OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Venècia

Venècia, o pus rarament Venisa o Venèsia (Veniso, Venèsi en nòrma mistralenca; Venezia en italian; en venèt, formas esitantas coma: Venexia / Venessia / Venesia / Venezsia) es una granda vila del nòrd-est d'Itàlia sus la còsta adriatica; es la capitala de la region de Venèt e de la ciutat metropolitana de Venècia. La ciutat a coma escais La Serenissima. Al recensament de 2006, 268 934 abitants demoravan dins la ciutat, dont 176 621 sus la tèrra fèrma, 30 702 dins la lòna e 61 611 dins lo centre istoric.
Lo gentilici es venecian -a (venician -ano en nòrma mistralenca).
La ciutat s'espandís long de la còsta adriatica en tenent 117 islas dins una lòna qu'es situada entre los dèltas de Pò al sud e de Piave al nòrd. Las islas se religan per mai de 400 ponts.
Fondada pauc après 528 per de refugiats fugissent l'invasion lombarda, foguèt la capitala de la Republica de Venècia pendent onze sègles, de 697-1797. Durant l'Edat Mejana e la Renaissença, la vila foguèt una granda poissença maritima, a l'origina de la Quatrena Crosada e victoriosa durant la batalha de Lepant en 1571 contra l'Empèri Otoman. Gràcia a sos ligams amb Asia e lo Pròche Orient, que lo mercant e explorator Marco Polo foguèt l'iniciator, venguèt tanben una de las principalas plaças comercialas d'Euròpa, especialament de la seda, de las cerealas e de las espècias. Enfin, foguèt un centre cultural major, del sègle XIIIen a la fin del sègle XVIIen, dont los pintors de l’Escòla veneciana (que Tician, Veronese e Tintoretto), Carlo Goldoni e Antonio Vivaldi son los principala representants.
Son nom ven del pòble qu'abitava la region abans lo sègle Xen, los venèts. Nomenada Venetiae en latin, es de còps que ia escaissada la « dels Dòges », la « Serenissima », la « Reina d'Adriatica», la « Ciutat de las Aigas », la « Ciutat de las Masquetas », la « Ciutat dels Ponts » o encara la « Ciutat flotanta ». La vila es uèi famosa per sos canals — especialament lo Grand Canal — e sas gondòlas, sas nombrosas glèisas, la plaça de Sant Marc, lo palais dels Dòges, lo Pont dels Sospirs, sa Biennala e son carnaval.

## Galariá

* Plaça de Sant Marc

### Ligams extèrnes

* 1 2 Mistral, Frederic. Lou Tresor dóu Felibrige (TDF).
# Rauseda

Rauseda o mens localament Roseda (Rousedo en nòrma mistralenca; Rouzède en francés) es una comuna de Charanta Occitana, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Segon Xavier Lansade, lo parlar de la comuna es lo lemosin.

## Geografia
### Comunas limitròfas

Comunas confrontantas de Rauseda :
| Maseròlas | Lo Lindois | |
| | | Rossinas |
| Montberol | | Escuras |

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per luec:
* -; au segle XVIII (Cassini).

## Administracion

Lista daus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2009 | 2020 | Anne Bernard | |
| 1995 | 2009 | Fernand Lévêque | Retirat de l'armada |
| | 1995 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 223, totala: 232 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 789 | 772 | 789 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 386 | 353 | 302 | 249 | 234 | 267 | 261 | 254 | 266 282 |
| 2009 | 2010 |
| 254 265 | 243 254 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2016 ; 238

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de Charanta

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* ↑ «Los noms de las comunas en Charanta occitana». Confolontés occitan.
* 1 2 Xavier Lansade. «Rouzède». lemosin.net.
* ↑ http://www.armorial-limousin.fr/blasons_valtardoire.htm
* ↑ «Charanta». Toponimiaoccitana..
* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* ↑ «Carte de Cassini». Géoportail.
# Rosièiras (Tarn)

Rosièiras (Rosières en francés) es una comuna lengadociana en Segalar situada dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Alain Astié |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Personalitats ligadas a la comuna

* Jacques Castagné (1928-2020), ensenhaire e istorian, collaborator de la Revue du Tarn. Èra membre de l'associacion carmaucenca Lo Calelh (avodada a la cultura occitana, activa de 1947 a 1964).

