# Chadrac

Chadrac (Chadrac en francés) z-es una comuna velaiosa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

Dempueis qu'an achabat l'agençament de la desviadura delh Puei de Velai, Chadrac z-es vengut lo caireforc estradèir màger de l'aglomeracion delh Puei. Dins la comuna passan e se separan la RN 88 dins las doás direccions, Mende e Vivièrs alh sud e Lion alh nòrd-èst, la RD 136 alh nòrd, perlonjada (comparason de la mapa IGN actuala amb la precedenta) en direccion de la RN 102 vès Clarmont-Ferrand e de la RD 906 que mena a Tièrn e a Vichèi, la RD 103 en direccion de Retornac. Enfin, la RN 88, permet, après quauques kilomètres, d'accedir a la RD 15, l'estrada de Valença.

### Perimètre delh territòri

Comunas confrontantas de Chadrac :
| Panhac | | Lo Montelh |
| Agulha | Lo Puèi de Velai | Briva e Charençac |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Chatrac en 1215, Chadrac alh secle XIII, Chadrat en 1408, Chadracus en 1471. Lo grope interior -dr- z-es necessàriament segondari, santaquò seriá vengut -ir-; una vocala etimologica z-es esconduda.
Chadrac ven delh nom gallic d'òme Caturos, atestat, latinizat en Caturus, ambelh sufixe celtic -ācon, latinizat en -acum$^,$$^,$; z-es una anciana granda proprietat antica. L'evolucion z-es prolo *Caturācon > *Chadorago > *Chad'rago (contraccion posteriora a l'epòca de validitat de l'evolucion panoccitana -dr- > -ir-) > *Chadrag > *Chadrac (pueis *Chadrat e Chadrà).

## Istòria

En 1789, Chadrac, qu'èra un fièu vassal de la vescomtat de Panhac, dependiá de la província de Velai, de la subdelegacion e seneschauciá delh Puei de Velai. A l'espirituau, dependiá de la paròcha de Saint-Agrève delh Puei.

## Administracion

Lista delhs cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| mai de 2020 | (2026) | Corinne Bringer | quadra alh Conselh Regionau, conselhèira departamentala (2015-) |
| març de 1989 | 2020 | Gérard Convert | chap comptable, conselhèir generau (1992-2015) |
| davant 1981 | ? | Jean Vezon | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2628, totala: 2703 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 198 | 225 | 257 | 256 | 259 | 180 | 160 | 187 | 188 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 202 | 221 | 261 | 233 | 251 | 234 | 266 | 219 | 279 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 337 | 349 | 300 | 313 | 416 | 463 | 595 | 765 | 852 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 953 | 1 638 | 2 158 | 3 031 | 3 075 | 3 011 | 2 725 | 2 686 | 2 676 2 799 |
| 2009 | 2010 |
| 2 666 2 789 | 2 671 2 755 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 2488 abitants e la densitat èra de 1 003,23 ab/km².

## Ligams extèrnes

* Chadrac sobelh site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Chadrac».
* 1 2 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 53-54 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f102.image
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 129, a Cadours
* ↑ Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 138
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 110, 292 e 335