OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# La Balme-de-Thuy

La Balme-de-Thuy en arpitan (La Balme-de-Thuy en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.

## Geografia

La municipalitat se situa en lo massís dels Aravis en aval de Thônes. Es longée pel Orgulhós.
La commune se situe dans le massif des Aravis en aval de Thônes. Elle est longée par le Fier.

### Comunas vesinas
## Istòria

Los Alemands an investit lo vilatge lo data|26|de
en lo marc de la siá ofensiva contra los maquis del scenari dels Glières. An cremat totas las granjas perque degun pòsca pas s'i amagar. A la fin de la Segonda Guèrra mondiala 27 cadavres an #èsser descobèrts sul territòri de la comuna. La Mes invalid (de març), 13 còrs de resistentes avián #èsser trobats al luòc-ditz « La Grange al cònsol » e n'en abril 14 unes autres cadavres de resistentes fusillés lo data|13|d'abril|1944 an #èsser descobèrts al luòc-ditz « La Polida Incognita » en 3 charniers.
Les Allemands ont investi le village le Mes invalid (janvier) dans le cadre de leur offensive contre le maquis du plateau des Glières. Ils ont brûlé toutes les granges pour que personne ne puisse s'y cacher. A la fin de la Seconde Guerre mondiale 27 cadavres ont été découverts sur le territoire de la commune. Le Mes invalid (mars), 13 corps de résistants avaient été retrouvés au lieu-dit « La Grange au maire » et en avril 14 autres cadavres de résistants fusillés le Mes invalid (avril) ont été découverts au lieu-dit « La Belle Inconnue » dans 3 charniers.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christian Deroussin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 196 | 183 | 183 | 275 | | 345 | | 341 | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 327 | 319 | 309 | 322 | 307 | 266 | 279 | 272 | 248 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 234 | 254 | 247 | 200 | 203 | 172 | 181 | 180 | 180 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 181 | 183 | 190 | 265 | 304 | 327 | 369 | 350 | 367 |
| 2009 | 2010 |
| 384 392 | 401 409 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau de Savòia (Arpitània)
# Ligescourt

Ligicourt en picard (Ligescourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Istòria

* 1849 : Cossí en totas las municipalitats de França, la populacion masculina màger #pasturar, per las primièras fes, #votar mercés a la instauració del sufragi universal.
    Voici La reparticion (en nombre) de qualques patronymes dels electors :
* Leroy, 1
* Vasseur, 2
* Segonda Guèrra mondiala : un luòc de lançament de missils V1 a situat a Ligescourt$^,$.
* 1849 : Comme dans toutes les communes de France, la population masculine majeure put, pour la première fois, aller voter grâce à l'instauration du suffrage universel.
    Voici la répartition (en nombre) de quelques patronymes des électeurs :
* Leroy, 1
* Vasseur, 2
* Seconde Guerre mondiale : un site de lancement de missiles V1 est situé à Ligescourt$^,$.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Thierry d'Avout |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 343 | 416 | 420 | 398 | 451 | 417 | 425 | 428 | 433 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 394 | 403 | 404 | 382 | 348 | 345 | 360 | 325 | 322 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 314 | 286 | 269 | 260 | 272 | 292 | 275 | 203 | 264 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 278 | 275 | 245 | 197 | 206 | 194 | 222 | 226 | 228 |
| 2009 | 2010 |
| 230 238 | 230 239 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ V-1 Flying Bomb per Steven Zaloga, Osprey Publishing, pàg. 14.
* ↑ Modèl:Labor
* ↑ V-1 Flying Bomb par Steven Zaloga, Osprey Publishing, p. 14.
* ↑ {{{títol}}}.
* Portal de las comunas de França
# Lignereuil

Lignereuil es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | René Van Eetvelde |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 188 | 175 | 220 | 241 | 238 | 241 | 255 | 251 | 242 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 234 | 220 | 231 | 211 | 199 | 216 | 212 | 190 | 202 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 201 | 193 | 190 | 162 | 166 | 146 | 148 | 168 | 147 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 144 | 160 | 135 | 144 | 149 | 133 | 124 | 130 | 137 |
| 2009 | 2010 |
| 143 145 | 151 153 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Lightweight Directory Access Protocol

