# Vilanòva de Magalona

Vilanòva de Magalona, prononciat [vi.la.'nɔ.va de ma.ɣa.'lu.na] en Lengadocian Montpelhierenc o [vi.lo̞.'nɔ.vo̞ de ma.ɣa.'lu.no̞] (Villeneuve-lès-Maguelone en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

Situada a las pòrtas de Montpelhièr e banhada per la Mediterranèa, Vilanòva de Magalona beneficia d’una situacion geografica privilegiada.
Lo territòri es situat dins la plana de la Mausson, au ras daus estanhs e de la mar Mediterranèa, compren tanben una partida dau massís de la Gardiòla.
Los paisatges variats - garriga, lònas, litoral - abrigan una fauna e una flòra d’une granda diversitat.
L'aglomeracion principala, se tròba a aperaquí uèit quilomètres au sud-sud-oèst dau centre istoric de Montpelhièr. Compren un vilatge medieval enrodat per de quartièrs de villas. Entre la vila e lo pont de Vilanòva (sus la rota D612, l'anciana rota nacionala 112), l'abitat es escampilhat a l'entorn de l'arrèst SNCF, levat au masatge lo Pont de Vilanòva. Au nivèl de l'escambiador entre la D612 e la D185 religant Vilanòva a Fabrègas foguèron bastidas una preson e una zona d'activitat, dicha dau Larzat.
La plana a permis la viticultura a partir du sègle XIX, mentre que las primièras còlas e pendas dau massís la Gardiòla son utilizats coma camp de tir militar e carrièra.
Le sud-èst dau territòri es constituït d'estanhs dont la superfícia es partejada amb Palavàs (estanhs de l'Arnel e dau Prevost) e Vic de la Gardiòla (estanhs dels Morres e de Pèira Blanca). Aqueles estanhs son copats en dos pel canal de Ròse a Sèta. Au sud d'aquel, se tròba un cordon de dunas long d'aperaquí nòu quilomètres e l'illa de Magalona que i foguèt fondat lo sètge de l'avescat a l'Edat Mejana. Au sud-oèst de la vila, a proximitat de l'estanh de Vic, una zona umida a permés l'activitat salina.

## Toponimia

La comuna de Villeneuve-lez-Maguelonne (en francés) es nomada Villeneuve-Angoulême a la restauracion monarquica de 1815 e retròba son nom en 1830. En 1992, pèrd una n dins Maguelone.
Las fòrmas ancianas son : villam... cujus vocabulum est Villanova en 819, Magalone seu Villenove en 1055, in territorio Villenove en 1080-1104, [ecclesia]... de Villanova en 1095, hominum de Villanova en 1097, castello de Villa-nova en 1114, castro de Villa nova en 1121, in mercato de Villanova, in furnis de Villanova en 1143, parrochia S. Stephani de Villanova en 1152, 1177, de Villanova, sense data [sègle XII ?], castri Villaenovae en 1208, de Villanova prope Magalona en 1330, vicarius de Villanova en 1392, Vilanova de Magalona en 1419, Villeneufve en 1514, 1526, 1626, Villenove en 1529, 1550, 1570, Villeneufve de Maguelonne en 1632, Villeneuve en 1648, 1740-60, 1771, Villeneuve-les-Maguelonne en 1740-60, Villeneuve Les Maguelone en 1740-60, Villeneuve les Maguelonne en 1770-71 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, una Vilanòva es una aglomeracion novèla, fondada a l'Edat Mejana per un senhor o una comunautat religiosa, sense que la preséncia de franquesas acordadas als abitants siá mençonada dins lo nom; segon Hamlin, lo latin villa nova a lo sens de « domèni novèl », fondat generalament per un senhor a l'Edat Mejana; l'evolucion semantica del mot villa > vila es en rapòrt amb l'importància creissenta de certanas fondacions.

### Magalona

Veire a l'article.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| julhet de 2020 | 2026 | Véronique Negret | divèrs esquèrra | foncionària |
| 2008 | 2020 | Noël Segura | divèrs esquèrra | |
| 1979 | 2008 | Gérard Bouisson | PCF | conselhièr general (1994-2008) |
| | 1979 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 9506, totala: 9623 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 1 286 | 1 316 | 1 269 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 476 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 1 562 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 616 | 1 797 | 2 279 | 3 003 | 5 081 | 7 351 | 8 541 | 8 627 | 8 763 8 847 |
| 2009 | 2010 |
| 8 900 8 985 | 9 141 9 230 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 10178 abitants e la densitat èra de 448,37 ab/km².

## Luòcs e monuments

* Fònt Fòrta
* Catedrala de Sant Pèire e Sant Pau de Magalona
* Resèrva naturala nacionala de l'Estanhòl
* Pont de Vilanòva

## Veire tanben

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Vilanòva de Magalona.
* Comunas d'Erau

## Nòtas e referéncias

* 1 2 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 429
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 723, a Villeneuve
* Portal de Lengadòc