# En Suá la Redona

En Suá la Redona (Ensuès-la-Redonne en francés) es una comuna occitana de Provença sus la Còsta Blava e dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

En Suá la Redona es una comuna rurala situada entre lo Martegue a l'oèst, l'Estanh de Bèrra au nòrd, Marselha a l'èst e la Mar Mediterranèa au sud. Lo vilatge principau es installat dins una cònca de la Cadena de l'Estaca. Lo litorau rocassós es malaisat en despiech de l'existéncia de calancas permetent l'amainatjament de pòrts pichons. Lo territòri, relativament arida, autoriza la mesa en plaça d'una agricultura mediterranèa. Per aquelei rasons, En Suá la Redona es un endrech relativament isolat qu'es liat au rèsta dau departament per la RD 9.
En causa d'aquela geografia malaisada, lo bastit d'En Suá la Redona es organizat a l'entorn dau vilatge d'En Suá e dei pòrts de pesca installats lòng dau litorau (La Redona, Mejan...). Lo relèu es traversut, especialament dins la zòna litorala. Lo clima es de tipe mediterranèu amb d'ivèrns doç e d'estius cauds e eissuchs. Lei temperaturas i son donc doças amb de valors mejanas compresas entre 6,3°C e 23,9°C e un ensolelhament fòrça important. Lei precipitacions son relativament feblas amb una valor mejana annuala de 606 mm. An generalament un caractèr chavanós. La vegetacion dominanta es la garriga e la pineda.

## Istòria

Lo territòri d'En Suá la Redona es restat dempuei au mens la fin de la Preïstòria coma l'indica la preséncia d'un pichon megalit e de tombas. L'istòria dau sector durant l'Antiquitat e l'Edat Mejana es quasi desconeguda. Pasmens, lo vilatge es mencionat dins lei documents regardant l'union entre França e Provença en 1481. Sembla alora ocupat d'un biais periodic per de pastres. La premiera aparicion clara d'En Suá aguèt luòc en 1540 dins una lista dei parròquias dau diocèsi d'Ais.
Durant mai de quatre sègles, En Suá demorèt un vilatge rurau de 100 a 400 abitants amb una economia basada sus la cultura de l'olivier e de la vinha, sus lo norrigatge de cabras e de pòrcs e sus la pesca. Pasmens, la creacion de la parròquia foguèt lo començament d'un lòng procès d'autonomizacion que menèt a la creacion oficiala de la comuna lo 16 de mai de 1933.
Après la Segonda Guèrra Mondiala, lo vilatge foguèt desenclavat amb la construccion d'una desviacion de la RD 5 que permetèt de liar En Suá au ret rotier dei Bocas de Ròse en 1950. En 1975, l'arribada de la RD 9 melhorèt encara aquela connexion. Aquò transformèt la comuna que venguèt una zòna periurbana dei vilas pus importantas de la region. Ansin, dempuei leis ans 1950, En Suá la Redona vetz sa populacion aumentar d'un biais regular : 436 abitants en 1946, 1 041 en 1954, 2 204 en 1975, 4 544 en 1990 e 5 783 en 2019.

## Cultura

En causa de son isolament e de la populacion reducha, En Suá la Redona a un patrimòni culturau relativament pichon. Lo bastiment pus important es probable la Glèisa Sant Maur que foguèt bastida entre 1836 e 1839. Lei calancas dau litorau, principalament la Magrada de Ginhac, e lei baumas marinas de Mejan presentan un certan interès visuau. Enfin, se fau nòtar lo filmatge de dos films dins lo vilatge (La Villa e Azuro).

## Annèxas
### Liames intèrnes

* Còsta Blava.
* Periurbanisme.

### Nòtas e referéncias

* Portal de Provença