OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 20 de julhet
## Naissenças

* 1304 - Francesco Petrarca, poèta italian (m. 1374)
* 1405 - Rei Joan II de Castelha (n. 1454)
* 1754 - Destutt de Tracy, filosòf francés (m. 1836)
* 1822 - Gregòr Mendel, primièr genetician del mond, austrian (m. 1884)
* 1847 - Max Liebermann, pintor alemand (m. 1935)
* 1854 - Theo Heemskerk, primièr ministre dels Païses Basses (m. 1932)
* 1864 - Erik Axel Karlfeldt, escrivan suedés, Prèmi Nobel (m. 1931)
* 1873 - Alberto Santos-Dumont, pionièr brasilièr de l'aviacion (m. 1932)
* 1897 - Tadeusz Reichstein, quimista polonés, prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1996)
* 1914 - Ersilio Tonini, cardenal italian (m. 2013)
* 1919 - Edmund Hillary, alpinista neozelandés (m. 2008)
* 1925 - Jacques Delors, president de la Comission Europèa
* 1929 - Jean Baudrillard, sociològ e filosòf francés (m. 2007)
* 1938 - Natalie Wood, actritz americana (m. 1981)
* 1947 - Carlos Santana, guitarrista e compositor mexican
* 1947 - Gerd Binnig, fisician alemand, prèmi Nobel
* 1955 - Egidio Miragoli, avesque italian
* 1956 - Paul Cook, musician anglés (Sex Pistols)
* 1966 - Enrique Peña Nieto, president de Mexic

## Decès

* 1031 - Rei Robèrt II de França (n. 972)
* 1866 - Bernhard Riemann, matematician alemand (n. 1826)
* 1877 - Federico Errázuriz Zañartu, president de Chile (n. 1825)
* 1903 - Papa Leon XIII (n. 1810)
* 1937 - Guglielmo Marconi, inventor italian, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1874)
* 1945 - Paul Valéry, escrivan e poèta francés (n. 1871)
* 1951 – Rei Abdullah de Jordania (n. 1882)
* 1967 - Albert Lutuli, activista sudafrican, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1898)?)
* 1973 - Bruce Lee, actor chinés-american (n. 1940)
* 1996 - František Plánička, fotbolaire checoslovac (n. 1904)
* 2007 - Kai Manne Börje Siegbahn, Suediana fizikistulo, Prèmi Nobel (n. 1918)
Vejatz tanben:
* 19 de julhet | 21 de julhet
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# 20 Fingers

20 Fingers foguèt un grop musical anglofòn efemèr de tècno dance (house) american que lo nuclèu èra compausat del duò Charlie Babie e Manny Mohr.
Lo grop es estat fondat a Chicago (Estats Units) a la debuta de las annadas 1990. Quitament efemèr, 20 Fingers aguèt una capitada considerabla, en particular ambe dos tubes, Short dick man a la fin de l'annada 1994, títol qu'es estat n°1 en França e en Itàlia a la debuta de l'annada 1995, e Lick it (1995, tanben n°1 en Itàlia).
La particularitat de 20 Fingers es lo caractèr pebrat de lors cançons, que foguèron quitament censuradas dins mantunes païses. Aital, Short dick man (òme a la bistoqueta corta) es estat cambiat en Short short Man (òme cort).
20 Fingers a oficialament publicat un sol album eponim en 1995. Pasmens existissiá tanben abans aqueste un autre album, On the Attack and More, unicament publicat en Alemanha e en Polonha, presentat de còps puslèu coma un album sòlo de la cantaira Gilette, la que pausèt sa votz sul tube Short dick man.

## Cançons mai conegudas

* Short dick man (1994, ambe Gilette)
* Lick it (1995, ambe Roula)
* Sex Machine (1995, ambe Katrina)
# 20 d'abril
## Eveniments

* 1970 - Fondacion de la vila mexicana de Cancún.

