OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Batalha de Cold Harbor

La batalha de Cold Harbor se debanèt dau 31 de mai au 12 de junh de 1864 durant la Guèrra de Secession (1861-1865). Opausèt una armada unionista de 108 000 òmes comandats per lo generau Ulysses S. Grant a l'armada confederada dau generau Robert E. Lee (58 000 òmes). S'acabèt per una victòria defensa sudista.
Aqueu combat es la seguida dei batalha de la Wilderness (5-7 de mai) e Spotsylvania (9-21 de mai) e de la volontat de Grant de contornejar lei posicions de Lee per l'èst. Pasmens, de retards dins la preparacion de l'ataca permetèron ai Sudistas de preparar una defensa complèxa basada sus un ret de trencadas fortificadas que prefigurava lei linhas construchas durant la Premiera Guèrra Mondiala. Après quauqueis escaramochas, l'ofensiva principala de Grant aguèt luòc lo 3 de junh e s'acabèt per una revirada saunosa. Durament tocats, lei soudats nordistas cavèron tanben de trencadas, çò qu'entraïnèt l'encalament de la batalha. Lo 12, Grant decidèt de se retirar per perseguir sa temptativa de contornejament.
La batalha es considerada coma un important succès defensiu sudista car Lee perdiguèt solament 5 300 òmes còntra 12 700 per son adversari. Dins aquò, dins lei fachs, son succès empediguèt pas Grant de perseguir son movement vèrs lo sud, çò que menèt au sètge de Petersburg.

## Liames intèrnes

* Guèrra de Secession.
# Batalha de Coulmiers

La batalha de Coulmiers se debanèt lo 9 de novembre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda. Opausèt França a Baviera e s'acabèt per un succès francés de l'Armada de Léger. Pasmens, lo comandament francés capitèt d'aprofichar sa victòria per menaçar l'armada prussiana situada a l'entorn de París.
# Batalha de Copenaga (1807)

La batalha de Copenaga de 1807 o segonda batalha de Copenaga se debanèt entre lo 16 d'aost e lo 5 de setembre de 1807. Opausèt lo Reiaume Unit a Danemarc e s'acabèt per una victòria anglesa. L'ataca foguèt organizada per leis Anglés per empachar la captura dei naviris danés per lei Francés. Un ultimatum foguèt mandat ais autoritats de la vila que refusèron de balhar lei naviris ais Anglés. Lei Britanics acomencèron alora lo bombardament de Copenaga. Lo 29 d'aost, la principala fòrça terrèstra danesa foguèt vencuda e lo 5 de setembre, leis autoritats de Copenaga acceptèron d'acceptar lei condicions britanicas en cambi d'una retirada rapida dei fòrças anglesas. 79 naviris, que 18 naviris de linha e 11 fregatas, foguèron capturats.
# Batalha de Corsèga

La batalha de Corsèga ò liberacion de Corsèga se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 8 de setembre au 4 d'octòbre de 1943. Foguèt la consequéncia de l'insureccion dei resistents francés, sostenguts per una partida importanta dei tropas italianas d'ocupacion que se mutinèron còntra l'Axe sota la direccion de son comandant (Giovanni Magli) e de desbarcaments dei fòrças de la França Liura, ai garnisons alemandas de l'illa que recebèron l'ajuda dei soudats alemandas qu'abandonavan Sardenha dins lo corrent de l'estiu de 1943. S'acabèt per una victòria francoitaliana e per la capitada de l'evacuacion de la màger part dei tropas alemandas.
Lei Francoitalians perdiguèron 1 520 òmes (1 194 per leis Italians e 326 per lei Francés) còntra 1 400 per leis Alemands.
# Batalha de Copenaga (1801)

