OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Vincenç Foish

Vincenç Miquèu Foish, vadut lo 22 de genèr de 1857 e mort en 1932 a Narròssa (Lanas) qu'èra un religiós e un erudit occitan autor d'ua òbra de consequéncia sus la filologia e la lenga occitana de Gasconha, mès tanben d'òbras d'istòria e d'etnologia.
Lo son diccionari e sas òbras suu parlar lanusquet qu'eston publicadas mei de 70 ans après la soa mort.

## Òbras

* [1913] « Le Huque des Faux Nobles - Satire burlesque, par Armand (sic pour Arnaud) de BUSQUET, Chanoine de Saint-Girons ; mise au jour par l’Abbé V. Foix », Imp.-Édit. A. Nauze, Toulouse, 1913, 54 pages.
* [1913] « Robert Mahieu, marchand cartier de Dax », Bulletin de la société de Borda, 3au trim. de 1913, p. 175-182.
* Dictionnaire des seigneuries, maisons nobles et maisons titrées des Landes, Archius departementaus de las Lanas, II F 906.

## Referéncias

* ↑ Acte de neishença n°2 deu 23 de genèr de 1857, 4 E 202/13-17. Narròssa, neishenças e publicacions de maridatge, 1833-1862, numerizat preus archius departamentaus de las Lanas.
# Yamandú Orsi

Yamandú Orsi (nascut Yamandú Ramón Antonio Orsi Martínez; 13 de junh de 1967) es un òme politic e professor urugüian, president d'Urugüai dempuèi lo primièr de març de 2025.
# Yamandú Orsi

Yamandú Orsi (nascut Yamandú Ramón Antonio Orsi Martínez; 13 de junh de 1967) es un òme politic e professor uruguaian, president d'Uruguai dempuèi lo primièr de març de 2025.
# Turin

Turin (/tyˈri(n)/; en italian: Torino; en piemontés: Turin) es una ciutat italiana, capitala de Piemont e de la ciutat metropolitana omonima.
Turin foguèt la capitala del Ducat de Savòia tre 1563, del Reialme de Sardenha a partir de 1720, e puèi la primièra capitala d'Itàlia de 1861 a 1865. La vila es un dels centres universitaris, culturals, toristics e scientifics mai importants d'Itàlia.

## Geografia

Turin se trapa dins una plana delimitada pels flumes Stura di Lanzo (ancianament Stura di Lancio), Sangone e Pò (que travèrsa la ciutat del nòrd al sud).
Confronta las comunas de Venaria Reale, Settimo Torinese, Borgaro Torinese, San Mauro Torinese, Collegno, Rivoli, Baldissero Torinese, Grugliasco, Pino Torinese, Orbassano, Pecetto Torinese, Beinasco, Moncalieri, Nichelino.

## Istòria
### Epòca romana

Durant lo primièr sègle abans Crist, probablament en 28 abans Crist, los romans creèron un camp militar (Castra Taurinorum), que foguèt dedicat mai tard a August (Augusta Taurinorum). The typical Roman street grid can still be seen dins la vila modèrna, e d'un biais encara mai precís dins lo neighborhood que se coneis jol nom de Quadrilatero Romano. Via Garibaldi traces la dralha exacta Decumanus de la Ciutat romana que començava a la Porta Decumani which was later incorporated dins lo Castello o Palazzo Madama. La Porta Palatina, a la part septentrionala del districte, es estada preservada fins uèi dins un parc còsta la Catedrala. Turin teniá aperaquí 5.000 abitants en aquel temps, que totes vivián a l'interior de las grandas muralhas.

