OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Harrèra

Harrèra (Ferrère en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge e de Varossa situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [ha'rrèro] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : in vila que dicitur Ferera, en latin e gascon, cap a 980, Sancti Jacobi de Ferrera ara fin deth sègle XII, Sancti Jacobi de Ferrera in valle Barossa en 1244-1249, De Ferreria, en latin, en 1387, Ferrere (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Harrèra que vien deth latin ferrum, dab eth sufixe -aria, « mina de hèr o hargas ». Segon Negre, Harrèra qu'ei ua fòrma arcaïsanta deth gascon herrèra « grana harga o mina de hèr ». Segon R. Aymard, Harrèra que vien deth latin ferraria.
Segon Miquèu Grosclaude, eth gascon herrèra//harrèra, deth latin vulgar ferraria, que representa ua mina de hèr o ua harga on tractavan era minèra de hèr locau.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març de 1983 | 2026 | Jean-Louis Ousset |
| | 1983 | Jean-Pierre Lamolle |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 53, totala: 54 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 461 | 509 | 507 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 437 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 327 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 103 | | | | Cercar | 55 | 50 | 50 | 52 53 |
| 2009 | 2010 |
| 55 56 | 57 58 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 41 abitants e era densitat qu'èra de 0,71 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1001&titre=ferrere
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 286, a Ferrals
* Portau de Gasconha
# Herrèra (Hauts Pirenèus)

Herrèra (Ferrières en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Autes vilatges e quartièrs : Era Herrèra, eras Gancas, Eths Bordars. Era mapa actuala que pòrta tanben eth nom de Hougarou (Hogaron?, prèp deth Lanet, aute nom deth riu de Hogaron?) (ath sud deth vilatge de Herrèra).

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [hé'rrèro] (grafia fonetica deths autors). Era sola fòrma anciana que'i Haugaron (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII). La mapa de Cassini non compòrta Herrèra mes sonque Haugaron. Dens era vath d'Osom (Ouzom en francés, Louzon sus Cassini), Cassini mentau : Forge, Forge du milieu, Forge de dessus; hòra de la vath, en riba esquèrra, un lòc la Herrère.
Segon Dauzat, eth tipe Herrèra que vien deth latin ferraria, de ferrum « hèr », dab eth sufixe -aria.
Segon Miquèu Grosclaude, eth gascon herrèra qu'a per sens « mina de hèr » (deth latin ferraria). Eras traças dera industria deth hèr dens era vath d'Ouzoum (aperada tanben ara vath de Herrèra) que's vésen enqüèra. Eh plurau en francés que s'explica probablament per l'union de duas entitats diferentas : Herrèra d'Haugaron (Hogaron ?) e Herrèra d'Aucun

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2004 ? | 2026 | Katty Brognoli | divèrs esquèrra |
| març de 2001 | 2014 ? | Jean Miro | |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 101, totala: 104 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 660 | 749 | 689 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 634 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 628 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 240 | 190 | 149 | 135 | 112 | 110 | 113 | 114 | 114 117 |
| 2009 | 2010 |
| 112 115 | 111 114 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion èra de 84 abitants e era densitat èra de 4,95 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1002&titre=ferrieres
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 286, a Ferrals
* ↑ https://www.annuaire-mairie.fr/mairie-ferrieres-65.html
* Portau de Gasconha
# Barta

Barta (Barthe en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei ['barto] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : de Barta, en latin, au sègle XV, Barthe (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, barta qu'ei un mot prelatin, que designa un petit bòsc, un talhadís, un lòc cobèrt de broishòcs.
Segon Negre, barta que designa un terren cobèrt de broishòcs.
Segon Miquèu Grosclaude, lo mot qu'ei panoccitan, probablament d'origina preindoeuropèa, pr'aquò en Gasconha, las bartas que son terrens umides e plens de broishòcs situats en arriba d'ua aiga. Boisgontier qu'arremarcava l'abséncia d'article (contràriament a La Barta de Nestés) pòt hèr pensar a ua formacion plan anciana, a l'epòca latina.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Aline Ducaud |
| març de 2001 | 2014 | Maurice Loudet |
| | 2001 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 18, totala: 18 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 58 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 69 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 53 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 29 | 28 | 25 | 28 | 23 | 22 | 17 | 17 | 16 17 |
| 2009 | 2010 |
| 16 17 | 16 16 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 21 abitants e la densitat qu'èra de 15,56 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=928&titre=barthe
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 56
* Portau de Gasconha
# Bartrés

