OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Noel Gallagher

Noel Thomas David Gallagher, nascut lo 29 de mai de 1967 a Manchester (Anglatèrra), es un musician e autor-compositor-interprèt anglés d'origina irlandesa. Foguèt lo compositor principal, lead-guitarrista e cantaire ocasional del grop de rock britanic Oasis. Formava amb son fraire cadet Liam Gallagher, cantaire principal d'Oasis, una fratria picanhaira celèbre dins la pressa musicala.
Dins lo mitan dels ans 1990, Noel Gallagher foguèt un dels actors principals del movement britpop, periòde ont lo grop Oasis coneguèt un grand succès critic e comercial. En Agost de 2009, après una altercacion amb Liam durant un concèrt a París, Noel Gallagher anoncièt sa partença d'Oasis e en octobre de 2009, confirmèt que voliá començar una carrièra solet. Gallagher formèt alara Noel Gallagher's High Flying Birds.

## Discografia
### Albums

** Amb Oasis :
* 1994 : Definitely Maybe
* 1995 : (What's the Story) Morning Glory?
* 1997 : Be Here Now
* 1998 : The Masterplan (Compilacion de Fàcias-B)
* 2000 : Standing on the Shoulder of Giants
* 2000 : Familiar To Millions (Live)
* 2002 : Heathen Chemistry
* 2005 : Don't Believe the Truth
* 2006 : Stop The Clocks (Best-Of)
* 2008 : Dig Out Your Soul
** Solet :
* 2009: The Dreams We Have as Children – Live at the Royal Albert Hall
* 2011: Noel Gallagher's High Flying Birds
* 2015: Chasing Yesterday
* 2017: Who Built the Moon?
# Noel Rosa

Noel Rosa (1910 - 1937) foguèt un cantaire brasilièr de samba.
# Noemi

Noemi (nascuda Veronica Scopelliti lo 25 de genièr de 1982 a Roma) es una cantaira italiana.

## Discografia
### Albums

* 2009 - Sulla mia pelle (#3 Itàlia - #44 Euròpa)
* 2010 - Sulla mia pelle (Deluxe Edition) (#3 Itàlia - #42 Euròpa)
* 2011 - RossoNoemi (#6 Itàlia)

### EPs

* 2009 - Noemi (#8 Itàlia - #97 Euròpa)

### Singles

* 2009 - Briciole (#2 Itàlia - #51 Euròpa)
* 2009 - L'amore si odia (duo amb Fiorella Mannoia) (#1 Itàlia - #34 Euròpa)
* 2010 - Per tutta la vita (#1 Itàlia - #42 Euròpa)
* 2010 - Vertigini
* 2011 - Vuoto a perdere (#6 Itàlia - #47 Euròpa)
* 2011 - Odio tutti i cantanti
* 2011 - Poi inventi il modo

## Festenal di Sant Rémol

* 2010 - amb Per tutta la vita (Diego Calvetti, Marco Ciappelli) - 3:14

## Collaboracions

* 2009 - L'amore si odia amb Fiorella Mannoia
* 2009 - Quanto ti voglio amb Claudio Baglioni e Gianluca Grignani
* 2010 - Il mio canto libero amb Amiche per l'Abruzzo
* 2010 - L'amore si odia (acustic version) amb Fiorella Mannoia
* 2010 - Come si cambia amb Neri per Caso
* 2011 - La promessa amb Stadio

## Viradas

* 2009 - Noemi tour: Itàlia
* 2009/2010 - Sulla mia pelle tour I: Itàlia
* 2010 - Sulla mia pelle tour II: Itàlia Eslovènia
* 2011 - RossoNoemi tour: Itàlia

## Lo teatre

* 2006/2007 - Donna Gabriella e i suoi figli amb Gabriele Cirilli
* 2010 - Cirque du Cirill amb Gabriele Cirilli

## Ligams extèrnes (en italian)

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Noemi.
* Sit oficial
* YouTube oficial
* Arca di Noemi
* Youtube Arca di Noemi
* Portal de la musica
# Noent

Noent (Nouhant en francés) es una comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2008 | 2020 | Nicolas Simonnet | UMP, LR | quadre, conselhier generau (2011-2015) puei departamentau |
| març 2001 | 2008 | Robert Romain | | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 319, totala: 322 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 313 | 312 | 306 312 |
| 2009 | 2010 |
| 315 321 | 315 319 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 281 abitants.