### Edat Mejana

Aprèp la casuda de l’Empèri roman, la ciutat foguèt conquistada pels lombards, puèi pels francs de Carlesmanhe en 773. La Marca de Turin (un comtat) foguèt fondat dins las annadas 940, e foguèt dominat per la dinastia Arduinic fins a 1050. Aprèp lo maridatge d'Adelaïda de Susa amb lo filh d'Humbert Biancamano, Otto, la familha dels Contes de Savòia prenguèt lo contraròtle. While la dignitat de conte was held per l'avesque coma conte de Turin (1092–1130 e 1136–1191) èra regit coma una prince-bishopric pels avesques. En 1230–1235 èra a lordship jos la Marqués de Montferrat, styled Lord de Turin. A la fin del sègle XIII, quand foguèt annexada al Ducat de Savòia, la vila comptava ja 20.000 abitants. Un bèl nombre dels jardins e palaises nasquèron durant lo sègle XV quand la vila foguèt remodelada. L'Universitat de Turin foguèt tanben fondada en aquel periòde.
* ↑ «Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011». ISTAT. [Consulta: 16 de març de 2019]
* ↑ URL de la referéncia: https://demo.istat.it/?l=it.
* ↑ Canepari, Luciano (2009). «Torino». A: Dizionario di pronuncia italiana. Bologna: Zanichelli. ISBN: 978-88-08-10511-0.
* ↑ Brero, Camillo (1975). Gramàtica piemontèisa. Turin: Gros/Tomasone & C.
# Turin

Turin (/tyˈri(n)/; en italian: Torino; en piemontés: Turin) es una ciutat italiana, capitala de Piemont e de la ciutat metropolitana omonima.
Turin foguèt la capitala del Ducat de Savòia tre 1563, del Reialme de Sardenha a partir de 1720, e puèi la primièra capitala d'Itàlia de 1861 a 1865. La vila es un dels centres universitaris, culturals, toristics e scientifics mai importants d'Itàlia.

## Geografia

Turin se trapa dins una plana delimitada pels flumes Stura di Lanzo (ancianament Stura di Lancio), Sangone e Pò (que travèrsa la ciutat del nòrd al sud).
Confronta las comunas de Venaria Reale, Settimo Torinese, Borgaro Torinese, San Mauro Torinese, Collegno, Rivoli, Baldissero Torinese, Grugliasco, Pino Torinese, Orbassano, Pecetto Torinese, Beinasco, Moncalieri, Nichelino.

## Istòria
### Epòca romana

Durant lo primièr sègle abans Crist, probablament en 28 abans Crist, los romans creèron un camp militar (Castra Taurinorum), que foguèt dedicat mai tard a August (Augusta Taurinorum). The typical Roman street grid can still be seen dins la vila modèrna, e d'un biais encara mai precís dins lo neighborhood que se coneis jol nom de Quadrilatero Romano. Via Garibaldi traces la dralha exacta Decumanus de la Ciutat romana que començava a la Porta Decumani which was later incorporated dins lo Castello o Palazzo Madama. La Porta Palatina, a la part septentrionala del districte, es estada preservada fins uèi dins un parc còsta la Catedrala. Turin teniá aperaquí 5.000 abitants en aquel temps, que totes vivián a l'interior de las grandas muralhas.

### Edat Mejana

Aprèp la casuda de l’Empèri roman, la ciutat foguèt conquistada pels lombards, puèi pels francs de Carlesmanhe en 773. La Marca de Turin (un comtat) foguèt fondat dins las annadas 940, e foguèt dominat per la dinastia Arduinic fins a 1050. Aprèp lo maridatge d'Adelaïda de Susa amb lo filh d'Humbert Biancamano, Otto, la familha dels Contes de Savòia prenguèt lo contraròtle. While la dignitat de conte was held per l'avesque coma conte de Turin (1092–1130 e 1136–1191) èra regit coma una prince-bishopric pels avesques. En 1230–1235 èra a lordship jos la Marqués de Montferrat, styled Lord de Turin. A la fin del sègle XIII, quand foguèt annexada al Ducat de Savòia, la vila comptava ja 20.000 abitants. Un bèl nombre dels jardins e palaises nasquèron durant lo sègle XV quand la vila foguèt remodelada. L'Universitat de Turin foguèt tanben fondada en aquel periòde.

