# Agaricus campestris

Lo pradelet, agaric o la mòrta de fred (Agaricus campestris) es un campairòl basidiomiceta comestible, pròche de lo cultivat conegut en França coma "champignon de Paris" (Agaricus bisporus).

## Noms vernaculars

* agaric coma tèrme generic per Agaricus
* agaric rascanhut
* bolet de prat
* bosiguet
* boson / bosareu / bosaron
* cabarlàs
* camparòu de prat / champanhòu de prat
* champanhòu de rosada
* gòrja roja
* mòrta de fred
* pradelet / pradet / pradèl / pradelon
* psalliòta dei camps
* rosilhon / rosat

## Classificacion

Es un campairòl qu'aparten al règne dels Fungi, de l'embrancament dels Basidiomycota, de la classa des Agaricomycetes, de l'òrdre dels Agaricales, de la familha des Agaricaceae e del genre Agaricus.
Fa partida del grop dels Agarics.
Lo nom scientific del bosiguet es Agaricus campestris L. (1753). Son sinonim scientific es Psalliota campestris (L.) Quél. (1872).
En anglés, se ditz Field mushroom o Meadow mushroom, en catalan simplament Camperol ; en francés, es conegut coma Rosé-des-prés, o de còps Agaric champêtre.

## Descripcion de l'espòrocarpa

Siloeta :
Es un campairòl que presenta un pè e un capèl. Lo pè es central. Jos lo capèl, l'imenium es fach de lamas liures, sarradas e inegalas, pr'amor que i a lamelas mai cortas.
Capèl :
Lo capèl a una tailha compresa entre 4 et 12cm de diamètre. Es blanc a crèma e ven gris-ròse ambe l'atge. Sa marja es longtemps enrotlada e debòrda un pauc del capèl, de còps. Sa forma es d'en primièr emisferica a convèxa, puèi ven plan ambe lo temps. Es lissa a un pauc coma s'aviá de mèchas (de color marron palla).
Pè :
Mesura entre 3 e 10cm de naut e entre 0,8 et 2cm de larg. Es de color blanca, de còps crèma. Es lissa, cilindric pasmens s'afina a la basa. A un anèl blanc, membranós, que puja, cort e fragil, sovent desaparegut. A pas de vòlva.
Imenium :
Las lamas son liuras, serradas ambe preséncia de lamèlas. Lo pè se pòt doncas separar del capèl. Las lamas son ròsa saumon, puèi venon brunas ambe l'atge.
Carn :
La carn es blanca, rosís un pauc e lentament a la copa. Es espessa e plena.
Sentor e sabor :
La sentor del bosiguet es agradiva, fongica, fa fòrça pensar al campairòl de París. La sabor es doça e fongica tanben, semblabla a la del campairòl de París.
Esporada :
Bruna.
Imatges :

## Localizacion

Es un campairòl saprotròf. Se tròba per las pradas, los òrts e las pasturas de las vacas o dels cavals. Creis en tropa (en grops pichons), de còps en redons de posoèras. Se tròba dins lo monde entièr, sustot en Euròpa e en America del Nòrd. Segon las regions, pòt èsser fòrça comun o pro rare.
Agaricus campestris creis de la fin de l'estiu fins a la fin de l'auton, entre agost e novembre, pasmens se pòt trobar tre la prima.

## Comestibilitat

Lo bosiguet es un fòrça bon comestible. Es plan amassat e manjat. Pòt èsser cultivat, e d'alhor, la sabor del bosiguet sembla fòrça a la del "champignon de Paris" (campairòl de París), fòrça cultivat, el.
Val melhor lo manjar quand las lamas son encara ròsas e quand la carn es pas verolada. Aital, es pas conselhat de manjar aqueles campairòls quand eles-meteisses son estats colonizats per un autre campairòl (que provòca lo moisit de l'espòrocarpe).

## Confusions

De pas confondre lo bosiguet ambe :
- Amanita verna, toxic, mortal.
- Amanita virosa, toxic, mortal.
- Amanita phalloides, que creis dins las selvas, toxic, mortal.
- Entoloma sinuatum, que creis mai que mai davath los aubres e sus las tèrras alcalinas. Es un campairòl toxic.
- Agaricus bresadolanus, un pauc toxic.
- Agaricus xanthodermus, ambe un capèl tronconic, que la la carn ven jauna al tocat, mai que mai a la basa del pè. Es un pauc toxic.
- Agaricus sylvicola, que la la carn ven fòrça jauna al tocat. Aqueste se pòt manjar (comestible).
- Agaricus essettei, que la la carn ven fòrça jauna al tocat tanben. Se pòt manjar tanben (comestible).
- Agaricus arvensis, que la carn ven un pauc jauna, mai que mai a la basa del pè. Se pòt manjar (comestible).
- Leucoagaricus leucothites, ambe lamas blancas. Se pòt manjar (comestible).
* Amanita verna (toxic, mortal)
* Amanita virosa (toxic, mortal)
* Amanita phalloides (toxic, mortal)
* Entoloma sinuatum (toxic)
* Agaricus bresadolanus (toxic)
* Agaricus xanthodermus (toxic)
* Agaricus sylvicola (comestible)
* Agaricus arvensis (comestible)
* Leucoagaricus leucothites (comestible)

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

* ↑ Dins los diccionaris: DGLO - agaric, mòrta de fred o pradet / pradelet per A. campestris. DGO - agaric coma tèrme generic (inclusent A. arvensis, A. langei, etc.); cabarlàs o agaric rascanhut per A. campestris. Dicodòc (agaric) - agaric, pradèl, pradelet, pè de buòu, roget, bola de névia, papa-chanteu. *Sabi pas quinas fan referéncia a A. campestris e quinas al genre Agaricus. Dicodòc (rosé des prés) - pradelon, camparòu de prat, champanhòu de prat ; champanhòu de rosada ; boson / bosareu / bosaron ; rosilhon / rosat ; gòrja roja DLOAPN - agaric, psalliòta dei camps, pradelet, bolet de prat.

### Referéncias

* 1 2 3 Academia Occitana-Consistòri del Gai Saber (2008–2024). Diccionari General de la Lenga Occitana (DGLO).
* 1 2 «agaric» (en francés). Multidiccionari Occitan Dicodòc. Congrès permanent de la lenga occitana.
* 1 2 3 4 Toscano, Reinat. Diccionari de lenga d'òc d’après lo parlar niçard. Auba Novèla.
* 1 2 3 de Cantalausa, Joan. «Agaricus campestris». A: Diccionari General Occitan (DGO). Cultura d'Òc. ISBN 2-912293-04-9.
* 1 2 3 4 5 6 «rosé des prés» (en francés). Multidiccionari Occitan Dicodòc. Congrès permanent de la lenga occitana.
* Portal de la botanica
* Wikidata: Q234529
* Multimedia: Agaricus campestris
* Espècias: Agaricus campestris