OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Estrées-la-Campagne

Estrées-la-Campèstre en normand (Estrées-la-Campèstre en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Gilles Lefebvre |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 320 | 326 | 333 | 288 | 301 | 385 | 374 | 345 | 383 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 359 | 353 | 327 | 296 | 293 | 281 | 264 | 246 | 207 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 214 | 227 | 222 | 178 | 198 | 198 | 199 | 159 | 143 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 158 | 170 | 172 | 168 | 158 | 176 | 201 | 205 | 214 |
| 2009 | 2010 |
| 233 235 | 234 236 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Estrées-lès-Crécy

Étrèe-lès-Carcy (Sonme) en picard (Estrées-lès-Crécy en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christiane Delannoy |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 815 | 807 | 839 | 886 | 931 | 957 | 928 | 922 | 940 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 938 | 930 | 927 | 874 | 855 | 788 | 783 | 710 | 659 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 628 | 589 | 578 | 551 | 593 | 573 | 572 | 538 | 485 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 444 | 406 | 380 | 358 | 353 | 362 | 370 | 367 | 372 |
| 2009 | 2010 |
| 377 384 | 382 390 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Estrée-Wamin

Estrée-Wamin es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Istòria

Lo nom Estrées es un tèrme de ancià francés, issu del latin strata (via), #que designava una « via cobèrta de pèiras planas », per oposicion a rupta (via) > rota. S'es conservat dins la majoritat de las lengas romanas (cf. Lo italian e lo romanés strada) e a #èsser manlevat pel germanique (cf. Lo anglés street, lo alemand Straße e lo néerlandais straat). La paraula estrée a desaparegut del francés a la fin del Mièja Edat, mas demòra en un grand nombre de toponymes, particularament en lo nòrd de la França, en soslinhant la proximitat d'una via romaine.
Le nom Estrées est un terme d'ancien français, issu du latin strata (via), qui désignait une « voie couverte de pierres plates », par opposition à rupta (via) > route. Il s'est conservé dans la plupart des langues romanes (cf. l'italien et le roumain strada) et a été emprunté par le germanique (cf. l'anglais street, l'allemand Straße et le néerlandais straat). Le mot estrée a disparu du français à la fin du Moyen Âge, mais il demeure dans un grand nombre de toponymes, particulièrement dans le nord de la France, signalant la proximité d'une voie romaine.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Yves-Marie Petit |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 443 | 383 | 490 | 476 | 466 | 462 | 473 | 436 | 434 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 426 | 419 | 417 | 400 | 416 | 380 | 372 | 330 | 329 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 329 | 303 | 295 | 265 | 252 | 221 | 207 | 222 | 226 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 236 | 235 | 206 | 183 | 168 | 184 | 154 | 156 | 161 |
| 2009 | 2010 |
| 167 170 | 172 175 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas del Pas de Calais

## Nòtas

* ↑ John Ayto, Dictionary of Word Origins, Arcade Publishing, Naua Yòrk, 1990, 584 paginas, pg 506
* ↑ Stéphane Gendron, La Toponymie de las vias romaines e medievalas, edicions errance, París, 2006, 200 paginas, pg 32
* ↑ John Ayto, Dictionary of Word Origins, Arcade Publishing, New York, 1990, 584 pages, pg 506
* ↑ Stéphane Gendron, La Toponymie des voies romaines et médiévales, éditions errance, Paris, 2006, 200 pages, pg 32
* Portal de las comunas de França
# Fleurbaix

Fleurbaix es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Dupont |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 3 021 | 2 896 | 2 938 | 2 915 | 3 172 | 3 140 | 3 041 | 3 056 | 2 963 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 893 | 3 056 | 3 002 | 2 795 | 2 779 | 2 656 | 2 554 | 2 525 | 2 409 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 314 | 2 305 | 2 261 | 1 250 | 1 317 | 1 460 | 1 481 | 1 490 | 1 474 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 437 | 1 457 | 1 647 | 1 993 | 2 221 | 2 480 | 2 674 | 2 682 | 2 684 |
| 2009 | 2010 |
| 2 668 2 766 | 2 651 2 749 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Fleurey-lès-Faverney

Fleurey-lès-Faverney es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jacques Choulet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 570 | 577 | 634 | 629 | 638 | 633 | 668 | 631 | 668 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 564 | 531 | 554 | 495 | 479 | 474 | 463 | 466 | 459 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 447 | 429 | 460 | 378 | 385 | 371 | 361 | 317 | 350 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 422 | 431 | 402 | 393 | 411 | 365 | 394 | 397 | 395 |
| 2009 | 2010 |
| 401 411 | 407 417 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Flers (Sòma)

