OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Proboscidea

Los Proboscidea son un òrdre taxonomic de mamifèrs afroterians que conten una sola familha viventa (Elephantidae) e mai d'una familhas atudadas. Descrit pel primièr còp per J. Illiger en 1811, conten los elefants e sos pròches parents. A partir del mitan del Miocèn, la màger part dels proboscidians èran de très granda talha. Lo pus grand mamifèr terrèstre de totes los temps èra benlèu un proboscidian ; Palaeoloxodon namadicus mesurava fins a 5,2 m a l'espatla e podiá pesar fins a 22 t , gaireben lo doble del pes d'unes sauropòdes coma Diplodocus carnegii. Lo plus grand proboscidian existissent es l'elefant de brossa african, amb una talha recòrd de 4 m a l'espatla e 10,4 t. En mai de sa talha enòrma, los proboscidians ulteriors se distinguisson per de defensas e un longa trompa , qu'èran mens desvolopats o absents en çò dels primièrs proboscidians.
Los elefants son los pus grands animals terrèstres existissents. Tres espècias son a a l'ora d'ara reconegudas : l'elefant de brossa d'Africa, l'elefant de selva d'Africa e l'elefant d'Asia. Elephantidae es la sola familha subeviventa de l'òrdre Proboscidea; los sòcis atudats comprenon los mastodonts. La familha Elephantidae conten tanben mai d'un grops atudats, i comprés los mamots e los elefants de defensas dreitas. Los elefants d'Africa an d'aurelhas pus grandas e una esquina concava, mentre que les elefants d'Asia an d'aurelhas pus pichonas e una esquina convèxe o plata. Las caracteristicas distintivas de totes los elefants comprenon una trompa longa, de defensas, de grandas aurelhas, des patas massisas e una pèl dura mas sensibla. La trompa servís per respirar, per portar lo manjar e l'aiga a la boca e a sasir los objèctes. Las defensas, derivadas de las incisivas, servisson a l'encòp d'armas e d'aisinas per desplaçar los objèctes e cavar. Las grandas aurelhas ajudan a manténer una temperatura corporala constanta e a comunicar. Las gambas en forma de pilar pòrtan son pes enauçat.
# Procedura de destitucion de Donald Trump

D'opausants al president american Donald Trump fan valer, dempuèi lo debut de son mandat, en 2017, que s'es liurat a d'activitats passiblas d'indusir sa destitucion (impeachment), especialament a la seguida de l’afar del Russiagate. Los democratas se mostran d'abòrd pro reticents a provocar una tala procedura, mas le fan finalament en setembre de 2019, dins l'encastre d'una controvèrsia ambe l'Ucraïna.

## Nòtas e referéncias

* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Procédure de destitution de Donald Trump ».

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Acusacions d'ingeréncias russas dins l'eleccion presidenciala americana de 2016
* Controvèrsia concernissent Donald Trump e l'Ucraïna
* Presidéncia de Donald Trump
# Priziac

Prizieg en breton ( Priziac en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Mor-Bihan e la region de Bretanha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Dominique Le Niniven |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 079 | 071 | | 089 | 021 | 062 | 068 | 252 | 257 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 206 | 214 | 213 | 415 | 636 | 425 | 255 | 519 | 532 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 578 | 830 | 007 | 995 | 957 | 872 | 853 | 722 | 389 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 862 | 640 | 367 | 210 | 074 | 98 | Cercar | 1 026 | 025 |
| 2009 | 2010 |
| 1 046 1 264 | 1 039 1 252 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Prizy

Prizy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.

