OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Illa de Sant Brendan

L’Illa de Sant Brendan es una illa mitica situada a l'oèst d'Euròpa, que segon la tradicion irlandesa seriá estat descobèrta per sant Brendan de Clonfert ; lo primièr escrich que la menciona e que foguèt gardat fins a l'epòca contemporanèa es la Navigatio Sancti Brendani Abatis (Viatge de sant Brendan, abat), que ven del sègle XII.
L'illa aparéis dins fòrça mapas dels sègles XIII a XVIII, en diferents punts de l'ocean Atlantic (al larg de la còsta oèst d'Irlanda, o coma « ochena illa » de l'archipèla de las Canàrias - Cristòl Colomb conta dins son jornal de bòrd que los abitants de l'illa d'El Hierro pretendián qu'una illa se mostrava a l'oèst, un còp l’an -, etc.). Foguèt activament cercada pels explorators espanhòls Pendent lo sègle XVI, jol nom d’isla de San Borondón. En 1520, pendent son assag de circumnavigacion, Fernand de Magellan donèt lo nom de « baia de Samborombón » a una baia situada a boca del río de la Plata, pensant qu’aqueste accident geografic marcava lo luòc d'ont l'illa de Sant Brendan s'èra destacada. Es encora mencionada dins de racontes de viatge de la segonda mitat del sègle XVIII.
En 1976, l'explorator Tim Severin entreprenguèt de tornar far lo viatge de sant Brendan, a bòrd d'un currach de cuèr, per verificar qu’èra fasedor; poguèt debarcar a Tèrra Nòva, e provèt que lo viatge èra tecnicament possible.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Dernière édition en langue française : La navigation de Saint Brendan, Ian Short et Brian S. Merrilees (éd.), Honoré Champion, 2006, 206 p.
# Illa de Sant Paul

L’illa de Sant Paul es una illa francesa situada dins lo sud de l'Ocean Indian. Partida dau districte deis Illas de Sant Pau e de la Nòva Amsterdam, dins lei Tèrras Australas e Antarticas Francesas, a superficia es de 8 km². Es la cima d'un volcan actiu, dich Cresta de la Novara (268 m), que la darriera erupcion coneguda se debanèt en 1793.
# Illa de la Revolucion d'Octòbre

L'illa de la Revolucion d'Octòbre es una illa russa situada entre lei mars de Kara e de Laptev.
# Gajan de la Selva

Gajan de la Selva (Gaja-la-Selve en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Sylva juxta Gaianum en 1244, Decimarium S. Martini de Gaiano en 1298, B. Martinus de Guaiano en 1305, De Gajano en 1306, De Gayano en 1318, Villa de Guaiano en 1327, Gauja près Fangaux en 1579, Gaja de la Selve en 1781, etc. Gajan ven del nom latin d'òme Gaius ambe'l sufixe -anum. La Selva ven del latin silva, « forèst, bòsc »

## Istòria

Gajan foguèt caplòc de canton dins la primièra circonscripcion d'aquela administracion (abans 1801).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | (2026) | Régis Calmon |
| març de 2001 | 2014 | Claude Denat |
| | 2001 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 140, totala: 142 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 538 | 505 | 503 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 405 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 348 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 153 | 127 | 110 | 129 | 133 | 126 | 160 | 162 | 166 166 |
| 2009 | 2010 |
| 159 161 | 152 154 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 140 abitants e la densitat èra de 12,3 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes

* Gajan de la Selva sul site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 157, legir en linha
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 308, a Gageac
* Portal de Lengadòc
# Gaià

Gaià es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
# Gajan (Gard)

Gajan (Gajan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Toponimia

* Nôtre-Dame (nom fr) - Le prieuré Nostre-Dame de Gajant en 1620. Glèisa roïnada.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Jean-Louis Poudevigne | divèrs drecha | retirat |
| 2001 | 2014 | Renaud André | PS | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 711, totala: 732 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 645 | 685 | 691 703 |
| 2009 | 2010 |
| 697 710 | 703 717 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 687 abitants.

