OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Azalaís de Tolosa

Azalais de Tolosa èra la filha del comte Ramon V de Tolosa e de Constança de França. Los seus grands mairals èran Loís VI de França e sa segonda femna Adelaida de Savòia.
Nascuda al castèl de Burlatz , èra apelada "comtessa de Burlatz" dins la vida d'Arnaut de Maruèlh.
Foguèt maridada a Rogièr II Trencavel, comte de Besièrs e Carcassona, en 1171; Èra la maire de Ramon Rogièr Trencavel, que moriguèt embarrat aprèp lo sètge de Carcassona en 1209. Azalais moriguèt ela en 1199.
Azalais de Tolosa es nomenada dins las poesias de mai d'un trobadors, inclús Ponç de la Gardia, Guiraud de Salanhac. I es dich que las poesias d'Arnaut de Maruèlh forman una sequéncia que conta lo seu amor per ela. Anfós II d'Aragon èra son rival, e segon lo razó d'un dels poemas d'Arnaut, la gelosiá del rei la persuadiguèt de rompre son amistat amb Arnaut. Los mercandejatges d'Anfós amb Azalais foguèron ferojament criticats dins un sirventés per Guilhèm de Berguedan: "Vos a donada son amor, e li avètz pres doas vilas e cent castèls".
# Lo Mur de Barrés

Lo Mur de Barrés$^,$$^,$$^,$ (Mur-de-Barrez en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| mai de 2020 | 2026 | Pierre Ignace | ? |
| 2014 | 2020 | Alain Cézac | cap d'entrepresa |
| junh de 1995 | 2014 | Joseph Chayrigues | ensenhaire |
| 1976 | 1995 | Jean-Loup Chevenet | mètge |
| març de 1971 | 1976 | Roger Boisset | veterinari |
| 1935 | 1971 | Adrien Viguier | mètge |
| | 1935 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 791, totala: 819 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 400 | 981 | 1 617 | 1 652 | 1 687 | 1 665 | 1 622 | 1 572 | 1 567 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 355 | 1 445 | 1 350 | 1 507 | 1 659 | 1 572 | 1 544 | 1 460 | 1 579 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 470 | 1 454 | 1 550 | 1 338 | 1 307 | 1 269 | 1 347 | 1 317 | 1 298 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 283 | 1 280 | 1 305 | 1 235 | 1 109 | 880 | 822 | 821 | 821 850 |
| 2009 | 2010 |
| 820 850 | 816 846 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Personalitats ligadas amb la comuna

* Joan Ladotz, lingüista e escrivan occitan (1870-1951)
* Guilhèm de Mur, trobador del sègle XIII.

## Veire tanben

* Comunas d'Avairon

## Nòtas

* ↑ https://www.jornalet.com/editorial/7560/lo-trabalh-de-recuperacion-de-las-encontradas-doccitania-contunha
* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
# Albert Oehlen

Albert Oehlen :
| Profession: | pintre |
| País: | Alemanha |
| Data de naissença: | 17 de setembre de 1954 |
| Luòc de naissença: | Krefeld, Alemanha |
| Data de decès: | |
| Luòc de decès: | |
Albert Oehlen (nascut lo 17 de setembre de 1954) es un pintre alemand. Viu e trabalha a Bühler, Soïssa, e Segòvia, Espanha.
Nascut a Krefeld, Alemanha de l'Oèst, Oehlen se mudèt a Berlin en 1977, ont trabalhèt coma cambrièr e decorator amb son amic, l'artista Werner Büttner. Se graduèt a l'Universitat de las Bèlas Arts d'Amborg en 1978.
Oehlen èra membre de la Lord Jim Lodge, Colonha, amb Martin Kippenberger entre d'autres. Son art es ligat al movement Neue Wilde. Foguèt descrich mai recentament coma un 'radical liure'.
# Salanhac

* De pas confondre amb Salanhac e Aivigas.
Salanhac (Salagna en nòrma mistralenca; Salagnac en francés) es una comuna d'Occitània, benleu dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion es [ʂɒlɒ’ɲɒ]. Lo nom es atestat Salanac en 1219. Salanhac ven d'un nom latin d'òme, Salanius (escrit Salanus per Chantal Tanet e Tristan Hordé), emb lo sufixe -acum$^,$$^,$, latinizacion dau sufixe celtic -acon. Salanhac èra la propietat de Salanius.

