OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sàurias

Sàurias [ˈsawjɔ] o Sauriás [suˈjo]/[suˈʁjo] (Saurier en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Toponimia

Las atestacions son Saurias (XIe, 1296, 1302) e Serreyras (1240).

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Philippe Dubost |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 242, totala: 245 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | Cercar | 222 | 225 230 |
| 2009 | 2010 |
| 228 231 | 232 235 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Collectatge IEO 63, segurament dins le parlar de la comuna, aquela prononciacion siguèt bailada per le collectat dau Bosc Belet.
* ↑ Collectatge IEO 63, dins le parlar dau Bosc Belet.
* ↑ Collectatge IEO 63, dins le parlar de Compens.
* Portal d'Auvèrnhe
# Durtòu

Durtòu [dyʁˈto] o [dyʁˈtœɥ] (Durtol en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Toponimia

Avèm ren-mas v-una atestacion, Deptuol en 1276.

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Lucien Vray |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1999, totala: 2059 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | Cercar | 1 961 | 1 944 1 990 |
| 2009 | 2010 |
| 1 935 1 980 | 1 960 2 020 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ J-B Bouillet, Album Auvergnat, Moulins, 1853, p. 144 : "Durtau"
* ↑ vidèo Cercle Tèrra d'Auvèrnha "Le cafî - récit en langue auvergnate", 1:10
* Portal d'Auvèrnhe
# Eschandalís

Eschandalís [itsɑ̃daˈʎø] (Échandelys en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Toponimia

Atestat Echaudely en 1244 e Chandelis en 1535.

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michelle Dutour |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 243, totala: 243 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | Cercar | 234 | 233 239 |
| 2009 | 2010 |
| 232 238 | 232 237 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Revista Parlem!n°88: Cronicas de Liuradès
* ↑ Collectatge IEO 63, dins le parlar de Montmorin.
* Portal d'Auvèrnhe
# Efiat

Efiat [eˈfja] (Effiat en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març 2008 | 2020 | Marc Carrias |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1106, totala: 1122 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | Cercar | 939 | 989 1 003 |
| 2009 | 2010 |
| 1 016 1 031 | 1 043 1 059 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2017 : 1119

## Veire tanben

* Comunas dau Puèi de Doma

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Collectatge IEO 63, dins los parlars de Bas e Lesat e de Sent Bonet.
* Portal d'Auvèrnhe
# Canton de L'Auriera

Lo canton de L'Auriera es una anciana division administrativa de Lemosin, suprimida per la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, que placet totas sas comunas dins lo canton d'Embasac. Era situat dins l'arrondiment de Limòtges, lo departament de Nauta Viena e la region de Lemosin, aura englobada dins la Novela Aquitània. La lenga autoctòna es l'occitan lemosin, dins sa varianta nauta lemosina.

## Composicion

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Densitat | Intercomunalitat |
| L'Auriera | 87083 | 20.77 | 555 (2018) | 26,72 | CC de Vam Lemosin Avenidor Natura |
| Barçac | 87013 | 32.54 | 643 (2018) | 19,76 | CC de Vam Lemosin Avenidor Natura |
| Jabrelhas | 87076 | 19.05 | 234 (2018) | 12,28 | CC de Vam Lemosin Avenidor Natura |
| La Junchera | 87079 | 15.59 | 831 (2018) | 53,3 | CC de Vam Lemosin Avenidor Natura |
| Sent Legèr | 87159 | 32.62 | 350 (2018) | 10,73 | CC de Vam Lemosin Avenidor Natura |
| Sent Superis | 87181 | 14.31 | 831 (2018) | 58,07 | CC de Vam Lemosin Avenidor Natura |

## Istòria

En 1801, quand lo nombre daus cantons fuguet deminjat, lo canton de L'Auriera fuguet conservat e çò sembla, sens modificacions. En 1859, Barçac passet dau canton de Becinas au canton de L'Auriera.

