OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Loezherieg

Loezherieg en breton ( Luitré en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.

## Geografia

La municipalitat de Luitré a situat a 10 minutas de Fougères, 20 de Vitré, 35 de Laval e 1 ora de Roazhon.
La commune de Luitré est située à 10 minutes de Felger, 20 de Vitré, 35 de Laval et 1 heure de Rennes.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Balluais |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 693 | 1 951 | 1 910 | 1 910 | 1 858 | 1 829 | 1 786 | 1 810 | 1 800 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 721 | 1 712 | 1 716 | 1 666 | 1 680 | 1 674 | 1 712 | 1 692 | 1 671 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 653 | 1 643 | 1 543 | 1 367 | 1 348 | 1 338 | 1 315 | 1 229 | 1 266 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 191 | 1 154 | 1 010 | 1 160 | 1 258 | 1 186 | 1 261 | 1 276 | 1 291 |
| 2009 | 2010 |
| 1 305 1 344 | 1 301 1 340 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Lofofora

Lofofora es un grop rock metal francés de París (França) fondat en 1989 e compausat de Reuno (cant), Phil Curty (guitarra, bassa), Daniel Descieux (guitarra) e Vincent Hernault (batariá). Es un grop emblematic en França del moviment musical fusion post grunge, es a díser que lo fenomèn Nirvana e lo retorn en fòrça del punk rock grunge de caps 1991 obriguèt la pòrta a un reviscòl del metal, reactualisat en i mesclar los genres musicals de l'epòca coma lo rap o l'electro, d'aquí lo tèrme de fusion (per lo mescladís) e mai precisament de nu metal (metal nòu), que Lofofora n'es en França benlèu lo grop lo mai representatiu, còsta d'autras formacions exagonalas de la meteissa epòca coma No One Is Innocent, Silmarils, FFF o Treponem Pal.
Lo tròç L’Œuf (l'uòu) que lancèc lo fenomèn Lofofora en 1995 demòra benlèu a l'ora d'ara lor cançon la mai coneguda. Lo tèxte d'aquesta cançon es una denonciacion del racisme (sèm totes sortits del meteis uòu, una sola raça per mantunas colors) que foguèt identificada a l'epòca coma una referéncia dirècte a La peau (la pèl, en 1994) de No One Is Innocent, la parentat entre los dos grops parisencs èra evidenta, tant per la musica (nu metal / fusion) que per l'esperit (lo combat contra lo faiscisme). D'aquesta passa, se reïvindican de lor modèl american Rage Against the Machine, e en França coma eredèrs del moviment alternatiu, mai precisament de Bérurier Noir, que Lofofora faràn quitament una represa de Vive le feu.

## Discografia

* 1995: Lofofora
* 1996: Peuh !
* 1999: Dur comme fer
* 2003: Le fond et la forme
* 2005: Les choses qui nous dérangent
* 2007: Mémoire de singe
* 2011: Monstre ordinaire
* 2014: L'épreuve du contraire
* 2018: Simple appareil
* 2019: Vanités

## Cançons mai conegudas

* L’Œuf (1995)
* Holiday in France (1995)
* Amnes' history (1996)
* Vive le feu (1996, represa de Bérurier Noir)
* Dur comme fer (1999)
# Maòri (pòble)

Los Maòri son un pòble indigèna polinesian de Nòva Zelanda. Lo grop arribèt probablament al sud-oèst de Polinesia en mantunas èrsas abans l'an 1300. Los Maòri s'installèron en las illas e desvolopèron sa cultura pròpria.
Los europèus venguèron en Nòva Zelanda en nombre creissent a la fin del sègle XVIII, e las tecnologias e las malautiás que i portèron desestabilizèron la societat Māori. Aprèp 1840, los Māori perdèron una granda part de sas tèrras e dintrèron dins una fasa de descreis cultural e numeric, mas la population capitèt de pujar tornarmai a la fin del sègle XIX , e un reviscol cultural comencèt dins los ans 1960.
Dins la lenga maòri lo mot māori significa «normal», «natural» o «ordinari». Dins las legendas e autras tradicions oralas, lo mot destria los èssers umans mortals de las divinitats e esperits (wairua).

## Vejatz tanben

* Haka

## Referéncias

* ↑ New Scientist Webpage: Rat remains help date New Zealand's colonisation. Accessed 2008-06-23
* ↑ Atkinson, A. S. (1892). "What is a Tangata Maori?" Journal of the Polynesian Society, 1 (3), 133-136. Accessed 2007-12-18.
# Mbesa

Lo mbesa es una lenga banto parlada en Republica Democratica de Còngo.

