OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gaoth Dobhair

Gaoth Dobhair (Gweedore en anglés) es un villatge d’Irlanda, en lo Comtat de Donegal (Ulster), sus la riba del Ocean Atlantic. L'irlandés qu’ei la primièra lenga de la localitat.
# Gantias

Gantias$^,$$^,$$^,$ (Ganties en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Istòria

Pendent l'Ancian Regime, Gantias qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Sebastian. Tanlèu 1790, Gantias qu'èra deth canton d'Aspèth.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Jeannine Rey | sense etiqueta | retirada de las entrepresas publicas |
| 2001 | 2014 | Henri Dispagne | | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans era refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deth canton d'Aspèth; qu'es ara deth canton de Banhèras de Luishon.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 343, totala: 346 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 233 | 271 | 252 | 255 | 247 | 244 | 282 | 291 | 296 305 |
| 2009 | 2010 |
| 298 301 | 301 304 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Lòcs e monuments

* Sosterran dera Hontau

## Personalitats ligadas damb la comuna

* Joan Loís Dencausse de Gantias, oficièr de cavaleria, ancian guarda deu còs deu rei d'Espanha Carles IV, qu'ei vadut a Gantias en 1743.

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 18 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Gao Xingjian

Gao Xingjian (n. 1940) es un escrivan chinés-francés qu'a recebut lo Prèmi Nobel de Literatura en 2000.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Gap

Gap (Gap en francés) es una vila d'Occitània, dins los Aups e dins la region istorica dau Daufinat (e tanben, eventualament, dins la region istorica de Provença). Es la vila principala dels Aups Occitans e pereu dau parçan de Gapencés. Es lo chapluec dau departament dels Auts Aups, dins la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur. A una populacion de 38 200 estatjants (2005).
Lo gentilici es gapian, gapiana.

## Istòria
### Toponimia

Lo nom latin de la vila èra Vapincum, d'on lo pagus Vapincensis, lo Gapencés. En latin tardiu, lo nom deu èster estat abreujat en *Vappum o meilèu *Wappu, ço que da lo nom modèrn, Gap.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Roger Didier |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 6 014 | 8 050 | 8 891 | 6 714 | 7 215 | 7 854 | 8 599 | 8 724 | 8 797 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 8 912 | 8 219 | 8 165 | 8 927 | 9 294 | 10 765 | 11 621 | 10 478 | 11 376 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 11 018 | 10 823 | 10 647 | 9 859 | 10 660 | 11 717 | 13 600 | 16 371 | 17 317 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 20 478 | 23 994 | 28 233 | 30 676 | 33 444 | 36 262 | 37 332 | 37 785 | 38 584 |
| 2009 | 2010 |
| 39 243 41 170 | 39 744 41 659 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments
### Galariá

* Vista panoramica
* Plaça J. Marcelin
* Intraa sud

## Nòtas

* ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa a la pagina 73
* ↑ DAUZAT, Albert. Les noms de lieux: origine et évolution; villes et villages--pays--cours d'eau--montagnes--lieux-dits. Delagrave, 1926.
* Portal dau Daufinat
* Portal d'Occitània
# Gara centrala d'Umeå

La Gara centrala d'Umeå (en suedés: Umeå centralstation o de forma abreujada Umeå C) es la gara principala e mai anciana de la vila suedesa d'Umeå. Foguèt construcha entre 1895 e 1896 e en 2001 venguèt un monument istoric del patrimòni nacional suedés (en suedés: byggnadsminne).
Lo lòc coneguèt una remodelacion importanta tre lo mes de julh de 2010. La gara foguèt alara barrada durant gaireben un an e una segonda gara, Umeå Östra ("Gara de l'Èst d'Umeå"), que dobriguèt lo 7 d'agost del meteis an, se trachèt del trafic ferroviari.
Las òbras de refeccion e reorganizacion, degudas en part a la mesa en plaça de la linha de granda velocitat, la Botniabanan, se faguèron fins al mes de novembre de 2012, mas la gara tornèt dobrir tre la mitat del mes de setembre de 2011.
Demest las òbras de melhorament de l'endrech una òbra d'art de veire longa de 700 mètres sonada Lev! foguèt installada dins un tunèl que pòrta a la gara.
# Gapencés

Gapencés es un parçan d'Occitània situat dins lo Daufinat (e en Provença).
Sa vila principala es Gap.
Chal pas confondre lo nom dau parçan, Gapencés, amb lo gentilici de la vila de Gap qu'es gapian -a.