## Naissenças

* 1808 - Napoleon III, darrièr monarca e primièr president francés (m. 1873)
* 1889 - Adolf Hitler, dictator d'Alemanha (d.1945)
* 1893 - Joan Miró, pintor catalan (m.1983)
* 1893 - Harold Clayton Lloyd, actor american de filmes muts (m.1971)
* 1908 - Lionel Hampton, cantaire american (m.2002)
* 1918 - Kai Siegbahn, fisician suedés, Prèmi Nobel (m. 2007)
* 1923 - Tito Puente, cantaire american (m.2000)
* 1927 - Karl Alexander Müller, fisician soís, Prèmi Nobel
* 1939 - Gro Harlem Brundtland, primièra ministra de Norvègia
* 1949 - Massimo D'Alema, primièr ministre d'Itàlia
* 1949 - Jessica Lange, actritz americana
* 1951 - Luther Vandross, musician e cantaire american (m.2005)
* 1972 - Carmen Electra, actritz e modèl americana.

## Decèsses

* 1314 - Papa Clamenç V (n. 1264)
* 1912 - Bram Stoker, escrivan irlandés (n.1847)
* 1918 - Karl Ferdinand Braun, fisician alemand, Prèmi Nobel (n.1850)
* 1932 - Giuseppe Peano, matematician italian (n. 1858)
* 1951 - Ivanoe Bonomi, primièr ministre d'Itàlia (n. 1873)
* 1993 - Cantinflas, actor de comèdias mexican (n.1911)
* 2003 - Bernard Katz, biofisician alemand, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n.1911)
Vejatz tanben:
* 19 d'abril | 21 d'abril
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# 20 de decembre
## Decèsses

Veire tanben :
* 19 de decembre | 21 de decembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# 20 de febrièr
## Naissenças

* 1889 - Laureano Gómez Castro, president de Colómbia (m. 1965)
* 1901 - Muhammad Naguib, president d'Egipte (m. 1984)
* 1904 - Alexei Kosygin, òme politic rus, primièr ministre d'Union Sovietica (m. 1980)
* 1923 - Forbes Burnham, president de Guyana (m. 1985)
* 1925 - Robert Altman, director de cinèma american (m. 2006)
* 1927 - Ibrahim Ferrer, musician cuban (Buena Vista Social Club) (m. 2005)
* 1927 - Sidney Poitier, actor american (m. 2022)
* 1927 - Aloys Felke, entrepreneire alemand (m. 1997)
* 1927 - Hubert de Givenchy (Hubert Taffin de Givenchy dit) , costurièr francés (m. 2018)
* 1937 - Robert Huber, quimista alemand, Prèmi Nobel
* 1945 - George Fitzgerald Smoot, fisician american, Prèmi Nobel
* 1948 - Christopher Antoniou Pisarides, economista chipriòta-britanic, Prèmi Nobel
* 1951 - Gordon Brown, primièr ministre del Reialme Unit de 2007 a 2010
* 1963 - Charles Barkley, basquetbolaire american
* 1966 - Cindy Crawford, modèl americana
* 1967 - Kurt Cobain, musician e cantaire american (Nirvana) (m. 1994)
* 1976 - Johanna Beisteiner, guitarrista austriana
* 1988 - Rihanna, cantaira barbadiana

## Decèsses

* 1431 - Papa Martin V (n. 1368)
* 1567 - Estácio de Sá, soldat portugués, fondator de Rio de Janeiro (n. 1520)
* 1695 - Johann Ambrosius Bach, musician alemand (n. 1645)
* 1810 - Andreas Hofer, patriota tirolian (n. 1767)
* 1895 - Frederick Douglass, escrivan american (n. 1818)
* 1907 - Henri Moissan, quimista francés, Prèmi Nobel pri kemio (n. 1852)
* 1916 - Klas Pontus Arnoldson, pacifista e escrivan suedés, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1844)
* 1920 - Robert Peary, almiral american (n. 1856)
* 1970 - João Café Filho, president de Brasil (n. 1899)
* 1972 – Maria Goeppert-Mayer, fisiciana alemanda-americana, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1906)
* 1976 - René Cassin, jutge francés, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1887)
* 1984 - Paul A.M. Dirac, fisician britanic, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1902)
* 1984 - Giuseppe Colombo, matematician, astronòm e engenhaire italian (n. 1920)
* 1994 - Burt Lancaster, actor american (n. 1913)
Vejatz tanben:
* 19 de febrièr | 21 de febrièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# 20 de genièr
## Eveniments

* 1942 - Alemanha: Se celèbra la Conferéncia de Wannsee, ont se decidís l'extermini dels josieus que se tròben jos l' esfèra d'influéncia alemanda a Euròpa.

