OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tiat

Tiat (Thiat en francés) es una anciana comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Lo 1er de genier de 2019 fusionet emb Bussiera, Sent Barbant e Darnac dins la comuna novela de Vau d'Oira e Gartempa. Devenguet 'na comuna delegada.

## Geografia
### Perimètre dau territòri

Comunas confrontantas de Tiat :
| | Lathus-Saint-Rémy (Vinhana) | |
| Bussiera (Vau d'Oira e Gartempa) | | Orador Sent Genès |
| | Darnac (Vau d'Oira e Gartempa) | |

## Toponimia

Pas de fòrmas ancianas. La prononciacion es [tʃja] (fòrta palatalizacion).
Segon Ives Lavalada, lo nom ne sembla pas venir dau nom germanic d'òme Theald, qu'auria menat a *Teaud o *Tiaud. Ven probablament d'un nom germanic d'òme Theodat o d'un nom en -acum.

## Istòria

Au segle XVIII, Tiat era pas paròfia. En 1861, la comuna de Tiat fuguet creada a partir dau territòri de Darnac.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires delegats successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| genier 2019 | ? | Jean-Claude Courtioux | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||
Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| decembre 2010 | fin 2018 | Jean-Claude Courtioux |
| març 2001 | 2010 | Jean-Pierre Roy |
| març 1983 | 2001 | Robert Roy |
| març 1977 | 1983 | Louis Vauzelle |
| 1953 | 1977 | Adrien Laval |
| 1945 | 1953 | Ernest Roy |
| | 1945 | |
| 1925 | 1939 | Ernest Roy |
| | 1925 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Particularitats dau parlar comunau

* Articles definits :
* Prononciacion : Ch- ; g-, j-

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 161, totala: :
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 730 | 764 | 743 | 736 | 806 | 833 | 801 | 747 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 761 | 697 | 690 | 595 | 575 | 511 | 469 | 495 | 406 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 397 | 341 | 287 | 254 | 248 | 213 | 192 | 192 | 186 190 |
| 2009 | 2010 |
| 178 183 | 170 175 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 133 abitants e la densitat èra de 11,72 ab/km².

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* 1 2 Yves Lavalade, Dictionnaire toponymique de la Haute-Vienne, n° 196, ed. Lucien Souny, 2000
# Barçac

Barçac (Bersac-sur-Rivalier en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los barçacs.

## Geografia

La comuna es situada dins las « montanhas » (primièrs contrafòrts dau Massís Centrau ?) entre Ardor (aiga) e l’autoestrada de París a Lemòtges (Autorota A20), a 38 km au nòrd-èst de Lemòtges.

### Perimètre dau territòri

Comunas confrontantas de Barçac :
| | Faulas | |
| Becinas | | L'Auriera |
| Rasès | Sent Legèr | Sent Superis |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Breciaco, Breciaio (monedas merovingianas), ecclesiam de Berciac en 1110, Bersac en 1147-1189. La prononciacion es [bar’sa].
Segon Dauzat e Rostaing, Negre, Marcel Villoutreix, Ives Lavalada, Barçac ven dau nom gallic d'òme Bercius, emb lo sufixe -acum$^,$$^,$$^,$.
Barçac èra adonc una propietat rurala d'origina galloromana. Mas gachatz las fòrmas dau prumier millenari.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | (2026) | Jean-Michel Bertrand | UDI-radicau, puei MRSL | retirat de quadre bancari |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Particularitats dau parlar comunau

* Articles definits : lo [lu] o le [lə], la [la], los [luː], las [laː]
* Prononciacion : Ch- /ʧ/ ; g-, j- /ʣ/ o /ʤ/ ; lh pas totjorn molhat ; finala daus noms femenins /ɔ/ o /ə/ ; finala latina -ellum en -èl /ɛ/.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 605, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 523 | 1 501 | 1 579 | 1 676 | 1 755 | 1 653 | 1 677 | 1 688 | 1 607 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 707 | 1 658 | 1 686 | 1 611 | 1 652 | 1 663 | 1 658 | 1 704 | 1 742 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 772 | 1 716 | 1 627 | 1 418 | 1 315 | 1 270 | 1 258 | 1 147 | 1 091 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 040 | 955 | 774 | 731 | 586 | 631 | 620 | 618 | 619 630 |
| 2009 | 2010 |
| 625 636 | 622 635 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 643 abitants e la densitat èra de 19,76 ab/km².

