}$ |

## Forma de vèrb

crosat
* participi passat al masculin singular de crosar
# Occitan
### Prononciacion

['kruzes]

### Sillabas

cru | ses (2)

## Nom comun

croses femenin plural. (lengadocian)
* Forma plurala de crotz.
# Occitan
### Etimologia

    De crosar.

### Prononciacion

    /kʀuˈzjeʀə/, /kʀuˈzjeʀə/

## Nom comun

crosiera (provençau) , femenin
Declinason :
| Dialècte : provençau ||
| Singular | Plural |
| crosiera | crosieras |
| [kʀuˈzjeʀə] ||
* (Via de circulacion) Luòc ont doas vias se crosan.
* Accion de crosar, viatge pel mar.

### Variantas dialectalas

viatge pel mar
* crosèra / crotzèra (gascon)
* crosièra (lengadocian)
Luòc ont doas vias se crosan
* crosada (lengadocian), crotzada (gascon)
* crosador (lengadocian), (provençal)
* crosament (lengadocian), crotzament (gascon)
* quatre camins
* quatre cantons
# Anglés
### Prononciacion

Reialme Unit (Southern England) : escotar « crooked »

## Adjectiu

crooked
* corbut, tòrt
* exemples:
    His blue eyes were light, bright, and sparkling behind half-moon spectacles and his nose was very long and crooked, as though it had been broken at least twice.
       Qu'avèva l'espiar leugèr e lusent qui estinglava darrèr bajaulas en mieja lua e qu'avèva lo nas long e tòrt com se's l'avèva avut copat au mensh dus còps.

### Derivats

* crookedly
* crookedness

### Referéncias

* ↑ J. K. Rowling, Harry Potter and the Sorcerer's Stone, 1997, ed. 1998, Scholastic Press, Nòva York, ISBN 0-590-35340-3, cap. 1, p. 8
* ↑ Karina Richard Bòrdanava (trad.), Harry Potter e la pèira filosofau, 2009, per noste, Ortès, ISBN 978-2-86866-069-5, p. 10
# Occitan
### Prononciacion

/kɾuˈkets/, /kɾuˈkets/

## Forma de nom comun

croquets masculin
* Plural de croquet.
# Occitan
### Etimologia

    (nom 1) De crosar o crotz
    (nom 2 e 3) De crotz o crosat

### Prononciacion

    lengadocian /kɾuˈzaðo̞/, /kɾuˈzaðo̞/
    provençau /kʀuˈzadə/, /kʀuˈzadə/

## Nom comun 1

crosada femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| crosada | crosadas |
| [kɾuˈzaðo̞] | [kɾuˈzaðo̞s] |
* Luòc ont doas rotas se crosan.

### Variantas dialectalas

* crotzada (gascon)

### Sinonims

* caireforc (lengadocian) / cairehorc (gascon)
* crosador (lengadocian), (provençal)
* crosament (lengadocian), crotzament (gascon)
* crosiera (provençal)
* quatre camins
* quatre cantons

### Traduccions

| alemand: Kreuzung $^{(de)}$, Straßenkreuzung $^{(de)}$ anglés: crossroad $^{(en)}$ catalan: cruïlla $^{(ca)}$ espanhòl: encrucijada $^{(es)}$ francés: carrefour $^{(fr)}$ | italian: crocicchio $^{(it)}$ neerlandés: kruispunt $^{(nl)}$ portugués: cruzamento $^{(pt)}$ sard: rugrada $^{(sc)}$ |

## Nom comun 2

crosada femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| crosada | crosadas |
| [kɾuˈzaðo̞] | [kɾuˈzaðo̞s] |
* (Edat mejana, religion) Liga, expedicion facha pels crestians contra los pòbles eretics o d’autres religions, atal nomenat que los que s'i engatjavan (crosats) portavan una crotz sus lors vestits.
* (figurat) Concertacion d’esfòces entre de personas per combatre las institucions, las idèas que lor pareisson maridas.