### L'Estanh de Bòrn

Lo nom es relevat en l219, Stagnum de Born. Bòrn, segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, ven probablament d'un preceltic *borna e de l'occitan bòrna, « cavitat, trauc ». L'estanh es dins la forest de Bòrn, que separava Perigòrd, Naut Lemosin e Bas Lemosin. Notem que per Bòrn, anciana comuna de Senta Sabina e Bòrn, lo site de las comunas de Dordonha ne'n fai tot simplament lo mot occitan bòrn au sens de limita, bordadura, orladura, broa. Aqueu sens sembla pus evident.

## Administracion

Lista daus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| mai de 2020 | 2026 | Laurent Baronnet | | |
| març de 2001 | 2020 | Alain Maigret | sens | retirat |
| març de 1977 | 2001 | Gilbert Dupuy | | |
| ? | 1977 | Robert Cornut | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 852, totala: 867 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 304 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 310 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 303 | - | - | - | - | 1 182 | 1 228 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 918 | | | | Cercar | 785 | 929 | 910 | 891 910 |
| 2009 | 2010 |
| 873 891 | 876 894 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Personalitats ligadas emb la comuna

* Bertran de Bòrn

## Nòtas

* ↑ https://tdf.locongres.org/files/assets/common/page-substrates/page2048.jpg
* ↑ fuguet en Corresa davant 1793 segon Tanet e Hordé, p. 384
* 1 2 https://web.archive.org/web/20160811041732/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/excideuil/SALAGNAC.htm
* 1 2 3 Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 383-384
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 638
* ↑ https://web.archive.org/web/20160810221321/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/beaumont-du-perigord/SAINTE-SABINE-BORN.htm
* Portau de Perigòrd
# Sèrgi Bec

Escrivan e poèta occitan, Sèrgi Bec nasquèt lo 27 d'agost de 1933 a Cavalhon e moriguèt a Ate lo 27 de febrièr de 2021. Passèt son enfança dins la vila d'Ate. Après d'estudis de letras, foguèt jornalista e critic. A partir de 1977, abandonèt lo jornalisme per se consagrar a la cultura per la vila d'Ate. Puèi aprèp 1983, trabalhèt coma director-adjonch del pargue natural regional de Leberon.
Son òbra es compausada de poèmas en occitan. Es tanben un romancièr en francés e participèt o escriguèt mai d'un libre sul patrimòni natural e cultural de Provença.

## Òbras

Villages en Provence, Plurielle et Singulière, en collaboration avec Gérard Sioen, Editions Equinoxe, 1998.
Les Alpilles, en collaboration avec Alain Christof, Étienne Marie & Camille Moirenc, Editions Equinoxe, 1997
Cabanons & bastidons, en collaboration avec Alain Christof & Camille Moirenc, Editions Equinoxe, 1997
Cants de l'èstre fòu : poèmas – 1956, Editions de l'Ase Negre, 1959
Carnet d'un naturaliste amateur en Luberon, en collaboration avec Éric Alibert, Editions Equinoxe, 1997
Cronicas dau rèire-jorn = Chroniques à contre-jour, Editions Vent terral, 1978
Fontaines en Provence, en collaboration Alain Christof, Camille Moirenc & Étienne Marie, Editions Equinoxe, 1997
La lavande en collaboration, avec Camille Moirenc, Editions Equinoxe, 1997
Le Lubéron et sa région, Editions Solar,1992
La malédiction d'Hadès : polar, Editions de la Cardère, 2004
Les marchés du Midi, en collaboration avec Alain Christof, Camille Moirenc & Étienne Marie, Editions Equinoxe, 1997
Mémé, je ne veux pas que tu meures : Les Contes de ma Grand la Borgne, Editions MA association Provence, 1989
Memòria de la carn : seguit de Auba, poemas, 1958-1959, Editeur Toulouse, 'Oc' (Rodez, impr. Subervie), 1960
Miegterrana : ['Méditerranée'], poëmas, Editeur Toulouse, 'Oc' (Rodez, impr. Subervie), 1957
L'olivier, en collaboration avec Alain Christof & Camille Moirenc, Editions Equinoxe, 1997
L'otage des loups : roman, Editions Autres Temps, 1997
Provence, en collaboration avec Gérard Sioen, Editions Equinoxe, 1996
Siéu un païs = je suis un pays, Editions Edisud, 1980
Votre guide en Luberon, en collaboration avec René Bruni.- , Editions Edisud, 1986

## Bibliografia

* Jean Fourié. Dictionnaire des auteurs de langue d'oc de 1800 à nos jours. Felibrige Edicioun, 2009, p. 38. ISBN 978-2-9533591-0-7.