Flèr (Sonme) en picard (Flers en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Istòria

En 1916, Flers a vist l'entratge del carri de assaut al camp de batalha.
En 1916, Flers a vu l'introduction du char d'assaut au champ de bataille.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Patrick Bertrand |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 528 | 488 | 547 | 498 | 536 | 539 | 572 | 529 | 515 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 490 | 486 | 466 | 418 | 406 | 416 | 380 | 332 | 319 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 304 | 292 | 269 | 202 | 229 | 197 | 212 | 213 | 219 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 210 | 223 | 220 | 247 | 299 | 342 | 156 | 159 | 166 |
| 2009 | 2010 |
| 165 168 | 169 172 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Fleròvi

Lo fleròvi (ancian nom provisòri ununqüadi o ununquadi, de simbòl Uuq) es un element quimic, de simbòl Fl e de numèro atomic 114.
# Flesselles

Fléchèle en picard (Flesselles en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Bernard Binoist (PS) |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 378 | 1 467 | 1 610 | 1 615 | 1 718 | 1 709 | 1 693 | 1 751 | 1 762 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 731 | 1 661 | 1 609 | 1 434 | 1 390 | 1 292 | 1 158 | 1 110 | 1 055 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 982 | 947 | 865 | 826 | 778 | 720 | 712 | 697 | 656 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 653 | 730 | 898 | 1 361 | 2 103 | 2 143 | 2 021 | 2 004 | 2 065 |
| 2009 | 2010 |
| 2 078 2 101 | 2 066 2 091 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Fleurac (Cruesa)

Fleurac (Fleurat en francés) es una comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Lo dialecte locau es lo marchés.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per luec:
* Fleurac - Parrochia sancti Michaelis de Floiraco en 1011; Ecclesia de Floiraco vers 1087; Floirat vers 1150; Capella [de Floirat] fuit hactenus …, arbitri … pronunciaverunt eam esse subjectam … ecclesie Sancti… en 1282; Mons. de Mortemar aura la garde de Bridiers, le Blanc et Florac en 1434; En la parr. de Fleurac en 1486; Dominus de Fleuraco en 1500; Fleurat … grandz fraiz pour faire reediffier leur eglise et fondre leurs cloches qui fust bruslée et… en 1574; Paroisse de Florat en 1577; Fleurat en 1844. Lo nom de Fleurac pòt venir dau nom latin d'òme Florus ambe lo sufixe acum, latinizacion dau sufixe gallés -aco(n). Fleurac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica que son mèstre èra Florus. Pasmens, mai d'un nom escrit Fleurat o Fleurac en francés ven de Florius, un derivat de Florus.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 1983 | 2020 | Didier Bardet | PS | retirat de l'ensenhament, conselhier generau (2011-2015) |
| | 1983 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat

* Dempuei la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna es demorada dins lo canton dau Borg.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 282, totala: 286 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 558 | 602 | 526 | 679 | 738 | 710 | 756 | 771 | 792 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 760 | 765 | 765 | 712 | 744 | 693 | 732 | 734 | 707 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 725 | 693 | 667 | 590 | 570 | 523 | 515 | 499 | 395 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 347 | 316 | 281 | 253 | 255 | 273 | 261 | 267 | 271 278 |
| 2009 | 2010 |
| 276 278 | 281 283 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2011 : 286; 2013 : 282 abitants (23 ab/km²)
* En 2018 la populacion èra de 314 abitants.

## Personalitats liadas a la comuna

* Los Patins que ne sortiguèt Samuel Paty son atestats a Fleurac al s. XVIII.

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* 1 2 https://web.archive.org/web/20160303174710/http://www.lemosin.net/23082.htm
* ↑ http://www.armorial-limousin.fr/blasons_grandbourg.htm
* ↑ https://dicotopo.cths.fr/places/P71334226
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 291
* ↑ Basa genealogica de Jean-Pierre Magnin sus Geneanet.
# Fleurey

Fleurey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Denis Sandoz |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 204 | 234 | 270 | 240 | 228 | 273 | 267 | 265 | 238 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 220 | 240 | 270 | 275 | 266 | 255 | 232 | 211 | 220 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 221 | 227 | 188 | 196 | 154 | 167 | 143 | 153 | 159 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 107 | 102 | 97 | 98 | 79 | 69 | 84 | 86 | 90 |
| 2009 | 2010 |
| 93 93 | 97 97 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Flesquières

