OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Le Creusot

Le Creusot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | André Billardon |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 545 | 1 145 | 1 332 | 1 218 | 1 334 | 2 700 | 4 012 | 6 303 | 8 083 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 13 390 | 16 094 | 23 872 | 22 890 | 26 432 | 28 125 | 27 301 | 28 635 | 32 034 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 30 584 | 33 437 | 35 587 | 38 396 | 32 419 | 32 034 | 29 417 | 24 106 | 28 663 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 33 737 | 34 102 | 33 366 | 32 149 | 28 909 | 26 283 | 23 813 | 23 793 | 23 207 |
| 2009 | 2010 |
| 22 840 23 278 | 22 783 23 186 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Douro

Douro (en portugués) o Duero (en espanhòl) es lo flume màger del nòrd-oèst de la peninsula Iberica. Nais sul versant del pic d'Urbión, a 2160 m. s.n.m., travèrsa lo planòl de Castelha e Leon, entra en Portugal ont desboca dins l'ocean Atlantic, prèp de Porto. Ten una longor de mai de 890 km, que 212 son navegables dins lo territòri portugués e 112 a caractèr internacional.
Reculhís las aigas de la part nòrd de Meseta. Son bacin es limitat pels monts Cantabrics al nòrd, pel sistèma Central al sud e per la cadena Iberica a l'èst. Los afluents mai importants en territòri espanhòl son Pisuerga, Esla, Tera, Valderaduey e Tormes; en Portugal recep Côa, Tua, Sabor, Corgo, Tavora,Tâmega, Balsemão e Sousa.
Entre las ciutats banhadas per Douro cal notar: Sòria, Almazán, Aranda de Douro, Tordesillas e Zamora (en Espanha), e Miranda do Douro (en lenga mirandesa: Miranda d'I Douro), Foz-Coa, Pesi da Régua Lamego, Vila Nòva de Gaia e Porto (en Portugal). L'UNESCO designèt lo 14 de decembre de 2001 la region viticòla de l'Aut Douro (45° 68' N, 5° 93' O) Patrimòni Mondial de l'Umanitat, dins la categoria païsatge cultural.

## Galariá

* La font de Douro
* Douro (vinhal)
* Douro prèp de la seuna embocadura a Porto

## Referéncias

* 1 2 Conselh de la Lenga Occitana. «Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana» p. 124, 2007.
* ↑ Da Rocha Cavadas, Jose Manuel (2016). Aquella fantástica travesía fluvial, a lo largo del resplandor plateado del río Duero/Douro. Obrapropia Editorial, p. 6. ISBN 9788416717385.
* ↑ Ministèri de l'Agricultura, la Pèsca e l'Alimentacion. «Hidrografía - Río Duero». www.mapa.gob.es.
* ↑ Loidi, Javier (27 de setembre de 2017). The Vegetation of the Iberian Peninsula. Springer, p. 194. ISBN 9783319547848.
* ↑ UNESCO. «Region viticòla de l'Aut Douro, Trás-os-Montes», 2001.
# Sèina

Sèina o la Sèina es un flume de França. Sa font es situada a Saint-Germain-Source-Seine près de Langres dins lo departament de Còsta d'Aur. Son cors de 776 km a une orientacion generala del Sud-Èst al Nòrd-Oèst. Se geta dins la Marga, près del Havre. Son bacin idrografic, d'una superfícia de 78 650 km², interèssa près de 30 % de la populacion del país. Es un dels flumes majorals de França.
# Prunus avium

L'amarovièr, l'agrofion o lo grafion (Prunus avium) es un arbre originari d'Euròpa, d'Asia de l'oèst e d'Africa del nòrd (Paleartic occidental) qu'aparten al genre Prunus de la familha de las Rosaceæ. Es de còps que i a sonat cerièr salvatge.
Amb lo guindolièr (Prunus cerasus), es una de las doas espècias de cerièrs salvatges a l'origina de las varietats cultivadas a l'ora d'ara.