## Localisacion

Lo mbesa es parlat dins lo territòri de Yahuma de la Província Orientala, dins lo nòrd-èst de la Republica Democratica de Còngo.

## Classificacion

Per Nurse e Philippson (2003), lo mbesa fa partida d'un grop soko-kele amb lo soko, lo poke, lo lombo e lo kele, amb so dialècte lo foma.

## Referéncias

* ↑ Motingea Mangulu 2012, p. 88.
* ↑ Nurse e Philippson 2003, p. 644.

## Fonts

* (fr) André Motingea Mangulu, 2012, Contributions aux études linguistiques sur le haut Congo : esquisses du soa, mbesa, tofoké et lokelé, ILCAA Language Monograph Series Vol.6, Tokyo, ILCAA.
* (en) Derek Nurse, Gérard Philippson, (eds.), 2003, The Bantu languages, Routledge Language Family Series 4., Londres e Nòva York, Routledge.
# Mañeru

Mañeru es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
# Mañón

Mañón es un municipi de la província espanhòla de La Coronha e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
# Maòri

Maòri pòt designar :
* En general, en Nòva Zelanda:
** los maòris, populacion polinesiana de Nòva Zelanda
** lor lenga, lo maòri.
* E tanben dins las illas Cook:
** los maòris, populacion polinesiana de las illas Cook
** lor lenga, lo maòri.
# Mbalakh

Lo mbalakh, o escrich mai sovent jos la forma wolòf mbalax, es un genre musical que s'es impausat coma musica nacionala de Senegal e de Gàmbia. S'agís d'una barreja musicala que se creèt a partir del njuup, una musica tradicionala religiosa del pòble serèr, e d'autres estils occidentals coma per exemple lo jazz, lo blues o lo rock durant las annadas 70 a Senegal. Un dels instruments indispensables al mbalakh es lo sabar, un tamborn tradicional. Demest los musicians qu'an participat a la popularizacion del mbalakh en occident figuran, per exemple, los cantaires Youssou N'Dour o Cheikh Lô.
# Maòri (lenga)

Lo maòri (nom autoctòn: Māori o te reo Māori, literalament “la lenga normala", abitualament abreujat en te Reo, valent a dire “la lenga”) es una lenga austronesiana parlada en Nòva Zelanda. Fa part del grop de las lengas polinesianas orientalas, dins lo sosgrop tahitian. Per aquesta rason a plan similituds amb lo tahitian e lo maòri de las Illas Cook. Parteja tanben una granda part de son vocabulari e de son estructura amb l'hawaiian, lo samoan e lo tongan.
# Mbabane

Mbabane :
| País | eSwatini |
| Superfícia | ? km² |
| Populacion | 70 000 (2003) |
| Latitud | 26° 19' S |
| Longitud | 31° 08' È |
| Altitud | ? m |
| Localizacion de la vila en eSwatini ||
Mbabane es la capitala d'eSwatini. Sa populacion èra estimada a 70 000 abitants, en 2003.
Administrativament, es caplòc de la region de Hhohho e de las circonscripcions de Mbabane de l'Oèst e Mbabane de l'Èst.
Capitalas d’Africa :
| Africa del Nòrd | Argièr · Lo Caire · Trípol · Rabat · Nouakchott · Khartom · Tunis | Africa de l'Oèst | Porto Novo · Ouagadougou · Praia · Yamoussoukro · Banjul · Accra · Conakry · Bissau · Monròvia · Bamako · Niamey · Abuja · Dakar · Freetown · Lomé |
| Africa Centrala | Yaoundé · Bangui · Brazzaville · Kinshasa · Liuravila · Malabo · São Tomé · N'Djamena | Africa de l'Èst | Gitega · Jiboti · Asmara · Addis Abeba · Nairòbi · Kampala · Kigali · Victòria · Mogadisho · Dodoma |
| Africa Australa | Pretòria · Luanda · Gaborone · Moròni · Maseru · Antananarivo · Lilongwe · Port Louis · Maputo · Windhoek · Mbabane · Lusaka · Harare | Autras vilas principalas e capitalas economicas | Abidjan · Alexàndria · Casablanca · Dar es Salaam · Durban · Lagos · Lo Cap · Johannesburg |
# Mbini

Lo riu Mbini es un riu de la Guinèa Equatoriala. Es conegut tanben en espanhòl amb lo nom de Benito, mès en lo país se coneis amb lo nom de Mbini. Dessepara lo país per la mieitat pr'amor que cor d'èst a oèst. Neis en Gabon e a 338 Km de longitud. En la boca de l'ocean Atlantic i a la vila de Mbini, e tanben grans paluns de mangròvas que dintran mai de 20 Km tèrra dedins. Solament aquest troç de riu es navegable. Lo riu es utilizat per batèus de la industria forestièra per copar arbres.

