OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Occitan
### Etimologia

    Del francés trocart de trois-quarts

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /tɾuˈkaɾt/, /tɾuˈkaɾt/
    procençau /tʀuˈkaʀ/, /tʀuˈkaʀ/

### Sillabas

tro|cart

## Nom comun

trocart masculin
Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| trocart | trocarts |
| [tɾuˈkaɾt] | [tɾuˈkaɾts] |
* (Cirurgia) Instrument que los cirurgians utilizan per far de ponccions.
| alemand: Trokar $^{(de)}$ anglés: trocar $^{(en)}$ basc: catalan: trocar $^{(ca)}$ | espanhòl: trocar $^{(es)}$, trócar $^{(es)}$ francés: trocart $^{(fr)}$ italian: trocar $^{(it)}$ portugués: trocarte $^{(pt)}$ |

# Francés
### Etimologia

    De trois-quarts, objècte possedissent una punta de tres arèstas de talh.

### Prononciacion

    /tʁɔkaʁ/, /tʁɔkaʁ/

### Sillabas

tro|cart

## Nom comun

trocart masculin
Declinason :
| Singular | Plural |
| trocart | trocarts |
| [tʁɔkaʁ] ||
* trocart $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del gallés tructa.

### Prononciacion

/ˈtɾut͡ʃo/, /ˈtɾut͡ʃo/
França (Bearn) - Lengadocian : escotar « trocha »

### Sillabas

tro | cha (2)

## Nom comun

Declinason :
| Dialècte : lengadocian ||
| Singular | Plural |
| trocha | trochas |
| [ˈtɾut͡ʃo] | [ˈtɾut͡ʃos] |
trocha femenin
* Ict. Divèrsas espècias de peisses d'aiga doça de la familha dels salmonids.

### Variantas dialectalas

* troita
* trucha (lemosin)
* trueita (gascon)
* tròcta (gascon)
* tròcha (gascon)
* traueta (gascon)

### Traduccions

| alemand: Forelle $^{(de)}$ femenin anglés: trout $^{(en)}$ catalan: truita $^{(ca)}$ femenin espanhòl: trucha $^{(es)}$ femenin | francés: truite $^{(fr)}$ femenin italian: trota $^{(it)}$ femenin romanch: sutsilvan : truta $^{(rm)}$ femenin |
# Occitan
### Etimologia

Del latin trophaeum.

### Prononciacion
## Nom comun

trofèu masculin
* Un objècte, generalement una estatueta, una copa o un boclièr, decernit pel succès d'un concors o un eveniment especial.

### Traduccions

| anglés: trophy $^{(en)}$ catalan: trofeu $^{(ca)}$ | francés: trophée $^{(fr)}$ italian: trofeo $^{(it)}$ ucraïnian: трофей $^{(uk)}$ |
# Occitan
## Forma de vèrb

trobarai
* Primièra persona del singular al futur del vèrb trobar.
# Occitan
### Etimologia

De tròç amb lo sufix -ejar.

### Prononciacion

/tɾuseˈd͡ʒa/
França (Bearn) : escotar « trocejar »

## Vèrb

trocejar
* Far de troces.

### Traduccions

* anglés: to
* catalan:
* espanhòl:
* francés: couper en morceaux $^{(fr)}$
# Grèc
### Etimologia

De grèc ancian Ήφαιστος, nom del dieu faure de la mitologia grèga. Imitacion de la construccion latina ont lo nom del dieu faure de la mitologia romana Vulcanus, es vengut a designar lo volcan.

### Prononciacion

/iˈfe̞stio̞/, /iˈfe̞stio̞/

## Nom comun

ηφαίστειο neutre, plural : ηφαίστεια
* Volcan.

### Derivats

* ηφαιστειακός
* ηφαιστειότητα
* ηφαιστειώδης
* ηφαιστειογενής
* ηφαιστειολογία
* ηφαιστειολόγος
# Grèc
### Etimologia

Del grèc ancian ἡλιακός.

### Prononciacion

/iʎaˈko̞s/, /iʎaˈko̞s/

## Adjectiu

ηλιακός masculin
* Solar.

### Parents

* ήλιο
* ήλιος
# Grèc
### Etimologia

Del grèc ancian θερός.

