# Hokkaidō

Hokkaidō (en japonés: 北海道) o Mosir (en aino) (ancianament en japonés: Ezo o pus inexactament Yezo/Yeso/Yesso), es la segonda illa de Japon per òrdre d'importància. L'Estrech de Tsugaru dessepara Hokkaidō d'Honshū, mas las doas illas son religadas pel tunèl sosmarin de Seikan. La pus granda vila d'Hokkaidō es tanben sa capitala, Sapporo. Administrativament, Hokkaidō es a l'encòp una prefectura e una region. Demest los Japoneses que vivon a Hokkaidō se trapa la minoritat aino, que foguèron los primièrs abitants de l'archipèla.

## Istòria

Hokkaidō èra a l'origina la tèrra del pòble aino. La lenga aino es presenta dins la toponimia de l'isla, dins lo nom de las vilas coma Sapporo, e dins lo nom dels arbres o dels animals (per exemple, ezomatsu, o pin d'Hokkaidō).
Fins a la Restauracion Meiji, los japoneses apelèron l'isla Eso o Ezo. Pauc après la Guèrra de Boshin de 1868, un grop de fidèls de Tokugawa, dirigit per Takeaki Enomoto, declarèt l'independéncia de l'illa jol nom de Republica Independenta d'Ezo, mas la revòlta foguèt vencida en mai de 1869. Après la Restauracion Meiji, Hokkaidō demorèt desseparada en quatre departaments pendent mantuna annadas.

## Geografia

Hokkaidō es una illa situada dins lo nòrd de Japon, vesina de Siberia. Es enrodada per l'ocean Pacific a l'èst, la mar de Japon a l'oèst e la mar d'Okhotsk al nòrd. Es cobèrta a 71 % per de selvas e a 16 % per de tèrras agricòlas. La prefectura d'Hokkaidō inclutz de nombrosas illas, coma Rishiri, Okushiri e Rebun. Un tèrratrem de magnitud 8 que son epicentre èra situat a proximitat de l'illa se produguèt lo 25 de setembre de 2003 a 19 h 50 min 7 s (UTC).

## Clima

Hokkaidō es conegut per sos estius freges e secs e sos ivèrns rigoroses. La temperatura mejana en agost es d'aperaquí 22 °C, mentre que la de genièr varia entre -12 °C e -4 °C, en foncion de l'altitud e de la latitud. Las tempèstas de nèu, portadas pels vents venguts de Siberia, son frequentas. En ivèrn, la mar d'Okhotsk se gèla en granda partida, e la navigacion es impossibla sus tota la còsta Nòrd. Las pescariás devon arrestar lor activitat fins al desgèl.

## Vilas principalas

* Sapporo (札幌市)
* Hakodate (函館市)
* Asahikawa (旭川市)

## Sosprefecturas

Hokkaidō es la sola prefectura japonesa devesida en sosprefecturas. Aquò es degut principalament a son grand espandi.
Las sosprefecturas son las seguentas :
* Abashiri
* Hidaka
* Hiyama
* Iburi
* Ishikari
* Kamikawa
* Kushiro
* Nemuro
* Ōshima
* Rumoi
* Shiribeshi
* Sorachi
* Sōya
* Tokachi

## Economia

Hokkaidō ocupa lo primièr reng dins l'agricultura de Japon, mai que mai per la produccion de ris e la pesca. L'ensems de la filièra agricòla es fòrça desvolopada : elevatge, cultura, pesca.
Emai que l'industria leugièra siá representada, la màger part dels emplecs se tròba dins lo sector dels servicis. Lo torisme es fòrça important per l'economia, en particular pendent l'estiu, que la frescor atira los vacancièrs (fa fòrça caud dins la rèsta de Japon a aqueste periòde de l'an). En ivèrn, son las estacions d'esquí que prenon la relèva.
Sapporo foguèt lo sèti dels Jòcs Olimpics d'ivèrn de 1972 .

## Transpòrt

Lo sol ligam terrèstre d'Hokkaidō amb la rèsta de Japon es lo tunèl de Seikan, mas la màger part dels viatjaires arriban sus l'illa amb l'avion. L'aeropòrt principal es lo de Chitose, apelat Shin Chitose kūkō, al sud de Sapporo. Tōkyō-Chitose es la linha pus frequentada de Japon amb mai de quaranta cinc vòls per jorn, assegurats per tres companhiás. Podèm tanben anar a Hokkaidō amb lo ferry, a partir dels pòrts de Sendai e de Niigata.
Lo malhum de camin de fèrre al dintre d'Hokkaidō es plan desvolopat, mas d'unas vilas son pas accessiblas qu'en bus o en veitura.

## De veire a Hokkaidō

* Lo Festenal de la Nèu a Sapporo (esculturas gigantas de glaç)
* Los pargues nacionals :
** Pargue Nacional d'Akan
** Pargue Nacional de Daisetsuzan
** Pargue Nacional de Kushiro Shitsugen
** Pargue Nacional de Rishiri-Rebun-Sarobetsu
** Pargue Nacional de Shiretoko
** Pargue Nacional de Shikotsu-Toya

## Ancianas províncias de l'illa d'Hokkaidō

* Província de Tokachi
* Província d'Hidaka
* Província d'Ishikari
* Província de Kitami
* Província de Kushiro
* Província de Nemuro
* Província de Teshio

## Ligams extèrnes

* (en)(ja)Sit oficial de la prefectura
* (en)Lo sit de l'Universitat d'Hokkaidō
* (en)Annuari e motor de recèrca
* ↑ URL de la referéncia: https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf. Data de consulta: 2 d'abril de 2021. Ostal d'edicion: Institut d'Informacion Geoespaciala de Japon. Pagina: 83.