# Pujòus (Gironda)

Pujòus (Pujols en francés), es una comuna occitana deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Pujòus :
| | Moliets e Vilamartin | |
| Sent Pèir de Castèths | | Doleson |
| Bossugan | | Ruish |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son Pujous, en occitan, lo 2 de març de 1273, Poious (in parochiis deu ~), en 1273-1289, emb lo nom en occitan. Lo mot pujòu, en gascon (pujòl en lengadocian, pujol o puiol en catalan), es un derivat de pug/puèg, deu latin podium, emb lo sufixe -eolum, de valor diminutiva : marca la preséncia d'un petit pug/puèg$^,$. La fòrma *pojòu, atau coma lo vèrbe pojar, lo nom pojada, seré pus etimologica. La varianta pujòu/pujòl, probablament pus espandida, s'explica per una ipercorreccion au moment deu passatge de la prononciacion de u de [u] a [y] : aquí ont aqueth passatge se fit tard, la prononciacion [y] s'espandit dens deus cas qu'èra pas etimologica (per puòg/puèg/pug, la preséncia de -u- s'explica autrament, per una diftongason condicionada per iòd).
Lo mot es sovent au plural en occitan, que sisca pr'amor de la pluralitat deus pujòus, o per una auta rason (frequéncia en Gironda deus noms emb finala -s non etimologica, e que son la marca d'ancians gentilicis (coma a Sent Pèir de Castèths, qu'avé qu'un sol castèth).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2020 | (2026) | Delphine Condot | |
| 2008 | 2020 | Marie-Emilie Sallette | retirada de l'ensenhament |
| març de 2001 | 2008 | Jean-Claude Gachinard | |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra caplòc deu canton de Pujòus; es adara deu canton deu canton deus Tuquets de Dordonha.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 596, totala: 544 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | 944 | 916 | 892 | 839 | 755 | 839 | 760 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 838 | 803 | 818 | 753 | 770 | 764 | 726 | 745 | 791 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 813 | 765 | 714 | 688 | 668 | 669 | 669 | 636 | 629 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 580 | 534 | 465 | 517 | 573 | 604 | 580 | 553 | 532 544 |
| 2009 | 2010 |
| 553 562 | 574 584 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Las donadas de 1793, 1006 abitants, e de 1800, 1012 abitants, empacharién lo grafic de foncionar
* En 2019 la populacion èra de 528 abitants e la densitat èra de 71,35 ab/km².

## Luecs e monuments

* La Glèisa Sent-Pèir de Pujòus, bastida aus sègles XIII-XIV, inicialament dedicada a la mair de Jesús e nommada Nòsta Dòna, es classada monument istoric dempuèi 1846$^,$.
* La glèisa conten un sarcofague crestian que data de l'Edat Mejana e que pòrta sus lo costat l'escultura d'un crisme dens una corona, qu'es classat coma objècte monument istoric dempuèi 1903.
* Deu castèth de Pujòus, bastit aus sègles XIV-XV, rèstan que le còrs deu bastiment èst e lo mur d'encinta sud ; es inscrit monument istoric dempuèi 1925.
* Dempuèi lo nòrd (per exemple dempuèi la RD 232), las duás fòrmas deu castèth e de la glèisa, situada pus bas, son bessonas e se responden, emb la partida auta deu medish costat. Es un deus paisatges umanizats pus curiós e remarcables deu Vasadés.
* La glèisa Sent Pèir (julhet 2014).
* L'absida de la glèisa (julhet 2014).
* Lo sarcofague (març 2013).
* Lo crisme deu sarcofague (març 2013).
* Lo castèth (julhet 2014).
* La tor deu castèth (julhet 2014).
* Lo monument aus mòrts sus l'esplanada deu castèth (julhet 2014).

## Nòtas

* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 523
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 253
* ↑ Basa Mérimée Notícia N°PA00083689, Ministèri francés de la Cultura.
* ↑ Jacques Gardelles - Aquitaine gothique - pp. 224-225 - Picard - Paris - 1992 - ISBN: 2-7084-0421-0
* ↑ Notícia N°PM33000635
* ↑ Basa Mérimée Notícia N°PA00083688, Ministèri francés de la Cultura.
* Portau de Guiana