OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Monteaux

Monteaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Pierre Fouquet-Hatevilain |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 480 | 534 | 524 | 656 | 632 | 655 | 637 | 675 | 695 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 696 | 738 | 767 | 750 | 742 | 754 | 794 | 787 | 805 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 762 | 798 | 757 | 750 | 686 | 651 | 640 | 615 | 620 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 573 | 526 | 535 | 588 | 630 | 661 | 727 | 747 | 768 |
| 2009 | 2010 |
| 788 812 | 792 817 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Monteagudo de las Vicarías

Monteagudo de las Vicarías es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Montealegre de Campos

Montealegre de Campos es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Montearagón

Montearagón es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Pinilla de Toro

Pinilla de Toro es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Pinilla de Molina

Pinilla de Molina es un municipi de la província espanhòla de Guadalajara e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Pinhòu (Puèi de Doma)

Pinhòu [pçjiˈɲyɥ] (Pignols en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Toponimia

Las atestacions son Pinol en 1475 e Pinholts en 1814.

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Didier Szenknecht |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 323, totala: 329 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | Cercar | 276 | 280 286 |
| 2009 | 2010 |
| 286 291 | 295 301 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* 1 2 Site de la préfecture du Puy-de-Dôme, consulté le 24 mars 2009
* ↑ Collectatge IEO 63. Parlar de Saledas.
* Portal d'Auvèrnhe
# Pinilla de los Moros

Pinilla de los Moros es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Pinilla Trasmonte

Pinilla Trasmonte es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Pinilla de los Barruecos

Pinilla de los Barruecos es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Pinilla del Campo

Pinilla del Campo es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Pinilla de Jadraque

Pinilla de Jadraque es un municipi de la província espanhòla de Guadalajara e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Moraleja del Vino

Moraleja del Vino es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Morales de Campos

Morales de Campos es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Morales del Vino

Morales del Vino es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Morancez

Morancez es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.

## Geografia

Morancez Se situa en Eure-e-Loir près del autoroute A11 dicha "la Océane" a l'oèst : Barjouville a l'èst : Gellainville al Nòrd : Lo Coudray al Sud : Ver-los-Chartres
Morancez se situe en Eure-et-Loir près de l'autoroute A11 dite "l'Océane" à l'ouest : Barjouville à l'est : Gellainville au Nòrd : Le Coudray au Sud : Ver-les-Chartres

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Gérard Besnard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 382 | 376 | 423 | 478 | 501 | 539 | 553 | 572 | 583 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 545 | 490 | 454 | 437 | 415 | 441 | 445 | 446 | 425 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 437 | 401 | 395 | 312 | 340 | 367 | 360 | 606 | 494 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 475 | 570 | 723 | 1 169 | 1 692 | 1 615 | 1 531 | 1 517 | 1 537 |
| 2009 | 2010 |
| 1 570 1 619 | 1 602 1 653 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Moralzarzal

Moralzarzal es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
# Morales de Toro

Morales de Toro es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Moraleja de las Panaderas

Moraleja de las Panaderas es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Morales de Rey

Morales de Rey es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Morales de Valverde

Morales de Valverde es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Moralina

Moralina es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Racing Club de France

Lo Racing Club de France es un club omnispòrt francés de París.
Fondat en 1882, Fuguèt l'un dei premiers grand clubs omnispòrt de França, amb l'Estadi Francés (en francés, Stade Français).
Encuei, es conoissut au nivèu nacionau per sa seccion de rugbi, anomenada Racing Métro. Sa seccion fotbòl, famosa au començament dau sègle vinten desaparaissèt ara dins leis seccions amatriç dei campionats françés.
Simbèu de l'exceléncia de l'espòrt, son nom fuguèt puei pres en omenatge per plusiorei societats d'espòrt coma lo Racing Club de Avellaneda ò lo Racing Club de Narbona Mediterranèa.
# Racquinghem

Racquinghem es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Idzik Bernard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 422 | 418 | 512 | 528 | 552 | 566 | 606 | 611 | 545 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 504 | 514 | 597 | 611 | 655 | 683 | 653 | 618 | 617 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 624 | 566 | 574 | 655 | 832 | 834 | 815 | 814 | 817 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 919 | 976 | 1 219 | 1 816 | 2 368 | 2 334 | 2 210 | 2 247 | 2 283 |
| 2009 | 2010 |
| 2 320 2 351 | 2 312 2 343 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Racquinghem, sus Wikimedia Commons
# Radamant

Dins la mitologia grèga, Radamant (en grèc ancian Ῥαδάμανθυς / Rhadámanthus) es lo filh de Zèus e d'Euròpa (la filha d’Agenor filh de Poseïdon). Es conegut per sa vertut e sa justícia.

