OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Larus michahellis

Lo gabian argentat (Larus michahellis) es una espècia d'aucèus que fa partida dau genre Larus. D'una talha mejana amb un mantèu gris e de patas jaunas, es un aucèu marin sedentari e opportunista relativament frequent dins la mitat occidentala dau bacin mediterranèu, comprés dins lei vilas.

## Liames intèrnes

* Larus.
# Larus

Larus es un genre qu'amassa divèrsas espècias d'aucèls de mar nomenats gavians (var. gabian; calhòc ; malhon) qu'apertenon a la familha dels larids (Laridae), e a l'òrdre dels caradriformes (Charadriiformes).

## Lista d'espècias

La classificacion del Congrès Ornitologic Internacional (versió 2.4, 2010) classa dins lo genre Larus 24 espècias:
* Larus argentatus - Gavian argentat de patas rosas.
* Larus armenicus - Gavian d'Armènia.
* Larus atlanticus - Gavian d'Olrog.
* Larus belcheri.
* Larus cachinnans - Gavian caspian.
* Larus californicus.
* Larus canus - Gavina cendrosa.
* Larus crassirostris - Gavian japonés.
* Larus delawarensis - Gavina de Delaware.
* Larus dominicanus - Gavian dominican.
* Larus fuscus - Gavian fosc.
* Larus glaucescens - Gavian glauc.
* Larus glaucoides - Gavinot polar.
* Larus heermanni - Gavina de Heermann.
* Larus hyperboreus - Gavinòt iperbòri.
* Larus livens.
* Larus marinus - Gavinòt.
* Larus michahellis - Gavian argentat.
* Larus occidentalis.
* Larus pacificus.
* Larus schistisagus.
* Larus smithsonianus - Gavian argentat american.
* Larus thayeri - Gavinòt de Thayer.
* Larus vegae.
* ↑ Classificació dels làrids al IOC Rev.18-04-2010
# Catinon e Jacotin

Catinon e Jacotin (grafia originala de l'autor: Catinou e Jacouti) son dus personatges comics inventats per Carles Molin en 1945.
Damòran dins le vilatge nomenat Minjacebas.
Minjacebas qu'es un quartièr de la comuna de Sent Lis (Hauta Garona), en Gasconha tolosana.
Catinon es una hemna galharda, que parla e desparla, e es maridada au Jacotin, un magrinòt, popavin e soent pèc. Aqueres personatges imaginaris foncionan coma Laurel e Hardy e se tròban dins la premsa escriuta o au teatre.
Atau, Catinon e Jacotin son 4000 pèças de teatre jogadas. Un detzenat de libres tirats a 50 000 exemplars cadun. Un vintenat de libret de Catinon e Jacotin, venuts per la Despacha a 5 milions d'exemplars au totau. Aqueste duo mitic, portat per l'actor excepcionau, qu'estèc Gaston Dominique (1903-1965).
Ambe la mòrt de Dominique, las emissions e la pèças de Catinon e Jacotin s'arrestèren. Carles Molin contunhèc sas cronicas de Catinon e Jacotin dins la Despacha. La premsa regionala ne publica totjorn.
Una associacion aperada Païs de Catinou e Jacouti, creada a Sent Lis en 1995, celèbra cada an, a la prumèra dimenjada d'octòbre, Catinon e Jacotin. Aquera associacion menada per Didier Heuillet (president), Patric Lasseube (secretari) e Nicolau Rei Bèthvéder (vice-president) es devenguda, ambe lo creish important de la seccion bilingua francés-occitan a las escòlas sentlisians, l'actor de la promocion de l'occitan a Sent Lis.
# Lista dels presidents d'Estònia

