OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Soas

Soas (Soues en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [sou'wod] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Soas en 1313 e 1342, de Sovis, en latin, en 1379, Sohas, Sohes, Soees en 1390, Soes en 1406, Soas en 1429.
Segon Miquèu Grosclaude, un ligam dab Soeix, comuna d'Auloron o dab Soèish que sembla delicat. Un ligam dab Sogèus ei pas evident. Qu'an assajat mantunas solucions foneticament aproximativas inutilament : sillium, « arrepaire de pòrc-singlar », lo baslatin sutis, « parc de pòrc » ( > sot en gascon), solaç, solàs, solan... lo nom que demòra escur.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| setembre 2004 | 2026 | Roger Lescoute | PCF | retirat |
| març de 1953 | julhet 2004 | Michel Barrouquère-Theil | PCF | retirat de quadre metallurgista, conselhèr generau (1988 → 2001) |
| | 1953 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 3033, totala: 3108 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 594 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 461 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 449 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 433 | 1 720 | 2 238 | 2 929 | 3 179 | 3 054 | 3 023 | 3 072 | 2 998 3 071 |
| 2009 | 2010 |
| 3 007 3 087 | 3 005 3 085 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 3070 abitants e la densitat qu'èra de 787,18 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1248&titre=soues
* Portau de Gasconha
# Fèbre jauna

La fèbre jauna es una malautiá causada per un flavivirús (Orthoflavivirus flavi). Es una zoonòsi, transmesa per de moissaus dau genre Aedes, que tòca normalament lei moninas vivent dins lei seuvas eqüatorialas. Lei moissaus tènon lo ròtle de sèrva e de vector per lo virús e lei moninas d'òstes amplificators.
L'èsser uman viu normalament pas ò pauc dins lei regions onte la malautiá es endemica. Pasmens, pòu èsser contaminat per lo mejan dei moissaus. Entornat en vila, leis individús portaires dau virús pòdon alora transmetre l'agent patogèn a de populacions de moissaus urbans coma Aedes aegypti. Aquò pòu alora entraïnar l'aparicion d'una epidemia de fèbra jauna. La malautiá pòu èsser asimptomatica. Dins sa forma grèva, ataca lo fetge, entraïna d'emorragias digestivas e mena a la mòrt dau pacient dins 20 % a 50 % dei cas. I a ges de tractament eficaç e la presa en carga medicala dei malauts se limita au tractament dei simptòmas. En revènge, existís un vaccin eficaç.
Originària d'Africa, la fèbre jauna se difusèt dins plusors regions dau monde en causa de l'importacion massisa d'esclaus africans en America durant lo periòde coloniau. De campanhas de lucha permetèron de l'eliminar pauc a cha pauc dei regions desvolopadas de l'emisfèri nòrd, mai la malautiá es totjorn frequenta dins lei regions tropicalas e eqüatorialas d'Africa e d'America dau Sud. Dins lo corrent deis ans 2010, 200 000 cas èran enregistrats cada an, principalament en Africa. D'efiech, l'aumentacion de la populacion urbana, lo rescaufament climatic, l'abséncia de campanhas organizadas de vaccinacion e la manca d'educacion i favorizan l'aparicion frequenta d'epidemias.

## Liames intèrnes

* Paludisme.

## Bibliografia

* (fr) Claude Chastel, Histoire des virus, de la variole au sida, París, Boubée, 1992.
* (fr) François Delaporte, Histoire de la fièvre jaune : naissance de la médecine tropicale, París, Payot, 1989.
* (en) Thomas P. Monath e Martin S. Cetron, « Yellow fever vaccine », dins Stanley A. Plotkin, Walter A. Orenstein e Paul A. Offit, Vaccines, Saunders Elsevier, 2008.
# Tajan

