# Cogorda

Lo tèrme cogorda, cocorda (cocorla, cacorla, cogorla), tuca o coja/goja designa qualques espècias de plantas de la familha de las cucurbitacèas. Son mai sovent cultivada pels fruchs comestibles mas tanben pòdon o èsser per lors granas oleaginosas. Los fruchs an la proprietat de se servar aisidament quand madurs e son utilizats en cosina coma un legum o de noiritura pels animals.

## Noms vernaculars

La cocorda es apelada:
* cocorda en lengadocian, gascon, vivaroaupenc e en perigordin, var. cogorda en lengadocian e en provençau, cogorla en lengadocian.
* coja en lengadocian, gascon e en lemosin, var. cuja en gascon, coia en lemosin, e coja melona en lengadocian.
* citrolha en lemosin.
* tuca en lengadocian.

## Genre Cucurbita
### Descripcion

Las cogordas an la particularitat de lançar d'organs de sosten nommés "vedilhas" quo lor permeton de s'ancrancar als elements a l'entorn per sostener lor creissença.

### Espècias

Las cogordas apartenon a las espècias botanicas del genre Cucurbita e dotadas d'una fòrça grand variabilitat genetica, que se vei, pels fruches, per d'inombrablas formas e colors e tanben una granda diversitat de talhas.
Levat qualques exepcions las espècias diferentas s'ibridan gaire entre elas pas e lo mai sovent donan de granas nautament esterilas.

## Cultura

Se semena las cogordas al començament de prima aprèp lo darrièrs gèls d'hiver (idealament lo sol de cultura deu èsser ric, a 20 °C e a un pH a l'entorn de 6.5). Los plants en plaça devon èsser espaçats de 1 m de totes costats e per las varietats corradissas fins 1,20 m amb 2 m entre los rengs.
Semenar cada setmana fins al 15 de julhet per aver una produccion espandida de miègjunh fins a octobre.
Apalhar lo sol a l'entorn de las cucurbitacèas per gardar l'umiditat dins lo sol e ofrir un "lièch" sec als fruchs butant sul sol.
Per fructificar melhor, las lianas de las cocordas devon èsser talhadas a 25 cm del darrièr fruch conservat.
culhir las corgetas 60 jorns après lo sement (doncas avant maduretat complèta levat se se vol recuperar las granas per la sason segenta) e las cogordas avant las primièras geladas. Talhar la camba a 5–6 cm de la basa del fruch.
La conservacion de las cogordas gaireben aisida permet una comercializacion fins a la prima. Se la deu servar en luòc frecs e vigilar de temps en temps. Son sensiblas als tusts e las manipular amb precaucion.

### Malautiás e nosibles

* Asagar pas tròp lo sol e encra mens las fuèlhas per eviter l’oïdium.
* De bernats podon atacar las cogordas. se las podon alunhar en plantant prèp del plantolièr un repulsiu coma la menta, l'èrba dels cats o l'ulhet d'Índia.

## Produccion

Produccion en tonas de cogordas. Chifres 2004-2005 Donadas de FAOSTAT (FAO) Basa de donadas de la FAO :
| | 2004 | | 2005 | |
| China | 5 667 398 | 29 % | 5 767 700 | 30 % |
| Índia | 3 500 000 | 18 % | 3 500 000 | 18 % |
| Ucraïna | 1 023 200 | 5 % | 1 072 000 | 5 % |
| Estats Units | 815 320 | 4 % | 861 870 | 4 % |
| Egipte | 678 254 | 4 % | 690 000 | 4 % |
| Mexic | 535 000 | 3 % | 560 000 | 3 % |
| Cuba | 517 151 | 3 % | 520 000 | 3 % |
| Iran | 505 000 | 3 % | 505 000 | 3 % |
| Itàlia | 495 372 | 3 % | 488 083 | 2 % |
| Sud-Africa | 367 755 | 2 % | 378 776 | 2 % |
| Turquia | 374 000 | 2 % | 376 000 | 2 % |
| Corèa del Sud | 304 337 | 2 % | 310 000 | 2 % |
| Espanha | 300 000 | 2 % | 300 000 | 2 % |
| Romania | 290 832 | 2 % | 300 000 | 2 % |
| Argentina | 296 000 | 2 % | 296 000 | 2 % |
| Autres païses | 3 640 985 | 19 % | 3 602 520 | 18 % |
| Total | 19 310 604 | 100 % | 19 527 949 | 100 % |

## Utilizacion

Pel gost, se reconéis d'aròmas de fruchs secs. La carn remenbra lo gost de la castanha.
Se consoma de totas mens: de la sopa al crosta, passant per las tartas, mas tanben coma pastas: la cogorda spaghetti que la carn filamentos paréis als spaghettis.
La cogorda es un legum paure en calorias que conven a totes los regimes alimentaris.
En grana es utilizada per sas proprietats vermifugas, prevenir las carias o equilibrar los acids grasses insaturats. En òli es utilizda per solatjar lo problèms benin de la prostata.

## Notas e referéncias

* 1 2 3 4 https://web.archive.org/web/20221108233512/https://locongres.org/oc/aplicacions/dicodoc-oc/dicodoc-recerca?option=com_dicodoc&view=search&Itemid=168&type=fr-oc&dic%5B%5D=BASIC&dic%5B%5D=RBVD&dic%5B%5D=ALPC&dic%5B%5D=ATAU&dic%5B%5D=PROV&dic%5B%5D=PNST&dic%5B%5D=OMLH&dic%5B%5D=LAUS&dic%5B%5D=LAGA&dic%5B%5D=LEMO&q=Citrouille&q2=&submit=Cercar
* ↑ (fr)Talhar de cogordas

## Vejatz tnben
### Articles connèxes

* Corgeta

### Bibliografia

* (fr)Histoire naturelle des courges, 1786 per Antoine Nicolas Duchesne.
* (fr)Les dessins d' Antoine Nicolas Duchesne pour son histoire naturelles des courges, Harry S., París (2007), Publications scientifiques du Muséum national d'histoire naturelle : 454 p. (coll. Des Planches et des Mots 4) (ISBN 978-2-85653-604-9).
* (fr)L'épopée des courges - Cultures et consommations en Europe. (Exposition au potager du roi du 9 octobre au 9 novembre 2005), École nationale supérieure du paysage, Versalhas, 2005.
* (fr)Les courges, les cultiver, les conserver, les cuisiner, Jean-Baptiste et Nicole Prades, Victor Renaud, Rustica, Paris, 1998, ISBN 2-84038-240-7, 147 portraits de courges
* (fr)Le grand livre des courges, Jean-Baptiste et Nicole Prades, Victor Renaud, Rustica, Paris, 1995, ISBN 2-84038-080-3
* L'univers des courges, Michel Brancucci, Erica Bänziger, éditions Viridis, Delémont (Suisse), 2000, ISBN 2-940306-00-1
* (fr)Bruno Defay, Trésors de courges et de potirons, Terre Vivante, 2004, ISBN 2-904082-47-6
* Espèces de courges, cultures et usages des cucurbitacées. Barbentana: éditions Équinoxe / Musée et patrimoine de Cavaillon, 2000, Barbentane (France), 2000. ISBN 978-2-84135-219-7.

### Ligams extèrnes

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Cogorda.
* (en) The Cucurbit Network
* (fr)Cultura de la cogorda e de la corgeta