Vaquí la lista dels presidents d'Estònia.
| # | Nomo | Començament dil Periòde de govèrn | final del govèrn | Partit | Naissença-Decès |
| 1 | Konstantin Päts | 24 d'abril de 1938 | 23 de julhet de 1940 | Isamaaliit | n. ye la 23 de febrièr de 1874, Tahkuranna m. ye la 18 de genièr de 1956, Burashevo, Oblast Kalinin, Union Sovietica |
| 1938 – eligit en primièra votaciondal parlament e representants dels municipis coma candidat únic, per 219 dels 238 vòts (92.0%). ||||
| 2 | Lennart Meri | 6 d'octobre de 1992 | 8 d'octobre de 2001 | Partit Pro Patria | n. ye la 29 de març de 1929, Tallinn m. ye la 14 de març de 2006, Tallinn |
| 1992 – eligit dal parlament en segonda votacion, per 59 de 101 vòts (58.4%). 1996 – eligit dal parlament e representants dels municipis aprèp 5 votacions, per 196 de 372 vòts (52.7%). ||||
| 3 | Arnold Rüütel | 8 d'octobre de 2001 | 9 d'octobre de 2006 | Eestimaa Rahvaliit | n. ye la 10 de mai de 1928, Laimjala m. ye la 31 de decembre de 2024 |
| 2001 – eligit aprèp 4 votacions dal parlament e representants dels municipis per 186 de 366 vòts (50,8%). ||||
| 4 | Toomas Hendrik Ilves | 9 d'octobre de 2006 | 10 d'octobre de 2016 | Sotsiaaldemokraatlik Erakond (partit Socialdemocrata) | n. ye la 26 de decembre de 1953, Estocòlme, Suècia |
| 2006 – eligit aprèp 4 votacions dal parlament e representants del municipis, per 174 de 345 vòts (50.4%). 2011 – eligit aprèp 1 votacion dal parlament, per 73 de 101 vòts (72.3%). ||||
| 5 | Kersti Kaljulaid | 10 d'octobre de 2016 | 11 d'octobre de 2021 | sense partit | n. ye la 30 de decembre de 1969, Tartu |
| 2016 – eligit dal parlament en 6$^{ena}$ votacion, per 80 dels 101 vòts (80%). ||||
| 5 | Alar Karis | 11 d'octobre de 2021 | uèi | sense partit | n. ye la 26 de decembre de 1958, Tartu |
| 2021 – eligit dal parlament en 2$^{ena}$ votacion, per 72 dels 101 vòts (80%). ||||

## Vejatz tanben

* Lista dels primièrs ministres d'Estònia
* Estònia
# Fílum

En zoologia, lo fílum (/ˈfilyn/; al plural fíla /ˈfilɑ, -la/) o embrancament, es lo segond nivèl de la classificacion scientifica existent entre lo règne e la classa.
En taxinomia animala s'utiliza lo tèrme equivalent «embrancament», mentre que en botanica es la «division», mas lo Còdi Internacional de Nomenclatura d'algas, fonges e plantas accepta la designacion «fílum» dempuèi 1993.
Aquela categorizacion ierarquica e estatica es ara practicament abandonada al profièit d'una sistematica filogenetica que s'esfòrça d'èstre mai pròcha dels ligams de parentat genetics entre las espècias.