## Referéncias

* ↑ «Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011». ISTAT. [Consulta: 16 de març de 2019]
* ↑ URL de la referéncia: https://demo.istat.it/?l=it.
* ↑ Canepari, Luciano (2009). «Torino». A: Dizionario di pronuncia italiana. Bologna: Zanichelli. ISBN: 978-88-08-10511-0.
* ↑ Brero, Camillo (1975). Gramàtica piemontèisa. Turin: Gros/Tomasone & C.
# Turin

Turin (/tyˈri(n)/; en italian: Torino; en piemontés: Turin) es una ciutat italiana, capitala de Piemont e de la ciutat metropolitana omonima.
Turin foguèt la capitala del Ducat de Savòia tre 1563, del Reialme de Sardenha a partir de 1720, e puèi la primièra capitala d'Itàlia de 1861 a 1865. La vila es un dels centres universitaris, culturals, toristics e scientifics mai importants d'Itàlia.

## Geografia

Turin se trapa dins una plana delimitada pels flumes Stura di Lanzo (ancianament Stura di Lancio), Sangone e Pò (que travèrsa la ciutat del nòrd al sud).
Confronta las comunas de Venaria Reale, Settimo Torinese, Borgaro Torinese, San Mauro Torinese, Collegno, Rivoli, Baldissero Torinese, Grugliasco, Pino Torinese, Orbassano, Pecetto Torinese, Beinasco, Moncalieri, Nichelino.

## Istòria
### Epòca romana

Durant lo primièr sègle abans Crist, probablament en 28 abans Crist, los romans creèron un camp militar (Castra Taurinorum), que foguèt dedicat mai tard a August (Augusta Taurinorum). The typical Roman street grid can still be seen dins la vila modèrna, e d'un biais encara mai precís dins lo neighborhood que se coneis jol nom de Quadrilatero Romano. Via Garibaldi traces la dralha exacta Decumanus de la Ciutat romana que començava a la Porta Decumani which was later incorporated dins lo Castello o Palazzo Madama. La Porta Palatina, a la part septentrionala del districte, es estada preservada fins uèi dins un parc còsta la Catedrala. Turin teniá aperaquí 5.000 abitants en aquel temps, que totes vivián a l'interior de las grandas muralhas.

### Edat Mejana

Aprèp la casuda de l’Empèri roman, la ciutat foguèt conquistada pels lombards, puèi pels francs de Carlesmanhe en 773. La Marca de Turin (un comtat) foguèt fondat dins las annadas 940, e foguèt dominat per la dinastia Arduinic fins a 1050. Aprèp lo maridatge d'Adelaïda de Susa amb lo filh d'Humbert Biancamano, Otto, la familha dels Contes de Savòia prenguèt lo contraròtle. While la dignitat de conte was held per l'avesque coma conte de Turin (1092–1130 e 1136–1191) èra regit coma una prince-bishopric pels avesques. En 1230–1235 èra a lordship jos la Marqués de Montferrat, styled Lord de Turin. A la fin del sègle XIII, quand foguèt annexada al Ducat de Savòia, la vila comptava ja 20.000 abitants. Un bèl nombre dels jardins e palaises nasquèron durant lo sègle XV quand la vila foguèt remodelada. L'Universitat de Turin foguèt tanben fondada en aquel periòde.

## Nòtas e referéncias
### Referéncias

* ↑ «Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011». ISTAT. [Consulta: 16 de març de 2019]
* ↑ URL de la referéncia: https://demo.istat.it/?l=it.
* ↑ Canepari, Luciano (2009). «Torino». A: Dizionario di pronuncia italiana. Bologna: Zanichelli. ISBN: 978-88-08-10511-0.
* ↑ Brero, Camillo (1975). Gramàtica piemontèisa. Turin: Gros/Tomasone & C.
# Euròpa del Sud

L'Euròpa del Sud, tanben coneguda coma Euròpa Meridionala, es una region geografica del continent europèu banhada per la mar Mediterranèa. Segon l'Organizacion de las Nacions Unidas, se compausa dels estats seguents; Albania, Andòrra, Bòsnia e Ercegovina, Croàcia, Gibartar, Grècia, Itàlia, la Macedònia del Nòrd, Malta, Montenegro, Portugal, Sant Marin, Serbia, Espanha e Vatican.
Tanplan, divèrses sociològs e istorians subdivison la region en autras categorias: l'Euròpa Mediterranèa e l'Europa Balcanica o de l'Èst.