Tajan (Tajan en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada per eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Qu'ei tanhenta de Lanamesa.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [ta'ya] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : A. de Taian en 1250, de Tayano, en latin, en 1389, de Tayano, en latin, ath sègle XV, Tajan (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Tajan que vien benlhèu deth nom latin d'òmi Tatius, dab eth sufixe -anum. Segon Negre, Tajan que vien deth nom latin d'òmi Tadius e sufixe -anum.
Segon Miquèu Grosclaude, eths dus que son atestats e possibles. Tajan que vien deth nom latin d'òmi Tatius o Tadius, dab eth sufixe -anum. Tajan qu'èra la proprietat de Tatius o de Tadius.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març de 2008 | 2026 | André Recurt |
| març de 1971 | 2008 | Alban Castex |
| | 1971 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 151, totala: 152 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 315 | 323 | 323 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 282 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 227 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 188 | 182 | 167 | 157 | 147 | 145 | 137 | 139 | 135 140 |
| 2009 | 2010 |
| 141 141 | 146 146 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 132 abitants e era densitat qu'èra de 26,77 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1251&titre=tajan
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 668
* Portau de Gasconha
# Telhosa

Telhosa (Tilhouse en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Autes vilatges e quartièrs : Tiàs, era Crotz dera Hadiòla.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [té'lyouso] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Telhosa, De Tellosa ath sègle XII, Telhosa en 1256, de Thelhosa en 1300, de Tilhosa, De Telhosa, en latin ?, en 1313, De Thillosa en 1342, Theilouse en 1737, 1754, Tilhouse (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Telhosa que vien deth latin *tilium (per latin classic tilia), « telh, tilh », dab eth sufixe -osa. Segon Alan Novèl, eth nom que vien de tilh. Segon Negre, Telhosa qu'ei eth femenin de l'adjectiu tilhós, « plegadís e solide, coriaci, nerviós ».
Segon Miquèu Grosclaude, dens eth sens de « plegadís, mes coriaci » eth gascon que ditz meilèu tilhut. Que vau mei préner eth nom ath sens pròpi : « on i a telhs, ath femenin ». Que's pòt partir deth latin *tilium e sufixe -osam o deth gascon telh /tilh e sufixe -osa, segon la data de fixacion deth nom.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Joëlle Abadie | divèrs esquèrra | conselhèra departamentau |
| junh de 1995 | 2001 | Raymond Abadie | | |
| ? | ? | Jean Serres | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 218, totala: 220 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 474 | 474 | 456 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 440 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 370 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 207 | 180 | 182 | 222 | 206 | 211 | 213 | 214 | 213 221 |
| 2009 | 2010 |
| 213 221 | 213 221 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 224 abitants e era densitat qu'èra de 34,41 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1259&titre=tilhouse
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 671-672, a Teil
* Portau de Gasconha
# Tornós Davant

Tornós Davant (Tournous-Devant en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [tour'nouh da'wan] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Tornos en 1151, de Tornossio, en latin, en 1383-1384 e 1405, Tornos ath sègle XV, Tournous Devant tanlèu 1744, Tournoux en 1790, Tournous Devant (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII). Per certanas fòrmas, saben pas se correspónen a Tornós Davant o a Tornós Darrèr : Torno, Tornon, en 1154, 1157, 1183, 1190, 1203, Bertran de Torno cap a 1170, Guillelmus Arnaldi de Tornono en 1300.
Segon Dauzat e Rostaing, Tornós que vien d'eth nom gallic d'òmi Turnus o deth prelatin turno, « turon », dab eth sufixe -osum.
Boisgontier que constata eth oronime prelatin turno [celtic] correspón pas a arren locaument. Segon Miquèu Grosclaude, era idèa d'un nom gallic qu'ei gratuita e junta mau dab eth sufixe -osum. Certanas fòrmas ancianas que van en eth sens deth sufixe -onem per Tornós Darrèr, e d'un sufixe -osum per Tornós Davant. Eras originas serén diferentas ? Eth nom que demòra escur. Davant que significa situat ath èst respècte a Tornós Darrèr.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març de 2001 | 2026 | Francois Dabezies |
| | 2001 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 115, totala: 117 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 304 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 318 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 202 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 155 | 145 | 129 | 140 | 138 | 128 | 111 | 112 | 112 121 |
| 2009 | 2010 |
| 113 122 | 111 120 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 98 abitants e era densitat qu'èra de 20,99 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1263&titre=tournous-devant
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 672, a Ternay.2
* Portau de Gasconha
# Tramedaigas