## Patrimòni

Al dintre de la glèisa parroquiala Sant Eugèni, se pòdon veire de frescas de Nicolaï Greschny e de pinturas de son filh Michaël Greschny.

## Bibliografia

* (fr) Jacques Castagné, Rosières en Albigeois des origines au XXe siècle, Albi, Editions de la Revue du Tarn,1965.
* (fr) Jacques Castagné, L'Église Saint-Eugène de Rosières en Albigeois, Andoca, edicions Vent Terral, 1993. ISBN 285927068x

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 759, totala: 772 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 593 | 599 | 601 | 645 | 692 | 636 | 721 | 730 | 741 757 |
| 2009 | 2010 |
| 753 769 | 764 780 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Vejatz tanben
### Articles connèxes

* Comunas de Tarn

### Ligams extèrnes

* site de la comuna
* Portal de Lengadòc
# Guilhèm Alexandre dels Païses Basses

Guilhèm Alexandre dels Païses Basses, o Guilhèm Alexandre d'Aurenja e Nassau (Willem-Alexander Claus George Ferdinand van Oranje-Nassau, nascut en 1967), es lo rei actual dels Païses Basses.
| Precedit per Alexandre | Prince d'Aurenja 30 d'abril de 1980 - 30 d'abril de 2013 | Seguit per Catarina Amèlia |
| Precedit per Beatritz | Rei dels Païses Basses 30 d'abril de 2013- | Seguit per cap |
# Ocean Indian

L'ocean Indian es la tresena massa d'aiga del mond per òrdre d'importància e cobrís a pauc près 20% de la superficia de la tèrra.
Es limitat al nòrd per Asia, a l'oèst per la peninsula Arabica e Africa, a l'èst per la peninsula de Malacca, las Illas de la Sonda e Austràlia, e al sud per l'Antartica. Es separat de l'ocean Atlantic pel meridian 20° èst, al sud d'Africa e de l'ocean Pacific pel meridian 147° èst. Lo punt mai septentrional de l'ocean Indian es situat aproximativament a 30° nòrd de latitud dins lo golf Persic. L'ocean Indian fa a pauc près 10 000 km de long entre Africa e Austràlia; la seuna aira es de 73 556 000 km² en inclusent la mar Roja e lo golf Persic. Lo seu volum d'aiga es estimat a 292 131 000 km$^3$. D'illetas n'en puntilhan las ribas continentalas.
Los estats independents de l'ocean Indian son las Seichèlas, las Maldivas, Maurici, Sri Lanka. Indonesia lo bòrda. L'importància de l'ocean Indian coma rota de transit entre Asia e Africa n'a fach un luòc de conflictes. Encausa de la seuna extension, cap de nacion l'a pas dominat amb succès fins al començament del sègle XIX, quand Anglatèrra contrarotlava la màger part de las tèrras a l'entorn.

## Vejatz tanben

* Mar
* Ocean
v · mLos cinc oceans :
| Artic | Atlantic | Antartic | Indian | Pacific |

## Ligams extèrnes

* (fr) Plan d'un cors a Sciences-po consacrat a l'ocean Indian
* (fr) Guida illa Maurici ocean indian
* (en) Society for Indian Ocean Studies
* Wikidata: Q1239
* Multimedia: Indian Ocean
* ↑ «Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana» (en occitan) p. 126.
# Pesseta

La pesseta (en espanhòl: peseta) es una anciana moneda espanhòla que foguèt l'unitat monetària de l'estat espanhòl del 9 d'octobre de 1868 al 28 de febrièr de 2002 quand Espanha adoptèt l'èuro. Èra tanben utilizada a Andòrra, amassa amb lo franc francés. Se devesissiá en 100 centims amb de monedas de 1, 5, 25 e 50 pessetas. Lo cambiament a l'èuro se faguèt amb una equivaléncia de 166,386 pessetas per èuro.
La pesseta valèva 10 sòus e 8 dinèrs de liura aranesa.

