OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

Del latin politia (« organizacion politica, govèrn de la ciutat »), venent del grèc ancian πολιτεία, politeía; passèt del sens de « bon òrdre, bona administracion » a un mai estrech de « ensemble de las règlas de seguir » puèi « administracion velhant al bon òrdre ».

### Prononciacion

    /puˈlisjɔ/, /puˈlisjɔ/
    escotar « polícia »

### Sillabas

po|lí|cia

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| polícia | polícias |
| [puˈlisjɔ] | [puˈlisjɔs] |
polícia femenin
* Òrdre, reglament establit dins un Estat, dins une vila, per tot çò que velha a la seguretat, a la tranquillitat e al benaise dels ciutadans, dels abitants.
** Reglament, ordonança de polícia.
** La polícia de las mors
* Administracion qu'exercís aquela polícia.
** Foguèt arrestat per la polícia.
* Òrdre e reglament establit dins unas assembladas o societat.

### Parents

* policièr

### Traduccions

| alemand: Polizei $^{(de)}$ anglés: police $^{(en)}$ azèri: polis $^{(az)}$ catalan: policia $^{(ca)}$ chèc: policie $^{(cs)}$ espanhòl: policía $^{(es)}$ estonian: francés: police $^{(fr)}$ | grèc: αστυνομία $^{(el)}$ italian: polizia $^{(it)}$ neerlandés: politie $^{(nl)}$ portugués: polícia $^{(pt)}$ polonés: policja $^{(pl)}$ rus: полиция $^{(ru)}$ милиция $^{(ru)}$ suedés: turc: polis $^{(tr)}$ |

# Portugués
### Etimologia

Del latin politia (« organizacion politica, govèrn de la ciutat »), venent del grèc ancian πολιτεία, politeía; passèt del sens de « bon òrdre, bona administracion » a un mai estrech de « ensemble de las règlas de seguir » puèi « administracion velhant al bon òrdre ».

### Prononciacion

    Portugal /puˈlisjɐ/, /puˈlisjɐ/
    Brasil /poˈlisjɐ/, /poˈlisjɐ/, /poˈlisjə/, /poˈlisjə/
    Estats Units d'America : escotar « polícia »
    Corèa del Sud (Yangsan) : escotar « polícia »

### Sillabas

po|lí|cia

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| polícia | polícias |
polícia
* polícia
# Occitan
### Etimologia

Del latin politia (« organizacion politica, govèrn de la ciutat »), venent del grèc ancian πολιτεία, politeía; passèt del sens de « bon òrdre, bona administracion » a un mai estrech de « ensemble de las règlas de seguir » puèi « administracion vigilant au bon òrdre ».

### Prononciacion

/pu'li.sjɔs/, /pu'li.sjɔs/

## Forma de nom comun

polícias
* Plural de polícia

# Portugués
### Prononciacion

Estats Units d'America : escotar « polícias »

### Etimologia

Del latin politia (« organizacion politica, govèrn de la ciutat »), venent del grèc ancian πολιτεία, politeía; passèt del sens de « bon òrdre, bona administracion » a un mai estrech de « ensemble de las règlas de seguir » puèi « administracion vigilant au bon òrdre ».

### Prononciacion
## Forma de nom comun

polícias
* Plural de polícia
# Francés
### Etimologia
### Sillabas
## Nom comun

polypore versicolore masculin
* Bot. (Trametes versicolor) Maçaparent.

### Referéncias

* ↑ Gui Benoèt, Las plantas, IEO edicions, 2008, ISBN 9782859104535, p. 355
# Francés
### Etimologia

Derivat deu grèc ancian πολύθεος, polútheos, de πολύς, polús (« mantun ») e de θεός, theós (« diu »).

### Prononciacion

/po.li.te.ism/, /po.li.te.ism/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| polythéisme | polythéismes |
| [po.li.te.ism] ||
polythéisme masculin

### Traduccions

* Politeïsme.

### Parents

* polythéiste

### Antonims

* athéisme
* monothéisme

### Referéncias

* Le nouveau Petit Robert de la langue française, 2009.
# Catalan
### Etimologia

Del latin pollex.