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Noent».
# Noemie Fox

Noemie Fox (n. a Marselha lo 19 de març de 1997) es una ceïsta occitana de nacionalitat australiana. Es la sòrre de Jessica Fox.
Als jòcs olimpics de París, se ganha la medalha d’aur en caiac cross.
# Nogales

Nogales es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
# Lo Pueg (Seneç)

Lo Pueg (Le Poil en francés) es una anciana comuna provençala. Èra administrada per lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur de l'estat francés. Lo 1èr de genièr de 1974, foguèt incorporaa a Seneç, que n'èra pasmens separaa per lei comunas de Barrema e Blieus. Devenguèt una comuna associaa. Es gaireben despoblada (3 abitants en 2 018).

## Toponimia

La primièra atestacion es In Poio en 1056. Mistral dona Lou Pue que se nòta Lo Pueg en grafia classica. La prononciacion locala sembla qu'evoluïguet en Lo Peu francizat en Le Poil per atraccion.

## Referéncias

* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France - Vol. 2 - p.1183.
# Lo Puget Tenier

Lo Puget Tenier (Lou Puget-Teniés en nòrma mistralenca; Puget-Théniers en francés) es una comuna d'Occitània, dins lo País Niçard e lo departament dei Aups Maritims.
Lo Puget Tenier foguèt una sosprefectura dei Aups Maritims de 1860 a 1927. Foguèt alòra una dei sosprefecturas mens pobladas de França amb Castelana.

## Toponimia

Lo Poget de Teniers, Puget Theoniers, Teunes en occitan ancian; Pugetum de Thenariis en latin tardiu.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2020 | 2026 | Pierre Corporandy | LR |
| 2008 | 2020 | Robert Velay | |
| març de 2001 | 2008 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 800 | 914 | 1 011 | 1 053 | | 1 168 | | 1 195 | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 077 | 1 304 | 1 289 | 1 222 | 1 403 | 1 426 | 1 215 | 1 571 | 1 224 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 337 | 1 383 | 1 166 | 1 252 | 1 261 | 1 279 | 1 271 | 1 105 | 1 089 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 415 | 1 488 | 1 438 | 1 446 | 1 703 | 1 533 | 1 836 | 1 822 | 1 818 |
| 2009 | 2010 |
| 1 815 1 897 | 1 805 1 888 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Comunas dei Aups Maritims - Sit de Laurenç Revest
* 1 2 Frederic Mistral. Lo Tresaur dau Felibritge, sègle XIX.
* Portal de Provença
# Lo Procès verbal

Lo Procès verbal (Le Procès-verbal en francés) es un roman de Jean-Marie Gustave Le Clézio de 1963.
Qu'ei hens Los 100 libres del sègle segon Le Monde: un classament de libres considerats coma los cent melhors del sègle XX.
# Lo Puget Rostanh

Lo Puget Rostanh (Puget-Rostang en francés) o Lo Poget (de) Rostanh es una comuna occitana dau Comtat de Niça situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

Lo Puget Rostanh Se situa a 70 km de Niça e 6 km dau Lo Puget Tenier, capluòc de canton.
Lo clima es de tipe mediterranèu, malgrat aiçò en rason de la altitud, qu'atenh 700 m, arriba que lo temps en ivèrn siá fred e viu e mai qu'ensolhelhat. Lo vilatge es pas totun pas a l'abric d'una casuda de nèu.
Lo vilatge se situa al jonhent de la Mairola e del riu d'Auvare. La vau de la Mairola orientada èst-oèst es compausada duna alternància de marnas, calcaris e sistres del Cretacèu. Es dominada pel Cimalhon (1 514 m).