## Veire tanben

* Comunas de Gard

## Nòtas

* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/30c.html
* ↑ https://dicotopo.cths.fr/places/P64533777
* Portal de Lengadòc
# Gajan (Hauts Pirenèus)

Gajan (Gayan en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [ga'ya] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : De Gaya, De Gaia au sègle XII, A Gaia cap a 1200-1230, De Gayano, en latin, en 1313 e 1379, De Gajano, en latin, en 1342, Gayan en 1429, Gayan (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat e R. Aymard, Gajan que vien deu nom latin d'òme Gaius, dab lo sufixe -anum.
Segon Negre, Gajan que vien deu nom latin d'òme Gaianus.
Segon Miquèu Grosclaude, l'ipotèsi de Negre qu'es inutilament complicada. Lo nom deu proprietari antic qu'ei lo latin Caius/Gaius, talament espandit qu'èra vienut lo simbèu deu paisan roman, puish deu roman. Lo sufixe qu'ei -anum (a pauca distància que i a en Bearn Gaion, dab un aute sufixe, o un sufixe vienut diferent.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2020 | 2026 | Patrick Gaschet | |
| 2014 | 2020 | Jacques Sévilla | Front d'Esquèrra (FdG) |
| març 2008 | 2014 | Gérard Gallego | |
| 1988 | 2008 | Michel Hatchondo | |
| | 2008 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 252, totala: 256 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 289 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 247 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 212 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 221 | 202 | 189 | 234 | 213 | 252 | 268 | 269 | 266 269 |
| 2009 | 2010 |
| 260 265 | 255 259 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 281 abitants e la densitat qu'èra de 101,08 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* ↑ https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028661336 n° 17
* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1015&titre=gayan
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 313
* Portau de Gasconha
# Gaiòla

Gaiòla (Gaiola en italian) es una comuna italiana de la comunautat montanhòla de la Val d'Estura, dins las Valadas Occitanas. Administrativament dins la província de Coni, dins la region de Piemont.
* ↑ http://www.espaci-occitan.org/oc/occitan-e-occitania/occitania-e-valadas-occitanas/valadas-occitanas/
* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/98b.html
# Gajac

Gajac (Gajac en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Modèl:Comunes limitrophes

## Toponimia
### Gajac

Las fòrmas ancianas son Gajac (B. de ~), en 1186, Gaiac (mapa deu sègle XVII, en francés). Los toponimistas son unanimes : Gajac ven deu nom latin d'òme Gaius, dab lo sufixe -acum$^,$, latinizacion deu sufixe gallés -āco(n). Gajac èra donc probablament un ancian grand maine antic qu'avèva per mèste Gaius.

### Trazits
## Istòria

* A la Revolucion, las parròpias Sent Martin de Gajac e Sent Christophe (en francés) de Trazits (nom francés) formèn la comuna de Gajac.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2020 | 2026 | Pascal Losse | |
| març 2008 | 2020 | Bruno Dionis du Séjour | retirat d'agricultor |
| març de 2001 | heurèir 2008 | Pierre Laborde | |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Vasats; es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 385, totala: 384 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 908 | 735 | 710 | 699 | 757 | 732 | 752 | 720 | 670 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 650 | 614 | 641 | 610 | 603 | 628 | 615 | 588 | 529 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 535 | 528 | 482 | 440 | 397 | 395 | 410 | 366 | 370 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 348 | 336 | 335 | 330 | 363 | 323 | 374 | 381 | 395 401 |
| 2009 | 2010 |
| 391 395 | 388 392 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véser tanben

* Comunas de Gironda

## Nòtas

* ↑ Sit Toponimia occitana
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 151-152
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 308
* ↑ https://web.archive.org/web/20130124070328/http://gael.gironde.fr/pages/Histo_commune.pdf
* Portau de Gasconha
# Gajac e Rolhàs

Gajac e Rolhàs (Gageac-et-Rouillac en francés), es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia
### Gajac

La prononciacion es [ga’za]. Las fòrmas ancianas son Arch. Gaiacensis en 1109, Forteresse de Gaiac en 1377, Gayadensis en 1555 [fòrma que Chantal Tanet e Tristan Hordé jutjan fautiva, mas la prononciacion de -ac passèt a -at]. Gajac ven d'un pichon nom (praenomen) latin Gaius (fòrma pus anciana Caius) emb lo sufixe -acum. Gajac èra la propietat de Gaius$^,$$^,$.

### Rolhàs

La prononciacion es [ru’ʎa]. Las fòrmas ancianas son Sancta Maria de Rolas en 1110, Beata Maria de Rolhanis (las doás primièras mencions son a prepaus de la glèisa), Rolhac en 1496. Chantal Tanet e Tristan Hordé explican Rolhàs per lo nom latin d'òme Regulius emb lo sufixe -acum[mas coma fan ?], lo site de las comunas de Dordonha per lo nom latin d'òme Rŭllius, dins Rullianos (fundos sosentendut ).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Philippe Puyponchet | sense | agricultor |
| avant 1988 | ? | Amaury de Madaillan | PS | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 427, totala: 443 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 750 | 717 | 674 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 665 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 539 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 459 | | | | Cercar | 435 | 451 | 452 | 465 476 |
| 2009 | 2010 |
| 460 472 | 442 459 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Dordonha

