OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Darois

Darois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Pascal Minard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 122 | 99 | 93 | 99 | 120 | 126 | 115 | 97 | 104 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 116 | 100 | 85 | 72 | 69 | 66 | 60 | 59 | 56 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 43 | 55 | 46 | 36 | 35 | 51 | 42 | 36 | 58 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 58 | 94 | 163 | 272 | 313 | 352 | 368 | 380 | 462 |
| 2009 | 2010 |
| 448 454 | 443 449 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Daruma otoshi

Un daruma otoshi qu 'ei un ancian jòc japones constituit d' un monaca aperada daruma de cinc cilidres de husta e d' un marteròt, tanben de husta.
Lo prezthèit deu jòc qu 'ei de har càder los cilindres un per en bèth deishar las auta peça deu jòc apieladas.
# Darvoy

Darvoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Philippe Lodenet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 719 | 797 | 746 | 750 | 838 | 914 | 897 | 867 | 910 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 909 | 852 | 816 | 744 | 718 | 769 | 766 | 722 | 694 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 700 | 729 | 683 | 610 | 602 | 569 | 565 | 572 | 607 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 730 | 853 | 987 | 1 476 | 1 694 | 1 731 | 1 834 | 1 849 | 1 864 |
| 2009 | 2010 |
| 1 862 1 893 | 1 869 1 901 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Daroca de Rioja

Daroca de Rioja es una comuna de la Rioja.
# Darro

Darro es un municipi de la província espanhòla de Granada e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
# Guilhèm IV de Menèrba

Guilhèm IV de Menèrba foguèt un senhor de Menèrba au començament dau sègle XIII. Participèt a la Crosada deis Albigés dins lo camp occitan e demorèt fidèu a l'Ostau Trencavèl après sa despossession de la Vescomtat de Carcassona au profiech de Simon IV de Montfòrt en 1209. Per aquò, sa senhoriá foguèt atacada e deguèt abandonar Menèrba ai Crosats en 1210. Vengut faidit, contunièt d'ajudar lei senhors occitans coalizats coma durant lo sètge de Bèucaire en 1216.
# Guilhèm Ièr d'Aquitània

Guilhèm Ièr d'Aquitània, nomenat tanben, Guilhèm lo Piós, Guilhèm lo Devòt o Guilhèm d'Auvèrnhe, nasquèt lo 22 de març de l'an 875 e moriguèt lo 6 de julhet de 918. Foguèt marqués de Gòtia, comte d'Auvèrnhe, de Berric, de Lemosin, de Lion, de Mâcon, duc d'Aquitània (893 a 918) e abat laïc de Sant Julian de Briude. Lo 11 de setembre de 909 fondèt l'Abadiá de Clunhic, ont se formèt l'òrdre de Clunhic, qu'anava tenir una granda influéncia en Euròpa tota.
# Guilhèm Molinièr

Guilhèm Molinièr foguèt un jurista e poeta occitan del sègle XIV, qu'es conegut pel fach qu'escriguèt las Leys d'Amors.

## Biografia

Guilhèm Molinièr trabalhava dins la vila de Tolosa, ont lo Consistori de la Sobregaia Companhiá dels Sèt Trobadors de Tolosa li demandèt de redigir, entre 1328 e 1337 un manual de gramatica, versificacion e retorica que se sonèt las Leys d'Amors. Aquel tèxt deviá servir de nòrma pels jutges que avián per ròtle d'autrejar los prèmis literaris dels Jòcs Florals. L'òbra reculhís d'aspèctes formals, definís los genres e sosgenres de la poesia trobadoresca e venguèt lo manual obligatori dels que volián venir poètas. Sembla que redigiguèt pas l'òbra solet mas que foguèt ajudat per d'autres conselhièrs coma Bartolomieu Marc. Las Leys de Guilhèm Molinièr coneguèron una granda popularitat e las nòrmas exerciguèron tanben cèrta influéncia dins l'escritura dels poètas catalans, galècs o italians, que lor serviguèt de referent.
# Guilhèm Ièr d'Anglatèrra