## Referéncies

* ↑ A directory of African wetlands By R. H. Hughes, J. S. Hughes, p. 499-501 (on Google Books: [1])
* ↑ The geography of modern Africa By William Adams Hance, p. 291 (on Google Books:
# Mbelime

Lo mbelime (o niende) es una lenga gor, una branca de las lengas nigèrocongolesas, parlada en Benin.

## Localisacion

Lo mbelime es parlat dins las comunas de Cobly e Boukombé del departament de l'Atacora.

## Classificacion

Lo mbelime es una lenga gor del grop oti-vòlta. Fa partida d'un sosgrop oriental amb lo ditammari, lo biali, lo nateni e lo waama.

## Referéncias

* 1 2 3 Sambiéni 2012, p. 38.

## Fonts

* (fr) Coffi Sambiéni, 2013, Composition nominale dans les langues gur Oti-Volta-Orientales, Journal of West African Languages 40:1, p. 37-53.
* Portal de las lengas
# Jean-Marie Bernard

Jean-Marie Bernard (nom oficial afrancesat, en occitan Joan Maria Bernat) es un òme politic qu’es dempuèi 2015 au cap de la collectivitat territoriala deis Auts Aups.

## Carrièra politica

* 1994-2015 Conselhièr generau dau chanton de Sant Estève de Devolui (chanton delh Devolui a partir de 2013)
* 2001-2013 Promièr cònsol de Sant Estève de Devolui
* 2013-2015 Promièr cònsol delh Devolui
* Dempuèi 2015 Conselhièr departamentau dau canton de Vèina e president dau conselh departamentau
# Jean-Luc Lahaye

Jean-Luc Lahaeye, dich Jean-Luc Lahaye, nascut lo 23 de decembre de 1952 a París en França, es un cantaire francés.
Cantaire fòrça popular entre 1982 e 1987 gràcias als tubes Femme que j'aime (1982) e Papa chanteur (1985), ven alavetz tanben animator a la television en 1987, amb sa pròpria emission, Lahaye d'honneur, que ne canta el meteis lo generic : Débarquez-moi.
Son libre autobiografic de 1985, Cent familhas, es estat un succès en librariá. Dins aquel libre, evòca son passat dificil : mainatge, Jean-Luc Lahaye es estat plaçat a la DDASS, puèi, jovenòt d'un vintenat d'annadas un pauc desocialisat, sens marca, fa qualques pichons delictes e es condemnat a sièis meses de preson en 1976.

## Polemica

Dins las annadas 2000, es estat condemnat per la justícia en França per corrupcion de menora.

## Cançons mai conegudas

* Femme que j'aime (1982)
* Appelle-moi Brando (1983)
* Décibelle (1983)
* Plus jamais (1984)
* Peur (1985)
* Pleure pas (1985)
* Papa chanteur (1985)
* Il faudrait que tu reviennes (1986)
* Djemila des lilas (1987)
* Débarquez-moi (1987)
* Dô l’enfant d’eau (1988)
* L'amour pour qui (1989, en duò ambe son esposa Aurélie)
* Partie sans laisser d’tendresse (1989)
* Il faut vivre (1991)
* Sans vous (2004)

## Referéncias

* ↑ https://www.20minutes.fr/dossier/jean-luc-lahaye
# Jean-Luc Marcastel

Jean-Luc Marcastel, nascut lo 14 de mai de 1969 a Orlhac, es un escrivan d'espression francesa de romans fantastics e de fantasiá, autor de Louis le Galoup e de Frankia. Dins unes de sos romans, e subretot dins Louis le Galoup, s'inspira de legendas occitanas e subretot d'Auvèrnhe.

## Biografia

Passa son bac A, letra e art e ensenha l'istòria e geografia unes ans abans de se consacrar a l'ecritura e venir escrivan.