### Variantas dialectalas

* crotzada (gascon)

### Traduccions

| alemand: Kreuzzug $^{(de)}$, Feldzug $^{(de)}$ arabi: حرب صليبية $^{(ar)}$ anglés: crusade $^{(en)}$ catalan: croada $^{(ca)}$ | espanhòl: cruzada $^{(es)}$ francés: croisade $^{(fr)}$ italian: crociata $^{(it)}$ portugués: cruzada $^{(pt)}$ |

## Nom comun 3

crosada femenin, (masculin: crosat)
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| crosada | crosadas |
| [kɾuˈzaðo̞] | [kɾuˈzaðo̞s] |
* (figurat) La que s'engatja dins una croisada al sens figurat.

## Forma d'adjectiu

crosada
* femenin singular de crosat

## Forma de vèrb

crosada
* participi passat al femenin singular de crosar
# Occitan
### Etimologia

De crosar amb lo sufix «-ment»

### Prononciacion

    lengadocian /kɾuzaˈmen/, /kɾuzaˈmen/
    Lengadocian : escotar « crosament »

### Sillabas

cro|sa|ment

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| crosament | crosaments |
| [kɾuzaˈmen] | [kɾuzaˈmens] |
crosament (lengadocian) , masculin
* Accion per la qual doas causas se crosan
* Resultat de cette action.
* (Via o malhum de circulacion) Luòc ont doas vias o doas linhas se crosan.
* (en particular, elevatge) Accion d’apariar d'animals de meteissa espècia, mas de raça diferenta.
* (en particular, orticultura) Accion d'ibridar de varietats d'una meteissa espècia vegetala.
* (par extension) Produch d'aquela ibridacion o d'aquel apariada.

### Sinonims

* crotzament
via de circulacion
* caireforc / cairehorc
* crosada / crotzada
* crosador
* crosiera
* crotz
* interseccion
* nos
* quatre-camins
biologia
* apariada
* ibridacion
# Occitan
### Etimologia

    (verb 1) De cròs.
    (verb 2) De crotz.

### Prononciacion

    lengadocian /kɾuˈza/, /kɾuˈza/
    escotar « crosar »
    provencau /kʀuˈza/, /kʀuˈza/

## Vèrb 1

crosar
* Far una cròta.

### Sinonims

* cavar
* curar
* traucar
* tunar

### Parents

* cròsa
| alemand: graben $^{(de)}$ anglés: excavate $^{(en)}$ basc: catalan: cavar $^{(ca)}$ | espanhòl: cavar $^{(es)}$ francés: creuser $^{(fr)}$ italian: scavare $^{(it)}$ portugués: cavar $^{(pt)}$ |

## Vèrb 2

crosar
* Dispausar doas causas formant una crotz una amb l'autra.
* Encontrar qualqu'un que ven d'un autre costat.
* Traversar, passar al travèrs de.

### Derivats

* crosada
* crosador / crosadura / crosilha / crosador
* crosaire
* crosat
* crosièra
* descrosar
* entrecrosar

### Variantas dialectalas

* crotzar (gascon)

### Traduccions

| alemand: kreuzen $^{(de)}$ anglés: cross $^{(en)}$ basc: catalan: creuar $^{(ca)}$ | espanhòl: cruzar $^{(es)}$ francés: croiser $^{(fr)}$ italian: traversare $^{(it)}$, attraversare $^{(it)}$, incrociare $^{(it)}$ (mar) portugués: |
# Occitan
### Etimologia

Dau latin *avicellus, diminutiu d'avis.

### Prononciacion

/awˈsεw/, /awˈsεw/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : provençau ||
| Singular | Plural |
| aucèu | aucèus |
| [awˈsεw] | [?] |
aucèu masculin (provençau)
* Zool. Mena d'animal vertebrat tetrapòde (Aves) que ten un bèc, de plumas, d'alas e fa d'uòus.