### Prononciacion

['θe̞ro̞s]

### Sillabas

θε | ρός (2)

## Nom comun

θερός neutre, pl. θέρη

### Sinonims

* καλοκαίρι

### Traduccions

* estiu $^{(oc)}$ masculin

### Derivats

* θερινός

### Antonims

* χειμώνας
# Shawnee
### Etimologia

Del proto-algonquian *siˑpoˑwi.

### Prononciacion

/θiːpi/, /θiːpi/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| θiipi | θiipiiwali |
| [θiːpi] | [θiːpiːwali] |
θiipi inanimat
* Ribièra.

### Referéncias

* David J. Costa, 2001, Shawnee Noun Plurals, Anthropological Linguistics, 43:3, p. 255-287.
# Iowa-oto
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈθewe/, /ˈθewe/

## Vèrb

θéwe
* Èsser negre.
# Geba
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/θoʔ˩/, /θoʔ˩/

## Nom comun

θòʔ
* Pesolh.

#### Nòta

Mot transcrich dins una ortogafia linguistica. La lenga ten pas d'escritura oficiala.

### Referéncias

* Naw Hsar Shee, 2008, A Descriptive Grammar of Geba Karen, tesa, Payap University.
# Shawnee
### Prononciacion

/θiːpiːwali/, /θiːpiːwali/

## Forma de nom comun

θiipiiwali inanimat
* Plural de θiipi.
# Grèc
### Etimologia

Del grèc ancian θέλω.

### Prononciacion

['θelo]

### Sillabas

θέ | λω (2)

## Vèrb

θέλω

### Traduccions

* voler $^{(oc)}$
# Grèc
### Etimologia

Bastit a partir de θέρος ("estiu").

### Prononciacion

[θe̞ri'no̞s]

### Sillabas

θε | ρι | νός (3)

## Adjectiu

θερινός masculin, pl. θερινοί

### Sinonims

* καλοκαιρινός

### Traduccions

* estival $^{(oc)}$, estivenc $^{(oc)}$

### Antonims

* χειμερινός
# Grèc
### Etimologia

Bastit a partir de θεωρητικός ("teoric").

### Prononciacion

[θeoriti'ka]

### Sillabas

θε | ω | ρη | τι | κά (5)

## Advèrbi

θεωρητικά

### Traduccions

* teoricament $^{(oc)}$
# Bashquir
### Prononciacion

/hʏ̞tˈtʏ̞ŋ/, /hʏ̞tˈtʏ̞ŋ/

## Forma de nom comun

һөттөң
* Genitiu singular de һөт.
# Bashquir
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/hʏ̞ðʏ̞mtæˈlɪ̞/, /hʏ̞ðʏ̞mtæˈlɪ̞/

## Adjectiu

һөҙөмтәле
* De Resultat.

### Mots aparentats

* һөҙөмтә
* һөҙөмтәләү
* һөҙөмтәһеҙ
# Bashquir
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/hʏ̞ðʏ̞mtæˈhɪ̞ð/, /hʏ̞ðʏ̞mtæˈhɪ̞ð/

## Adjectiu

һөҙөмтәһеҙ
* Sens Resultat.

### Mots aparentats

* һөҙөмтә
* һөҙөмтәле
* һөҙөмтәләү
# Bashquir
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/hʏ̞ŋˈɡʏ̞/, /hʏ̞ŋˈɡʏ̞/

## Nom comun

| Cas | Singular | Plural |
| Nominatiu | һөңгө | һөңгөләр |
| Genitiu | һөңгөнөң | һөңгөләрҙең |
| Datiu | һөңгөгә | һөңгөләргә |
| Acusatiu | һөңгөнө | һөңгөләрҙе |
| Ablatiu | һөңгөнән | һөңгөләрҙән |
| Locatiu | һөңгөлә | һөңгөләрҙә |
һөңгө
* Lança, pica.
# Ossèt
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/æmbɨd/, /æmbɨd/

## Adjectiu

ӕмбыд
* Poirit.