## Naissenças

* 1716 - Rei Carles III d'Espanha (m. 1788)
* 1775 - André-Marie Ampère, fisician francés (m. 1836)
* 1826 - William Charles Bonaparte-Wyse, soldat e poèta irlandés de lenga occitana (m. 1892)
* 1866 - Euclides da Cunha, escrivan brasilièr (m. 1909)
* 1873 - Johannes Vilhelm Jensen, escrivan danés, Prèmi Nobel (m. 1950)
* 1888 - Lead Belly, american e cantaire american (m. 1949)
* 1901 - Mohammed Naguib, president d'Egipte (m. 1984)
* 1915 - Ghulam Ishaq Khan, president de Paquistan (m. 2006)
* 1920 - Isaac Asimov, escrivan rus (m. 1992)
* 1920 - Federico Fellini, realizator italian (m. 1993)
* 1920 - DeForest Kelley, actor american (m. 1999)
* 1930 - Buzz Aldrin, astronauta american
* 1931 - David Morris Lee, fisician american, Prèmi Nobel
* 1940 - Mandé Sidibé, primièr ministre de Mali (m. 2009)
* 1946 - David Lynch, realizator, actor e musician american
* 1949 - Göran Persson, primièr ministre de Suècia
* 1950 - Mahamane Ousmane, president de Nigèr
* 1956 - Bill Maher, presentador de television, comentador politic, escrivan, actor e comedian american
* 1958 - Jimmy Zámbó, cantaire ongrés (m. 2001)

## Decèsses

* 1516 - Juan Díaz de Solís, navigaire espanhòl (n. 1470)
* 1819 - Rei Carles IV d'Espanha (n. 1748)
* 1848 - Rei Cristian VIII de Danemarc (n. 1786)
* 1933 - Joan Antòni Injalbèrt, escultor occitan (n. 1845)
* 1936 - Rei Jòrdi V del Reialme Unit (n. 1865)
* 1973 - Amílcar Cabral, politician de Guinèa Bissau (n. 1924)
* 1983 - Garrincha, fotbolaire brasilièr (n. 1933)
* 1984 - Johnny Weissmuller, nataire e actor american (Tarzan) (n. 1904)
* 1989 - Józef Cyrankiewicz, primièr ministre de Polonha (n. 1911)
* 1990 - Higashikuni Naruhiko, primièr ministre de Japon (n. 1887)
* 1993 - Audrey Hepburn, actritz bèlga-americana (n. 1929)
* 2005 - Per Borten, primièr ministre de Norvègia (n. 1913)
* 2012 - Etta James, cantaira americana de jazz (n. 1938)
* 2018 - Paul Bocuse, cosinièr francés (n. 1926)
Veire tanben :
* 19 de genièr | 21 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# 20 de junh
## Eveniments

* 1960 - independéncia de Senegal.

## Naissenças

* 1819 - Jacques Offenbach, compositor alemand (m. 1880)
* 1861 - Frederick Hopkins, bioquimista anglés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medicina (m. 1947)
* 1887 - Kurt Schwitters, pintor, poèta e artista alemand (m. 1948)
* 1891 - John Aloysius Costello, primièr ministre de la Republica d'Irlanda (m. 1976)
* 1909 - Errol Flynn, actor australian (m. 1959)
* 1924 - Chet Atkins, guitarrista american (m. 2001)
* 1928 - Jean-Marie Le Pen, òme politic francés
* 1928 - Martin Landau, actor american
* 1945 - Joan-Claudi Izzo, escrivan occitan (m. 2000)
* 1946 - Xanana Gusmão, president de Timor-Leste
* 1948 - Ludwig Scotty, president de Nauru
* 1949 - Lionel Richie, cantaire american
* 1950 - Nouri Al-Maliki, primièr ministre d'Iraq
* 1951 - Victorin Lurel, òme politic francés
* 1960 - Nigel John Taylor, musician britanic (Duran Duran)
* 1964 - Alec Chamberlain, fotbolaire francés
* 1967 - Nicole Kidman, actritz americana
* 1980 - Lenor Isliàmov, entrepreneire tatar