## Toponimia

Li fòrmi anciani son :
* Lo Puget Rostanh - Podiettum Rostagnum au sègle XI.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Bernard Maurin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 280 | 252 | 281 | 272 | | 191 | | 204 | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 176 | 177 | 184 | 193 | 202 | 166 | 181 | 151 | 140 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 137 | 129 | 127 | 85 | 65 | 57 | 71 | 50 | 37 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 24 | 61 | 70 | 85 | 115 | 114 | 108 | 107 | 106 |
| 2009 | 2010 |
| 105 107 | 107 109 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Comunas dei Aups Maritims - Sit de Laurenç Revest
* ↑ https://www.departement06.fr/documents/Import/decouvrir-les-am/recherchesregionales166.pdf
* ↑ Ernèst Negre. Toponymie générale de la France: Formations non-romanes; formations dialectales, p. 1184.
* Portau dau Comtat de Niça
# Lo Pueg (Vasadés)

Lo Pueg segon la prononciacion maròta e gascona [lu'pœ] (Le Puy en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament maròta e benlèu gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Lo borg ancian, onte i a la glèisa, es logicament sus un pueg, en direccion de Rimons; la capitala actuala de la comuna e aglomeracion principala, situada a una estela de camins (direccions Mesteriu, Rimons, Sent Fèrme, Senta Fe, Duràs, Montsegur) es a Bòrdapalha, dens la ribèira de Dròt. Dempuèi la fin deu sègle XX, las pancartas marcan paradoxalament Le Puy a las entradas de Bòrdapalha.

## Istòria

La comuna fut repoblada per de populacions francofònas, los gavaches (usatge occitan) o maròts (usatge deus interessats). Fòra deu francés, la lenga pus parlada dens la comuna cap a 1950 èra lo gavache (varianta deu santongés), mès los occitanofònes èran tanben presents (localament, "parler jou" s'opausava a "parler moué")

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2014 | 2026 | Joël Le Houarner | foncionari |
| març 2001 | 2014 | Eric Fellet | |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 375, totala: 407 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 652 | 436 | 446 | 409 | 412 | 410 | 391 | 430 | 412 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 420 | 420 | 450 | 461 | 457 | 446 | 415 | 384 | 379 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 397 | 428 | 380 | 387 | 341 | 378 | 374 | 376 | 389 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 360 | 366 | 309 | 257 | 281 | 290 | 360 | 375 | 393 406 |
| 2009 | 2010 |
| 386 394 | 378 386 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Gironda

## Nòtas

* Portau de Guiana
# Lo Pug (Sauvatèrra)

Lo Pug (Le Puch en francés) es una anciana comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània e absorbida en 1965 per Sauvatèrra de Guiana.

## Geografia

L'ancian borg es situat a tres km au nòrd de la vila de Sauvatèrra, prèp de la RD 670 La Rèula-Liborna.

## Toponimia

Lo Pug (atestacion de Podio, en 1281). Es una fòrma [vasadesa e bordalesa] deu mot latin podium, que designa un lòc elevat, una tuca. Lo mot es espandit en occitano-romanic, tanben en Aragon, dens lo sud-oèst francés, etc, mès es generalament sigut d'un determinant.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 159 | 256 | 274 | 265 | 267 | 279 | 281 | 258 | 241 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 244 | 244 | 253 | 265 | 274 | 282 | 233 | 221 | 229 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 223 | 226 | 253 | 243 | 236 | 228 | 222 | 254 | 252 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 231 | | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Lòcs e monuments

Glèisa Sent Cristòfle (fòrma supausada, mès près de Liborna i a Sent Cartòfle), romanica deus sègles XI e XII. Es classada aus monuments istorics per arrestat deu 14 d'abriu 1909 per lo portau e inscrita en totalitat dempui lo 16 d'abriu 2002.