## Geografia

Prizy Fa partida del Brionnais.
Prizy fait partie du Brionnais.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | François Joly |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 200 | 189 | 203 | 225 | 233 | 242 | 230 | 231 | 245 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 250 | 246 | 241 | 215 | 204 | 201 | 210 | 197 | 180 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 174 | 164 | 164 | 146 | 149 | 141 | 128 | 114 | 98 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 79 | 82 | 74 | 68 | 62 | 65 | 65 | 65 | 65 |
| 2009 | 2010 |
| 66 68 | 65 67 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Probus

Marc Aurèli Pròbe, Marcus Aurelius Probus en latin, (vèrs lo 19 d'aost de 232, Sirmium - octòbre de 282, Sirmium) foguèt un emperaire roman que reinèt de setembre de 276 a octòbre de 282. Succediguèt a Florian e foguèt remplaçat per Carus.

## Rèine

Probus foguèt elegit emperaire après la mòrt de Marcus Claudius Tacite per lei legions dei regions orientalas de l'Empèri. Una guèrra civila rapida còntra Florian s'acabèt per l'assassinat de son rivau e li permetèt de venir oficialament emperaire.
Sa politica foguèt caracterizada per la contuniacion de l'òbra d'Aurelian. De 276 a 279, luchèt còntra leis invasions francas e alamanas de Gàllia e son succès permetèt d'assegurar la seguritat de la region per quauqueis annadas. Puei, fins a 281, deguèt faciar de revòutas localas de generaus qu'assaièron de venir emperaire.
Au nivèu economic, assaièt de redreiçar lei sectors agricòla e comerciaus : autorizèt la cultura de vinha en Gàllia e en Panònia e acomencèt una politica de bastida o de renovacion dei rotas e dei canaus. Per aquò, utilizèt sei soudats durant lei periòdes de patz e venguèt rapidament impopular dins l'armada. En octòbre de 282, la revòuta d'un grop de soudats entraïnèt son assassinat.

## Liames intèrnes

* Crisi dau sègle III.
# Proaza

Proaza es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
# Quapaws

Los Quapaws (o Arkansas o Ugahxpa o Akanças) son un pòple amerindian que demorava istoricament sus la riba oèst dau flum Mississipí, actualament aus Estats Units.
Jean-Bernard Bossu, capitani de marina e exploraire visquet coma los Quapaws en 1751 e 1754. Contet son viatge e parla de queu pòple :
Lo territòri ente viven : « Los Akanças abiten lo bòrd d'un riu que pòrta lor nom ; eu pren sa sorsa dins lo noveu Mexic e se descharja dins lo Mississipi ».
Los abitants : « Quilhs salvatges son grands e ben fachs, braves, bons nadaires, plan adrechs a la chaça, a la pescha e fòrt devoats aus francés… »
Las terras e la produccion : « Lo país daus Akanças es un daus mai braves dau monde, las terras n-i son tant fertilas que produsen quasi sens cultura dau froment d'Euròpa, totas sòrtas de legumas e de bonas fruchas, desconegudas en França ; lo gibier de tota espeça i abonda coma los buòus sauvatges, cervs, orssas, lapins.... »
Lors cresenças : « Cresen en un grand Esprit qu'adoren sos la fòrma d'una serp o d'un crocodile ; li balhen un culte. Cranhen lo diable, qu'apelen Esprit mauvat. Adoren totparier lo solelh e la luna. Quante tòna s'imatginen que qu'es lo Mestre de la vita que lur parla esmalit. »

### Bibliografia

* (en) W. David Baird, The Quapaw Indians : a history of the Downstream People, Norman, University of Oklahoma Press, 1980, 290 p. (ISBN 978-0-8061-1542-9, OCLC 5286553)
* (en) Velma Nieberding, The Quapaws : those who went downstream, Wyandotte, Gregath Pub. for the Dobson Museum, 290 p. (OCLC 57531284)

### Ligams extèrns

* (en) Quapaw Tribe, le site officiel
* (en) Quapaw, Oklahoma Historical Society's Encyclopedia of Oklahoma History and Culture
* (en) The Quapaw Tribe of Oklahoma and The Tar Creek Project, sur le site de l'Environmental Protection Agency
* (en) Tar Creek, sur le site du film documentaire Tar Creek
Modèl:Portail
# Quan jo èri hilha a marider