## Mite

Nàis en Crèta amb sos fraires Minos e (segon los autors) Sarpedon. Una version minoritària, contada per Pausanias que l'atribuís a Cineton d'Esparta, fa de Radamant lo filh d'Efès, el meteis filh de Talos.
Es elevat per Asterion, rei de Crèta, a qui Zèus aviá confiat Euròpa. Segon pseudo-Apollodòr, se garrolhar de jove amb sos fraires per l'amor d'un jovent, Miletos (o Atimnios).
Es reputat per sa saviesa e sa sagacitat. Diodòr lo presenta amb Minos coma un eròis civilizator, regnant sus un vast territòri que ne dicta las leis:« Tengava jos sa dominacion de grandas illas e gaireben totas las còstas de l'Asia que s'èran donadas volontàriament a el sus la reputacion de sa probitat. »
D'entre aquestas leis, i aquesta qu'autoriza l'emplec de la fòrça per véncer un agressor mai tanben la lei del talion.
Après qu'Asterion leguèt lo tròn de Crèta a Minos, aqueste ne profiècha per escartar lèu sos fraires, fasent ombratge de lor renommada: Radamant s'exilia alara a Ecalia, en Beocia, ont esposa Alcmèna, veusa d'Anfitrion. A dos filhs: Eritros e Gortis.
Après sa mòrt, es establit jutge dels Infèrns, amb Minos e Eac. Per Omèr, passa de jorn tranquils dins las illas dems Benastrucs ont esposa Alcmèna, la maire d'Eracles, a sa mòrt. Segon de versions mai tardièras, règna sol suls Aliscamps, o encara, segon Virgili, governariá lo Tartar.

## Fonts

* Antoninus Liberalis, Metamorfòsis(33).
* Apollodòr, Bibliotèca (II, 4, 9 ; II, 4, 11 ; III, 1, 1-2).
* Catalòg de las femnas (fr. 141 MW).
* Diodòr de Sicília, Bibliotèca istorica (V, passim).
* Omèr, Odissèa (IV, 564 ; VII, 322-324).
* Igin, Fablas (CLV).
* Pausanias, Descripcion de la Grècia (VII, 3, 7 ; VIII, 53, 4-5).
* Pindar (Olimpicas, II, 74-77 ; Piticas, II, 73-74).
* Platon, Gorgias (523-524).
* Teognis de Megare, Poèmas elegiacs (701).
* Virgili, Eneïda (VI, 566).

## Bibliografia

* Luc Brisson (dir.) et Monique Canto-Sperber, Gorgias : Platon, Œuvres complètes, Éditions Flammarion, 2008 (1$^{re}$ éd. 2006), 2204 p. (ISBN 978-2081218109)
* Émile Chambry, Émeline Marquis, Alain Billault et Dominique Goust (trad. du grec ancien par Émile Chambry), Lucien de Samosate : Œuvres complètes, Éditions Robert Laffont, coll. « Bouquins », 2015, 1248 p. (ISBN 9782221109021)
* (en) Timothy Gantz, Early Greek Myth, Johns Hopkins University Press, 1993 [détail de l’édition], p. 259-260.
# Radar

Radar es l'acronim en anglés de Radio Detection And Ranging (deteccion e mesura mejançant d'ondas radioelectricas). Es un sistèma per detectar, mesurar o localizar d'objèctes coma los avions, las veituras o la pluèja. Envia una impulsion d'ondas de ràdio, e mesura un possible ecò, retornat per la preséncia de l'objècte analisat.
Son foncionament se basa sus lo calcul del temps que camina l'onda radioelectrica dempuèi l'antena emetora fins a la cibla e retorn, sabent que la velocitat de propagacion de l'onda es aquela de la velocitat de la lutz (c = 3 x 10$^8$ m/s).
Es una tecnica que foguèt desvolopada pendent la Segonda Guèrra Mondiala per detectar avions enemics. Pendent las darrièras setanta annadas se demostrèt qu'aquela tecnica es utila per mesurar la distància e la trajectòria de diferentas ciblas. Serviguèt en divèrses domenis de la sciéncia e l'industria, aeronautica, militara e meteorologica.
Uns animals possedisson un "radar natural" coma las ratapenadas que se'n servisson per s'orientar e caçar dins l'escuritat, e emeton de vibracions ultrasonicas cortas que se reflectisson dins las parets de la balma o dins sa presa.

