OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Batalha de Mokra

La batalha de Mokra se debanèt lo 1$^{èr}$ de setembre de 1939 dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Foguèt entraïnada per una ofensiva alemanda menada per tres divisions (1$^{èra}$ Panzer, 4$^a$ Panzer e 31$^a$ d'infantariá) còntra lei posicions polonesas de la region de Mokra defendudas per una division d'infantariá (7$^a$ DI), una bregada de cavalariá (Volínia) e un tren blindat (Śmiały). Leis Alemands se turtèron a una resisténcia acarnada dei Polonés e a una tiera de còntra-ofensivas que li causèron de pèrdas importantas. Pasmens, a la fin de la jornada, lo flanc dei Polonés èra menaçat per la 1$^{èra}$ division Panzer e lei tropas polonesas se retirèron 12 km a l'èst sus una segonda linha defensiva.
Lo còst de la batalha foguèt relativament important per la Wehmarcht que perdiguèt 900 soudats (tuats, bleçats, dispareguts e presoniers), 50 carris e un centenau de veïculs pus leugiers. En fàcia, lei pèrdas polonesas èran de 500 òmes e de 300 chivaus.
# Batalha de Mers el Kebir

La batalha de Mers el Kebir se debanèt lo 3 de julhet de 1940 durant la Segonda Guèrra Mondiala. Opausèt una flòta britanica a una flòta francesa en cors de desarmament dins la basa navala de Mers el Kebir. L'objectiu britanic èra de neutralizar lei naviris francés per empachar Alemanha ò Itàlia de se'n apoderar e de menaçar la supremàcia maritima de Londres. Après de negociacions que mau capitèron regardant la possibilitat per lei vaissèus francés de s'enfonsar volontàriament, de jónher un pòrt britanic ò leis Antilhas, lei Britanics bombardèron per suspresa l'esquadra francesa qu'èran pas lèsta per se defendre. La batalha s'acabèt donc per un chaple causant la mòrt de 1 297 marins francés, la pèrda de dos cuirassats e la neutralizacion de dos crosaires, d'un cuirassat suplementari e d'un còntratorpilhaire. Leis autrei naviris capitèron de sortir dau pòrt e de s'enfugir. De son caire, lei Britanics perdiguèron solament dos tuats.
En parallèl de la batalha de Mers el Kebir, d'autreis operacions permetèron de neutralizar lei naviris francés situats dins de pòrts britanics, especialament aquelei de la basa d'Alexàndria (fòrça X).

## Liames intèrnes

* Operacion Catapult.
* Fòrça X.
# Batalha de Montcornet

La batalha de Montcornet es un episòdi de la batalha de França durant la Segonda Guèrra Mondiala que se debanèt lo 17 de mai de 1940 a Montcornet dins lo departament francés d'Aisne entre d'unitats de la Wehrmacht e de l'Armada francesa. Es una de las temptativas de contratacas de l'armada francesa, venguda famosa de per lo comandament del coronèl Charles de Gaulle que prenguèt inicialament maites punts estrategics, mas que se soldèt per una desfaita de la 4ena division francesa de coirassat que se deguèt retirar amb 23 carris destruits, mentre que la 10ena Panzerdivision contunhèt son avançada sens cap de perda materiala.
# Batalha de Mazar-e-Charif

La batalha de Mazar-e-Charif foguèt liurada dau 3 au 9 de novembre de 2001, foguèt la primièra batalha de la Segonda Guèrra d'Afganistan. Opausèt leis aliats daus Estats Units (Junbish-e-Milli-yi Islami, Jamiat-e-Islami e Hezb-e-Wahdat de l'Aliança dau Nord) ais Talibans. Foguèt una derrotada per leis Talibans e causèt la rompedura del front talêb. L'ataca comencèt lo 3 contra lei posicions talibans dau sud de la vila. Eran plan defenduts per de canons a Bai Beche (una anciana fortificacion sovietica) e Aq Kupruk. Bai Beche tombèt lo 5 e Aq Kupruk solament lo 6 mas la resistança foguèt importanta. La segonda linha dei Talibans foguèt bombardada lei 7 e 8 de novembre. Lo 9, lei Talibans deguèron quitar Mazar-e-Charif. Poguèron pas anar a Kabol e lo 11, l'Aliança del nòrd encerclèt lei unitats talibans dins la vila de Kunduz.
# Batalha de Medway

La batalha de Medway se debanèt en 43 durant la conquista romana d'Anglatèrra. Opausèt lei fòrças de l'Empèri Roman ai combatents de la tribú cèlta dei Cantiaci. S'acabèt per una victòria romana que permetèt ai legions de s'installar dins lo sud-èst deis Illas Britanicas que venguèt la basa dei conquistas seguentas.