## Òbras

* Louis le Galoup : cinc volums
** Le Village au bout du monde. 6 de Version poche. Les 3 Épis. ISBN 2912354579. 2005
** Les Nuits d'Aurillac. Édition Les 3 Épis. ISBN 2912354331. 2004
** Le Maître des Tours de Merle. 3. éditions du Matagot-Nouvel. ISBN 235450098X. 2010
** La Cité de pierre. 4. éditions du Matagot-Nouvel. ISBN 235450117X. 2010
** Amb Claude Seignolle: Le Cœur de Tolosa, 2010, ISBN: 235450134X, 418 p.
* Coffret aux Merveilles: Le roman Louis le Galoup, un carnet du voyageur, une affiche et le jeu du Drac. éditions du Matagot-Nouvel. ISBN 2354500815. 2009
* Frankia. Ed. Mnémos. ISBN 2354080492. MnémosModèl:Écrit2009
* La Geste d'Alban : deux volumes
** L'enfant monstre, ( ISBN: 9-782354501792) Illustrations : Jean-Mathias Xavier, septembre 2011
** L'ombre de Montsalvy, éditions du Matagot-Nouvel Angle ISBN: 978-2916323527 Illustrations : Jean-Mathias Xavier, juillet 2013
* Un monde pour Clara, 2013
* Praërie
** Le monde des Sinks, ISBN: 978-2-3674-0158-4
** Le secret des Haoms
* Les enfants d'Erebus, 2014-2015 (trois tomes : ISBN: 978-2-2900-6964-6, ISBN: 978-2-2900-8529-5 i ISBN: 978-2-2900-6966-0)
* Le Simulacre : trois volumes
* Un Pape pour l'Apocalypse, Pygmalion 2017 ISBN: 2756419001
# Jean-Marc Ayrault

Jean-Marc Ayrault (Maulévrier, 25 de genièr de 1950), es un òme politic francés socialista. Èra cònsol de Nantas dempuèi 1989 e deputat dempuèi 1986 e president del grop socialista a l'Assemblada Nacionala francesa dempuèi 1997 fins a çò que lo 15 de mai de 2012 venga primièr ministre del govèrn de François Hollande, president de la Republica francesa.

## Biografia

Jean-Marc Ayrault nasquèt a Maulévrier en 1950, filh de Joseph Ayrault, un trabalhaire agricòla abans d'èsser obrièr dins una fabrica taxtila per ne venir un dirigent, e de Georgette Uzenot, una cordurièra.
Anèt a l'escòla primària catolica Saint-Joseph de Maulévrier e, entre 1961 e 1968, estudièt al licèu public Colbert de Cholet. Aprèp estudiguèt l'alemand a la Facultat de Letras de Nantas. Entre 1969 e 1970, passèt un semestre en Alemanha, a Wurtzburg. En setembre de 1971 se maridèt amb Brigitte Terrien, professora de francés dempuèi 1974 e aprèp conselhièra generala del canton de Saint-Herblain-Ouest-Indre entre 1982 e 2001, amb que a dos filhs. Foguèt licenciat en alemand e passèt lo CAPES per èsser professor en 1972. Faguèt l'an de practicas al collègi de la Trocardière (Salvador-Allende) a Rezé e foguèt nomenat professor a Saint-Herblain al collègi de l'Angevinière en 1973.

### Cap a Primièr Ministre

Aprèp lo succès electoral socialista obtengut per François Hollande lo 6 de mai de 2012, Jean-Marc Ayrault apareguèt coma un dels favorits per ocupar l'emplec de Primièr Ministre malgrat la condemnacion judiciària de favoritisme. Accediguèt a aquel pòst lo 15 de mai de 2012 tot just aprèp de l'investidura d'Hollande coma president. Deguèt alara formar lo nòu govèrn, lo 35$^n$ del país e sosmetre los pretendents al nòu President de la Republica francesa l'endeman de sa designacion lo 16 de mai de 2012.
| Precedit per | Jean-Marc Ayrault | Seguit per |
| François Fillon | Primièr ministre de França 2012-2014 | Manuel Valls |
# Jean-Luc Forget

Jean-Luc Forget es un òme politic e un avocat francés. Es estat elegit conselhièr regional de Miègjorn-Pirenèus a 28 annadas. Es estat tanben cap dels juristas de l'ostal dels avocats de Tolosa pendent 2 annadas. Es cap de la lista Movement Democrata per las eleccions municipalas de 2008 a Tolosa. Es un soten clar per una politica per la lenga occitana dins la ciutat mondina.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Jean-Léon Gérôme