### Referéncias

* V. I. Abaïev, 1970, Diccionari rus-ossèt, Mòscou, Nauka (reedicion de 2000).
# Bashquir
### Prononciacion

/hʏ̞tˈtæ/, /hʏ̞tˈtæ/

## Forma de nom comun

һөттә
* Locatiu singular de һөт.
# Bashquir
### Prononciacion

/hʏ̞tˈtæn/, /hʏ̞tˈtæn/

## Forma de nom comun

һөттән
* Ablatiu singular de һөт.
# Bashquir
### Prononciacion

/hʏ̞tˈtʏ̞/, /hʏ̞tˈtʏ̞/

## Forma de nom comun

һөттө
* Acusatiu singular de һөт.
# Bashquir
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/hʏ̞ðʏ̞mˈtæ/, /hʏ̞ðʏ̞mˈtæ/

## Nom comun

| Cas | Singular | Plural |
| Nominatiu | һөҙөмтә | һөҙөмтәләр |
| Genitiu | һөҙөмтәнең | һөҙөмтәләрҙең |
| Datiu | һөҙөмтәгә | һөҙөмтәләргә |
| Acusatiu | һөҙөмтәне | һөҙөмтәләрҙе |
| Ablatiu | һөҙөмтәнән | һөҙөмтәләрҙән |
| Locatiu | һөҙөмтәлә | һөҙөмтәләрҙә |
һөҙөмтә
* Resultat, total.
* Consequéncia.

### Derivats

* һөҙөмтәле
* һөҙөмтәләү
* һөҙөмтәһеҙ
# Bashquir
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/hʏ̞ðʏ̞mtæˈlæw/, /hʏ̞ðʏ̞mtæˈlæw/

## Vèrb

һөҙөмтәләү
* Far lo total.

### Mots aparentats

* һөҙөмтә
* һөҙөмтәле
* һөҙөмтәһеҙ
# Indi
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Estats Units d'America (Washington) : escotar « पत्ता »

## Nom comun

पत्ता
* Fuèlha d'una planta.

### Traduccions

* fuèlha $^{(oc)}$ femenin
# Nepalés
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

पानी
* Aiga.

### Referéncias

* SIL International, HIS Nepal, 2016, Syuba - Nepali - English Dictionary, SIL International and HIS Nepal.
# Nepalés
### Etimologia

Del sanscrit फल (phala).

### Prononciacion
## Nom comun

फल (phal)
* Fruch.

### Referéncias

* SIL International, HIS Nepal, 2016, Syuba - Nepali - English Dictionary, SIL International and HIS Nepal.
# Nepalés
### Etimologia

Del persan برف‎ (barf), passat possiblament per l'indi बरफ़ (baraf).

### Prononciacion
## Nom comun

बरफ (baraph)
* Glaç.

### Referéncias

* SIL International, HIS Nepal, 2016, Syuba - Nepali - English Dictionary, SIL International and HIS Nepal.
# Kagate
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/pimu/, /pimu/

## Nom comun

पीमु
* Genolh.

### Referéncias

* SIL International, HIS Nepal, 2016, Syuba - Nepali - English Dictionary, SIL International and HIS Nepal.
# Nepalés
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

बाख्रा (bākhrā)
* Cabra.

### Referéncias

* SIL International, HIS Nepal, 2016, Syuba - Nepali - English Dictionary, SIL International and HIS Nepal.
# Nepalés
### Etimologia

Del sanscrit पुस्तक (pustaka).

### Prononciacion
## Nom comun

पुस्तक (pustak)
* Libre.

### Referéncias

* SIL International, HIS Nepal, 2016, Syuba - Nepali - English Dictionary, SIL International and HIS Nepal.
# Indi
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/pũːt͡ʃʰ/, /pũːt͡ʃʰ/
Estats Units d'America (Washington) : escotar « पूँछ »

## Nom comun

पूँछ (pū̃ch)
* Coa.
# Marat
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Índia (Dombivli railway station) : escotar « फांदी »

## Nom comun

फांदी
* Branca.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ಮೇಜು (mēju)
* Taula.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Índia (Davangere) : escotar « ಮೇಲೆ »

## Advèrbi

ಮೇಲೆ (mēle)
* Endessús.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ಮೊಲ (mola)
* Conilh, lèbre.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Numeral

ಮೂವತ್ತು (mūvattu)
* Trenta.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ಮೆಣಸು (meṇasu)
* Pebre.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ಮೊಗ್ಗು (moggu)
* Brot.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ಮೊಟೆಟ‍ಟ (moṭṭe)
* Uòu.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ಮೂಗು (mūgu)
* Nas.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Numeral