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* 1 2 Yves Lavalade, Dictionnaire toponymique de la Haute-Vienne, n° 13, ed. Lucien Souny, 2000
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 75, a Bersac
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume I, n° 6985, 9788
* ↑ Marcel Villoutreix, Noms de Lieux du Limousin, ed. Bonneton, 1995 (cerchatz a l'index)
# Asac lo Riu

Asac lo Riu, localament Asac le Riu (Azat-le-Ris en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia
### Perimètre dau territòri

Comunas confrontantas de Asac le Riu :
| Bourg-Archambault (Vinhana) | Brigueil-le-Chantre (Vinhana) | Vernuelh Mostiér |
| Lathus-Saint-Rémy (Vinhana) | | Terçanes |
| | Orador Sent Genès | La Baseuge |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Aziacum, sens data, Azat vers 1315. La prononciacion es [a’za lə ri:].
Segon Dauzat e Rostaing, Asat ven dau nom latin d'òme Asius o Atius (varianta de Attius, emb lo sufixe -acum.
Segon Negre, Asac ven dau nom romanic d'òme Avitius, emb lo sufixe -acum ( > Ausac).
Marcel Villoutreix e Ives Lavalada chausissen lo nom latin d'òme Ateius, mesme sufixe$^,$.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2020 | (2026) | Laurent Brégeaud | |
| març 2001 | 2020 | Jacques Benot | agricultor |
| 1974 | 2001 | Robert Salberg | |
| 1944 | ? | Marc Liobet | |
| | 1944 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 256, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 605 | 641 | 690 | 697 | 662 | 697 | 731 | 775 | 812 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 845 | 893 | 970 | 982 | 1 045 | 1 009 | 1 070 | 1 090 | 1 082 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 080 | 1 094 | 1 022 | 813 | 777 | 767 | 750 | 722 | 660 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 611 | 558 | 468 | 381 | 310 | 294 | 279 | 275 | 271 272 |
| 2009 | 2010 |
| 267 267 | 263 263 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 251 abitants e la densitat èra de 4,46 ab/km².

## Particularitats dau parlar comunau

* Articles definits : le [lə], la [la], les [le] au masculin e femenin.
* Prononciacion : Ch- /ʃ/ ; g-, j- /ʒ/ ; lh, li /j/.

## Luecs e monuments

* Egleisa romanica fortifiada (s. 12)

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* ↑ https://web.archive.org/web/20160303165813/http://www.lemosin.net/87006.htm%7Ctítol=Azat-le-Ris%7Cpublisher=lemosin.net
* ↑ Asat le Ris, fòrma erronèa, puèu que lo "s" dèu èsser mut e de tot biais antietimologic. https://jornalet.com/opinion/19264/opinio/19264/evocacions-de-la-reculada-dau-nordoccitan-en-lactuau-borbones-doil
* 1 2 Yves Lavalade, Dictionnaire toponymique de la Haute-Vienne, n° 6, ed. Lucien Souny, 2000
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 7, a Aisey
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume I, n° 7593
* ↑ Marcel Villoutreix, Noms de Lieux du Limousin, ed. Bonneton, 1995 (cerchatz a l'index)
# La Baseuge

La Baseuge (La Bazeuge en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia e lenga
### Perimètre dau territòri