## Vejatz tanben

* sonar

## Ligams extèrnes

* Radar Tecnologia Website (en)(de)(turc)
* Explications simples du radar (fr)
# Racionalisme

Lo racionalisme es un corrent de pensada, una actitud filosofica que considèra que se pòt conéisser la vertat unicament per la rason, perque los èimes son insufisents a fins a èsser enganaires. L'ideal d'aquela doctrina èra de convertir la filosofia en una sciéncia exacta coma las matematicas. Defend l'innat e la coneissença a priori e l'evidéncia coma critèri unic de la Coneissença vertadièra. S'opausa a l'empirisme e a la cresença cèga dins l'autoritat. Per qualques eretièrs de l'escolastica foguèt un tèrme pejoratiu per parlar d'aqueles pensadors que pretendon -inutilament- d'arribar cap a la vertat solament amb la rason.
Es çò que Descartes prepausèt.
Lo racionalisme apareguèt de diferents biaisses dempuèi las primièras estapas de la filosofia occidentala

## Racionalistas celèbres

* René Descartes
* Baruch Spinoza
* Gottfried Leibniz
* Blasi Pascal
* Nicolas Malebranche

## Ligams extèrnes

* (ca)Articles de Gonçal Mayos (UB) sul Racionalisme e son concèpte de Rason
# Racrange

Racrange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.

## Geografia

Situada a una altitud de 255 mètres amb una superficie de 731 A. La Rotte e la Pichona Seille prenon la siá font en la comuna.
Située a une altitude de 255 mètres avec une superficie de 731 HA. La Rotte et la Petite Seille prennent leur source dans la commune.

### Comunas vesinas
## Istòria

Primièra mencion l'an 926 jol nom de Racheringa, vilatge de défrichement #qu'aperten al abbaye Sant Arnould de Mètz. Dépendait De l'anciana província de Lorraine, distincion de Morhange.
* A la XIV e sègle, Racrange dintre en las possessions del Comte de Salm.
De 1790 a 1802, lo vilatge a fach partida del costat de Morhange, de contunh en 1802 a ligat al costat de Grostenquin.
* Première mention en 926 sous le nom de Racheringa, village de défrichement qui appartient à l'abbaye Saint Arnould de Metz.
Dépendait de l'ancienne province de Lorraine, seigneurie de Morhange.
* Au XIV e siècle, Racrange entre dans les possessions du Comte de Salm.
De 1790 a 1802, le village a fait partie du canton de Morhange, puis en 1802 elle est rattachée au canton de Grostenquin.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Gotte |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 373 | 342 | 353 | 389 | | 413 | 440 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 414 | 424 | 388 | 444 | 371 | 363 | 520 | 648 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 640 | 659 | 545 | 451 | 384 | 441 | 412 | 422 | 518 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 501 | 528 | 600 | 543 | 570 | 599 | 689 | 672 | 656 |
| 2009 | 2010 |
| 639 656 | 633 650 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Racécourt

Racécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.

## Geografia

Racécourt Se situa a Unitat|6|km}} de Dompaire, a Unitat|26|km de Épinal e a Unitat|60|km de Nancy.
Racécourt se situe à 6 km de Dompaire, à 26 km d'Épinal et à 60 km de Nancy.

### Comunas vesinas
## Istòria

Existís una mapa géographique en presentant Racécourt tala #qu'èra en 1750.
Il existe une carte géographique présentant Racécourt tel qu'il était en 1750.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | François Tallotte |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 238 | 196 | 209 | 207 | 249 | 281 | 302 | 305 | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 246 | 254 | 224 | - | 239 | 251 | 236 | 240 | 248 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 248 | 230 | 213 | 177 | 171 | 163 | 150 | 142 | 149 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 151 | 148 | 135 | 120 | 156 | 151 | 148 | 147 | 146 |
| 2009 | 2010 |
| 146 150 | 145 149 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Rada de Haro

Rada de Haro es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Narros del Castillo

Narros del Castillo es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Narsès

Narsès (mòrt en 302) foguèt un emperaire sassanida que reinèt de 293 a 302. Fiu de Shapur I$^{èr}$ (240-272), venguèt rèi d'Armenia en 271 e cap de l'empèri après un còp d'estat còntra son nebòt Vahram III en 293. Foguèt remplaçat per son fiu Hormizd II (302-309).
Après un periòde de dificultats intèrnas après la mòrt de Shapur I$^{èr}$, son rèine marquèt lo començament d'un periòde de declin relatiu dei Sassanidas. D'efiech, foguèt desfach en 297 per lei Romans de Galeri (293-311) e deguèt acceptar la patz de Nisibis que va durar fins a 337 e fixèt la frontiera entre lei dos empèris sus lo riu Tigre.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Existís tanben la forma Narseh.
# Nartèx

