OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eduard Ripoll

Eduard Ripoll i Perelló, vadut en Tarragona, en 1923, e mort en Barcelona en 2006, siguec un arqueològ e istoriador catalan. Estudiec en er Institut de Paleontologia Umana de Paris es ans 1950 e 1951 damb er abat Breuil.
Siguec doctor ena Universitat de Barcelona des de 1956 e siguec tamben deisheble de Lluís Pericot. Siguec conservator adjonch en eth Museu Arqueològic de Barcelona de 1947 a 1952. Dempúes siguec eth sòn conservator e director de 1961 a 1980. Dirigec tamben eth Museu Monogràfic d'Empúries (Catalonha) e en eth Museu Arquologic Nacionau de Madrid de 1981 a 1986.
Trabalhec enes escauacions d'Empúries e ena balma d'Ambrosio, en Espanha. Era sua especialitat eren es cultures paleolitiques e era peintura rupestre dera zona cantabrica e catalana. Tamben se dediquec as ibèrs a as colonies gregues en Catalonha.
Siguec professor agregat de Preïstoria ena Universitat Autonoma de Barcelona demest 1968 e 1980 e tamben catedratic dera UNED des de 1981. Siguec president dera Academia de Bones Letres en Barcelona de 1996 a 2006. Tamben siguec membre deth Deutsches Arquäologisches Institut , dera Union Internationale de Sciences Préhistoriques et Protohistoriques e dera Reiau Academia de Beres Arts de Sant Jordi en Barcelona.

## Bibliografia

º Miscelánea en homenaje al Abate Henri Breuil (1964 i 1965)
º El paleolítico medio en Cataluña, damb H. de Lumley (1965)
º La cueva de las Monedas de Puente Viesgo (Santander) (1972)
º Miscelánea Arqueológica. XXV aniversario de los Cursos de
Prehistoria y Arqueología de Ampurias (1974), amb M. Llongueras
º Olèrdola: història de la ciutat i guia del conjunt monumental i
Museu monogràfic (1977)
º Els orígens de la ciutat romana d'Empúries (1978)
º Sobre els orígens i significat de l'art paleolític (1981)
º Els grecs a Catalunya (1983)
º El abate Henri Breuil (1877-1961) (1995)
º El arte de los cazadores paleolíticos (2002)
# Edouard Lucas

François Édouard Anatole Lucas (4 d'abriu de 1842 - 3 d'octòbre de 1891) foguèt un matematician francés. Sei recèrcas principalas regardèron la teoria dei nombres e Lucas demostrèt en 1876 un metòde per verificar s'un nombre es premier o non.
# Edoard lo Confessor

Edoard lo Confessor (vèrs 1004 - 5 de genier de 1066), fiu d'Etelred II, foguèt rèi d'Anglatèrra. Sensa enfant, sa mòrt en 1066 causèt una crisi de succession grèva entraïnant la Guèrra de succession d'Anglatèrra entre Harald III de Norvègia, Harold II d'Anglatèrra e lo duc de Normàndia Guilhèm lo Conquistaire. Foguèt canonizat en 1161.
# Edoard VI d'Anglatèrra

Edoard VI d'Anglatèrra (12 d'octòbre de 1537 - 6 de julhet de 1553) foguèt rèi d'Anglatèrra e d'Irlanda dau 20 de febrier de 1547 a sa mòrt. Succediguèt a son paire Enric VIII d'Anglatèrra (1509-1547) e assaièt de donar lo tròne Jane Grey per empachar lei rèines de sei sòrres Maria I$^{èra}$ (1553-1558), qu'èra catolica e opausada a l'Anglicanisme de son paire, e Elisabeta I d'Anglatèrra (1558-1603), qu'èra oficialament catolica. Pasmens, en causa d'un complòt menat per Maria, lo règne de Jane durèt solament quauquei jorns.
Tròp jove per dirigir dirèctament lo reiaume, son poder foguèt exercit per un Conseu de regéncia dirigit per son oncle Edoard Seymour que moriguèt 1549 puei per John Dudley de 1550 a 1553. Aqueu periòde foguèt marcat per de dificultats economicas e socialas qu'entraïnèron de revòutas. Una guèrra se debanèt tanben còntra leis Escocés mai, maugrat divèrsei succès iniciaus, s'acabèt per una retirada en causa dau còst dau conflicte e de sa generalizacion ambé l'intervencion de França. Enfin, la question religiosa conoguèt un desvolopament important durant lo rèine car Edoard èra fòrça interessat per lo subjècte. Ansin, renforcèt l'introduccion dau Protestantisme en Anglatèrra gràcias a una tièra de reformas coma l'abolicion dau celibat dei prèires o l'impausicion de l'anglés coma lenga de l'ofici.
# Edoard de Woodstock

