# Avena

Avena o Avèna (Aveno, Abeno en grafia mistralenca; Avène en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es avenòl -òla.

## Geografia

Avena es situada dins los cantons nauts d'Erau, dins la val nauta d'Òrb prèp lo departament d'Avairon.
Lo vilatge fa partida dels tres vilatges termals d'Erau, amb Los Banhs de Balaruc e l'Amalon.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Avena :
| Tauriac de Camarés (Avairon) | Selhas e Rocosèls | |
| Melagas (Avairon) | | Jaucèls |
| Graisseçac | Camplong | Lo Bosquet d'Òrb Lunaç |

## Toponimia
### Avèna

La prononciacion es [ă'vèno] o [ă'bèno] (segon Desjardins [s'agís en realitat de G. Deslandes], Revue Internationale d'Onomastique, IX-3, p. 188). Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Martini de Avena en 1135, de Avena en 1153, 1178, 1216, 1247-48, castrum et forcia de Avena en 1193, parrochia de Lavena en 1214, castro de Avena en 1247-48, de Avena en 1323, 1361, manso de Lavenis en 1392, coseigneur d'Avena en 1529, prieur d'Avene et Rieussec en 1571, Avenes en 1622, Avenne en 1740-60, Avene en 1740-60, 1771, 1774-75 (mapa de Cassini).
Avena es tanben lo nom de mai d'un riu (Avairon, Gard, etc) e lo jonhent del riu l'Avenette (en francés, doncas normalament Aveneta) e d'Òrb es a l'oèst del vilatge, mas aquò pròva pas, ni que lo riu se disiá Avena, ni que Avena es un nom ancian d'Òrb; simplament lo nom del riu pòt venir del nom del vilatge. Empacha pas que Avena siá un idronime a l'origina. Es explicat d'un biais diferent pels especialistas. Pel nom del vilatge, Dauzat i vei Avena (villa), d'un nom latin d'òme Avenus (o Avanus). Los Féniés plaçan la raiç *ab- implicitament dins lo preceltic. Segon Delamarre, Avena seriá lo resultat de abenā. Delamarre explica Avena pel gallic; *ab- o *ap- seriá un mot indoeuropèu del genre animat, « las aigas », consideradas coma d'èssers que agissan (article abona, abu-); Delamarre admet que d'unes mots de la familha d' abona pòdon èsser crosats amb de preceltic.
Segon Hamlin, Avèna es un idronime, benlèu de tipe « font », d'origina prelatina e format sul meteis radical que lo mot occitan avenc, mas amb lo sufixe -enna. Aquel tipe de nom an poscut patir de l'influéncia del paronime avena « civada »; justament Avèna es pas qu'a 10 km de Selhas, vengut del latin vulgar siligo « segal »; mas es pauc probable per aqueste Avèna, pr'amor de la dubertura de la vocala tonica.
* Fòrmas ancianas tiradas del diccionari topografic d'Eugène Thomas (1865) : Avenna en 1115; Eccl. S. Martini de Avena en 1135; Avene en 1518; dans l’archiprêtré de Boussagues, sous le vocable de S. Martinus en 1780; Avenne en 1760$^,$.

### Rovinhac

Rovinhac es sus la mapa de Cassini coma parròquia sucursala.
La prononciacion es [rubi'ɲak]. Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Petri de Rovinacco en 1135, de Riviniaco en 1153, de Rovinaco en 1178, de Ruviniaco en 1216, de Roumhaco en 1323, de Rovinhaco en 1351, de Ruviniaco en 1361, Rovinhac en 1571, Rovigna en 1613, Rovinhac en 1648, l'eglise de Rouvignac en 1740-60, Roubignac en 1759, Roubiniac en 1770-72 (mapa de Cassini), Rouvignac en 1780. Rovinhac es lo nom d'una proprietat qu'aviá per mèstre Rubinius (segon d'exemples semblables fornits per Dauzat e Rostaing), atestat, o Rubenius segon Frank R. Hamlin. Rovinhac es d'origina antica, format de Rubinius, atestat, o Rubenius (idem), amb lo sufixe celtic -*acon. I a un autre Rovinhac, dins la comuna d'Auton, tanben parròquia sucursala sus la mapa de Cassini e tanben d'autres dins lo departament; cap d'eles es pas comuna, fòrça son abandonats o redusits a una glèisa sola. Azard ?