La batalha de Copenaga de 1801 o premiera batalha de Copenaga se debanèt lo 2 d'abriu de 1801 durant la Guèrra de la Segonda Coalicion. Opausèt una flòta britanica a una flòta danesa. L'objectiu dei Britanics èra d'obtenir lo retirament danés de la Liga de neutralitat armada per limitar lo comèrci entre estats baltics e França. La neutralizacion dei naviris danés èra tanben necessària ai Britanics per gardar son avantatge navau. Lo combat s'acabèt per una victòria anglesa, per la pèrda d'unei naviris per lei Danés e per un cambiament de la politica russa que va marcar la fin de la Liga. En revènge, Danemarc se raprochèt de l'aliança francesa e demorèt un aliat de Napoleon fins a 1814. En 1807, una segonda ataca foguèt organizada per lei Britanics per destrurre lo rèsta de la flòta danesa.
# Batalha de Courbevoie

La batalha de Courbevoie se debanèt lo 2 d'abriu de 1871 entre l'armada de Versalhas e la Gàrdia Nacionala de París servent la Comuna. Foguèt la premiera batalha importanta de la guèrra civila francesa de 1871 e una victòria menora per lo govèrn de Versalhas. Aguèt tanben luòc lei premiers presoniers de la Comuna fusilhats per l'armada governamentala.

## Lei fòrças en preséncia

Lei fòrças dins lo vilatge de Courbevoie foguèron limitadas entre 500 e 600 combatents a l'entorn d'una barricada blocant la carriera principala de Courbevoie. Quauqueis arquieras èran estadas fachas dins lei bastiments vesins.
L'armada versalhesa engatgèt de fòrças pus importantas ambé quasi 8000 soudats e 600 a 700 cavaliers. Ansin, leis unitats utilizadas dins l'ataca foguèron:
* Bregada dau generau Bruat :
** 74$^{en}$ regiment de marcha.
** 1$^{er}$ regiment de marcha d'infantariá de marina.
** 2$^{en}$ regiment de marcha d'infantariá de fusilhiers marins.
* Bregada dau generau Daudel :
** 113$^{en}$ regiment de linha.
** 114$^{en}$ regiment de linha.
* Destacaments de la bregada de cavalariá dau generau Vinoy.

## La batalha

L'objectiu de l'armada versalhesa èra la presa dau giratòri de Courbevoie ocupat per lei Comunards. Lo plan èra que lei bregadas Bruat e Vinoy atacarián d'a frònt la posicion federa pendent que la bregada Daudel virariá lo vilatge.
L'ataca comencèt vèrs 12 h ambé lo 74$^{en}$ regiment après un bombardament per lei canons de la bregada Vinoy. La defensa federada vigorosa e lo manca d'experiéncia dei soudats entraïnèron un movement de panica. Lo regiment s'enfugiguèt en desòrdre e solament arrestats per lei menaças de Vinoy en persona e de seis oficiers. L'ataca poguèt reprendre malaisadament. Finalament, l'arribada dau 114$^{en}$ regiment sus la drecha dei Federats e la presa de Puteaux per l'infantariá de marina obliguèt la retirada dei defensors vèrs Neuilly.
Lei pèrdas foguèron de 12 tuats e 30 presoniers per la Comuna e 5 tuats e 21 bleçats per l'armada governamentala.

## Seguidas de la batalha

De sera, l'armada versalhesa abandonèt Courbevoie e tornèt a l'entorn de Versalhas. Pasmens, Vinoy ordenèt de fusilhar 5 presoniers. 2 per que èran de desertors e 3 per que foguèron capturats amb una arma. Foguèron lei premiers fusilhats de la Comuna.
A París, l'ataca causèt una colèra violenta e la Comission executiva acceptèt un projècte de sortida contra Versalhas per lo 3 d'abriu.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Prosper Olivier-Lissagary (Histoire de la Commune de 1871, La Découverte/Poche (1990), p. 182) parlèt de 500 a 600 Federats. Lo generau Vinoy (Richards Tombs, La guerre contre Paris 1871, Flammarion (2009), p. 122) leis estimèt a 500.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Richards Tombs, La guerre contre Paris 1871, Flammarion (2009), p. 122
* 1 2 Prosper Olivier-Lissagaray, Histoire de la Commune de 1871, La Découverte/Poches (1990), p. 182.
* ↑ Prosper Olivier-Lissagaray, Histoire de la Commune de 1871, La Découverte/Poches (1990), p. 183.
# Batalha de Cinoscèfales