### Prononciacion

['poɫzə] (oriental), ['poɫze] (occidental)
Espanha (Manresa) : escotar « polze »

### Sillabas

pol | ze (2)

## Nom comun

polze masculin, pl. polzes
* Poce.
# Occitan
### Etimologia

De l'occitan nèbla mas amb la prononciacion influenciada per l'italian nebbia.

### Prononciacion

['nɛβjo]

### Sillabas

nè | bia (2)

## Nom comun

nèbia femenin (gardiòl)
* La nèbia es compausada de gotas d'aiga pichonetas en suspension dins l'aire, a febla altitud.

### Variantas dialectalas

* nèbla

### Traduccions

| catalan: boira $^{(ca)}$ alemand: Nebel $^{(de)}$ masculin anglés: fog $^{(en)}$, mist $^{(en)}$ espanhòl: niebla $^{(es)}$ esperanto: nebulo $^{(eo)}$ francés: brouillard | italian: nebbia neerlandés: mist $^{(nl)}$ portugués: neblina ucraïnian: туман masculin |
# Occitan
### Etimologia

Del latin nescĭus « que sap pas ».

### Prononciacion

/ˈnɛsi/, /ˈnɛsi/
França (Bearn) : escotar « nèci »

### Sillabas

nè | ci (2)

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | nèci | nècis |
| Masculin | [ˈnɛsi] | [ˈnɛsis] |
| Femenin | nècia | nècias |
| Femenin | [ˈnɛsjo] | [ˈnɛsjos] |
nèci masculin
* Que mòstra pas gaire d'intelligéncia.

### Derivats

| nèciament neciard neciardariá neciejada | neciejar necior necitge necitjada |

### Traduccions

| alemand: töricht $^{(de)}$, dumm $^{(de)}$ anglés: dumb $^{(en)}$, fool $^{(en)}$ catalan: ximplet $^{(ca)}$, neci $^{(ca)}$, lluç $^{(ca)}$ | espanhòl: necio $^{(es)}$ francés: niais $^{(fr)}$, nigaud $^{(fr)}$, imbécile $^{(fr)}$ neerlandés: dom $^{(nl)}$, stom $^{(nl)}$ |

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | nèci | nècis |
| Masculin | [ˈnɛsi] | [ˈnɛsis] |
| Femenin | nècia | nècias |
| Femenin | [ˈnɛsjo] | [ˈnɛsjos] |
nèci masculin
* Persona que mòstra pas gaire d'intelligéncia.

### Traduccions

| alemand: Dummkopf $^{(de)}$ masculin anglés: fool $^{(en)}$ catalan: ximplet $^{(ca)}$ neci $^{(ca)}$ lluç $^{(ca)}$ | espanhòl: necio $^{(es)}$ masculin francés: niais $^{(fr)}$ masculin, nigaud $^{(fr)}$ masculin, imbécile $^{(fr)}$ masculin neerlandés: domoor $^{(nl)}$, stommeling $^{(nl)}$ |
# Seba bet gurage
### Prononciacion
## Forma de nom comun

näžäb
* Plural de žäb.
# Seba bet gurage
### Prononciacion
## Forma de nom comun

nägəyyä
* Plural de gəyyä.
# Aricapó
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

nä̃wätxi
* Capibarà.

### Variantas

* nä̃wäbio
# Zoque de Copainalá
### Etimologia

Del proto-zoque *nɨ, eissit del proto-mixe-zoque *nɨː.

### Prononciacion
## Nom comun

nä'
* Aiga.

### Referéncias

* Instituto Nacional de Lenguas Indígenas, 2011, Norma de escritura de la lengua otetzame (zoque), México, INALI.
* Cástulo H. García, Margaret Harrison, Roy Harrison, 1981, Diccionario zoque de Copainalá, México, Instituto Lingüístico de Verano.
* Benjamin F. Elson, 1992, Reconstructing Mixe-Zoque, dins Language in context: Essays for Robert E. Longacre, Shin Ja J. Hwang e William R. Merrifield (eds.). p. 577-592, Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington Publications in Linguistics 107, Dallas, Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington.
# Aricapó
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

nä̃wäbio
* Capibarà.

### Variantas

* nä̃wätxi
# Occitan
### Etimologia

Del latin nĕbŭla

### Prononciacion

/ˈnɛβlo/, /ˈnɛβlo/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « nèbla »

### Sillabas

nè | bla (2)

## Nom comun

nèbla femenin
* Fenomèn meteorologic compausat de gotas d'aiga pichonetas en suspension dins l'aire, a febla altitud.