## Referéncias

* ↑ Duby, George (1997). «Capítol 1». A: Los ideales del mediterráneo. Madrid, Espanha: Icaria, p. 35. ISBN 84-7426-310-7.
# Euròpa del Sud

L'Euròpa del Sud, tanben coneguda coma Euròpa Meridionala, es una region geografica del continent europèu banhada per la mar Mediterranèa. Segon l'Organizacion de las Nacions Unidas, se compausa dels estats seguents: Albania, Andòrra, Bòsnia e Ercegovina, Croàcia, Gibartar, Grècia, Itàlia, la Macedònia del Nòrd, Malta, Montenegro, Portugal, Sant Marin, Serbia, Espanha e Vatican.
Tanplan, divèrses sociològs e istorians subdivison la region en autras categorias: l'Euròpa Mediterranèa e l'Europa Balcanica o de l'Èst.

## Referéncias

* ↑ Duby, George (1997). «Capítol 1». A: Los ideales del mediterráneo. Madrid, Espanha: Icaria, p. 35. ISBN 84-7426-310-7.
# Euròpa Occidentala

L'Euròpa Occidentala (var. Euròpa Occidentau), mai rarament nomenada 'Euròpa de l'Oèst, es una region politica o geografica que correspond a la part occidentala d'Euròpa. Pasmens rèsta mal definida. Se situa entre l'ocean Atlantic e lo centre o l'èst d'Euròpa. Pòt englobar una granda part de l'Euròpa del Nòrd, de l'Euròpa del Sud, e de l'Euròpa Centrala.

## Definicion de la Guèrra Freja

La vision istorica recenta, eretada de las relacions politicas de la Guèrra Freja (1948-1989), definís l'Euròpa Occidentala coma los païses d'economia capitalista qu'èran pas someses a la dominacion de l'URSS. S'ateuna pauc a cha pauc amb l'alargament de l'Union Europèa e amb la fin de la Guèrra Freja, per se ressarrar d'una vista pus geografica e economica, que rèsta fosca.
* Occitània (qu'es pas un estat)
* Alemanha
* Andòrra
* Àustria
* Belgica
* Danemarc
* Espanha
* Finlàndia
* França
* Grècia
* Irlanda
* Islàndia
* Itàlia
* Liechtenstein
* Luxemborg
* Malta
* Norvègia
* Païses Basses
* Portugal
* Reialme Unit
* Sant Marin
* Soïssa
* Suècia
* Vatican

## Definicion religiosa

Una definicion pus anciana, eiretada de l'esquisma de 1054 del cristianisme, consistís a distinguir una Euròpa Occidentala de tradicion catolica, o ben catolica e protestanta a partir del sègle XVI, mentre que l'Euròpa Orientala es de tradicion ortodòxa.
Occitània a una tradicion majoritariament occidentala, çò es catolica e protestanta.
En aquel cas, cal exclure de l'Euròpa Occidentala un país majoritariament ortodòxe coma Grècia. Per contra i cal inclure de païses majoritariament catolics o protestants coma Estònia, Letònia, Lituània, Polonha, Chequia, Eslovaquia, Ongria, Eslovènia e Croàcia.
I a de païses partejats entre las tradicions religiosas orientala e occidentala, coma Bòsnia e Ercegovina e Romania.
* Occitània (qu'es pas un estat)
* Alemanha
* Andòrra
* Àustria
* Belgica
* Bòsnia e Ercegovina, parcialament
* Republica Chèca
* Croàcia
* Danemarc
* Eslovaquia
* Eslovènia
* Espanha
* Estònia
* Finlàndia
* França
* Irlanda
* Islàndia
* Itàlia
* Letònia
* Liechtenstein
* Lituània
* Luxemborg
* Malta
* Norvègia
* Ongria
* Païses Basses
* Polonha
* Portugal
* Romania, parcialament
* Reialme Unit
* Sant Marin
* Soïssa
* Suècia
* Vatican
En Armenia, la religion dominanta es pas l'ortodoxia, mas lo monofisisme, que se considèra pasmens coma una tradicion orientala del cristianisme.
Lo païses d'Euròpa amb una tradicion islamica fòrta se restacan implictament a l'Euròpa Orientala: Bòsnia e Ercegovina, Albania e Turquia.
# Euròpa Occidentala