La batalha de Cinoscèfales se debanèt en junh de 197 av. JC durant la Segonda Guèrra de Macedònia. Opausèt una armada romana dirigida per lo cònsol Titus Quinctius Flamininus a una armada macedoniana comandada per lo rèi Felip V. S'acabèt per una victòria romana qu'entraïnèt la fin de la guèrra e permetèt a Roma de venir la poissança dominanta en Grècia.
Lo racònte pus conegut de la batalha es l'òbra de Polibi (-208-126 av. JC). Lo combat èra pas previst e comencèt quand una escaramocha entre dos grops de reconeissença revelèt ai generaus la proximitat dei fòrças enemigas. Rapidament, de renfòrç foguèron mandats per tenir a distància l'adversari e organizar l'armada per una batalha generala. Dirigida per Felip V, una carga macedoniana butassèt l'ala senèstra dei Romans que subiguèt de pèrdas importantas. Pasmens, una còntra-ofensiva de l'ala drecha romana entraïnèt la dislocacion de l'ala senèstra advèrsa qu'èra mau organizada. Puei, lei Romans se rebateguèron sus lo rèsta de l'armada macedoniana que foguèt enceuclat e destruch. Felip V capitèt pasmens de quitar lo prat batalhier gràcias a sa cavalariá. Lei pèrdas romanas èran de 700 tuats còntra 8 000 mòrts e 5 000 presoniers dins lei rengs macedonians.

## Liames intèrnes

* Batalha de Pidna.
# Batalha de Cnide

La batalha de Cnide se debanèt en 394 avC dins lo corrent de la Guèrra de Corint (395-387 avC) au larg de la ciutat lacedemoniana de Cnide. Opausèt una flòta atenenca dirigit per lo generau Conon, sostengut per unei naviris aquemenidas comandats per lo satrapa Farnabazos, a una fòrça lacedemoniana dirigida per lo generau Pisandre. S'acabèt per una victòria atenenca e per l'anientament de la flòta espartenca.
Lo nombre de naviris implicats dins la batalha es en partida desconegut. Lacedemònia alinhava 85 triremas. L'esquadra atenenca soleta èra pus nombrosa. Leis efectius pèrsas son totalament desconeguts mai probablament importants car lei soudats aquemenidas eliminèron mai de naviris espartencs que leis Atenencs. Dirigida per un generau inexperimentat, Pisandre, la flòta lacedemoniana deguèt faciar la desercion de seis aliats, descoratjats per la superioritat de seis enemics. L'esquadra espartenca foguèt alora mandada vèrs lo litorau onte sei naviris s'encalèron. Foguèron alora capturats ò destruchs per seis adversaris, especialament aqueu de Pisandre que foguèt tuat per leis asalhidors de son naviri.
Aquela batalha entraïnèt la destruccion de la quasi totalitat de la flòta lacedemoniana e permetèt ais Atenencs de restaurar sa poissança navala perduda a la fin de la Guèrra de Peloponès en 404 avC. De mai, en despiech de temptativas espartencas dins lo corrent dei darriereis annadas dau conflicte, atenenca gardèt lo contraròtle de la Mar Egèa fins a la fin de la guèrra. Permetèt tanben ais Atenencs de restaurar lei Muralhas Lòngas permetent de protegir la vila còntra un assaut terrèstre.

## Liames intèrnes

* Guèrra de Corint.
* Batalha de Coronèa.
* Batalha de Nemea.
# Batalha de Mărăşeşti

La batalha de Mărășești se debanèt pendent la Premiera Guèrra Mondiala entre lo 6 e lo 8 de setembre de 1917 entre Romania ajudada per Russia d'un caire, Alemanha e Àustria-Ongria d'autra caire. Foguèt una victòria romanesa e russa.
L'objectiu alemand èra de rompre la resisténcia romanesa e d'obtenir la capitulacion dau país, ja quasi entierament envaït en 1916. Lei premiers combats entraïnèron facilament una retirada russa. Pasmens, l'ofensiva deis Alemands e deis Austrians se turtèt a una resisténcia acarnada dei Romanés, solidament retrencats entre lei ribieras Putna e Susiţa. Finalament, lei assalhidors realizèron que quauquei avançadas menoras e Romania continuèt de combatre fins au retirament rus après la revolucion bolchevica.
# Batalha de Moscòu