## Descripcion

L'amarovièr es un arbre grand de fust dreit e cilindric, de creissença rapida, qu'atenh 15 a 25 m de nautor e 0,60 m de diamètre. Viu aperaquí 100 ans e demanda fòrça lutz.
Sa rusca fina a tendéncia a s'exfoliar en correjas orizontalas. Los ramèls joves son brun-roge, brilhants.
Las fuelhas son elipticas, altèrnas, dentadas. Lo pecol de 2-7 cm de long, pòrta doas glandas rojas a la basa del limbe (los nectaris). Aquelas glandas nectarifèras son tanben présentas en çò d'autras espècias del genre Prunus.
Sas flors blancas pedonculadas son dispausadas en pichons ramelets laterals. La florida a luòc e abril-mai, just abans la folhason. Es una espècia allogama, autoincompatibla dont la fecondacion crosada deu èsser assegurada per los insèctes pollinizadors.
Sos fruches carnuts (ceiresons), longament pedonculats son comestibles mas amars. Pòdon servir en distillariá per far de kirsch. La cerièra doça cultivada es roja escura o negra, sucrada o acida.

## Referéncias

* ↑ . edis.ifas.ufl.edu.
# Marisa Paredes

Marisa Paredes z-es ‘na actritz espanhòla (Madrid, lo 4 d’abrial de 1946 - 17 d Decembre de 2024 ). Son nom d'ostal z-es Maria Luisa Paredes Bartolomé. Comencèt alh teatre en 1960 en Esta noche tampoco de López Rubio. Z-a ‘na filha, María Carlota, embe Antonio Isasi-Isasmendi, mas abita sola.
Mesura 1,78 m.

## Filmografia

* El camino de Ana (2007) de Richard Vázquez.
* Las películas de mi madre (2006)
* Una ballena muriendo en el desierto (2006)
* Four Last Songs (2006)
* O Espelho Mágico (2005)
* Reinas (2005)
* Frío sol de invierno (2004)
* Dans le rouge du couchant (2003)
* Una Preciosa puesta de sol (2003)
* Hable con ella (2002) de Pedro Almodóvar embe Leonor Watling.
* Salvajes (2001)
* El espinazo del diablo (2001) de Guillermo del Toro
* Afrodita, el sabor del amor (2001)
* Leo (2000)
* Jonas et Lila, à demain (1999)
* El coronel no tiene quien le escriba (1999) après lo libre de Gabriel García Márquez.
* Todo sobre mi madre (1999) de Pedro Almodóvar.
* Talk of Angels (1998)
* Le serpent a mangé la grenouille (1998)
* Préférence (1998)
* Señores de Gardenia (1998)
* La vita è bella (1997) de Roberto Benigni
* Docteur Chance (1997)
* Profundo carmesí (1996)
* Cronaca di un amore violato (1996)
* Trois vies & une seule mort (1996)
* La flor de mi secreto (1995) de Pedro Almodóvar.
* La nave de los locos (1995)
* Tombés du ciel (1993)
* Tierno verano de lujurias y azoteas (1993) de Jaime Chávarri embe Gabino Diego.
* La reina anónima (1992)
* Zwischensaison (1992)
* La última respuesta (1992)
* Golem, l'esprit de l'exil (1992)
* Tacones lejanos (1991) de Pedro Almodóvar, embe Victoria Abril e Miguel Bosé.
* Continental (1990)
* Tu novia está loca (1988)
* Mientras haya luz (1987)
* Tras el cristal (1987)
* Cara de acelga (1987)
* Tata mía (1986)
* Delirios de amor (1986)
* Las bicicletas son para el verano (1984), de Jaime Chávarri, embe Victoria Abril e Gabino Diego.
* Entre tinieblas (1983) de Pedro Almodóvar, embe Carmen Maura.
* Ópera prima (1980)
* Sus años dorados (1980)
* El perro (1976)
* Larga noche de julio (1974)
* Abismo (1972)
* Goya, historia de una soledad (1971)
* El espíritu del animal (1971)
* Pastel de sangre (1971)
* Fray Dólar (1970)
* Carola de día, Carola de noche (1969)
* La Revoltosa (1969)
* El señorito y las seductoras (1969)
* La amante estelar (1968)
* No disponible (1968)
* Réquiem para el gringo (1968)
* Tinto con amor (1968)
* La tía de Carlos en mini-falda (1966)
* El mundo sigue (1965)
* Llegar a más (1963)
* Gritos en la noche (1962)
* Canción de cuna (1961)
* Los económicamente débiles (1960)
# Eisseric

Eisseric (en nòrma mistralenca: Eisseri) es un patronime provençau, traduch en francés coma Eysséric, Eysseric, Eysséris, ò Issiry. Segon Frederic Mistral, son aparentats a Ceric.
* Gustavi Eisseric (1824-1897), industriau provençau de Carpentràs,
* Jonatan Eisseric (en) (1990-), jogaire de tennis françés qu'abita a Grassa,
* Jousè Eisseric (1860-1932), geografe e pintre provençau de Carpentràs,
* Valentin Eisseric (1992-), fotbolaire provençau d'Ais de Provença.