ಮೂರು (mūru)
* Tres.
# Cannada
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

ಮೂರ್ಛೆರೋಗ (mūrcherōga)
* Epilepsia, mal de la tèrra.
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

-dla
* Manjar, beure, noirir, mòrdre, rovilhar.
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

-dliwa
* Èsser manjat, èsser begut.
* Èsser mordut, sofrir de, èsser corroït.
# Romanés
### Etimologia

Dau latin -iscus

### Prononciacion

/ɛaskə/, /ɛaskə/

## Sufixe

-ească femenin (masculin : -esc)
* Sufixe qui forma daus adjectius feminins.
-esc, es un sufixe utilizat per formar daus adjectius indicant un liam o una origina a partir d’un radicau venent d’un nom pròpri : românesc / românească ; rusesc / rusească ; gigantesc / gigantească.

### Vejatz tanben

* Sufixe aura patronimic o dialectau -escu
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

-ela
* Crivelar.
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

-dansa
* Dançar.

### Mots aparentats

* umdanso

### Relacionats

* -sina
* -gida
* -giya
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈdwɛːɓa/, /ˈdwɛːɓa/

## Vèrb

-dweba
* Dessenhar, illustrar, pintar una òbra.

### Mots aparentats

* ukudweba
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈǀwɛːǀwa/, /ˈǀwɛːǀwa/

## Vèrb

-cwecwa
* Pelar.
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Adjectiu

-de
* Naut, long
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

-elapha
* Sonhar, tractar.

### Mots aparentats

* iselapho
* ukwelapha
* umelaphi
# Zolo
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Vèrb

-enda
* Viatjar luènh, se'n anar per un long viatje.
# Alemand
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

Alemanha (Berlin) : escotar « Buche »
Alemanha (Berlin) : escotar « Buche »

## Nom comun

Buche /die/, /die/ femenin (plural : Buchen)
| Singular | Plural |
| die Buche | die Buchen |
| {{{3}}} | {{{4}}} |
| {{{5}}} | {{{6}}} |
| {{{7}}} | {{{8}}} |
    <exemple>.

### Traduccions

* fau $^{(oc)}$ masculin
# Alemand
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de Buch ("libre") e de Laden ("botiga").

### Prononciacion

['bu:xˌla:dən]

### Sillabas

Buch | la | den (3)

## Nom comun

Buchladen masculin, pl. Buchläden

### Sinonims

* Buchhandlung

### Traduccions

* librariá $^{(oc)}$ femenin
# Alemand
### Etimologia

Adaptacion de l'anglés browser ("navegador").

### Prononciacion

['bʀaʊ̯zɐ]
Soïssa : escotar « Browser »

### Sillabas

Brow | ser (2)

## Nom comun

Browser masculin, pl. Browser

### Traduccions

* navegador $^{(oc)}$
# Alemand
### Etimologia

Del nautalemand ancian brunno.

### Prononciacion

['brʊnən]
Alemanha (Munic) : escotar « Brunnen »

### Sillabas

Brun | nen (2)

## Nom comun

Brunnen masculin, pl. Brunnen

### Traduccions

* potz $^{(oc)}$

### Derivats

| Dorfbrunnen Laufbrunnen Mineralbrunnen Quellbrunnen Schöpfbrunnen Sodbrunnen | Springbrunnen Tränkebrunnen Trinkbrunnen Ziehbrunnen Zierbrunnen Zimmerbrunnen |
# Francés
### Etimologia
### Prononciacion

[bʁe'zil]

### Sillabas

Bré | sil (2)

## Nom pròpri

Brésil masculin

### Traduccions

* Brasil $^{(oc)}$

### Derivats

* Brésilien -ne
* brésilien -ne
# Alemand
### Etimologia

Mot compausat, bastit a partir de Buchs ("bois") e de Baum ("arbre").

### Prononciacion

['bʊksˌbaʊ̯m]

### Sillabas

Buchs | baum (2)

## Nom comun

Buchsbaum masculin, pl. Buchsbäume

### Traduccions

* bois $^{(oc)}$
# Occitan
### Etimologia

Del latin Bulgari, nom del pòble.