## Nòtas

* En aragonés, asturian e galèc: peseta,
* En basc: "pezeta",
* En catalan: "pesseta",
# Cambon (Albigés)

Cambon$^,$$^,$$^,$ (Cambon en francés) es una comuna lengadociana dele País d'Albi dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània.

## Geografia

La topografia del territòri se compausa de cinc vals estrechas (val de Sòtas, de Lesèrt, de Tabornie, de Plancatòrta) serradas entre 5 costièras e planòls (La Maurelie, La Lausie, La Forestòla, Lo Borg, La Sarrada).
Los abitants èran gropats en pichons masatges. Tanben uèi la populacion es gropada en masatges, los ancians que grandiguèron e de nòus.

## Istòria

L'etimologia de Cambon ven del mot gal cambo: «corba, vòlta», que prenguèt lo sens de: «terren fertil prèp d'un riu o dins una corba».
Sègle XII: A la plaça de la glèisa actuala, i auriá agut un castèl e sus aquel puèg lo vilatge seriá estat alara enrodat de muralhas. (Agost de 1166 : autorizacion de Ramon Trencavel e son filh Rogièr de bastir lo castèl de Cambon en Albigés.)
Sègle XIII:Ancian priorat fortificat.
Sègle XIV: Construccion de la glèisa de Sant Pèire, sus las murlhas.
1789: Comunautats de Cambon (dicha Cambon de Montèls) e de Grèsas, senescauciá de Carcassona, diocèsi d'Albi.
1790: Municipalitats de Cambon e de Grèsas, canton de Sant Juèri, districte d'Albi.
1791: Le 11 juin, la comuna de Grèsas foguèt unida a la de Cambon.
An X: Comuna de Cambon, canton de Sant Juèri puèi de Vilafranca d'Albi, arrondiment d'Albi.
Fins als ans 1960 :La comuna demorèt rurala e agricòla puèi urbanizacion de la comuna per venir una comuna periurbana.
2003 : Adesion a la Comunautat d'Aglomeracion d'Albigés.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Sarah Laurens |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2052, totala: 2106 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 317 | 361 | 530 | 818 | 1 183 | 1 383 | 1 783 | 1 784 | 1 834 1 887 |
| 2009 | 2010 |
| 1 897 1 951 | 1 917 1 970 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments

* La Glèisa de Sant Pèire: glèisa de nau unica amb doas capèlas de costat, orientada èst-oèst. Bastida amb de cairons de sistre del Segalar vesin.
* Pinturas classificadas: L’adoracion dels Magues, Òli sus fusta, sègle XVII (copia d'epòca del quadre de Jacopo Bassano) ; L’Adoracion dels Pastres, Òli sus fusta , Escòla italiana, sègle XVI (còpia d'epòca d'une òbra retocada d'Abraham Bloemaert)

## Referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ font: site de la vila de Cambon

## Vejatz tanben

* Portal de Lengadòc
# Comunautat de comunas dels Monts de La Cauna e de la Montanha del Naut Lengadadòc

error de títol
Se pensatz que la supression es pas evidenta, podètz iniciar una procedura de pagina de suprimir. IMPORTANT : Notatz aquesta pagina que volètz suprimir sus Wikipèdia:SI se es pas ja fait.
# Lo Molin Màger

Lo Molin Màger$^,$$^,$$^,$ (Moulin-Mage en francés) es una comuna lengadociana en Caunés, situada dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Situada dins la punta èst del departament de Tarn, la comuna del Molin Màger es vesina del departament d'Avairon. Lo vilatge es bastit sus los Monts de La Cauna. Cal pas confondre la comuna del Molin Màger amb lo masatge de Molin Màger qu'es dins la comuna de Murat. Ambedós son separats pel riu de Viau, limit comunal.