### Truscaç

La prononciacion es [trüs'kas]. Las fòrmas ancianas son : villa quae dicitur Truscads en 909, mansi illius qui dicitur Truscaz en 1167 (identificacion malsegura), Trusquas en 1644, Truscas en 1759, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini). Segon Hamlin, lo nom es escur.

## Masatges e bòrias

* Bres
* Sadde
* Serviès
* Lo Coral
* La Rode Baissa
* Truscas
* Vinas
* Sant Barthélemy
* Las planas
* Los banhs d'Avena
* Rovinhac
* Bel desert
* Font bina
* La mandrièra

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2016 | 2026 | Serge Castan | divèrs esquèrra | retirat de quadre |
| març de 2001 | 2016 | Guy Caballé | PS | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lunaç; es ara del canton de Clarmont d'Erau.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 305, totala: 311 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 172 | 1 187 | 1 381 | 1 343 | 1 407 | 1 438 | 1 252 | 1 238 | 1 207 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 256 | 1 226 | 1 208 | 1 146 | 1 084 | 1 121 | 1 147 | 976 | 992 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 951 | 1 076 | 924 | 902 | 966 | 730 | 681 | 826 | 724 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 582 | 457 | 430 | 259 | 269 | 275 | 289 | 293 | 293 298 |
| 2009 | 2010 |
| 301 306 | 305 310 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 280 abitants e la densitat èra de 4,47 ab/km².

## Luòcs e monuments

* La glèisa romanica Sant Andrieu de Riusec del sègle XII
* La glèisa Sant Pèire de Rovinhac (sXII)
* La glèisa Sant Maria de Vinas (sXII)
* La glèisa Sant Antòni de Serviès (1715)
* La glèisa Sant Barthelemy (1135)
* La glèisa de Truscas (sXIX)
* La glèisa Sant Martin d'Avena (modèrna)
* La glèisa del pont sus Òrb (sXIII)

## Personalitats ligadas amb la comuna

* Miquèl Galabru a passat la seuna enfantesa a Avena

## Veire tanben

* Comunas d'Erau

## Nòtas e referéncias

* ↑ http://www.herault.gouv.fr/Actualites/Infos/Modification-des-limites-des-3-arrondissements-du-departement-de-l-Herault
* 1 2 https://books.google.com/books?id=YL0iAQAAIAAJ&focus=searchwithinvolume&q=Av%C3%A8ne
* 1 2 http://oc-carbonne.fr/parladissa-andrieu-bernat-los-forabandits-de-val/
* ↑ https://www.jfbrun.eu/lengadoc/lexfroc.htm
* ↑ https://www.yumpu.com/fr/document/read/16129215/la-fara-ales-troces-causits-universite-de-provence
* ↑ https://docplayer.fr/119511699-Recuelh-lexicografic-de-mots-occitans-e-franceses-tirats-de-textes-administratius-dels-segles-xiv-xv-xvi-xvii-xviii-airals-gardenc-e-eravenc.html
* ↑ https://lacampanadeniana.blogspot.com/2017/
* ↑ https://web.archive.org/web/20221004095213/https://www.aigamarina.fr/romans-et-nouvelles/31-davena-en-gardon-de-l-avene-au-gardon.html
* 1 2 https://www.persee.fr/doc/rio_0048-8151_1957_num_9_3_1592
* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/34c.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20220709000348/https://opinion.jornalet.com/laurenc-revest/blog/1040/occitans-e-economia-i-peire-fabre-un-occitan-entrepreneire
* ↑ https://tdf.locongres.org/files/assets/common/page-substrates/page0202.jpg
* 1 2 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 23
* 1 2 Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 41
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 35
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 327 e 38
* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 29-30
* ↑ https://dicotopo.cths.fr/places/P32226892
* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 37-38
* 1 2 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 344
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 578, a Rouvignies
* ↑ Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 409
* ↑ Dins aquesta seccion, los noms autentics dels masatges son pas completament assegurats; demandan d'informacions complementàrias, e eventualament de correccions.
* Portal de Lengadòc