La Batalha de Moscòu (en rus: Битва за Москву, Bitva za Moskvu) fa referéncia a la defensa sovietica de Moscòu e la contraofensiva que la seguiguèt entre octobre de 1941 e genièr de 1942 sul Front de l'Èst contra las fòrças de l'Alemanha Nazi. Adolf Hitler considerava Moscòu, capitala e ciutat mai bèla de l'URSS coma l'objectiu màger, militar e politic, de l'invasion de l'URSS per sas armadas.
# Batalha de Montjuèi

La batalha de Montjuèi, en avril de 1211, s'acabèt per la victòria del comte Ramon Rogièr de Fois sus una armada de crosats comprenent une majoritat d'alemands e de frisons.

## Introduccion

A partit de 1211, la Crosada dels albigeses començada en 1208, los crosats dels reialmes de França foguèron ajudats per de cavalièrs venent de diverses países d'Euròpa. Fòrça d'aqueles soldats seguèron los òrdres d'un evesque e lo servici militar aviá una durada limitada.
En avril de 1211, Simon de Montfòrt, le futur vencedor de la batalha de Murèth, assetgèron La Vaur, dins la comtat de Tolosa. A causa de la resisténcia dels occitans, Simon trapèt fòrça de dificultats a far capitular La Vaur. Una poténcia armada crosada se trapava a Carcassona, Simon decidiguèt de l'apelar a l'ajuda. Se compausant en majoritat d'alemands e de qualques frisons, aquela armada de crosats sortiguèt de Carcassona en marcha cap a La Vaur. Savent de l'itinerari de marcha d'aqueles crosats, Rogièr Raimon de Fois decidiguèt de los prene en emboscada. Pasmens, per destruire aquela armada, calguèt al comte de Fois que reünisca un nombre comparable de combatents. La seuna tropa personala de cavalièrs occitans èra pas sufisenta, lo comte de Fois recrutèt un fum de païsans e l’incorporèt a la seuna armada. Lo pauc d'entraïnament e d'experiéncia dels païsans occitan per èsser militar ne fasiá de soldats pauc efficaces. Pasmens, la motivation d'aqueles païsans es fòrta al respècte d'una crosada s'atacant a la lor cultura.

## Debanament

L'emboscada foguèt montada dins lo bòsc al bòrd Montjuèi. Rogièr Raimon de Fois avent parfeitament amagat las seunas tropas dins lo bòsc, la surpresa es totala pels crosats. Al senhal del comte de Fois, los païsans e cavalièrs sortiguèron del bòsc, atacant vigorosament los crosats e los massacrèron. Al ser de la batalha, totes los crosats foguèron tuats, ferits o presonièrs. Rogièr Raimon de Fois ordonèt als seus soldats de copar las aurelhas e lo nas de cada presonièr. Simon de Montfort deguèt perseguir lo sètge de La Vaur sens aquelas ajudas.

## Comentaris

A Auvezinas (masatge de la comuna de Montjuèi), una estèla foguèt pausada en memòria d'aquela batalha. Es un dels rares monuments relatius de la crosada de 1209-1229. Lo 800$^n$ anniversari de la batalha e foguèt celebrat lo 9 d'abril de 2011 en preséncia de las autoritats civilas e militaras.
# Batalha de Nahrawan

La batalha de Nahrawan se debanèt lo 17 de julhet de 658 durant la Premiera Fitna. Opausèt una armada menada per lo califa Ali e sei fius Hassan e Hussein (40 000 òmes) ai fòrças kharijitas dirigida per Abdullah ibn Wahb (4 000 òmes). Aqueu conflicte es una consequéncia de la lucha de succession per lo Califat opausant Ali e Muawiya. D'efiech, per amaisar lei tensions, lei dos òmes avián acceptat un arbitratge. Pasmens, aquò suscitèt l'ostilitat dei kharijitas que consideravan coma una impietat lo fach d'acceptar de sometre la designacion dau califa – expression de la volontat de Dieu segon elei – a un tribunau uman. Abandonèron donc Ali e intrèron en rebellion, mai foguèron esquichats a Jisr al-Nahrawan, a 19 km de Bagdad. Lei subrevivents s'enfugiguèron vèrs lei regions perifericas dau territòri musulman (Magrèb, Oman, etc.).
La batalha de Nahrawan marquèt la rompedura entre lei kharijitas e la màger part dei musulmans. Afebliguèt tanben lo camp d'Ali que poguèt pas s'opausar a la conquistas d'Egipte per Muawiya. Finalament, Ali foguèt assassinat en 661 per un kharijita e Muawiya fondèt lo Califat Omeia.