## Liames intèrnes

* Conquista romana de Britània.
# Audon (Hauts Pirenèus)

Audon (Ozon en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Autes vilatges o quartièrs : Audon Davant, Audon Darrèr, eth Casterar.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [awdoun] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : G. Fuert de Oson en 1152, A. Guillem d'Oson, cap a 1184, De Ozon, d'Ozon en 1313, De Ozonio, en latin, en 1342, de Ossonio, en latin, en 1369, Oson en 1429 e 1614, Ouzon en 1670, Ozon (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat e Rostaing, Audon que vien deth nom latin d'òmi Otius o benlhèu Autius, dab eth sufixe -onem.
Boisgontier que pensava eths noms latins d'òmi hornits per Dauzat e Rostaing son pauc plausibles; qu'escrivè « I auré pas aquí un radicau "pirenenc" prelatin oz- que tròban dens Ausons en Lavedan e dens eth idronime Osom (Ouzom) ? » Segon Miquèu Grosclaude, pr'amor d'un oppidum (Eth Casterar), que sabèm eth site ei aucupat ancianament e un radicau prelatin seré pas estonable; un idronime tanpauc, pr'amor Audon Davant e Audon Darrèr son separats per Arròs; que i a benlhèu ua possibilitat d'arreligar eth nom a l'Ouzoum, afluent deth Gave de Pau o a l'Ozon (Ardecha), l'Ozon, afluent de Ròse (noms francés), etc.... Eth nom que demòra escur, probablament prelatin.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | 2026 | Michel Larré |
| març de 2001 | 2020 | Gilles Lemasquerier |
| 1995 ? | 2001 | Hubert Marque |
| | 1995 ? | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 286, totala: 292 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 817 | 779 | 821 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 711 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 507 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 443 | 429 | 379 | 353 | 327 | 288 | 269 | 269 | 275 281 |
| 2009 | 2010 |
| 280 286 | 285 291 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 269 abitants e era densitat qu'èra de 29,63 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1174&titre=ozon
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 506, a Ogy
* Portau de Gasconha
# Audouville-la-Hubert

Audouville-la-Hubert es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Bernard Leconte |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 161 | 128 | 129 | 93 | 97 | 83 | Cercar | 64 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 57 62 | 57 62 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Audon III de Borgonha

Audon III de Borgonha (1166 - 1218) (en francés Eudes III de Bourgogne) foguèt duc de Borgonha de 1192 a sa mòrt. Au contrari de son paire, adoptèt una politica favorabla au Reiaume de França e venguèt un aliat fidèu dau rei Felip II. Ansin, participèt a la batalha de Bouvines dins lo camp francés en 1214 e ajudèt lei sobeirans francés e alemands a trobar una solucion a la guèrra de succession de Champanha. En 1209, participèt tanben a la premiera campanha de la Crosada deis Albigés que s'acabèt per la conquista dei fèus de l'Ostau Trencavèl.
# Audresselles

Audresselles es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Roger Tourret |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 660 | 623 | 605 | 740 | 746 | 720 | 708 | 693 | 660 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 608 | 588 | 575 | 525 | 513 | 510 | 522 | 508 | 468 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 452 | 497 | 454 | 434 | 425 | 435 | 410 | 457 | 430 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 424 | 440 | 489 | 538 | 587 | 681 | 706 | 709 | 712 |
| 2009 | 2010 |
| 714 718 | 710 714 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Audressenh

Audressenh$^,$$^,$$^,$ (Audressein en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Oscar Girotto |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 140 | 150 | 132 | 123 | 121 | 107 | 118 | 119 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 116 118 | 116 118 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal d'Occitània
# Audrey Bitoni