## Decèsses

* 840 - Loís lo Pietós, rei d'Aquitània (n. 778)
* 1820 - Manuel Belgrano, avocat e òme politic argentin (n. 1770)
* 1837 - Rei Guilhèm IV del Reialme Unit (n. 1765)
* 1862 - Barbu Catargiu, primièr ministre de Romania (n. 1807)
* 1933 - Clara Zetkin, femna politica alemanda (n. 1857)
* 1958 - Kurt Alder, quimista alemand, Prèmi Nobel (n. 1902)
* 2005 - Jack Kilby, engenhaire american, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1923)
Vejatz tanben:
* 19 de junh | 21 de junh
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Abid Surti

Abid Surti, o Aabid Surti (en indi: आबिद सुरती e en gojarati: આબિદ સુરતી; 5 de mai de 1935) es un autor, dessenhador, pintor, jornalista e environamentalista indian. Recebèt lo prèmi nacional decernit pel govèrn d'Índia per un de sos libres en 1993.
# Abidjan

Abidjan (/abiˈdʒan/) es la ciutat mai poblada e una anciana capitala de la Còsta d'Evòri. Sa populacion èra de 4 395 243 abitants en 2014. Sa superficia totala es de 563 km².
Administrativament, es tanben dins lo departament d'Abidjan qu'es lo sol departament del districte autonòm d'Abidjan. Constituís pas una comuna, mas es devesida en 10 comunas.

## Comunas d'Abidjan

| Comuna | Superfícia | Nom francés | Populacion | Densitat |
| Abòbò | 90 km² | Abobo | 1 030 658 ab. | 11 451,76 ab./km² |
| Adjame | 12 km² | Adjamé | 372 978 ab. | 31 081,5 ab./km² |
| Atecobe | 68 km² | Attécoubé | 260 911 ab. | 3 836,93 ab./km² |
| Còcòdi | 132 km² | Cocody | 447 055 ab. | 3 386,78 ab./km² |
| Comassi | 8 km² | Koumassi | 433 139 ab. | 54 142,38 ab./km² |
| Marcòri | 12 km² | Marcory | 249 858 ab. | 20 821,5 ab./km² |
| Lo Plan | 3 km² | Le Plateau | 7 488 ab. | 2 496 ab./km² |
| Pòrt Bouët | 77 km² | Port-Bouët | 419 033 ab. | 5 441,99 ab./km² |
| Treichvila | 8 km² | Treichville | 102 580 ab. | 12 822,5 ab./km² |
| Iòpogòn | 153 km² | Yopougon | 1 071 543 ab. | 7 003,55 ab./km² |
| Total Abidjan | 563 km² | Abidjan | 4 395 243 ab. | 7 806,83 ab./km² |
Capitalas d’Africa :
| Africa del Nòrd | Argièr · Lo Caire · Trípol · Rabat · Nouakchott · Khartom · Tunis | Africa de l'Oèst | Porto Novo · Ouagadougou · Praia · Yamoussoukro · Banjul · Accra · Conakry · Bissau · Monròvia · Bamako · Niamey · Abuja · Dakar · Freetown · Lomé |
| Africa Centrala | Yaoundé · Bangui · Brazzaville · Kinshasa · Liuravila · Malabo · São Tomé · N'Djamena | Africa de l'Èst | Gitega · Jiboti · Asmara · Addis Abeba · Nairòbi · Kampala · Kigali · Victòria · Mogadisho · Dodoma |
| Africa Australa | Pretòria · Luanda · Gaborone · Moròni · Maseru · Antananarivo · Lilongwe · Port Louis · Maputo · Windhoek · Mbabane · Lusaka · Harare | Autras vilas principalas e capitalas economicas | Abidjan · Alexàndria · Casablanca · Dar es Salaam · Durban · Lagos · Lo Cap · Johannesburg |
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Abidjan, sus Wikimedia Commons
# Abidos