## Descripcion generala

Lo tèrme foguèt inventat en 1866 per Ernst Haeckel que proven del grèc φῦλον, «raça». Observèt que las espècias evoluavan constantament vèrs de novèlas espècias que semblavan conservar pauc de caracteristicas coerentas entre elas e donc de caracteristicas que los distinguissián coma grop distint ("una unitat autonòma"): «Pasmens, una unitat reala e completament autonòma es benlèu l'agrégat de totas las espècias qu'an progressivament evoluat a partir de la meteissa forma originala comuna, coma, per exemple [sic], totes los vertebrats. Cridam aquel agregat [un] Stamm [valent a dire una raça] (fílum).»
Los organismes del meteis fílum an un plan estructural comun (derivat d'un ancessor comun a l'origina d'aquel plan estructural), non necessàriament evident segon la morfologia extèrna.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Castelle, Cindy J.; Banfield, Jillian F.. «Major New Microbial Groups Expand Diversity and Alter our Understanding of the Tree of Life» (en anglés). Perspective. DOI: .
* ↑ McNeill, J.. «International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code), Adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011». Associacion Internacionala de la Taxinomia Vegetala. Archiu de l'original del 10-10-2020. [Consulta: 3 de frebrièr de 2024]
* ↑ Berg, Linda R. (2 de març de 2007). Introductory Botany: Plants, People, and the Environment, Media Edition. 2a edicion. Cengage Learning, p. 15. ISBN 9780534466695.
* ↑ Haeckel, E. (1866). Generelle morphologie der organismen. Allgemeine grundzüge der organischen formen-wissenschaft, mechanisch begründet durch die von Charles Darwin reformirte descendenztheorie.
* ↑ Valentine, James W.. On the origin of phyla. Chicago: University of Chicago Press,. ISBN 978-0-226-84548-7.
* ↑ Wohl aber ist eine solche reale und vollkommen abgeschlossene Einheit die Summe aller Species, welche aus einer und derselben gemeinschaftlichen Stammform allmählig sich entwickelt haben, wie z. B. alle Wirbelthiere. Diese Summe nennen wir Stamm (Phylon).
* Wikidata: Q38348
# Sorab

Lo sorab, tanben nomenat lusacian, sèrbe de Lusàcia o vende (autonim: serbšćina), es una lenga eslava parlada dins lo país istoric de Lusàcia, dins l'èst de l'estat d'Alemanha, dins los länder de Brandeborg e Saxònia.
Lo sorab benefícia de mesuras de proteccion dins l'estat alemand, ça que la patís una diglossia al profièch de l'alemand.
Los dos dialèctes del sorab son a l'origina de doas varietats estandard:
* Lo bas sorab, al nòrd de Lusàcia, cap a Brandeborg e la vila de Chośebuz (Cottbus).
* L'aut sorab, al sud de Lusàcia, cap a Saxònia e la vila de Budyšin (Bautzen).

## Galariá

* En roge: zona del sorab (o Lusàcia) dins l'estat alemand
* Lo domeni lingüistic sorab en 1843
* Placa de carrièra dins la vila de Chośebuz (Cottbus) en alemand e en sorab.
* Panèl d'intrada de la vila de Budyšin (Bautzen) en alemand e en sorab.

### Comparason amb d'autras lengas eslavas

| Occitan | Aut sorab | Bas sorab | Polab | Polonés | Chèc | Eslovèn | Rus | Sèrbe | Croat | Ucraïnian | Macedonian |
| èsser uman | čłowjek | cłowjek | clawak, clôwak | człowiek | člověk | človek | человек (chelovék) | човек (čovek) | čovjek | людина (liudyna) | човек (čovek) |
| ser | wječor | wjacor | vicer | wieczór | večer | večer | вечер (vécher) | вече (veče) | večer | вечір (vechir) | вечер (večer) |
| fraire | bratr | bratš | brot | brat | bratr | brat | брат (brat) | брат (brat) | brat | брат (brat) | брат (brat) |
| jorn | dźeń | źeń | dôn | dzień | den | dan | день (den') | дaн (dan) | dan | день (den') | ден (den) |
| man | ruka | ruka | ręka | ręka | ruka | roka | рука (ruká) | рука (ruka) | ruka | рука (ruka) | рака (ruka) |
| tardor | nazyma | nazyma | prenja zaima, jisin | jesień | podzim | jesen | осень (ósen') | јесен (jesen) | jesen | осінь (osin') | eсен (esen) |
| nèu | sněh | sněg | sneg | śnieg | sníh | sneg | снег (sneg) | снег (sneg) | snijeg | сніг (snih) | снег (sneg) |
| estiu | lěćo | lěśe | let | lato | léto | poletje | лето (léto) | лето (leto) | ljeto | літо (lito) | лето (leto) |
| sòr | sotra | sotša | sestra | siostra | sestra | sestra | сестра (sestrá) | сестра (sestra) | sestra | сестра (sestra) | сестра (sestra) |
| peis | ryba | ryba | ryba | ryba | ryba | riba | рыба (rýba) | риба (riba) | riba | риба (ryba) | риба (riba) |
| fuòc | woheń | wogeń | widin | ogień | oheň | ogenj | огонь (ogón') | вaтрa (vatra) | vatra | вогонь (vohon') | оган (ogan) |
| aiga | woda | wóda | wôda | woda | voda | voda | вода (vodá) | вода (voda) | voda | вода (voda) | вода (voda) |
| vent | wětr | wětš | wjôter | wiatr | vítr | veter | ветер (véter) | ветaр (vetar) | vjetar | вітер (viter) | ветер (veter) |
| ivèrn | zyma | zyma | zaima | zima | zima | zima | зима (zimá) | зима (zima) | zima | зима (zyma) | зима (zima) |
* Portal de las lengas
# Bas sorab