### Variantas dialectalas

* nèbia (gardiòl)
* niòla

### Sinonims

* bruma bassa

### Traduccions

| alemand: Nebel $^{(de)}$ masculin anglés: fog $^{(en)}$, mist $^{(en)}$ bokar: doŋmuk $^{(bokar)}$ catalan: boira $^{(ca)}$ femenin espanhòl: niebla $^{(es)}$ femenin esperanto: nebulo $^{(eo)}$ francés: brouillard $^{(fr)}$ masculin | italian: nebbia $^{(it)}$ femenin neerlandés: mist $^{(nl)}$ portugués: neblina $^{(pt)}$ ucraïnian: туман $^{(uk)}$ masculin wunai : u⁵³ho³⁵ $^{(bwn)}$, ã³³tɔ³³ $^{(bwn)}$ zolo: inkungu $^{(zu)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/razuˈnaðo/, /razuˈnaðo/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | rasonat | rasonats |
| Masculin | [razuˈnat] | [razuˈnats] |
| Femenin | rasonada | rasonadas |
| Femenin | [razuˈnaðo] | [razuˈnaðos] |
rasonada
* Participi passat femenin singular de rasonar.
# Occitan
### Prononciacion

/razuˈnajɾes/, /razuˈnajɾes/

## Forma de nom comun

rasonaires
* Masculin plural de rasonaire.
# Occitan
### Prononciacion

/razuˈnabblos/, /razuˈnabblos/

## Forma d'adjectiu

rasonablas
* Feminin plural de rasonable.
# Occitan
### Prononciacion

/razuˈnajɾos/, /razuˈnajɾos/

## Forma de nom comun

rasonairas
* Femenin plural de rasonaire.
# Occitan
### Etimologia

Del vèrb rasonar amb lo sufix -aire.

### Prononciacion

/razuˈnajɾe/, /razuˈnajɾe/

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | rasonaire | rasonaires |
| Masculin | [razuˈnajɾe] | [razuˈnajɾes] |
| Femenin | rasonaira | rasonairas |
| Femenin | [razuˈnajɾo] | [razuˈnajɾos] |
rasonaire masculin
* Persona que vòl tot rasonar.

## Adjectiu

rasonaire masculin
* Que rasona.
# Occitan
### Etimologia

Del vèrb rasonar amb lo sufix -ament.

### Prononciacion

/razunoˈmen/, /razunoˈmen/
França (Bearn) : escotar « rasonament »

### Sillabas

ra | so | na | ment (4)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| rasonament | rasonaments |
| [razunoˈmen] | [razuˈnomens] |
rasonament masculin
* Accion de rasonar.

### Traduccions

| alemand: Denkweise $^{(de)}$ femenin, Gedakengang $^{(de)}$ masculin, Schlussfolgerung $^{(de)}$ femenin anglés: reasoning $^{(en)}$ catalan: raonament $^{(ca)}$ masculin | espanhòl: razonamiento $^{(es)}$ masculin francés: raisonnement $^{(fr)}$ masculin italian: ragionamento $^{(it)}$ masculin |
# Occitan
### Etimologia

Del latin tardiu rationabĭlis.

### Prononciacion

/razuˈnabble/, /razuˈnabble/
França (Bearn) : escotar « rasonable »

## Adjectiu

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | rasonable | rasonables |
| Masculin | [razuˈnabble] | [razuˈnabbles] |
| Femenin | rasonabla | rasonablas |
| Femenin | [razuˈnabblo] | [razuˈnabblos] |
rasonable masculin
* Confòrme a la rason.