Guilhèm I d'Anglatèrra (Falaise, cap a 1027 o 1028 - Roan, 9 de setembre de 1087), pus conegut jol nom de Guilhèm lo Conquistaire, èra Duc de Normandia a partir de 1035 e rei d'Anglatèrra de la fin de 1066 fins a sa mòrt. Guilhèm es tanben de còps sonat "Guilhèm II" en referéncia a sa posicion de segond Duc de Normandia. En particular, abans la conquista d'Anglatèrra, èra conegut coma "Guilhèm lo Bastard" en rason de l'illegitimitat de sa naissença.
Per contentar sas pretencions sus la corona d'Anglatèrra, Guilhèm envasiguèt Anglatèrra en 1066, al cap d'una armada de normans, bretons, flamencs, e franceses per batre las fòrças anglosaxonas del rei Harold Godwinson (que moriguèt dins lo conflicte) a la Batalha d'Hastings, e capitèt de contenir mantuna revòltas anglesas pendent çò qu'es ara nomenat la conquista normanda d'Anglatèrra.
Lo sieu règne, que portèt la cultura anglonormanda en Anglatèrra, aguèt una influéncia sus l'evolucion d'Anglatèrra a l'Edat Mejana. Los detalhs d'aquel impacte e l'importància dels cambiaments foguèron debatuts pels universitaris pendent mai d'un sègle. En mai del cambiament evident de menaire, lo sieu règne veguèt tanben un programa de bastison e fortificacions, de modificacions de la lenga anglesa, un mudament als nivèls pus nauts de la societat e de la glèisa, e l'adopcion de qualques aspèctes de la reforma continentala de la glèisa. Pus controversiats son los cambiaments possibles dins la lei, l'administracion reiala, lo comèrci, l'agricultura, la païsanariá, lo ròtle e los dreches de las femnas, e l'educacion.

## Referéncias

* ↑ {{{títol}}}. ISBN 0-7524-1980-3.
* ↑ «"BBC Norman": 1066» (HTML).

## Cronologia

| Precedit per | Guilhèm Ièr d'Anglatèrra | Seguit per |
| Edgar Ætheling designat pel Witan, pas coronat | rei d'Anglatèrra 1066-1087 | Guilhèm II lo Rog |
| Robèrt lo Magnific | duc de Normandia 1035-1087 | Robèrt Courteheuse |
# Guilhèm Ièr de Provença

Guilhèm I$^{èr}$ lo Liberator (vèrs 955 - 993) foguèt un important senhor provençau de la fin dau sègle X. Fiu de Boson II d'Arle (vèrs 910 - 968) e de Constància de Provença, venguèt còmte d'Avinhon en 962, còmte de Provença en 972, marqués de la Provença Arlatenca en 979 e prince de la totalitat de Provença en 991.
A la mòrt de Boson II, lo Comtat de Provença foguèt devesit entre Guilhèm, que venguèt còmte d'Avinhon, e son fraire Rotboald (mòrt en 1008) que venguèt còmte d'Arle. Se maridèt entre 968 e abriu de 970 amb Arsinda de Comenge (vèrs 950 - 982 ò 983). En julhet de 972, lo raubament de l'abat Maiol de Cluny per una tropa de Sarrasins installats dins lo Massís dei Mauras entraïnèt una reaccion viva dei senhors crestians de Provença. Guilhèm e Rotboald prenguèron la tèsta de l'òst provençau, renfòrçat per un còrs de chivaliers menat per lo còmte de Turin, e acomencèron una guèrra de conquista sistematica. En 973, ganhèron la batalha de Tortor qu'entraïnèt l'afondrament rapide dei possessions sarrasinas en Provença.
Aquela victòria importanta permetèt ai venceires de distribuir de fèus novèus a sei fidèus e de renfòrçar son contraròtle sus lei vilas, leis aristocracias localas e lei comunautats ruralas dau Comtat. Guilhèm obtenguèt alora la senhoriá de facto sus la region e lo rèi Conrad III (vèrs 925 - 993) li laissèt lo contraròtle deis afaires fiscaus provençaus.
En 977, adoptèt lo modèl de govèrn establit per son paire. En particular, nomèt un vescòmte e un grop de jutges per l'assistir. En 979, venguèt marqués de Provença e s'installèt en Arle au començament deis annadas 980. En 984, après la mòrt d'Arsinda, se maridèt ambé Adelaïda d'Anjau. A la fin de sa vida, venguèt fòrça piós e donèt mai d'un ben a la Glèisa. Moriguèt a la fin de l'estiu de 993 e foguèt enterrat a Sarrian.

