OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Helsinki

Helsinki, (Helsinki en finlandés; Helsingfors en suedés) es la capitala de Finlàndia. Se situa dins la region d'Uusimaa, al sud del país, per la còsta del golf de Finlàndia, en mar Baltica.
Helsinki a una populacion de 642,045 abitants e de mai de 1.4 million, per son aira urbana, çò que ne fa la municipalitat pus poblada de Finlàndia. Helsinki es a aperaquí 80 quilomètres al nòrd de Tallinn, en Estonia, 400 km a l'èst d'Estocòlme, en Suècia, e 390 km a l'oèst de Sant Petersborg, en Russia. Helsinki ten de ligams istorics estreches amb aquelas tres vilas.
L'aira metropolitana d'Helsinki inclutz lo nuclèu urban d'Helsinki, Espoo, Vantaa, Kauniainen e d'autras vila dormitòri. L'aeropòrt principal del país, Hèlsinki-Vantaa, se tròba dins l'aira metropolitana. Es l'aira metropolitana mai septentrionala del mond e la ciutat es la capitala mai septentrionala d'un estat membre de l'Union Europèa.
Helsinki es un important centre politic, educatiu, financièr, cultural e de recerca de Finlàndia, aital coma una de las principalas vila del nòrd d'Euròpa.
# Helstroff

Helstroff es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.

## Istòria

Dépendait De l'anciana província de Lorraine e del Luxemborg ; #èsser aquerits pauc a pauc pel comte de Boulay.
En fasent partida de la exclave de Raville, Helstroff a amassat al reialme de França dempuèi 1769, quand a cedit pel Àustria.
Dépendait de l'ancienne province de Lorraine et du Luxembourg ; fut acquis peu à peu par le comte de Boulay.
Faisant partie de l'exclave de Raville, Helstroff est réuni au royaume de France depuis 1769, lorsqu'il est cédé par l'Autriche.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | André Jager |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 231 | 179 | 266 | 527 | | 536 | 563 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 654 | 633 | 554 | 546 | 560 | 529 | 519 | 479 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 460 | 440 | 393 | 367 | 363 | 324 | 311 | 305 | 288 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 287 | 272 | 276 | 289 | 316 | 348 | 429 | 453 | 459 |
| 2009 | 2010 |
| 466 473 | 472 478 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Hem-Monacu

L'Hèm-Monacu en picard (Hem-Monacu en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Yves Carbonnaux |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 154 | 117 | 96 | 177 | 191 | 202 | 214 | 256 | 254 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 246 | 224 | 260 | 260 | 256 | 237 | 195 | 183 | 262 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 227 | 212 | 190 | 91 | 94 | 92 | 90 | 77 | 81 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 84 | 85 | 81 | 81 | 96 | 98 | 135 | 133 | 131 |
| 2009 | 2010 |
| 129 133 | 123 127 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# L'Échelle

L'Échelle es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region del Grand Èst.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Gilles Montreuil |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 360 | 403 | 401 | 383 | 425 | 450 | 417 | 427 | 429 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | 377 | 338 | 315 | 333 | 329 | 330 | 305 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 279 | 270 | 247 | 220 | 217 | 229 | 210 | 189 | 199 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 182 | 204 | 193 | 198 | 184 | 146 | 137 | 136 | 145 |
| 2009 | 2010 |
| 142 145 | 138 139 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# L'Écaille

L'Écaille es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.

## Geografia

Situat a aperaquí 15 km de Rethel, e 25 km de Rems. Lo Écaille Se tròba a aperaquí 3 km de la Marna.
Situé à environ 15 km de Rethel, et 25 km de Reims. L'Écaille se trouve à environ 3 km de la Marne.
Situat a aperaquí 15 km de Rethel, e 25 km de Rems. Lo Écaille se tròba a aperaquí 3 km de la Marna.
Situé à environ 15 km de Rethel, et 25 km de Reims. L'Écaille se trouve à environ 3 km de la Marne.

