OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Wikijunior:L'alfabet animal

-- A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z --
# Benvengudas e benvenguts al Wikilibre sul Sistèma Solar!

Lo Sistèma solar es nòstre mond. Al centre lo Solelh, l'estela que nos balha lum d'en primièr mas qu'es subretot la font de la vida sus nòstra planeta, la Tèrra, que malgrat son nom es mai plena d'aiga que de tèrra. I a tanben totas las autras planetas que las mai pròchas las podèm veire qualques vegadas, de nuèch, quand lo cèl es pro clar.

## Lo centre del Sistèma Solar: lo Solelh

Lo Solelh es l'estela principala de nòstre sistèma, es gràcias a el qu'existís la vida gràcias a son energia, l'energia solara. Vèni ne saber mai sul Solelh.

## Nòstra planeta: la Tèrra

S'es pensat sovent que nòstra planeta èra al centre de l'univèrs, pasmens es una planeta demest d'autras que gravitan entorn del Solelh mas qu'a conegut l'astre d'èsser plaçada dins una orbita tala que la vida i es apareguda e s'es desvolopada coma la coneissèm uèi. Se ne vòles saber un bocin mai sus ta planeta, vèni veire la Tèrra.

## Nòstre satellit: la Luna

La Luna a fach trabalhar de contunh l'imaginacion dels òmes dempuèi fòrça temps. Que siá causa de paurs o de sòmis, la Luna a totjorn exercit una fascinacion prigonda dins totas las civilizacions e es estada fòrça temps (e o es encara dins qualques païses) la basa dels calendièrs. Descobrís-ne un pauc mai sus la Luna.

## Las planetas vesinas

Existisson d'autras planetas dins lo Sistèma Solar, d'unas mai pròchas de nosautres e d'autras plan alunhadas. A mai las condicions necessàrias a la vida i semblan gaireben impossiblas que d'unas son fòrça frejas e d'autras vertadièrament tròp caudetas...
* Jupitèr
* Mart
* Mercuri
* Neptun
* Saturn
* Vènus
# Benvengudas e benvenguts al mond dels felins!

Los felins son un dels tresaurs mai importants de la planeta nòstra. Sas istòrias fascinan l'imaginacion dels enfants e tanben dels adults. Malastrosament fòrça d'aqueles senhors de la natura salvatja son en perilh grèu e a mand de desaparéisser. Los dròlles e drolletas que seràn los qu'un jorn portaràn responsibilitats an besonh d'admirar e d'aimar lo mond que los envira a fin que ne pòscan profechar e lo far passar dins un bon estat o melhor encara que quand lo recebèron. Fin finala, sabèm apreciar çò que comprenèm, e salvar çò qu'apreciam. L'importància d'aquesta tasca a portat un bèl nombre d'expèrts d'aquí de Wikilibres a donar temps, energia e coneissenças per tal de crear aqueste volum qu'esperam agradiu.
Dempuèi l'animal domestic qu'es lo gat fins a d'animals que fan pantaissar coma lo leon o lo tigre en passar per d'animals que nos impressionan coma lo guepard, l'univèrs dels felins es un mond fascinant qu'embelina los esperits e far córrer l'imaginacion. Es un mond pasmens qu'es a desaparéisser jos la pression de l'urbanizacion e de la conquesta de territòris portada pels òmes.
Los Wikilibres son un projècte de la Fondacion Wikimedia, destinats a porgir d'instruments de lectura gratuïts, de qualitat e de bon legir pels adults e los mainatges pr'amor d'ajudar a promòure l'expansion a quin indrech que siá de las coneissenças. Los ostals d'edicion tradicionals fan fòrça beneficis a partir de reedicions de libres classics, de libres novèls per d'autors plan coneguts, o de celebritats que son famosas in their own right. The chances of a truly good new work being publicat sonque sus la basa of merit skyrocket quand you overturn lo modèl de negòci tradicional e tap the wellspring del new talent novèl out there que fa servir Internet.
Amb l'ajuda d'aqueste projècte sèm arribats a un caireforc entre los libres passats, e l'enciclopèdia sus tot de deman. Simplament en legir aqueste libre e en n'assabentar vòstres amics e amigas, fasètz avançar the causa de l'accès liure a l'informacion e a la democratizacion del domeni de la publicacion. Mila mercés, e tornarmai, benvengudas e benvenguts!
Seguida: Zo, vèni veire los gats!
# Benvenguts e benvengudas al mond de las lengas