## Nòtas

* ↑ https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/commune/COM33340-le-puch
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 521
* ↑ https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00083686
* Portau de Guiana
# Lo Puget (Vauclusa)

Lo Puget (Puget o Puget-sur-Durance en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Toponimia

L’atestacion mai anciana (1257) es "del Puget", çò que justifica lo restabliment de l’article "Lo". La mapa de Cassini pòrta Le Puget de Lauris. Lo diccionari de Courtet escriu “Puget” mas tanben “du Puget”. L’apondon sur Durance es utilizat localament mas es pas oficial.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Alain Sage |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 712, totala: :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | 475 | 589 | Cercar | 658 | 663 676 |
| 2009 | 2010 |
| 669 683 | 674 688 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Vauclusa

## Nòtas e referéncias

* ↑ Wikipèdia en francés.
* ↑ Jules Courtet, Dictionnaire géographique, géologique, historique, archéologique et biographique des communes du département de Vaucluse, Avinhon: Seguin Ainé, 1876, pp. 280-281.
* ↑ Quitament “Le Puget sur Durance”, Bulletin du Comité national des appellations d'origine des vins et eaux-de-vie, 1944, pp. 74 e 80.
* Portal de Provença
# Lo Pueg de Santa Reparada

Lo Pueg de Santa Reparada (Le Puy-Sainte-Réparade en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-David Ciot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 5389, totala: 5491 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 250 | 1 338 | 1 552 | 1 277 | 1 642 | 1 418 | 1 388 | 1 410 | 1 429 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 450 | 1 633 | 1 538 | 1 484 | 1 420 | 1 291 | 1 248 | 1 250 | 1 305 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 322 | 1 335 | 1 379 | 1 179 | 1 181 | 1 195 | 1 091 | 1 190 | 1 240 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 641 | 2 569 | 2 859 | 3 079 | 4 414 | 4 812 | 5 112 | 5 119 | 5 276 5 367 |
| 2009 | 2010 |
| 5 261 5 352 | 5 299 5 389 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Provença
# Mildred Cohn

Mildred Cohn (Nòva York, 12 de julh de 1913 – Filadèlfia, Pennsilvània, 12 d'octobre de 2009) foguèt una bioquimista americana.
# Milena Gasperoni

Milena Gasperoni (n. lo 23 de setembre de 1961) es una femna politica santmarinesa, del partit des socialistas e dels democratas, capitània regenta del 1èr d'abril al 30 de setembre de 2024, amb Alessandro Rossi.
# Miles Franklin

Stella Maria Sarah Miles Franklin, mai coneguda coma Miles Franklin (Talbingo, 14 d'octobre de 1879 – Drummoyne, 19 de setembre de 1954) foguèt una escrivana e feminista australiana. Se faguèt conéisser subretot gràcias a son roman My Brilliant Career, publicat en 1901.

## Òbras
### Romans

* My Brilliant Career (1901)
* Some Everyday Folk and Dawn (1909)
* Old Blastus of Bandicoot (1931)
* Bring the Monkey (1933)
* All That Swagger (1936)
* Pioneers on Parade (1939), amb Dymphna Cusack
* My Career Goes Bung (1946)
* On Dearborn Street (1981)
# Miley Cyrus

Destiny Hope Cyrus, mai coneguda coma Miley Cyrus e tanben Miley Ray Cyrus (Nashville, Tennessee, 23 de novembre de 1992) es una cantaira e actritz americana. Foguèt revelada gràcias a la sèria del Disney Channel Hannah Montana. Se faguèt mai celèbra encara internacionalament que generèt una polemica considerabla en 2013 als Estats Units amb divèrsas cançons, a partir de "Wrecking Ball", qu'evòcan clarament la sexualitat.

## Discografia

* Meet Miley Cyrus (2007)
* Breakout (2008)
* The Time of Our Lives (2009) – EP
* Can't be tamed (2010)
* Bangerz (2013)
* Miley Cyrus & Her Dead Petz (2015)
* Younger Now (2017)
* She Is Coming (2019)
* Plastic Hearts (2020)
* Endless Summer Vacation (2023)
# Miles Davis

Miles Dewey Davis III, conegut coma Miles Davis (1926 - 1991) foguèt un musician american de jazz, un dels musicians pus influents e innovadors del sègle XX. Trompetista, compositor e cap de banda, Davis foguèt a primièra linha de gaireben totas las evolucions que faguèt lo jazz après la Segonda Guèrra Mondiala.