Tramedaigas [trame'dajges] (Tramezaïgues en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Aute vilatge o quartièr : Eth Modang.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [trameˈzajɣes] o [tramé'daygués] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son :
* castellum de Trames Aquas, latin e gascon (cap a 1180, cartulari deth Comtat de Bigòrra);
* Tramasagas, (miei deth s. XIII, actes Bonnefont);
* de Trambis Aquis, latin (1387, registre eclesiastic del Comenge);
* Tramesaigues, (1771, Registres parropiaus);
* Tramesaigue, (1775, ibid.);
* Tramasaigues, (1790, departament 2);
* Tramezaïgues, (mapa Michelin 85).
Segon Dauzat e Rostaing, Rohlfs, Miquèu Grosclaude, Tramedaigues que vien deth latin inter ambas aquas, « enter duas aigas », pr'amor d'un junhent enter era Nèsta d'Aura e eth Riumajor$^,$.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2014 | 2026 | Didier Fourtine | |
| març de 2001 | 2014 | Gérard Palasset | divèrs dreta |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 32, totala: 32 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 142 | 152 | 128 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 144 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 116 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 71 | | | | Cercar | 30 | 32 | 32 | 32 33 |
| 2009 | 2010 |
| 33 34 | 33 34 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 35 abitants e era densitat qu'èra de 1 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* ↑ Jean Seguy, Atlas Linguistique et ethnographique de la Gascogne, CNRS, 1954- 1973, tome I, Noms dialectaux des Communes
* 1 2 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1264&titre=tramezaigues
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 683
* Portau de Gasconha
# Trebons (Hauts Pirenèus)

Trebons (prononciar [tɾeˈβuns]; Trébons en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha e Bigòrra. Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [tré'bounns] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Trebons, De Trebonz, ath sègle XII, Trebons, cap a 1200-1230 e en 1384, Trebonz en 1285, de Treboncio, en latin, en 1300, De Trebontio, en latin, en 1313 De Tribunsio, en latin, en 1342, Trebons en 1429, Trebons (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon R. Aymard, eth nom que vien benlhèu d'ua basa celtica trebo, « vilatge », o deth cognomen galloroman Trebius, atestat a Nimes.
Segon Miquèu Grosclaude, que i a milhor que Trebius :
* lo latin tribunicius, « òmi qui a avut eth títol de tribun », en supausant un reculament deth accent tonic de i cap a u, donc tribu'nici(us) > tri'bunici(us) > tri'bonç;
* Grosclaude qu'estima enqüèra mei eth nom d'òmi Trebonius, atestat e qui estó eth nom d'un lòctenant de Cesar, mes aquèra solucion que dèisha inexplicada l's finau.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| abriu de 2011 | 2026 | Yves Pujo | divèrs esquèrra |
| junh de 1995 | abriu de 2011 (demission) | Henri Duboé | divèrs esquèrra |
| 1985 | 1995 | Marcel Barthe | |
| març de 1971 | 1985 | François Rousse | |
| març de 1965 | 1971 | Henri Lasserre | |
| | 1965 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 714, totala: 731 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 1 232 | 1 274 | 1 295 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 152 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 857 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 711 | 709 | 651 | 721 | 735 | 684 | 648 | 655 | 672 690 |
| 2009 | 2010 |
| 685 704 | 698 718 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 756 abitants e era densitat qu'èra de 74,19 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1265&titre=trebons
* Portau de Gasconha
# Tria