LDIF (LDAP Data Interchange Format) es un format estandardizat d'escambis de donadas, que permet la representacion de las donadas contengudas dins un annuari LDAP. Permet tanben la representacion d'operacions sus las donadas de l'annuari (ajust, supression, modificacion). Lo contengut d'un annuari es representat com un ensems d'enregistraments (un enregistrament par objècte de l'annuari). Las operacions de mesa a jorn son representadas coma un ensemble de requestas. Dins totes los cases, las donadas son sos forma d'un fichièr de tèxte.
Lo format LDIF es estat concebut al començament de las annadas 1990 per Gordon Good a l'Universitat de Michigan; es estat melhorat a la fin de las annadas 1990 per prene en carga la version 3 del protocòl LDAP. Aquesta darrièra version es coneguda coma la version 1 definida dins la RFC 2849 per l'IETF. La RFC 2849 escrita per Gordon Good en junh de 2000 es actualament prepausada coma estandard.
Divèrsas extensions del format LDAP son estadas prepausadas, pr'amor una sola es estada publicada per l'IETF. La RFC 4525 escrita per Kurt Zeilenga prepausa d'estendre lo format LDIF per prene en carga l'extension Modify-Increment. Es previst que de novèlas extensions seràn publicadas per l'IETF dins lo futur.
# Ligier

Ligier es un fabricant d'automobilas francesa. Uèi especializat dins la construccion de veituretas, Ligier es subretot conegut per son implicacion dins le campionat del monde de Formula 1 entre 1976 e 1996 e sas participacion a las 24 oras del Mans.
# Lignerolles

Lignerolles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Òrna e la region de la Bassa Normandia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Serge Bénard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 238 | 196 | 257 | 289 | | 301 | 298 | 316 | 323 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 349 | 371 | 380 | 355 | 324 | 335 | 285 | 317 | 280 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 256 | 228 | 199 | 220 | 200 | 204 | 218 | 230 | 239 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 189 | 178 | 155 | 154 | 149 | 140 | 164 | 167 | 168 |
| 2009 | 2010 |
| 167 171 | 167 168 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Liglet

Liglet es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per lhuec:

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jacqueline Désert |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 325, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 961 | 732 | 811 | 816 | 1 119 | 1 202 | 1 115 | 1 191 | 1 193 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 199 | 1 196 | 1 156 | 1 203 | 1 210 | 1 209 | 1 244 | 1 201 | 1 161 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 141 | 1 145 | 1 139 | 1 032 | 978 | 950 | 909 | 791 | 764 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 618 | 562 | 468 | 424 | 359 | 348 | 304 | 297 | 292 300 |
| 2009 | 2010 |
| 289 296 | 298 305 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de Viena

### Liams externes
## Nòtas e referéncias
### Referéncias

* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
# Lignerolles (Còsta d'Aur)

Lignerolles es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | M. Denis Cornibert |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 267 | 257 | 250 | 247 | 306 | 288 | 303 | 301 | 316 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 267 | 277 | 237 | 230 | 220 | 175 | 143 | 141 | 132 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 135 | 144 | 132 | 113 | 91 | 73 | 91 | 104 | 79 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 69 | 63 | 70 | 62 | 48 | 53 | 56 | 54 | 52 |
| 2009 | 2010 |
| 50 50 | 49 50 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Ligardas

Ligardas$^,$$^,$$^,$ (Ligardes en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Comuna situada suus las tuquets de Gasconha entre lo Gran Auvignon e lo Petit Auvignon.
Ligardas qu'es un cairehorc mei important que La Montjòia e que Francescàs (shèis direccions de rotas departamentalas dont Agen-Condòm e Nerac-Leitora), pr'aquò a pas desvolopat ua aglomeracion e ua foncion comerciala comparabla a aqueras vilòtas.

## Toponimia

Ni Dauzat nimei Negre non disen arren de Ligardas.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| març de 2001 | 2026 | Pierre Dulong | UDF puish CNI |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 218, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 620 | 489 | 583 | 606 | 688 | | 661 | 630 | 639 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 657 | 629 | 627 | 610 | 608 | 568 | 524 | 470 | 427 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 431 | 420 | 409 | 362 | 390 | 402 | 378 | 358 | 352 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 303 | 280 | 247 | 261 | 269 | 250 | 239 | 237 | 238 244 |
| 2009 | 2010 |
| 233 238 | 227 232 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 216 abitants e la densitat qu'èra de 19,12 ab/km².