### Masatges

* Lo Molin Màger
* La Trivala
* La Comba
* Las Cabanas
* Riuvièlh

### Clima

Lo Molin Màger es al limit de las influéncias oceanicas e mediterranèas. E mai, son altitud infléncia las temperaturas e las precipitacions. Lo clima es fred e umid en ivèrn. L'estiu es caud, fins a sec, quand l'influéncia mediterranèa es preponderanta.

## Istòria

Jol Regim Ancian, la comuna èra dins l'ancian diocèsi de Castras. La parròquia d'origina èra la parròquia de Sant Alari de Las Cabanas. La parròquia de Nòstra Dòna del Molin Màger foguèt creada lo 9 d'octobre de 1843.
Las Cabanas e Barre èran doas comunas en 1790, lèu reünidas fins en 1900. Lo 16 de febrièr de 1900 se creèron doas comunas: Barre e Lo Molin Màger.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Pascal Cousturier | | |
| 2008 | 2014 | Michel Vidal | divèrs dreita | conselhièr general (2004-2015) |
| 2004 | 2008 | Jean Pierre | | |
| 1995 | 2004 | Roger Verdier | | |
| 1989 | 1995 | Jean Evrad | | |
| 1962 | 1989 | Henri Gabriel Fanjaud | | |
| | 1962 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 308, totala: 315 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 380 | 381 | 346 | 358 | 365 | 364 | 336 | 332 | 328 342 |
| 2009 | 2010 |
| 326 340 | 319 332 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments

* Menir del Vacant de Riuvièlh.
* Glèisa de Nòstra Dòna del Molin Màger.
* Glèisa de Sant Alari de Cabanas.

## Vejatz tanben

* Comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal de Lengadòc
# Comunautat de comunas dels Monts de La Cauna e de la Montanha del Naut Lengadòc

La Comunautat de Comunas dels Monts de La Cauna e de la Montanha del Naut Lengadòc es una comunautat de comunas francesa, situada a caval sul departament d'Erau e sul departament de Tarn dins la region Occitània.
# Élisabeth Lamure

Élisabeth Lamure (20 de novembre de 1947) es una entrepreneira e politiciana francesa de drecha. Aquesta membre de l'UMP es actualament senadora de Ròse dempuèi lo 24 de setembre de 2004.
# Barre (Tarn)

Barre$^,$$^,$$^,$ (Barre en francés) es una comuna lengadociana en Caunés situada dins lo departament de Tarn e la region de Occitània.

## Geografia

Comuna situada a la punta èst del departament de Tarn, Barre es al tèrme del departament d'Avairon.
Lo vilatge es bastit sus los Monts de La Cauna.

### Clima

Barre se trapa a tèrme de las influéncias oceanicas e mediterranèas. Encara, son altitud influís sus las temperaturas e las precipitacions. Lo clima es fred e umide l'ivèrn. L'estiu es caud, fins a sec, quand l'influéncia mediterranèa es fòrta.

## Istòria

* Cabanas e Barre èran doas comunas distintas en 1790, lèu reünidas fins a 1900.
* En 1900 la comuna es separada en dos: Barre e Lo Molin Màger.
* En 1790, dins la comuna i aviá 2 parròquias: Nòstra Dama de Barre e Sant Alari de Cabanas.
* La parròquia de Nòstra Dama del Molin Màger foguèt creada lo 9 d'octobre de 1843.
* La parròquia de Sant Josèp de Gòs foguèt creada lo 5 de febrièr de 1855.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Claude Aninat |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 202, totala: 214 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 211 | 211 | 210 214 |
| 2009 | 2010 |
| 210 214 | 211 215 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments

* Estatue pèira levada de Cantol
* Glèisa de Nòstra Dama de Barre
* Glèisa de Sant Josèp de Gòs
* Castèl de Gòs
* Forn banal de Gòs

## Personas ligadas a la comuna

* Loïsa Paulin i foguèt institutritz
* Lo marescal Solt, que passèt a Barre en 1815, tornat de Waterloo, deguèt lèu fugir l'albèrga Tabaries, davant la quala las gents manifestavan son ostilitat.