Flesquières es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Gérard Drain |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 509 | 516 | 591 | 699 | 804 | 810 | 801 | 803 | 746 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 751 | 737 | 738 | 728 | 725 | 677 | 709 | 662 | 656 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 635 | 634 | 605 | 410 | 425 | 404 | 395 | 382 | 395 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 396 | 366 | 367 | 319 | 294 | 271 | 274 | 275 | 275 |
| 2009 | 2010 |
| 278 283 | 276 281 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Idiocracy

Idiocracy qu'ei ua comedia de 2006 dirigida per Mike Judge.
L'espelida deu filme qu'estó objècte de controvèrsias, lavetz la produccion no'n hasó pas publicitat e lque sortí aus Estats Units en un nombre minimum de cinèmas. Ua rason possibla qu'ei que lo filme pòrta sus la disgenèsia, punt de vista que daubuns e taxan de racista.

## Argument

Joe Bauers, un tipe modèste, e ua prostituida que son ivernats entà ua experiéncia militara. Non son pas jamei descongelats dinc a que per accident e's desvelhen 500 ans après dens un monde on la seleccion naturau n'a pas afavorit los èsters mei intelligents, pr'amor deu hèit que's reproduseishen sonque los qui'n saben lo mensh. Que'n resulta ua umanitat bèstia, ignoranta e retardada de sòrta que Joe e's tròba l'òmi mei intelligent deu planeta.

## Distribucion

* Luke Wilson: Joe Bauers
* Maya Rudolph: Rita
* Dax Shepard: Frito
* Terry Crews: President Camacho
* Anthony 'Citric' Campos: Secretari de la Defensa
* David Herman: Secretari d'Estat
* Sonny Castillo: Avocat generau
* Kevin McAfee: Bailiff
* Robert Musgrave: Sergent Keller
* Michael McCafferty: Oficièr Collins
* Christopher Ryan: Tecnician de l'espitau
* Justin Long: Doctor
* Heath Jones: Policièr #1

## Critica

* "Chic de comedias americanas recentas e caricaturan dab tant de pertinéncia l'estat (e l'aviéner) de la nosta cultura globalizada."

## Referéncias

* ↑ «Idiocracy». Allociné.
* ↑ Costa, Jordi, « Idiocicracy »
# Idiom Neutral

L'Idiom Neutral es una linga construcha publiada en 1902 per l'Akademi Internasional de Lingu Universal (« l'academia internacionala per una linga universala ») e deguda a l'engenhaire rus Vladimir Karlovitsj Rozenberger (Владимир Карлович Розенбергер, mai conegut dins los país occidentaus sos lu nom de Waldemar Rosenberger) (1848-1918).
# Idiotisme animalièr

Aquesta es una lista de metafòras animalas, valent a dire las bèstias dins las expressions costumièras occitanas.
Per mai de coeréncia las metafòras animalas proverbialas se pòdon trobar e ajustar a la lista de provèrbis.
Las metafòras animalas de la mena de "adjectiu + coma + animal" (ex: aimable coma un anhèl) se pòdon trobar e ajustar aicí.

## C
### Can, canha

    Acabar en garra de bèssa. (Carcin)
    S'endevenir coma can e bèssa. (Carcin)

## F
### Feda, Oelha

    Quitar lo pàisser per anar bialar.

## G
### Gal, galina, pola, cloca

Èstre cloca. (Carcin)
    Se ditz d'un mainatge qu'es totjorn per las cambas de sa maire.

## N

Anar far tetar las negras. (Carcin)
    Negras/nièras/piuse. Anar far prangièra, anar al lièch

## P

N'es pas al delai de las polas. (Carcin)
    Es pas plan lonh, que las polas demòran totjorn al ras de la galinièra.
Lo picatar a las alas secas. (Carcin)
    Vòl plòure.
Ai lo picatar. Ai lo picatar que tusta.
    Aver lo cap que dòl l'endeman d'una ganarra, d'aver begut tròp.

## V
### Vaca, vacha, vedèl, vedeu

    Cadun chas si, las vacas seràn ben gardadas. (Carcin)
    Una vaca i trobariá pas son vedèl. (Carcin)
# Idere

L'idere es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca cross river bas.

## Localisacion

L'idere es parlat dins la zòna de govèrn local d'Itu de l'Estat d'Akwa Ibom.

## Referéncias

* 1 2 Blench 2019, p. 41.