Lo bas sorab (var. sorabe bas, sorabe baish - nom autoctòn: dolnoserbska rěc, dolnoserbšćina) es una lenga eslava parlada en Lusàcia Bassa, a l'entorn la vila de Chośebuz (Cottbus), dins l'èst d'Alemanha, dins lo land de Brandeborg.
Lo sorab benefícia de mesuras de proteccion dins l'estat alemand, ça que la patís una diglossia al profièch de l'alemand.

## Referéncias

* Joan Francés Blanc, Pichon lexic sorabe bas-occitan, 1993.
# Aut sorab

L'aut sorab (var. sorabe naut, sorabe haut; autonim: Hornjoserbšćina) es una lenga eslava parlada en Lusàcia Nauta, a l'entorn de las vilas de Bautzen (Budyšin), Kamenz (Kamjenc) e Hoyerswerda (Wojerecy), dins l'èst d'Alemanha, dins los länder de Saxònia e Brandeborg.
Lo sorab benefícia de mesuras de proteccion dins l'estat alemand, ça que la patís una diglossia al profièch de l'alemand.
# Camisard

Los camisards èran de protestants (uganauds) de las Cevenas, que se revoltèron contra lo poder reial, e las persecucions que subiguèron a la seguida de la revocacion de l'edicte de Nantas en 1685. Aquestes eveniments sonats Guèrra dels Camisards o Guèrra de las Cevenas. Comencèron en 1702, amb lo pièger dels combats en 1704, e de combats escampilhats fins en 1710 que s'acabèron amb la patz en 1715.
# Dragonadas

Las dragonadas que hon operacions de repression de las autoritats reiaus francesas contre los protestants a partir de la promulgacion de l'Edicte de Fontainebleau (qui sancionava la "revocacion" de l'Edicte de Nantas) ; entà obtiéner la conversion deus protestants, aquestes qu'avevan la penibla obligacion d'ostalar en çò son los sordats catolics francés en mission dens lo lor parçan shens poder empachar ni obtiéner reparacion deus abús qui conterén.
Las dragonadas que's perlonguén durant ua bona partida deu sègle XVIII e qu'avón com consequéncia conversions forçadas e exilis.
# Annie Pétain

Annie Pétain, o Alphonsine Eugénie Berthe Pétain, nascuda Hardon (Courquetaine, França, 5 d'octobre de 1877 – París, 30 de genièr de 1962) foguèt l'esposa del marescal Pétain de 1920 a 1951.
# Lairac (Cruesa)

Lairac (Leyrat en francés) es una comuna occitana probablament de Berric, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2001 | 2020 | Rosine Romaine | sense etiqueta | agricultritz retirada |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 157, totala: 162 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 161 | 159 | 157 162 |
| 2009 | 2010 |
| 155 160 | 155 160 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 143 abitants.