### Traduccions

| alemand: vernünftig $^{(de)}$ anglés: reasonable $^{(en)}$ catalan: raonable $^{(ca)}$ | espanhòl: razonable $^{(es)}$ francés: raisonnable $^{(fr)}$ italian: ragionevole $^{(it)}$ |
# Occitan
### Prononciacion

/razuˈnaðos/, /razuˈnaðos/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | rasonat | rasonats |
| Masculin | [razuˈnat] | [razuˈnats] |
| Femenin | rasonada | rasonadas |
| Femenin | [razuˈnaðo] | [razuˈnaðos] |
rasonadas
* Participi passat femenin plural de rasonar.
# Occitan
### Prononciacion

/razuˈnajɾo/, /razuˈnajɾo/

## Forma de nom comun

rasonaira
* Femenin singular de rasonaire.
# Occitan
### Prononciacion

/razuˈnabbles/, /razuˈnabbles/

## Forma d'adjectiu

rasonables
* Masculin plural de rasonable.
# Occitan
### Prononciacion

/ruˈkuzo/, /ruˈkuzo/

## Forma d'adjectiu

rocosa
* Femenin singular de rocós.
# Espanhòl
### Etimologia

Derivat del vèrb rociar.

### Prononciacion

[rro'θio]
Colómbia (Cartagena) : escotar « rocío »

### Sillabas

ro | cí | o (3)

## Nom comun

rocío masculin

### Traduccions

* rosada $^{(oc)}$ femenin, aigatge $^{(oc)}$, aiganha $^{(oc)}$ femenin
# Danés
### Etimologia

De l'escandinau ancian rót. Parent de l'islandés rót, del suedés rot e de l'anglés root.

### Prononciacion

['ʁoðˀ]

### Sillabas

rod (1)

## Nom comun

rod comun, pl. rødder

### Traduccions

* rasic $^{(oc)}$ femenin

### Derivats

* gulerod
# Occitan
### Prononciacion

/ruˈkuzes/, /ruˈkuzes/

## Forma d'adjectiu

rocoses
* Masculin plural de rocós.
# Occitan
### Etimologia

Del vèrb rodar.

### Prononciacion

[rru'δajre]
França (Bearn) : escotar « rodaire »

## Nom comun

rodaire masculin (femenin: rodaira)
* Persona que ròda.

## Adjectiu

rodaire masculin (femenin: rodaira)
* Que ròda.

### Traduccions

* alemand:
* anglés: prowler $^{(en)}$
* catalan: rodamón $^{(ca)}$
* chèc: tulák $^{(cs)}$
* espanhòl:
* francés: rôdeur $^{(fr)}$
* italian:
* romanés: pribeag $^{(ro)}$
* naut sorab: dundak $^{(hsb)}$
# Espanhòl
## Forma de vèrb

rocé
* Primièra persona del singular al passat simple del vèrb rozar.
# Catalan
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

['rɔdə] (oriental), ['rɔda] (occidental)

## Nom comun

* ròda, arròda

# Indonesian
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Indonesia (Sleman) : escotar « roda »

## Nom comun

* ròda, arròda

# Portugués
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Estats Units d'America : escotar « roda »

## Nom comun

* ròda, arròda
# Occitan
### Prononciacion

/ruˈkuzos/, /ruˈkuzos/

## Forma d'adjectiu

rocosas
* Femenin plural de rocós.
# Occitan
### Etimologia

De ròca

### Prononciacion

/ruˈkas/, /ruˈkas/

### Sillabas

ro|càs

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| rocàs | rocasses |
| [ruˈkas] | [ruˈkases] |
rocàs masculin
* Ròca grossa

### Derivats

* rocàs
** rocassa
** rocassàs
** rocassièr
** rocassièira
# Occitan
### Etimologia

De ròc amb lo sufix adjectival -ós.

### Prononciacion

/ruˈkus/, /ruˈkus/

### Sillabas

ro | cós

## Adjectiu

Declinason :
| Dialècte : lengadocian |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | rocós | rocoses |
| Masculin | [ruˈkus] | [ruˈkuzes] |
| Femenin | rocosa | rocosas |
| Femenin | [ruˈkuzo] | [ruˈkuzos] |
rocós masculin
* Plen de ròcas.

### Variantas dialectalas

* rocassós

### Traduccions

| anglés: rocky $^{(en)}$ catalan: rocallós $^{(ca)}$ | francés: rocheux $^{(fr)}$ italian: roccioso $^{(it)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De refrejar amb lo sufixe -ment.

### Prononciacion

[refre'(d)ʒɔmen] Lengadocian : escotar « refrejament »

### Sillabas

re | fre | ja | ment (4)

## Nom comun

refrejament masculin
* Accion o efièch de refrejar .
* Demesida de la temperatura d'un còs.

