OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Rossargue (omonimia)

Rossargue o Rossarga (mist. Roussargue o Roussargo; fr. Roussargue) es un toponime occitan que pòt significar:
   * La Tèsta de Rossargue, cima (700 m) de la precedenta.
   * Lo Còl de Rossargue (727 m), desservida per la rota D2.
   * Rossarga: lo Gròs Rossarga & lo Pichon Rossarga, dos mainatges dins Auriòu.
   * La rotonda de Rossargue, una rota circulara de Gèmas.
   * Lo camin de Rossargue, a mieg-camin entre La Tèsta de Rossargue e lo borg de Ròcavaira.

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

* Rossargue apareis jos lo nom de Roacanicum en 1001.
* Dins la Carta de Cassini, Roussargue apareis coma una abitacion dins la vau au nòrd-nòrd-èst de la montanha; dins la Carta d'Estat Major, l'abitacion apareis jos lo nom de Gd. Roussargue e la cima oèst (evidentament la mai nauta au sègle XIX) jos lo nom Tête de Roussargue. Lei Mapas 1950 mòstran l'abitacion jos lo nom Roussargue, la cima oèst jos lo nom Tête de Roussargue, e que la cima èst es devengut la mai nauta que l'oèst (coma uèi [2024]).
* ↑ La mapa d'Estat Major ditz que la nautor èra 860 ò 848 m (cimas oèst e èst); lei Mapas deis annadas 50 dison 706 e 749 respectivament; lei fònts modèrnas (2024) dison 700 m e ~750 m. Sembla que "La Tèsta de Rossargue" referís a la cima oèst; sabi (Utilizaire:Briantin de Montrei) pas que s'apela la cima orientala.
* ↑ 727 m segon la mapa IGN, 728 m sego la Revue de Provence d'1899.

### Referéncias

* 1 2 3 Mistral, Frederic. Lou Tresor dóu Felibrige (TDF). Rafèla d'Arle: Cultura Provençala e Meridionala, 1878–1886.
* ↑ Publicacions mistralencas: e
* 1 2 3 Revue de Provence. 1, 1899, p. 11-12, 21 e 101.
* 1 2 3 4 Base Adresse Nationale
* 1 2 3 4 (Lei mapas de Cassini, d'Estat Major, e deis annadas 1950 (en linha a GéoPortail)
* ↑ Enquèsta a Miquèu Arnaud, president de l'IEO Provença: "i a dos mainatges: lo Gròs Rossarga e lo Pichon Rossarga". Enquèsta per ~~~~
* ↑ Ernèst Negre, « Le suffixe anicum en pays d’oc », Revue internationale d'onomastique, vol. 17-1,‎ març 1965, p. 17-32 (legir en linha)
# Chanaliech Mascher

Chanaliech e Mascher (Chenailler-Mascheix en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Chanaliech e Mascher :
| Lostanjas | Menoire | Sent Alari de Taurion |
| Tudelh | | Molceon |
| Nonars | Brivasac | Bassinhac de Debas |

## Istòria

En 1843, gropeleron Chanaliech e Mascher.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| març de 2020 | (2026) | Guy Chassagne | retirat d'agricultor |
| març de 2001 | 2020 | Valentine Graffouillère | emplegada |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 189, totala: 193 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 464 | 451 | 435 | 498 | 526 | 627 | 566 | 726 | 744 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 695 | 642 | 702 | 694 | 690 | 668 | 692 | 686 | 657 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 652 | 660 | 566 | 460 | 473 | 425 | 383 | 375 | 382 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 325 | 288 | 245 | 221 | 203 | 170 | 164 | 160 | 166 168 |
| 2009 | 2010 |
| 173 175 | 179 181 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 206 abitants e la densitat èra de 13,02 ab/km².

### Demografia Mascher

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 161 | 145 | 131 | 153 | 159 | 158 | 169 | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Lo n° INSEE es estat chamnhat per rasons practicas.

