OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Era Barta d'Inard

Era Barta d'Inard$^,$$^,$$^,$ (Labarthe-Inard en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Istòria

Pendent eth Ancian Regime, Era Barta d'Inard qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Era Barta d'Inard qu'èra deth canton de Sent Gaudenç.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2020 | Jacques Albenque |
| junh 1995 | 2014 | Christian Thore |
| 1983 | 1995 | Henri SAUVAGEOT |
| 1971 | 1983 | Louis GERMAIN |
| 1965 | 1971 | Jean LEPY |
| 1953 | 1965 | Jean RICAUD |
| 1945 | 1953 | Bertrand DUPUY |
| 1935 | 1945 | Jean CAZEDESSUS |
| 1925 | 1935 | Jean Marie GUCHEREAU |
| 1919 | 1925 | Gaudens DAUBAN |
| 1913 | 1919 | Jean Xavier DAUBAN |
| 1904 | 1913 | Alfred DESSENS |
| 1896 | 1904 | Jules DARAM |
| 1878 | 1896 | Jean DAUBAN |
| 1876 | 1878 | François DOUAT |
| 1874 | 1876 | François CLAVERIE |
| 1871 | 1874 | Gaudens DAUBAN |
| 1870 | 1871 | François CLAVERIE |
| 1865 | 1870 | Jacques BAMARD |
| 1852 | 1865 | Jean Bertrand PAGES |
| 1848 | 1852 | Jacques BAMARD |
| 1826 | 1848 | Paul PAGES |
| 1817 | 1826 | Joseph Marie de CAMAGUERE |
| 1807 | 1817 | Louis SARRADET |
| 1792 | 1807 | François PICHELOUP |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Ara refòrma cantonau de 2014, aplicada en 2015, era comuna que demorè en eth canton de Sent Gaudenç.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 888, totala: 902 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 823 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 694 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 623 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 522 | 559 | 590 | 614 | 762 | 781 | 825 | 829 | 846 864 |
| 2009 | 2010 |
| 860 880 | 875 895 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 19 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* ↑ https://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-labarthe-inard.html
* Portau de Gasconha
# Er

Er en catalan (Err en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d'Occitània.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Raymond Pouget |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 619, totala: 639 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 267 | 352 | 370 | 408 | 398 | 551 | 613 | 621 | 647 652 |
| 2009 | 2010 |
| 640 660 | 632 651 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Catalonha
# Era Artiga (Aran)

Era Artiga o Era Artiga de Lin es un ancian municipi d'Aran, annexat enter eth 1842 e eth 1844 a Vilac. Ath recensament de 1842 auie 10 abitants. Segon Madoz, Era Artiga de Lin ère des juridiccions municipaus de Vilac, Betlan e Aubèrt.

## Referéncias

* 1 2 “Entre el Censo de 1857 y el anterior, este municipio desaparece porque se integra en el municipio 25593 (Vilach)” "255036 Artiga". Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842. INE, en linha.
* ↑ “Relacion de los pueblos agregados par el sorteo de las décimas segun las que tenian señaladas y las que han correspondido en el de las fracciones celebrado el 9 del corriente, á fin de saber pour su resultado el nùmero fijo de los enteros con que deben contribuir en el reemplazo del próximo pasado año 1843, cuyo sorteo tendrá lugar en la sala de sesiones de la Diputacion el 20 del proprio mes.” Suplemento al Boletín oficial de la provincia de Lérida. N°58. 16 de mai de 1844. Numerizat per eth Servei d'Arxius, Estudis i Informació de la Diputació de Lleida. p.16 Consultacion en linha (vista n°20).
* ↑ Pascual Madoz. "Artiga de Lin" in Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar. Tòm II. pp. 605-606. Legir en linha.
# Era Bastida (Bigòrra)

Era Bastida (Labastide en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, Bigòrra e eras Baronias Gasconas. Administrativament, que's tròba en departament francés deths Hauts Pirenèus dera region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei ['éra bas'tido] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Labastida en 1342, La Bastide (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Bastida que vien deth latin Bastita, participi passat substantivat. Eth prumèr sens qu'ei de fortificacion, puish eth nom designa petitas vilas navèras fondadas ath sègle XIII e XIV, dab franquessas autrejadas aus abitants$^,$.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | 2026 | Alain Dasque |
| març de 2001 | 2020 | Jean-Pierre Duthu |
| | 2001 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 164, totala: 166 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 580 | 659 | 638 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 504 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 314 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 201 | 192 | 174 | 167 | 169 | 161 | 160 | 160 | 160 165 |
| 2009 | 2010 |
| 165 170 | 163 169 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 152 abitants e era densitat qu'èra de 27,24 ab/km².