Audrey Bitoni (Pasadena, Califòrnia, 16 d'agost de 1986) es una actritz pornografica americana.
# Audit environamental

L'audit environamental es l'estudi sistematic, objectiu e aprigondit que ten per objècte de determinar se lo sistèma de gestion e la practica environamentala d'una entrepresa, d'una usina, etc… correspondon a las leis, se lo sistèma de gestion environamentala fonciona coma cal, e se conven per realizar la politica e las tòcas environamentalas definidas.
# Audon

Audon$^,$ ( en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [u'ðuŋ]. Las fòrmas ancianas que son affarium de Audon en 1276, Audon (mapas de 1638, 1647, 1714 e 1733).
Dauzat qu'explica lo toponime per un nom germanic d'òmi Aldo au cas regime, Negre (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) qu'i ved un nom de persona Audon e Astor (tanben citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) un nom d'òmi d'origina germanica basat sus l'arrasic aud- : idèa de bonur, de riquessa, au cas regime o com diminutiu.
Bénédicte Boyrie-Fénié que conclutz en acòrd dab las proposicions precedentas sus la proposicion d'un nom germanic d'òmi Aldone au cas regime; lo toponime, classat dens l'estrata « dialectau » per Negre, qu'ei probablament medievau (lo nom de familha Daudon, Dodon (sens de « hilh d'Audon ») qu'existeish enqüèra dens lo departament).

## Istòria
### Eraudica

"Esquarterat : au 1$^{èr}$ de gula a la gresilha d'aur, la manèga a l'embaish, au 2$^{au}$ d'azur aus dus colacs d'argent nadant l'un sus l'aut, au 3$^{au}$ d'azur au leon d'argent, au 4$^{au}$ de gula a la garba de hroment d'aur ligada d'azur".

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | (2026) | Laurent Nolibois | divèrs dreta | tecnician metòde |
| març 1965 | 2014 | Roland Tastet | divèrs esquèrra | retirat d'agricultor |
| | 1965 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 350, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 397 | 393 | 393 | 443 | 507 | 501 | 506 | 514 | 529 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 551 | 530 | 514 | 503 | 532 | 550 | 569 | 540 | 514 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 508 | 505 | 506 | 406 | 374 | 370 | 352 | 334 | 347 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 342 | 325 | 314 | 279 | 276 | 275 | 323 | 340 | 331 334 |
| 2009 | 2010 |
| 322 325 | 321 324 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
* ↑ Sit Toponimia occitana
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 45
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 35
* Portau de Gasconha
# Audrehem

Audrehem es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.

## Geografia

Audrehem Es un vilatge près de la vallée de la Avèm, al pè de la boutonnière del Boulonnais, en lo Parc natural regional dels Caps e Marais de Opale. A traversat per divèrses ruisseaux afluents d'aquel riu, #çò que lududes dona un relief accidentat.
La municipalitat, relativament vast per çò qu'es de las siás vesinas, compte dos caserius, La Quingoie al sud-oèst, e Lo Poirier al sud.
Audrehem est un village à proximité de la vallée de la Hem, au pied de la boutonnière du Boulonnais, dans le Parc naturel régional des Caps et Marais d'Opale. Il est traversé par plusieurs ruisseaux affluents de cette rivière, ce qui lui donne un relief accidenté.
La commune, relativement vaste par rapport à ses voisines, compte deux hameaux, La Quingoie au sud-ouest, et Le Poirier au sud.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | José Bouffart |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 472 | 552 | 559 | 593 | 611 | 606 | 603 | 595 | 517 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 504 | 521 | 520 | 482 | 458 | 472 | 484 | 456 | 473 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 440 | 420 | 427 | 390 | 377 | 332 | 315 | 331 | 325 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 321 | 319 | 295 | 283 | 316 | 357 | 429 | 429 | 447 |
| 2009 | 2010 |
| 466 468 | 484 486 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Canton de Monenh

Lo canton de Monenh qu'ei ua anciana division administrativa de Bearn, suprimida en 2015, situada dens l'arrondiment d'Auloron, lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region d'Aquitània, adara de Navèra Aquitània. Despuish 2015, las 8 comunas que son dens lo canton deu Còr de Bearn (burèu centralizator : Morencs). La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon, dens la soa varianta bearnesa.