## Ligams extèrnes

* Wikidata: Q3479188
# Nuclèu atomic

Lo nuclèu atomic (o nucli atomic) qu'ei la partida centrau de l'atòm. Qu'ei entornejat per ua nubla d'electron(s).
Qu'ei hèra mei petit que l'atòm sancèr - nuclèu mei nubla electronica - (145 000 vegadas mei petit entau nuclèu d'idrogèn - lo mei petit deus nuclèus - e "sonque" 25 000 vegadas mei petit dens lo cas de l'urani - un deus màgers - ) e que concentra la màger part de la soa massa.
Que's compausa de nucleons de duas menas, tan vau díser de protons e de neutrons. Los protons que possedeishen ua carga electrica positiva mentre qui los neutrons be son neutres. Protons e neutrons que's compausan de particulas elementaras conegudas dab lo nom de quarks.
La disciplina qui estúdia lo nuclèu atomic qu'ei la fisica nucleara.

## Istòria

L'existéncia deu nuclèu atomic que ho demostrada en 1911 mercés a la famosa experiéncia de Rutherford, miada, devath la direcion d' Ernest Rutherford, per Hans Geiger e Ernest Marsden. Que consistí en bombardar ua huelha d'aur dab particulas α (tan vau díser nuclèus d'èli) en bèth constatar qu'ua petita partida d'aqueths qu'èra desviats per'mor deu lor impacte contre los nuclèus deus atòms d'aur.

## Referéncias

* ↑ «Noyau» (en francés). Multidiccionari Occitan Dicod'Òc. Congrès permanent de la lenga occitana. [Consulta: 26 de setembre de 2024]
* Portal de la Quimia
# Carl Sagan

Carl Edward Sagan nascut lo 9 de novembre de 1934 à Brooklyn, Nòva York – 20 de decembre de 1996 a Seattle, Washington) es un scientific e astronome estatsunian. Es l'un dels fondators de l'exobiologia. Installèt lo programa SETI de recerca d'intelligénia extraterrèstra. Es tanbn onegut per son scepticisme.
Carl Sagan èra professor e director de laboratòri a l'Universitat Cornell e contribuiguèt a gaireben totas las missions automaticas de l'exploracion espatiala del Sistèma Solar. Aguèt l'idèa d'apondre sus las sondas un messatge inalterable e universal qui poiriá èsser comprés per una intelligénia extraterrèstra (la placa de Pioneer). Tanben es un coautor d'un article anonciant los dangièrs de l'ivèrn nuclear.

## Bibliografia

* (en)UFO's - A scientific debate}} (sic) amb Thornton Page (1972, (en)Cornell University Press}}, puèi Barles & Noble 1996) - Libre tirat de ls declaracions preparadas al simpòsium suls ovnis de l'AAAS los 26 e 27 de decembre de 1969 Boston (Massachusetts)ISBN: 978-0-7607-0196-6.
* (en)Carl Sagan; Cosmic connection : an Extraterrestrial Perspective; 1975
* (en)The Dragons of Eden: Speculations on the Evolution of Human Intelligence; 1980.
* Cosmos, 1981, ISBN: 978-0-345-33135-9.
* (en)Shadows of Forgotten Ancestors, (amb Ann Druyan) 1993;
* (en)Pale Blue Dot: A Vision of the Human Future in Space, 1a edition 1994}}, Random House}}, Nòva York.
* (en)The Cold and the Dark: The World After Nuclear War (amb P. R. Ehrlich, D. Kennedy et W. Orr. Roberts), 1985.
* (fr)L'Hiver Nucléaire (amb Richard Turco), 1991.
* (fr)Contact, 1985, e adaptacion cinematografica Contact de Robert Zemeckis e amb Jodie Foster
* (en)Sagan, Carl, The Demon-Haunted World: Science As a Candle in the Dark, Ballantine Books , març de 1997.
* (en)Carl Sagan, 2000, Cosmic Connection: An Extraterrestrial Perspective, ed:Cambridge Press

## Vejatz tanben

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Carl Sagan.