### Comunas vesinas
## Istòria

Lo nom Lo écaille a una istòria. Aquel nom a #èsser escuelhut perque abans lo bastiment del pont (a l'intrada del pòble), los carris lor caliá far una escale, d'ont lo nom.
Le nom L'écaille a une histoire. Ce nom a été choisi car avant la construction du pont (à l'entrée du village), les chars devaient faire une escale, d'où le nom.
Lo nom Lo écaille a una istòria. Aquel nom a #èsser escuelhut perque abans lo bastiment del pont (a l'intrada del pòble), los carris lor caliá far una escale, d'ont lo nom.
Le nom L'écaille a une histoire. Ce nom a été choisi car avant la construction du pont (à l'entrée du village), les chars devaient faire une escale, d'où le nom.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Joachim Gaillot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 228 | 233 | 227 | 266 | 284 | 293 | 283 | 309 | 302 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | 280 | 263 | 252 | 245 | 213 | 200 | 190 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 177 | 167 | 153 | 113 | 117 | 111 | 122 | 119 | 107 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 110 | 119 | 113 | 115 | 118 | 131 | 170 | 192 | 216 |
| 2009 | 2010 |
| 196 196 | 202 202 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# L'Èsser e lo Nonrés

L'Èsser e lo Nonrés (L'Être et le Néant en francés) es un ensag de Jean-Paul Sartre de 1943.
Qu'ei hens Los 100 libres del sègle segon Le Monde: un classament de libres considerats coma los cent melhors del sègle XX.
# L'Échelle-Saint-Aurin

Lichelle-Saint-Aurin (Sonme) en picard (L'Échelle-Saint-Aurin en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Istòria

L'Escalièr compta un castèl #qu'a #èsser destruit pendent la Primièra Guèrra mondiala (servissiá de depaus de munitions). Una legenda ditz que la duchesse proprietària del castèl i auriá amagat un tresaur.
L'Échelle compte un château qui a été détruit durant la Première Guerre mondiale (il servait de dépôt de munitions). Une légende dit que la duchesse propriétaire du château aurait caché un trésor.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Marie Carre |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 96 | 104 | 123 | 123 | 220 | 225 | 241 | 245 | 250 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 240 | 222 | 247 | 214 | 207 | 214 | 213 | 213 | 213 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 193 | 219 | 178 | 144 | 96 | 118 | 116 | 125 | 87 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 87 | 71 | 72 | 74 | 62 | 50 | 54 | 55 | 55 |
| 2009 | 2010 |
| 54 54 | 54 54 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# L'Ènova

Ènova es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
# L'Èrsa (filme)

L'Èrsa (Die Welle en alemand) es un filme alemand de Dennis Gansel sortit en 2008 e liurament inspirat de «La Tresena Èrsa», un estudi experimental d'un regim autocratic, menat pel professor d’istòria Ron Jones ambe d'escolans de primièra de l'escòla Cubberley a Palo Alto (Califòrnia) pendent la primièra setmana d'abril de 1967.

## Ficha tecnica

* Títol : L'Èrsa
* Títol original : Die Welle
* Realizacion : Dennis Gansel
* Scenari : Dennis Gansel, Todd Strasser, Peter Thorwarth
* Musica : Heiko Maile
* Productors : Martin Moszkowicz, Nina Maag
* Distributor : BAC Films
* País : Alemanha
* Lenga : alemand
* Durada : 108 minutas
* Datas de sortida :
** 18 de genièr de 2008 (Festenal de Cinèma de Sundance)
** 13 de març de 2008
** 4 de març de 2009

## Distribucion

* Jürgen Vogel : Rainer Wenger
* Frederick Lau : Tim
* Max Riemelt : Marco
* Jennifer Ulrich : Karo
* Christiane Paul : Anke Wenger
* Elyas M'Barek : Sinan
* Cristina do Rego : Lisa
* Jacob Matschenz : Dennis
* Maximilian Vollmar : Bomber
* Maximilian Mauff : Kevin
* Ferdinand Schmidt-Modrow : Ferdi
* Tim Oliver Schultz : Jens
* Amelie Kiefer : Mona
* Odine Johne : Maja
* Fabian Preger : Kaschi
* Teresa Harder : Mare
* Jaime Ferkic : Bobby
* Liv Lisa Fries : Laura
* Dennis Gansel : Martin
* Johanna Gastdorf : Maire de Tim
* Gerald Alexander Held : Paire de Tim (Alexander Held)
* Maren Kroymann : Schuldirektorin