## Nòtas

* ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.
# Gapennes

Gapeinne en picard (Gapennes en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | M. Daniel Fouconnier |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 746 | 760 | 811 | 767 | 916 | 864 | 876 | 844 | 831 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 789 | 766 | 754 | 705 | 630 | 587 | 577 | 536 | 497 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 478 | 457 | 462 | 406 | 359 | 362 | 350 | 318 | 313 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 287 | 282 | 269 | 240 | 217 | 218 | 243 | 247 | 258 |
| 2009 | 2010 |
| 259 261 | 257 260 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Gaomi

Gaomi (en chinés: 高密; en pinyin: Gāomì) es una vila-comtat chinesa, situada dins la província orientala de Shandong. Es venguda famosa pel fach qu'es la vila d'origina de l'escrivan Mo Yan, ganhador del Prèmi Nobel de Literatura de 2012 e tanben qu'es l'encastre de mantas de sas òbras.
# Cazac

Lo cazac (cazac: Қазақ тили, qazaq tili, قازاق تىلى) es una lenga del grop turqués, parlada essencialament en Cazacstan e dins de païses vesins.
Se pòt escriure amb l'alfabet cirillic (en i apondent 9 letras: Ә, Ғ, Қ, Ң, Ө, Ұ, Ү, Һ, İ), amb l'alfabet latin modificat, o amb l'alfabet arabi tanben modificat.

## Correspondéncia de las grafias

| Cirillic | Latin | Arabi | Letra aràbia | Fonetica |
| А а | A a | ا | Alif | /ɑ/ |
| Ә ә | Ä ä | ٵ | Hamza + Alif | /æ/ |
| Б б | B b | ب | Ba | /b/ |
| В в | V v | ۆ | Wau amb V | /v/ |
| Г г | G g | گ | Gaf | /ɡ/ |
| Ғ ғ | Ğ ğ | ع | Ghayin | /ʁ/ |
| Д д | D d | د | Dal | /d/ |
| Е е | E e | ه | Ha | /e/ |
| Ё ё | Yo yo | يو | Yo | /jo/ |
| Ж ж | J j | ج | Jim | /ʒ/ |
| З з | Z z | ز | Za | /z/ |
| И и | Ï ï | ٸ | Ya | /ɯj/, /ɪj/ |
| Й й | Y y | ي | Ya | /j/ |
| К к | K k | ك | Kaf | /k/ |
| Қ қ | Q q | ق | Qaf | /q/ |
| Л л | L l | ل | Lam | /l/ |
| М м | M m | م | Mim | /m/ |
| Н н | N n | ن | Non | /n/ |
| Ң ң | Ñ ñ | ڭ | Kaf amb 3 punts | /ŋ/ |
| О о | O o | و | Wau | /o/ |
| Ө ө | Ö ö | ٶ | Hamza + Wau | /ø/ |
| П п | P p | پ | Pa | /p/ |
| Р р | R r | ر | Ra | /r/ |
| С с | S s | س | Sin | /s/ |
| Т т | T t | ت | Ta | /t/ |
| У у | W w | ۋ | Wau amb 3 punts | /w/, /ʊw/, /ʉw/ |
| Ұ ұ | U u | وُ | Waw amb damma | /ʊ/ |
| Ү ү | Ü ü | ٶُ | Hamza + Waw amb damma | /ʉ/ |
| Ф ф | F f | ف | Fa | /f/ |
| Х х | X x | ح | Kha sens punt | /x, χ/ |
| Һ һ | H h | ھ | Initial Ha | /h/ |
| Ц ц | C c | تس | T + S | /ʦ/ |
| Ч ч | Ç ç | چ | Cheem | /ʧ/ |
| Ш ш | Ş ş | ش | Sheen | /ʃ/ |
| Щ щ | Şş şş | شش | Sh + Sh | /ʃtʃ/, /ʃː/ |
| Ъ ъ | ʺ | -- | -- | -- |
| Ы ы | I ı | ى | Ya sens punt | /ɯ/ |
| І і | İ i | ٴى | Hamza + Ya sens punt | /ɪ/ |
| Ь ь | ʹ | -- | -- | -- |
| Э э | Ee (Éé) | ه | Ha | /e/ |
| Ю ю | Yu yu | يۋ | Y + U | /jʉw/, /jʊw/ |
| Я я | Ya ya | يا | Y + A | /jɑ/ |
* Portal de las lengas
# Cayeux-en-Santerre

