# Gardegan e Tortirac

Gardegan e Tortirac (Gardegan-et-Tourtirac en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Gardegan e Tortirac :
| Sent Felip d'Agulha | | Las Salas de Castilhon |
| Sent Genèis de Castilhon | | Sent Miquèu de Montanha (Dordonha) |
| Senta Colomba quadripunt | Beuver | |

## Toponimia
### Gardegan

Fòrmas ancianas : cap. de Gardegano en 1342, Sanctus Martinus de Gardegan.
Lo nom de Gardegan demorava shens explicacion. Dauzat supausava un compausat de garda. La prumèira ipotèsi seriosa es en gascon. Es format deu nom gallic d'òme Cardacanus (finala latinizada), citat per Xavier Delamarre e fornit per Joshua Whatmough, emb la derivacion neutra en -on. Lo prumèir element (aparent) Carda- se sonoriza en Garda- per influéncia deu gascon garda, o coma l'iniciala de cattu- passa a g(at), donc shens que sisca una règla, d'aquí *Gardagan. La prononciacion d'aqueth prumèir element, confondut emb lo nom comun garda, es ['gardə] segon l'usatge de la Gasconha occidentala, donc Gardegan.

### Tortirac

Fòrma anciana : cap. Tortiraco. Tortirac ven deu nom [latin] d'òme Turturius, emb lo sufixe -acum.

## Istòria

Entre 1806 e 1820, fusionèren las comunas de Gardegan e de Tortirac.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2014 | (2026 | Patrick Bigot | professor |
| ? 2008 | 2014 | Jean-Pierre Ferrer | |
| març de 2001 | 2008 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 302, totala: 293 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 236 | 277 | 294 | 359 | 377 | 375 | 386 | 383 | 361 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 346 | 427 | 450 | 465 | 409 | 429 | 397 | 421 | 430 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 472 | 439 | 439 | 401 | 409 | 418 | 397 | 346 | 352 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 290 | 262 | 217 | 240 | 295 | 282 | 301 | 303 | 304 315 |
| 2009 | 2010 |
| 305 316 | 306 317 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2019 la populacion èra de 280 abitants e la densitat èra de 29,23 ab/km².

### Tortirac

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 144 | 138 | 123 | | | | | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Gironda

## Nòtas

* ↑ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9616679v/f89.item.zoom
* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 153
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 311
* ↑ Joan Pèir Sivadon, País Gascons n° 305, genèir e feurèir 2021, p. 21, precisat dens lo n° 314, novembre e decembre 2022
* Portau de Guiana