Lo nartèx d'una glèisa es lo cobèrt de dintrada situat al tèrme occidental de la nau, o al tèrme oposat al respècte de l'altar principal de la glèisa. Tradicionalament lo nartèx èra una partida de l'edifici, mas èra pas considerat coma partida del temple. Èra un airal interior separat de la nau per un panèl o una baranda, o ben una estructura extèrna coma un pòrge. La foncion del nartèx èra de lotjar las personas "no admissiblas al culte", coma los catecumens o los penitents, per que pòscan sentir e seguir lo servici religiós sense dintrar dins lo temple. Lo nartèx sovent dispausava d'una pila baptismala de biais que los enfants sián batejats abans de penetrar dins la nau. E mai, jol nartèx generalament i aviá tombas de personatges importants, practica que se mantenguèt fins al sègle XIV, quand s'autrejèt los enterraments a l'interior de la glèisa. De reformas posterioras suprimiguèron aquela obligacion d'exclusion dels servicis per las personas qu'èran pas membres de plen drech de la congregacion. Los arquitèctes de glèidas contunhèron, encara, de bastit un espaci abans la dintratrada de la nau. Aquel espaci se pòt nomenar vestibul interior (s'es arquitectonicament partida de l'estructura de la nau) o un pòrge (s'es una estructura duberta e extèrna).

## Ligams extèrnes

* (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Nàrtex ».
* (ca)«Nàrtex». L'Enciclopèdia.cat. Barcelona: Grup Enciclopèdia Catalana.
# Narros del Puerto

Narros del Puerto es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Narros de Matalayegua

Narros de Matalayegua es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Narros de Saldueña

Narros de Saldueña es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Narrillos del Álamo

Narrillos del Álamo es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Narros

Narros es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Narròssa

Narròssa (Narrosse en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Narròssa qu'ei vienut ua banlèga de Dacs.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [na'rrɔsə]. Las fòrmas ancianas que son ecclesia de Narrossa, Sanctus Stephanus de Bedoiosse, Bediossa, totas deu cartulari de Dax, aus sègles XI-XII.
Dauzat e Rostaing que parten deu nom gau d'òmi *Narros, inatestat, varianta de Narius, dab lo sufixe aquitan -ossa.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica lo nom vien benlhèu deu nom « roman(ic) » d'òmi Narius, tractat com *Narrus, dab lo sufixe -oss.
L'ocupacion deu sòl qu'ei plan anciana, de l'Edat de Bronze a la fin de l'Edat de Hèr. J.B. Orpustan qu'explica lo radicau narr- per ua alteracion, frequenta en basco, de larr-, eth-medish vienut de lahar, « arromèc », sovent associat a eishartigatges. La finala qu'ei lo sufixe locatiu « indigèna » -otz(e).
Xavier Delamarre qu'explica Narròssa com *Nariossā, la proprietat de Narios (nom celtic), shens precisar la solucion de las dificultats foneticas.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2026 | Gérard Le Bail | PS | prestatari en dispositius medicaus |
| març de 2008 | 2014 | Jean Claude Lacrouzade | divèrs dreta | engenhaire |
| octobre de 1994 | 2008 | Jean-Claude Labernède | divèrs dreta | |
| 1965 | octobre de 1994 | Raoul Lagraula | | |
| | 1965 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 3178, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 621 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 780 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 761 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 849 | 932 | 1 220 | 1 607 | 2 204 | 2 507 | 2 761 | 2 801 | 2 851 2 943 |
| 2009 | 2010 |
| 2 946 3 022 | 3 015 3 093 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 165-166
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 490
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 204, 303 e 359
* Portau de Gasconha
# Nartubi

Nartubi es una aiga provençala de 34,4 km. Sa fònt se situa dins la region cauquiera dau Plan de Canjuers sus lo territòri de la comuna de Montferrat. Se gita dins Argenç au nivèu dau Muei. Per un riu mediterranèu, a un debit relativament estable que varia entre 0,5 m$^3$/s durant l'estiu e 2 $^3$/s durant lo rèsta de l'annada. Aquela estabilitat es una consequéncia de la natura carstica de sa region de formacion. Pasmens, aquò i empacha pas la formacion de vengudas deis aigas importantas. Per exemple, lo 23 de novembre de 2019, lo debit instantanèu agantèt 132 $^3$/s a Tranç.

## Liames intèrnes

* Argenç.
* Artubi.