Edoard de Woodstock (lo 15 de junh de 1330 – lo 8 de junh de 1376), mei conegut com lo Princi Negre, qu'èra lo hilh deu rei Edoard III d'Anglatèrra e lo pair deu rei Ricard II d'Anglatèrra. Qu'èra princi de Galas, duc de Cornoalha, puish princi d'Aquitània.
Que participè a las batalhas de Crécy e de Peitieus.
Representant deu Rei d'Anglatèrra en Aquitània, que perpetrè ua seria d'operacions crudèlas entà espaurugar las òsts francesas e aflaquir le dehens los territòris contrarollats per França ; en mei d'esbarrejar mot sang en Lengadòc, que prengó Lemòtges en bèth aucir, segon Jean Froissart, 3000 personas.
La soa rivalitat dab lo Rei de França que dè lo parat a Gaston Febus de declarar aubertament l'independéncia de Bearn.
En Espanha, que pelegè entau rei Pèir lo Crudèl contre Enric de Trastamara mes non ho pas pagat peu purmèr, çò qui l'obligè a vàder impopular en Aquitània per'mor d'ua levada de taxas. En mei d'aquò, lo son retorn d'Espanha, malaut, ajaçat e shens sos, qu'èra segon Pèir Tucoo-Chala, iniciaument previst entà castigar Gaston Febus e, fin finala, que's devó har en bèth demandar l'autorizacion deu comte de Fois-Bearn, en tot depausar las armas e devath la gaita deus òmis d'armas de Bearn.
# Clarac (Hauts Pirenèus)

Clarac (Clarac en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [kla'rak] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Clarag en 1285, De Claraco, en latin, en 1313, Clarac en 1429, Clarac (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Clarac que vien deth shafre latin Clarus, dab eth sufixe -acum. Segon Negre, Clarac que vien deth nom « romanic » de persona Clarus, dab eth sufixe -acum.
Segon Miquèu Grosclaude, Clarac que vien deth nom latin de persona Clarus dab eth sufixe -acum; qu'ei un nom de proprietat aquitanoromana.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | 2026 | Maria Lecaudey |
| 2014 | 2020 | Guy Philippon |
| març 2008 | 2014 | Raymond Lavit |
| març de 2001 | 2008 | Thierry Ducasse |
| junh de 1995 ? | 2001 | Raymond Lavit |
| | 1995 ? | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 180, totala: 186 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 516 | 555 | 562 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 524 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 343 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 151 | 139 | 152 | 157 | 153 | 177 | 162 | 160 | 164 174 |
| 2009 | 2010 |
| 169 179 | 173 183 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 174 abitants e era densitat qu'èra de 27,36 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=832&titre=clarac
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 30, a Artagnan
* Portau de Gasconha
# Clarafond-Arcine

Clarafond-Arcine en arpitan (Clarafond-Arcine en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.

## Geografia

* Situacion : Vallée del Rhône, suls contreforts de la montanha de Vuache.
* Taxa d'abitacion 2003 : 14,75 % - foncière bastida 20,96 % - professional 36,58 %
* Cònsol : Guy Bordon
Virat cap a la vallée del Rhône, lo vilatge a situat en bordure del scenari de la Semine. Aquel scenari domina la vallée del Rhône en aval del desfilada de la Écluse al nòrd e a l'oèst, amb la vila de Bellegarde-sus-Valserine situada al nòrd-oèst, e la vallée de las Usses al sud. A l'èst, la montanha de Vuache una cadena dorsal de 13 km de longitud sus 1,5 km de amplària d'altitud 700 a 1101 m (Mont Vuache), délimitant l'extrèm sud-oèst de la conca genevois.
La comuna sortida de la fusion de las municipalitats de Clarafond e Arcine, compte divèrs caserius : Bange, Beauchatel, Fruitière.
* Situation : Vallée du Rhône, sur les contreforts de la montagne de Vuache.
* Taxe d'habitation 2003 : 14,75 % - foncière bâtie 20,96 % - professionnelle 36,58 %
* Maire : Guy Bordon
Tourné vers la vallée du Rhône, le village est situé en bordure du plateau de la Semine. Ce plateau domine la vallée du Rhône en aval du défilé de l'Écluse au nord et à l'ouest, avec la ville de Bellegarde-sur-Valserine située au nord-ouest, et la vallée des Usses au sud. À l'est, la montagne de Vuache une chaîne dorsale de 13 km de long sur 1,5 km de large d'altitude 700 à 1101 m (Mont Vuache), délimitant l'extrême sud-ouest du bassin genevois.
La commune issue de la fusion des communes de Clarafond et Arcine, compte plusieurs hameaux : Bange, Beauchatel, Fruitière.