Aqueste libre a per tòca de vos far conéisser l'evolucion de las lengas e sa realitat en donar a mai qualques donadas d'òrdre demografic e autras. Vos permetrà de situar melhor las divèrsas varietats que son parladas uèi en comprendre a l'encòp las avançadas de las unas e las reculadas de las autras. Vos presentarem tanben los alfabets divèrses que se fan servir. Enfin, tanben se farà un brèu capítol sus las lengas sortidas a partir d'elaboracion artificiala

## Las lengas modèrnas

Totas las lengas modèrnas son sortidas d'avantpassats qu'an desaparegut. Dins qualques cases coma lo latin avèm fòrça documents que nos permeton de saber cossí èra la lenga e dins d'autres (la majoritat) sèm obligats de reconstruire artificialament e de bastir una teoria sus cossí èran los aujòls. La màger part de las lengas d'Euròpa an un rèiregrand comun: l'indoeuropèu.
* Las lengas latinas:
** L'occitan
** Lo catalan (català)
** L'espanhòl (español o castellano)
** Lo francés (français)
** Lo francoprovençal (o arpitan)
** L'italian (italiano)
** Lo portugués (português)
** Lo romanch
** Lo romanés
** Lo sard
* Las lengas germanicas:
** L'alemand (Deutsch)
** L'anglés (English)
** Lo neerlandés
* Las lengas cèltas:
** Lo breton
** Lo gaelic d'Escòcia
** Lo gaelic d'Irlanda
* Las lengas eslavas:
** Lo bulgar (Български)
** Lo chèc
** Lo polonés
** Lo rus
** L'ucraïnian (Українська)

## Las lengas mòrtas (o ancianas)

* L'aramèu
* Lo dalmat
* Lo latin
* Lo sanscrit

## Las lengas artificialas

* L'esperanto
* Lo volapük
* La lenga dels signes
* Lo klingon

## Los alfabets

* L'alfabet latin e sas variantas
* L'alfabet cirillic
* l'alfabet arabi
* l'alfabet ebrèu
# L'alfabet latin

L'alfabet latin es l'alfabet mai emplegat dins lo mond pel fach que de lengas coma l'anglés, l'espanhòl, lo portugués e lo francés (d'expansion mondiala fòrta) se son espandidas dins fòrça païses e continents.
Plan segur los utilizaires de lengas latinas avèm eiretat aqueste alfabet amb las nòstras lengas pasmens coneguèt qualques modificacions long del temps e de letras o de combinasons de letras an nascut de biaisses divèrses dins Euròpa tota.
L'alfabet latin a tanben una connotacion religiosa, los païses que l'emplegan son sovent catolics o protestants. Aquesta realitat se vei clarament dins los païses eslaus que los que fan servir un alfabet latin (Polonha, Chequia, Croacia...) son majoritàriament catolics mentre que los autres eslaus de confession ortodòxa fan servir l'alfabet cirillic.

## Evolucion de l'alfabet latin

L'alfabet latin, eiretat de l'alfabet etrusc, aviá, a la debuta mens de letras que l'alfabet actual coma se pòt veire enjós (amb qualques variantas).
Per notar los mots estrangièrs, venguts principalament del grèc s'introdusiguèron las letras Y e Z dins l'escritura abituala del latin.

# Combinasons de letras (digrafs e trigrafs)

Un digraf es una combinason de doas letras emplegada per representar un son; lo trigraf, el, ne fa servir tres.
 -lh- en occitan e en portugués. -ill-, -il (simplificat puèi en [j] en francés) -ll- en catalan e en espanhòl. -gli- en italian.
 -nh- en occitan e en portugués. -ign-, -ing en francés ancian, e ara -gn-. -gn- en italian. -ny- en catalan. -ñ- en espanhòl (evolucion de -nn- ancianament).
# Anglés: Poder comptar de 1 a 99
## Chifras e nombres