## Lòcs e monuments

* Espelugas dera Bastida

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1066&titre=labastide
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 57, a Bastia
* Portau de Gasconha
{{DEFAULTSORT:Bastida}.
# Era Arròca

Era Arròca$^,$$^,$$^,$ (Larroque en francés) qu'es ua comuna gascona de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Istòria

Pendent eth Ancian Regime, Era Arròca qu'èra de Nebosan, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Sarnin. Tanlèu 1790, Era Arròca qu'èra deth canton de Bolonha de Gessa.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| junh 1995 | 2020 | Michel Rey | PS | retirat foncion publica |
| | 1995 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, era comuna qu'èra deth canton de Bolonha de Gessa; qu'es ara deth canton de Sent Gaudenç.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 304, totala: 309 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 1 140 | 1 158 | 1 147 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 042 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 775 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 544 | 542 | 466 | 426 | 415 | 335 | 313 | 311 | 309 313 |
| 2009 | 2010 |
| 308 312 | 309 315 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2016 : 293

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 24 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Era

Era, de còps estilizat +eRa+, es un projècte musical new age fondat pel musician francés Éric Lévi, ancian sòci del grop de ròck Shakin' Street.
Lo primièr album, Era, enregistrat en 1996, a obtengut una plan granda capitada en França e dins d'autres païses, portat per lo del single Ameno que n'es estat tirat en 1997.
L'univèrs visual d'Era utiliza la mistica dels simbòls de la religion e de l'univèrs medieval, per exemple lo videoclip de Ameno es estat filmat en Occitània al castèl de Montsegur.

## Genèsi d'Era

Abans la creacion d'Era, Éric Lévi s'illustra dins las annadas 1970 dins lo grop de hard ròck Shakin' Street, puèi a la debuta de las annadas 1990 e a son retorn dels Estats Units, compausa de musicas de filmes. Collabòra sustot ambe Jean-Marie Poiré, que li demanda de compausar en 1991 la musica de son filme Opération Corned Beef, e en 1993, la del filme Les Visiteurs. Lo filme se debana entre doas epòcas, l'Edat Mejana e lo sègle XX, alavetz Éric Lévi compausa una musica originala ambe un tèma coral faiçon Carmina Burana, mas i mescla de guitarras electricas faiçon ròck de la fin del XXe, e d'autras sonoritats modèrnas.
Ambe mai de tretze milions de dintradas en França, lo filme Les Visiteurs es una de las mai grandas capitadas del cinèma francés, e en seguida la benda sonòra d'Éric Lévi es nommada aus Césars coma melhora musica de filme, ambe sustot lo tèma principal Enae Volare. Aquela capitada incita Éric Lévi a crear son projècte musical Era, dins l'estili d'aqueste tròç Enae Volare de la benda sonòra dels Visiteurs.

## Discografia

* 1996 : Era
* 2000 : Era II
* 2003 : The Mass
* 2008 : Reborn
* 2009 : Classics
* 2010 : Classics II
* 2013 : Arielle Dombasle By Era
* 2017 : The 7th Sword
* 2022 : The Live Experience

## Referéncias

* ↑ https://www.ladepeche.fr/2019/11/28/eric-levi-jai-cree-era-a-collioure,8568042.php
# Era Andòrta

Era Andòrta$^,$$^,$$^,$ ( Landorthe en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Istòria

Pendent eth Ancian Regime, Era Andòrta qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Bertomiu. Tanlèu 1790, Era Andòrta qu'èra deth canton de Sent Gaudenç.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2001 | 2020 | Jeanine Brunet | divèrs dreta | retirada d'ensenhaira |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Ara refòrma cantonau de 2014, aplicada en 2015, era comuna que demorè en eth canton de Sent Gaudenç.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 971, totala: 1009 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 521 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 407 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 329 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 172 | 181 | 389 | 611 | 757 | 779 | 908 | 931 | 937 965 |
| 2009 | 2010 |
| 942 978 | 946 983 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2016 : 985