Quan jo èri filha a marider qu'ei un branlo de la vath d'Aussau.
Quan jo èri hilha a marider
Mon Diu b'èri galanta ailàs
Mon Diu b'èri galanta.
Hasí boquets aus aimadors
De giroflejas blancas ailàs…
Que'us i estacavi aus bonets
Au bèth miei de la dança ailàs…
Sa mair que n'èra au frinestron
Que n'espiava la dança ailàs…
Ça-vietz ací la Margoton
Que cau anar tà l'aiga ailàs…
L'aigueta non es pas tròp luenh
Bèthlèu seràs tornada ailàs…
Tan com se'n va a la hont
Son amic la'i demora ailàs…
Eth que la presa en l'embraçant
Sus l'èrba l'a pausada ailàs…
Adiu ailàs mon doç amic
Que dirèi aus de casa ailàs…
Que'us diseratz la Margoton
Que l'aiga s'ei troblada ailàs…
# Quan lo boèr

Quan lo boèr es una cançon de Familha Artús :
Quan lo boèr se'n vien de laurar, Quan lo boèr se'n vien de laurar, (bis) Eth que's tròba lo lheit per har. Qui au lanlà, lanlira lanlira Qui au lanlà, lanlira lanlà (bis)
« Vailet, vailet, qui a fait cela ? Vailet, vailet, qui a fait cela ? (bis) - La dauna e jo s'i eram cochats. Qui au lanlà, ...
- Vailet, vailet que'm cau quitar ! - Vailet, vailet que'm cau quitar ! (bis) - Mèste, mèste que'm cau pagar ! Qui au lanlà, ...
- Vailet, vailet que vas pagar ! - Vailet, vailet que vas pagar ! (bis) - Mèste, mèste que't cau quitar ! » Qui au lanlà, ...
Quan lo boèr se'n torna laurar, Quan lo boèr se'n torna laurar, (bis) Sas amors que deu enterrar. Qui au lanlà, ...
# Quand mourut Jonathan

Quand mourut Jonathan [Quand moriguèt Jonathan] es un roman de l’escrivan francés Tony Duvert, publicat en 1978. L’òbra conta la relacion amorosa e sexuala entre un artista de 28 ans, Jonathan, e un mainat de 8, Serge. L’argument es basat en la relacion que lo meteis autor aguèt l’estiu de 1973 amb un mainat de 6 ans. Se n’an publicat d'edicions en anglés e italian.

## Referéncias

* ↑ Sebhan, Gilles. Tony Duvert: L'enfant silencieux. Paris: Denoël, 2010, pp. 92-9.
# Quantilly

Quantilly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre e Vau de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Béatrice Damade |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 449, totala: 455 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 763 | 539 | 567 | 773 | 782 | 760 | 775 | 850 | 896 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 911 | 915 | 801 | 810 | 746 | 712 | 721 | 704 | 716 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 683 | 670 | 626 | 520 | 469 | 429 | 390 | 376 | 400 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 402 | 401 | 352 | 346 | 456 | 442 | 439 | 435 | 430 442 |
| 2009 | 2010 |
| 426 438 | 432 445 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Quand aurem tot acabat

Quand aurem tot acabat es une comptina occitana :
Quand aurem tot acabat Farem la nòça, farem la nòça Quand aurem tot acabat Farem la nòça a copar blat
Repic : I anarem totes, i anarem totes I menarem nòstres enfants E la jornada serà pagada Coma se trabalhaviam
Quand aurem tot acabat Farem la fèsta, farem la fèsta Quand aurem tot acabat Farem la fèsta a tot petar !
A cinc sòus los castanhons Venètz los quèrre (bis) A cinc sòus los castanhons Venètz los quèrre, son plan bons !
Quand aurem pas pus de vin Beurem de gaspa (bis) Quand aurem pas pus de vin Beurem de gaspa a plen topin !
Vòli de figas, vòli de figas Vòli de pan per las manjar !
Vòli de figas, vòli de figas Vòli de pan per las manjar !
# Quand èri pichonet

Quand èri pichonet es une comptina occitana :
Quand èri pichonet
Ma maire me bragava Ara que siái grandet Me bragui tot solet.
La dançarem pas pus La borrèia d'Auvèrnha La dançarem pas pus Lo violon es romput
# Quapaw

Lo quapaw es una lenga sioana mòrta que fuguèt parlada dins lo sud dels Estats Units. Sembla plan a l'osage, a l'omaha-ponca e al kanza.

