# Lombèrs (Savés)

Lombèrs (Lombez en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Lombèrs qu'ei situada dens lo parçan de Savés, hens l'arribèra de Sava e sus las ancianas rota nacionala 632 e rota nacionala 626 A medisha distància d’Aush e de Tolosa, Lombèrs que gaudeish d’ua situation privilegiada.

## Toponimia

Lo nom qu'es atestat Lumbers en 1162. Segon Ernèst Negre, Lombèrs que vengueré benlèu deu nom germanic de persona Hlodebertus, tractat com *Hlodenbertius. Dauzat, qui probablament non coneishèva nada fòrma anciana, que's pensava lo nom es escur, probablament prelatin com Lombiar.
Henri Polge propausèt un etimon basc *llinberris.

## Istòria

Lombèrs estó la seu d'une abadiá benedictina creada au sègle IX, qui's copè de la règla benedictina au Sègle XII. La vila qu'estó hèita avescat de 1317 dinc en 1790. Un deus darrèrs avesques èra un descendent d'un nebot de Fenelon. Lombèrs estó ua sosprefectura dinc en 1926.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2026 | Jean-Pierre Cot | PRG-MRSL | conselhèr departamentau (2015---->) |
| març de 2008 | 2014 | Jean Loubon | Partit Radical d'Esquèrra | agent immobiliari, conselhèr generau (2004-2011), president de la CC (2003-2012) |
| març de 1977 | 2008 | Joan Jacme Lassava (Jean-Jacques Lassave) | PS | agricultor, conselhèr generau (1985-2004) |
| març de 1959 | 1977 | Paul Vignaux | SFIO puish PS | retirat d'inspector deus espòrts conselhèr generau (1961-1973), deputat (1962-1973) |
| | 1959 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2018, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 339 | 1 443 | 1 536 | 1 543 | 1 541 | | 1 677 | 1 690 | 1 742 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 680 | 1 697 | 1 714 | 1 678 | 1 765 | 1 692 | 1 684 | 1 625 | 1 543 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 458 | 1 481 | 1 465 | 1 341 | 1 278 | 1 188 | 1 257 | 1 116 | 1 075 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 164 | 1 331 | 1 301 | 1 239 | 1 325 | 1 401 | 1 714 | 1 759 | 1 804 1 845 |
| 2009 | 2010 |
| 1 844 1 886 | 1 911 1 956 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 2159 abitants e la densitat qu'èra de 110,43 ab/km².

## Lòcs e monuments

* Ua catedrala deu sègle XIV, (Catedrala de Senta Maria de Lombèrs) dab un campanar de 5 solèrs caracteristic deu gotic tolosan. Lombèrs estó un avescat a partir de 1317.
* La catedrala de Senta Maria, en bricas, suu modèle de la Glèisa dels Jacobins de Tolosa que a duas naus inegaus, cabeç pentagonau, capèras encunhadas enter los contrafòrts, camin de ronda, haut cloquièr octogonau ; òrgues (XVIIIen), veiraus (XVIen) atribuits à Arnaud de Mòlas, estalas del (XVIIen), autar de marme (XVIIIen), ferronnerias (XVIIIen) per Bertin ; Crist jasent deu sègle XV, cuva baptismau de plomb (XIIIen), capitèus preromanics sirvent de beneitier, tresaur.
* Capèra de Sent Majan
* Ancian convent deus capucins, vengut gendarmeria, puish reconvertit en lòtjaments.

## Personalitats ligadas dambe la comuna

* Jean-Sifrein Maury
* Stefano Colonna
* Jean-Charles Persil
* Pétrarque
* Daniel Maigné

## Vita locau

Per vilòta que sia, Lombèrs es caplòc de canton, e amassa administracions e servicis. Que i son escòlas mairaus e purmèras, ua nava Maison deu libe e de las escrituras, ua sala polivalent, ua piscina dauberta l'estiu, tres corts de tennis, un terren de basquet, un terren d'espòrt (rugbi e fotbòl). Lo golf de Barbet qu'ei tanben situat suu territòri de la comuna.

### Cultura

La comuna qu'organiza mantua manifestacions annadèras :
* la hèsta de Sant Joan
* lo mercat de las hlors lo purmèr dimenge de mai
* lo salon deu libe
* l'estagi deus joens escrivans
* l'estagi de cant liric
* la tresau dimenjada d’agost, la hèsta annadèra de Lombèrs
* lo dimenge de matin (deu 6 de julhet dinc a la fin de deceme), mercat biologic, bordièr e mestierau devath lo mercadau
* le mercat de Nadau
Visita guidada gratuita lo dimenche a 11 h e 17 h, dambe despart de l'Ostau de Torisme.
Lombèrs que compta 46 associacions e qui participan a la sua vita sociau et comunitària.

## Véser tanben

* Comunas de Gers
* Lista deus evesques de Lombèrs
* Generalitat d'Aush
* Campionnat de França de 2a division federau de rugbi
* Daniel Maigné

## Ligams extèrnes

* Lombèrs suu site de l'Insee
* Syndicat d'iniciativas de Lombèrs
* Comunautat de Comunas de Savés

## Nòtas

* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, 1990-98, vol. II, p. 850, par. 14890
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 409
* ↑ https://web.archive.org/web/20230512141335/https://ethnolinguiste.org/wp-content/uploads/2020/11/1972-Via-Domitia-n%C2%B0-XVII-17_ocr.pdf
* Portau de Gasconha