Jean-Léon Gérôme, nascut a Vesoul en Nauta Sòna le 11 de mai de 1824 e mòrt a París lo 10 de genièr de 1904, èra un pintor e escultor francés sòci de l'Academia de las Bèlas Arts
# Jean-Luc Dehaene

Jean Luc Joseph Marie Dehaene, òme politic n. en 1940, foguèt primièr ministre de Belgica de 1992 a 1999.
| Precedit per Wilfried Martens | primièr ministre de Belgica 7 de març de 1992 - 12 de julhet de 1999 | Seguit per Guy Verhofstadt |
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Jean-Luc Mélenchon

Jean-Luc Mélenchon, nascut lo 19 d'agost de 1951 a Tànger, Marròc, es un òme politic francés.
Elegit local de Massy puèi del departament de l'Essonne a partir de 1983, foguèt elgit senator de l'Essonne en 1986, 1995 e 2004. Jean-Luc Mélenchon foguèt ministre de l'Ensenhament professional de 2000 a 2002, dins le govèrn de coabitacion de Lionel Jospin. Al Partit socialista, se situa a l'ala èsquèrra fins al congrès de Rems de novembre de 2008, quand quitèt lo partit per crear lo Partit d'esquèrra. Foguèt elegit deputat europèu dins la circonscripcion Sud Oèst en 2009. Es elegit deputat a Marselha en 2017.
Jean-Luc Mélenchon es candidat a las eleccions presidencialas francesas de 2012, 2017 e 2022. Capita pas a se qualificar pel segond torn.
# Mende (lenga)

Lo mende es una lenga mande, una branca de las lengas nigèrocongolesas, parlada en Sierra Leone e en Libèria. Es la lenga la mai parlada de Sierra Leone.

## Localisacion

Lo mende es parlat dins lo sud de Sierra Leone e dins una pichona zòna, de l'autre costat de la frontièra en Libèria.

## Classificacion

Lo mende fa partida del sosgrop mande del sud-oèst, amb lo looma, lo bandi, lo zialo, lo loko e lo kpelle.

## Referéncias

* 1 2 3 Babaev 2010, p. 6.

## Fonts

* (en) Kirill Babaev, 2011, Zialo: the Newly-Discovered Mande Language of Guinea, Munic, Lincom.
* Portal de las lengas
# Mendita

Mendita :
| Província istorica | Sola |
| Estat | França |
| Region | Aquitània |
| Departament | Pirenèus Atlantics |
| Arrondiment | |
| Canton | |
| Intercom | |
| Còde INSEE | |
| Còde postau | |
| Superfícia | |
| Populacion (2006) | |
| Cònsol(a) | |
| Mandat en cors | 2008-2014 |
| Sit oficiau | |
Mendita (en basco: Mendikota; en francés: Menditte) qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Sola. .

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Pierre Etchart |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 191, totala: 323 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 211 | 213 | 219 337 |
| 2009 | 2010 |
| 217 335 | 199 334 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal del País Basc
# Mende (omonimia)

Mende pòt èsser:
* Mende, una vila d'Occitània, en Gavaudan
* lo mende, una lenga d'Africa de la familha nigèrocongolesa.
# Mendibe

Mendibe / Mendive :
| Província istorica | Baisha Navarra |
| Estat | França |
| Region | Aquitània |
| Departament | Pirenèus Atlantics |
| Arrondiment | |
| Canton | |
| Intercom | |
| Còde INSEE | |
| Còde postau | |
| Superfícia | |
| Populacion (2006) | |
| Cònsol(a) | |
| Mandat en cors | 2008-2014 |
| Site oficiau | |
Mendibe en basco o Mendive en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lo gentilici qu'ei mendibar.

## Geografia
### Quartièrs

* Basaburua
* Bastida
* Xenberro
* Txilardoi
* Laurhibarrea
* San Salbador

### Miei

L'arriu de Lauribar (afluent de Niva) e los sons afluents que passan per la vila. Irati e mantun deus sons afluents, que i passan tanben.