Comunas confrontantas de La Baseuge :
| Asac lo Riu | Terçanes |
| Orador Sent Genès | Dinçac |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Baseuga au segle XII, de Basilica en 1185. La prononciacion es [la ba’zœʒ].
Baseuge representa lo latin basilica, au sens d'egleisa. Lo latin basilica avia au començament lo sens de « merchat », davant de préner lo sens d'« egleisa » (Dauzat)$^,$$^,$.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març de 2001 | (2026) | Corinne Perrot |
| | 2001 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Particularitats dau parlar comunau

* Articles definits : le [lə], la [la].
* Prononciacion bien marchesa : Ch /ʃ/ ; j /ʒ/; au /o/ ; òn / ɔ̃/ (coma en Francés)

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 133, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 493 | 382 | 432 | 486 | 527 | 558 | 571 | 521 | 512 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 521 | 521 | 507 | 520 | 513 | 471 | 452 | 459 | 450 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 453 | 440 | 457 | 414 | 388 | 359 | 354 | 301 | 309 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 276 | 264 | 260 | 215 | 191 | 163 | 168 | 169 | 166 168 |
| 2009 | 2010 |
| 164 166 | 154 154 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 144 abitants e la densitat èra de 14,13 ab/km².

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* 1 2 Yves Lavalade, Dictionnaire toponymique de la Haute-Vienne, n° 8, ed. Lucien Souny, 2000
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 54-55, a Baroche
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume III, n° 27207
# La Crotz (Lemosin)

La Crotz (La Croix-sur-Gartempe en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los cronauds.

## Geografia
### Perimètre dau territòri

Comunas confrontantas de La Crotz :
| | Sent Sòrnin la Marcha | |
| Sent Bonèt de Belac | | Sent Oen |
| | Pairac (de Belac) | |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Aimericus de Cruce en 1096, ecclesiam de Cruce, au començament dau segle XII, Crux vers 1315 . La prononciacion es [lɔ kɾu].
Segon Dauzat, lo nom ven d'una crotz erigida, sia dins una intencion de pietat, sia per marcar un caireforc o un limit. Segon Ives Lavalada, lo nom representa l'occitan crotz, per 'na crotz o 'na crotz de procession.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | (2026) | Alain Pailler |
| març 2008 | 2020 | Jean-Michel Propin |
| març 2001 | 2008 | Christiane Leitierre |
| | 2001 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 188, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 900 | 929 | 785 | 948 | 875 | 895 | 901 | 865 | 896 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 827 | 814 | 786 | 752 | 760 | 753 | 762 | 728 | 700 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 647 | 603 | 556 | 450 | 402 | 433 | 402 | 338 | 315 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 331 | 274 | 221 | 189 | 204 | 186 | 177 | 173 | 175 179 |
| 2009 | 2010 |
| 179 182 | 184 187 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 184 abitants e la densitat èra de 14,44 ab/km².

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* 1 2 Yves Lavalade, Dictionnaire toponymique de la Haute-Vienne, n° 52, ed. Lucien Souny, 2000
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 230
# Genre literari

Lei genres literaris son de categorias d'òbras literàrias definidas per un ensemble de règlas e d'elements comuns. Mesclats amb lei registres literaris, son l'objècte d'estudis dempuei l'Antiquitat coma o mòstra La Poetica d'Aristòtel. Perseguit per fòrça escrivans e artistas, aqueu trabalh a engendrat de sistèmas de classificacion relativament complèx. Pasmens, d'un biais generau, lei categorias popularas (poesia, teatre, roman...), basadas sus de critèris simples, contunian de s'impausar.

## Liames intèrnes

* Literatura.
# Dinçac

Dinçac (Dinsac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Dinçanauds.

