# Alet

Alet (Alet-les-Bains en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Alet :
| Magria | Cornanèl | Limós |
| Ròcatalhada | | Verasan |
| Conilhac de la Montanha, Antunhac | Montasèls | Luc d'Aude |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son Vicus Electus et monasterium Sanctae Mariae, en 813, Monasterium Beatae Mariae virginis quod vocatur Elettus ? Electus ?, en 1050, Eleit, en 1082, Alestum, en 1099, Allect, en 1572, Alet, en 1585, Ville et cytté d'Allet, en 1594, Electa, en 1739. Per Dauzat, lo nom es escur; la dificultat pus granda es l'evolucion fonetica (electus a un sens en latin). En considerant d'unas fòrmas ancianas coma de latinizacions incorrèctas, l'evolucion Electus (813) > Eleit (1082) > Alet (1585) es coërenta, mes quina seriá la motivacion de electus, adjectiu o eventualament nom de persona ?

### Sant Salvaire

Sant Salvaire es un masatge e una anciana sucursala de la diocèsi d'Alet. Las fòrmas ancianas son Sainct Salvaire..., le village de Sainct Salvaire en 1594, Saint Salvayre en 1807.
Sant Salvaire correspond al cas subjècte de Sant Salvador, que representa l'epitèt mistic de Jèsus Crist.

## Istòria

* La glèisa d'Alet foguèt primièr una abadiá de l'òrdre de Sant Beneset (benedictina), que le comte Berà fondèt a l'entorn de 813 (Sancta Maria Electensis en 1136, Sancta Maria Electi en 1155, Claustra Sancte Marie Electensis en 1176); venguèt catedrala quand lo papa Joan XXII creèt la diocèsi d'Alet per desmembrament de la de Narbona [en realitat, en succession de la diocèsi de Limós (1317-1318)]; aquela diocèsi d'Alet ne venguèt doncas sufraganta. L'avesque d'Alet prenguèt lo títol de comte d'Alet, dont n'èra lo senhor temporal. La catedrala foguèt desrocada pels calvinistas e l'avesque la tornèt pas bastir.
* Entre 1790 e 1794, Saint-Salvayre (nom francés; Sant Salvaire probablament) foguèt annexat a Alet; lo masatge de Sant Salvaire es a l'ENE d'Alet; en 1878, Verasan venguèt una comuna independenta.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2014 | (2026) | Ghislaine Tafforeau | |
| març de 2001 | 2014 | Jean-Denis Alandry | |
| abans 1981 | ? | Maurice Ferrières | divèrs esquèrra |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Limós; es ara del canton de la Région-Limouxine (en francés), donc de la Region Limosenca.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 444, totala: 460 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 948 | 864 | 950 | 1 139 | 1 119 | 1 218 | 1 320 | 1 298 | 1 336 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 251 | 1 210 | 1 166 | 1 121 | 1 266 | 950 | 984 | 923 | 828 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 819 | 834 | 786 | 740 | 759 | 758 | 651 | 684 | 695 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 654 | 590 | 554 | 543 | 460 | 464 | 442 | 439 | 435 443 |
| 2009 | 2010 |
| 436 443 | 431 438 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 390 abitants e la densitat èra de 16,57 ab/km².

## Lòcs e monuments

Alet ten un patrimòni arquitectural e istoric prestigiós marcat e classat monument istoric :
* abadiá del sègle IXen venguda catedrala al sègle XIIen,
** sala capitulària del sègle XIVen,
** palais episcopal,
* glèisa de Sant Andriu del sègle XIXen amb de capèlas de la fin del sègle XVen e del sègle XVIen,
* borg medieval fortificat,
* otèls particulars dels sègle XII e XIVen amb corondatges e sortents,
* Font termala, descobèrta e expleitada pels romans dempuèi 2 000 ans,

## Véser tanben

* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes

* Alet sul site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 6, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f98.item.texteImage
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 10
* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 418, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f510.item.texteImage
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 627
* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 276, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f368.item.texteImage
* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 6-7, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f98.item.texteImage
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=402
* ↑ Gratien Leblanc - L'église Saint-André d'Alet - p. 304-216, dans Congrès archéologique de France. Modèl:131e. Pays de l'Aude. 1973 - Société Française d'Archéologie - Paris - 1973
* Portal de Lengadòc