### Prononciacion

    lengadocian, gascon /bylˈɣaɾjo/, /bylˈɣaɾjo/
    provençau /bylˈgaʀi/, /bylˈgaʀi/

### Sillabas

Bul | gà | ria (3)

## Nom pròpri

Bulgària femenin
* País d'Euròpa, dins los Balcans, constejat per la mar Negra, frontalièr de Turquia, Grècia, Macedònia, Serbia e Romania. Sa capitala es Sòfia.
Païses d'Euròpa en occitan. :
* Alemanha • Àustria • Belgica • Bulgària • Chipre • Dinamarca • Eslovaquia • Eslovènia • Espanha • Estònia • Finlàndia • França • Grècia • Irlanda • Itàlia • Letònia • Lituània • Luxemborg • Malta • Ongria • Païses Basses • Polonha • Portugal • Republica Chèca • Romania • Reialme Unit • Suècia •Islàndia • Liechtenstein • Norvègia • Soïssa•
* Albània • Bòsnia e Ercegovina • Croàcia • Macedònia • Moldàvia • Montenegro • Serbia •Andòrra • Armenia • Azerbaitjan • Bielorussia • Cazacstan • Georgia • Kosovo • Monegue • Russia • Sant Marin • Turquia • Ucraïna • Vatican

### Variantas dialectalas

* Bulgaria

### Derivats

* bulgar, bulgara

### Traduccions

* anglés : Bulgaria $^{(en)}$
* catalan : Bulgària $^{(ca)}$
* espanhòl : Bulgaria $^{(es)}$
* francés : Bulgarie $^{(fr)}$
* italian : Bulgaria $^{(it)}$
* portugués : Bulgária $^{(pt)}$

### Referéncias

* Josiana Ubaud, Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l'occitan, Trabucaire, 2011
# Alemand
### Etimologia

    → Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

    AFI: [ˈbʁuːdɐ]
    Alemanha (Berlin) : escotar « Bruder »
    Alemanha (Berlin) : escotar « Bruder »

## Nom comun

Bruder /der/, /der/ masculin (plural : Brüder)
| Singular | Plural |
| der Bruder | die Brüder |
| {{{3}}} | {{{4}}} |
| {{{5}}} | {{{6}}} |
| {{{7}}} | {{{8}}} |
    <exemple>.

### Traduccions

* occitan : fraire
# Neerlandés
### Prononciacion

Bulgarije
| | gentilici |
| abitant | Bulgaar |
| abitanta | Bulgaarse |
| adjectiu | Bulgaars |

### Sillabas

Bul | ga | rij•e (3)

## Nom pròpri

Bulgarije neutre

### Traduccions

Bulgària $^{(oc)}$
# Francés
### Prononciacion

/aʃa/, /aʃa/

## Forma de nom comun

achats masculin
* Plurau de achat.
# Francés
### Etimologia

Del francés ancian achater, vengut d'un latin ipotetic *accaptāre, fach amb lo prefix ad- e lo vèrb captāre.

### Prononciacion

[aʃə'te]
França (Tolosa) : escotar « acheter » França (Vòges) : escotar « acheter » França (Lion) : escotar « acheter » França (Vòges) : escotar « acheter » França : escotar « acheter » França (Somain) : escotar « acheter »

### Sillabas

a | che | ter (3)

## Vèrb

acheter

### Traduccions

* crompar $^{(oc)}$

### Derivats

* acheteur, -euse
* racheter

### Parents

* achat

### Antonims

* vendre
# Francés
### Etimologia

Creat a partir del vèrb acheter ("crompar") amb lo sufix nominal -eur.

### Prononciacion

[aʃə'tœʁ]
França (Lion) : escotar « acheteur » França (Vòges) : escotar « acheteur » Soïssa (Lausana) : escotar « acheteur » França (Somain) : escotar « acheteur »

### Sillabas

a | che | teur (3)

## Nom comun

acheteur masculin, pl. acheteurs

### Traduccions

* crompaire $^{(oc)}$
# Anglés
## Forma de vèrb

achieved
* Preterit del vèrb to achieve.
* Participi passat del vèrb to achieve.
# Alemand
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ˈaχtə/, /ˈaχtə/

## Adjectiu

achte
* Ochen.
# Naut alemand ancian
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

## Nom comun

acher masculin
* Camp.