## Liames intèrnes

* Comtat de Provença.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Es de còps dich Guilhèm II de Provença en causa de l'existéncia d'un oncle que foguèt tanben còmte d'Avinhon.
* ↑ La data precisa es desconeguda mai se situa avans lo 29 d'aost de 993.
# Guilhèm IV de Tolosa

Guilhèm IV de Tolosa († 1094) es un comte de Tolosa de 1060 a 1094. Es lo filh de Ponç, comte de Tolosa, e d’Almòdis de la Marcha.
Succedís a son paire en 1060 e erita de la màger part de sos bens, son fraire Raimon qu'a pas que los comtats de Sant Gèli, de Nimes, de Narbona. Çaquelà, sembla que Raimon parteja amb el lo títol de comte de Tolosa, coma o indica una carta de 1088 que li atribuís entre autres aquel títol. En 1065, a la mòrt de lor cosina Berta, comtessa de Roergue, Raimon s’empara de son comtat e mai del marquesat de Gotia e del ducat de Narbona sens que Guilhèm faga qué que siá per lo n'empachar. Contràriament a son paire e a son fraire, es un òme pauc ambiciós e pauc portat sus las armas.
Guilhèm esposa en primièras nòças una Matilda, puèi en segondas nòças (en 1080) Emma de Mortain, filha de Robert de Conteville, comte de Mortain e de Mathilde de Montgomery. Aquesta darrièra dona naissença a :
* Ponç, mòrt jove
* Felip († 1117), maridada en 1094 a Guilhèm IX lo Trobador (1071 † 1127), duc d'Aquitània, de Gasconha e comte de Peitieus.
Guilhèm morís en 1094 probablament al cors d'un pelegrinatge en Tèrra Santa. Lo testament de son paire especificava que se Guilhèm defuntava sens filhs, sas tèrras vendrián a son filh cabdet Raimon, que li succediguèt jol nom de Raimon IV. Mas dos decennis pus tard, Guilhèm d'Aquitània reivindica lo comtat de Tolosa e cèrca de lo conquerir.
| Precedit per | Guilhèm IV de Tolosa | Seguit per |
| Ponç | comte de Tolosa 1060-1094 | Raimon IV |

## Bibliografia

* Jean-Luc Déjean. Les comtes de Toulouse (1050-1250). Fayard. ISBN 2-213-02188-0.
* Foundation for Medieval Genealogy : Ponç e Guilhèm IV de Tolosa

## Nòtas e referéncias

* ↑ títols teorics e ofrent pas qu’una suseranetat sus de territòris, la vila es governada per de vescomtes.
* ↑ (Déjean 1979, p. 25).
* ↑ (Déjean 1979, p. 26).
* Portal de Lengadòc
* Portal de l'istòria
# Guilhèm Ier d'Alemanha

Guilhèm Ier d'Alemanha (22 de març de 1797, Berlin – 9 de març de 1888, Berlin) èra un rèi de Prússia que reinèt de 1861 a 1888 e lo premier emperaire alemand de 1871 a 1888. Sa politica foguèt fòrtament associada ambé l'accion d'Otto von Bismarck que venguèt son cap de govèrn a partir de 1862.
# Fwâi

Lo fwâi es una lenga oceaniana parlada a Nòva Caledònia.

## Localizacion

Lo fwâi es parlat dins la comuna de Hienghène, sus la còsta èst.

## Classificacion

Lo fwâi es una lenga caledoniana, un grop de las lengas oceanianas del sud restacat a las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.

## Referéncias

* ↑ Haudricourt e Ozanne-Rivierre 1982, p. 9.
* ↑ Lynch, Ross e Crowley 2002, p. 112, p. 886.