## Nòtas

* ↑ fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas
* ↑ http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=3852
# Perpesac lo Blanc

Perpesac lo Blanc (Perpezac-le-Blanc en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| març de 2014 | 2020 | Sandrine Labrousse | agricultritz |
| març de 2008 | 2014 | Maurice Bonnet | |
| 1989 | 2008 | Henri Roche | |
| 1977 | 1989 | Antoine Chapon (dit Robert) | |
| 1959 | 1977 | Antoine Cepas (dit Léon) | |
| 1945 | 1959 | Joseph Durantie | |
| 1940 | 1945 | Emile Genier | adjunt fasent foncion de cònsol |
| 1892 | 1940 | Jean Séverin Laurier | conselhier general |
| | 1892 ? | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Aient; es ara del canton de l'Yssandonnais (en francés), donc de l'Eissandonés .

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 478, totala: 490 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 844 | 825 | 846 | 857 | 1 019 | 986 | 1 021 | 1 000 | 982 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 945 | 998 | 969 | 1 007 | 991 | 974 | 995 | 926 | 915 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 907 | 896 | 908 | 752 | 723 | 683 | 716 | 713 | 642 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 606 | 536 | 437 | 424 | 404 | 405 | 446 | 445 | 455 463 |
| 2009 | 2010 |
| 461 474 | 467 480 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 466 abitants.

## Veire tanben

* Comunas de Corresa

## Nòtas

* Portau de Lemosin
# Sent Pardos Corbier

Sent Pardos e Corbier (nom a verificar) (Saint-Pardoux-Corbier en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Toponimia

* Sent Pardós (Pardos ?) ven dau nom de Pardulphus, nom germanic Pard-wulf o Bard-wulf, que correspond a un ermita garit miraculosament de la 'vuglessa, puei que venguet abat de Garait (658 - entre 737 e 743); a tombat sistematicament, en Occitània, dins l'atraccion de perdon, adaptat en francés en Pardoux, Perdon, Pardon, etc, çò que la preséncia d'una nasala finala permetriá de verificar, se lo parlar locau l'articulava regularament quand n'i a una; se l'articula pas, coma 'quò's normau en Lemosin, la verificacion sembla impossibla (*Pardol e *Pardon confluïsson en [par'du]. La grafia occitana autentica del nom ne'n depend (Pardós / Pardos, emb -s finala, es probablament analogic). La question es tanben de la plaça de l'accent tonic : Pardos o Pardós ?
* Corbier pòt èsser un corbarium, per corvarium, luec trevat per los còrbs (corbeus, corpaus) coma Corbèras es un corbaria, emb lo mesme sens.
* Coma Sent Pardos e Corbier son dos luecs diferents, per convencion devon èsser separats per la conjoncion e dins lo nom de la comuna, levat que lo mot corbier foncione, o siá percebut, com un adjectiu qualificatiu.

## Istòria

Entre 1790 e 1794, la comuna de Corbier es estachada a la de Sent Pardós.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2008 | 2020 | Guy Deveix | comerçant |
| març de 2001 | 2008 | Alain Berger | |
| març de 2001 | 2001 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 384, totala: 387 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 861 | 806 | 868 | 919 | 918 | 971 | 947 | 982 | 1 052 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 982 | 978 | 1 022 | 934 | 1 020 | 1 012 | 1 047 | 1 042 | 1 104 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 998 | 1 016 | 996 | 843 | 837 | 804 | 757 | 726 | 624 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 578 | 526 | 471 | 430 | 374 | 323 | 352 | 349 | 354 358 |
| 2009 | 2010 |
| 360 364 | 366 370 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 409 abitants.

## Veire tanben

* Comunas de Corresa

## Nòtas

* ↑ https://web.archive.org/web/20160304133635/http://www.lemosin.net/19230.htm
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 621
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 247
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 210, per d'autres luecs
* Portau de Lemosin
# Róisín Murphy

Róisín Murphy :
| Profession: | Cantaira |
| País: | Irlanda |
| Data de naissença: | 5 de julhet de 1973 |
| Luòc de naissença: | Arklow, County Wicklow |
Róisín Marie Murphy, nascuda le 5 de julhet de 1973, es una cantaira irlandesa del grop Moloko.