## Veire tanben

* Comunas de Corresa

## Nòtas

* Portau de Lemosin
# Austòrg de Segret

* Aqueste article es un esbòs de biografia; lo cal completar. Podètz ajudar la Wikipèdia e partejar vòstras coneissenças en lo modificant.
Austòrg de Segret (en occitan ancian Austau o Austorc de Segret; fl. 1270) èra un trobador auvernhat.

## Veire tanben

* Lista de poètas de lenga occitana
* Lista de trobadors e trobairises
* Wikidata: Q1778200
# Anaklein

Isabel Algarvio, dicha Anaklein, es una cantaira eurodance mai que mai anglofòna del Nòrd de França.
Foguèt l'esposa del compositor de musica electronica francés Frédéric Riesterer (dich Fred Rister, defuntat a Tourcoing en 2019), d'aquí son nom oficial : Isabel Algarvio-Riesterer.
Son primièr album Darkside produch per Fred Rister es sortit en 2005. Compren en particular los títols I've Got The Music, Emotion, Thanks DM (una represa tècno de la cançon Personal Jesus de Depeche Mode), o encara una represa de Lena del grop bèlga 2 Belgen, publicat en single ambe divèrsas versions adobadas, en particular una per Joachim Garraud.
En 2007, Anaklein publica tanben lo single Estrela Da Vida, qu'a la particularitat d'èsser cantat en portugués.

## Referéncias

* ↑ Anaklein, Lena, meilleure position : n° 51 du Top Singles France, entré dans le Top le 13/06/2005 https://www.chartsinfrance.net/Anaklein/Lena-Lena-Lena--sc5638.html
# Malavaleta

Malavaleta o Mala Valeta, fòrma supausada Malvaleta (Malvalette en francés), z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean Véglianti |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 783, totala: 788 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | | - | 1 185 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 181 | 1 138 | 1 260 | 1 183 | 1 250 | 1 181 | 1 187 | 1 101 | 1 041 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 042 | 1 027 | 950 | 772 | 711 | 682 | 637 | 503 | 429 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 329 | 257 | 262 | 292 | 345 | 421 | 626 | 638 | 654 659 |
| 2009 | 2010 |
| 693 698 | 732 738 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Tresaur de Bartavel
* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Malavaleta».
* Portal de Velai
* Portal de Lengadòc
# Maurice Krafft

Maurice Krafft (25 de març de 1946 - 3 de junh de 1991) èra un vulcanològ francés. Amb sa frema Katia, estudièt 175 volcans e realizèt un film de prevencion sus lei riscs volcanics après la catastròfa de l'erupcion de Nevado del Ruiz en 1985. Moriguèt en 1991 durant l'erupcion dau Mont Unzen.

## Liames intèrnes

* Volcan.
# Katia Krafft

Katia Krafft (17 d'abriu de 1942 - 3 de junh de 1991) èra una volcanologa francesa. Amb son marit Maurice, estudièt 175 volcans e realizèt un film de prevencion sus lei riscs volcanics après la catastròfa de l'erupcion de Nevado del Ruiz en 1985. Moriguèt en 1991 durant l'erupcion dau Mont Unzen.

## Liames intèrnes

* Volcan.
# Nevado del Ruiz

Lo Nevado del Ruiz (5 231 m) es un volcan actiu de Colómbia situat dins lo nòrd de la Cordilhièra dels Andes. Es fòrça conegut per son erupcion desastrosa de 1985 qu'entrainèt la destruccion de la vila d'Armero e la mòrt de 22 000 abitants.