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal d'Occitània
# Lairac (omonimia)

Lairac pòt èsser:
* Lairac, una comuna d'Agenés, departament d'Òut e Garona
* Lairac, una comuna de Lemosin, departament de Cruesa
* Lairac de Tarn es una comuna de Lengadòc, departament de Nauta Garona
# Pès negres

Los Pès negres (en francés Pieds-noirs) foguèron los colons franceses que visquèron en Argeria pendent lo periòde colonial entre 1830 e 1962. Per extension, lo tèrme pòt far referéncia a totas las personas, crestianas o jusievas originària de tota la Mediteranèa, que la familha migrèt al sègle XIX o XX en Argeria francesa o dins lo Protectorat francés de Tunisa, o lo del Marròc. Apuèi l'independéncia d'Argeria, la majoritat d'entre eles quitèron Argeria e s'installèron en Occitània.

## Origina del tèrme

Lo nom veniá del fach que los caufaires dels batèls, que foguèron sovent argerians indigèns, caminèron pès nus dins la sota de carbon. Lo tèrme foguèt utilizat pejorativament per los Argerians fins a 1955 per se referir als «Franceses nascuts en Argeria».
Una autra teoria populara afirma que lo nom veniá de las bòtas negras dels soldats e colons franceses, mas aquò es pas verificat.

## Origina de la comunautat

La colonizacion francesa d'Argeria se faguèt per l'assimilacion de pòbles venent de mantuns païs d’Euròpa. De França la màger part veniá d'Occitània, de Catalonha Nòrd e d'Alsàcia. A Oran la màger part veniá d'Espanha, particularament d'Alacant e de las Illas Balearas. En Argeria orientala fòrça venián d'Itàlia e de Malta.
Sovent considerat coma pès negres, los sefarditas d'Argeria foguèron naturalizats par lo decret de Crémieux en 1871.

## En Argeria coloniala

La communautat pè negre compreniá los grands colons e proprietaris terrenals pus poderoses, mas tanben los pichons agricultors e obrièrs. Çaquelà, totes beneficièron de privilègis e dreches refusat als argerians musulmans, qu'èran pas considerats coma franceses, e qu'an pas partejat los meteisses beneficis politics e economics.
En 1959, los pès negres èran 1 025 000 siá 10,4 % de la populacion d'Argeria. Çaquelà, d'unas region d'Argeria avián una concentracion enauçada de pès negres, coma la region de Bône (uèi Annaba), Argièr, e tota la zona compresa entre Oran e Sidi Bel Abbès. La populacion d'Oran aviá 49,3 % pès- negres en 1959.

## Cultura

La cosina pè negre es coma los autras cosinas magrebins (coscós mergeuz) tanben amb fòrça la influéncia espanhòla e provençala.
Lo dialècte francés pè negre dels quartièrs populars se disen «pataouete». Utilize fòrça mots espagnols, catalans, occitans e arabis amb un accent distint.

## Pès negres celèbres

* Louis Althussar, filosòf
* Daniel Auteuil, actor
* Patrick Bruel, actor e cantaire
* Albert Camus, escrivan e filosòf
* Corynne Charby, actritz e cantaira
* Jacques Derrida, filosòf
* Gaston Julia, matematician
* Robert Ménard, jornalista e òme politic
* Thierry Pastor, cantaire
* Noëlle Perna, umorista e actritz
* Julie Pietri, cantaira
* Yves Saint-Laurent, costurièr
* François Valéry, cantaire

## Associacions pès negres

* Associacion Nationala dels Pès Negres Progressistas e lors amics
* Cercle Argerianista