## Geografia
### Perimètre dau territòri

Comunas confrontantas de Dençac :
| | Terçanes | |
| La Baseuge | | Manhac la Vau |
| Orador Sent Genès | Le Daurat | |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : de Dinciaco en 1180, Dinsaco en 1185. La prononciacion es [dɛ̃’sa].
Segon Dauzat e Rostaing, Dinçac ven dau nom galloroman d’òme *Dennitius, inferit dau nom gallic *Dennos, inatestat tanben, emb lo sufixe -acum. Segon Negre, Marcel Villoutreix,seriá lo nom latin d’òme Densus e -acum$^,$. Ives Lavalada chausís pas entre *Dennitius e Densus.
Per Xavier Delamarre, *Dīnutios, inatestat, derivat en -ācon, pòt explicar Dinçac : Dinatus, atestat, poiriá èsser una mauvasa lectura per *Dinutus; Delamarre s'apoia sus la socha *dīn(u)-, « abric, proteccion », rasonament pus evident enquera per Dinozé.
L'òm vei pas perqué (fòra de la grafia francesa), la grafia seria pas Densac : las fòrmas ancianas en Din- son de las latinizacions, non pas la reproduccion de la paraula.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | (2026) | Lynda Aubrun | | |
| març de 2001 | 2020 | Jean-Michel Faury | PS | professor d'istòria-geografia |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Particularitats dau parlar comunau

* Articles definits :
* Prononciacion : Ch- ; g-, j-

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 265, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 483 | 428 | 483 | 530 | 540 | 531 | 510 | 515 | 506 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 489 | 514 | 537 | 588 | 534 | 540 | 551 | 541 | 532 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 515 | 494 | 485 | 457 | 472 | 432 | 410 | 373 | 360 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 306 | 286 | 272 | 266 | 285 | 282 | 259 | 256 | 257 269 |
| 2009 | 2010 |
| 257 261 | 258 262 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 274 abitants e la densitat èra de 14,1 ab/km².

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* 1 2 Yves Lavalade, Dictionnaire toponymique de la Haute-Vienne, n° 56, ed. Lucien Souny, 2000
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 247, a Dinozé
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume I, n° 6400
* ↑ Marcel Villoutreix, Noms de Lieux du Limousin, ed. Bonneton, 1995 (cerchatz a l'index)
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 137, 295, 344
# Caumont (Tarn e Garona)

Caumont$^,$$^,$$^,$ (Caumont en francés) es una comuna gascona (istoricament e lingüisticament), situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Istòria

Pendent l'Ancian Regime, Caumont èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Leitora e de la senescaucia de Lomanha. Tanlèu 1790, Caumont èra deu canton de Sent Micolau.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2008 | 2026 | Monique Delzers | PRG | agricultritz |
| març de 2001 | 2008 | Claude Lafourcade | PRG | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Micolau de la Grava; es ara deu canton de Garona-Lomanha-Brulhés (burèu centralizator Sent Micolau de la Grava).

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 327, totala: 333 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 807 | 833 | 743 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 653 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 514 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 342 | 329 | 296 | 318 | 262 | 263 | 300 | 314 | 316 318 |
| 2009 | 2010 |
| 319 321 | 321 324 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véser tanben

* Comunas de Tarn e Garona

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici (2009). Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 11 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Jaur

Jaur es una ribièira d'Occitània, situat en naut Lengadòc. A sa font a Sant Ponç de Tomièiras e se geta dins Òrb a Tarrassac.

## Idrologia

Jaur es una ribièira fòrt plan alimentada en mejana, levat durant los tres meses d'estiu. Lo seu debit mejan interannal o modul a Olargues es de 4,09 m³ per segonda.
Jaur presenta de diferéncias importantas sasonièras de debit que se pòdon resumir en un regim de dos periòdes. Las aigas nautas començan a la fin d'octobre e contunhan fins a la debuta de mai inclús. Portan lo debit mesadièr mejan a un nivèl situat entre 5,3 e 8,2 m³ per segonda, amb un som en decembre seguit d'una leugièra davalada en genièr, e un segond som en febrièr. Tre la fin del mes de mai comença la davalada pro rapida cap a las aigas bassas d'estiu que menan a l'etiatge de julhet-setembre amb un minimum mejan minimal de 0,375 m³ per segonda en agost. Pasmens las fluctuacions de debit pòdon èsser fòrça mai prononciadas sus de passas pus cortas.