### Ligams extèrness

* La sagá de las sondas Voyager
# Fernand Prax

Fernand Prax (se deuriá benlèu escriure Prats...) (Marmanhac 28 de junh de 1890 – Arpajon, 1970) escriguet dinc La Cabreta durant mai de quaranta ans. Es un poèta orlhagués de trïa.

## Òbras

* Nombrós poèmas publicats dins Lo Cobreto
* Lo Glèbo Mairalo, Ourlhat (Orlhac) : est. de Lo Cobreto, 1929
* Historios de toutos menos, Orlhac : Gerbert, [s.d.]
* Las òbras de Fernand Prax son estats legidas per Joan Vesòla
* Noticia CIRDOC
* ↑ Enregistraments conservats als archius departementals de Cantal
* ↑ Catalòg del Centre interregional de Documentacion Occitana
# Florianópolis

Florianópolis es la capitala de l'estat brasilièr de Santa Catarina. Es situat dins l'illa de Santa Catarina, sul litoral. Una part pichona de la vila (20 km²) es situada sul continent.
Lo comèrci e los servicis son d'importantas activitats economicas de la vila. Lo torisme tanben es important: los principals toristas estrangièrs son los argentins e los uruguaians.
Foguèt fondada lo 23 de març de 1726, amb lo nom de Nossa Senhora do Desterro.
# Arianisme

L'arianisme o arrianisme (castelhanisme) èra una tendéncia teologica dau cristianisme basada sus leis estudis e leis ensenhaments d'Ari (256-336). Fòrça populara pendent l'Empèri Roman e lei premiers sègles de l'Edat Mejana, foguèt qualificada d'eretgia au sègle IV. Pasmens, aquela condemnacion foguèt pas sufisenta car mai d'un emperaire roman, coma Constantin I$^{èr}$, o mai d'un pòble barbar coma lei gòts èran arians. Ansin, una tiera de concilis se debanèron dins lo corrent dau sègle IV sus la question ariana que foguèt finalament condemnada definitivament. Puei, la desparicion dei reiaumes barbars arians entraïnèt la de l'arianisme.
# Gérard Blanc

Gérard Blanc èra un autor, compositor e cantaire francés nascut còsta París lo 8 de decembre de 1947 a Boulogne e Billancourt (França). Es estat tanben un pauc actor (dins los filmes Les Bidasses en folie en 1971, Les Bidasses en vadrouille en 1979 o encara Nettoyage à sec en 1997).
En 1971, intègra lo grop ròck francés Martin Circus que se fan conéisser en França ambe dos títols, Je m'éclate au Sénégal (en 1971) e Ma-ry-lène (en 1975), adaptacion francesa de la cançon en anglés Barbara Ann popularizada pel grop american The Beach Boys en 1965.
Martin Circus se separa oficialament en 1988 sonque, mas en realitat Gérard Blanc a mentretant entamenat una carrièra en sòlo ambe ja una immensa capitada populara tre 1987 per son títol Une autre histoire, vengut dempuèi l'una de las cançons emblematicas de las annadas 1980 dins los païses francofòns. Aurà en seguida qualques autres tubes coma per exemple Du soleil dans la nuit en 1988.
Pendent una efemèra reformacion de Martin Circus en 2001, enregistra una represa de Antisocial, la cançon culte del grop de hard ròck francés Trust.
Lo paure Gérard Blanc defuntèt subte lo 25 de genièr de 2009 a París.

## Cançons mai conegudas

* Je m'éclate au Sénégal (1972, Martin Circus)
* Ma-ry-lène (1975, Martin Circus, adaptacion francesa de Barbara Ann dels Beach Boys)
* Une autre histoire (1987)
* Du soleil dans la nuit (1988)
* Sentiment d'océan (1988)
* Tonton bâton (1989)
* Dis tout bas, dis (1989)
* Je saurai que c'est toi (1990)
* Plus le temps (1991)

## Referéncias

* ↑ https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2009/01/25/le-chanteur-gerard-blanc-est-mort_1146285_3382.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20230810230234/https://greatsong.net/PAROLES-GERARD-BLANC,UNE-AUTRE-HISTOIRE,105529057.html
# Arius