Dins son accepcion mai larga, l'Euròpa Occidentala (var. Euròpa Occidentau), mai rarament nomenada 'Euròpa de l'Oèst, es una region politica o geografica que correspond a la part occidentala d'Euròpa. Pasmens rèsta mal definida. Se situa entre l'ocean Atlantic e lo centre o l'èst d'Euròpa. Pòt englobar una granda part de l'Euròpa del Nòrd, de l'Euròpa del Sud, e de l'Euròpa Centrala.

## Definicion de la Guèrra Freja

La vision istorica recenta, eretada de las relacions politicas de la Guèrra Freja (1948-1989), definís l'Euròpa Occidentala coma los païses d'economia capitalista qu'èran pas someses a la dominacion de l'URSS. S'ateuna pauc a cha pauc amb l'alargament de l'Union Europèa e amb la fin de la Guèrra Freja, per se ressarrar d'una vista pus geografica e economica, que rèsta fosca.
* Occitània (qu'es pas un estat)
* Alemanha
* Andòrra
* Àustria
* Belgica
* Danemarc
* Espanha
* Finlàndia
* França
* Grècia
* Irlanda
* Islàndia
* Itàlia
* Liechtenstein
* Luxemborg
* Malta
* Norvègia
* Païses Basses
* Portugal
* Reialme Unit
* Sant Marin
* Soïssa
* Suècia
* Vatican

## Definicion religiosa

Una definicion pus anciana, eiretada de l'esquisma de 1054 del cristianisme, consistís a distinguir una Euròpa Occidentala de tradicion catolica, o ben catolica e protestanta a partir del sègle XVI, mentre que l'Euròpa Orientala es de tradicion ortodòxa.
Occitània a una tradicion majoritariament occidentala, çò es catolica e protestanta.
En aquel cas, cal exclure de l'Euròpa Occidentala un país majoritariament ortodòxe coma Grècia. Per contra i cal inclure de païses majoritariament catolics o protestants coma Estònia, Letònia, Lituània, Polonha, Chequia, Eslovaquia, Ongria, Eslovènia e Croàcia.
I a de païses partejats entre las tradicions religiosas orientala e occidentala, coma Bòsnia e Ercegovina e Romania.
* Occitània (qu'es pas un estat)
* Alemanha
* Andòrra
* Àustria
* Belgica
* Bòsnia e Ercegovina, parcialament
* Republica Chèca
* Croàcia
* Danemarc
* Eslovaquia
* Eslovènia
* Espanha
* Estònia
* Finlàndia
* França
* Irlanda
* Islàndia
* Itàlia
* Letònia
* Liechtenstein
* Lituània
* Luxemborg
* Malta
* Norvègia
* Ongria
* Païses Basses
* Polonha
* Portugal
* Romania, parcialament
* Reialme Unit
* Sant Marin
* Soïssa
* Suècia
* Vatican
En Armenia, la religion dominanta es pas l'ortodoxia, mas lo monofisisme, que se considèra pasmens coma una tradicion orientala del cristianisme.
Lo païses d'Euròpa amb una tradicion islamica fòrta se restacan implictament a l'Euròpa Orientala: Bòsnia e Ercegovina, Albania e Turquia.
# Albanés

L'albanés (autonim: shqip , gjuha shqipe, o arbërisht) es una lenga indoeuropèa e unic representant del grop albanoïd. Sièis milions de personas la parlan en Albania, Kosovo, Grècia (los Arvanitas), Serbia, Montenegro e dins la Republica de Macedònia, mas tanben dins lo sud d'Itàlia (los Arbëreshë). De comunautats immigradas significativas existisson en Euròpa Occidentala, en Turquia, Egipte e als Estats Units.