### Comunas vesinas
## Istòria

Veire los trabalhs d'istòria locala de François Burdeyron, depausats a l'Archiu d'Estat de Genève e a l'Archiu départementales d'Anautita-Savoie.
Voir les travaux d'histoire locale de François Burdeyron, déposés aux Archives d'État de Genève et aux Archives départementales de Haute-Savoie.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Guy Bordon |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 324 | 355 | 441 | 404 | | 399 | | 436 | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 449 | 451 | 593 | 600 | 614 | 569 | 566 | 514 | 456 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 446 | 409 | 432 | 403 | 375 | 373 | 325 | 294 | 283 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 277 | 271 | 343 | 398 | 550 | 707 | 857 | 864 | 865 |
| 2009 | 2010 |
| 880 899 | 895 914 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau de Savòia (Arpitània)
# Clara Ysé

Clara Dufourmantelle, mai coneguda coma Clara Ysé nascuda lo 27 de octobre de 1992 a París, es una autora, compositritz, interprèta e romancièra francesa.

## Discografia

* 2019: Le monde s'est dédoublé (EP), (Tomboy Lab)
* 2023: Oceano Nox, (Tôt ou Tard)
# Clarac

Clarac que pòt estar:
* Clarac, ua comuna de Bearn
* Clarac, ua anciana comuna de Bearn , incorporada dens Nai
* Clarac, ua comuna deus Hauts Pirenèus
* Clarac, ua comuna de la Hauta Garona
* De pas confondre amb Clairac.
# Clarac (Bearn)

Clarac (Claracq en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [kla'rak]. Las fòrmas ancianas que son Claracum au sègle XIIau, Clerac au sègle XIIIau, Clarac en 1443, Clarac en Vic-Bilh en 1753, Clarac (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Lo nom de Clarac que s'explica com l'aute Clarac : un cognomen latin d'òmi Clarus e lo sufixe -acum, [latinizacion deu sufixe gallés -ācon]. Clarac qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qu'avè per mèste Clarus$^,$.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Claude Cassou-Lalanne |
| març de 2008 | 2014 | Bernard Cassou |
| 1995 | 2008 | Jean Bousquet |
| | 1995 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 231, totala: 234 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 210 | 211 | 217 225 |
| 2009 | 2010 |
| 224 232 | 230 238 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias

* ↑ Toponimia Occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
* 1 2 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 363
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 193, a Claira
* Portau de Bearn
# Clara Zetkin

Clara Zetkin (5 de julhet de 1857 - 20 de junh de 1933) èra una militanta e cap revolucionària alemanda.
# Clarac (Nauta Garona)

Clarac$^,$$^,$$^,$ (Clarac en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Istòria

Pendent eth Ancian Regime, Clarac qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa d'Eras Bòrdas d'Arribèra, qu'es Sent Blasi. Tanlèu 1790, Clarac qu'èra deth canton de Montrejau (en eth an VIII, deth canton de Sent Martòri).

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2008 | 2020 | Jean-Paul Manent | divèrs esquèrra | foncionari |
| 1995 | 2008 | Jean-Philippe Manent | | |
| 1964 | 1995 | Dominique Manent | | |
| 1929 | 1963 | Jean Manent | | |
| | 1929 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans era refòrma cantonau de 2014, aplicada en 2015, era comuna qu'èra deth canton de Montrejau; qu'es ara deth canton de Sent Gaudenç.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 594, totala: 618 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 297 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 464 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 215 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 137 | 167 | 189 | 255 | 452 | 508 | 557 | 560 | 563 584 |
| 2009 | 2010 |
| 566 589 | 558 580 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2016 : 616

## Véser tanben

* Comunas de la Nauta Garona

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 12 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Estat del Paraná

Paraná es un estat de la Region Sud de Brasil. Confronta l'estat de São Paulo al nòrd e al nòrd-èst, Santa Catarina al sud e lo Mato Grosso do Sul al nòrd-oèst. A l'oèst confronta el Paraguai e al sud-òest l'Argentina. Es bordat per l'Ocean Atlantic a l'èst.
Sa capitala es la vila de Curitiba. Las vilas principalas son Curitiba, Londrina, Maringá, Ponta Grossa e Foz do Iguaçu.