### Variantas dialectalas

* aucèl
* ausèl (lengadocian)
* ausèth (gascon)
* audèth (gascon)
* auseu (lemosin)
* auceu (vivaroalpenc)
* aucel (vivaroalpenc)
* auvèl
* passerat

### Traduccions

| afrikaans: voël $^{(af)}$ albanés: zog $^{(sq)}$ alemand: Vogel $^{(de)}$ masculin anglés: bird $^{(en)}$ aragonés: muixón $^{(an)}$ masculin basc: txori $^{(eu)}$ breton: labous $^{(br)}$, evn $^{(br)}$ bulgar: птицa $^{(bg)}$ femenin cannada : ಹಕ್ಕಿ $^{(kn)}$ catalan: ocell $^{(ca)}$ masculin, moixó $^{(ca)}$ masculin, pardal $^{(ca)}$ masculin, au $^{(ca)}$ masculin corean: 새 $^{(ko)}$ còrs: acellu $^{(co)}$ masculin, aceddu $^{(co)}$ masculin chèc: pták $^{(cs)}$ danés: fugl $^{(da)}$ eslovac: vták $^{(sk)}$ eslovèn: ptič $^{(sl)}$ espanhòl: pájaro $^{(es)}$ masculin esperanto: birdo $^{(eo)}$ estonian: lind $^{(et)}$ finlandés: lintu $^{(fi)}$ | francés: oiseau $^{(fr)}$ masculin ido: ucelo $^{(io)}$ gaelic irlandés: éan $^{(ga)}$ islandés: fugl $^{(is)}$ italian: uccello $^{(it)}$ masculin japonés: 鳥 $^{(ja)}$ latin: avis $^{(la)}$ lituanian: paũkštis $^{(lt)}$ naut sorab: ptačk $^{(hsb)}$ masculin neerlandés: vogel $^{(nl)}$ norvegian: fugl $^{(no)}$ ongrés: madár $^{(hu)}$ polonés: ptak $^{(pl)}$ portugués: pássaro $^{(pt)}$ masculin romanés: pasăre $^{(ro)}$ rus: птица $^{(ru)}$ femenin suedés: fågel $^{(sv)}$ turc: kuş $^{(tr)}$ ucraïnian: птаx $^{(uk)}$ volapük: böd $^{(vo)}$ |
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de nom comun

aucèus masculin (provençau)
* Plurau de aucèu.
# Occitan
### Prononciacion

/awðaˈsjuzos/, /awðaˈsjuzos/

## Forma d'adjectiu

audaciosas
* Femenin plural de audaciós.
# Occitan
### Prononciacion

/awðaˈsjuzes/, /awðaˈsjuzes/

## Forma d'adjectiu

audacioses (lengadocian)
* Masculin plural de audaciós.
# Occitan
### Prononciacion

/awˈsɛls/, /awˈsɛls/

## Forma de nom comun

aucèls masculin
* Plural de aucèl.
# Occitan
### Prononciacion

/awdiˈsjus/, /awdiˈsjus/, provençau /awdiˈsjũⁿ/, /awdiˈsjũⁿ/

## Forma de nom comun

audicions
* plural de audicion
# Occitan
### Etimologia

De audàcia amb lo sufix -ós.

### Prononciacion

/awðaˈsjus/, /awðaˈsjus/
França (Bearn) : escotar « audaciós »

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | audaciós | audacioses |
| Masculin | [awðaˈsjus] | [awðaˈsjuzes] |
| Femenin | audaciosa | audaciosas |
| Femenin | [awðaˈsjuzo] | [awðaˈsjuzos] |
audaciós masculin
* Qu'a d'audàcia, que ausat.