## Liames intèrnes

* Lahar.
# Les Plus Beaux Villages de France

Les Plus Beaux Villages de France, «Leis vilatges mai bèus de França» en occitan, es una associacion francesa que si creèt en 1982 afin de promòure leis arguments toristics de pichonei comunas ruralas richas d'un patrimòni de qualitat. En julhet de 2011, comptava 156 aderents, comunas o masatges.
L'adesion obeís a un certan nombre de critèris selectius que si definisson dins leis estatuts de l'associacion, e prepausa un programa de mesa en valor e de comunicacion toristica.
En despiech dau títol que pòu laissar entendre que si tracta d'un classament sistematic, l'afiliacion a ren d'obligatòri e fòrça vilatges qu'intrarián dins lei critèris d'admission son pas candidats. Si tracta pas d'un labèl oficiau francés.
Lei departaments de Dordonha e d'Avairon son aquelei que còmptan mai de vilatges labelizats (10 per cadun d'entre elei). Lo departament de Vauclusa, quant a eu, es darrier aquelei dos departaments ambé 7 vilatges retenguts per lo labèl. Lo departament d'Òlt es just darrier ambé 6 vilatges inscrichs dins l'associacion, qu'un que si coneisse mai es aqueu de Sent Circ de la Pòpia.
# Astòrg

Astòrg (forma normalizada), variantas Astòrc, Estòrc/Estòrg, Austòrc/Austòrg, es un prenom occitan medieval, derivat del grecolatin Eustorgius.

## Personas
### Prenom

* Estòrg I, evesque de Milan, sant catolic e ortodòxe
* Estòrg II, evesque de Milan, sant catolic
* Austòrg d'Orlhac, senhors de Conrotz dins Carladés a l'Edat Mejana.
   * Austòrg VII d'Orlhac, trobador occitan del sègle XIII.
* Austòrg de Segret, trobador occitan del sègle XIII.
* Astòrg (sègle X), evesque de Sisteron.
* Astòrg (sègle XII - sègle XIII), abat de Mosac mencionat vèrs 1205.
* Estòrg d'Escoralha (sègle XII), evesque de Limòtges, de 1106 à 1137.
* Astòrg de Canilhac, religiós gavaudanés del sègle XII.
* Astòrg Aimeric, prelat catolic del sègle XV.

### Patronime

d'Astòrg es un nom de familha especialament portat per :
* La familha d'Astòrg, originari de Tolosa puèi installat pertot l'Estat francés :
   * Bernat d'Astòrg (1921-2014), general e resistent francés ;
   * Bertran d'Astòrg (1913-1988), poèta francés de Bearn ;
   * Eugèni de Barbasan d'Astòrg (1787-1852), òme politic francés ;
   * Joan Jacme Maria d'Astòrg (1752-1822), militar francés-occitan ;
   * Jacme Pèire Protadi d'Astòrg (1759-1828), militar e òme politic français, baron de l'Empèri.
   * Josèp d'Astòrg (1892-1944), resistent francés ;
   * Renat d'Astòrg (1860-1940), pireneista francés.
Astòrg es un nom de familha especialament portat per :
* François Astorg (né en 1961), òme politic francés.

## Toponimes

* Istòrc, a Tença
* benlèu Serre Bon-Eitorc, a Malavaleta

## Veire tanben

* Astor, ausèl de nom similar (e dont Frederic Mistral sembla aviá confusat ambe de noms de familha derivats d'Austòrg).
* Astorgat, trobador de nom similar.

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

* ↑ En occitan ancian Astorc [Astòrc], Austorc [Austòrc], Austau, Estorc [Estòrc]...
* ↑ I a un Estòrg dau Cròs dau Buòu
* ↑ Lo Tresaur de Bartavel escriu Estorc, prénom médiéval per aqueste toponime e pas Estòrc, prénom médiéval coma los autres.