### Geografia

Lo clima predominant es subtropical, amb d'estius cauds e de vents mai freges e intenses durant l'ivèrn.

### Economia

Creatz (exemple detalhat) la sospagina qu'assegurarà lo seguiment del processús de traduccion en clicant sus Projècte:Traduccion/Estat del Paraná.
Paraná posseeix el cinquè major PIB de Brasil, dels quals 15% provenon de l'agricultura, 40 % de l'indústria e lo demai (45%) del sector terciari.
Pel que fa a l'agricultura, els principals productes en Paraná són el blat, lo milhòc, la soia, el coton i el cafè. El sòl de l'estat és fòrça ric en minerals, pel que s'extreu sorra, pedra calcària, argila, calç, dolomita, talc i marbre, entre uns altres.

### Ligams extèrnes

* Portal de Brasil
# Estat de Vau

L’estat de Vau (en anglés, Waw) foguèt un estat del Sodan del Sud, dins la region istorica del Bahr el Ghazal. La capitala n’èra Vau.
L’estat es creat en 2015 per la division del Bahr el Ghazal Occidental, que n’es la part orientala. Es suprimit en 2020 e reïntegrat dins lo Bahr el Ghazal Occidental.
# Estat de Buenos Aires

L'Estat de Buenos Aires que ho constituit per la separacion de la Província de Buenos Aires de la Confederacion Argentina après lo son refús de signar la constitucion federau de 1853 per'mor de las soas posicions unitàrias. L'Estat de Buenos Aires que s'acabè en teoria arron la soa des.hèita de la batalha de Cepeda e la soa reïntegracion de jure dehens la Confederacion mes, fin finau, que s'acabè dab la soa victòria de la batalha de Pavón arron la quau e tornè integrar la Confederacion e tot la dominar.
# Estat de Franca Comtat

L'Estat de Franca Comtat es un Estat tampon qu'existiguèt del 27 de genièr al 6 de junh de 1814. Creat pels aliats a la casuda de l'Empèri francés, l'Estat èra dirigit pel governador general Conrad Karl Friedrich von Andlau-Birseck escaissat « baron d'Andlaw ».
Aquel pichon Estat se compausava dels departaments de Nauta Sòna, Dobs, Jura, Vòges, e del sud de Ren Naut ancianament qu'abans 1800 correspondiá al departament del Mont-Terrible(principats de Mompelgard e de Porrentrui).

## Istòria

Après la batalha de Leipzig, las tropas aliadas (Empèri rus, empèri d'Àustria, reialme de Prússia, Reialme Unit) dintran en França a la fin de decembre de 1813. Los primièrs soldats ongrés son a Vesol lo 3 de genièr de 1814. Lo 25 de genièr, a Langres, los emperaires de Russia e d'Àustria e lo rei de Prussia decidisson de crear l'Estat de Franca Comtat.
L'estat compausat de l'anciana província de Franca Comtat (departaments de Nauta Sòna, de Dobs e de Jura), del departament de Vòges, e del principat de Porrentrui pres al Ren Naut es es instituit lo 27 de genièr de 1814. Sa capitala èra Vesol.
Lo sobeiran de l'Estat èra lo baron d'Andlaw, jutge al conselh aulique de Friborg-en-Brisgau, nomenat pels aliats.
Per una ordenança del 4 de febrièr de 1814, lo principat de Mompelgard es restacat a l'Estat de Franca Comtat.
Lo 6 de junh de 1814, l'Estat es dissolgut e totas sas parts levat Porrentrui tornan a França. Porrentrui passarà a Soïssa en 1815.
# Estat de Kayah

Kayah es un dels sèt estats pels pòbles minoritaris establits per la constitucion de 1974 en Birmania. A aperaquí dos cents mila abitants e 11 670 km$^2$. Es poblat per la nacion Karenni, que los Kayah sonque son un dels quatre grops principals. L'estat ne foguèt creat unilateralment per Birmania en 1948 amb lo nom de Karenni, e se cambièt a Kayah en 1951. En 1974 la constitucion ratifiquèt l’existéncia de l'estat. A l'estat vivon las nacions o grops seguents: *Kayah (Karenni)
* Zayein
* Ka-Yun (Padaung)
* Gheko
* Kebar
* Bre (Ka-Yaw)
* Manu Manaw
* Yin (Yin Talai e Yin Baw)
Pel pòble Karenni, l'istòria del país e la politica, vejatz: Karenni.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Estat de Kayin