Abidos (en egipcian ancian ꜣbḏw, en grèc qu'era Abydos, en còpte ⲉⲃⲱⲧ Evót, en arabi افود Afūd) ua ciutat de l'Egipte antica, capitala deu VIIau nòme de la Hauta Egipte, vodada au diu Osiris.
ꜣbḏw en escritura ieroglifica :
Los testimoniatges arqueologics mei ancians trobats a Abidos que remontan au periòde Nagada I (preïstorics). Durant l'ancian empèri egipcian la vila que vodava un culte a un diu nomat Khentiamentio (lo purmèr d'Occident, lo purmèr deu monde deus morts). Aqueth diu que ho identificat dab Osiris e la vila que vadó, a partir de l'empèri navèth, lòc de sepeliment.
Un deus monuments mei importants dens la colleccion de tombèus e de temple apielats a Abidos entà ganha's las favors d'Osiris dens l'aute monde qu'ei lo gran temple de Sethi I.
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Abi-Eshuh

Abi-Eshuh foguèt un rèi de la dinastia amorrita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Samsu-Iluna (vèrs 1750-1712 aC) e reinèt vèrs 1712-1684 aC. Son successor foguèt Ammi-Ditana (1684-1647 aC). Lo periòde es considerat coma aqueu d'un declin de la dinastia.

## Liames intèrnes

* Babilònia.
# Abia de las Torres

Abia de las Torres es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Abia de la Obispalía

Abia de la Obispalía es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Abidji

L'abidji es una lenga kwa parlada en Còsta d'Evòri.

## Localisacion e dialèctes

L'abidji es parlat dins lo departament de Sikensi, dins la region d'Agnéby-Tiassa qu'es restacada al district de las Lagunes.

## Notas e referéncias

* ↑ Hager-M'boua 2014, p. 8.

## Fonts

* (fr) Ayé Clarisse Hager-M'Boua, 2014, Structure de la Phrase en Abidji, Langue Kwa de Côte d'Ivoire, tèsa, Genèva.
* Portal de las lengas
# Abi-Yamuta

Abi-Yamuta foguèt un ensí de Babilònia vèrs 1970 aC.
# Abi-sare

Abi-sare es un rèi de Larsa que reinèt vèrs 1905-1895 aC. En 1898 aC, lancèt de trabalhs idraulics força importants per desviar l'aiga de canaus alimentant de la vila d'Isin. Succediguèt a Gungunum e foguèt remplaçat per Sumu-El.

## Liames intèrnes

* Larsa.
# Abi-Ditan

Abi-Ditan foguèt un ensí de Babilònia vèrs 1950 aC.
# Airal Metropolitan de Lisbona