### Variantas

* acar
* accar
* acchar
* ackar
* akar
* aker

### Referéncias

* Rudolf Schützeichel, 1989, Althochdeutsches Wörterbuch, 4ena edicion, Tübingen, Max Niemeyer Verlag.

# Walser
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion
## Nom comun

acher masculin
* Camp cultivat.

#### Nòta

Forma e ortografia del dialècte de Carcoforo en Itàlia.

### Variantas dialectalas

* Formazza :
* Gressoney :
* Issime :

### Referéncias

* Le nostre parole – Inŝchi weirter – Unsere Wörter
# Anglés
### Etimologia

Del a- + chromatic.

### Sillabas

a|chro|ma|tic

## Adjectiu

achromatic
* acromatic $^{(oc)}$
# Bru de l'èst
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/ʔacɔː/, /ʔacɔː/

## Nom comun

acho
* Can.

### Referéncias

* John Miler, Carolyn Miler, 2017, Bru – English – Vietnamese – Lao Dictionary, SIL International, accidit lo 26 julhet 2017, de bru.webonary.org.
# Walser
### Etimologia

De l'alemand mejan.

### Prononciacion
## Adjectiu numeral

achti
* Uèch.

#### Nòta

Forma e ortografia dels dialèctes de Formazza e Carcoforo en Itàlia.

### Variantas dialectalas

| Alagna Valsesia : Gressoney : | Issime : Rimella : achtwe |

### Referéncias

* Le nostre parole – Indschi werter – Unsere Wörter
# Occitan
### Prononciacion

/dyˈt͡sado/, /dyˈt͡sado/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | 'duchat | 'duchats |
| Masculin | [dyˈt͡sa] | [dyˈt͡sa] |
| Femenin | 'duchada | 'duchadas |
| Femenin | [dyˈt͡sado] | [dyˈt͡sadaː] |
'duchada (lemosin)
* Participi passat femenin singular de 'duchar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

'duchant (lemosin)
* Gerondiu de 'duchar.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/dyˈt͡sa/, /dyˈt͡sa/

## Vèrb

'duchar vb. trans. (lemosin)
* Plaçar dins una posicion elevada, quilhar.
se 'duchar vb. pronom. (lemosin)
* Se plaçar dins una posicion elevada, quilhar.

### Sinonims

* 'juchar

### Variantas dialectalas

* ajocar
* enjocar

### Traduccions

| anglés: to perch $^{(en)}$ catalan: encimbellar $^{(ca)}$ espanhòl: encaramar $^{(es)}$ francés: jucher $^{(fr)}$, percher $^{(fr)}$ | italian: appollaiare $^{(it)}$ romanés: a se cocoța $^{(ro)}$ sicilian: aggiuccari $^{(scn)}$ |

### Conjugason

| Infinitiu | 'duchar | 'duchar | 'duchar | 'duchar | 'duchar | 'duchar |
| Gerondiu | 'duchant | 'duchant | 'duchant | 'duchant | 'duchant | 'duchant |
| Participi passat |||||||
| | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| masculin | 'duchat | 'duchat | 'duchat | 'duchats | 'duchats | 'duchats |
| femenin | 'duchada | 'duchada | 'duchada | 'duchadas | 'duchadas | 'duchadas |
| Mòde indicatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | 'duche | 'duchas | 'ducha | 'ducham | 'duchatz | 'duchan 'duchen |
| Imperfach | 'duchava | 'duchavas 'duchaves | 'duchava | 'duchavam 'duchavem | 'duchavatz 'duchavetz | 'duchavan 'duchaven |
| Preterit | 'duchei | 'ducheras 'ducheres | 'duchet | 'ducheram 'ducherem | 'ducheratz 'ducheretz | 'ducheren |
| Futur | 'ducharai | 'ducharas | 'duchará | 'ducharem | 'ducharetz | 'ducharan |
| Condicional | 'duchariá | 'ducharias | 'duchariá | 'duchariam | 'duchariatz | 'ducharian |
| Mòde subjonctiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Present | 'duche | 'duches | 'duche | 'duchem | 'duchetz | 'duchen |
| Imperfach | 'duchessa | 'duchessas | 'duchessa | 'duchessam 'duchessem | 'duchessatz | 'duchessan 'duchessen |
| Mòde imperatiu |||||||
| nombre | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| persona | primièra | segonda | tresena | primièra | segonda | tresena |
| | iu | tu | eu ela | nosautres nosautras | vosautres vosautras | ilhs elas |
| Afirmatiu | — | 'ducha ! | — | 'ducham ! | 'duchatz ! | — |
| Negatiu | — | 'duchas pas ! | — | 'ducham pas ! | 'duchatz pas ! | — |
| Nòtas |||||||
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