## Nòtas

* ↑ Sit Toponimia occitana
* 1 2 3 4 https://web.archive.org/web/20160811170428/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/sigoules/GAGEAC-ET-ROUILLAC.htm
* 1 2 3 4 Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 164-165
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 308
* Portau de Perigòrd
# Gajan

Gajan pòt essèr:
* Gajan, ua comuna d'Arièja ,
* Gajan, ua comuna de Gard ,
* Gajan, ua comuna deus Hauts Pirenèus .
# Gajan (Arièja)

Gajan$^,$$^,$$^,$ (Gajan en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Monique Boutonnier |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 143 | 180 | 201 | 210 | 281 | 290 | 295 | 296 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 290 308 | 298 319 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véser tanben

* Comunas d'Arièja

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal d'Occitània
# Estouteville-Écalles

Estouteville-Écalles es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.

## Istòria

BombardementS pendent la Segonda Guèrra mondiala, de genièr en març 1944.
Bombardements durant la Seconde Guerre mondiale, de janvier à mars 1944.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Joël Savary |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 79 | 95 | 89 | 58 | 166 | 162 | 307 | 311 | 309 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 327 | 303 | 319 | 341 | 318 | 285 | 303 | 290 | 270 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 297 | 319 | 311 | 274 | 293 | 268 | 282 | 235 | 228 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 272 | 300 | 330 | 273 | 265 | 374 | 487 | 479 | 472 |
| 2009 | 2010 |
| 464 468 | 469 473 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Estouy

Estouy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.

## Geografia

Lo Val
Les Vaux

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Anne-Jacques de Bouville |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 597 | 537 | 491 | 578 | 512 | 553 | 575 | 560 | 550 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 572 | 564 | 583 | 550 | 539 | 538 | 536 | 538 | 502 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 477 | 481 | 450 | 424 | 418 | 386 | 381 | 434 | 349 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 330 | 313 | 349 | 391 | 443 | 496 | 532 | 526 | 520 |
| 2009 | 2010 |
| 514 526 | 519 530 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Estranglament (art marciau)

Leis estranglaments (chokehold o stranglehold en anglés, shime-waza dins lo budo japonés) son de tecnicas redobtablas. I a dos tipes d'estranglament :
* Sanguin : copar l'arribada dau sang au cervèu d'un adversari en li esquichant leis artèrias carotidas.
* Respiratòri : empachar lo renovelament de l'oxigèn dins lo sang en esquichant la traquèa.
Aquelei tecnicas si practican dins fòrça arts marciaus, espòrts de combat, en self defensa e sistèmas de combat militars.
Son de tecnicas consideradas coma perilhosas. D'efèct, se la presa si manten tròup longtemps, pòu adurre la pèrda de coneissença puei lo decès per asfixia.
# Estrablin

Estrablin es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Roger Porcheron |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 3260, totala: 3340 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 557 | 327 | 699 | 869 | 972 | 1 099 | 1 228 | 1 281 | 1 390 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 605 | 1 751 | 1 906 | 1 316 | 1 264 | 1 308 | 1 289 | 1 277 | 1 250 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 243 | 1 169 | 1 140 | 1 064 | 1 048 | 1 013 | 1 028 | 975 | 1 080 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 967 | 1 112 | 1 350 | 2 738 | 2 931 | 3 214 | 3 300 | 3 311 | 3 295 3 295 |
| 2009 | 2010 |
| 3 280 3 364 | 3 264 3 348 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal dau Daufinat
* Portau d'Arpitània
# Estradiòl

L'estradiòl es una ormona sexuala femenina del grop dels estrogèns. Se sintetiza dins los ovaris e participa al desvolopament sexual de la femna. Se nos referissèm al calendièr del cicle ovulatòri, cicle de 28 jorns, l'estradiòl se sintetiza abans l'ovulacion, per estimular la secrecion del mucus uterin, qu'a caracteristicas fertilas, importanta per que l'esperm arribe a l'ovul. L'estradiòl estimula tanben lo creissement de l'endometri, la membrana que revestís internament l'utèr. En l'etapa preovulatòria, los nauts nivèls d'estradiòl activan un mecanisme de retroaccion positiu dins l'ipotalam, que causa que la glandola pituitària libère una quantitat massissa de LH (ormona luteinizanta). Aquesta aumentacion de LH provòca la ruptura del folicul en produsint l'ovulacion. Quand se romp lo folicul se forma lo còs lútei, que secrèta estradiòl e progesterona. Es la progesterona que causa lo cambiament brusc dins las caracteristicas del mucus cervical uterin, qu'arriba immediatament après l'ovulacion e definís lo jorn *cuspide, o jorn 14.
# Estrangin - Prefectura (mètro de Marselha)

L'estacion de Estrangin - Prefectura es una estacion de la linha 1 dau mètro de Marselha.