### Referéncias

* 1 2 Los prenoms occitans. Academia Occitana-Consistòri del Gai Saber [Consulta: 30 de novembre de 2024].
* 1 2 3 Tresaur de Bartavel
* ↑ Mistral, Frederic. Lou Tresor dóu Felibrige (TDF). Rafèla d'Arle: Cultura Provençala e Meridionala, 1878–1886.
* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Astorg ».
* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Eustorge ».
# Marcèu Panhòl

Marcèu Panhòl :
| Profession: | Escrivan |
| País: | Provença (Occitània) |
| Data de naissença: | 28 de febrier de 1895 |
| Luòc de naissença: | Aubanha, Provença-Aups-Còsta d'Azur |
| Data de decès: | 18 d'abriu de 1974 |
| Luòc de decès: | París, Illa de França |
Marcèu Panhòl (nascut lo 28 de febrièr de 1895 a Aubanha – mòrt lo 18 d'abril de 1974 a París) foguèt un escrivan, dramaturg, realizator e academician occitan de Provença, d'expression francesa.
Comencèt d'èstre famós amb sa pèça de teatre Marius (1929), puei fondèt sa societat de produccion e filmèt amb d'actors que venguèron fòrça famós coma Raimu e Fernandel, e subretot la Molhier dau panatier e la Trilogia marselhesa.
Entrèt a l'Acadèmia Francesa en 1946.
Escriguèt sei recòrds d'enfança dins La glòria de mon paire e Castèu de ma maire e, en 1962, lo Roman dei fònts compausat de Joan de Floreta e de Manon dei fònts.

## Bibliografia

* Les Marchands de Gloire (1925, comedia)
* Jazz (1926, comedia)
* Topaze (1930, comedia)
* Marius (1929, comedia)
* Fanny (1932, comedia)
* César (1936, comedia)
* La Gloire de mon père (La Glòria de mon paire) e Le château de ma mère (Lo Castèu de ma maire) (1957, autobiografias)
* Le Temps des secrets (1959, autobiografia)
* L'Eau des collines (L'Aiga dei còlas) (Jean de Florette e Manon des Sources) (1964, romans)
* Le Temps des amours (1977, autobiografia)
* Le Secret du masque de fer (1965, assai)

## Cinemografia, coma director

* Marius (1931)
* Jofroi (1933)
* Angèle (1934)
* Merlusse (1935)
* Cigalon (1935)
* Topaze (1936), premiera version
* César (1936)
* Regain (1937)
* Le Schpountz (1938)
* La Femme du boulanger (1938)
* La Fille du puisatier (1940)
* La Prière aux étoiles (1941, pas finit)
* Naïs (1945)
* La Belle meunière (1948, en color)
* Topaze (1951, amb Fernandel), segonda version
* Manon des sources (1952)
* Les Lettres de mon moulin (1954).

## Liames extèrnes

* (fr) Site oficial
* (fr) fòtos de Marcèu Panhòl
* Portal del cinèma
# E l'aura fai son vir

E l'aura fai son vir Il vento fa il suo giro :
| País | Itàlia |
| Annada | 2005 |
| Durada | 110' |
| Genre | Dramatic |
| Realizator | Giorgio Diritti |
| Prèmis | London Film festival, Annecy cinéma italien, Bergamo Film Meeting 2006 Rosa Camuna d'oro al miglior film, Lisbon Village Festival |
E l'aura fai son vir es un filme dau realizator Giorgio Diritti. Se tracta d'un filme en lengas occitana, italiana, e francesa. L'istòria se debana en la Val Maira qu'es una dei Valadas Occitanas d'Itàlia.

## Liames extèrnes

* Site oficial
* imdb
# Calogero

Calogero Maurici, nascut en 1971 a Échirolles (au sud de Grenòble, Daufinat arpitan), es un cantaire, guitarrista e compositor francés. Comencèt per cantar a partir de 1987 dins Los Charts, puèi s'es virat cap a una carrièra en solitari a partir de 1998, e es aital devengut un dels compositors e cantaires francés màgers del començament de las annadas 2000.
Sa cançon la mai coneguda es benlèu En apesanteur, pr'amor que foguèt un gròs tube en França en 2002.
A tanben avut una fòrça polida capitada en duo ambe lo rapaire Passi en 2004 ambe la cançon Face à la mer.
A compausat la cançon Toutes les machines ont un cœur (2019), lo primièr succès de la cantaira Maëlle.