## Un luòc en l'istòria del jazz

Toquèt en qualques unas de las importantas primièras gravaduras de bebop e ne faguèt las primièras de cool jazz. Foguèt parcialament responsable de l'evolucion del "modal jazz" e lo "jazz-fusion" sorgiguèt del trabalh que faguèt amb autres musicians als darrièrs 60 e primièrs 70. Lo "free-jazz" foguèt l'unic estil d'après la Segonda Guèrra Mondiala qu'influiguèt pas de manièra significativa. Malgrat que qualqu'uns dels musicians de las siás bandas seguiguèron aquel estil.
Las siás gravaduras, amassa amb las accions en dirècte de las siás fòrça influents bandas, foguèron vitalas en l'acceptacion del jazz coma musica amb una granda valora artistica. Popularizador a l'encòp qu'innovador, Davis venguèt famós mercés a lo sieu estil languid e melodic e, al meteis temps, per la siá personalitat conflictiva. En tant que musician cada còp melhor pagat e vestit a la mòda, Davis foguèt tanben un simbòl del potencial comercial del jazz.
* Portal de la musica
# Milgranièr

Lo milgranièr (var.miugranier) (Punica granatum) es un arbre fruchièr de la familha de las Lythraceae, cultivat dempuèi la mai nauta Antiquitat per los seus fruches comestibles (las milgranas) e per las seuna qualitats ornementalas de la seunas grandes flors.

## Descripcion

Es un pichon arbre de portada arbustiva de las regions mediterranèas que pòt s'auçar a 6 m de naut. Pòt viure fins a 200 ans mas es mai productiu pels fruches dins los 20 primièrs ans de fructificacion.
La rusca es gris burèla e a tendéncia de se cretar e s'escaumar amb l'adat.
Las seuna fuèlhas caducas son oposadas e mesuran 3 a 7 cm de long sus 1 a 2 cm de larg. Dins qualques regions, arriba que l'arbre pèrda pas las fuèlhas en ivèrn.
Las seunas flors roge viu mesuran 3 cm de diamètre.
Los seus fruches, las milgranas, contenon en mejana 600 granas chucosas.

## Distribucion

Es una espècia originària d'Asia occidentala (Turquia, Iran, Iraq, Azerbaitjan, Afganistan, Paquistan, Armenia), e benlèu la peninsula Aràbia, e tanben lo nòrd d'Africa.
Se cultivada dins totes los continents dins de zonas temperadas caudas : Bacin Mediterranèu, Orient Mejan, China, Sud Èst dels Estats Units d'America, Chile, Argentina.

## Cultura

. L'espècia soòrta la secada e de breus periòdes de galada (fins a -15 °C) mas preferís los climas secs. En zona umida, lo milgranièr fructifica pas plan, perque a besonh de fòrtas calors pendent tot lo periòde de fructificacion, senon es atacat per de malautiás fungica que capita pas.

### Propagacion

Lo milgranièr se reproduís pas fidelament par semenasons e supòrta pas plan l'empèut o per probaina. Se lo proprga doncas mai sovent per porreta en copant en ivèrn de rama de l'an d'una longor de 30 a 40 cm. Se lèva le borron terminal e banhant la bas d'auxina puèi se planta dirèctament en tèrra daissant despassar pas que 3 uèlhs fòra.

## Varietats

Existís fòrça cultivars de milgranièrs coma:
* 'Wonderful' : originari de Florida, ideal per far de chuc, fòrça fertil, abondant en Califòrnia.
* 'Sweet' : lo fruch demòra un pau verd quitament madur mas fòrça sucrat. L'arbre es fòça ornemental, fructifica jove e abondentament.
* 'Nana' : Varieta nana utilizada pels bonsaïs.

## Utilizacion

Las flors frescas del milgranièr son utilizadas en infusion contra l'asma. La rusca del fruch es utilizat contra la dessentèri e la rusca de la camba e dels fruches es utilizada coma Planta tintoriala. La rusca de las racinas combat lo tenià.

## Referéncias

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Milgranièr.
* Tela Botanica 54104
* (fr)Cultura e varietats de Milgranièrs
* (en) Pomegranate facts
* Portal de la botanica
* Portal de las plantas utilas
# Punxín

Punxín es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
# Pupillin

Pupillin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Martine Chazerand |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 143 | 158 | 148 | 186 | 213 | 218 | Cercar | 256 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 250 265 | 247 262 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau d'Arpitània