'ducharai (lemosin)
* Prumiera persona dau singular au futur de l'indicatiu de 'duchar.
# Occitan
### Prononciacion

/t͡saˈbe/, /t͡saˈbe/

## Forma de vèrb

'chabet (lemosin)
* Tresesma persona dau singular au preterite de l'indicatiu de 'chabar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

'chabetz (lemosin)
* Segonda persona dau plurau au present dau subjonctiu de 'chabar.
# Occitan
### Prononciacion

/dyˈt͡sadaː/, /dyˈt͡sadaː/

## Forma de vèrb

Declinason :
| Dialècte : naut lemosin |||
| | Singular | Plural |
| Masculin | 'duchat | 'duchats |
| Masculin | [dyˈt͡sa] | [dyˈt͡sa] |
| Femenin | 'duchada | 'duchadas |
| Femenin | [dyˈt͡sado] | [dyˈt͡sadaː] |
'duchadas (lemosin)
* Participi passat femenin plurau de 'duchar.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈdyt͡sãⁿ/, /ˈdyt͡sãⁿ/

## Forma de vèrb

'ducham (lemosin)
* Prumiera persona dau plurau au present de l'indicatiu de 'duchar.
# Occitan
### Prononciacion

/ˈdyt͡so/, /ˈdyt͡so/

## Forma de vèrb

'ducha (lemosin)
* Tresesma persona dau singular au present de l'indicatiu de 'duchar.
# Occitan
### Prononciacion
## Forma de vèrb

'duchan (lemosin)
* Tresesma persona dau plurau au present de l'indicatiu de 'duchar.
# Occitan
### Etimologia

→ Etimologia de completar. (Ajustar)

### Prononciacion

/aɾkeˈβeske/, /aɾkeˈβeske/

## Nom comun

Declinason :
| Singular | Plural |
| arquevesque | arquevesques |
| [aɾkeˈβeske] | [aɾkeˈβeskes] |
avesque masculin
* Rel. Avesque encargat d'un archidiocèsi.

### Derivats

* arquevescat

### Traduccions

| alemand: Erzbischof $^{(de)}$ masculin anglés: archbishop $^{(en)}$ catalan: arquebisbe $^{(ca)}$ masculin espanhòl: arzobispo $^{(es)}$ masculin francés: archevêque $^{(fr)}$ masculin | italian: arcivescovo $^{(it)}$ masculin polonés: arcybiskup $^{(pl)}$ masculin portugués: arcebispo $^{(pt)}$ masculin sidamo: abuunoota $^{(sid)}$ |
# Catalan
### Etimologia

Del latin architectus que ven del grèc arkhitékton.

### Prononciacion

[arki'tɛktə] (oriental), [arki'tɛkte] (occidental)

### Sillabas

ar | qui | tec | te (4)

## Nom comun

arquitecte masculin

### Traduccions

* arquitècte $^{(oc)}$

### Derivats

* arquitectura
# Catalan
### Etimologia
### Prononciacion

[ərkə'ɔlək] (oriental), [arke'ɔlek] (occidental)

### Sillabas

ar | que | ò | leg (4)

## Nom comun

arqueòleg masculin

### Traduccions

* arqueològ $^{(oc)}$

### Parents

* arqueòloga
* arqueologia
# Espanhòl
### Etimologia
### Prononciacion

[arke'oloγo]
Veneçuèla : escotar « arqueólogo »

### Sillabas

ar | que | ó | lo | go (5)

## Nom comun

arqueólogo masculin, pl. arqueólogos

### Traduccions

* arqueològ $^{(oc)}$

### Parents

* arqueología