A mai se son un pauc diferents dels nombres occitans, se pòdon reconéisser qualques nombres per son origina indoeuropèa comuna.
| Nombre | Basa | Irr. | -th | Basa | Derivats irr. | Derivats -teen | Derivats -ty | -ty modif. |
| 1 one | | first | | | 11 eleven | | |
| 2 two | | second | | basa tw → | 12 twelve | | 20 twenty |
| 3 three | basa thir → | third | | | | 13 thirteen | 30 thirty |
| 4 four | | | fourth | | | 14 fourteen | | 40 forty |
| 5 five | basa fif → | | fifth | | | 15 fifteen | 50 fifty |
| 6 six | basa six → | | sixth | | | 16 sixteen | 60 sixty |
| 7 seven | basa seven → | | seventh | | | 17 seventeen | 70 seventy |
| 8 eight | basa eigh → | | eighth | | | 18 eighteen | 80 eighty |
| 9 nine | | | ninth | basa nine → | | 19 nineteen | 90 ninety |
| 10 ten | basa ten → | | tenth |
Seguida Anglés:
Tornar a Ensenhament de l'anglés
# Anglés:Los advèrbis
## Formacion de l'advèrbi

L'anglés possedís dos tipes d'advèrbis. Los primièrs que son sovent plan frequents son los mai vièlhs de la lenga e pòrtan pas cap de marca o de terminasons que nos pòsca permetre de los identificar. Son per exemple: fast (lèu), early (d'ora), wrong, late, right, hard, much, eiher, enough. Los segonds de bon bastir e emplegar son d'advèrbis compausats

## Los advèrbis compausats

Son los que son los mai frequents dins la lenga modèrna. Se bastisson gràcias a l'apondon del sufix -ly (l'equivalent del sufix -ment en occitan). Se forman subretot a partir d'un adjectiu.
Ex: slow --> slowly clear --> clearly
Qualques modificacions graficas apareisson al contacte de qualques letras:
-y --> -ily. Ex: happy --> happily -le --> -ly. Ex: gentle --> gently -ll --> -lly. Ex: full --> fully -ic --> -ically. Ex: drastic --> drastically
Mèfi! hardly (a penas, dificilament) a un sens completament diferent de hard.
# Anglés: L'ora
## Unitats de temps

Una de las unitats de temps mai emplegadas es evidentament l'ora qu'en anglés se ditz hour (mèfi, es un dels rars mots que l'h es muda) --> una ora > an hour. L'ora se devesís en minutes e seconds (mèfi a prononciar [k] e pas [g]!)

## Instruments de mesura del temps

* The watch, lo relòtge (de man)
* The clock, lo relòtge (totes los autres)
* The sundial, lo cadran solar
* The hourglass o sandglass, lo relòtge de sabla

## Las questions a prepaus de l'ora

| What time is it? | Quina ora es? |
| What's the time? | Quina ora es? (familiar e mai que mai britanic) |
| What time do you have? | Quina ora as ara? |
| Can you tell me the time please? | Me pòdes (podètz) dire l'ora per plaser? |

## Las oras plenas

Se fa servir o'clock (a l'origina of clock es a dire del relòtge) pas que per las oras completas.
| It's six o'clock. | Es sièis oras. |
| It was two o'clock. | Èra doas oras. |
Per èsser precís, se pòt apondre sharp (ponchut, agut). Ex: I'll be there at ten sharp. I serai a dètz oras precisas.

## Donar l'ora

En anglés, la jornada es devesida tradicionalament en doas. La primièra partida que compta las dotze primièras oras s'arrèsta a miègjorn (midday o noon) e es sonada a.m (del latin ante meridiem abans miègjorn) e la segonda p.m (post meridiem aprèp miègjorn). Ex: It's eleven a.m., Es dètz oras del matin.
Atencion, coma dins fòrça estructuras de l'anglés, existís una inversion pro caracteristica: LAS MINUTAS SON ABANS LAS ORAS!
S'utiliza past (idèa de passat) per indicar lo nombre de minutas qu'an passat l'ora.
| It's five past nine. | (5 minutas aprèp 9h, 9h05) |
| It's ten past nine. | (9h10) |
| It's a quarter past nine. | (9h15) |
| It's twenty past nine. | (9h20) |
| It's twenty-five past nine. | (9h25) |
Per la mièja, se fa servir half (encara amb past).
| It's half past nine. | (9h30) |
| It's half past two. | (2h30) |
Tre que passam la mièja ora, s'emplega to (qu'indica la destinacion) per donar lo nombre de minutas que mancan per arribar a l'ora seguenta.
| It's twenty-five to ten. | (Es vint-e-cinc minutas abans dètz oras, 9h35) |
| It's twenty to ten. | (9h40) |
| It's a quarter to ten. | (9h45) |
| It's ten to ten. | (9h50) |
| It's five to ten. | (9h55) |
Per çò qu'es de las autras oras, se fan servir las meteissas estructuras en i apondre las minutas.
| It's seven minutes past three. | (3h07) |
| It's fourteen minutes to seven. | (6h46) |
Dins un estil mai abitual e relaxat, se citan simplament sonque los nombres, sens emplegar past o to.
| It's eight twenty-six. | (8h26) |