## Vejatz tanben

* Guèrra d'Argeria

## Referéncias

* ↑ http://www.cnrtl.fr/lexicographie/pied-noir/0
# Noëlle Perna

Noëlle Perna, dicha Mado la Niçoise, nascuda en Argeria francesa lo 31 de julhet de 1954 a Philippeville (uèi Skikda), es una umorista e actritz francesa.
Los parents de Noëlle Perna son Pès negres d'origina italiana. Arribats en Occitània a Niça (Provença), reprenon lo « Bar des Oiseaux » (Bar dels Aucèls) situat dins lo barri vièlh de la ciutat.
A vint ans, Noëlle Perna repren la gestion de l'estanquet niçard de sos parents. Se produtz alavetz en espectacle darrièr son taulièr. Puèi, obrís còsta son estanquet un pichon teatre en 1999 ont i jòga sus l'empont de representacions, en convidant tanben d'artistas locals. Sa capitada creissenta, comença alavetz de jogar dins divèrsas salas d'espectacle un pauc pertot en Occitània, e en 2002, figura pel primièr còp dins una programacion importanta, ambe entre autres Gad Elmaleh e Jean-Marie Bigard.
En 2003, jòga son primièr espectacle a París (França), al Théâtre de Dix Heures, ambe lo nom de Mado la Niçoise.

## Particularitat de son umor

Sos diferents personatges e las scenetas interpretadas se fondan sus las observacions dels clients de son bar. Noëlle Perna basa donc son umor sus l'etnotipe occitan, en emplegant lo francés, quitament lo francitan, coma es parlat a Niça pels autoctòns occitans, ambe lo lo famós « accent del Miègjorn » e de segur la supausada gestuala fòrça teatrala dels Provençals.

## Filmografia
#### Annadas 2010

* 2010 : Le Thanato de Frédéric Cerulli
* 2013 : Repas de famille de Pierre-Henry Salfati e Les Chevaliers du Fiel
* 2016 : Marseille de Kad Merad
* 2016 : Brice 3 de James Huth

## Referéncias

* ↑ Noëlle Perna, alias Mado la Niçoise, s’ancre de nouveau dans sa ville de cœur https://www.nicematin.com/humour/-j-en-avais-marre-d-etre-sur-les-routes-j-avais-envie-de-retrouver-ma-ville-et-puis-renouer-avec-ce-public-nicois-celui-qui-m-a-faite-noelle-perna-alias-mado-la-nicoise-s-ancre-de-nouveau-dans-sa-ville-de-coeur-965106
# Najac

Najac$^,$$^,$$^,$ (Najac en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Lo gentilici es najagòl, -a (o tanben: najagués, -esa).

## Geografia
### Situacion

Najac es quilhada sus la riba esquèrra d'un contorn dins los estreits d'Avairon sus una falha geologica. Lo vilatge e lo castèl tresplomban sus un ròc, compausat de sistre, lo riu e la linha Briva - Tolosa.
Najac se trapa sus la D39, a l'oèst del departament d'Avairon, a cinc quilomètres a l'oèst de la D922 que religa Vilafranca de Roergue a Còrdas.

## Istòria

* En 1965, la comuna de Vièlavaire (o Vièlavaira) siaguèt incorporada a Najac.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| julhet de 2020 | 2026 | Gilbert Blanc | sense | retirat |
| abrial de 2019 | 2020 | Paul Martin | | retirat |
| 2008 | 2019 (demission) | Raymond Rébellac | sense | retirat |
| març de 1965 | 2008 | Hubert Bouyssière | divèrs drecha | cònsol de Vièlavaire (?), conselhièr general (1957-1998), siaguèt 1èr vice-president del Conselh General |
| mai de 1953 | 1965 | Jean Laroussinie | | |
| 1944 | 1953 | Georges Bories | | |
| | 1944 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 720, totala: 740 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 029 | 2 181 | 2 157 | 2 251 | 2 417 | 2 201 | 2 070 | 2 130 | 2 189 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 388 | 2 406 | 2 415 | 2 455 | 2 266 | 2 040 | 2 029 | 1 870 | 1 771 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 660 | 1 623 | 1 515 | 1 246 | 1 207 | 1 138 | 1 098 | 996 | 825 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 767 | 1 029 | 928 | 818 | 766 | 744 | 751 | 751 | 752 774 |
| 2009 | 2010 |
| 760 780 | 754 774 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas d'Avairon