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 24 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Bètas

Bètas (Bettes en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha e en Bigòrra. Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Eth vilatge que's situa en eras Baronias Gasconas.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei ['bètas] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : A Betas, cap a 1200-1230, De Betas en 1313, De Vetis, en latin, en 1342, de Betis, en latin, en 1379, Vetas en 1429, Betas en 1541, Betes en 1760, Bettes (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Bètas que vien deth nom germanic d'òmi Betto, ath cas subjècte. Segon Negre e R. Aymard, citats per M. Grosclaude, Bètas qu'ei eth plurau de veta, « som, lòc haut », pr'amor eth vilatge qu'ei sus un costalat enter duas comas.
Miquèu Grosclaude qu'arrefusa era proposicion de Dauzat, pr'amor eras fòrmas ancianas son ath femenin plurau; veta, « som, lòc haut » qu'ei un mot lengadocian, pas gascon; ua possibilitat qu'ei eth mot panoccitan veta, « riban, vena, filon »; mes com lo motivar a Bètas ? eth nom que demòra escur. En l'abséncia d'etimologia versemblabla, era grafia qu'ei fonetica.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2014 | 2026 | Pierre Bégué | |
| març de 1977 | 2014 | Claude Dorignac | divèrs esquèrra |
| | 1977 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 60, totala: 60 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 199 | 196 | 208 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 163 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 149 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 102 | 79 | 72 | 76 | 66 | 62 | 73 | 74 | 72 75 |
| 2009 | 2010 |
| 69 72 | 67 70 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 53 abitants e era densitat qu'èra de 15,68 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=951&titre=bettes
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 79
* Portau de Gasconha
# Bèthhag

Bèth Hag$^,$$^,$$^,$ (Betchat en francés) es una comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània .

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | André Courset |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 388 | 418 | 386 | 307 | 314 | 293 | 348 | 356 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 362 371 | 364 373 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véser tanben

* Comunas d'Arièja

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal d'Occitània
# Bèthpoi

De verificar
* Bèthpoi, comuna francesa de Nauta Garona
* Bèthpoi, comuna francesa de Gers
* Bèthpoi, comuna francesa d'Òlt e Garona
* Bèthpoi, comuna francesa de Tarn e Garona
# Bèta

Bèta (β en minuscula, B en majuscula) es la segonda letra de l'alfabet grèc.
Alfabet grèc :
| Α α alfa | Β β bèta | Γ γ gamma | Δ δ dèlta |
| Ε ε èpsilon | Ζ ζ zèta | Η η èta | Θ θ tèta |
| Ι ι iòta | Κ κ capa | Λ λ lambda | Μ μ mi |
| Ν ν ni | Ξ ξ xi | Ο ο omicron | Π π pi |
| Ρ ρ rò | Σ σ sigma | Τ τ tau | Υ υ ipsilon |
| Φ φ fi | Χ χ qui | Ψ ψ psi | Ω ω omèga |
| letras arcaïcas e numeralas ||||
| Ϛ ϛ stigma | Ϙ/Ϟ ϙ/ϟ koppa | Ͳ/Ϡ ͳ/ϡ sampi |
| letras obsolètas ||||
| Ϝ/Ͷ ϝ/ͷ digamma | Ͱ ͱ eta | Ϻ ϻ san | Ϸ ϸ shò |
# Bèth cèu de Pau