## Composicion

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion (populacion 2019) | Densitat (ab/km²) | Intercomunalitat 2018 |
| Abòs | 64005 | 8,45 | 544 (2019) | 64,38 | CC de Lac-Ortès |
| Cuqueron | 64197 | 3,48 | 189 (2019) | 54,31 | CC de Lac-Ortès |
| La Horcada | 64306 | 10,94 | 699 (2019) | 63,89 | CC de Lac-Ortès |
| Luc | 64359 | 48,77 | 919 (2019) | 18,84 | CC de Lac-Ortès |
| Monenh | 64393 | 80,84 | 4435 (2019) | 54,86 | CC de Lac-Ortès |
| Parbaïsa | 64442 | 6,46 | 335 (2019) | 51,86 | CC de Lac-Ortès |
| Pardias | 64443 | 5,82 | 860 (2019) | 147,77 | CC de Lac-Ortès |
| Tarçac | 64535 | 4,23 | 530 (2019) | 125,3 | CC de Lac-Ortès |

## Istòria

Lo canton de Monenh que's creè en 1790 dens lo districte d'Auloron.
En 1801, lo canton de Monenh qu'estó conservat.
A las eleccions departamentaus deu 22 de març de 2015, en aplicacion deu decret deu 25 de heurèr de 2014 qui delimita los cantons deus Pirenèus Atlantics, lo canton de Monenh qu'estó suprimit.
Lo 1er de gèr de 2017, totas las comunas que passèn dens l'arrondiment de Pau.

## Véder tanben

* Pirenèus Atlantics
* Arrondiments deus Pirenèus Atlantics
* Cantons deus Pirenèus Atlantics
* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Nòtas

* ↑ https://books.google.fr/books?id=5F0OAAAAQAAJ&pg=RA1-PA317#v=onepage&q&f=false
* ↑ Légifrance http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028661520
# Albèrt Arnavièla

Albèrt Arnavièla, escaissat l'arabi per encausa de son aparença fisica (en francés Albert Arnavielle; Alès, 22 de julh de 1844 - Montpelhièr 11 de novembre de 1927) foguèt un poèta e jornalista occitan. S'impausèt tre la publicacion de sos Cants de l'auba en 1868 coma una de las figuras màgers del reviscòl occitan de Cevena. Catolic e reialista fervent, Mistral lo sonèt "lo Sant del Felibritge".

## Biografia

Albèrt Arnavièla nasquèt dins la capitala de la Cevena, Alès, en 1844 dins una familha modèsta, filh d'un paire marbrièr. Escriviá en francés e en lenga d'òc e foguèt gràcias a la lectura de la Fara-Alès que s'avodèt a l'occitan. Majoral del Felibritge de Frederic Mistral, tanben foguèt un militant reialista de l'Accion francesa, pròche de Charles Maurras. Se maridèt en 1871 e comencèt a trabalhar dins la companhiá de camin de fèrre P.-L.-M. Puèi fondèt amb qualques collègas l'Escòla de la Tabò en 1877.

## Òbras principalas

* Lous Cants de l'aubo, poesias lengadocianas, amb la traduccion francesa en regard, per Albert Arnavielle, Nîmes, J. Roumieux, 1868.
* Per Toulouso, au noum de Diéu, poesia lengadociana, traduccion francesa per Albert Arnavielle, seguida de Donnez aux pauvres inondés, poesia, per J. Albran, Alais, J. Martin, 1875.
* Lous Gorbs, amb traduccion francesa, Montpelhièr, Hamelin et frères, 1880.
* Pouẽsìos dau troubaire-massou Matiéu Lacroix, emb' uno Noutiço biougrafico par Frederi Mistral e uno letro, e uno pouẽsìo d'Albert Arnavielle, La Grand' Coumbo, D. Coronel, 1899.
* Las Raiolos, poesias lengadocianas, amb la traduccion en regard per Albert Arnavielle, Montpelhièr, Éditions Languedociennes, 1932.
* Portal d'Occitània
# Albàs (omonimia)

