# Tiudaç

Tiudaç o Tiudàs segon una etimologia supausada (Roqueredonde en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Tiudaç :
| Fondamenta (Avairon) | Lo Clapièr (Avairon) | Romiguièiras |
| Selha e Rocosèls | | Laurós |
| | Jaucèls | Los Plans |

## Toponimia

Una curiositat toponimica es que lo nom de la comuna en occitan e lo nom en francés an pas cap de rapòrt.

### Ròca-redonda

Lo nom èra lo d'un castèl que se trobava sus un puòg arredondedit que tresplombava lo vilatge. Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Salvatoris de Rocca-rotunda en 1135, Roqueredonde en 1740-60 e 1771. Lo mot ròca ven d'un prelatin *rocca e s'aplica a una montanha o una tuca rocassuda, puèi al castèl fòrt bastit dessús, enfin a un castèl fòrt en general. L'adjectiu precisa la fòrma del puòg$^,$$^,$. Fòrça comunas an un nom qu'es lo d'un castèl e non pas lo del luòc de l'administracion comunala, mas aquò apareis pas totjorn perqué lo nom del castèl es transferit al vilatge, coma aicí en francés.

### Tiudaç

La prononciacion es [tiu'das]. Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Dalmatii de Tenoldaz [varianta : Telnodaz ; legir : Tevoldaz) en 1135, Tendas en 1759, Tiendas en 1865. Segon Frank R. Hamlin, Tiudàs ven del nom germanic d'òme Tebaldus >*Teuàs ? Quicòm manca al rasonament (un sufixe ?) e malgrat totes sos esfòrces, Hamlin arriba pas a suprimir l'impression que i aviá una -n- a la plaça de -u-; cf. Confolenç > Confolèuç.
(Fach per JPS sense conéisser las fòrmas ancianas) Lo nom es benlèu lo meteis que lo de Thiais (region parisenca), qu'èra lo nom germanic d'òme *Theodasium, masculin de Theodasia, cap a 1180; cal supausar que lo nom deviá èsser a l'origina amb -t- intervocalic per donar -d- après. Dins los noms germanics, la sillaba Theo- es purament convencionala e s'explica per l'atraccion del nom de Diu en grèc; representa quicòm coma Teu- o Tiu- en general. Tiudaç, o benlèu Tiudàs seriá donc un nom germanic, emplegat sense sufixe.

### Autinhaguet (fòrma supausada)

Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Mariae de Altiniaco en 1135, prieur d'Autinhaguet en 1571, prieuré de Notre-Dame d'Antinhagel en 1607, Aultignac en 1622, Authinaguet en 1636, Autignagues en 1740-60, Autignaguet en 1740-60, Autignaguet e N .-D. d'Autignaguet en 1774-75 (mapa de Cassini) Autinhaguet èra un Autinhac e lo diminutiu foguèt ajustat al sègle XVI per evitar la confusion amb l'autre Autinhac. Autinhac s'explica per un nom latin d'òme Altinius, amb lo sufixe -ācum.

### Lo Mas de Gresas

Es un masatge e a l'origina un mas èra un ostal de paisan.
Lo nom es atestat Mas de Greze en 1759 e en 1774-75 (mapa de Cassini). Lo mot gresa, plan viu dins la lenga e frequent en toponimia occitana, fòrma femenina de gres, d'origina prelatina, a lo sens de « terrenh peirós, rocassut »; lo mot occitan gres, segon Jacques Boisgontier, a en mai lo sens de « pèira o grava dels camps »$^,$.

## Istòria

La mapa de Cassini (fin del sègle XVIII) mòstra que Tiudàs (grafiat Tieudas) èra pas qu'un simple ostal e que las parròquias èran Autinhaguet, al nòrd-èst, e Le Mas de Mourié (Lo Mas de Morièr ?) al sud, mas qu'avián pas gaire d'importància demografica, mai que mai lo segond. La mapa mòstra tanben las roïnas d'un castèl, al nòrd del Mas de Morièr, mas pòrta pas lo nom de Ròca-redonda. Lo camin principal, de Lodeva a Sant Africa, passava per Autinhaguet e se pòt que lo camin actual, RD 902, de Lodeva a Albi per Selha èra pas encara fach. Un còp Tiudàs causit per i installar la comuna, beneficièt d'una situacion de caireforc local e venguèt un vilatge d'una certana importància, provesit d'una glèisa e d'una escòla. Autinhaguet e lo Mas de Morièr, isolats de la circulacion generala (pel Mas de Morièr, deviá èsser dejà aital al sègle XVIII), demorèron pauc de causa. D'ostals an disparegut, coma Solairòls, que son nom, derivat de solarium, marca pr'aquò una situacion ensolelhada.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Jean Reverbel | divèrs drecha | agricultor |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lunaç; es ara del canton de Lodeva.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 234, totala: 235 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 305 | 288 | 367 | 335 | 375 | 353 | 339 | 380 | 349 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 307 | 281 | 312 | 313 | 310 | 352 | 354 | 350 | 339 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 311 | 290 | 286 | 224 | 238 | 250 | 179 | 164 | 149 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 136 | 202 | 206 | 196 | 169 | 138 | 161 | 163 | 190 190 |
| 2009 | 2010 |
| 218 218 | 245 245 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 209 abitants e la densitat èra de 9,2 ab/km².

## Veire tanben

* Comunas d'Erau

## Nòtas

* ↑ Jacques Boisgontier, Atlas Linguistique... du Languedoc oriental, CNRS, tòme 1, mapa 12
* 1 2 3 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 338
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 569
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 301
* ↑ Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 399
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 674
* ↑ Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 22
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
* ↑ https://www.geoportail.gouv.fr/carte
* Portal de Lengadòc