Ari o Arius (vèrs 250, Cirenaïca - 335 ò 336, Constantinòble) es un prèire e un teologian d'Alexàndria. Son ensenhament es a l'origina de l'arianisme, un movement teologic que foguèt condamnat coma eresia per lo concili de Nicèa en 325. Pasmens, aquel anatèma empediguèt pas l'arianisme de se difusar en Euròpa onte demorèt influent fins au començament dau sègle VIII.
La vida d'Arius es mau coneguda avans 313. Èra un prèire important d'Alexàndria, una vila majora de l'Empèri Roman, a l'origina d'un ensenhament religiós que sembla centrat sus dos ponchs :
* lo Dieu unic es non engendrat. En revènge, tot lo rèsta foguèt creat ex nihilo per sa volontat.
* lo Logos es un intermediari entre Dieu e lo mond. Es anterior au mond materiau mai non etèrne car foguèt creat per Dieu.
Lo segond ponch aviá de consequéncias importantas per la teologia crestiana. D'efiech, dins aqueu cas, Jèsus vèn un uman inspirat per Dieu mai demòra una creatura naturala e mortala. D'autra part, se lo Logos es estat creat, vèn una creatura falhibla e inferiora a Dieu.
Incompatiblas amb lei tèsis principalas dau cristianisme dau periòde, lei tèsis d'Arius foguèron condamnadas per un concili regionau organizat per lo patriarca Alexandre d'Alexàndria en 318. Leis evesques decidèron egalament d'excomunicar Arius qu'aviá refusat de se sometre. Pasmens, en l'abséncia de dògma clar, Arius obtenguèt lo sostèn d'un autre concili, reünit a Nicomèdia. De negociacions comencèron donc a l'iniciativa de divèrseis evesques per assaiar de trobar un compromés fins a l'organizacion dau concili de Nicèa que condamnèt clarament l'arianisme. Dins aquò, Arius gardèt lo sostèn de plusors prelats qu'assaièron d'organizar sa reintegracion dins la Glèisa.
La mòrt aguèt luòc dins de circonstàncias desconegudas en 335 ò en 336. Sa doctrina foguèt adoptada per lei pòbles barbars coma lei Gòts ò lei Vandals. Demorèt ansin presenta en Hispania fins a la conquista musulmana de la peninsula. Foguèt tanben sostenguda per l'emperaire Constanç II (337-361). Pasmens, demorèt minoritària au sen de la Glèisa.

## Liames intèrnes

* Arianisme.
* Cristianisme.
# Arian (Polha)

Arian (Ariano Irpino en italian dempuèi 1930, tradicionalament Ariano o Ariano di Puglia) es una comuna de 21 144 abitants de la província d’Avellin. Es considerada coma provençala per Giuseppe Morosi. Administrativament, es dins la region de Campània de l’estat italian.

## Istòria

A l’unificacion la comuna d’Arian (Ariano en italian) es de la província del Principat Ulterior (venguda província d'Avellin en 1882). Lo 31 de decembre de 1868 la comuna es renomada Ariano di Puglia. Lo 17 de julhet de 1830 pren lo nom oficial d’Ariano Irpino.

## Nòtas e referéncias
### Referéncias

* ↑ URL de la referéncia: http://www.elesh.it/storiacomuni/storia_comune.asp?istat=064005.
* ↑ «Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011». ISTAT. [Consulta: 16 de març de 2019]
* ↑ URL de la referéncia: http://pcariano.geoslab.it/temp/PIANO%20di%20emergenza%20comunale%20di%20protezione%20civile%202015,(1).pdf.
* ↑ URL de la referéncia: https://demo.istat.it/?l=it.
* ↑ Mistral, Frederic. Lou Tresor dóu Felibrige (TDF).
* ↑ “E traccie di stanziamenti di popolazione provenzale sono indicate a Volturara, Ariano, Montaguto, Montecorvino e altresì a S. Bartolomeo in Galdo, ove una delle vie è detta ancora dei Provenzali.” Giuseppe Morosi, "Il dialetto franco-provenzale di Faeto e Celle, nell'Italia Meridionale". Archivio Glottologico Italiano XII. Torino: Ermanno Loescher. 1890-1892. pp.33-75.
* ↑ “Comune ISTAT "064005 Ariano Irpino (Avellino)" - Codice Catastale "A399"”, Storia dei comuni. Variazioni Amministrative dall’Unità d’Italia, en linha.
* ↑ R.D. N. 4703 del 29/10/1868, G.U. del 16/12/1868.
* ↑ R.D. N. 839 del 05/06/1930, G.U. N. 153 del 02/07/1930.
# Ariana Miyamoto