## Discografia de Moloko

* Do You Like My Tight Sweater? (1995)
* I Am Not A Doctor (1998)
* Things To Make And Do (2000)
* Statues (2003)

## Discografia de Róisín Murphy coma solista

* Ruby Blue (2005)
* Overpowered (2007)
* Hairless Toys (2015)
* Take Her Up to Monto (2016)
* Róisín Machine (2020)
* Hit Parade (2023)
# Phoenix (pop anglesa)

Phoenix es un grop plan popular de musica electronica e pop rock fondat còsta Versalhas en 1999. Quitament grop francés, cantan mai que mai en anglés. Es compausat de Thomas Mars, Deck d'Arcy, Laurent Brancowitz e Christian Mazzalai. En Euròpa (Reialme Unit, França e forçalament Occitània), lor cançon la mai coneguda es de 2001 e se titola If I Ever Feel Better. Per contra, son mai coneguts aus Estats Units per lor cançon Lisztomania de 2009.

## Discografia

* 2000: United
* 2004: Alphabetical
* 2006: It's Never Been Like That
* 2009: Wolfgang Amadeus Phoenix
* 2013: Bankrupt!
* 2017: Ti Amo

## Cançons mai conegudas

* If I Ever Feel Better (2001)
* Too young (2001)
* Lisztomania (2009)
* Entertainment (2013)

## Referéncias

* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Phoenix/If-I-Ever-Feel-Better-s3853.html
* ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Lisztomania_(song)
# Sara Laurens

Sara Laurens (nascuda lo 10 de març de 1981) es una escrivana provençala que viu a Marselha e escriu en provençal maritim. Es titulària del CAPES d’occitan-lenga d'òc despuèi 2004 e es professora dins un licèu de Marselha. Publiquèt fòrça novèlas dins la revista Òc e dins Reclams. Es influenciada per la literatura occitana e anglo-americana. Son escritura es tanben jornalistica amb las Cronicas dau Cardo que redigísca dins lo jornau Aquò d’aquí.

## Ligams intèrnes

* Aquò d’aquí.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Informacion adaptada d'aquela dins son libre Sus lo viu (2010, IEO Edicions) e sus Occitanica
# L'encantada

L'encantada qu'ei ua de las cançons en lenga occitana (mei precisament en bearnés) las mei famosas deu grop bearnés Nadau, e qu'ei estada compausada relativament tardivament en 2005
Hèra populara pertot en Occitània e en Bearn, qu'ei vienguda rapidament ua cançon tradicionau.

## Homenatges

La cançon qu'ei presenta a cada partida de l'Elan bearnés Pau-Ortés. Enfin, la cançon que hasó lo son retorn en 2021 dens la play-list de la Seccion Paulina, a costat de la Honhada, imne oficiau deu club bearnés.
L'imne deu Estadi Montés "Jaune et Noir", qu'ei adaptat librament d'aquera cançon deu grop bearnés. Nadau qu'u interpreta endavant tau 10en aniversari.
Lo Pau FC que difusa la cançon abans de las soas partidas au Noste Camp.
Un tròç de la melodia qu'aparèish dins la marcha medievala "Azcona", interpretada a las hèstas deus Moros e Cristians deu sud-èst d'Espanha.

## Nòtas e referéncias

* 1 2 (en francés)..
* ↑ Jean Sarsiat. (en francés). SudOuest.fr..
* ↑ Georges Lannessans. (en francés). SudOuest.fr..
* ↑ (en francés). Radio MDM..
# Bagert

Bagert$^,$$^,$$^,$ (Bagert en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | André Marsan |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 92 | 65 | 59 | 56 | 45 | 54 | 57 | 58 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 58 60 | 59 61 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Personalitats ligadas amb la comuna

* Féréol Dedieu (1816-1889)

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici (2009). Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal d'Occitània
# Acer macrophyllum

L'agast de fuèlhas grandas o l'agast d'Oregon (Acer macrophyllum) es una espècia d'arbre de la familha Aceracea, originari d'America del Nòrd.