## Fonts

* (fr) André-Georges Haudricourt, Françoise Ozanne-Rivierre, 1982, Dictionnaire thématique des langues de la région de Hienghène (Nouvelle-Calédonie), pije, fwâi, nemi, jawe. Précédé d'une phonologie comparée des langues de Hienghène et du proto-océanien, Asie-Austronésie 4, Selaf, París, Peeters.
* (en) John Lynch, Malcolm Ross, Terry Crowley, 2002, The Oceanic Languages, Curzon Language Family Series, Richmond, Curzon Press.
* Portal de las lengas
# Fyé

Fyé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Héry |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 361 | 1 458 | 1 503 | 1 760 | 1 889 | 1 971 | 1 911 | 1 958 | 1 994 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 010 | 1 997 | 2 021 | 1 812 | 1 614 | 1 465 | 1 402 | 1 305 | 1 130 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 102 | 1 061 | 974 | 871 | 807 | 809 | 758 | 810 | 807 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 762 | 776 | 831 | 836 | 802 | 863 | 992 | 1 007 | 1 023 |
| 2009 | 2010 |
| 1 034 1 095 | 1 031 1 091 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Fàcia (disque)

Dins lo domeni de la musica enregistrada, lei fàcias A e B si referisson ai dos caires dau disque de vinile o dau disque simple (single). En règla generala dins lo single, la fàcia A representa la cançon principala, mentre que sovent la fàcia B es una cançon segondària. Si pòu que la cançon de la fàcia B sieche una cançon inedita de l'artista : si pòu que sieche una cançon dins un estile tròup diferent de l'album complèt de l'artista per que l'i tròba sa plaça, una represa d'un autre interprète, un troaç enregistrat en concèrt, enregistrat dins una vession diferenta o un títol que siguèt pas compausat o acabat au moment de la publicacion de l'album. Si pòu tanben que la fàcia B sieche la vession instrumentala de la fàcia A, o ben la vession album de la fàcia A, s'aquesta es la vession radio edit.
# Fynbos

Lo fynbos (tèrme venent de l'afrikaans, /fəinbɒs/, que significa 'arbust de fuèlhas primas') es un tipe de vegetacion arbustiva que se dona dins una pichona franja de zònas litoralas e muntanhosas dins la província del Cap Occidental, en Sudafrica, dins un clima mediterranèu de pluèjas sobretot ivernalas.

## Regne floral del Cap

Lo fynbos, que creis dins una franja de 100 a 200 km dempuèi Clanwilliam, sus la còsta oèst, fins a Pòrt Elizabeth, sus la còsta sud-oèst, fa partida del regne floral del Cap, que ne representa la mitat de la superfícia totala e 80% de las espècias de las plantas. Lo fynbos de la region occidentala es mai ric amb mai de diversitat vegetala que lo fynbos oriental.
Dins lo mond i a sièis regnes florals e aquel es lo mai de pichon per superfícia, amb 46.000 km², mas lo mai ric pel nombre d'espècias en proporcion a l'estenduda. La diversitat botanica del fynbos es extraordinàriament nauta, amb unas 9.000 espècias, unas 6.200 que ne son endemica coma dins lo genre Erica. Dins lo fynbos i vivon 600 espècias, alara que dins lo rèste del mond n'i pas mai que 26.

## Flòra

La majoritat de las plantas del fynbos son de fulham persistent e esclerofillas. D'entre las familhas de las plantas caracteristicas i a las Proteaceae, Ericaceae e Restionaceae. I a mai de 1.400 espècias de bulb
Lo fuòc es un estadi necessari per la vida de las plantas del fynbos. Fòrça granas germinan solament après un incendi. A l'entorn de 30% de las plantas produson de granas amb eleosoma per atirar las formigas, que las escampilhan.

## Ecoregions

Lo fynbos compren doas ecoregions, lo fynbos bas (sota 300 m d'altitud) e lo fynbos naut.

## Menaças e conservacion

Una granda partida del fynbos es abitat dempuèi de sègles, e dins las zònas bassas s'i desvolèt l'agricultura e la viticultura. La superfícia protegida es escassa e, de mai, i a la menaça que s'i escampen d'espècias invasivas coma las acacias australians e los pins. Unas 1.000 espècias de plantas se pòdon considerar coma menaçadas.

## Vejatz tanben

* Kwongan, Una ecoregion similara en Austràlia

### Referéncias

* ↑ de Kock, A. E. & Giliomee, J. H. (1989) A survey of the Argentine ant, Iridomyrmex humilis (Mayr) (Hymenoptera: Formicidae) in South African fynbos. J. Entomol. Soc. S. Africa 52:151-164.