## Fonts

* (en) Roger Blench, 2019, An Atlas of Nigerian Languages
* Portal de las lengas
# Idi Amin Dada

Idi Amin Dada (vèrs 1925, Koboko - 16 d'aost de 2003, Jeddah) es un generau e òme d'Estat ogandés que dirigiguèt son país de 1971 a 1979.
Engatjat dins lei tropas colonialas, Idi Amin Dada i venguèt oficier. Partisan dau Premier Ministre Milton Obote, foguèt nomat comandant dei fòrças armadas ogandesas en 1966 e aguèt un ròtle important dins lo còp d'Estat destinat a renforçar lei poders d'Obote en 1966. Puei, menaçat per son protector, lo reversèt en genier de 1971 e prenguèt dirèctament lo poder. Adoptèt una politica revolucionària, mai son regime se destrièt rapidament per sa violéncia (expulsion de comunautats estrangieras, formacion d'escadrons de la mòrt, violacion dei drechs fondamentaus de la populacion, etc.), per son ineficacitat economica e per una corrupcion generalizada. Una temptativa mancada de còp d'Estat en 1974 renforcèt aqueu caractèr. Au totau, entre 100 000 e 500 000 Ogandés foguèron tuats per leis autoritats durant la presidéncia d'Amin Dada.
A la fin deis ans 1970, la casuda dei pretz dau cafè, exportacion principala dau país, e la reduccion de l'ajuda libiana entraïnèron l'afondrament de l'economia. En octòbre de 1978, après d'incidents frontaliers, Amin Dada ordonèt a son armada d'envaïr lo nòrd de Tanzania, mai son armada foguèt batuda e deguèt alora s'enfugir quand lei fòrças tanzanianas avancèron en Oganda. Moriguèt en exili en Arabia Saudita onte foguèt enterrat.

## Liames intèrnes

* Oganda.

## Bibliografia

* (fr) Jean-Louis de Montesquiou, Amin Dada, París, Perrin, 2022,

## Nòtas e referéncias

| Precedit per Milton Obote | Fichièr:EscudoUganda.PNG President d'Oganda 25 de genièr de 1971 - 13 d'abril de 1979 | Seguit per Yusuf Kironde Lule |
# Idiazabal

Idiazabal es una comuna de Guipuscoa dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
# Idlib

Idlib (en arabi ادلب) es una vila de Siria, capitala del governorat del meteis nom. La majora partida dels abitants d'Idlib trabalha dins l'agricultura e seguís l'atraccion d'Alèp. Las tèrras se trapant a l'entorn d'Idlib son fòrça fertilas, produsent del coton, de cerealas, d'olivas, de figas, de rasim, de tomatas e de sesam.
La region d'Idlib es una region importanta sul plan istoric e compta un cert nombre de ciutats anticas coma aquela d'Ebla (Tall Mardikh), autrecòps capitala d'un grand reialme.

## Istòria

La vila es pas estalivada per la guèrra civila siriana, amb la batalha d'Idlib en març de 2015, que passa jol contraròtle de la coalicion rebèla « Jaich al-Fatah » (« L'Armada de la conquista »), rassemblant subretot l'ex Front al-Nosra, Ahrar al-Sham, Faylaq al-Cham. De faccions de l'Armada Siriana Liura prenon tanben partida als combats. Dempuèi aquela data, la vila es sovent bombardada par l’aviacion del govèrn sirian e de son aliat rus.$^,$$^,$ Lo 7 d'abril de 2017, los militars sirians de Bashar al-Assad son acusats d'èsser los responsables de l’utilizacion d’armas quimicas fasent 100 civils mòrts e 400 ferits esmoguent la comunautat internacionala
Dins aquela vila visquèt una comunautat d'unes 2 000 Cretians.

## Nòtas e referéncias

* ↑ «Siria: lo mistèri de l’atac amb d’armas quimicas a Idlid». Lo Jornalet 7 d'abril de 2017.
# Idiotisme toponimic
## C

* Cocanha
** La vida de Cocanha

## E

* Engoleime
** O plaçar tot a la banca d'Engoleime. Se desgalhar tot l'argent pel manjar. Se tracta d'un jòc de mot sus "engolar".

## G

* Ganiòla
** Passar a Ganhòla: far un bon afar; passar pas a Ganhòla: far un mal afar. Ganhòla es un nom de lòc corrent en Naut Carcin e Bas Carcin (Carlucet, Tedirac, Puèg la Ròca). Ex: Passèri pas a Ganhòla, «perdèri d'argent amb aquel afar».

## L

* La Pesa
** Es a La Pesa. Es un fais. Pesa. Se ditz de qualqu'un que s'impausa, qu'es pesuc al sens figurat. Se ditz tanben "Es a Montpesat".
* La Valeta
** Es coma lo curat de la Valeta: a mai de lenga que de coeta

## M

* Montpesat
** Es a Montpesat. Pesa. Es pas plan fin. Vejatz tanben: Es a La Pesa

## T

* Trípol
** La princessa de Trípol