### Traduccions

* anglés: cooling $^{(en)}$
* catalan: refredament $^{(ca)}$
* francés: refroidissement $^{(fr)}$
# Occitan
### Etimologia

    Del latin refrenare « arrestar mejans un fren »

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /refɾeˈna/, /refɾeˈna/
    provençau /ʀefʀeˈna/, /ʀefʀeˈna/

### Sillabas

re|fre|nar

## Vèrb

refrenar
* (figurat) Pausar un fren, reprimir.

### Sinonims

* conténer
* moderar
* reténer

### Derivats

* irrefrenable

### Traduccions

| alemand: zähmen $^{(de)}$ anglés: curb $^{(en)}$, restrain $^{(en)}$ basc: catalan: refrenar $^{(ca)}$ | espanhòl: refrenar $^{(es)}$ francés: refréner $^{(fr)}$, réfréner $^{(fr)}$ italian: raffrenare $^{(it)}$ portugués: refrear $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Etimologia

    Del latin refrenare « arrestar mejans un fren »

### Prononciacion

    Oriental /rəfɾəˈna/, /rəfɾəˈna/
    Occidental: nord-occidental /refɾeˈna/, /refɾeˈna/, valencian /refɾeˈnaɾ/, /refɾeˈnaɾ/

### Sillabas

re|fre|nar

## Vèrb

refrenar
* enfrenar
* refrenar $^{(oc)}$

# Espanhòl
### Etimologia

    Del latin refrenare « arrestar mejans un fren »

### Prononciacion

    /refɾeˈnaɾ/, /refɾeˈnaɾ/

### Sillabas

re|fre|nar

## Vèrb

refrenar
* enfrenar
* refrenar $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del vèrb refregir amb lo sufix -ment.

### Prononciacion
## Nom comun

refregiment masculin
* Accion o efièch de refregir.
* Demesida de la temperatura d'un còs.

### Sinonims

* refrejament

### Traduccions

| anglés: cooling $^{(en)}$ catalan: refredament $^{(ca)}$ | francés: refroidissement $^{(fr)}$ italian: raffreddamento $^{(it)}$ |
# Occitan
### Etimologia

Del verb refrigerar amb lo sufix -ador.

### Prononciacion

/refɾid͡ʒeɾaˈðu/, /refɾid͡ʒeɾaˈðu/
França (Bearn) : escotar « refrigerador »

### Sillabas

re | fri | ge | ra | dor (5)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| refrigerador | refrigeradors |
| [refɾid͡ʒeɾaˈðu] | [refɾid͡ʒeɾaˈðus] |
refrigerador masculin
* Aparelh utilizat pel refrejament e la conservacion del productes alimentaris.

### Sinonims

* refregidor

### Traduccions

| alemand: Kühlschrank $^{(de)}$ masculin anglés: refrigerator $^{(en)}$, fridge $^{(en)}$ catalan: nevera $^{(ca)}$ femenin, frigorífic $^{(ca)}$ masculin, refrigerador $^{(ca)}$ masculin espanhòl: frigorífico $^{(es)}$ masculin (Espanha), refrigerador $^{(es)}$ masculin (America centrala, Equator, Peró), nevera $^{(es)}$ femenin (Bolívia, Chile, Cuba, Mexic), heladera $^{(es)}$ femenin (Colómbia, Republica Dominicana, Puerto Rico, Veneçuèla) finlandés: jääkaappi $^{(fi)}$ francés: réfrigérateur $^{(fr)}$ masculin indonesian: kulkas $^{(id)}$ | italian: frigorifero $^{(it)}$ masculin japonés: 冷蔵庫 $^{(ja)}$ naut sorab: chłódźak $^{(hsb)}$ masculin polonés: lodówka $^{(pl)}$ femenin portugués: refrigerador $^{(pt)}$ masculin, geladeira $^{(pt)}$ femenin, frigorífico $^{(pt)}$ masculin rus: холодильник $^{(ru)}$ masculin eslovac: ľadnička $^{(sk)}$ femenin eslovèn: hladilnik $^{(sl)}$ masculin suedés: kylskåp $^{(sv)}$ neutre turc: buzdolabı $^{(tr)}$ |
# Anglés
### Etimologia

Del francés réfugié.

### Prononciacion

/ˈɹɛfjʊdʒiː/, /ˈɹɛfjʊdʒiː/

## Nom comun

refugee (pl.: refugees)
* Refugiat.
# Occitan
### Etimologia

De freg.