## Classificacion

En 1854, lo filològ alemand Franz Bopp pròva que l'albanés es una lenga indoeuropèa, mas isolada e sens cap de lenga que li siá pròcha. Son origina se discutís: d'unes fan montar l'albanés a l'illirian, d'autres al dacotraci (e mai se cèrts lingüistas considèran aquelas doas lengas coma benlèu aparentadas). Los Illirians èran los abitants autoctòns de la zòna ont se parla l'albanés. Aital la discussion sus la filiacion de l'albanés se carga d'implicacions politicas dins lo contèxt balcanic (conflicte de Kosovo).

## Vejatz tanben

* Lengas per familha
* ↑ Klein, Jared; Brian, Joseph; Fritz, Matthias (2018). Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics. Walter de Gruyter, p. 1800. ISBN 9783110542431.
# Euròpa Occidentala

Dins son accepcion mai larga, l'Euròpa Occidentala (var. Euròpa Occidentau), mai rarament nomenada Euròpa de l'Oèst, es una region politica o geografica que correspond a la part occidentala d'Euròpa. Pasmens rèsta mal definida. Se situa entre l'ocean Atlantic e lo centre o l'èst d'Euròpa. Pòt englobar una granda part de l'Euròpa del Nòrd, de l'Euròpa del Sud, e de l'Euròpa Centrala.

## Definicion de la Guèrra Freja

La vision istorica recenta, eretada de las relacions politicas de la Guèrra Freja (1948-1989), definís l'Euròpa Occidentala coma los païses d'economia capitalista qu'èran pas someses a la dominacion de l'URSS. S'ateuna pauc a cha pauc amb l'alargament de l'Union Europèa e amb la fin de la Guèrra Freja, per se ressarrar d'una vista pus geografica e economica, que rèsta fosca.
* Occitània (qu'es pas un estat)
* Alemanha
* Andòrra
* Àustria
* Belgica
* Danemarc
* Espanha
* Finlàndia
* França
* Grècia
* Irlanda
* Islàndia
* Itàlia
* Liechtenstein
* Luxemborg
* Malta
* Norvègia
* Païses Basses
* Portugal
* Reialme Unit
* Sant Marin
* Soïssa
* Suècia
* Vatican

## Definicion religiosa

Una definicion pus anciana, eiretada de l'esquisma de 1054 del cristianisme, consistís a distinguir una Euròpa Occidentala de tradicion catolica, o ben catolica e protestanta a partir del sègle XVI, mentre que l'Euròpa Orientala es de tradicion ortodòxa.
Occitània a una tradicion majoritariament occidentala, çò es catolica e protestanta.
En aquel cas, cal exclure de l'Euròpa Occidentala un país majoritariament ortodòxe coma Grècia. Per contra i cal inclure de païses majoritariament catolics o protestants coma Estònia, Letònia, Lituània, Polonha, Chequia, Eslovaquia, Ongria, Eslovènia e Croàcia.
I a de païses partejats entre las tradicions religiosas orientala e occidentala, coma Bòsnia e Ercegovina e Romania.
* Occitània (qu'es pas un estat)
* Alemanha
* Andòrra
* Àustria
* Belgica
* Bòsnia e Ercegovina, parcialament
* Republica Chèca
* Croàcia
* Danemarc
* Eslovaquia
* Eslovènia
* Espanha
* Estònia
* Finlàndia
* França
* Irlanda
* Islàndia
* Itàlia
* Letònia
* Liechtenstein
* Lituània
* Luxemborg
* Malta
* Norvègia
* Ongria
* Païses Basses
* Polonha
* Portugal
* Romania, parcialament
* Reialme Unit
* Sant Marin
* Soïssa
* Suècia
* Vatican
En Armenia, la religion dominanta es pas l'ortodoxia, mas lo monofisisme, que se considèra pasmens coma una tradicion orientala del cristianisme.
Lo païses d'Euròpa amb una tradicion islamica fòrta se restacan implictament a l'Euròpa Orientala: Bòsnia e Ercegovina, Albania e Turquia.
# Estrombòli

Estrombòli (altitud: 926 m) es un volcan fòrça actiu situat sus l'illa d'Estrombòli en Itàlia. Es en erupcion constanta dempuei 2 500 ans. A un ròtle important dins l'istòria de la volcanologia car son regim eruptiu es lo prototipe de l'erupcion estromboliana, una forma d'erupcion efusiva acompanhada d'explosions frequentas mai limitadas.