Bartrés (Bartrès en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [bar'trés] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Willermus Raymundi de Batres, en latin e gascon, cap a 1083, Garsias Anerii, miles Bertrahensis, en latin, cap a 1096, Rn. Gassie de Bartraes cap a 1184, Willermus Anerii, miles Bartrihensis, in eodem Bartricsio, en latin, ath sègle XI o XII, Ramundus Gillelmus de Bartraes en 1205, Bartrees en 1285, De Bartraes en 1313, De Vartrahesio, en latin, en 1342, de Bartrahesio, en latin, en 1379, Bertrahes, Bertraes en 1429, Bartrahes en 1541, Bartraès en 1614, Bartrez en 1760, Bartretz en 1790, Bartrez (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Bartrés qu'ei format deth gascon barta, dab eth doble sufixe -aricium. Segon R. Aymard, Bartrés que sembla près deth gallic vertre / vertra, « plaça hòrta ». Eth lòc Era Halhada que fòrma un oppidum en suspart deth vilatge, çò qui balha pes a aquera ipotèsi.
Segon Miquèu Grosclaude, era preséncia constanta dera segonda r qu'empacha eth nom de viéner de barta; era ipotèsi d'Aymard qu'ei basada sus era dominacion deras fòrmas en Bert- dens eths noms causits par Lejosne; eth nom que demòra escur.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Gérard Clavé | divèrs dreta | retirat |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 473, totala: 487 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 303 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 346 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 262 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 163 | 167 | 197 | 302 | 349 | 351 | 448 | 462 | 472 479 |
| 2009 | 2010 |
| 483 490 | 477 491 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion èra de 527 abitants e era densitat èra de 72,09 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=929&titre=bartres
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 56, a Barthe
* Portau de Gasconha
# Vathsèra

Vathsèra (Batsère en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [bat'sèra] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : A Bad Cera, cap a 1200-1230, Homines de Vallesserra, en latin, en 1300, De Batsera en 1313, de Bodeserra, en latin, en 1379, Batxère (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Vathsèra que vien deth latin vallis, « vath », e benlhèu sèrra;. Segon R. Aymard, eth nom qu'ei format de vath e de sèra (latin cella, granja, priorat).
Segon Miquèu Grosclaude, era prumèra partida deth nom que sembla vertadèrament estar vath. Era segonda partida qu'ei escura. Pòt pas estar sèrra, pr'amor era vath dera sèrra ei absurde, nimei cèra (latin cella), « eth monastèri dera vath », pr'amor dera inversion de l'òrde determinant-determinat, impossibla en gascon. Boisgontier que pensava a un adjectiu femenin arcaïc desconeishut. Pòt pas tanpauc estar Cera, nom celtic d'aiga, pr'amor dera vocala (era aiga qu'ei Arròs).
Que i a a quauques km en amont (comuna de Bulan o de Lomner), un Cap det Bat, det Bat e pas dere Bat; qu'ei en suspart d'Arròs, mes pas ath cap d'un arriu.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| març de 2008 | 2026 | Hervé Carrère | Front d'Esquèrra |
| abans 1988 | 2008 | Jean Lafforgue | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 41, totala: 42 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 135 | 140 | 155 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 167 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 111 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 57 | 43 | 39 | 30 | 36 | 38 | 44 | 45 | 46 47 |
| 2009 | 2010 |
| 47 48 | 47 49 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 34 abitants e era densitat qu'èra de 14,78 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=930&titre=batsere
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 58
* Portau de Gasconha
# Bajordan

Bajordan (Bazordan en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [bajour'dã] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Basordano, en latin, en 1387, Bajordan en 1767, Bajourdan en 1790, Bajourdan (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, eth radicau qu'es escur e eth sufixe qu'es -itanum. Segon Negre, Bajordan que vien probablament de * Be(g)orr(i)tanum (castellum) : « castèth bigordan » > *Beordan, dab ua z ajustada per tau d'evitar l'iatus.
Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion de Negre qu'es foneticament dobtosa e Bajordan es pas en Bigòrra, mes en Comenge; eth nom que demòra escur. Robert Aymard que senhala Bazourda es eth nom d'un arriu ath limit deras comunas de Salas et Ausons (canton d'Argelèrs de Gasòst), mes aquò explica pas eth nom.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2020 | 2026 | Josiane Lagarde | |
| març de 2008 | 2020 | Daniel Guillemaud | shens |
| març de 2001 | 2008 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 118, totala: 119 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 550 | 614 | 543 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 558 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 407 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 193 | 191 | 176 | 179 | 162 | 157 | 132 | 137 | 127 128 |
| 2009 | 2010 |
| 126 127 | 124 125 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 111 abitants e era densitat qu'èra de 12,04 ab/km².