## Istòria

L'estacion dobriguèt lo 11 de març de 1978.

## Situacion

Es situada a l'Ostau de Prefectura dei Bocas de Ròses, en la plaça Estrangin-Pastre e a proximitat de la carrièra comerçanta Sant Ferriòu.

## Veire tanben
### Articles ligats

* Mètro de Marselha

#### Estacions connèxas

* Pòrt Vièlh - Ostau de Vila
* Castelana

### Liames extèrnes

* L'estacion sus OpenStreetMap
# Fenrir

Fenrir es un lop gigant e malefic de la mitologia viking
# Feodor Lynen

Feodor Felix Konrad Lynen :
| Profession: | bioquimista |
| País: | Alemanha |
| Data de naissença: | 6 d'abril de 1911 |
| Luòc de naissença: | Munic, Alemanha |
| Data de decès: | 6 d'agost de 1979 |
| Luòc de decès: | Munic, Alemanha |
Feodor Felix Konrad Lynen (n. en 1911, m. en 1979) foguèt un bioquimista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1964.
# Fenolhet (omonimia)

Lo mot fenolhet designa un luòc onte ven lo fenolh. Es present en toponimia:
* Fenolhet, comuna de Nauta Garona
* Fenolhet, comuna d'Aude
* Fenolhet, comuna de Pirenèus Orientals
* Sant Pau de Fenolhet, comuna dels Pirenèus Orientals
# Fenèstra

En arquitectura e bastison, una fenèstra (var. fenestra, frinèsta, ahrièsta, hièstra) es un alandament dins una paret o un pan penjalut de teulada amb o sens veiratge.

## Foncion

Una fenèstra assegura mantuna foncion pel local concernit: esclairatge, vista, eventualament aeracion e de còps que i a, comunicacion, evacuacion; tot aquò en respectar la separacion dels luòcs per son isolacion termica e fonica. La fenèstra servissiá autres còps a far dintrar o sortir las merças dels magazins situats a l'estanci o tanben a escampar las bordilhas.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus fenèstra.
* Portal arquitectura e urbanisme
# Ferabràs

Ferabràs (forma occitana; en francés es Fierabras) es un roman occitan de tematica epica carolingiana, escrich entre 1230 e 1240 e que compta aperaquí 5.000 vèrses. Es una adaptacion d'un cant de gesta francés de meteis nom qu'es de cap a 1170.

## L'istòria

L'òbra conta de batalhas legendàrias, e entremièg l'istòria d'una sarrasina que ven crestiana per amor. Carlesmanhe ataca Espanha per i recuperar las relíquias de la Passion, que son dins las mans de l'emir Balan, que son filh, un gigant de mai de quatre mètres sonat Ferabràs, es un eròi vertuós. Vençut per Olivièr durant un combat, es illuminat per l'Esperit Sant e se convertís al cristianisme. Atacat pels sarrasins, es embarrat per son pare dins una torre. Pasmens sa sòrre Floripar, qu'es enamorada de Guiu de Borgonha, ajuda Rotland e Carlesmanhe a véncer Balan, que morirà en se negar a se convertir al cristianisme. L'òbra es una exaltacion del cristianisme coma vertut fantastica mai que coma un fe.
Lo tèxt occitan inspirèt una version posteriora en italian, lo Cantare di Fierabraccia e Ulivieri dins la segonda part del sègle XIV. N'existisson tanben doas versions anglesas Sir Ferumbras (de la fin del sègle XIV o de la debuta del XV) e Firumbras qu'es incomplet. Una òbra anglesa del sègle XV Sowdon of Babylon combinèt aquesta istòria amb una autra òbra. L'escrivan espanhòl Calderón de la Barca empleguèt qualques elements d'aquesta istòria dins son drama La puente de Mantibile.
En 1823, lo compositor Franz Schubert escriguèt una opèra que sonèt Fierrabras, que se fondamentava sus cèrtas istòrias a l'entorn de la conversion del cavalièr.
Lo baume de Ferabràs èra un pocion magica que lo cavalièr trobèt dins sas aventuras e que foncionava coma gariment universal. Sa fama s'esperlonguèt mai enlà de las istòrias carolingianas e apareguèt coma un motiu dins lo Quichòte.

## Ligams extèrnes

* Der Roman von Fierabras a Google.books