## Personalitats ligadas damb la comuna

* Général André Laffargue (1891-1994)
* Patrick Ligardes, comédien
* Catherine Delourtet, comédienne

## Véser tanben

* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes

* Ligardas suu site de l'Insee
* Sit oficiau de la comuna

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Ligardas».
* ↑ «Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon». del siti oficial del departament de Gers. (fr)
* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portau de Gasconha
# Light Asylum

Format en 2007, Light Asylum es un grop de musica electronica american, originàri de Brooklyn, a Nòva Iòrc (Estats Units), d'estili dark wave. Es mai que mai compausat del duò Shannon Funchess e Bruno Coviello.
Lor titol mai conegut, Dark Allies (2010), es utilizat dins dos filmes franceses, Bande de filles (2014) e Burn out (2017).
# Liginhac

Liginhac (Liginiac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son Leginhac e Liginac vers 1315. Pòt venir dau nom roman Liginius.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean Valade |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 596, totala: 652 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 858 | 725 | 601 | 618 | 603 | 629 | 607 | 617 | 629 696 |
| 2009 | 2010 |
| 641 707 | 641 706 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 625 abitants.

## Veire tanben

* Comunas de Corresa

## Nòtas

* 1 2 Ernèst Negre. Toponymie générale de la France: Formations préceltiques, celtiques, romanes, p. 470.
* Portau de Lemosin
# Many

Many es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst, ancianament de Lorena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2020 | Martine Festor |
| 2008 | 2014 | Jean-Claude Dibling |
| | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 346 | 320 | 395 | 366 | | 401 | 423 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 351 | 342 | 342 | 338 | 334 | 300 | 303 | 294 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 279 | 267 | 245 | 211 | 199 | 200 | 179 | 148 | 166 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 175 | 171 | 172 | 170 | 196 | 237 | 248 | 250 | 254 |
| 2009 | 2010 |
| 257 261 | 261 264 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Manzanal de Arriba

Manzanal de Arriba es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Manurhin MR 73

Lo Manurhin MR 73 es un revòuver francés desvolopat per la companhiá Manurhin e intrat en servici en 1973 dins la Polícia Nacionala. Es una arma fòrça fisabla e precisa qu'es destinada a tirar una municion poderosa (.357 Magnum). Pasmens, aquelei resultats es obtenguts gràcias a un mecanisme que necessita una entretenença frequenta e rigorosa. Dins leis ans 1990, lei doctrinas de tir de la polícia francesa evolucionèron au profiech d'armas pus leugieras tirant de municions mens poderosas per defugir leis accidents. Lo MR 73 foguèt donc remplaçat per lo SP 2022. Son usatge perdura dins de fòrças de polícia africanas ò dins d'unitats d'intervencion, coma lo GIGN, qu'an besonh d'armas poderosas e precisas dins seis operacions.

## Liames intèrnes

* Polícia Nacionala.
* Revòuver.
* Sig-Sauer SP 2022.

## Bibliografia

* (fr) Jean-Pierre Bastié e Daniel Casanova, Les pistolets Manurhin: pistolets automatiques, revolvers et fusils d'assaut, Éditions Crépin-Leblond, 2015.
# Manuscrit de Huarochiri

La Manuscrit de Huarochiri qu'ei lo tèxte fondator de la literatura escrita en quíchoa. Qu'amassa los mites deus abitants de la region de Huarochiri (uei lo dia província de la region de Lima au Peró) e que ho redactat per un autor ameridian anonime e anotat e conservat au sègle XVI per Francisco de Ávila, un prelat qu'avèva com per carga e pretzhèit l'eradicacion deu paganisme dens aquesta region.
Lo manuscrit que ho desbrambat e arrecaptat dens la Blibliotèca Reiau de Madrid e non ho pas tornar estudiat abans l'aleman Hermann Trimborn e n' hesse ua traduccion en 1939 que hore eprduda durant la IInda Guèrra Mondiau. En 1967 Antje Kelm que n' he ua auta e puish que ho l'escrivan peruvian José María Arguedas qui e n' he ua en castelhan.

## Ligams intèrnes

* Literatura quíchoa
# Manvieux

Manvieux es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Joseph Conesa |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 186 | 177 | 246 | 193 | 188 | 179 | 174 | 166 | 142 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 157 | 149 | 142 | 145 | 133 | 123 | 111 | 112 | 118 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 92 | 100 | 92 | 71 | 85 | 87 | 82 | 76 | 75 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 78 | 79 | 61 | 53 | 82 | 107 | 112 | 113 | 115 |
| 2009 | 2010 |
| 116 120 | 118 122 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Manwë