* Aqueste article es un esbòs de biografia; lo cal completar. Podètz ajudar la Wikipèdia e partejar vòstras coneissenças en lo modificant.
Ariana Mamiko Miyamoto (en japonés: 宮本・エリアナ・磨美子 Miyamoto Eriana Mamiko?; Nagasaki, 12 de mai de 1994) es una modèla japonesa. D'origina afroamericana per son paire, foguèt la primièra mestissa (escaissats hafu a Japon e sovent discriminats) coronada Miss Japon en 2015.
# Hialat carstic deu mont de La Garma

Lo hialat carstic deu Mont de La Garma, situat enter Omoño (comuna de Ribamontán al Monte) e Carriazo (comuna de Ribamontán al Mar), en Cantàbria, qu'embarra mantua òbra importanta d'art rupèstre paleolitic. Las figuracions que comprenen pintruras e gravaduras d'animaus, e signes e mans negativas de color arroia.
Lo jaç deu Paleolitic Superior, en excellent estat de conservacion, las rèstas deu quau e's tròban en superfícia, que's compausa de carbons e d'esqueletas umanas en mei d'indicis de preséncia d'ors de las cavèrnas, d'un gran interès paleontologic.
# Bertran de Comenge

* De pas confondre amb Sent Bertran de Comenge.
Sent Bertran, tanben cridat simplament sent Bertran (sant Bertrand en nòrma mistralenca, dialècte provençau; L'Isla de Baish, v. 1050―Lugdunum Convenarum, 1123 o 1126) qu'ei un avesque e patron de Comenge.
Qu'ei aunorat eth 16 d'octobre. Qu'èra ligat a la familha deths comtes de Tolosa, èssest en particular eth cosin de Guilhèm IV e de Raimon IV de Sant Geli.
* 1 2 https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?q=Bertrand
* ↑ «Cathédrale de Saint-Bertrand de Comminges». www.cathedrale-saint-bertrand.org.
# Sant Ebons

Ebons (nascut a Sarrancolin, comtat de Comenge, Gasconha (Occitània), mòrt en 1104, tanben conegut coma Ebontius, Ebon, Pontius o Ponce, foguèt evesque de Roda e Barbastre, en Aragon. Foguèt monge a l'òrdre de Sant Beneset, puèi abat al monastèri de Santa Fe de Concas e fin finala evesque a Roda d’Isabena. Durant lo sèti de Barbastre lo rèi En Pèire Ièr d'Aragon lo mandèt a Roma per demandar lo desplaçament del diocèsi de Roda a Barbastre. Recebèt la bula pontificala del papa Pascal II e apuèi la reconquita de Barbasre en 1101 consacrèt la mosqueta de Barbastre en catedrala, que venguèt la residéncia de l’evesque. Es venerat coma sant per la Glèisa Catolica Romana. Sant Ebons de Sarrancolin es festejat lo 12 de setembre.

## Bibliografia

* Chroniques ecclésiastiques du diocèse d'Auch, de Louis-Clément de Brugeles
* Revue de Gascogne, Bulletin mensuel de la Société historique de Gascogne, Tome XI, 1870

## Ligams extèrnes

* . (en)
* . (es)
# Siagre de Niça

Sant Siagre de Niça (Siagre tanben en grafia mistralenca; Siagrius o Siacrius en latin; defuntat en 787 o 788) foguèt un avesque de Niça dau sègle VIII e lo legendari fondator e promier abat de l'abadiá de St Poanç, Cimier. Es considerat coma un sant per la Glèisa Catolica e un sant precongregacionalista dins la Glèisa Ortodòxa.

## Biografia

A l'origina monge de l'abadiá de Lerins, Siagre fondèt l'abadiá de Sant Poanç en 775-777. La legenda lo descrich coma un nebot de Carlesmanhe mas sas datas supòrtan pas una tala relacion.
La vita de Siagre conta que coma òme èra discret, totjorn actiu e plen de zèle per la salvacion deis anmas, e qu'acomplís un miracle en ressuscitant un enfant tuat per un cavau.
Siagre moriguèt en 787 o 788. Sa fèsta es lo 23 de mai.

## Nòtas e referéncias

* (en) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en anglés intitolat « Syagrius of Nice ».
* ↑ https://tdf.locongres.org/files/assets/common/page-substrates/page2103.jpg