## Los moments de la jornada

* Now, ara
* In the morning, de matin
* In the afternoon (compausat amb after aprèp e noon miègjorn), dins la tantossada
* In the evening, de ser, de vespre
* At noon, a miègjorn
* At night, de nuèch
* At dawn, a l'auba
* At dusk, al luscre
* After midnight, aprèp mièjanuèch
Seguida Anglés: La data
Tornar a Ensenhament de l'anglés
# Anglés: The family, la familha
## La familha estandard

| forma globala | forma normala | forma corta |
| the parents: los parents | the mother: la maire and the father: lo paire | mom(mum)/mommy(mummy): mamà e dad/daddy: papà |
| the children: los enfants | the daughter: la filha and the son: lo filh |
| the siblings: fraires e sòrres | the sister: la sorre and the brother: lo fraire | sis, bro |
| the grandparents: les grands | the grandmother: la grand and the grandfather: lo grand | granny and grandad (granpa): mameta e papet |
| the uncles: los oncles | the uncle: l'oncle and the aunt: la tanta | auntie: tatà |
| the nephews: los nebots | the nephew: lo nebot and the niece: la neboda |
| the cousins: los cosins | the cousin: lo cosin o la cosina |

## La familha per maridatge (the in-laws)

La familha restacada a partir del maridatge (wedding o marriage) recèb un nom format sus law (la lei) qu'evòca lo ligam legal entre the husband (lo marit) e the wife (pl. wives), la femna.
* the father-in-law: lo sògre the mother-in-law: la sògra
* the brother-in-law: lo conhat the daughter-in-law: la conhada the son-in-law: lo gendre the daughter-in-law: la nòra

## La familha del segond maridatge (the stepfamily)

Existís una marca, equivalenta al sufix -astre, -a en occitan, per indicar aquesta parentat mai recenta lo prefix step- (e half davant lo nom per indicar un fraire o una sòrre amb pas qu'un parent comun).
* the stepfather: lo pairastre the stepmother: la mairastra the stepbrother: lo frairastre the stepsister: la sorrastra

## Las personas ligadas a la familha

Las personas ligadas per un ligam qu'abans èra essencialament religiós pòrtan coma prefix lo nom god (dieu).
* the godfather: lo pairin the godmother: la mairina the godson: lo filhòl the goddaughter: la filhòla
Tornar a Ensenhament de l'anglés
# Anglés: The body, Lo còs

The body (pl. bodies)

### The head: lo cap

| the mouth: la boca a tooth (pl. teeth): una dent the lip: lo pòt the tongue: la langue the jaw: la maîssa the cheek: la gauta the cheekbone: les pommettes | the eye: l'uèlh the eyebrows: las ussas the eyelashes: las cilhas the eyelids: las parpèlas the nose: lo nas the ear: l'aurelha the forehead: lo front |

### the trunk and the neck: lo tronc e lo còl

| the chest : la poitrine the back: l'esquina the belly ou the stomach: lo ventre the breasts: las tetas | the waist: la talha the throat: la gargamèla the nape of the nake: lo copet, la nuca |

### The limbs: los membres

| the arm: lo braç the forearm: l'avantbraç the hand: la man the elbow : lo coide the wrist: le ponhet the fingers: los dets the thumb: lo poce the nails: las onglas | the leg: la camba the foot (pl. feet) : lo pè the thigh: la cuèissa the calf (pl. calves) : lo mollet the knee: lo genolh the ankle : la cavilha the toes : los artelhs the heel: lo talon |

### The bones: los òsses

| the skeleton: l'esqueleta the skull : lo cran a rib : una còsta the backbone o the spine: la colomna vertebrala | a vertebra : una vertèbra the shoulder blade: l'omoplata the collarbone: la clavicula the breastbone : lo sternum |

### The organs: los organs

| the heart: lo còr the lungs: los palmons the brain: lo cervèl the liver: lo fetge the stomach: l'estomac the bowels: los budèls | the kidney : lo ren the spleen: la mèlsa the oesophagus : l'oesophage the trachea: la traquèa artère the bronchial tubes: les bronches |
Tornar a Ensenhament de l'anglés
# Arabi/Alfabet arabi

L'alfabet arabi es un alfabet un pauc diferent dels alfabets coma los pensam ja qu'en general escriu sonque las consonantas e pas las vocalas. Aqueste alfabet es ligat a la religion musulmana e es emplegat doncas dins una granda part dels païses de religion musulmana. Una de las caracteristicas curiosas per nosautres d'aqueste alfabet es que s'escriu e se legís dempuèi la drecha fins a l'esquèrra. La calligrafia aràbia es una art plan importanta dins lo mond oriental. Aital son representadas tota mena de dessenhs, figuras e animals.
# Anglés:Los mots interrogatius

Pro generalament los mots interrogatius angleses se coneisson per son començament en WH (que correspond globalament al QU de las lengas filhas del latin).