## Ligams extèrnes

Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Fynbos, sus Wikimedia Commons
* Images of Fynbos
* Western Cresti School Network ont fynbos
* "Protea Atlàs Project" with excellent information and images.
* Fauna & Flòra International's work ont fynbos
* Fynbos Photography (organized taxonomically)
* Conservation and Land Restoration Project at TerraPi,SA
* Lowland fynbos and renosterveld (World Wildlife Fund)
* Montane fynbos and renosterveld (World Wildlife Fund)
# Fàcia amagada de la Luna

La fàcia amagada de la Luna es l'emisfèri de la Luna que se situa en permanéncia del costat opausat a la Tèrra, l'autre essent nomenat fàcia vesedoira de la Luna. D'efièit, un sol e meteis emisfèri de la Luna es vesedor dempuèi la Tèrra, amor que la Luna ten un periòde de rotacion egal a son periòde de revolucion (27,3217 jorns), fenomèn sonat rotacion sincrona. L'autre emisfèri es doncas pas vesedor dempuèi la Tèrra, e foguèt pas fotografiat e cartografiat que mercé a las sondas espacialas, la primièra essent la sonda sovietica Luna 3 en 1959. Los primièrs òmes de l'apercebre directament foguèron l'equipatge de la mission Apollo 8 en orbita a l'entorn de la Luna en 1968.
La particularitat d'aquesta fàcia es d'aver una morfologia fòrça mai accidentada que la fàcia que gaita nòstra pianeta: rica en cratèrs e amb fòrça mens mars lunaras. Aquò perqué es pas protegida per la preséncia de la pianeta Tèrra, e pòt èsser pus facilament atencha pels objèctes venent de l'espaci, especialament los meteorits. Entre las mars presentas (pus pichonas que las de la fàcia vesedoira), cal senhalar la Mare Moscoviense, la Mare Ingenii, la parts amagadas de la Mare Orientala e de la Mare Australe. Per contre entre los nombroses cratèrs cal senhalar l'Apollo qu'atenh 520 km de diamètre. Las mars lunaras representan sonque 2,5% de sa superfícia respècte als 31,2% de la fàcia vesedoira.
# Genseric

Genseric (o Geiseric) foguèt un rei vandal que regnèt de 428 a 477. Es lo fondador del reialme vandal d'Africa.

## Joventut

Genseric es nascut vèrs 389, dins un luòc mal conegut, benlèu en Panònia. Es lo mièg fraire del rei dels vandals asdindges, Gonderic. Fa partida de l'invasion de Gàllia.
En Ispània, quand Gonderic mòr en Betica es causit per èsser lo nòu rei de tots los vandals e dels alans. La pression fòrta dels visigòts que son entrats en Ispània, lo decidís a passar en Africa en 429. Los vandals se convertisson al cristianisme arian.

## Reialme d'Africa

En 439, arès dètz ans de guèrra en Africa, Genseric parvenguèt a s'apoder de Cartage, çò que li tamben dona l'escasença de sasir los 3 700 naus de la flòta annonària. Gràcia a aquela flòta, lo reialme ven una poissança maritima e ocupa los Balears, la Sicília, la Sardenha e la Corsega. Los vandals son alara los mèstres de la Mediterranèa occidentala.

## Sacatge de Roma

La pèrda de l'Africa es per Roma un problèma. La província produsiá de blat destinat a noirir la populacion de Roma, de mai lo blat èra transportat per la flòta annonària, alara dins las mans de Genseric. En 439, per s'assegurar la liurason de las cerealas, l'emperaire Valentinian III promet sa filha Eudocia, al filh de Genseric, Uneric. Mas, en 455, Valentinian es assassinat per lo senator Petronius Maximus qu'es proclamat emperaire e vòl maridar Eudocia amb so pròpi filh, Palladius. Per Genseric, es un escarni. Reclama la cession de la Mauretania, de la Corsega, de la Sardenha e de la Sicília e monta una expedicion maritima vèrs Roma. Los abitants per adocir lo rei vandal, tuan Petronius lo 31 de mai de 455. Arribat a Roma, Genseric es aculhit per lo papa Leon lo Grand. Genseric accepta de pilha sens tuar ni destriure. Après 14 jorns de sacatge, tornèt en Africa amb de prisonièrs, lo filh d'Aetius, la femna de Valentinian e sas doas filhas, dont Eudocia. Eudocia foguèt maridada a Uneric, lor filh es lo rei Ilderic.
En 474, l'emperaire d'Orient Zenon reconneis la possession per los vandals dels territòris conquistats.