## Fonts

* (en) Robert L. Rankin, 1982, A Quapaw Vocabulary, Kansas Working Papers in Linguistics, vol. 7, p. 125-152.
* (en) Robert L. Rankin, 2005, Quapaw, Native Languages of the Southeastern United States, (editrises, Heather K. Hardy e Janine Scancarelli), p. 454-498, Lincoln, University of Nebraska Press ISBN: 0-8032-4235-2.
* Portal de las lengas
# Rye

Rye es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Noël Noirot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 274 | 241 | 213 | 187 | 165 | 161 | Cercar | 171 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 171 173 | 183 186 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau d'Arpitània
# Ryszard Kapuściński

Ryszard Kapuściński (prononciacion: [ˈrɨʂart kapuɕˈt͡ɕiɲski]; Pińsk, 4 de març de 1932 – Varsòvia, 23 de genièr de 2007) foguèt un jornalista e escrivan polonés. Es un dels autors poloneses mai apreciats internacionalament e sas òbras foguèron reviradas en mantuna lenga. En 2013 una exposicion de las fotografias que faguèt entre 1989 e 1991 quand èra a tombar l'empèri sovietic, foguèt bastida a partir d'una part de son fons fotografic que compta actualament gaireben 10.000 imatges.

## Òbras

* Busz po polsku (1962)
* Czarne gwiazdy (1963)
* Kirghiz schodzi z konia (1968)
* Gdyby cała Afryka... (1969)
* Wojna partyzancka (1969)
* Dlaczego zginął Karl von Spreti? (1970)
* Chrystus z karabinem na ramieniu (1975)
* Jeszcze dzień życia (1976)
* Wojna Futbolowa (1978)
* Cesarz (1978)
* Szachinszach (1982)
* Zaproszenie do Gruzji (1983)
* Notes (1986)
* Lapidarium (1990)
* Imperium (1993)
* Lapidarium II (1993)
* Lapidarium III (1997)
* Heban (1990)
* Lapidarium IV (2000)
* Z Afryki (2000)
* Lapidarium V (2001)
* Autoportret reportera (2003)
* Podróże z Herodotem (2004)
* Prawa natury (2006)
* Ten Inny (2006)
* Lapidarium VI (2007)
# Ryukyu

Ryukyu (pr. riuquiu, nom japonés: 琉球国 Ryūkyū Kuni; en riuquiuan, 琉球 Ruuchuu) es un país insular d’Asia orientala, entre Japon e Taiwan. La capitala n'es Naha, sus l’illa d’Oquinava.
Longtemps un reialme independent (amb un protectorat lonhtan de China, puèi lo mai fòrt dels feus japonés), foguèt annexat per l’empèri japonés en 1879, e constituís la prefectura d’Oquinava. De 1945 a 1972 foguèt separat de Japon pels ocupants americans, qu’i mantenon encara uèi una fòrta preséncia militària, malgrat las protèstas dels riuquiuans.
Las lengas riuquiuanas son una familha de lengas japonicas que partejan una origina comuna amb la lenga japonesa e que se parlan encara dins las illas e dins la diaspòra riuquiuana, al Japon e endacòm mai.
# Ryan Furness