Manwë Súlimo (del Valarin Mânawenûz) es un personatge fictiu de l'univèrs de J.R.R. Tolkien, la Tèrra Mejana. Es un Ainu, lo rei dels Valar, marit de Varda Elentari, fraire del Senhor Escur Melkor (Morgoth), e Rei d'Arda. Viu sus lo Mont Taniquetil, la montanha mai nauta del mond. Es lo mai grand en autoritat, mas pas en poder, dels Valar.
Manwë s'abilla amb vestits blus e a tanben los uelhs blaus. A un sceptre de safir fach per el per los Nholdor. Los Vanyar son los sieus elfs preferits, e demoran amb el e Varda al Mont Taniquetil.
Manwë vòl dire 'Lo Benesit'. Sulimo vòl dire "Lo Senhor dels Vents". Los sieus títols includison 'Lo Vielh Rei', 'Lo Rei d'Arda', 'Senhor de l'Alenar d'Arda', e 'Senhor de l'Oèst'.
Manwë es, amassa amb Melkor, lo mai ancian dels Ainur, e lo que compren melhor la volontat d'Eru. Quora Melkor semenèt la discòrdia dins la Musica dels Ainur, Manwë finiguèt per aver tot lo pes de la simfonia. Quand Arda foguèt creada, Manwë ne foguèt nomentat governador, e pr'aquò son títol mai comun es lo de "Lo Vielh Rei". Manwë èra un regent bon, compassiu, sens desir de poder per el. Mas comprenguèt pas ben lo mal e tanpauc lo reconeguèt en son fraire. Liberèt Melkor de Mandos, en tot li permetre manejar Fëanor, empeissonar los Dos Arbres, assassinar Finwë, robar los Silmarils e causar la revòlta dels Nholdor. Per caufar los Eldar, faguèt que Aulë fabriquèsse lo Solelh e la Luna, pr'amor que sabiá que lo revelhar dels Atani èra pròche, e envièt Thorondor e las Aglas a susvelhar. Aprés la casuda de Morgoth, Manwë l'exilièt al void. A la Batalla Dinal, quand Melkor fugiguèt, es dich que lo Vielh Rei e lo Senhor Escur luchèron als replanats de Valinor.

### Referéncias

* ↑ a l'Enciclopedia d'Aldar
* ↑ J. R. R. Tolkien. (1977), Christopher Tolkien, ed., The Silmarillion, Boston: Houghton Mifflin, ISBN 0-395-25730-1
# Manuèl II de Portugal

Manuèl II, lo Patriòta o lo Malastruc nasut lo 15 de novembre de 1889 a Lisbona (Portugal) e mòrt lo 2 de juilhet de 1932 a Twickenham (Royaume-Uni), es lo darrièr rei de Portugal. regnèt de 1908 a 1910.
Segond filh de Carles I e de la princesa Amèlia d’Orleans, Manuèl puja sul tròn a la seguida de l’assassinat a Lisbona de son paire e de son fraire Loí Felip, prince reial. La proclamacion de la Republica portuguesa, en octobre de 1910, es a l’origina de sa depausicion.

## Biografia

Filh cabdet de Carles I de Portugal e d'Amèlia d'Orleans, succedís son paire a son aïnat, assassinats lo 1èr de febrièr de 1908 pels republicans dins un atentat avent tocat la familha reiala. D'esperel foguèt nafrat. Accedís al tròn a 19 ans e essent pas destinat a regnar, aviá pas estat preparar per sa foncion. Lo 5 d'octobre de 1910, una revolucion comença l'obligant a fugir cap a Gibartar, possession britanica.
Visquèt en exili al reialme Unit, se consacrant a de sabentas recercas sus la bibliografia portuguesa.
En 1913, esposa Augusta Victòria de Hohenzollern (1890-1966), filha del prince Guilhèm e de la princesa nascuda Mariá Terèsa de Borbon-Sicílias. Aquesta es la filha de Matilda en Bavièra e donc la neboda de l'imperatritz Elisabèt de Wittelsbach. Guilèm de Hohenzollern es d'esperel filh de Leopòld de Hohenzollern-Sigmaringen e de Antònia de Portugal. Manuèl e Augusta Victòria aguèron pas d'enfants.
Abans de morir, se reconcilièt amb son cosin Duarte, duc de Bragança, descendent de l'ex-rei Miquèl I que designèt coma son successor.
Es enterrat al Panteon dels Braganças Lisbona.
| Precedit per Carles I de Portugal | Rei de Portugal 2 de julhet de 1932 - 15 de novembre de 1889 | Seguit per proclamcion de la Republica portuguesa |