## Referéncias

* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Eysseric ».
* ↑ Mistral, Frederic (1878–1886). Lou Tresor dóu Felibrige (TDF). Rafèla d'Arle: Cultura Provençala e Meridionala.
* ↑ Berlingots Eysséric, Carpentras
# Imre Nagy

Imre Nagy (7 de junh de 1896, Kaposvar - 16 de junh de 1958, Budapèst) es un òme politic ongrés.
Eissit d'una familha de païsans, participèt a la Premiera Guèrra Mondiala e venguèt marxista en 1918. Participèt ansin au govèrn comunista de Bela Kun en 1919 e se refugièt en URSS après la repression dau movement revolucionari ongrés. S'entornèt en 1944. Nomat cap dau govèrn en 1953, èra partisan d'una liberalizacion de l'economia e foguèt excluch dau Comitat Centrau e dau Partit en 1955-1956. Pasmens, venguèt tornarmai cap dau govèrn durant l'insureccion de Budapèst en octòbre-novembre de 1956. Se prononcièt alora en favor d'un socialisme pus uman, dau retirament dei tropas sovieticas estacionadas en Ongria e de la proclamacion de la neutralitat d'Ongria. Aquò entraïnèt una violenta reaccion de l'URSS que reprimiguèt l'insureccion ongresa. Nagy foguèt arrestat, condamnat a mòrt e executat. Foguèt reabilitat en 1989.

## Liames intèrnes

* Insureccion Ongresa de 1956.
# Chantau (Corresa)

Chantau (Chanteix en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Toponimia

Se las fòrmas ancianas, sens font (Negre ?) e sovent sens data, fornidas per l'article francés (Cantedunus en 916, Canteduno devers 1084-1091, puei Cantau, Chantau, Chantahu, Chantueu, Chantehu, Chantheu en 1315) correspondon au luec, l'interpretacion que lo Dauzat postula emb una granda incertitud, *Cantilium (fundum), dau nom d'òme gallo-roman *Cantilius, es a escartar. L'explicacion que Delamarre postula per Chandon (Léger), canto-dūnon, « fòrt circular » es a considerar, mas en admetent una accentuacion sus lo resultat ancian de -to-.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| junh de 1995 | (2026) | Jean-Raymond Mouzat | PCF | agricultor |
| ? | 1995 | Gabriel Barrat | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||
* D'aicí a 1995, la comuna èra dau canton de Selhac. Aura, es dau canton de Seilhac-Monédières (en francés) o benleu Selhac-Monedieras en occitan.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 580, totala: 603 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 088 | 1 053 | 910 | 1 033 | 1 192 | 1 184 | 1 225 | 1 214 | 1 277 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 121 | 1 151 | 1 122 | 1 015 | 1 035 | 1 048 | 1 143 | 1 195 | 1 187 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 230 | 1 260 | 1 179 | 1 025 | 1 028 | 984 | 1 002 | 827 | 734 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 710 | 642 | 565 | 520 | 520 | 517 | 554 | 559 | 565 583 |
| 2009 | 2010 |
| 572 589 | 580 596 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 619 abitants.

## Veire tanben

* Comunas de Corresa

## Nòtas

* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 143, a Cantillac
* Portau de Lemosin
# 18 de decembre
## Eveniments

* 2005 - Eleccions presidencialas en Bolívia. Ganha lo candidat Evo Morales.

## Naissenças

* 1626 - Reina Cristina de Suècia (m. 1689)
* 1741 - Enric Pascal de Ròcaguda, oficièr de la marina francesa, politician, lexicograf, òme de literatura, filològ e bibliofil occitan (m. 1834)
* 1826 - Mariano Ignacio Prado, president de Peró (m. 1901)
* 1845 - Nikola Pašić, primièr ministre de Serbia e del Renhe dels Serbes, Croatas e Eslovèns (m. 1926)
* 1856 - Joseph John Thomson, fisician britanic, Prèmi Nobel (m. 1940)
* 1863 - Archiduc Francés Ferrand d'Àustria (m. 1914)
* 1878 - Iòssif Stàlin, dirigent de l'Union Sovietica (m. 1953)
* 1879 - Paul Klee, pintor soís (m. 1940)
* 1912 - Givi Javakhishvili, primièr ministre de Georgia (m. 1985)
* 1913 - Willy Brandt, cancelièr d'Alemanha Occidentala, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1992)
* 1926 - Arthur Napoleon Raymond Robinson, president e primièr ministre de Trinitat e Tobago (m. 2014)
* 1939 - Harold E. Varmus, scientific american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina
* 1946 - Steven Spielberg, realizator american
* 1951 - Alvin Elliot Roth, economista american, Prèmi Nobel
* 1963 - Brad Pitt, actor american
* 1963 - Pierre Nkurunziza, president de Burundi
* 1966 - Gianluca Pagliuca, fotbolaire italian
* 1968 - Alejandro Sanz, cantaire espanhòl
* 1971 - Arantxa Sánchez Vicario, jogaira de tennis espanhòla
* 1980 - Christina Aguilera, cantaira americana