## Discografia

* Au milieu des autres (2000)
* Calogero (2002)
* 3 (2004)
* Pomme C (2007)
* L'Embellie (2009)
* Les Feux d'artifice (2014)
* Liberté chérie (2017)
* Centre ville (2020)

## Cançons mai conegudas

* Prendre l'air (1999)
* De cendres et de terre (2000)
* Aussi libre que moi (2002)
* En apesanteur (2002)
* Tien An Men (2002)
* Prendre racine (2003)
* Y'a pas un homme qui soit né pour ça (2004, amb Florent Pagny e Pascal Obispo)
* Yalla (2004 e 2015)
* Face à la mer (2004, en duo ambe Passi)
* Si seulement je pouvais lui manquer (2004)
* Safe sex (2005)
* Pomme C (2007)
* La Débâcle des sentiments (2009, en duo ambe Stanislas)
* C'est dit (2009)
* L'ombre et la lumière (2009, en duo ambe Grand Corps Malade)
* Un jour au mauvais endroit (2014)
* Le portrait (2014)
* Avant toi (2015)
* Jimmy (2015, ambe Cats on Trees)
* Je joue de la musique (2017)
* 1987 (2017)
* Voler de nuit (2018)
* Par choix ou par hasard (2023)

## Referéncias

* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/Prendre-l-air-s3370.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/De-cendres-et-de-terre-s3602.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/Aussi-libre-que-moi-s4265.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/En-apesanteur-s4419.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero--Passi/Face-a-la-mer-sc5267.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/Si-seulement-je-pouvais-lui-manquer-s5420.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/Un-jour-au-mauvais-endroit-s32742.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/Avant-toi-s36065.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/Je-joue-de-la-musique-s43546.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Calogero/1987-sc44065.html
# Glyptodon

Lo glyptodon, que lo nom significa dents gravadas, es un genre de tató gigant pesant entrò 1,4 tona que viviá durant lo Neogèn en America del Sud, sus una aira de reparticion que compren Brasil, Argentina e Bolívia. Aquel genre fa partit del superòrdre dels Xenarthra (ex-edentats) e de l'òrdre dels Cingulata, mamifèrs placentaris apareguts en America del Sud.
Òm estima que lo genre Glyptodon apareguèt i a aperaquí 30 milions d'annadas e desapareguèt i a 11000 ans, après l'arribada de l'òme modèrne sul continent american.
Segon d'unas recercas, lo glyptodon vivía dins la pampa que cobrissiá una granda part de l'America del Sud. Daissèt tanben de patadas en America del Nòrd.
# Montmorencí (Val d'Oise)

Montmorencí (Montmorency en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | François Detton |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 870 | 1 697 | 1 683 | 1 573 | 1 789 | 1 870 | 1 930 | 2 051 | 2 144 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 359 | 2 613 | 3 126 | 3 494 | 4 088 | 4 295 | 4 894 | 4 577 | 4 966 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 5 419 | 5 997 | 7 093 | 8 490 | 9 977 | 10 891 | 10 535 | 11 126 | 14 094 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 16 369 | 18 691 | 20 860 | 20 798 | 20 920 | 20 599 | 21 416 | 21 381 | 21 438 |
| 2009 | 2010 |
| 21 429 21 695 | 21 194 21 475 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Personalitats ligadas amb la comuna

* Ostal de Montmorencí

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Courrières

Courrières es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.

## Geografia

A la cœur de la conca minaire, Courrières es a proximitat immediata de Carvin (4 km) , Lens (14 km), Arras (29 km) e Lille (34 km) mercés a una importanta ret autoroutier. A estrech sus tres costats pel canal de Lens e lo canal de l'Anautita-Deûle.
Au cœur du bassin minier, Courrières est à proximité immédiate de Carvin (4 km) , Lens (14 km), Arras (29 km) et Lille (34 km) grâce à un important réseau autoroutier. Elle est enserrée sur trois côtés par le canal de Lens et le canal de la Haute-Deûle.