### Sinonims

* ausard

### Traduccions

| alemand: kühn $^{(de)}$ anglés: audacious $^{(en)}$ | catalan: audaç $^{(ca)}$ francés: audacieux $^{(fr)}$ |
# Occitan
### Etimologia

    Del latin auditio, del latin audio « entendre »

### Prononciacion

/awðiˈsju/, /awðiˈsju/, provençau /awdiˈsjũⁿ/, /awdiˈsjũⁿ/

### Sillabas

au|di|cion

## Nom comun

audicion femenin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| audicion | audicions |
| [awðiˈsju] | [awðiˈsjus] |
Declinason :
| Dialècte : provençau ||
| Singular | Plural |
| audicion | audicions |
| [awdiˈsjũⁿ] ||
* Accion d’entendre.
* (drech) Accion de recebre un testimoniatge, d’examinar un compte.
** L’audicion dels testimònis.
** Una audicion de compte.
* (art, audiovisual, espectacle vivent) Mòde de seleccion dels artistas susceptibles de prene los ròtles d'un film, d'una pèça de teatre o d'un programa.

### Derivats

* audicionar

### Sinonims

* ausida
* ausiment

### Parents

* auditor
* audible
* auditiu
* audit
# Occitan
### Etimologia

    De audicion

### Prononciacion

/awðisjuˈna/, /awðisjuˈna/, provençau /awdisjũˈna/, /awdisjũˈna/

### Sillabas

au|di|cion

## Vèrb

audicionar
* Assistir a una mòstra que l'objectiu es de l'avalorar.
* (justícia) Recebre la deposicion d'un testimòni, interrogar un suspècte.

### Parents

* audicion

### Traduccions

| alemand: vorsprechen $^{(de)}$, vorsingen $^{(de)}$, probesingen $^{(de)}$ anglés: audition $^{(en)}$ basc: catalan: assistir a una audició $^{(ca)}$ | espanhòl: oír $^{(es)}$ francés: auditionner $^{(fr)}$ italian: ascoltare $^{(it)}$ portugués: ouvir $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/awðaˈsjuzo/, /awðaˈsjuzo/
França (Bearn) : escotar « audaciosa »

## Forma d'adjectiu

audaciosa
* Femenin singular de audaciós.
# Occitan
### Etimologia

Del latin clāvīcŭla.

### Prononciacion

/t͡saˈvijo/, /t͡saˈvijo/

### Sillabas

cha | vi | lha (3)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| chavilha | chavilhas |
| [t͡saˈvijo] | [t͡saˈvijaː] |
(lemosin) chavilha femenin
* Anat Partida dau còrp, articulacion que lia lo pe a la chamba.

### Variantas dialectalas

* cavilha

### Traduccions

| alemand: Knöchel $^{(de)}$ masculin anglés: ankle $^{(en)}$ catalan: turmell $^{(ca)}$ masculin chèc: kotník $^{(cs)}$ espanhòl: tobillo $^{(es)}$ masculin francés: cheville $^{(fr)}$ femenin | italian: caviglia $^{(it)}$ femenin neerlandés: enkel $^{(nl)}$ ongrés: boka $^{(hu)}$ romanés: gleznă $^{(ro)}$ sapadin : enkl $^{(sapadin)}$ masculin suedés: ankel $^{(sv)}$ zolo: iqakala $^{(zu)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/t͡sasaˈduʁ/, /t͡sasaˈduʁ/

## Forma de nom comun

chaçadors masculin (lemosin)
* Plurau de chaçador.
# Occitan
### Etimologia

De chaçar amb lo sufix -ador.

### Prononciacion

/t͡sasaˈduʁ/, /t͡sasaˈduʁ/

### Sillabas

cha | ça| dor

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| chaçador | chaçadors |
| [t͡sasaˈduʁ] | [t͡sasaˈduʁ] |
chaçador masculin (lemosin)
* Òme que chaça los animaus.

### Mots aparentats

* chaça
* chaçar

### Variantas dialectalas

* caçaire

### Traduccions

| alemand: Jäger $^{(de)}$ masculin anglés: to hunter $^{(en)}$ | francés: chasseur $^{(fr)}$ masculin |
# Occitan
### Prononciacion

/ˈt͡save/, /ˈt͡save/

## Forma de vèrb

(lemosin) chave
* Prumiera persona dau singular au present de l'indicatiu de chavar.