## Decèsses

* 1737 - Antonio Stradivari, constructor italian de violons (n. 1644)
* 1803 - Johann Gottfried von Herder, filosòf e critic literari alemand (n. 1844)
* 1829 - Jean-Baptiste Lamarck , militar e naturalista francés (n. 1744)
* 1936 - Edmund Vance Cooke, poèta canadianoamerican (n. 1866)
* 1980 - Aleksey Kosygin, primièr ministre de l'Union Sovietica de 1964 fins a 1980 (n. 1904)
* 1980 - Héctor José Cámpora, president d'Argentina (n. 1909)
* 1990 - Paul Tortelier, violoncelista francés (n. 1914)
* 1995 - Kondrad Zuse, constructor del primièr ordinator (n. 1910)
* 2000 - Kirsty MacColl, cantaira e compositora britanica (n. 1959)
* 2006 - Joseph Barbera, dessenhaire american, creator de Tom & Jerry e The Flintstones (n. 1911)
* 2009 - Tavo Burat, escrivan, lingüista e jornalista piemontés (n. 1932)
* 2011 - Václav Havel, president de Checoslovaquia, e aprèp de Chequia (n. 1936)
* 2014 - Virna Lisi, actritz italiana (n. 1936)
* 2016 - Zsa Zsa Gabor, actritz ongresa (n. 1917)

## Referéncias

* ↑ «Atriz Zsa Zsa Gabor morre aos 99 anos» (en (pt)). G1.com.
Veire tanben :
* 17 de decembre | 19 de decembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Briva

Briva (Brive-la-Gaillarde en francés) es una vila d'Occitània, au sud de Lemosin, dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin. Es la segonda vila de Lemosin après Limòtges.
Lo gentilici es brivista.

## Istòria

Segun la legenda lo nome de Briva vengut d'un sètge militar per los Anglés.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Philippe Nauche (PS) |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 46794, totala: 48110 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 5 847 | 5 762 | 7 608 | 6 801 | 8 031 | 8 843 | 8 350 | 8 382 | 8 889 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 9 384 | 9 854 | 10 389 | 10 765 | 11 920 | 14 182 | 15 707 | 16 803 | 18 111 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 19 496 | 20 636 | 21 486 | 21 711 | 24 049 | 26 718 | 29 074 | 33 501 | 36 088 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 40 175 | 46 561 | 51 828 | 51 511 | 49 765 | 49 127 | 49 700 | 50 231 | 49 675 51 079 |
| 2009 | 2010 |
| 49 231 50 582 | 48 949 50 272 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 46630 abitants.

## Espòrt

* CA Briva

## Luòcs e monuments

* Glèisa de St- Martin

## Personalitats ligadas emb la comuna

* Matieu Bòscredond, ciclista nascut a Briva.
* Émilie Broussouloux, nascuda a Briva.
* Damian Penaud, jogaire de rugbi de XV nascut e format a Briva.
* Cédric Villani, medalha Fields, nascut a Briva.
* PNL, Alexandre e François Andrieu.

## Veire tanben

* Comunas de Corresa

## Nòtas

* Portau de Lemosin
# Font Fòrta

La Font Fòrta es una font situada dins lo sud-oèst dau tèrme municipal de Vilanòva de Magalona, en Lengadòc (departament d'Erau).

## Etimologia

L'adjectiu "fòrta" se poiriá referir a doas caracteristicas de son aiga :
- Lo bolhiment, reconeissable en la video seguenta:
Se cau notar que la toponimia a l'entorn menciona de "bolidors". Aicí, significa dire non una fònt cauda, mas una fònt fòrta de gas carbonic.
- Son tast, sulfurós segon l'ausit dire.
S'ause dire qu'un autre nom per aicesta seriá "La Joncassa", valent a dire una molièira ont creis lo jonc.