Tchéyu-in-Santérre (Sonme) en picard (Cayeux-en-Santerre en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Philippe Vermersch |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 190 | 195 | 188 | 234 | 267 | 279 | 243 | 253 | 254 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 274 | 250 | 219 | 235 | 222 | 215 | 200 | 198 | 168 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 185 | 178 | 171 | 185 | 151 | 134 | 139 | 114 | 102 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 108 | 101 | 87 | 84 | 87 | 79 | 75 | 88 | 101 |
| 2009 | 2010 |
| 114 117 | 120 123 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Cayuela

Cayuela es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Cazalilla

Cazalilla (Caçalilha) es un municipi de la província espanhòla de Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
# Cazalegas

Cazalegas es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Cazalla de la Sierra

Cazalla de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Franz Jonas

Franz Josef Jonas (pron.: [fʀanʦ ˈjoːnas]; 4 d'octobre de 1899 – Viena, 24 d'abril de 1974) foguèt un politician austrian. Membre del Partit Social Democrata d'Àustria, foguèt president d'Àustria de 1965 a 1974.
Foguèt tanben un defensor veement de l'esperanto a del temps del Congrès Mondial de l'Esperanto que se faguèt en 1970 a Viena, faguèt son discors en aquesta lenga.
| Precedit per Adolf Schärf | President d'Àustria 6 de junh de 1965 - 24 d'abril de 1974 | Seguit per Rudolf Kirchschläger |
# Franz von Papen

Franz Joseph Hermann Michael Maria von Papen zu Köningen, militar e diplomata, foguèt lo cancelièr (primièr ministre) d'Alemanha entre 1932 e 1932.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
| Precedit per Heinrich Brüning | Cancelièr d'Alemanha 1932 - 1932 | Seguit per Kurt von Schleicher |
# Franz Hünten

Franz Hünten, qu'èra sovent sonat tanben François Hünten (Coblença, 26 de decembre de 1792 - Coblença, 22 de febrièr de 1878) foguèt un pianista e compositor alemand.

## Biografia

Franz Hünten nasquèt a Coblença en 1792 dins una familha musiciana. Son paire, Daniel Hünten, èra organista e èra estat lo professor de Henri Herz. Coma aqueste, Franz s'installèt a París ont s'inscriguèt al Conservatòri en 1819. Compausèt mai tard de melodias per piano plasentas e pas tròp complexas tecnicament undemanding: de rondos, de fantasiás, de variacions o de danças, demest d'autras genres. Son primièr succès venguèt gràcias a Variations militaires à 4 mains, op. 12, una imitacion simpla de las variacions sus l'Alexandermarsch d'Ignaz Moscheles. Pro lèu sa notorietat cresquèt de tal biais que per un trabalhet de dètz pages recebiá 2.000 francs. Dos ans aprèp la publicacion de son manual Nouvelle méthode pour le piano-forte, op. 60 (1833), s'installèt tornarmai a Coblença, e contunhèt lai a compausar. Tornèt puèi a París aprèp qualques annadas mas se retirèt a debon en 1848.
La musica de Hünten venguèt bravament populara de pertot en França, Alemanha, e Anglatèrra, a mai se fòrça critics descriguèron sovent sas creacions coma vulgaras e de comentaris mai tardius èran pro comparables. Son filh, Emil Hünten, venguèt pintor.

## Referéncias

* ↑ Geschichte Der Musik Seit Beethoven (1800-1900). By Hugo Riemann. W Spemann, Berlin, Stuttgart, 1901. Page 313.
* ↑ Geschichte des Clavierspiels und der Clavierliteratur. By Karl Friedrich Weitzmann. J. G. Cotta, Stuttgart, 1863. Page 137.
* ↑ Allgemeiner musikalischer Anzeiger, No. 28, 14 July 1831. Hof und Haslinger, Vienna. Vol. 3, pp109-110.
* ↑ "Diverse Musicians And Psychiatrists Take On Schumann." James R. Oestreich. The New York Times, 17 d'agost de 1994.
# Franz Oberthür