## Bibliografia

* (fr) Lucien Aguié, Le Débutant. Barre avant la Guerre, Centre de Recherche du Patrimoine de Rieumontagné, 2006

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».

## Vejatz tanben
### Articles connèxes

* Comunas de Tarn

### Ligam extèrne

* Portal de Lengadòc
# Departament de Cantal

Cantal (15) es un departament francés situat dins la region administrativa d’Auvèrnhe-Ròse-Aups. Ten son nom de la cadena de monts eponims. Lo departament a Orlhac coma chapluòc. Las sosprefecturas son Mauriac e Sant Flor.
Lo gentilici es cantalés, cantalesa. Se pòt dire tanben cantalós, cantalosa, d'un biais mai familiar.
Solets les arrondiments de Mauriac e Sant Flor parlan l'occitan auvernhat. Efectivament dins l'arrondiment d'Orlhac, "lo quasi miègjorn" coma dison les oficis de torisme, lai se parla nòrd-lengadocian. La rompuda amb l'auvernhat es pas totala, d'aitant que lo vocabulari es larjament comun.
Notessiam que dinc Orlhagués passa, entre maitas (Cèra e Jordana), la ribèira d'Autra, escais-nomada «la valada dels poètas» pel grand nombre de poètas de lenga d'òc que bailèt.
Sul plan de l'organizacion religiosa, lo sèti de la diocèsi es a Sant Flor : una diocèsi novèla, destacada de la de Borges al sègle 14. Causiguèron pas Orlhac en causa de l'abadiá de Sant Guiral, qu'èra restacada directament a Roma. Mauriac es tanben una vila importanta al plan religiós amb la glèisa de Nòsta Dòna dels Miracles e sa parròquia que vai atanben en defòra de la vila e chabís quauques vilatjons vesins. Aquò's atau que lo futur avesque de Tolosa, Monsenhor Guiral Saliètge fuguèt batejat dins aquela parròquia, per que sortís d'un vilatge que ne'n depend.
Sul plan religiós e istoric, Mauriac chabís atanben dins una glèisia pichona a costat del licèu Marmontèl la despolha de l'archivèsque de Cantorbèri Thomàs Becket que fuguèt assassinat mai o mens a la demanda d'Enric lo Segond Plantagenèst, que se'n pentiguèt amarament. Se sap pas coma la despolha arribèt en Nauta Auvèrnha.
Les santflorencs se carran «d'èsser les mai auvernhats dels Auvernhats», car Sant Flor es la darrièra vila que coneis enquèra les iviarns auvernhats tradicionaus, es a dire amb d'ecira durant maitas mesadas.

## Nòtas

* ↑ o Cantau, Chantal [tsaⁿˈtal, tsaⁿˈtax, tsaⁿˈta] o Chantau [tsaⁿˈtaw]

## Referéncias

* ↑ http://projetbabel.org/forum/viewtopic.php?t=8045
# Antòni Rosenc

* Aqueste article es un esbòs de biografia; lo cal completar. Podètz ajudar la Wikipèdia e partejar vòstras coneissenças en lo modificant.
Antòni Rosenc (mist. Antòni Rousen(c); fr. Antoine Rozen, autra grafia Antòni Rouzen), dich Lo Venecian, foguèt un pintre actiu en Provença au sègle XVI que fasiá de retaules religiós.