## Liames intèrnes

* Kharijisme.
* Premiera Fitna.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (en) Julius Wellhausen (trad. Margaret Graham Weir), The Arab Kingdom and its Fall, Calcutta University Press, 1927, p. 53.
# Batalha de Nanchang

La batalha de Nanchang se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 17 de març au 9 de mai de 1939. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva japonesa (120 000 òmes) còntra la vila de Nanchang e sa província defendudas per lei tropas republicanas chinesas (200 000 òmes). Lei Japonés capitèron d'intrar dins la ciutat tre lo 26 de març mai foguèron per la seguida menaçat per una còntra-ofensiva chinesa acomençada lo 21 d'abriu. Una tiera de bombardaments aerians fòrça durs foguèt alora necessari per arrestar l'ataca chinesa. Lo 9 de mai, lei Chinés suspendiguèron seis assauts e laissèron Nanchang ai Japonés. Aquela victòria permetèt ai Japonés de menaçar lei províncias dau sud-èst de China e lei linhas d'avitalhament dei tropas republicanas.
Lei pèrdas umanas de la batalha foguèt de 51 328 òmes per lei Chinés e d'aperaquí 24 000 per lei Japonés.
# Batalha de Mysunde

La batalha de Mysunde se debanèt lo 2 de febrier de 1864 durant la guèrra dei Ducats entre Prússia e Danemarc. S'acabèt per una victòria de Danemarc que sei defensas fortificadas capitèron de replegar lo premier assaut prussian de la guèrra.
# Batalha de Mètz

La batalha de Mètz se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 27 d'aost au 13 de decembre de 1944. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva deis Aliats, principalament formats de tropas estatsunidencas dins aqueu sector dau frònt, còntra la region de Mètz e sei fortificacions. Leis asalhidors se turtèron a una resisténcia fòrta e poguèron pas conquistar la vila avans lo 22 de novembre e la totalitat dei fòrts avans lo 13 de decembre. Lei pèrdas dei dos camps son desconegudas mai foguèron consideradas coma importantas.
# Arenys de Munt

Arenys de Munt es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
# Aresches

Aresches es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | André Prost |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 32 | 52 | 41 | 44 | 51 | 50 | 45 | 44 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 42 44 | 41 43 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau d'Arpitània
# Arenys de Lledó

Arenys de Lledó :
| Comarca | Matarranya |
| Província | Teròl |
| Comunautat Autonòma | Aragon |
| Còde postal | 44622 |
| Superficia | 34,3 km$^2$ |
| Altitud | 381 m |
| Populacion | 196 ab. |
| Flume | Algars |
Arenys de Lledó (en castelhan Arens de Lledó) es una comuna de la comunautat autonòma d'Aragon. Se tròba dens la província de Teròl e la comarca deu Matarranya. A 196 abitants (2011).
Arenys de Lledó es un municipi tradicionalment catalanòfon.
# Arenys de Mar

Arenys de Mar es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
# Ares

Ares es un municipi de la província espanhòla de La Coronha e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
# Areso

Areso es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.