L’Airal Metropolitan de Lisbona (en portugués, Área Metropolitana de Lisboa), localizada al centre-sud de Portugal, es un agropament de 18 municipis a l’entorn de la capitala, Lisbona. Las comunas son dispersadas pels dos marges del desbocament del fluvi Tage : la Granda Lisbona, al nòrd de Tage e la Peninsula de Setóbal, al sud. Es l'airal metropolitan mai poblada del país (NUTS III), amb 2 810 923 d'abitantes al 2015, e la segona mai poblada (NUTS II), après la Region del Nord. Lo seu territòri tèrmia al nòrd amb la Comunautat Intermunicipal de l'Oest (Region Centre), al nòrd-èst amb la Lezíria del Tage, al èst amb l'Alentejo Central e a sud amb l'Alentejo Litoral, totas aquèstas apertientes a la Region del Alentejo.
L'Airal Metropolitan de Lisbona foguèt creat a travèrs de la lei 44/91 del 2 d'agost, per a facilitar les necessitats administrativas dels territòris de tipe urban e gran densitat de populacion.
| Municipi | Superfícia (km²) | Populacion (2011) | Densitat (hab/km²) | Parròquias civilas | Sosregion |
| Alcochete | 128,50 | 17 569 | 137 | 3 | Peninsula de Setóbal |
| Almada | 70,20 | 174 030 | 2 479 | 5 | Peninsula de Setóbal |
| Amadora | 23,77 | 175 135 | 7 368 | 6 | Granda Lisbona |
| Barreiro | 33,81 | 78 764 | 2 330 | 4 | Peninsula de Setóbal |
| Cascais | 99,07 | 206 429 | 2 084 | 4 | Granda Lisbona |
| Lisbona | 83,84 | 547 631 | 6 532 | 24 | Granda Lisbona |
| Loures | 160,37 | 205 054 | 1 279 | 10 | Granda Lisbona |
| Mafra | 291,42 | 76 685 | 263 | 11 | Granda Lisbona |
| Moita | 55,08 | 66 029 | 1 199 | 4 | Peninsula de Setóbal |
| Montijo | 348,09 | 51 222 | 147 | 5 | Peninsula de Setóbal |
| Odivelas | 26,14 | 144 549 | 5 530 | 4 | Granda Lisbona |
| Oeiras | 45,84 | 172 120 | 3 755 | 5 | Granda Lisbona |
| Palmela | 462,87 | 62 805 | 136 | 4 | Peninsula de Setóbal |
| Seixal | 93,58 | 158 269 | 1 691 | 4 | Peninsula de Setóbal |
| Sesimbra | 195,01 | 49 500 | 254 | 3 | Peninsula de Setóbal |
| Setóbal | 170,57 | 121 185 | 711 | 5 | Peninsula de Setóbal |
| Sintra | 316,06 | 377 835 | 1 196 | 11 | Granda Lisbona |
| Vila Franca de Xira | 317,68 | 136 886 | 431 | 6 | Granda Lisbona |
| Total | 2 921,90 | 2 821 697 | 966 | 118 | |
# Airan

Airan en normand (Airan en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Patrice Martin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 574 | 341 | 603 | 548 | 631 | 633 | 631 | 632 | 603 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 622 | 620 | 586 | 564 | 580 | 539 | 524 | 476 | 458 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 454 | 471 | 462 | 426 | 451 | 435 | 433 | 423 | 400 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 404 | 358 | 437 | 662 | 740 | 692 | 594 | 587 | 620 |
| 2009 | 2010 |
| 653 665 | 686 698 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Airal de Brocar

L'airal de Brocar es una de las doas principalas zònas del cervèl uman responsables del tractament del lengatge. Descobèrt pel mètge gascon Pau Brocar en 1861, se situa dins lo cortex cerebral al nivèl de la partida inferiora (o « pè ») de la tresena circonvolucion frontala de l'emisfèri dominant (esquerra per un dreitièr).
L'airal de Brocar es la zòna de produccion dels mots diches alara qu'una zòna diferenta del cervèl, l'airial de Wernicke, es responsable de la compreneson d'aqueles mots.

## Descobèrta

Es en 1861 que Brocar publiquèt los resultats de l'autopsia de Leborgne, un pacient afasic que subreviviá dempuèi fòrça ans, descrivent amb precision lo sèti de la ferida cerebrala responsable.
Pau Brocar pensava aver trobat lo centre unic del lengatge, mas aquò foguèt lèu nuançat per la descobèrta d'autras zònas implicadas dins lo lengatge, subretot pel neurològ polonés Carl Wernicke, que descriguèt l'airial de Wernicke una decennia pus tard.

## Ligam extèrne

* (fr) La zòna de Broca, tèxtes en linha e comentaris sul site BibNum.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (fr)A las originas de las lengas e del lengatge, Librairie Arthème Fayard 2005, Jean-Jacques Hublin, p. 105
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Airal de Brocar, sus Wikimedia Commons
# Airal de reparticion

L'airal de reparticion, tanben dicha airal de distribuion o solament distribucion, es la zona delimitant la reparticion d'una espècia viventa.
# Airal urban de Bordèu

L'airal urban de Bordèu es un airal urban centrat sus la vila de Bordèu dins lo departament de la Gironda, en França.
# Airas Nunes

