# Mediator europèu

Lo Mediator europèu es un organ de contraròtle de l’Union europèa que sèi a Estrasborg. Es un ombudsman, servent d'intermediari entre les ciutadans e las autoritats europèas. Dins aquela foncion, lo Mediator europèu renfortís los dreches dels ciutadans europèus en mai del caractèr democratic de l’Union Europèa.
Lo Mediateur europèa a per mission d’enquestat sus de cases d'« administracion marrida » dins las accions de las institucions, dels organs e dels organismes de l’Union Europèa. Le terme « administracion marrida » designa una situacion onte una institucion de l’Union enfranh las proceduras administrativas, los principis de bona administracion o los dreches de l'òme. Los cases de « administracion marrida » concernisson subretot las irregularitats administrativas, l’injustícia e las practicas inequitables, la discriminacion, los abuses de podes, la manca o lo refús d’informacion coma los retards injustificats.
Lo Mediateur europèu foguèt creat amb lo Tractat de Maastricht en 1992. Lo primièr mediator europèu, lo Finlandés Jacob Söderman, foguèt elegit lo 12 de julhet de 1995. Dempuèi 2009, lo Mediator europèu es instituit per l’article 228 del Traitat sul foncionament de l'Union europèa (ex-art. 195 TCE). Es tanben mencionat per dos còps al articles 20§2 e 24 que enoncia lo drech per « tot ciutadan de l’Union » de « recorir al mediator europèu ». Las entrepresas, las associacions e las collectivitats sesent dins l’Union europèa pòdon tanben aver recors al Mediator europèu.
La persona al cap d'aquel organ pòrta d'esperela lo titòl de Mediator europèu, es elegida per un mandat de 5 ans renovelable que correspond a la legislatura del Parlament Europèu.

## Estatut e organizacion

Lo Mediator europèu es institucionalament ligat al Parlament Europèu. Dins lo Tractat sul foncionament de l'Union Europèa (TFUE), l’article 228, que prevei las disposicions relativas al Mediator europèu, se situa dins la seccion que concerna lo Parlament europèu.
Lo Mediator europèu es elegit pel Parlament europèu. Los detalhs de la procedura d’eleccion son arestat dins le Reglament interor del Parlament europèu. Lo Mediator europèu «es elegit aprèp cada eleccion del Parlament europèu per la durada de la legislatura» e «son mandat es renovelable» (art. 228§2 TFUE).
Conformament a una procedura legislativa especiala, l'«estatut e las condicions generalas d’exercici de las foncions» del Mediator europèu son establidas pel Parlament europèu «aprèp avís de la Comission e amb l’aprobacion del Conselh» estatuent a la majoritat qualificada (art. 228§4). Las modalitats d’accion del mediator son atal definidas dins lo Reglament del Parlament europèu. Cada an, lo Mediator europèu deu presentar « un rapòrt al Parlament europèu suls resultats de la seunas enquèstas » (art. 228§1 TFUE).
Lo Mediator europèu «exercís sa mission en tota independéncia, […] sollicita cap nimai accepta d’instruccions de cap de govèrn, institucion, organ o organisme». Pendent la durada de las seunas foncions, lo Mediator europèu «pòt exercer cap d'activitat professionala, remunerada o non» (art. 228§3 TFUE).
Lo Mediator europèu «pòt èsser declarat demissionari per la Cort de Justícia, a la peticion del Parlament europèu, se complís pas mai las condicions necessàrias a l’exercici de las seunas foncions o se cometèt una pèca grava» (art. 228§2). La procedure de destitucion es detalhada dins lo Reglament del Parlament europèu. Fins ara, cap de mediator foguèt destituit de las seunas foncions.
Le médiateur actuel est le Grec Nikiforos Diamandouros. Foguèt elegit en 2003, puèi promongat aprèp las eleccions europèas de 2004 e encara 2010. Es assistat per una còla de prèp trenta personas, subretot de juristas. Dempuèi 1996, lo Mediator europèu constiuiguèt un malhum de 90 burèls repartits dins 32 Estats europèus. Çò que li permet d'aver mai d'eficacitat per tractar las peticions que li son adreçadas.
Lista dels mediators europèus :
| Mediator europèu | Periòde | Nòtas |
| Finlàndia Jacob Söderman | 12 de julhet 1995 al 1$^{èr}$ d'abril de 2003 | Primièr Mediator europèu |
| Grècia Nikiforos Diamandouros | dempuèi lo 1$^{èr}$ d'abril de 2003 | Èta de 1998 a 2003 lo primier defensor del pòble nacional de Grècia |