### Comunas tòcatocantas

* Behorlegi au nòrd
* Aucet-Aucet Juson-Sunarreta en Sola a l'èst
* Lekunberri a l'oèst
* Larrau en Sola au sud-èst

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Florentin Goni |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

Evolucion demografica :
| 1901 | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| 457 | 307 | 280 | 271 | 226 | 183 | 182 |

## De véder

* Capèra de Sant Salvador d'Irati, deu sègle XII
* Glèisa de Sant Vincenç de Dacs, deu sègle XII ; qu'arcuelh ua estatua de la Maria (maire de Jèsus dab lo mainatge Jèsus deu sègle XVII.
* La crotz deu cemitèri qu'ei monument istoric.
* Glèisa de Sant Vincenç.
* Pòrta de la glèisa.
* Ua carrèra
* Capèra de Sant Salvador d'Irati
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Mendibe.

## Nòtas

* Portal del País Basc
# Mendigorria

Mendigorria es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
# Mende

Mende (Mende en francés) es una vila occitana de Gavaudan en Lengadòc. Es situada dins lo departament de Losera e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

Mende es situat dins la nauta val d'Òlt, en zona de mejana montanha, dins lo país de Gavaudan, lo Riucròs s'i geta en riba drecha. La vila es dominada pel mont Mimat e son bòsc de pins negres. Per i anar, cal prene la còsta de la Crotz Nòva. Riba drecha, los quartièrs residencials s'estendon suls causses. Situat sus l'ais Lion-Tolosa, la vila foguèt longtemps un caireforç comercial entre Auvèrnhe, Ròse e Lengadòc.
La comuna confronta Rieutòrt de Randon e Lo Chastèl al nòrd, Badarosc a l'èst, Lanuèjols al sud-èst, Brenosc e Sent Bausèli al sud, Balsièja al sud-oèst, Barjac e Cervièiras a l'oèst.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 10 de mai 2016 | 2020 | Laurent Suau | PS | conselhièr departamental, president de la Comunautat de comunas |
| març 2008 | abrial 2016 (demission) | Alain Bertrand | PS | Inspector dels Domenis, conselhièr regional (1998-2011), senator (2011-) |
| 14 de març 1983 | 2008 | Jean-Jacques Delmas | divèrs drecha | Mètge, deputat (1993-1997), conselhièr general (1970-2010) |
| | 1983 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Personalitats ligadas amb la comuna

* Claude Érignac

## Veire tanben

* Siti del conselh general de Losera (fr)

## Nòtas

* Portal de Lengadòc
# Menden (Sauerland)

Menden es una dei vilas principalas de Ren del Nòrd-Vestfàlia dins l'Alemanha.
# Mendexa

Mendexa es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
# Mendiondo

Mendiondo (Mendionde en francés, Lekorne en basco) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Labord, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Las comunas tòcatocantas que son Hasparn au nòrd, Aiherra e Bonlòc au nòrd-èst, Heleta a l'èst, Makea a l'oèst, Ossés au sud-oèst e Irisarri au sud-èst.
Qu'arcuelh lo Castèth de Garro.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Lucien Betbeder |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 845, totala: 872 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 779 | 789 | 799 818 |
| 2009 | 2010 |
| 816 835 | 816 832 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Galeria

* Lo quartièr de Gerezieta autorn de la glèisa.
* Lo Castèth de Garro.
* L'arriu de Gaujosa.
* Ua frinèsta botelha.
* La glèisa deu sègle XV$^{au}$.
* Lo relòtge de la glèisa, fabricat a Espeleta.
* La mairia, dens lo quartièr de Mendiondo.
* Lo fronton de Gerezieta.
* Un lindau escultat.
* Ua estèla discoïdau.
* Ibidem.
* Ibidem.
* Ibidem.
* Ibidem.
* Ibidem.
* Ua fresca de la glèisa de Mendiondo (sègle XV$^{au}$).
* Ibidem.
* Ibidem.
* Ibidem.

## Nòtas

* Portal del País Basc
# Messier 3

Messier 3 es un amàs globular situat dins la constellacion dels Cans de caça. La magnitud aparenta de l'amàs es de 6,3, aqueste es doncas situat just al-dessús del limit teoric de visibilitat a uèlh nud. M3 es un objècte del catalòg de Messier.
Foguèt descobèrt en 1764 per Charles Messier e foguèt resolgut pel primièr còp en estelas per William Herschel cap a 1784. La primièra estela variabla de l'amàs foguèt descoberta en 1889 per Pickering. En 1953, Allan Sandage descobriguèt d'estelas blavas dins l'amàs.