## Nòtas e referéncias

* ↑ https://www.etudesheraultaises.fr/wp-content/uploads/hamlin-049-070-bornier-cambitou-tgocr-def.pdf
* ↑ https://www.etudesheraultaises.fr/wp-content/uploads/hamlin-195-206-heric-lansargues-tgocr-def.pdf
# Mondino de' Liuzzi

Mondino de' Liuzzi (vèrs 1275, Bolonha - 1326, Bolonha) es un mètge italian de l'Edat Mejana. Estudiant de Taddeo Alderotti, una importanta figura de la medecina italiana, venguèt mètge en 1290. En 1321, foguèt nomat professor de l'Universitat de Bolonha. Especialista de l'anatomia, aguèt un ròtle centrau dins la reintroduccion de la disseccion en Euròpa. En particular, redigiguèt un tractat sus lo subjècte en 1316 e menèt lei premierei disseccions mencionadas sus lo continent dempuei l'Antiquitat.

## Liames intèrnes

* Anatomia.
# Henry Piddington

Henry Piddington (1797, Uckfield - 1858, Calcutta) es un scientific e un capitani de la marina marchanda britanica. S'interessèt a la geologia, a la mineralogia e a la meteorologia. En particular, es a l'origina dau tèrme ciclòn e identifiquèt l'estructura revolumaira dau fenomèn. Prepausèt tanben una descripcion dei tempèstas rescontradas per lei marins segon la sason, la fòrça dei vents, la frequéncia, lei luòcs d'aparicion e lei fenomèns associats.

## Liames intèrnes

* Ciclòn tropicau.
# Émilie du Châtelet

Émilie du Châtelet (17 de decembre de 1706, París – 10 de setembre de 1749, Lunevila) es una matematiciana e una fisiciana francesa dau sègle dei Lutz. Figura de l'elèit intellectuau e de la Cort reiau dau periòde, es famosa per sa relacion amb Voltaire. Pasmens, aguèt tanben un ròtle scientific important dins l'introduccion de la mecanica newtoniana en França gràcias a sa traduccion en francés dei Principia Mathematica d'Isaac Newton. Entretenguèt

## Liames intèrnes

* Mecanica classica.
* Voltaire.

## Bibliografia

* (en) Ruth Hagengruber, Émilie du Châtelet between Leibniz and Newton, Springer Science & Business Media, 2011.
* (en) Judith Zinsser, Dame d'Esprit: A Biography of the Marquise du Châtelet, Viking, 2006.
# Christina Aguilera

Christina Maria Aguilera (Staten Island, Nòva York, 18 de decembre de 1980) es una cantaira, productritz e actritz americana. Sa carrièra artistica comencèt a l'entorn de 1990 e un pauc aprèp participèt amb Britney Spears e Justin Timberlake al Club Mickey Mouse, entre 1993 e 1994. Lo succès mondial arribèt en 1999 gràcias a son primièr album, Christina Aguilera e a tres cançons, "Genie in a Bottle", "What a Girl Wants" e "Come On Over Baby", que se situèron dins las primièras plaças de las classificacions de cançons als Estats Units.

## Discografia

* Christina Aguilera (1999)
* Mi Reflejo (2000)
* My Kind of Christmas (2000)
* Stripped (2002)
* Back to Basics (2006)
* Bionic (2010)
* Lotus (2012)
# Archius regionaus a Opava

Los archius regionaus a Opava (en chèc, Zemský archiv v Opavě abracat en ZAO) son d'archius devath la responsabilitat deu ministèri de l'interior de la Republica chèca. Lor tòca es de guardar los archius de l'ancian país de Silèsia chèca e de l'anciana region de Moravia deu Nòrd, de recuélher los archius de las regions actuaus de Moravia e Silesia e d'Olomouc e de supervisar los archius de dètz ancians districtes. L'archiu a lo sèti a Opava e ua filiau a Olomouc. Creat en 1901, fonciona dens sa forma actuau dempuish 2002.

## Bibliografia

* INDRA, Bohumír. 70 let Státního archivu v Opavě : Sborník St. archivu v Opavě 1968–1971. Opava: SA v Opavě, 1971.
* 100 let Zemského archivu v Opavě : Sborník příspěvků. Opava: ZA v Opavě, 2002. ISBN 80-238-8774-2.