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=933&titre=bazordan
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 61
* Portau de Gasconha
# François Guizot

François Guizot (4 d'octòbre de 1787, Nimes - 12 de setembre de 1874, Saint-Ouen-le-Pin) es un istorian e òme politic que foguèt una dei personalitats centralas de la vida politica durant la Monarquia de Julhet.

## Biografia

Nascut dins una familha protestanta de Nimes, realizèt d'estudis en istòria e obtenguèt la cadiera d'istòria modèrna de la Sorbona en 1812. Reialista, venguèt secretari generau dau ministre de l'Interior, l'abat de Montesquiou, en 1814. Durant lei Cent Jorns, seguiguèt Loís XVIII en exili a Gand. Après la desfacha finala de Napoleon, foguèt nomat secretari generau dau ministèri de la Justícia de 1816 a 1820. Aquò li permetèt de venir una figura importanta dei « doctrinaris », un grop liberau-conservator partisan de la monarquia, mai opausat a un retor de l'Ancian Regim. Pasmens, aquela posicion entraïnèt sa revocacion après l'assassinat dau duc de Berry en 1820.
Suspendut fins a 1822, s'entornèt a l'universitat e comencèt la publicacion d'obratges istorics consacrats a l'istòria d'Anglatèrra, de França e d'Euròpa. En parallèl, escriguèt tanben de tèxtes ostils au govèrn. En genier de 1830, foguèt elegit deputat de Lisieux e s'opausèt ais ordonanças de julhet de 1830. Puei, durant la Revolucion de 1830, tenguèt un ròtle important dins lei negociacions que menèron a la formacion de la « monarquia borgesa ».
Durant lo rèine de Loís-Felipe, ralièt lo camp dei conservators e sostenguèt la repression dau movement republican. Nomat ministre de l'Interior (1830), de l'Instruccion Publica (1832-1837), deis Afaires Estrangiers (1840-1847) e finalament president dau Conseu (1847-1848), venguèt pauc a cha pauc un dei personalitats pus importantas de la vida politica dau periòde. Modernizèt l'educacion en ordonant la construccion d'au mens una escòla primària dins cada comuna e sostenguèt de politicas economicas favorablas a la borgesiá (lèi de 1838 sus lei minas, lèi de 1842 sus l'organizacion dau camin de fèrre, etc.), çò que favorizèt l'industrializacion progressiva de França. A l'exterior, preconizèt l'idèa d'un raprochament amb lo Reiaume Unit. Pasmens, en 1846, la casuda dau govèrn Peel entraïnèt un cambiament radicau d'orientacion e un raprochament amb lei poissanças conservatritz coma Àustria.
A la fin deis ans 1840, França foguèt tocada per una crisi economica. Amb Loís-Felipe, Guizot refusèt de modificar lo sufragi censitari en vigor. Au contrari, adoptèt de lèis estrictas per intensificar la repression dei republicans. En 1848, enebiguèt ansin plusors manifestacions, decision a l'origina de la Revolucion de 1848. Après un exili d'un an en Anglatèrra, s'entornèt en França ont escriguèt d'obratges istorics e sei memòrias. Participèt tanben a plusors societats sabentas.

## Annèxas
### Liames intèrnes

* Monarquia de Julhet.

### Bibliografia

* (fr) Gabriel de Broglie, Guizot, Perrin, 1990.
* (fr) Laurent Theis, François Guizot, París, Fayard, 2008.
# Tom Morel

Théodose Morel (1$^{èr}$ d'aost de 1915, Lion - 10 de març de 1944, Entremont), dich Tom Morel, es un oficier e resistent francés. Eissit d'una anciana familha de la borgesiá lionesa, venguèt oficier dau 27$^{en}$ BCA e se destrièt durant la batalha deis Aups. Après la desfacha francesa de 1940, organizèt plusors movements de resisténcia en Savòia. En 1944, organizèt lo maquís dei Glières e obtenguèt lo largatge d'armas per lei Britanics. Pasmens, foguèt tuat durant una ataca còntra un grop mobil de resèrva de la polícia de Vichèi quauquei jorns avans l'ataca generala dau maquís per leis Alemands e la Milícia.
Tom Morel foguèt nomat Companhon de la Liberacion e recebèt la Legion d'Onor e la Crotz de guèrra 1939-1945. Aguèt tanben tres enfants. Son segond fiu, Philippe Morel (1940-2010), foguèt amirau e un de sei felens, Ivan Morel, comandèt lo 27$^{en}$ BCA de 2019 a 2021.