Ryan Christopher Furness, conegut simplament coma Ryan Furness (n. a Minneapolis en 1972), es un filològ, professor universitari e entrepreneire estatunidenc, reconegut coma un dels màgers especialistas de l'occitan aranés.
Furness se licencièt en Filologia ispanica a l'Universitat de Minnesota e se transportèt a Catalonha al començament de las annadas 1990 ont seguiguèt de corses de Filologia romanica a l'Universitat de Barcelona (UB). Foguèt a aquel moment que descobriguèt l'existéncia de l'occitan de l'Aran, fach que lo portèt a lo sieu primièr contacte amb la lenga e amb la occitanisme en 1997.
Amb tot lo material que se crompèt dins sas consecutivas visitas dins la Val d'Aran, agèt besonh de comparar divèrses mots amb lo diccionari aranés-castelhan-catalan-francés de Frederic Vergés Bartau, mas, aital e tot, i trobèt de divèrsas mancas pel que fasiá a la siá lenga mairala. Aquela situacion lo portèt a se prepausar de crear lo primièr diccionari bilingüe aranés-anglés. Après o prepausar al Conselh General d'Aran, que n'acceptèt la proposicion, i trabalhèt en una de los sieus burèus pendent dos ans e l'òbra foguèt publicada en 2006 per Pagés Editors, amb una tirada d'un milièr d'exemplars e las equivalèncias en las doas lengas d'entre 12.000 e 13.000 mots.
Son diccionari aranés-anglés se considèra la primièra òbra de lexic bilingüe escricha en aranés normatiu de l'Institut d'Estudis Araneses - Academia Aranesa de la Lenga Occitana. Per plan que l'autor reconeguèt de grandas dificultats per acabar l'òbra compte tengut de la situacion sociolingüistica del territòri occitanoparlant e la manca de documentacion escricha, aquela es estada subjècta a posteriors estudis e criticas per çò qu'es de las simetries entre ambedoas parts del diccionari e tanben per l'inclusion de barbarismes de la oralitat.
Posteriorament, Furness tornèt als USA, e poguèt pas acabar lodoctorat a l'UB. I exerciguèt ailà coma professor de castelhan al campus de Rochester de l'Universitat de Minnesota e i comencèt una entrepresa emergenta, NearestYou, centrada en la maximització de beneficis en la venta de begudas artesanalas. Mai tard, tornèt pontualament en Catalonha per preparar un nòu doctorat a l'Universitat de Lhèida, tanben sus lengas minoritàrias. Dins l'encastre d'aqueles estudis, anoncièt en 2022 que trabalhava a una actualizacion del diccionari bilingüe aranés-anglés, en aquela edicion amb una version tanben digitala, e possiblament en un diccionari de caracteristicas similaras entre l'aranés e l'anglés.

## Referéncias

* 1 2 3 4 5 Quim,
* ↑ Jacme, , pp. 468-471
* 1 2 3
* 1 2 3 Quim,
* ↑ , pp. III
* 1 2 Aitor, , vol. 25, pp. 251-286
* ↑ Aitor, , pp. 171-194

## Bibliografia

* Furness, Ryan. «Sociolinguistics and dictionary making». A: De lexicografia: actes del I Symposium Internacional de Lexicografia : (Barcelona, 16-18 de maig de 2002) (en anglès). Barcelona: Institut Universitari de Lingüística Aplicada. Universitat Pompeu Fabra, 2004, p. 403-410 (Sèrie Activitats; 15). ISBN 9788496367067.
# Ryes

Ryes es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.

## Geografia

Ryes Se situa a 5 quilomètres al nòrd-es de Bayeux, en lo Bessin.
Ryes se situe à 5 kilomètres au nord-est de Bayeux, dans le Bessin.