## Biografia

Son origina es discutida. Segon Frederic Mistral, èra "provençau"; segon d'autres, èra originari de Venècia; o ben un òme flamenc format a Venècia. Totei tres fònts son d'acòrdi per de dire qu'èra actiu en Provença.
Venguèt un "pintre primitiu e ebenista" installat en Occitània orientala. Sejornèt e se maridèt au Poget Tenier (Comtat de Niça); puèi en 1508 se fixèt as Ais (capitala de Provença). En 30 mes faguèt lo retaule dau crucific ambe lo pintre italian Antòni de Brea, acabat lo 29 de mai de 1520.

## Nòtas e referéncias
### Referéncias

* 1 2 Mistral, Frederic. Lou Tresor dóu Felibrige (TDF).
* ↑ Alpes d'Azur tourisme. Puget Theniers
* 1 2 Marie-Pierre Emeric. «Provence verte & Verdon tourisme - dossier de presse 2023, Marie-Madeleine».
* ↑ Laurent Vissière, « Villes et paysages portuaires vus de la mer », Villes portuaires de Méditerranée occidentale au Moyen Âge - Îles et continents, XIIe-XVe siècles, Mediterranea,‎ març 2015, p. 143 (legir en linha)

## Veire tanben
### Articles connèxes

* Pintura

### Ligams extèrnes

* Wikidata: Q131298700
# Edwin Hubble

Edwin Powell Hubble (Marshfield, Missorí, 20 de novembre de 1889 – Pasadena, Califòrnia, 28 de setembre de 1953) foguèt un dels astronòms americans mai importants del sègle XX. Es famós mai que mai per aver demostrat l'expansion de l'univèrs en mesurar lo desplaçament al roge de galaxias distantas. Hubble es considerat coma lo paire de la cosmologia e mai se son influéncia en astronomia e astrofisica afècta mantun autre domeni. Per omenatjar sas contribucions, lo telescòpi que foguèt lançat en 1990 per la NASA e l'Agéncia Espaciala Europèa recebèt lo nom de Telescòpi espacial Hubble.
# Arsèni Vermenosa

Arsèni Vermenosa (Vielha d'Aitrac, Auvèrnhe, 27 de setembre de 1850 - Aitrac, 8 de genièr de 1910) z-es un daus poètas occitans mai famós dau país d'Auvèrnhe. Fuguèt un membre eminent e animaire dau Felibritge d'Auvèrnhe. Visquèt quauques annadas a ras de Toledo (Espanha) amb sa familha, d'ont, tre 1879, mandèt de collaboracions a l'Avenir du Cantal. S'installèt mai tard a Orlhac e s'avodèt intensament a chantar son país e sas gents, dins l'esperit dau Felibritge.
"L'Avenir du Cantal" èra lo jornal dau Partit Radical, d'esquèrra (anuèit puslèu antioccitan). Son chap dins lo departament de Chantau, Auguste Bancharel, publicava de suplements dau jornal en lenga d'òc. Lo jove Arsèni Vermenosa teniá per aquelas idèas e manifestava un cèrt anticlericalisme. Mai tard visquèt una evolucion progressiva cap a la religiositat, e escriguèt dins d'autres revistas e jornals, amb un ton devociós.
Aprèp la desfaita francesa de 1870, escriguèt, coma Frederic Mistral, de poèmas patriotics franceses en occitan.

## Òbras

* Flor de Brossa <Flour De Brousso> (1896)
* Jos la Clujada <Jous la Cluchado> (1909)
* En plein vent (1900), recuèlh en francés
* Mon Auvergne, recuèlh en francés amb de comentaris que s'i fa sentir l'occitan.

## Ligams extèrnes

* Pagina d'un sit auvernhat sus Arsèni Vermenosa
* Sit consacrat a Vermenosa per sa vila Eitrac, pas qu'en francés per ara
* Poèmes d'Auvergne d'Arsèni Vermenosa dits per Alphonse Establie a Deezer (fons de la Bibliothèque Nationale de France http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8820354p.r=dialecte.langFR)
* Lectura del poema Viva la libertat! de 1908
* poema Viva la libertat! de 1908 publicat dins la revista "Vai-i qu'as paur !"
* Tèxtes d'Arsèni Vermenosa sus Wikisource