### Prononciacion

[rrefre'(d)ʒi]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « refregir »

### Sillabas

re | fre | gir (3)

## Vèrb

refregir
* Far venir mai freg.

### Sinonims

* refrejar

### Traduccions

* anglés: to cool $^{(en)}$
* catalan: refredar $^{(ca)}$
* espanhòl: enfriar $^{(es)}$
* francés: refroidir $^{(fr)}$
* italian: raffreddare $^{(it)}$
# Catalan
## Forma de vèrb

refregà
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb refregar.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/refɾeˈni/, /refɾeˈni/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « refrenir »

### Sillabas

re | fre | nir

## Vèrb

refrenir
* Emetre un crit, per un caval.

### Variantas dialectalas

* anilhar
* endilhar
* henilhar (gascon)

### Traduccions

| alemand: wiehern $^{(de)}$ anglés: to neigh $^{(en)}$ cannada: ಕೆನೆ $^{(kn)}$ | catalan: renillar $^{(ca)}$ espanhòl: relinchar $^{(es)}$ francés: hennir $^{(fr)}$ |
# Occitan
### Etimologia

De freg.

### Prononciacion

[rrefre'(d)ʒa]
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « refrejar »

### Sillabas

re | fre | jar (3)

## Vèrb

refrejar
* Far venir mai freg.

### Parents

* refrejador
* refrejament

### Sinonims

* refregir

### Traduccions

* anglés: to cool $^{(en)}$
* catalan: refredar $^{(ca)}$
* espanhòl: enfriar $^{(es)}$
* francés: refroidir $^{(fr)}$
* italian: raffreddare $^{(it)}$
# Occitan
### Etimologia

De fresc.

### Prononciacion

[re.fɾesˈka]
França (Bearn) : escotar « refrescar »

### Sillabas

re | fres | car (3)

## Vèrb

refrescar
* Far venir pus fresc.
* Renovar.

### Traduccions

* anglés: to cool $^{(en)}$1; to refresh $^{(en)}$2
* catalan: refrescar $^{(ca)}$
* espanhòl:
* francés: rafraîchir $^{(fr)}$
* italian:
# Italian
## Forma de vèrb

rubò
* Tresena persona del singular al passat simple del vèrb rubare.
# Sapadin
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ruckepaan neutre, plural : ruckepander
* Colomna vertebrala.

### Referéncias

* Cristina Kratter e Marcella Benedetti, s. d., Ans, kans, hunderttausnt Berter saint et schtane - Frasario del sappadino, Sappada, Associazione Plodar Germanofoni di Sappada.
# Italian
## Forma de vèrb

rubavo
* Primièra persona a l'imperfach del vèrb rubare.
# Occitan
### Prononciacion

/ryˈβɾiko̞s/, /ryˈβɾiko̞s/

## Forma de nom comun

rubricas
* Plural de rubrica

# Catalan
## Forma de vèrb

rubricas
* Segonda persona del singular de l'indicatiu present de rubricar

# Espanhòl
## Forma de vèrb

rubrica
* Segonda persona del singular de l'indicatiu present de rubricar

# Portugués
## Forma de nom comun

rubricas femenin
* Plural de rubrica

## Forma de vèrb

rubricas
* Segonda persona del singular de l'indicatiu present de rubricar
# Catalan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ruk/, /ruk/ (oriental), (occidental), /ruk/, /ruk/, /ruc/, /ruc/ (balear)
Espanha (Vila-real) : escotar « ruc »

## Nom comun

Declinason :
| | Singular | Plural |
| Masculin | ruc | ruc |
| Masculin | [ruk] | [ruks] |
| Femenin | ruca | ruques |
| Femenin | [ˈrukə] | [rukəs] |
ruc masculin
* Ase.