## Referéncias

* ↑ Traduccions del nom scientific : (fr) érable à grandes feuilles / (es) arce de hoja grande / (en) Bigleaf maple = (oc) agast de fuèlhas grandas. Traduccions del nom vernacular: (fr) érable de l'Orégon / (es) arce de Oregón / (en) Oregon maple = agast d'Oregon.
* Wikidata: Q599523
* Multimedia: Acer macrophyllum
* Espècias: Acer macrophyllum
# Ceba

La ceba (o l'inhon) (Allium cepa) es una planta erbacèa bulbosa de la familha de las liliacèas originària de l'Asia Centrala, que ten pas qu'una sola cabòça bèla, de forma ovoïda, redonda. Es biennala e pòt arribar fins a 1 m de longor. Sas fuèlhas son semicilindricas e sortisson d'una cabòça rebonduda, que ten de rasics superficials. Sa camba es drecha e abitualament espelís pendent la segonda annada de maturacion de la planta. A son cap a una ombella de flors blancas o ròsas.
Quand es copada, la cabòça daissa anar un òli volatil sulfurat que causa de lagremas per encausa d'irritacion del teissut conjontiu de l'uèlh.
Es conegut e emplegat tradicionalament coma planta medicinala, e es estat utilizat dins lo tractament de l'asma, de la diabèti, l'ipertension, etc.
A una resisténcia fòrta a la secada a mai se cal pas que manque d'aiga dins lo periòde critic de creissença de la cabòça. Se las cebas subisson una manca excessiva d'aiga, pòdon venir mai picantas e sa cabòça serà mens desvolopat.
Las regions occitanas fan una consomacion importanta de ceba e demest las vilas productoiras de cebas cal citar Lesinhan la Ceba (a ras de Pesenàs, Erau).

## Compausants actius principals

* Minerals: principalament: potassi, fosfòr, calci, magnèsi, sòdi, sofre e, en quantitats mendres: fèrre, manganès, zinc, coire e selèni.
* Vitaminas: vitamina C, acid folic, vitamina E
* Òli essencial amb fòrça compausants sulfuroses: disulfuri d'atilpropili, metilaliïna, cicloaliïna...etc
* Acid tiopropionic
* Quercetina
* Aliïna, en quantitat mendre que dins l'alh. ]]

## Véder tanben

* Cebard
# Paris

Paris (en grèc: Πάρις), conegut tanben amb lo nom d'Alexandre, es lo fiu mitologic de Priam, rei de Tròia. Apareis dins de legendas de la mitologia grèga. La pus coneguda, probable, es aquela de son raubatòri d'Elena, reina d'Esparta (o de sa fugida amb ela), çò que foguèt una dei causas immediatas de la Guèrra de Tròia. Pus tard dins la guèrra, Paris nafrèt Aquilles dins lo talon de maniera fatala, amb una sageta, coma la maire d'Aquilles, Tètis, o aviá predich.

## Nòtas

* ↑ Lo personatge mitologic de Paris (accent tonic sus Pa-) es pas de confondre amb la vila de París (accent tonic sus -rís).
# Connecticut

Connecticut (/kunɛkˈtikyt/; en anglés american:) es un estat del nòrd èst dels Estats Units d'America, situat dins la region de la Nòva Anglatèrra. La capitala es Hartford e la pus granda vila Bridgeport. Amb aperaquí 3 500 000 abitants e una superfícia de 14 371 km$^2$, l'Estat es un dels pus pichons del país mas un dels mai densament poblats (284 hab/km$^2$). Es enrodat per Rhode Island a l'èst, Massachusetts al nòrd, l'Estat de Nòva York a l'oèst e l'estreit de Long Island al sud. Devesit en uèit comtats, Connecticut ten son nom d'un flume que lo travèrsa de part en part. Lo sud e l'oèst de l'Estat, especialament las vilas de Stamford, Bridgeport e New Haven, fan partit de l'aira metropolitana de Nòva York.