## What

S'emplega what per se referir a un objècte o mai sovent quicòm sens vida. Aital se pòt revirar en occitan par qué o tanben quin -a.... Exemple: What is it? Qu'es aquò?; What did you do? Qu'as fach?; What do you think about her? Qué pensas d'ela?
* What se pòt far servir a mai per demandar l'ora: What time is it? Quina ora es?

## Who

Who es emplegat per designar una persona. Correspond completament a qui/qual en occitan. Who is she? Qui/quala es aquela?

## When

S'utiliza When per tal d'obtenir de precisions de temps. When do you arrive? Quand arribaràs? When were you born? Quand nasquères?

## Where

Where servís a fargar de questions a prepaus d'un luòc. Se revira per ont. Exemple: Where do you live? Ont demòras?

## Why

Why es emplegat dins una interrogacion que concernís la causa. Se pòt revirar per perqué. Exemple: Why have you slept? Perqué as dormit?

## Which

Se fa servir quand se deu far una causida entre mantuna possibilitats. Exemple: Which of these two boys do you prefer? Quin d'aqueles dos dròlles t'estimas mai?

## Whose

S'emplega quand se deu far una interrogacion sus la possession. Exemple: Whose car is it? De qui es la veitura?

## How ...?

Correspond globalament a cossí (/coma).
* How is ...? = Cossí va ... ?
How pòt anar en companhiá d'adjectius e indicar aital

## How far (distància)

* How far is Aush? = "A quina distància se tròba Aush?"

## How long (durada)

* How long does it take to get to Nimes? = "Quant de temps cal per anar a Nimes?"
== How much ...? (indenombrables) e How many ...? (denombrables) (quant de o quantes) ==
* How much + nom singular
* How many + nom plural

## How often ...? (Amb quina frequéncia ... ?) e How many times ...? (quantes còps ... ?)

* How often ...? = "Amb quina frequéncia ... ?"'
* How many times ...? = "quant de còps ... ?"'

## What ... like? (demandar una descripcion)

S'emplega "what ... like?" quand se vòl obtenir una descripcion de qualqu'un o de quicòm.
* What is ... like? = Cossí es ... ?

## How do you do? (se presentar en lengatge naut)

Aquesta expression es utilizada quand se fan de presentacions fòrça formalas. Los joves l'emplegan pas entre eles. Es pas vertadièrament una question que i a pas cap de responsa, mas tornamai la question "How do you do?" (amb una quichada de mans).
* How do you do? = Es un plaser (de vos conéisser).
Exemple :
TOM: Elsa, this is Tom Martin ELSA: How do you do? TOM: How do you do? (Amb quichada de mans)

## How are you? o How are you doing? (per se presentar en lengatge familiar o en anglés american)

* How are you? = "Cossí va?"...
Tornar a Ensenhament de l'anglés
# Anglés: Countries and states, Païses e estats

Los noms de païses, de lenga o de nacionalitat (noms o adjectius) prenon de contunh una MAJUSCULA! Mèfi! Cal pas doblidar que los adjectius son invariables en anglés! Ex: They are Japanese --> Son japoneses.

#### Africa: Africa

African: african -a an African: un african the Africans: los africans Algeria: Algèria Egypt: Egipte Morocco: Marròc Tunisia : Tunisia Turkey: Turquia.