## Liames intèrnes

* Erupcion estromboliana.
# Estrombòli

Estrombòli (en italian: Stromboli; en sicilian: Strògnuli o Struògnuli) es un volcan fòrça actiu situat sus l'illa d'Estrombòli en Itàlia. Culminant a 926 mètres, es en erupcion constanta dempuei 2 500 ans. A un ròtle important dins l'istòria de la volcanologia car son regim eruptiu es lo prototipe de l'erupcion estromboliana, una forma d'erupcion efusiva acompanhada d'explosions frequentas mai limitadas.

## Liames intèrnes

* Erupcion estromboliana.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Giuliano Gasca Queirazza; Carla Marcato; Giovan Battista Pellegrini; Giulia Petracco Sicardi; Alda Rossebastiano (1990). Dizionario di toponomastica. Turin: UTET.
# Albanés

L'albanés (autonim: shqip , gjuha shqipe, o arbërisht) es una lenga indoeuropèa e unic representant del grop albanoïd. Sièis milions de personas la parlan en Albania, Kosovo, Grècia (los Arvanitas), Serbia, Montenegro e dins la Republica de Macedònia, mas tanben dins lo sud d'Itàlia (los Arbëreshë). De comunautats immigradas significativas existisson en Euròpa Occidentala, en Turquia, Egipte e als Estats Units.

## Classificacion

En 1854, lo filològ alemand Franz Bopp pròva que l'albanés es una lenga indoeuropèa, mas isolada e sens cap de lenga que li siá pròcha. Son origina se discutís: d'unes fan montar l'albanés a l'illirian, d'autres al dacotraci (e mai se cèrts lingüistas considèran aquelas doas lengas coma benlèu aparentadas). Los Illirians èran los abitants autoctòns de la zòna ont se parla l'albanés. Aital la discussion sus la filiacion de l'albanés se carga d'implicacions politicas dins lo contèxt balcanic (conflicte de Kosovo).

## Vejatz tanben

* Lengas per familha

## Nòtas e referéncias
### Referéncias

* ↑ Klein, Jared; Brian, Joseph; Fritz, Matthias (2018). Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics. Walter de Gruyter, p. 1800. ISBN 9783110542431.
# Albanés

L'albanés (autonim: shqip , gjuha shqipe, o arbërisht) es una lenga indoeuropèa e unic representant del grop albanoïd. Sièis milions de personas la parlan en Albania, Kosovo, Grècia (los Arvanitas), Serbia, Montenegro e dins la Republica de Macedònia, mas tanben dins lo sud d'Itàlia (los Arbëreshë). De comunautats immigradas significativas existisson en Euròpa Occidentala, en Turquia, Egipte e als Estats Units.

## Classificacion

En 1854, lo filològ alemand Franz Bopp pròva que l'albanés es una lenga indoeuropèa, mas isolada e sens cap de lenga que li siá pròcha. Son origina se discutís: d'unes fan montar l'albanés a l'illirian, d'autres al dacotraci (e mai se cèrts lingüistas considèran aquelas doas lengas coma benlèu aparentadas). Los Illirians èran los abitants autoctòns de la zòna ont se parla l'albanés. Aital la discussion sus la filiacion de l'albanés se carga d'implicacions politicas dins lo contèxt balcanic (conflicte de Kosovo).

## Vejatz tanben

* Lengas per familha

## Referéncias

* ↑ Klein, Jared; Brian, Joseph; Fritz, Matthias (2018). Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics. Walter de Gruyter, p. 1800. ISBN 9783110542431.
# Batalha d'Edessa (260)

La batalha d'Edessa se debanèt en 260 entre leis Empèris Roman e Sassanida. S'acabèt per una desfacha que fa partida dei reviradas pus importantas de l'istòria romana amb la pèrda de la màger part dei fòrças engatjadas dins la batalha e la captura de l'emperaire Valerian. Pasmens, coma leis autrei guèrras entre Romans e Sassanidas, lo resultat de la batalha entraïnèt pas de cambiament territòriaus importants entre lei dos estats.

## Liames intèrnes

* Crisi dau sègle III.