## Referéncias

* 1 2 Bey 2019, p. 60.
* ↑ Bey 2019, p. 56.
* 1 2 Ploetz 1998, p. 363.
* ↑ Bey 2018, p. 67-68

## Fonts

* (fr) Frédéric Bey, 2019, Au Cap Bon, les Vandales volent aux Romains leur Mare Nostrum, Guerres et Histoire n°49, p. 56-60.
* (fr) Frédéric Bey, 2018, Sacs de Rome, les deux chutes d'une ville déchue, Guerres et Histoire n°45, p. 64-68.
* (fr) Konrad Vössing, 2014, Les Vandales en Afrique du Nord – fossoyeurs ou héritiers de la romanitas ?, Annuaire du Collège de France 2012-2013, résumé des cours et travaux, 113e année, p. 928-930.
* (de) Collectiu, 1998, Der Grosse Ploetz. Die Daten-Enzyklopädie der Weltgeschichte, Komet.
# Gentelles

Gintelle en picard (Gentelles en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Geografia

Lo terroir de la municipalitat « comença » la plana del Santerre. Lo sòl, en granda part argileux e fèrtil, forma un scenari en s'inclinant cap a l'oèst amb una pichona vallée. Pas luènh, s'obsèrva una pichona éminence, lo Mont Évangile. Lo ponch culminant de la municipalitat arribada a 117 mètres.
Le terroir de la commune « commence » la plaine du Santerre. Le sol, en grande partie argileux et fertile, forme un plateau s'inclinant vers l'ouest avec une petite vallée. Non loin, se remarque une petite éminence, le Mont Évangile. Le point culminant de la commune atteint 117 mètres.

### Comunas vesinas
## Istòria

Gentelles #èsser una de las primièras donations fachas a la abbaye de Corbie per Clovis II e Santa Bathilde.
Pendent la Guèrra de 1870, lo data|27|de
, Gentelles #èsser lo teatre d'un combat liurat entre lo 20$^{en}$ Bataillon de Chasseurs e los Alemands. Se dénombra, sul territòri de la municipalitat, 25 mòrts #que 12 Francés, inhumés en lo cementèri ont un monument n'a #èsser elevat.
Pendent la Primièra Guèrra mondiala, lo pòble, #cridar integrat al camp de Batalha de la Soma, #èsser totalament estrossejat.
Gentelles fut une des premières donations faites à l'abbaye de Corbie par Clovis II et Sainte Bathilde.
Durant la Guerre de 1870, le 27 novembre 1870, Gentelles fut le théâtre d'un combat livré entre le 20$^{en}$ Bataillon de Chasseurs et les Allemands. On dénombra, sur le territoire de la commune, 25 morts dont 12 Français, inhumés dans le cimetière où un monument a été élevé.
Pendant la Première Guerre mondiale, le village, hélas intégré au champ de Bataille de la Somme, fut totalement ravagé.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christian Alix |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 440 | 484 | 547 | 596 | 640 | 666 | 686 | 682 | 691 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 685 | 701 | 714 | 660 | 630 | 646 | 592 | 584 | 545 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 502 | 480 | 415 | 233 | 293 | 268 | 288 | 323 | 335 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 329 | 299 | 358 | 359 | 446 | 461 | 467 | 465 | 468 |
| 2009 | 2010 |
| 497 503 | 525 532 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Genson

Genson es una anciana comuna provençala, fusionada au començament dau periòde revolucionari amb Sant Estève de Genson dins la comuna de Sant Estève e Genson, dins lo departament dei Bocas de Ròse.
# Gensac (omonimia)
## Personas

* Claude Gensac, actritz francesa

## Comunas

* Gensac, comuna d'Entre Duas Mars
* Gensac-la-Pallue, comuna de Charanta

## Vejatz tanben

* Gençac
# Genre (biologia)

En zoologia e botanica, lo genre es lo 6$^{en}$ nivèl de classificacion scientifica classica de las espècias viventas.