# Arcaishon

Arcaishon es una comuna bogesa de Gasconha situada dens lo departament de Gironda e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Istòria

Au començament, Arcaishon n'èra qu'ua partida de La Tèsta. Avant qu'obrissi, en 1823, lo prumèir otèl-establissament de banhs deu virat, las estructuras d'aculh n'èran pas que cabanas de gemaires en locacion. Estut donc l'essòr d'Arcaishon, e las celebritats frequentent l'endret esturen nombrosas. Aquò's lo 2 de mai 1857 que Napoleon III creèt, per decret imperiau, la comuna d'Arcaishon, per desmembrament de La Tèsta. A d'aquesta mèsma data, lo camin de hèr de Bordèu a La Tèsta estut prolongat dinc a d'Arcaishon. Per rentabilisar aqueth investissament, los frairs Emile e Isaac Péreire crompèren 96 ha de terranhs forestèirs e creèren la vila d'ivèrn. En 1862, ruas son traçadas, casinòs e villàs bastits. En 1926, Arcaishon es classada estacion balneària.
Lo purmèr maire d'Arcaishon, Alphonse Lamarque de Plaisance, membre de societats sabentas, collectèt cançons tradicionalas en gascon dens lo Sud-Gironda e ne'n hit una publicacion.

### Toponimia

Arcaishon au començament ua capèra (Nòstra Dauna d'Arcaishon) dens ua ahorèst, estó urbanizada e destacada de La Tèsta en 1857. Louis Maurin qu’i vei lo basco arkaitz, “pena, escarpament”.
Eirac o Airac, ancian vilatge, Eyrac en francés, present sus la mapa de l'Estat Major (purmèra mitat deu s. XIX). Toponim galloromanic. L’ipotèsi de l’influéncia de l’arriu Eira n’es pas guaire crededera.
Las Avathilhas. Les Abatilles en francés. Derivat de "avath", vath petita enter duas picas (dunas).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2026 | Yves Foulon |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 10476, totala: 11528 :
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 736 | 2 065 | 3 696 | 4 981 | 7 133 | 8 102 | 7 910 | 8 221 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 8 259 | 9 279 | 10 266 | 10 634 | 12 261 | 13 135 | 13 102 | 14 603 | 14 985 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 14 862 | 14 986 | 13 892 | 13 293 | 11 770 | 11 459 | 12 153 | 11 679 | 11 789 12 084 |
| 2009 | 2010 |
| 11 441 11 748 | 10 975 11 278 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Sit Toponimia occitana
* ↑ Inscrivuda a l'inventari deus monuments istorics desempui 1985.
* ↑ https://web.archive.org/web/20120303012406/http://www.arcachon.com/pageseditos,16,left_3E121B4B,histoire,decouverte,office,tourisme,arcachon.html
* ↑ Louis Maurin. Les Racines de l'Aquitaine: vingt siècles d'histoire d'une région, vers 1000 avant J.-C.-vers 1000 après J.C.
* ↑ Jacques Plantey. "Les hommes et leur langue" in coll. Une histoire du Bassin : Arcachon, entre Landes et océan.
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié. "L’oronymie landaise". Onomastique et patrimoine. Actes du Colloque d’onomastique du Teich (septembre 2003). Actes des colloques de la Société française d'onomastique. 2004|12 pp. 65-80.
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/05/25/arcachon-yves-foulon-officiellement-maire-pour-un-quatrieme-mandat-7511223-2733.php
* Portau de Gasconha