Lo Bèth cèu de Pau qu'ei ua cançon escrivuda e compausada per C. Darrichon. Qu'ei considerada com l'imne de la capitala bearnesa.
Bèth cèu de Pau, quan te tornarèi véder ? Qu'èi tant sofert despuish qui t'èi quitat. Si'm cau morir shens de't tornar revéder, Adiu, bèth cèu, t'aurèi plan regretat. Qu'aurí volut, Bearn cantar ta gloèra. Mes ne poish pas, car que soi tròp malaut. Mon Diu, mon Diu, deishatz-me véder encoèra Lo cèu de Pau, lo cèu de Pau (bis).
Ier, qu'èri sol, dens ma trista crampeta A respirar lo perfum deu printemps Quan, tot d'un còp, ua prauba irongleta, Possa un gran crit, e puish en meme temps. Un esparvèr cor sus la beroina ; - Çai, çai t'ací, jo ne't harèi pas mau ! Rentra dehens, que parleram praubina Deu cèu de Pau, dau cèu de Pau (bis).
Qu’as tu pensat, la mia prauba amiga De viatjar sola, shens nat secors ? Repausa drin, de córrer que fatiga, Ací, n’as pas a crànher los autors Per qué tremblar ? Ben n’ès pas presonèra Que pòts partir si n’ei pas çò qui't cau Repren ton vòu, ben voltitjar leugèra (bis) Au cèu de Pau au cèu de Pau. (bis)
Mes, que te'n vas, beròia messatjèra, Adiu, adiu, senti que'm vau morir. Car lo Bon Diu entà d'eth que m'espèra, Doman betlèu, non serèi mèi ací ! Puish que te'n vas, ven-te'n dens la montanha, Ven har ton nid devath noste portau, Qu'auràs de tot, tà tu e ta companha Au cèu de Pau, au cèu de Pau (bis).
[[Categoria::Cant_tradicional_occitan]]
# Bèstia de bast

Una bèstia de bast, es un animal domestic utilizat per l'òme coma animal de trabalh per portar des cargas. Es mai sovent un quadrupède que l’esquina es equipada d'un dispositiu permetent de repartir melhor lo pes dels objèctes de transportar e d’estabilizar aquestes pendent de movements de l'animal.

## Dispositius

Lo bast de diferentas formas es lo mai utilizat.

## Lista d'animals de bast

* Caval
* Mul
* ase
* Buòu
* Bufle domestic
* Iac
* Camèl
* Dromadari
* Lama
* Rèn
* Can
* Elefan asiatic, etc.
* Caval del reialme de Ryukyu, Japon sègle XIX
* Publicitat per un extrach de vianda, vèrs 1900
* Caravane de dromadaris al repaus en Africa del nòrd, començament del sègle XX

## Veire tanben

* Traccion animala
* Bast
# Bèta oxidacion

La bèta oxidacion qu'ei ua via metabolica ciclica de dregadacion deus acids gras qui's debana en 4 reaccions qui libera moleculas d'acetilCoA (compausadas de dus carbònis) qui pòden alavetz entrar dehens la via catabolica deu cicle de Krebs. A despart de l'acetilCoA la reaccion que libera tanben ua molecula d'acilCoA qui torna entrar dehens lo cicle de la bèta oxidacion entà continuar de degradar la longa cadena carbonada lipidica deus acids gras.
# Bèthplan

Bèthplan$^,$$^,$$^,$ (Betplan en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Bèthplan :
| Haget | Malavath | Troncens |
| | | Laguian e Masons |
| | Vilacomdau d'Arròs | |

## Toponimia

Bèthplan qu'ei format de dus elements. Bèth que veng deu latin bellum, « bèth » e plan deu latin planum, « plana, planèr, plaça deu vilatge » [terrenh planèr]$^,$. Bèthplan qu'es dens la ribèra d'Arròs, larga de 4 o 5 km.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Gérard Tanques | divèrs esquèrra | obrèr |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Mielan ; qu'es adara deu canton Miranda-Astarac.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 107, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 336 | 263 | 292 | 353 | 326 | | 349 | 322 | 310 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 306 | 283 | 281 | 268 | 274 | 283 | 239 | 209 | 200 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 186 | 186 | 166 | 135 | 137 | 135 | 136 | 126 | 124 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 116 | 107 | 91 | 98 | 120 | 136 | 122 | 120 | 118 120 |
| 2009 | 2010 |
| 116 118 | 113 114 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 97 abitants e la densitat èra de 17,77 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes

* Bèthplan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias

* ↑ «Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon». del siti oficial del departament de Gers. (fr)
* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 79
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, 1990-98, vol. II, p. 1132, par. 21201
* Portau de Gasconha