Franz Oberthür (Würzburg, 6 d'agost de 1745 – Würzburg, 30 d'agost de 1831) foguèt un teologian alemand.
# Franz Xaver Wolfgang Mozart

Franz Xaver Wolfgang Mozart (Viena, lo 26 de julhet de 1791 - Kartlsbad, uèi Karlovy Vary en Boèmia, lo 29 de julhet de 1844) que ho un compositor de la debuta de l'èra romantica, pianista e cap d'orquètre austriac, hilh deu famós compositor Wolfgang Amadeus Mozart. Que conegó chic de temps lo son pair qui's morí quan èra enqüèra pas sonque un chin.
Qu'arrecebó ua excellenta educacion musicau auprès deus famós compositors Antonio Salieri e Johann Nepomuk Hummel mes, a maugrat de la soa carrièra seriosa de musician, que viscó tota la soa vita dab lo pes de la fama deu son pair.
Que ho un deus 50 compositors qui contribuin a las 50 variacions suber un tema de Diabelli.
# FC Istres

Lo FC Istres es un club de fòtbol francés basat dins la vila d'Istre que foguèt creat en 1920.

## Liames extèrnes

* Site oficiau
* Portal de Provença
# FEMEN

FEMEN (en ucraïnian: Фемен) es un grop de protèsta feminista creat en 2008 dins la capitala d’Ucraïna, Kýiv, per Anna Hutsol, l'actuala presidenta de l'associacion. Aquesta organizacion s'es facha conéisser internacionalament per sas accions fòrça mediaticas, essencialament lo pitre nus, pr’amor de defendre los dreches de las femnas, çò que pòrta sos membres a s’implicar tanben dins d'autres domenis, subretot per la democracia e contra la corrupcion, la prostitucion o tanben l’influéncia de las religions dins la societat. Las militantas del FEMEN son adèptas d'un feminisme radical que sonan «sextremisme».

## Ligams extèrns

Commons:Category:Femen
# FFF

FFF, o Fédération française de fonck, es un grop de rock fusion francés format còsta París de caps 1987 per Marco Prince (lo cantaire), Nicolas « Niktus » Baby (a la bassa), Yarol Poupaud (a la guitarra), Christian Monthieux (a la batariá), Philippe « Félix » Niel (als clavièrs) e Philippe Herpin « Pinpin » (al saxofòn).
An recebut en 1993 lo Bus d'Acier, lo Grand prèmi del rock francés.
Philippe Herpin es un ancian sòci del grop Marquis de Sade, a participat sonque al primièr album de FFF, Blast Culture, sortit en 1991, puèi a quitat lo grop en 1993.
Yarol Poupaud serà tanben guitarrista de Johnny Hallyday a partir de 2012.

## Discografia

* 1991: Blast Culture
* 1993: Free For Fever
* 1996: FFF
* 2000: Vierge

## Cançons mai conegudas

* AC2N (Acid Rain) (1991)
* Silver Groover (1993)
* Le pire et le meilleur (1996)
* Barbès (1996)
* Le muscle magique (1996)

## Referéncias

* ↑ https://www.ouest-france.fr/nouvelle-aquitaine/bressuire-79300/clesse-yarol-poupaud-ancien-guitariste-de-johnny-hallyday-collabore-avec-la-brasserie-furie-douce-edca030c-2c46-11ec-8e7d-0373d7df7446
# FCM 2C

Lo FCM 2C es un carri pesuc francés de l'entre doas guèrras.
Desvolopat a la fin de la Premiera Guèrra Mondiala, sa produccion foguèt annulada e solament dètz exemplaris foguèron liurats a l'armada francesa que lei gardèt en resèrva. Armat d'un canon de 75 mm e de quatre mitralhièras de 8 mm, aviá una massa tròp importanta que limitava sa velocitat e entraïnava de panas recurrentas. En 1940, leis uech veïculs encara en servici foguèron ansin abandonats durant la retirada dei fòrças francesas.

## Liames intèrnes

* Carri pesuc.
# FC Lesinhan XIII

Lo Fotbòl Club Lesinhan de las Corbièras XIII, o los «Singlars», es un club occitan de rugbi de XIII fondat en 1903 e basat a Lesinhan de las Corbièras. Lo club foguèt uèch còps campion de França: 1961, 1963, 1978, 2008, 2009, 2010, 2011 e 2021.
Pòt comptar sus una equipa resèrva evolucionant en segonda division francesa, a saber l'Union Esportiva Ferralesa XIII.