## Nòtas

* ↑ Najac, Christian-Pierre Bedel, al canton, 2001
* ↑ Pojada, Patrici (2009). Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=40611
# Carl von Linné

Carls Nilsson o Carl Linnaeus, latinizat en Carolus Linnæus, que portarà lo nom de cavalièr Carl von Linné aprèp son anobliment (Råshult, 23 de mai de 1707 – Uppsala, 10 de genièr de 1778), foguèt un naturalista, botanista, zoologista e mètge suedés, fondator de la sistematica modèrna e creator de la nomenclatura binomiala de las espècias viventas, encara emplegada per la biologia modèrna.

## Citacions

| « | latin Nomina si nescis, perit et cognitio rerum. | occitan Se s'ignora lo nom de las causas, quitament lor coneissença desapareis | » |
| — Linné, 1755 ||||

## Bibliografia

* Blunt, Wilfrid (2001). Linnaeus: the compleat naturalist (en anglés). Londres: Frances Lincon. ISBN 0711218412.
* Duris, Pascal (1991). Linné et la France, 1780-1850 (en francés). Droz. ISBN 9782600036986.
* Scopoli, Giovanni Antonio; Cobelli, Giovanni de (1889). Lettere inedite di Carlo Linneo a Giovanni Antonio Scopoli (en italian). Tipografia Roveretana.

## Nòtas

* ↑ Lo pepin pairal de Linné se nomenava Ingemar Bengtsson. Son filh, cridat Nils (diminutiu de Nikolaus), portèt lo nom d'ostal de Ingemarsson segon la costuma escandinava. S'avent volgut inscriure a l'Universitat, Nils deguèt causir un segond nom, Linnæus, nom format de «linn», mot utilizat en suedés ancianament dins la província de Småland significant «telh»; e de la desinéncia latina -æus.
* ↑ Carl Linnaeus nasquèt lo 13 de mai de 1707 (calendrièr suedés) o lo 23 de mai segon lo calendrièr modèrne. Segon lo calendrièr julian, nasquèt lo 12 de mai. (Blunt 2001, p. 12).

## Referéncias

* ↑ Renier, Stefano Andrea (1828). Elementi di mineralogia (en italian). Crescini, p. 23.
# Istambol

Istambol, oficialament dempuèi 1930, ancianement Constantinòple de 330 apC a 1930 (en turc otoman: قسطنطينيه, Kostantîniyye) e istoricament coneguda coma Bizanci, es la primièra aglomeracion de Turquia e capluòc de la província eponima, aital coma un centre industrial, economic e cultural. Es una vila intracontinentale separada pel estrech del Bosfòr entre Euròpa e Asia.
La populacion atenhiá mai de 15 000 000 d'abitants, repartida sus una superficia de 5 343 km². Lo gentilici es istamboliòta.

## Toponimia

Abans l'an 330 lo nom de la ciutat èra Bizanci. Entre 330 e 1930 se disiá Constantinòple. En 1930, dins lo contèxt general d'una reforma de la lenga e de l'escritura turcas, Atatürk donèt a l'aglomeracion de la vila lo nom popular d'Istambol.

## Embessonatges

* Barcelona (Espanha)
* Berlin (Alemanha)
* Buenos Aires (Argentina)
* Budapèst (Ongria)
* Busan (Corèa del Sud)
* Caracas (Veneçuèla)
* Venèsia (Itàlia)

## Galariá

* Universitat d'Instambol.
* Pont del Bosfòr entre las ribas europèa e asiatica.
* Mosquèa Hagia Sophia.
* Instambol.

## Referéncias

* ↑ Turkish Statistical Institute, consultat 30/04/2023.
* ↑ de la Tour d'Auvergne, Bretrand (9 de març de 2019). Diciounàri Prouvençau - Francés - Prouvençau.