## Competéncias e foncionament

Lo Mediator europèu estudia los planhs «relatius a de cas d'administracion marrida dins l’accion de las institucions, organs o organismes de l’Union» (art. 228§1 TFUE). Per que sián examinats, aqueles planhs devon respectar uns critèris.
Lo Mediator europèu «es abilitat a recebre los planhs emanant de tot ciutadan de l'Union o de tota persona fisica o morala resident o sesent estatutàriament dins un Estat membre» (art. 228§1 TFUE). Pòt pas enquestar suls planhs que concernon las autoritats localas, regionalas o nacionalas – que dependon dels Estats membres – nimai sus las activitats que concernon los tribunals, los mediators nacionals, las entreprisas o encora los particulars. Lo Mediator europèu pòt examinar los planhs que concernisson la Cort de justícia de l’Union europèa «dins l’exercici de las seunas foncions juridictionalas » (art. 228§1 TFUE). Lo Mediator europèu pòt rebutar d’estudiar tota reclamacion qui concernís una procedura juridica particulara. Rebuta atal d’examinar los planhs que los faches incriminats fan l’objècte d’una procedura budgetària.
La victima supauasda d’un cas de « administration marrida » deu d’en primièr adreçar una peticion prèp de l’institucion, de l’organ o de l’organisme de l’UE incriminat. S'obten pas satisfaccion, pòt alara adreçar un planh al mediator. Tor planh deu èsser presentat dins un delai de dos ans al comptar del constat de l’acte d'« administration marrida ». Lo demandant deu donar son identitat e los motius del seu planh. Pasmens, pòt tanben demandar un tractament confidencial. Un planh pòt èsser adreçat per corrièr postal, per telecopiá o per corrièr electronic.
Lo Mediator europèu n’examina sonque los planhs qu’estima receptibles, dins lo respècte de las seunas competéncias. Pòt conselhar al demandant de s’adreçar a una autra instància pour obtenir satisfaccion. Lo Mediator europèu estudís los planhs que son jutjadas receptables e «fa un rapòrt a lor subjècte». I«procedís a las enquèstas qu’estima justificadas, o de la seuna iniciativa, o sus la basa dels planhs que li son presentadas dirèctament o mejans un membre del Parlament europèu» (art. 228§1 TFUE). Las institucions e organs de l’Union devon communicar al mediator totas las informacions que lor son demandadas e de li dobrir los dossièrs qu'a besonh. Pòdon rebutar per de motius de confidencialitat justificats. Quand constata un cas d'administration marrida, lo Mediator europèi «saisís l’institucion, organ o organisme concernit, que dispausa d’un délai de tres mes per li far tenir son avís. Lo mediator transmet enseguida un rapòrt al Parlament europèu e à l’institucion, organ o organisme concernit». Fin finala, la « persona qu'emana lo planh es informada del resultat d'aquelas enquèstas» (art. 228§1 TFUE).

## Bibliografia

* (fr)Patrick Dollat, Droit européen et droit de l’Union européenne, Éditions Dalloz (3e édition), 2010
* (fr)Syméon Karagiannis et Yves Petit (éditeurs), Le médiateur européen : bilan et perspectives, Bruylant, 2007

## Veire tanben
### Articles connèxes

Parlament Europèu

### Ligams extèrnes

* Site oficial

### Nòtas e referéncias

* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Médiateur européen ».
* ↑ Article 228 TFUE, Par. VI, Tit. I, Cap. 1, Sec. 1
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 228TFUE
* ↑ reglamentPE Reglament del Parlament europèu - 7a legislatura, setembre de 2011 : Títol IX, Articles 204, 205 et 206
* ↑ reglamentPE
* ↑ reglementPE