## Ligams extèrnes

* Lo site oficial de FC Lesinhan XIII
* Portal de Lengadòc
# FC Nassaji Mazandaran

FC Nassaji Mazandaran :
| [[Imatge:|150px]] | |
| Club fondat en | 1959 |
| Escais | Nassaji |
| Colors | Roge |
| Estadi | Vatani |
| President | Reza Haddadian |
| Entraïnaire | Saket Elhami |
| Campionat | Iran Cup |
Lo FC Nassaji Mazandaran, popularament conegut jos lo nom de Nassaji, es un club de fotbòl professional basat a Qaem Shahr in Iran.
# FCM 36

Lo FCM 36 es un carri d'infantariá leugier desvolopat e produch per lei Fabregas e Chantiers de Mediterranèa entre 1933 e 1936. Produch a 100 exemplaris en 1938-1939, èra armat d'un canon de 37 mm, protegit per un blindatge de 40 mm e equipat d'un motor li permetent d'agantar una velocitat de 25 km/h sus rota. Pasmens, coma la màger part dei carris francés dau periòde, son utilizacion èra limitada per un equipatge tròp reduch (2 òmes). De mai, son canon èra pas adaptat au combat anticarri.
La produccion foguèt rapidament arrestada car sa complexitat entraïnava un còst unitari tròp important. La màger part dei FCM 36 participèron ai combats dau 14 de mai de 1940 au sud de Sedan. I subiguèron de pèrdas fòrça importantas còntra d'unitats blindadas alemandas. Pasmens, lo carri foguèt considerat coma una capitada per seis equipatges car lo volum de sa torèla, pus importanta que sus leis autrei carris francés, permetiá de menar de combats lòngs.

## Liames intèrnes

* Carri d'infantariá.

## Bibliografia

* (fr) « Le char léger FCM 36 », L'Enthousiaste, n° 8, novembre de 1978, p. 25.
# FC Dynamo Kyiv

Dynamo Kyïv :
| Club fondat lo | 1927 |
| Chafre | Bilo-Syni |
| Colors | |
| Estadi | NSC Olimpijs'kyj (70 050 plaças) |
| President | Ihor Surkis |
| Entraïnaire | Mircea Lucescu |
| Domicili | Exterior |
FC Dynamo Kyiv es un club de fotbòl ucraïnian de la vila de Kyiv. Fondat en 1927. Los jogaires son escaissats en italian ucraïnian Bilo-Syni. Lo club es 16 còps campion d'Ucraïna.

## Ligams extèrnes

* Site oficial
# Chrášťany

Chrášťany es una comuna chèca de la region de Boèmia Centrala. Sa populacion es de 241 abitants.

## Referéncias

* ↑ Český statistický úřad (Burèu estatistic chèc), Počet obyvatel v obcích - k 1.1.2016 (Populacion de las comunas lo 1èr de genièr de 2016). Legir en linha.
# Chu ko nu

Lo chu ko nu es una aubaresta de repeticion chinesa utilizada entre la fin de l'Antiquitat e la fin dau sègle XIX.
Segon una legenda frequentament mencionada, foguèt concebuda per lo generau Zhuge Liang (181-234) mai aquò es la consequéncia d'una error d'interpretacion d'un tèxte ancian. D'efiech, l'aubaresta de repeticion chinesa sembla aparéisser puslèu au sègle IV. Èra una arma que necessitava una maintenança importanta per foncionar corrèctament e seis utilizaires devián donc aver quauquei conoissenças en mecanica. Sa precision èra fòrça limitada, la poissança dei tirs èra febla e sa portada eficaça se situava solament entre 70 e 180 m. Pasmens, gràcias a un sistèma de cargaire e d'aigre, èra possible de la cargar rapidament e d'agantar una cadéncia de tir de 10 trachs en 15 segondas. Una pichona unitat d'un centenau d'òmes podiá donc tirar 1 000 trachs en 15 segondas sus una formacion enemiga, çò qu'aviá un interès major per protegir una posicion ò trebolar un assaut. Lei projectils utilizats èran sovent empoisonats per aumentar son eficacitat.
Lo chu ko nu foguèt pauc a pauc abandonat a partir de la fin de l'Edat Mejana. Son usatge perdurèt probable pus lòngtemps dins lo sud dau país, au mens fins au sègle XVII, principalament per l'autodefensa còntra lei raubaires. Dins aquò, l'utilizacion d'aubarestas de repetiticion es encara atestada, d'un biais marginau, a la fin dau sègle XIX durant lei guèrras còntra lei Japonés.

