# Agulha (Naut Léger)

Agulha (Aiguilhe en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Agulha se situa a costat delh Puèi de Velai a l'entorn delh puèi volcanic que lais se trapa la chapèla de Sant Michial. Se tròba sus la Via Podiensis, lo chamin de Sant Jaume que partís delh Puèi. Es traversada per la Bòrna, afluent de Léger.

### Perimètre delh territòri

Comunas confrontantas de Agulha :
| Panhac | Chadrac |
| Espaly-Saint-Marcel | Lo Puèi de Velai |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Aculea en 1175, Hospitale S. Nicholai de Aculea en 1212, Acuillia en 1226, Agulia en 1227, Ecclesia S. Nycholai apud Acculeam en 1267, Agulea en 1285, Agulla en 1298, Castrum de Acu en 1309, L'Aguille en 1394, Aguilhe en 1506, etc. Per l'agulha Sant Michial : Præalta silex quæ... Acus vocatur en 962, Rupes B. Michaelis sive Aculæ en 1409, Le rocher de Saint-Michel en 1778.
Segon Dauzat, Agulha ven delh [bas] latin acucula, « agulha »; [la gleisa] z-es un ròc apelat Acus en 962.
Segon Joan Arçac, lo latin acucula, « petite agulha », chausit per Dauzat conven pas per aquelh ròc gigantesque. Joan Arçac explica agulha per lo latin aculea, femenin d'aculeus, « agulhada, punta ».
Sembla ben que agulha siá pusleu lo resultat delh latin acucula, a l'origina diminutiu, qualitat perduda en bas latin, dont acus èra la fòrma en latin classic. E doncas la mencion Acus de 962, portada dins un contèxte latin, èra la latinizacion purista d'un nom que deviá, a l'epòca, èra pauc diferent de çò qu'es avòra.

## Istòria

En 1789, Agulha èra de de la província de Velai, de la subdelegacion e seneschauciá delh Puei de Velai e èra un fièu delh chapítol catedral d'aquela viala.
Lo nom es atestat per la primèira fes dins los archius de l'ospici del Puèi de Velai sota la fòrma latina Aculea en (1175), puèi (1212) Hospitale Sant Nicolae de Aculea, Eguilhe (1793) e Equilhe (1801).

## Administracion

Lista delhs cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | (2026) | Daniel Joubert | | |
| març de 2008 | 2020 | Michel Roussel | | |
| març de 1989 | 2008 | Jean-Louis Clavelier | divèrs dreita | |
| | 1989 | | | |
| ? | junh de 1941 | Sr Chambonnet | | revocat pelh Regime de Pétain |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1574, totala: 1643 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 350 | 411 | 381 | 315 | 330 | 439 | 493 | 514 | 540 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 485 | 580 | 578 | 594 | 657 | 605 | 624 | 588 | 611 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 616 | 642 | 658 | 595 | 635 | 693 | 675 | 812 | 885 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 016 | 1 137 | 1 304 | 1 376 | 1 452 | 1 555 | 1 595 | 1 601 | 1 597 1 663 |
| 2009 | 2010 |
| 1 593 1 659 | 1 585 1 660 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 1491 abitants e la densitat èra de 1 355,45 ab/km².

## Ligams extèrnes

* Agulha sobelh site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Agulha (Naut Léger)».
* 1 2 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 2 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f51.image
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 5
* ↑ Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 177