### Comunas vesinas
## Istòria

L'istòria de la region demòra marcada per una catastròfa minaire impròpiament telefonada Estrosseja de Courrières, per referéncia al nom de la companhiá minaire tanguda. Aquel dramatic accident #far 1099 mòrts lo Data|10|de
. Pas se #desenrotllar sul territòri courriérois mas sus aquel de las municipalitats de Billy-Montigny, Méricourt e Sallaumines.
L'histoire de la région reste marquée par une catastrophe minière improprement appelée Catastrophe de Courrières, par référence au nom de la compagnie minière concernée. Ce dramatique accident fit 1099 morts le Mes invalid (mars). Il ne se déroula pas sur le territoire courriérois mais sur celui des communes de Billy-Montigny, Méricourt et Sallaumines.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christophe Pilch |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 297 | 2 460 | 2 504 | 2 642 | 2 760 | 2 617 | 2 610 | 2 538 | 2 801 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 892 | 3 010 | 3 062 | 2 981 | 3 279 | 3 332 | 3 460 | 3 470 | 3 908 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 4 274 | 4 905 | 5 559 | 4 205 | 5 396 | 5 306 | 5 053 | 5 050 | 5 818 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 7 738 | 9 296 | 12 491 | 12 612 | 11 376 | 10 588 | 10 330 | 10 362 | 10 265 |
| 2009 | 2010 |
| 10 424 10 505 | 10 602 10 673 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Acordeon

Un acordeon es un instrument de musica de la familha deis instruments de vent. Derivat dau sheng asiatic, l'acordeon modèrne es aparegut en Euròpa durant la premiera mitat dau sègle XIX. Es compausat d'un bofet e de dos claviers que permèton d'entraïnar de sopapas liadas a de lamas metallicas que vibran durant lo passatge de l'aire. Plusors variantas d'acordeon existisson coma l'acordeon cromatic, l'acordeon diatonic ò l'acordeon piano.

## Liames intèrnes

* Instrument de musica.
* Instrument de vent.
* Musica.

## Bibliografia

* (fr) Pierre Monichon, L'Accordéon, Van de Velde et Payot, 1985.
* (fr) Pierre Monichon e Alexandre Juan, L’Accordéon, Cyrill Demian, 2012.
# Cervèl

Lo cervèl (var. cervèu, cervèth) es lo centre del sistèma nerviós a cò de tots los vertebrats, e de fòrça invertebrats. D'unes animals primitius coma las medusas o las estèlas de mar an un sistèma nerviós descentralizat sens cervèl, alavetz que las espongas an pas cap de sistèma nerviós. A cò dels vertebrats, lo cervèl es situat dins lo cap, protegit pel cran e prèp dels aparelhs sensorials primaris de la vision, l'audicion, lo sens de l'equilibri, lo gost, e l'olfaccion.
Lo cervèl pòt èsser extremament complèxe. Lo cervèl uman conten aperaquí 100 miliards de neurònas, ligadas per mai de 10 000 connexions sinapticas caduna. Aquelas neurònas comunican entre elas per mejan de longas fibras protoplasmicas sonadas axòns, que carrejan de trens de pulsacions senhals nomenats potencial d'accions cap a las partidas aluenhadas del cervèl o del còs e las ciblan cap a de cellulas receptrises especificas.
D'un punt de vista filosofic, podèm dire que la pus importanta foncion del cervèl es de servir d'estructura fisica de la ment. D'un punt de vista biologic, pasmens, la foncion pus importanta es de generar los compòrtaments que promòvon lo ben èsser d'un animal. Lo contraròtle del compòrtament pel cervèl interven per activacion dels muscles, o en provocar de secrecions quimicas coma las ormonas. Pasmens totes los compòrtaments necessitan pas l'intervencion del cervèl.