## Afluents principals

D'amont cap aval, los afluents de Jaur son de rècs:.
| riba dreta Agusa Salessa rèc de la Marga rèc de Cassilhac rèc de Mesolhac rèc del Bois rèc de l'Esparassa rèc de Caudeja rèc de Rautèli rèc de Saladon rèc del Tirador rèc de Fenoilheda rèc de Corbós rèc de la Freja | riba esquèrra rèc de Font Clara rèc d'Embreu rèc del Burau rèc de Lestavar rèc de Font Vidal rèc de Lalissac rèc del Verdier rèc de Cassanhòlas rèc del Cròs rèc de Jurana rèc de Cessa rèc de Nalbio rèc del Cròs rèc dels Castanhés rèc del Secador (Chavardés) rèc Grand rèc dels Pradals rèc de la Masada/ de Mons / del Rojas |
Jaur rejonh puèi Òrb a Tarrassac (Comuna de Mons la Trivalla).

## Vilatges traversats

Sant Ponç de Tomièiras , Riòls, Prumian, Lo Mas de la Glèisa, Olargues, Mònts.

## referenciàs

* ↑ http://services.sandre.eaufrance.fr/Courdo/Fiche/client/fiche_courdo.php?CdSandre=Y2540500
* ↑ http://www.hydro.eaufrance.fr/stations/Y2545020&procedure=synthese
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Jaur, sus Wikimedia Commons
* Portal de Lengadòc
# Òrb

Òrb (prononciat /ɔɾp/) es un flume costièr d'Occitània, en Lengadòc que s'escampa dins la Mar Mediterranèa.

## Geografia

A sa font dins los monts d'Escandòrgue dins una comuna pròcha del vilatge de Tiudaç. Entre Selha e Rocosèls e Avèna, emplís la restanca d’Avena, abans de rajar per las gòrjas d'Òrb fins al Bosquet. A Bedarius, lo fluvi vira cap a l’oèst per contornar los monts de Faugièiras. Après aver passat la vila termala de L'Amalon, vira cap al sud a Taraçac ont i a lo jonhent amb Jaur, e davala per de gòrjas estrechas per passar al pè dels vilatges de Viuça e Ròcabrun. Qualques quilomètres après Cecenon, rejonh la plana besierenca e atenh Besièrs ont crosa lo Canal de las Doas Mars. Es rejonch pel riu de Liron al pè del pont vièlh. Aperaquí 15 km après Besièrs, Òrb s'escampa dins la mar Mediterranèa a Valrans.

## Toponimia

Segon Xavier Delamarre, lo nom es citat al sègle Ièr Obris, Orbis, puèi Orobus (sègles IV-VI), ad Fontem Orbi en 837, la ribiey[ra] d'Orp en 1376, etc; l'etime es *Orbi(os), del celtic orbios, probablament « l'eretièr (d'un flume pus grand, nom aplicat a d'afluents) », concepcion celtica$^,$$^,$qu'es en acòrdi ambe la ierarquia divina (las aigas son de dius) mes pas ambe'l movement vertadièr de las aigas. Cf. Orbiu.
La dificultat es que Òrb es pas un afluent d'un autre flume, mas s'escampa dirèctament dins la Mediterranèa. Benlèu qu'Òrb èra considerat pels gals coma un afluent de Jaur, aiga abondosa, mas çaquelà pus pichona e pus corta, per de rasons que nos escapan.

## Referéncias

* ↑ http://services.sandre.eaufrance.fr/Courdo/Fiche/client/fiche_courdo.php?CdSandre=Y25-0400
* ↑ http://www.rdbrmc.com/hydroreel2/station.php?codestation=168
* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 242
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 211 e 360
* ↑ Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 275
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Orb.