## Liames intèrnes

* Resisténcia Francesa.

## Bibliografia

* (fr) Jean-Louis Crémieux-Brilhac, La France libre - De l'appel du 18 juin à la Libération, París, Éditions Gallimard, 1996.
* (fr) Patrick de Gmeline, Tom Morel, héros des Glières, París, Presses de la Cité, 2008.
# Cristiano Ronaldo

Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro o mai generalament sonat Cristiano Ronaldo es un fotbolaire portugués nascut lo 5 de febrièr de 1985 a Madèira Joguèt fins en 2009 dins lo club anglés de Manchester United e jòga actualament al Juventus Football Club e per l'equipa nacionala de Portugal dempuèi lo 20 d'agost de 2003. Es considerat coma un dels melhors jogaires del mond.
# Emili Borèl

Felix Edoard Justin Emili Borèl, nascut a Sant Africa lo 7 de genièr de 1871, mòrt a París le 3 de febrièr de 1956, foguèt un matematician, professor a la Facultat de las sciéncias de París, especialista de la teoria de las foncions e de las probabilitats, membre de l'Acadèmia de las sciéncias, e un òme politic, deputat e ministre. Sas accions per la Societat de las Nacions e al sen de son Comitat federal de Cooperacion europèa faguèron d'el un dels davancièrs de l'idèa europèa.
# 5 de febrièr
## Naissenças

* 1878 - André Citroën, pionièr francés de l'automobila (m. 1935)
* 1906 - John Carradine, actor american (m. 1988)
* 1914 – William S. Burroughs, escrivan american (m. 1997)
* 1914 - Alan Lloyd Hodgkin, fisiologista britanic, Prèmi Nobel (m. 1998)
* 1915 - Robert Hofstadter, fisician american, Prèmi Nobel (m. 1990)
* 1919 - Andreas Papandreou, òme politic grèc (m. 1996)
* 1933 - Jörn Donner, director de cinèma e escrivan finés
* 1982 - Jennifer Suhr, atlèta americana especialista del saut amb pèrga
* 1985 - Cristiano Ronaldo, fotbolaire portugués

## Decèsses

* 1999 - Wassily Leontief, economista rus, Prèmi Nobel d'Economia (n. 1906)
Vejatz tanben:
* 4 de febrièr | 6 de febrièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Werner Heisenberg

Werner Karl Heisenberg (n. 1901, m. en 1976) foguèt un fisician alemand premiat en 1932 per lo Prèmi Nobel de Fisica pels sieus trabalhs sus la mecanica quantica.

## Biografia

Nascut lo 5 de decembre de 1901 dins la vila alemanda de Würzburg, plan pichon se sentiguèt atrach per las matematicas, e en mendre gra per la fisica. En 1920 comencèt son doctorat en matematicas, mas Ferdinand von Lindemann lo refusèt coma escolan. Lo sieu mèstre recomandèt a Heisenberg que faguèsse los sieus estudis de doctorat amb lo fisician Arnold Sommerfeld coma supervisor, çò qu'acceptèt de bon grat, en partejant los estudis amb Wolfgang Pauli.
Durant lo primièr an prenguèt essencialament de corses de matematicas amb l'idèa de se metre a trabalhar sus la teoria dels nombres tre que n'auriá l'oportunitat, mas comencèt rapidament a s'interessar a la fisica teorica. Ensagèt de trabalhar sus la Teoria de la relativitat d'Albert Einstein, mas Pauli li aconselhèt de se consacrar a la Teoria atomica per laquala existissiá encara una granda discordància entre teoria e experiéncia.
Heisenberg moriguèt lo 1 de febrièr de 1976 dins la vila de Munic.
# Gloucestershire

Gloucestershire es un comtat situat dins lo sud-oèst d'Anglatèrra. Lo comtat compren un partida dels Cotswolds, una partida de la val fertila del flume Severn e tota la forèst de Dean.
La capitala n'es Gloucester e las autras vilas principalas son Cheltenham, Stroud, Cirencester e Tewkesbury. Los comtats vesins son le Gwent al País de Galas e los comtats ceremonials de Herefordshire, Oxfordshire, Worcestershire, Warwickshire e Wiltshire en Anglatèrra.
Lo rei d'Anglatèrra Edoard II es mòrt dins lo Gloucestershire lo 21 de setembre de 1327.