#### Asia: Asia

Asian: asiatic -a an Asian: un asiatic the Asians: los asiatics India: Índia Indian: indian -a an Indian: un indian the Indians: los indians China: China Chinese: chinés -esa a Chinese: un chinés the Chinese: los chineses Japan: Japon Japanese: japonés -esa a Japanese: un japonés the Japanese: les Japonais Thailand: la Thaïlande Thai: taïlandés -esa a Thai: un taïlandés -esa Cambodia: le Cambodge Cambodian: cambodgian -a a Cambodian: un cambodgian

#### America: America

American: american -a an American : un american the Americans : los americans Mexico: Mexic Mexican: mexican -a a Mexican: un mexican the Mexicans: los mexicans

#### Europe: Euròpa

European: europèu -èa, europenc -a a European: un europèu the Europeans: los europèus Catalonia: Catalonha Germany: Alemanha Portugal: le Portugal Portuguese: portugués -esa a Portuguese: un portugués the Portuguese: los portugueses Spain: Espanha Spanish: espanhòl -a a Spaniard: un espanhòl Greece: la Grècia Greek: grèc -èga a Greek: un grèc Italy: Itàlia Italian: italian -a an Italian: un italian the Italians: los italians France: França French: francés -esa England: Anglatèrra English: anglés an Englishman: un anglés the English: los angleses Ireland: Irlanda Irish: irlandés -esa an Irish: un irlandés the Irish: los irlandeses Wales: lo Païs de Galas Welsh: galés
Retorn Ensenhament de l'anglés
# Anglés: La data
## Vocabulari
### Los jorns de la setmana

* Los jorns de la setmana en anglés diferisson fòrça dels de las lengas romanicas vist que se bastisson sus las divinitats germanicas o los astres (las lengas latinas los an bastits sus la mitologia de la lenga maire).
Mèfi! que dins son escritura es mestièr d'emplegar sistematicament una MAJUSCULA!
| Monday (Mon.) | Tuesday (Tues.) | Wednesday (Weds.) | Thursday (Thurs.) | Friday (Fri.) | Saturday (Sat.) | Sunday (Sun.) |
| diluns | dimars | dimècres | dijòus | divendres | dissabte | dimenge |

### Los meses de l'an

Los meses de l'an, per contra, seguisson lo modèl latin e doncas se semblan mai o mens a las formas occitanas.
| January (Jan.) | February (Feb.) | March (Mar.) | April (Apr.) | May (May) | June | July | August (Aug.) | September (Sept.) | October (Oct.) | November (Nov.) | December (Dec.) |
| genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre |
Seguida Anglés: Poder comptar de 1 a 99
Tornar a Ensenhament de l'anglés
# Italian: La famiglia, la familha
## La familha estandard

D'un biais pro general, lo nom global es un plural del masculin
| forma globala | forma normala | forma corta |
| i genitori: los parents | la madre: la maire e il padre: lo paire | mamma: mamà e papà/babbo: papà |
| i figli: los enfants | la figlia: la filha e il figlio: lo filh |
| i fratelli: fraires e sòrres | la sorella: la sorre e il fratello: lo fraire |
| i nonni: los grands | la nonna: la grand e il nonno : lo grand |
| gli zii: los oncles | lo zio: l'oncle e la zia: la tanta |
| i nipoti: los nebots | il nipote: lo nebot e la nipote: la neboda |
| i cugini: los cosins | il cugino: lo cosin e la cugina: la cosina |
Los ligams generacionals mai importants se bastisson amb lo prefix bis. Ex: bisnonno: rèiregrand.

## La familha per maridatge

Los noms d'aquestas personas de la familha del marit (marito, uomo, sposo) o de la femna (moglie, donna, sposa) son plan semblants als de l'occitan.
* il suocero: lo sògre la suocera: la sògra
* il cognato: lo conhat la cognata: la conhada il genero: lo gendre la nuora: la nòra

## La familha del segond maridatge

D'un biais vesin de l'occitan se fa servir en partida un sufix -astro, -a en italian, per indicar aquesta parentat mai recenta.
* il patrigno: lo pairastre la matrigna: la mairastra il fratellastro: lo frairastre la sorellastra: la sorrastra

## Las personas ligadas a la familha

Las personas ligadas per un ligam qu'abans èra essencialament religiós an un foncionar pas tròp alunhat de l'occitan.
* il padrino: lo pairin la comare/la madrina: la mairina il figlioccio: lo filhòl la figlioccia: la filhòla
Tornar a Ensenhament de l'italian
# Klingon

Lo klingon es una de las darrièras lengas artificialas creadas. Foguèt creada per Marc Okrand, un , pr'amor de donar una lenga particulara a una raça extraterrèstra, los klingons, dins la seria de television plan populara Star Trek. Lo creador, un expèrt de las lengas amerindianas, s'es inspirat de qualques lengas indigènas d'America centrala per donar una fisionomia particulara a aquel lengatge.