Airas Nunes (c. 1230 - 1289) foguèt un clergue e trobador galèc que demorèt pendent lo sègle XIIIn. Probalament aviá nascut en Galícia.
Demest 1284 e 1289, foguèt poèta en la cort de Sanç IV de Castelha.
Las sieunas poesias, foguèron escrichas en lenga galègoportuguesa. Demest las sieunas poesias s'i an trobat tanben d'escrichs d'autres autors de l'epòca coma Dinis de Portugal, lo meteis rei Anfós X de Castelha, João Zorro e Nuno Fernandes Torneol.
Airas Nunes es autor de divèrsas poesias, demest elas set cantigas d'amor, tres cantigas d'amic e quatre cantigas d'escárnio (escrichas contra qualqu'n). De mai, tanben escriguèt doas bailias e una pastorelha. Lo sieu poèma mai conegut s'apela la Bailia das avelaneiras:
       Bailemos nós já todas três, ai amigas,
       sô aquestas avelaneiras frolidas;
       e quen for velida, como nós, velidas,
             se amigo amar,
       sô aquestas avelaneiras frolidas
             verrá bailar.
       Bailemos nós já todas três, ai irmanas,
       sô aqueste ramo destas avelanas;
       e quen for louçana, como nós, louçanas
             se amigo amar,
       sô aqueste ramo destas avelanas
             verrá bailar.
       Por Deus, ai amigas, mentr’al non fazemos,
       sô aqueste ramo frolido bailemos;
       e quen ben parecer, como nós parecemos,
             se amigo amar,
       sô aqueste ramo sô-l’ que nós bailemos
             verrá bailar.
Walter Mettmann, autor d'una edicion critica de las Cantigas de Santa Maria , pensa que plan d'aquestas poirián aver èsser escrichas per Airas Nunes.

### Notas

* ↑ METTMANN, Walter (1986)
* ↑ Cfr. pág 25 de MONTOYA MARTÍNEZ (1988)
# Airbus A300

L'Airbus A300 es un avion comercial de reaccion, bimotor e de fuselatge larg, desvolopat e fabricat pel consòrci europèu Airbus. L'A300 pòt aculhir 266 passatgièrs en doas classas, amb un rai d'accion maximum de 4070 milas nauticas (siá 7540 km) en plena carga, en foncion del modèl.
# Alexis Texas

Alexis Texas (nascuda Thea Alexis Samper a Panamà lo 25 de mai de 1985) es una actritz e realizatritz pornografica americana.
# Alexis Lebrun

Alexis Lebrun (n. a Montpelhièr lo 27 d'agost de 2003) es un ponguista occitan. Es lo fraire de Félix Lebrun.
Als jòcs olimpics de París, se ganha la medalha de bronze per equipa en tennis de taula.
# Alexis Carrel

Alexis Carrel (1873-1944) foguèt un mètge francés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1912.
# Alexis Love

Alexis Love (Sacramento, Califòrnia, 7 d'abril de 1988) es una anciana actritz pornografica e modèla erotica mexicanoamericana. Sa carrièra comencèt cap a la mitat de 2006 e s'acabèt en 2010, an que se prenguèt la retirada d'aquesta profession.
# Alexis de Tocqueville

Alexis de Tocqueville :
| Profession: | filosòf politic e istorian |
| País: | França |
| Data de naissença: | 29 de julhet de 1805 |
| Luòc de naissença: | París, França |
| Data de decès: | 16 d'abril de 1859 |
| Luòc de decès: | Canas, França |
Alexis-Charles-Henri Clérel de Tocqueville (1805-1859) foguèt un pensaire politic e istorian francés qu'estudièt lo sistèma de las presons dels Estats Units. Foguèt un grand defensor de la libertat e de la democracia.
Realizèt dos viatges als Estats-Units, lo primièr en 1831 e lo segond en 1840. Quitèt la vida politica en 1856.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Alexis de Tocqueville.
| Precedit per Jean-Girard Lacuée | Cadieràs 18 de l’Acadèmia francesa 1841-1859 | Seguit per Henri Lacordaire |