## Istòria

Areso qu’èra deu ducat de Gasconha originau.$^,$

## Referéncias

* ↑ Halip Lartiga. Le gascon, origines, aréologie et caractérisation. 2009
* ↑ Joan Francés Blanc. Las comunas d’Occitània (segonda edicion, 2022). Estrasborg: Edicions Talvera. 2022. ISBN 979-10-90696-37-2.
# Arenzana de Abajo

Arenzana de Abajo es una comuna de la Rioja.
# Ares del Maestrat

Ares del Maestrat es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
# Arenzana de Arriba

Arenzana de Arriba es una comuna de la Rioja.
# Aiga potabla

L'aiga potabla, aiga bevable (var. gasc. aiga bevedera) o aiga bona es una aiga que pòt èsser consumida pels òmes e que pòt servir per preparar de manjar, per qu'es pro pura quimicament e biologicament.
# Aigafonda

Aigafonda$^,$$^,$$^,$ (Aiguefonde en francés) es una comuna occitana de Lengadòc del departament francés de Tarn e de la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Los abitants son los aigafondeses.

## Geografia

Aquel vilatge es pausat al pè de la Montanha Negra a quatre quilomètres de la vila de Masamet.

## Istòria

En 1831, la comuna absorbiguèt las ancianas comunas de Caucalièira de La Vaur e de Sant Albin. Per arrestat prefectoral del 14 de novembre de 1946, Aigafonda cediguèt a la comuna de Caucalièira (valent a dire anciana Caucalièira d'Albigés) los masatges de Caucalièira (anciana C. de La Vaur) et le Dugas (en francés).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2008 | 2026 | Vincent Garel | PRG | Comerçant, vicepresident de la CA de Castras - Masamet, conselhièr regional |
| març 1977 | novembre de 2007 (mòrt) | Alain Guiraud | divèrs esquèrra | Ancian orticultor vendeire de plants, vicepresident de la CA de Castras - Masamet (2000 → 2007) |
| mai 1953 | 1977 | Louis Alayrac | | |
| | 1953 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2574, totala: 2657 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 2 693 | 2 701 | 2 710 2 786 |
| 2009 | 2010 |
| 2 747 2 825 | 2 731 2 809 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luocs e monuments

Lo castèl d'Aigafonda apartenguèt a la familha d'Esperendiu. La construccion actuala data principalament del sègle XVII.

## Veire tanben

* Comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal de Lengadòc
# Aigalieras

Aigalieras (Eygalières en francés) es un vilatge de Provença administrat per lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Es un dei pus bei vilatges de Provença e mai de França tota, arrapat au pè deis Aupilhas; son autenticitat ne faguèt un ròdol de renom per s'espaçar, e mai d'una personalitat li crompèron una residéncia. Lo país d'Aigalieras es tanben conoissut per la qualitat de son vin e de son òli d'oliva. Lo patron dau vilatge es Sant Laurenç, que lo jorn de sa fèsta (lo 10 d'aost) es l'escasença per lo vilatge de faire mòstra de son estaca ai tradicions provençalas. L'abrivada dei taurs e la pegolada dei "caganís" ne son lei moments clau. Aigalieras es lo vilatge que li naissèt l'escriveire provençau Carles Galtier.

## Luecs de veire

* La Capèla de santa Sixta (sègle XII)
* Lo vilatge vièlh
* Lei roïnas dau Castèu amb son amirador
* La capèla dei Penitents (sègle XVII) amb son Musèu Arqueologic e Etnografic
* La vista excepcionala sus leis Aupilhas

## Personalitats famosas

* Mario Prassinos (1916-1985), pintre, creator de decòrs e vèstits per lo teatre.
* Carles Galtier (1913-2004), escriveire occitan.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | René Fontès |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1769, totala: 1799 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 030 | 1 100 | 1 162 | 1 317 | 1 414 | 1 320 | 1 385 | 1 396 | 1 471 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 505 | 1 500 | 1 443 | 1 398 | 1 355 | 1 287 | 1 270 | 1 244 | 1 244 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 263 | 1 207 | 1 163 | 1 060 | 1 172 | 1 141 | 1 159 | 1 113 | 1 033 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 251 | 1 233 | 1 284 | 1 427 | 1 594 | 1 851 | 1 955 | 1 887 | 1 830 1 872 |
| 2009 | 2010 |
| 1 772 1 811 | 1 775 1 816 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas dei Bocas de Ròse

## Nòtas e referéncias

* ↑ Eigaliero en nòrma mistralenca.
* Portal de Provença