# Alairac (Droma)

Alairac (Aleyrac en francés) es una comuna occitana de Daufinat situada dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

## Geografia

Alairac es un vilatge situat a 7 km de La Beguda de Masenc e a 12 km de Grinhan.

### Comunas vesinas
## Toponimia
### Atestacions istoricas

Lo diccionari Dauzat e Rostaing cita la fòrma de 1250, Ayleracum. Brun-Durand dòna lei fòrmas Ayleracum (1250), Aleyracum (1323), Allerac (1558) e Aleyras (1780).

### Atestacions occitanas

La fòrma donaa per Frederic Mistral dins lou Tresor dóu Felibrige es Aleira que correspond a [alej'ra]. Rogièr Pasturel a ortografiat lo nom de la comuna Aleirac.

### Etimologia

L'etimologia es la meteissa que la d'Alairàs, Alairac (Auvèrnhe), totei dos en lo Naut Léger, Alairac (Carcassés), Alairac, comuna de Vindrac e Alairac e un vilatjòt de la comuna de Sautairargues, citat en 804 sota lo nom de villa Alairanicos [a l'origina ambé lo sufixe -anicum, semblariá]. L'etimologia seriá, segon Dauzat, lo nom d'òme latin Alarius o Hilarius ambé lo sufixe -acum, latinizacion dau sufixe gallés -ācon; i a una autra possibilitat, allariācon, dau nom gallés Allarios (e Xavier Delamarre precisa que Allarius es pas un nom latin, çò que concernís probablament tanben Alarius prepausat per Dauzat). Se tractariá doncas de la proprietat antica d'un òme dau nom d'Allarios, Alarius o Hilarius. Una formacion Hilarius + acum es tanben l'ipotèsi retenguá per JC.Bouvier.

### Realizacion fonetica e toponim occitan

Probable que Ayleracum, citat en 1250, se deu legir Aleyracum. Voudriá dire que -ai- pretonic èra ja passat a -ei- en Daufinat a l'epoca. Aquò's una evolucion que concernís la mitat nòrd de l'occitan. Se pòt notar pasmens que Brun-Durand captura una atestacion Qomba Alayracci en 1358 per la Combe-d'Aleyrac sus la comuna vesina de Taulinhan.
Lo nom de la comuna se pronóncia [alɛjˈʀɑ], confòrmament a l'escafament deis oclusivas finalas dins aquesta partiá de Droma. Aquel escafament es tanben notat en nòrma mistralenca (Aleira).
Una restitucion en occitan dau nom de la comuna en Alairac puslèu que en *Aleirac permet de conciliar origina etimologica e prononciacion locala.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| març 1989 | 2020 | Dominique Arnaud | divèrs esquèrra |
| | 1989 | Adrien Blancard | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 46, totala: 47 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 85 | 71 | 94 | 89 | 103 | 92 | 87 | 75 | 76 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 66 | 78 | 89 | 85 | 77 | 77 | 72 | 73 | 72 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 72 | 75 | 70 | 45 | 51 | 43 | 48 | 20 | 30 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 30 | 32 | 33 | 29 | 39 | 45 | 37 | 44 | 48 50 |
| 2009 | 2010 |
| 51 53 | 51 53 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Droma

## Nòtas

* ↑ «Lo trabalh de recuperacion de las encontradas d’Occitània contunha». Jornalet, 30 d'octòbre de 2016.
* 1 2 Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 8
* ↑ J.Brun-Durand, Dictionnaire topographique du département de la Drôme, Paris, Imprimerie nationale, 1891, p.5, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392934
* 1 2 F.Mistral, Lou Tresor dóu Felibrige, T.1, A-F, Marcel Petit C.P.M., 1979, p.67, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k74854
* ↑ R.Pasturel, De la Révolution à nos jours : scènes d'oc en Drôme Provençale, IEO Droma, APAVEN, 2013, p.175
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 47 e 284
* ↑ JC.Bouvier, Noms de lieux du Dauphiné, Bonneton, 2002, p.46
* ↑ JC.Bouvier, Les parlers provençaux de la Drôme, Librairie C.Klincksieck, Paris, 1976, p.288