## Benda originala

* Rock'n'Roll High School per EL*KE, l'original essent de The Ramones.
* Rock'N'Roll Queen de The Subways.
* Execution Song de Johnossi.
* NIghtlight de Bonobo (feat. Bajka) (la discussion entre Marco e Lisa dins un bar).
* Tick Tick Boom de The Hives.
* Garden of the Growing Hearts d'Empty Trash (sus la plaja).

## Acuèlh
### Intradas

En França, lo filme a estat vist per 184 886 espectators.

## Distincions
### Recompensas

Lo filme a estat doble laureat dels prèmis del filme alemand ambe lo Prèmi de Bronze (categoria melhor filme) e lo Prèmi d'Aur decernit a Frederick Lau (prèmi d’interpretacion masculina, categoria melhor segond ròtle).

### Nominacions

Lo filme a tanben estat nomenat al Festenal de Cinèma de Sundance (grand prix du jury).

## A l'entorn del filme

* Una segonda version de la fin del filme foguèt tornada, per evitar de trucar los espectators : Tim, a la fin, se suicida pas, mas tomba en plors dins los braces de Rainer, abans d'èsser emmenat ambe li per la polícia.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (fr) Box-office du film La Vague, AlloCiné.

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Societat de contraròtle • Contraròtle social • Vida privada • Susvelhança globala • Estat policièr
* Evergreen State College
* La Tresena Èrsa
# L'Èrm (Carcin)

L'Èrm$^,$$^,$$^,$ (Lherm en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de L'Èrm :
| | Las Arcas | Montgestin |
| Gojonac | | |
| Las Joanias | | Pontcirc |

## Toponimia

Lo nom del vilatge es atestat en 961, de illo Hermo. Lo mot ven del latin eremus e a lo sens de « desèrt, bosiga, tèrra improductiva » e de còps que i a lo d' « ermitatge »$^,$. Basalgas dona aicí a èrm lo sens de vilatge eclesiastic e sa pensada demandariá d'esclarziments.

## Istòria

* Entre 1790 e 1794, la comuna annexèt Vaysse (nom francés, probablament Vaissa).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març 2008 | 2026 | Jean Albert Reix |
| abans 1988 | 2008 | André Bousquet |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Catús; es ara del canton de Puèg l'Avesque.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 236, totala: 240 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 637 | 657 | 664 | 633 | 730 | 731 | 802 | 746 | 804 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 769 | 863 | 878 | 840 | 790 | 784 | 719 | 707 | 634 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 579 | 577 | 538 | 472 | 453 | 407 | 390 | 328 | 300 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 305 | 301 | 239 | 228 | 232 | 222 | 224 | 229 | 235 242 |
| 2009 | 2010 |
| 241 248 | 242 249 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas d'Òlt
* Lo Portal de Carcin
* L'occitan de Carcin

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 350
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 278
* ↑ Gaston Bazalgues, A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot, Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. 115
* Portal de Carcin
# L'Èrm

L'Èrm$^,$$^,$$^,$ ( L'Herm en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de L'Èrm :
| | Gudàs Ventenac | |
| Sent Joan de Verges Aravaut | | Ròcafòrt |
| | Pradièras Solan | Leishèrt |

## Toponimia

La prononciacion es [lɛɾm]. Las fòrmas ancianas son Hoeremo en 1272, Heremun en 1318-25, Lerm en 1390 e 1445, Heremo en 1401-02, L'Herm cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr). Le mot ven del latin eremus e a lo sens de « desèrt, bosiga, tèrra improductiva » e a vegadas lo d' « ermitatge »$^,$. Segon Patrici Pojada e les autres toponimistas, l'Èrm es una formacion occitana coneguda, ambe'l sens de tèrra inculta o pas cultivada, landa, ambe l'article definit elidit.