### Sinonims

* burro
* ase
# Anglés
## Forma de vèrb

rucked
* Preterit del vèrb to ruck.
* Participi passat del vèrb to ruck.
# Italian
## Forma de vèrb

rubasti
* Segonda persona del singular al passat simple del vèrb rubare.
# Occitan
### Etimologia

    Del latin rubrica, òcra roja ; rubrica, títol (escrich en letras rojas) dins los libres de drech de ruber (« roge »)

### Prononciacion

/ryˈβɾiko̞/, /ryˈβɾiko̞/ França (Bearn) : escotar « rubrica »

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| rubrica | rubricas |
| [ryˈβɾiko̞] | [ryˈβɾiko̞s] |
rubrica femenin
* (istòria, medecina) Òcra roja que los cirurgians utilizavan autrescòp per estancar lo sang e per far d'emplastres secatius.
* (istòria, tipografia) Títol, nòta en letras rojas, fach per un copista, dins los manuscrits ancians e encora letra de color ornamentada dins los libres liturgics, etc.
* (istòria, codificacion) Títom, dons los libres de drech civil, de drech canon, que s'escrivián en roge.
* (per extension, liturgia) Règlas que presidisson a l’ofici.
* Indicacion del lòs ont un libre foguèt publicat.
* (jornalisme) Genre, categoria d’articles.
* (informatica) Element d’una estructura de donadas concebut per portar una valor.

### Traduccions

| alemand: Üerschrift $^{(de)}$ (títol) anglés: rubric $^{(en)}$, heading $^{(en)}$ basc: goiburua $^{(eu)}$, goiburua $^{(eu)}$ catalan: rúbrica $^{(ca)}$ (istoric, liturgic), cap $^{(ca)}$ (jornalisme) | espanhòl: rúbrica $^{(es)}$ (istoric, liturgic), encabezando $^{(es)}$ (jornalisme) francés: rubrique $^{(fr)}$ italian: rubrica $^{(it)}$ portugués: rubrica $^{(pt)}$ |

# Catalan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

rubrica
* Tresena persona del singular de l'indicatiu present de rubricar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de rubricar

# Espanhòl
### Prononciacion
## Forma de vèrb

rubrica
* Tresena persona del singular de l'indicatiu present de rubricar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de rubricar

# Italian
### Etimologia

    Del latin rubrica, òcra roja ; rubrica, títol (escrich en letras rojas) dins los libres de drech de ruber (« roge »)

### Prononciacion

/ru'brika/, /ru'brika/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rubrica | rubriche |
| [ru'brika] | [ru'brike] |
rubrica femenin
* rubrica $^{(oc)}$, senses istorics
* agenda $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

rubrica
* Tresena persona del singular de l'indicatiu present de rubricar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de rubricar

# Portugués
### Etimologia

    Del latin rubrica, òcra roja ; rubrica, títol (escrich en letras rojas) dins los libres de drech de ruber (« roge »)

### Prononciacion

Portugal /ʀuˈbɾikɐ/, /ʀuˈbɾikɐ/; Brasil /ɦuˈbɾikɐ/, /ɦuˈbɾikɐ/, /xuˈbɾikə/, /xuˈbɾikə/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| rubrica | rubricas |
rubrica femenin
* rubrica $^{(oc)}$, senses istorics
* signatura $^{(oc)}$, parafa $^{(oc)}$

## Forma de vèrb

rubrica
* Tresena persona del singular de l'indicatiu present de rubricar
* Segonda persona del singular de l'imperatiu afirmatiu de rubricar
# Italian
## Forma de vèrb

rubavi
* Segonda persona a l'imperfach del vèrb rubare.
# Italian
### Etimologia

D'un germanic *raubon.

### Prononciacion

[ru'bare]
Itàlia : escotar « rubare »

### Sillabas

ru | ba | re (3)

## Vèrb

rubare

### Traduccions

* raubar $^{(oc)}$, panar $^{(oc)}$

### Derivats

* rubacchiare
* rubacuori
* rubamento
# Huron
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

onaɩara
* Bana.

### Referéncias

* Alexander Fraser, 1920, Huron Manuscripts from Rev. Potier's Collection, Fifteenth Report of the Bureau of Archives for the Province of Ontario, 1918-1919, Toronto, Clarkson W. James.
# Ladin
### Etimologia

Del latin ungula.

### Prononciacion
## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| ondla | ondles |
ondla femenin
* Ongla.

### Variantas dialectalas

* aundla (Val Badia)
* ombia (fassan)
* ombla (Fodom)
* ónja (ampezan)

#### Nòta

Forma del dialècte del Val Gardena.

### Referéncias

* Dizionario italiano – ladino gardanese. Dizioner ladin de Gherdëina – talian