## Liames intèrnes

* Aubaresta.

## Bibliografia

* (fr) Loïc Leymerégie, « La Chu Ko Nu, arbalète chinoise à répétition, peu puissante mais mortelle », Guerres & Histoire, n°59,‎ febrier de 2021, pp. 70-71.
* (en) Joseph Needham, Science and Civilization in China, vol. 5, Cambridge University Press, 1994.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (en) Joseph Needham, Science and Civilization in China, vol. 5, Cambridge University Press, 1994, p. 8.
* ↑ (en) Joseph Needham, Science and Civilization in China, vol. 5, Cambridge University Press, 1994, p. 174.
* ↑ (en) Joseph Needham, Science and Civilization in China, vol. 5, Cambridge University Press, 1994, pp. 161-162.
# Chuan Leekpai

Chuan Leekpai (en tai: ชวน หลีกภัย; Trang, 28 de julh de 1938) es un avocat e politician tailandés. Foguèt primièr ministre de Tailàndia en doas ocasions: de 1992 a 1995 e de 1997 a 2001.
| Precedit per Anand Panyarachun | Primièr ministre de Tailàndia 23 de setembre de 1992 - 24 de mai de 1995 | Seguit per Banharn Silpa-Archa |
| Precedit per Chavalit Yongchaiyudh | Primièr ministre de Tailàndia 9 de novembre de 1997 - 9 de febrièr de 2001 | Seguit per Thaksin Shinawatra |
# Chuc

Lo chuc es una beguda obtenguda per pression a partir d'unes fruches.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Chrysochloridae

Las talpas dauradas son una familha classada dins l'òrdre Afrosoricida o Insectivora seguent la taxinomia. Vivon pas a l'estat salvatge que dins lo desèrt de Namibia. Lors caracteristicas mai marcantas son qu'an pas d'uèlhs ni d'aurelhas e qu'i a pas que 4 dets a las patas anterioras, provesits d'àrpias cortas. Sul cran, l'òs jugal e la barra postorbitària son perduts. I a tanben un parelh d'òsses dins la region occipitala apelats « tabulars » que se retròba pas dins los autres Mamifèrs. Las femèlas, coma los mascles, an un cloac ont desenbocan las vias urinaras e genitalas, contràriament als autres mamifèrs placentaris.

## Lista dels genres

La familha de las talpas dauradas, que la plaça al sen de l'òrdre dels insectivòrs es debatuda, es devesida en mantun genre :
* Amblysomus Pomel, 1848
* Calcochloris Mivart, 1867
* Chlorotalpa Roberts, 1924
* Chrysochloris Lacépède, 1799
* Chrysospalax Gill, 1883
* Cryptochloris Shortridge e Carter, 1938
* Eremitalpa Roberts, 1924

### Segon ITIS

* familha Chrysochloridae Gray, 1825
** sosfamilha Amblysominae Simonetta, 1957
*** genre Amblysomus Pomel, 1848
*** genre Calcochloris Mivart, 1867
*** genre Neamblysomus Roberts, 1924
** sosfamilha Chrysochlorinae Gray, 1825
*** genre Carpitalpa Lundholm, 1955
*** genre Chlorotalpa Roberts, 1924
*** genre Chrysochloris Lacépède, 1799
*** genre Chrysospalax Gill, 1883
*** genre Cryptochloris Shortridge and Carter, 1938
*** genre Eremitalpa Roberts, 1924

## Ligams extèrnes

* Referéncia Tree of Life Web Project : Chrysochloridae (en)
* Referéncia ITIS : Chrysochloridae Gray, 1825 (fr) (+ version anglesa (en))
* Referéncia Animal Diversity Web : Chrysochloridae (en)
* Referéncia NCBI : Chrysochloridae (en)
# Chrzanów

Chrzanów es la desena vila de Polonha.

## Ligams extèrnes

* Chrzanovia Patria Parva
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Chrzanów.