# Portugués
### Etimologia

Del latin clāvis.

### Prononciacion

/ˈʃavɨ/, /ˈʃavɨ/
Portugal (Porto) : escotar « chave » Estats Units d'America : escotar « chave »

### Sillabas

cha | ve (2)

## Nom comun

chave femenin
* Clau.
# Romanch
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

chavra femenin (vallader)
* Cabra.

### Variantas dialectalas

* caura (sursilvan)
* chevra (puter)
* tgora (surmiran), (sutsilvan)
# Occitan
### Etimologia

De chaçar.

### Prononciacion

/ˈt͡saso/, /ˈt͡saso/

### Sillabas

cha | ça

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| chaça | chaças |
| [ˈt͡saso] | [ˈt͡sasaː] |
chaça femenin (lemosin)
* Accion de chaçar, de persegre.

### Parents

* chaça galiera
* chaçar
* chaçador

### Variantas dialectalas

* caça

### Traduccions

| alemand: Jagd $^{(de)}$ femenin anglés: hunt $^{(en)}$ catalan: caça $^{(ca)}$ femenin espanhòl: caza $^{(es)}$ femenin esperanto: ĉaso $^{(eo)}$ | francés: chasse $^{(fr)}$ femenin italian: caccia $^{(it)}$ femenin portugués: caça $^{(pt)}$ femenin rus: охота $^{(ru)}$ femenin zolo: ukuzingela $^{(zu)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/t͡saˈsadaː/, /t͡saˈsadaː/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | chaçat | chaçats |
| Masculin | [t͡saˈsa] | [t͡saˈsa] |
| Femenin | chaçada | chaçadas |
| Femenin | [t͡saˈsado] | [t͡saˈsadaː] |
(lemosin) chaçadas
* Participi passat femenin plurau de chaçar.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈt͡savɛ̃ⁿ/, /ˈt͡savɛ̃ⁿ/

## Forma de vèrb

(lemosin) chaven
* Tresena persona dau plurau au present de l'indicatiu de chavar.

### Variantas dialectalas

* chavan
# Occitan
### Prononciacion

/t͡saˈvijaː/, /t͡saˈvijaː/

## Forma de nom comun

(lemosin) chavilhas femenin
* Plurau de chavilha.
# Occitan
### Prononciacion

/t͡saˈsado/, /t͡saˈsado/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | chaçat | chaçats |
| Masculin | [t͡saˈsa] | [t͡saˈsa] |
| Femenin | chaçada | chaçadas |
| Femenin | [t͡saˈsado] | [t͡saˈsadaː] |
(lemosin) chaçada
* Participi passat femenin singular de chaçar.
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

dorm masculin, plural : dèrme
* Intestin.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Esperanto
### Etimologia

A partir del latin dormīre o del francés dormir amb o sufix verbal -i.

### Prononciacion

['dormi]
Brasil : escotar « dormi » França (Tolosa) : escotar « dormi » França (Vòges) : escotar « dormi »

### Sillabas

dor | mi (2)

## Vèrb

dormi

### Traduccions

* dormir $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/duɾˈmiðo/, /duɾˈmiðo/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « dormida »

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dormit | dormits |
| Masculin | [duɾˈmit] | [duɾˈmits] |
| Femenin | dormida | dormidas |
| Femenin | [duɾˈmiðo] | [duɾˈmiðos] |
dormida
* Participi passat femenin singular de dormir.
# Ido
### Etimologia

A partir del latin dormīre o del francés dormir amb o sufix verbal -ar.