### Ligams extèrnes

* ↑ Afirmat dins: United States Summary: 2010, Population and Housing Unit Counts, 2000 Census of Population and Housing.
* ↑ «cens dels Estats Units del 2020». [Consulta: 20 de març de 2022]
# Tèxas

Tèxas (/ˈtɛksas/; en anglés: Texas; en espanhòl: Texas o Tejas) es un estat dels Estats Units. Es lo segond mai grand estat del país a l'encòp en superfícia e en populacion. Geograficament, es situat al centre sud del país, e confronta los autres estats americans de Loïsiana a l'èst, Arkansas al nòrd èst, Oklahoma al nòrd, Nòu Mexic a l'oèst, e los estats mexicans de Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, e Tamaulipas al sud oèst, mentre que lo Golf de Mexic se situa al sud èst.
Houston es la vila mai grand granda de Texas e la quatrena mai granda als Estats Units, mentre que l'aira metropolitana de Dallas - Fort Worth es la mai granda de tot l'estat e la quatrena mai granda del país. Las autras vilas importantas son San Antonio, El Paso e Austin que n'es la capitala.

### Geografia

Tèxas, que s’estend entre 25°50’ e 36°30’ de latitud nòrd, e entre 93°31’ e 106°9’ de longitud oèst, ten de paisatges variats. La vila pus a l'oèst es El Paso. Amb 696 241 km$^2$, Tèxas es lo segond Estat pus vast dels Estats Units après Alaska. La longor totala de sas còstas atenh mai de 1 000 km. La pus granda part de Tèxas se trapa dins lo fus orari dels Estats del centre (UTC−06:00) ; sola la region pus occidentala (comtats d’El Paso e d’Hudspeth) aperten al fus orari de las montanhas (UTC−07:00). L'Estat a una frontièra comuna amb Mexic. Aquela region es una zona d'escambis umans e economics. Los Estats americans que bòrdan Tèxas son Loïsiana e Arkansas a l'èst, Oklahoma al nòrd, e Nòu Mexic a l'oèst.
Las frontièras de Tèxas foguèron longtemps disputadas entre las poissenças colonialas europèas, Mexic e los Estats Units. Uèi, mai d'un rius marcan los limits de l’Estat : lo Rio Grande al sud, la Ribièra roja al nòrd e la Sabine a l’èst. Tèxas aperten a plusors ensembles regionals : a la Sun Belt per son clima e son dinamisme economic; al Far West per sos paisatges e son folclòr ; mas tanben al Sud dels Estats Units per son istòria e sa cultura. Se durbrís sul golf de Mexic e sus la Mexamerica pr'amor de son passat e de sas relacions amb lo país vesin.

### Ligams extèrnes

* ↑ Afirmat dins: United States Summary: 2010, Population and Housing Unit Counts, 2000 Census of Population and Housing.
* ↑ «cens dels Estats Units del 2020». [Consulta: 20 de març de 2022]
# Paisat

Paisat (en francés Poëzat) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Guy Blanchetete |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 213 | 430 | 394 | 240 | 254 | 263 | 255 | 265 | 274 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 269 | 267 | 258 | 182 | 177 | 178 | 152 | 148 | 145 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 150 | 137 | 151 | 136 | 124 | 123 | 114 | 110 | 98 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 99 | 97 | 103 | 108 | 127 | 129 | 113 | 115 | 118 |
| 2009 | 2010 |
| 120 121 | 123 124 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Toponimia Occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
v · m Comunas occitanas d’Alèir (comunas actualas, comunas que caupon de comunas delegadas, ancianas comunas, ancianas comunas vengudas comunas delegadas, nom de verificar) :
# Tanduelh

Tanduelh [tɑ̃ˈdœj] (Estandeuil en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Laurence Cabaret |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 415, totala: 422 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | Cercar | 332 | 349 357 |
| 2009 | 2010 |
| 366 375 | 383 391 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Collectatge IEO 63, dins le parlar de Montmorin.
* Portal d'Auvèrnhe