## Istòria

* Entre 1790 e 1794, la comuna annexèt La Bastide de l'Herm e Montlaur (nom franceses)

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| març de 2008 | (2026) | Jean-Claude Serres | retirat |
| | 2008 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Fois-Rural; es ara del canton de Val d'Ariège (en francés), donc de Val d'Arièja.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 488 | 497 | 523 | 505 | 487 | 520 | 575 | 564 | 565 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 489 | 501 | 515 | 496 | 525 | 473 | 411 | 405 | 395 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 401 | 385 | 306 | 229 | 208 | 181 | 168 | 185 | 163 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 117 | 107 | 115 | 137 | 170 | 177 | 176 | 176 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 202 240 | 215 253 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 199 abitants e la densitat èra de 13,57 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Arièja

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* 1 2 Patrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 208-209
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 350
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 278
* Portal de Lengadòc
# Lac Chagan

Lo Lac Chagan es un lac artificiau situat en Cazacstan creat en 1956 per un assai nuclear sovietic dins lo quadre d'un programa de recèrcas d'aplicacions civilas a l'arma nucleara. L'objectiu èra d'estudiar la possibilitat de crear de resèrvas artificialas d'aiga gràcias a una explosion nucleara. Lo resultat foguèt negatiu car la radioactivitat demorèt tròp importanta per permetre l'utilizacion de l'aiga.

## Liames intèrnes

* Arma nucleara.
* Sedan (assai nuclear), assai nuclear estatsunidenc similar.
# Lac Kyoga

Lo lac Kyoga es un lac d'aigas pauc prigondas situat en Oganda, de 1.720 km ² de superfícia e s'auça a 914 m d'altitud. Lo Nil Victòria que ne fa passatge entre lo Lac Victòria e lo Lac Albèrt. Aquela importanta contribucion dempuèi lo Lac Victòria es regulada per la restanca idraulica del Nalubaale a Jinja. Una autra font d'aiga pel lac es la region del Mont Elgon a la frontièra entre Oganda e Kenya. Quitament se lo Lac Kyoga fa partit de la ret idraulica dels Grands Lacs, el meteis es pas considerat coma un Grand Lac.

## Caracteristicas

Lo lac atennh a una prigondor maximala de 5,7 mètres e dins la màger partida de sa superfícia, a mens de 4 mètres de prigondor. La majoritat de las zònas amb mens de 3 mètres de prigondor son entièrament cobèrtas amb ninfèas gigantas, alara que la majoritat de la còsta es una zòna paludenca cobèrta de papirs e jacints d'aiga. Lo papir forma tanben d'illas flotantas que van a la deriva entre las fòrça pichonas islas que sortisson de l'aiga. I a de zònas paludencas a l'entorn de lo lac, alimentadas per una ret complèxa de canals e rius.

## Fauna

Entre la fauna, pas mens de 46 espècias de peisses vivon dins lo Lac Kyoga e almens quaranta espècias de mamifèrs e grand nombre de cocodrils

## Nivèl del lac

Pluèjas excessivas atribuidas El Niño en 1997 e 1998 provoquèron un aument excepcional del nivèl de las aigas, formant fòrça illas de papir dins lo Nil Victòria on s'acumulèron. Aquela barrièra naturala aucèt lo nivèl del lac, inondant près de 580 km ² de tèrras a l'entorn (DWD 2002) qu'obligan a una evacuacion de la populacion e produguèt una crisi economica dins la region. En 2004, Egipte autregèt 13 milions de dolars per regular lo nivèl del Nil al Lac Kyoga. Mas en 2005, lo flus encara foguèt blocat en granda partida.