### Prononciacion

[do̞r'mar]

### Sillabas

dor | mar (2)

## Vèrb

dormar

### Traduccions

* dormir $^{(oc)}$
# Occitan
### Prononciacion

/duɾˈmiðos/, /duɾˈmiðos/

## Forma de vèrb

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | dormit | dormits |
| Masculin | [duɾˈmit] | [duɾˈmits] |
| Femenin | dormida | dormidas |
| Femenin | [duɾˈmiðo] | [duɾˈmiðos] |
dormidas
* Participi passat femenin plural de dormir.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/duˈɾmi ˈkumo yno miˈsaɾo/, /duˈɾmi ˈkumo yno miˈsaɾo/

## Locucion verbala

dormir coma una missara
* Dormir prigondament.
# Occitan
### Etimologia

De dormir amb lo sufix -ilhar

### Prononciacion

    /duɾmiˈʎa/, /duɾmiˈʎa/

### Sillabas

dor|mi|lha

## Vèrb

dormilhar (lengadocian)
* Dormir d’un sòm leugièr, d’un biais imperfièch.

### Variantas dialectalas

* dromilhar (gascon)

### Sinonims

* aconsomir
* becar
* clucar
* entredormir
* penecar
** penequejar
* somicar
* somnolar

### Derivats

* dormilha
* dromilhejar
* dormilhós

### Traduccions

| alemand: dösen $^{(de)}$, duseln $^{(de)}$, schlummern $^{(de)}$ anglés: doze $^{(en)}$, snooze $^{(en)}$ basc: catalan: dormitar $^{(ca)}$, dormisquejar $^{(ca)}$ | espanhòl: dormitar $^{(es)}$ francés: sommeiller $^{(fr)}$, somnoler $^{(fr)}$ italian: dormicchiare $^{(it)}$, sonnecchiare $^{(it)}$ portugués: cochilar $^{(pt)}$, dormitar $^{(pt)}$ |
# Italian
## Forma de vèrb

dormirò
* Primièra persona al futur del vèrb dormire.
# Italian
### Prononciacion

/buˈdɛlla/, /buˈdɛlla/

## Forma de nom comun

budella (plurau feminin) (Lo nom qu'ei masculin au singular mes feminin au plurau).
* Plurau deu nom masculin singular budello.
# Occitan
### Prononciacion

/bykuˈliko̞/, /bykuˈliko̞/

## Forma d'adjectiu

bucolica
* Femenin singular de bucolic.

# Italian
### Prononciacion

/bu'kɔlika/, /bu'kɔlika/

## Forma d'adjectiu

bucolica
* Femenin singular de bucolico.
# Sard
### Etimologia

Del latin bullire.

### Prononciacion
## Vèrb

buddire
* Bolhir.

#### Nòta

Forma del sard comun.

### Referéncias

* Dizionario italiano – sardo
# Italian
### Etimologia

Del latin botellus.

### Prononciacion

/buˈdɛllo/, /buˈdɛllo/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| budello | budella |
| [buˈdɛllo] | [buˈdɛlla] |
budello masculin
* Budèl.
# Occitan
### Prononciacion

/byˈdø/, /byˈdø/ (naut lemosin)

## Forma de nom comun

budeus masculin (lemosin) (vivaroaupenc)
* Plurau de budeu.
# Occitan
### Prononciacion

/bykuˈliko̞s/, /bykuˈliko̞s/

## Forma d'adjectiu

bucolicas
* Femenin plural de bucolic.
# Occitan
### Prononciacion

/bykuˈliks/, /bykuˈliks/

## Forma d'adjectiu

bucolics
* Masculin plural de bucolic.
# Catalan
### Etimologia

Del latin botulus.

### Prononciacion

[bu'δeʎ]

### Sillabas

bu | dell (2)

## Nom comun

budell masculin

### Traduccions

* budèl $^{(oc)}$, budèu $^{(oc)}$, budèth $^{(oc)}$
# Sicilian
### Etimologia

Del latin botellus.

### Prononciacion

/buˈdɛɖɖu/, /buˈdɛɖɖu/
Itàlia (Gela) : escotar « budeddu »

## Nom comun

budeddu masculin
* Budèl.
# Occitan
### Etimologia

Dau latin botellus diminutiu de botulus, o dau latin vulgar *būtellus.