Albàs pòt designar:
* Albàs en Lengadòc.
* Albàs en Miègjorn-Pirenèus.
# Albèrga de Pèiravelha

L'albèrga de Peyrebeille es situada sus la comuna de La Narsa, en Ardecha. Se tròba a mai o mens 5 km del borg, al limit de las comunas de Issanlàs e La Vilata, sus la N102, al crosament de la D16, a prèp de 1200 m d'altitud, sus un platèl escampat per la burle. Elle es mai coneguda jol nom de l'Albèrga roja.
Dins lo corrent del sègle XIX, foguèt lo luòc d'un afar criminal, dicha « l'afar de l'Albèrga roja », qui, en rason del contèxt politic de l'epòca, prenguèt una proporcion qu'es pas de creire. Aital d'unes son arribats a pretendre qu'èra estada lo teatre d'una cinquantena d'omicidis, de nombroses vòls e de malfachen tot genre. Los proprietaris de l'establiment, los esposes Martin e lor vailet Jean Rochette, foguèron condemnats a mòrt e guilhotinats. Pasmens sola la mòrt d'un client, Jean-Antoine Enjolras, es clarament establida. D'un autre costat son cadavre es estat retrobat dins la campanha vesina e pas res pròva que siá estat tuat a l'albèrga.

## Istòria

Pendent prèp de vint-e-tres ans, a l'entorn de las annadas 1805-1830, los esposes Pierre e Marie Martin (nascuda Breysse), d'ancians bordièrs paures venguts proprietaris de l'albèrga de Peyrebeille, aurián destrossats mai de cinquanta viatjaires abans de lor quitar la vida. A lor mòrt, lor fortuna foguèt avalorada a 30 000 francs-aur. Aurián agut per complices lor domestic Jean Rochette, escaissat « Fetiche », e lor nebot, André Martin. Lo cara maurèla de Jean Rochette o farà descriure a tòrt dins la literatura romaneca coma un mulatre originari d'America del Sud. En fach, èra ben d'ardecha La capitada del coble Martin (en 1830, fisan l'albèrga a un gerent e vivon desenant de lors rendas) e lo fòrt caractèr de Pierre Martin, qui o fasiá crentar dins lo vesinatge, avián atrach sus eles la gelosiá de las gents del luòc e los conduguèron a lor pèrda. La preissa donèt alara diferents subernòms a « l'albèrga de Pierre Martin », tals que « l'albèrga roja », « l'albèrga sanglante », « l'ossuari » o lo « copa-gargamèla ».

### Emission radiofonica

* « L'afar de l'Albèrga roja » lo 31 de decembre de 2015 dins L'Ora del crim de Jacques Pradel sus RTL
* « L'afar de l'Albèrga roja » lo 1$^{èr}$ decembre 2017r de 1$^{èr}$ decembre 2017 de 1$^{èr}$ decembre 2017 dins Hondelatte conta sus Euròpa 1

### Libres

* ↑ Christophe Hondelatte. .
# Albèrt II

Mai d'un sobeiran se nomena Albèrt II :
* Albèrt II lo Savi (1298-1358), duc d'Àustria, qu'esposèt Joana de Fereta e faguèt atal entrar Sundgau dins las possessions autriacas ;
* Albèrt II dich Lo Grand (1318-1379), prince de Mecklemborg de 1329 a 1349
* Albèrt II (1397-1439), duc d'Àustria e rei dels Romans de 1404 a 1439
* Albèrt II (nascut en 1934), rei dels Bèlgas dempuèi 1993
* Albèrt II (nascut en 1958), prince de Mónegue dempuèi 2005
# Albèrt II de Belgica

Albèrt II de Belgica (Château du Stuyvenberg, Laeken, 6 de junh de 1934; Albert Félix Humbert Théodore Christian Eugène Marie en francés, o Albert Felix Humbert Theodoor Christiaan Eugène Marie en neerlandés) foguèt rei dels Bèlgas de 1993 a 2013.
Venguèt rei après la mòrt subta del fraire Baudoïn. En 2013, abdiquèt a favor del filh Felip.
| Precedit per Baudoïn | Rei dels bèlgas 9 d'agost 1993-21 de julhet de 2013 | Seguit per Felip |