## Referéncias

* DWD (2002) El Niño Preparedness for Lake Kyoga and other flood prone areas of Oganda. Direccion de Desvolopament dels Recorses Idrics, Ministèri d'Aiga, Tèrras e Mitan ambient, Entebbe, Oganda.
* ILM (2004) Support ton the Management of Sudd Blockage ont Lake Kyoga. Publicat by Support ton the Management of Sudd Blockage ont Lake Kyoga. , EIA Ltd (Version PDF en linha)
* Twongo, T. (2001) The Fisheries and environment of Kyoga Lakes. Fisheries Resources Research Institut (FIRRI), Jinja, Ouganda .
* Basa de donadas mondialas suls lacs/Lac Kyoga

## Vejatz tanben

* Grands Lacs d'Africa

## Ligams extèrnes

* Lacs e rius d'Oganda
* Lac Kyoga en la basa de donadas mondialas suls lacs
* Modelling Lake Kyoga Environmental Impact Assessment Centre , Finland
# Lac Erie

Lo lac Erie aperten al grop dels Grands Lacs d'America del Nòrd e es lo 13en lac mai grand del mond. Se tracta del lac pus al sud, mens prigond e de menor volum d’aiga dels Grands Lacs. Marca la frontièra entre los Estats Units e Canadà: al nòrd, la província canadenca d'Ontàrio, al sud los estats nòrd-americans d'Ohio, Pensilvània e l'estat de Nòva York e a l'oèst l'estat de Michigan.
Recep lo nom de la tribú indigena americana dels erie, que vivián a la còsta sud.

### Referéncias

* ↑ Large Lakes of the World. Factmonster.com.
* 1 2 Lake Erie - Facts and Figures, Great Lakes Information Network.
* ↑ Erie, Lake, Factmonster.com.
# Lac Lanalhue

Lo Lac Lanalhue qu'ei un lac chilen en la província de Arauco, region del Biobío. Lo lac es situado a 8 m d'altitud, a una superficia de 31 km$^2$.

## Vejatz tanben

* Cañete
* Contulmo
* Region del Biobío
* Portau de Chile
# Lac Edoard

Lo lac Edoard (en anglés: Lake Edward) es una unitat lacustre plaçada al centre del continent african, e un dels sièis grands lacs d'Africa. Se tròba al centre de la granda val del Rift, sus la frontièra entre la Republica Democratica de Còngo e Oganda, qualques quilomètres al sud de l'eqüator.
Lo lac se tròba a 920 msnm, sa talha es de 77 km per 40 a sos extrèmas, e es lo 15n mai grand del continent.
Aquel lac es alimentat pels rius Nyamugasani, Ishasha, Rutshuru, e Rwindi. La desbocadura naturala se tròba al tèrme nòrd, dempuèi ont davala lo riu Semliki cap al lac Albèrt. A una autra desembocadura artificiala es lo canal Kazinga, que dirigís una partida de las aigas cap al lac Jòrdi (lake George), en direccion nòrd-èst.
Foguèt descobèrt pel mond occidental pel explorador Henry Morton Stanley en 1888, e nomenat lac Edoard en onor al prince de Galas e futur monarca britanic Edoard VII del Reialme Unit. Pendent la dictatura d'Idi Amin Dada en Oganda, lo lac tornèt èsser nomenat lac Idi Amin, fins a sa casuda.

## Ecologia

Dins lo lac Eduard, i a fòrça peisses especific, coma lo Bagrus docmac, Sarotherodon niloticus, Sarotherodon leucostictus, e unas 50 espècias del genre Haplochromis. Lo lac es una importanta font de trabalh per las comunitats riberencas, que consacran a la pesca una granda partida de son temps. La fauna de la zòna (compausada per de chimpanzés, elefants, cocodrils e leons) aparats dins lo Pargue Nacional dels Virunga (Republica Democratica de Còngo), e dins lo Pargue Nacional Queen Elizabeth (Oganda).

## Vejatz tanben

* Grands lacs d'Africa.

## Referéncias

* World Lakes Database ((en)).
* Site de la FAO consacrat a l'administracion de las fonts lacustras ((en)).
0° 20’ S, 29° 36’ E: S, 29° ﻿ / ﻿0.333°S,°E﻿ / -0.333; 29.600