### Prononciacion

/byˈdɛw/, /byˈdɛw/

### Sillabas

bu | dèu

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin ||
| Singular | Plural |
| budeu | budeus |
| [byˈdø] | [byˈdø] |
budeu masculin (lemosin) (vivaroaupenc)
* Anat. Viscera dau tube digestiu.

### Sinonims

* intestin

### Variantas dialectalas

* budèl
* budèth (gascon)
* budèu (provençau)

### Traduccions

| alemand: Darm $^{(de)}$ masculin anglés: intestine $^{(en)}$, bowel $^{(en)}$ bashquir: эсәк $^{(ba)}$ bielorús: кішка $^{(be)}$ femenin catalan: intestí $^{(ca)}$ masculin espanhòl: intestino $^{(es)}$ masculin francés:boyau $^{(fr)}$ masculin, intestin $^{(fr)}$ masculin | italian: budello $^{(it)}$ masculin naut sorab: črjewo $^{(hsb)}$ neutre portugués: intestino $^{(pt)}$ masculin rus: кишка $^{(ru)}$ femenin sapadin: dorm $^{(sapadin)}$ masculin sicilian: budeddu $^{(scn)}$ masculin ucraïnian: кишка $^{(uk)}$ femenin |
# Occitan
### Prononciacion

/dipluma'tiko̞/, /dipluma'tiko̞/

## Forma d'adjectiu

diplomatica
* Femenin singular de diplomatic.

# Italian
### Etimologia

    De diplomatic.

### Sillabas

di|plo|ma|ti|ca

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| diplomatica | diplomatiche |
diplomatica
* Femna diplomata.

## Forma d'adjectiu

diplomatica
* Femenin singular de diplomatico.
# Occitan
### Etimologia

    Derivat savent del latin diploma, diplomata.

### Prononciacion

/dipluma'tik/, /dipluma'tik/

### Sillabas

di|plo|ma|tic

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | diplomatic | diplomatics |
| Masculin | [dipluma'tik] | [diploma'tiks] |
| Femenin | diplomatica | diplomaticas |
| Femenin | [dipluma'tiko̞] | [dipluma'tiko̞s] |
diplomatic
* Relatiu a la diplomacia.

### Traduccions

| alemand: Diplomatik $^{(de)}$ anglés: diplomatics $^{(en)}$ catalan: diplomàtic $^{(ca)}$ espanhòl: diplomático $^{(es)}$ | francés: diplomatique $^{(fr)}$ italian: diplomatico $^{(it)}$ polonés: portugués: diplomático $^{(pt)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Bastit a partir de diplomatic -a amb lo sufix adverbial -ment.

### Prononciacion

[diplumaδiko'men]

### Sillabas

di | plo | ma | ti | ca | ment (6)

## Advèrbi

diplomaticament
* D'un biais diplomatic.

### Parents

* diplomatic -a

### Traduccions

| afrikaans: alemand: anglés: basc: catalan: diplomàticament $^{(ca)}$ chèc: danés: espanhòl: diplomáticamente $^{(es)}$ esperanto: estonian: finlandés: francés: diplomatiquement $^{(fr)}$ grèc: | indonesian: gaelic irlandés: italian: diplomaticamente $^{(it)}$ leton: lituanian: neerlandés: norvegian: ongrés: portugués: romanés: suedés: ucraïnian: |
# Occitan
### Prononciacion

/dipluma'tiks/, /dipluma'tiks/

## Forma d'adjectiu

diplomatics
* Masculin plural de diplomatic.

# Anglés
### Etimologia

Benlèu de l'italian o del latin ecclesiastic masculin

### Prononciacion
## Nom comun

diplomatics (indenombrable)
* Sciéncia qu'autentica, data, e interprèta los ancian douments oficials.
# Occitan
### Prononciacion

/dipluma'tiko̞s/, /dipluma'tiko̞s/

## Forma d'adjectiu

diplomaticas
* Femenin plural de diplomatic.