## Ligams extèrnes

* Pagina oficiau.
* Recèrcas dens l'estat civiu.
* Wikidata: Q10860553
* Multimedia: Zemský archiv v Opavě
# Olomouc

Olomouc ([ˈɔlɔmɔu̯ʦ], en alemand Olmütz, en polonés Ołomuniec, en latin Eburum o Olomucium) es una vila de Moràvia (Republica Chèca), près del riu Morava. Del sègle xiii xiii al sègle xiii foguèt, alternativament amb Brno, la capitala de Moràvia. Es ara capitala de la region d'Olomouc. La siá populacion èra de 100 752 abitants en 2005.
Es avescat dempuèi 1063 e arquebisbat dempuèi 1777. I a la catedrala de Sant Wenceslau (començada al sègle xii) e qualques glèisas goticas e barròcas, e la Comuna es l'anciana residéncia dels princes-avesques (1664-1774). Compta amb una universitat. Es un nos de comunicacions, amb d'importantas indústrias metalurgicas, alimentàrias e quimicas.
Dins aquela vila s'i tròba la Colomna de la Santíssima Trinitat de Olomouc inscricha dins la lista del Patrimòni de l'Umanitat de l'UNESCO.

## Personalitats ligadas a Olomouc

* Adalbert Rihovsky (1871-1950) compositor musical.
* Leo Fall (1873-1925) compositor musical.
* Edmund von Strauß (1869-1919 director d'orquèstra e compositor musical.
* Gottfried Finger (1655(56)-1730) concertista e compositor del Barròc
* Miloslav Ištvan (1928-1990) compositor, pianista e professor de musica.
* Valentin Petyrek (1816-1869), compositor musical.
* Edgar G. Ulmer (1904 - 1972) director de cinèma.
* ↑ «Registre des territoires, adresses et bâtiments de République tchèque». [Consulta: 4 de junh de 2023]
* ↑ Afirmat dins: Malý lexikon obcí České republiky - 2017. Data de consulta: 28 Agost de 2018. Ostal d'edicion: Oficina Estadística Txeca. Data de publicacion: 15 de decembre de 2017. Autor: Oficina Estadística Txeca.
* ↑ Afirmat dins: '. Data de consulta: 19 de mai de 2024. Autor: Oficina Estadística Txeca. Ostal d'edicion: Oficina Estadística Txeca. Lenga: chèc. Data de publicacion: 17 de mai de 2024.
# Apchièr (comuna de Prunièiras)

Apchièr o Z-Apchièr (prononciacion locala; Apchié, Achiè en nòrma mistralenca) es un vilatge de la comuna de Prunièiras qu'abriga l'ancian chastèl d'Apchièr, residéncia principala de l'anciana baroniá d'Apchèr. Apchièr es en Gavaudan e en Lengadòc, dins lo departament de Losera e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

Apchièr es al sud-oèst de Prunièiras e al nòrd-èst de Sench Èli de Z-Apchièr.

## Toponimia

La prononciacion, relevada a Prunièiras e a Arfuelha, comuna d'Aubaret, es [za'tʃɔ]. La prononciacion [-ɔ], analogica de -iá, del sufixe -ièr es regulara dins la màger partida del Gevaudan.
Lo nom de l'anciana baroniá es present dins Sench Èli de Z-Apchièr e Arzenc de Z-Apchièr.
Apchièr es lo nom de mai d'un vialatge, mai que mai en Cantal. L'origina seriá lo nom latin de persona Appius ambe'l sufixe -arium ( > -ièr)

## Luòcs e monuments

* La torre del chastèl d'Apchièr.
* Autra vista de la torre.
* Las rèstas del chastèl.
* La tèrra d'Apchièr.
* La chapèla de Sant Joan Baptista.
* Garin d'Apchièr dins un chançonièr del sègle XIII.

## Personalitats ligadas ambe'l luòc

* Garin d'Apchièr, trobador del sègle XII.
* Familha d'Apchièr, familha de noblesa occitana que s'es escantida en 1836.

## Veire tanben

* Siti del conselh general de Losera (fr)

## Nòtas

* 1 2 Mistral, Frederic (1878–1886). Lou Tresor dóu Felibrige (TDF). Rafèla d'Arle: Cultura Provençala e Meridionala.
* ↑ enquèsta Sivadon setembre 2019
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 22
* Wikidata: Q97256123
* Multimedia: Hameau d'Apcher