Kayin es una division administrativa de Birmania (Myanmar), e tanben conegut coma Estat Karen. La capitala n'es Pa-an.Los karen son animistas, bodistas, crestians e parlan la lenga Karen qu'es una lenga sinotibetena dividida en mantun dialèctes. Las autras etnias de Kayin son Padaung, Bamar, Shan, Pa-O, Mon, Rakhine.
Lo contraròtle d'aquel territòri es l'objecte d'un conflicte armat entre lo govèrn militar birman e l'etnia Karen que nomena aquela tèrra Kawthoolei. Los Karen son organizats en un movement politic, l'Union Nacionala Karen (KNU), e un movement armat, l'Armada Nacionala de Liberacion Karen (KNLA). Birmania es dirigida per un govèrn militar que respecta pas los dreches umans; d'aprèp lo testimoniatge d'organizacions internacionalas per los dreches umans, la junta refusa de construir escòlas, espitals, o autres mena d'estructuras publicas. Las exaccions de l'armada birmana dins los vilatge Karen son frequentas, murtres d'enfants,viòls de las femnas e utilizacions dels òmes coma eslaus.
Fòrças karen consideran la KNU coma lor vertadièr govèrn e an rejonh la KLNA per combatre la junta militara. Totun, los karen son pas la sola etnia minoritaria que combat la junta, i a mantun armadas diferentas que luchan contre lo govèrn de Birmania.Mas aquelas armadas son pas unificadas politicament e estrategicament a causa de diferencias de cresenças religiosas, d'opinion politicas e de costumas e estructuras socialas.

## Ligams extèrnes

(en)Kayin (Karen):Militarizacion e dreches umans-Amnesty International
# Estat de necessitat

L'estat de necessitat es una nocion juridica que consistís a autorizar una accion illegala per empachar la realizacion d'un damatge mai grèva.

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Responsabilitat penala en França
* Violéncia en drech civil francés
* Legitima defensa
* Drech de retirament
* Principi de necessitat
# Estat del benestar

L'estat del benestar (Welfare State en anglés, per comparacion al "warfare state" o estat de guèrra alemand aprèp la Segonda Guèrra Mondiala) es, segon lo sociològ T.H. Marshall una combinason especiala entre democracia, benestar e capitalisme. Consistís en un ensems de politicas qu'installa una seria de servicis socials de caractèr universal. Aqueles servicis an per finalitat de garantir de condicions de vida convenentas a la populacion e evitar que las personas demòren en situacion d'escac fàcia a de circonstàncias de natura problematica. L'estat garantís l'accès a l'ensenhament, a la santat e per poder viure dins la malaltiá, andicap, caumatge e retirada.

## Origina

Lo primièr estat del benestar ven del sistèma d'assegurança establits per Otto von Bismarck en Alemanha al sègle XIX. Seguit pels païses escandinaus qu'establiguèron de sistèmas mutualistas que pauc a pauc seràn integrats pendent la primièra mitat del sègle XX, e aprèp la crisi seguent de la granda depression dels ans 1930 foguèt desvolopat un còp acabada la Segonda Guèrra Mondiala, subretot capitanejada per las reformas prepausadas per Sir William Beveridge, qu'establiguèron un sistèma d'assegurança nacionala per afrontar las necessitats socialas.

## Tipes

Segon divèrses autors i a diferents tipes d'estats del benestar coma los modèls anglosaxon, centreuropèu, mediterranèu e de l'Euròpa de l'èst.

### Estat de benestar en França

Lo regim francés combina dos aspèctes:
* l'Estat de benestar bismarckien, fondat en Alemanha per las leis de 1880, amb un mecanisme d'asseguranças socialas, ont las prestacions son la contrapartida de cotizacions (malautiá, retirada e accident del trabalh sonque pels actius)
* l'Estat de benestar beveridgian finançat per l'impòst e dona de prestacions uniformas a totes los membres de la societat, las prestacions ne donant en general sonque de minimums relativament basses.
Atal perseguís un objectiu doble: un objectiu de proteccion sociala, d'assegurança contre los riscs e astras de la vida, mas tanben un objectiu de justícia sociala amb de mecanismes complèxes de redistribucion de las riquesas.

## Referéncias

* ↑ (fr)Pierre Rosanvallon, La nouvelle question sociale, Éd. du Seuil, 1995, p. 45
# Estat de Mexic

L’Estat de Mexic es un dels 31 estats federats que constituisson Mexic.