Tria (Trie-sur-Baïse en francés dempuish 1966, Trie avant) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Autes vilatges o quartièrs : Cestiàs, Manaucèra, Ribaròlas, Solancèra.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [tri'yo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : bastida de Tria en 1325 (Costumas de Tria, autrejadas per Jean de Trie, senescau de Tolosa e d'Albi), de Tria, en latin, en 1405, Trie (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Dauzat e Negre escriven pas arren sus Tria.
Segon Miquèu Grosclaude, la bastida qu'estó fondada en 1322 per lo senescau de Tolosa Jean de Trie (la Carta de fondacion qu'ei de 1323), çò qui explica lo son nom. Jean de Trie qu'ei benlhèu sortit de Trie-Château, adara dens lo departament de l'Oise. Trie-Château que seré benlhèu la localitat eponima.

## Istòria

Tria qu'èra de la senescaucia de Tolosa e de l'eleccion de Ribèra-Verdun avant 1789.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2014 | 2026 | Jean-Pierre Grasset | Partit d'Esquèrra puish divèrs esquèrra | postèr |
| març 2008 | 2014 | Maryse Maumus | | |
| març de 1983 | 2008 | Jacques Aubian | | |
| | 1983 | | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1062, totala: 1081 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 1 385 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 660 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 1 459 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 200 | 1 175 | 1 096 | 1 075 | 1 011 | 1 034 | 1 093 | 1 109 | 1 084 1 106 |
| 2009 | 2010 |
| 1 080 1 102 | 1 069 1 092 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 1025 abitants e la densitat qu'èra de 91,52 ab/km².

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1266&titre=trie-sur-baise
* Portau de Gasconha
# Companhiá Universala dau Canau Interoceanic de Panamà

La Companhiá Universala dau Canau Interoceanic de Panamà es una companhiá francesa creada en 1880 per Ferdinand de Lesseps (1805-1894) per construrre e esplechar lo canau de Panamà. Entre 1882 e 1888, emetèt sèt ensembles d'obligacions per finançar lei trabalhs estimats a 600 milions de francs. Pasmens, en 1888, la companhiá aviá despensat 1,3 miliards e lo projècte, mau preparat, èra pas acabat. La falhida foguèt prononciada e entraïnèt l'escàndol de Panamà, un afaire de corrupcion revelant que plusors engenhaires e òmes politics avián acceptat d'escondre lei dificultats de la construccion en cambi de servicis ò de sòus. Après aquela revirada, lei Francés abandonèron sei drechs sus la concession en 1903 amb la signatura dau tractat Hay-Bunau-Varilla.

## Liames intèrnes

* Canau de Panamà.
* Escàndol de Panamà.

## Bibliografia

* (fr) Jean Bouvier, Les deux scandales de Panama, París, Gallimard-Julliard, coll. « Archives », 1964.
* (fr) Jean Garrigues, Les Scandales de la République : de Panama à l'affaire Elf, París, Robert Laffont, 2004.
# Estirac

Estirac (Estirac en francés) qu'ei ua comuna gascona d'Armanhac situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Autes vilatges o quartièrs : Delà l'Ador, Lanussòla.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [ésti'rak] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : de-Staraco, en latin, en 1300, De Stiraco, en latin, en 1342 e 1379, Estirac (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, Estirac que vien deu nom latin d'òme Asturius o *Stirius, shafre, de stiria, dab lo sufixe -acum.
Segon R. Aymard e Miquèu Grosclaude, Estirac que vien deu nom latin d'òme Asterius, dab lo sufixe -acum.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Maryse Bordier |
| març de 2001 | 2014 | Hélène Boisson |
| | 2001 | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 101, totala: 103 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 199 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 184 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 165 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 113 | 87 | 84 | 94 | 94 | 101 | 104 | 105 | 105 105 |
| 2009 | 2010 |
| 105 105 | 107 107 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 105 abitants e la densitat qu'èra de 20,15 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1000&titre=estirac
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 274
* Portau de Gasconha