### Comunas vesinas
## Istòria

La municipalitat a donat lo sieu nom als senhors de la familha de Ryes, contemporanèus de Guillaume lo Conquistador. Lo senhor de Ryes, Hubert de Ryes, a citat a la mièja per aver-i aculhit lo pòrti Guillaume a las paissièras amb los sieus barons amotinats. L'a de contunh salvat en lo en fasent escortar per los sieus tres fils fins a Falaise pendent que lududes-enviava quitament los barons amotinats en una autra direccion.
La 1$^{èr}$ julhet 1899, una via ferrée d'interès local a 60 cm a dobèrt entre Courseulles e Bayeux pels Camins de fèrre del Calvados. Lo meteis jorn, una branca en partint de Ryes cap a Arromanches es egalament ponduda en servici. La linha principala e lo sieu embrancament an descatalogat de la ret lo data|29|de
La commune a donné son nom aux seigneurs de la famille de Ryes, contemporains de Guillaume le Conquérant. Le seigneur de Ryes, Hubert de Ryes, est cité au milieu pour avoir accueilli le duc Guillaume aux prises avec ses barons révoltés. Il l'a ensuite sauvé en le faisant escorter par ses trois fils jusqu'à Falaise pendant que lui-même envoyait les barons révoltés dans une autre direction.
Le Mes invalid (juillet), une voie ferrée d'intérêt local à 60 cm est ouverte entre Courseulles et Bayeux par les Chemins de fer du Calvados. Le même jour, une branche partant de Ryes vers Arromanches est également mise en service. La ligne principale et son embranchement sont déclassés du réseau le Mes invalid (septembre).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Françoise Marie |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 601 | 559 | 589 | 568 | 531 | 544 | 553 | 524 | 551 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 538 | 506 | 470 | 437 | 420 | 430 | 416 | 433 | 445 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 418 | 411 | 359 | 303 | 326 | 305 | 301 | 330 | 403 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 359 | 377 | 338 | 317 | 421 | 450 | 474 | 480 | 485 |
| 2009 | 2010 |
| 491 510 | 496 516 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Alain de Dieuleveult, Calvados pels pichons trens, Edicions Cénomane / La Vida del rail, Las Mans / París, 1997, ISBN: 2-905596-58-9 i ISBN: 2-902808-74-7
* ↑ Alain de Dieuleveult, Calvados pour les petits trains, Éditions Cénomane / La Vie du rail, Le Mans / Paris, 1997, ISBN: 2-905596-58-9 i ISBN: 2-902808-74-7
* Portal de Normandia
# Ryoji Noyori

野依良治 :
| Profession: | quimista |
| País: | Japon |
| Data de naissença: | 3 de setembre de 1938 |
| Luòc de naissença: | Kobe, Japon |
Ryoji Noyori (en japonés: 野依良治 - n. en 1938) es un quimista japonés. A recebut lo Prèmi Nobel de Quimia en 2001, amb William Standish Knowles e Karl Barry Sharpless.
# Ry

Ry es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.

## Geografia

Ry A situat a l'èst de Roan en la vallée del Crevon. Ry Es a 14 km de Buchy e de Fleury-sus-Andelle, a 15 km de Lyons-lo-Bòsc, a 16 km de Darnétal e a 20 km de Roan. Lo sentier de grand randonnée GR 25 travèrsa la comuna.
Ry est située à l'est de Rouen dans la vallée du Crevon. Ry est à 14 km de Buchy et de Fleury-sur-Andelle, à 15 km de Lyons-la-Forêt, à 16 km de Darnétal et à 20 km de Rouen. Le sentier de grande randonnée GR 25 traverse la commune.

## Istòria

Ry A #èsser cap de-luòc de costat pendent la Revolucion (de 1790 al 8 Pluviôse an IX (28 de genièr 1801)).
Ry a été capluòc de canton durant la Révolution (de 1790 au 8 Pluviôse an IX (28 janvier 1801)).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Pierre Auzou |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 416 | 322 | 315 | 315 | 438 | 452 | 467 | 511 | 501 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 521 | 460 | 455 | 458 | 510 | 471 | 487 | 467 | 497 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 494 | 499 | 488 | 437 | 425 | 422 | 449 | 568 | 495 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 522 | 527 | 525 | 544 | 610 | 605 | 688 | 742 | 762 |
| 2009 | 2010 |
| 780 789 | 799 806 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França