OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Châtelaudren

Le Chastèu en galò; Kastellaodren en breton ( Châtelaudren en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.

## Istòria

Châtelaudren Es la capitala istorica del Goëlo. La fondacion de la fortalesa remonta al sègle xi e fòrça rapidament un prieuré e una vila nasquèron a l'abric del castèl. La siá situacion a la encreuament de vias importantas de circulacion aital coma la siá posicion privilegiada sul riu « lo Leff » favoriguèron lo sieu desvolopament. S'enriquís e ven aital una vila de comèrci e de artisanat, dotada d'importantas fièras.
La decision d'implantar la filiala del Pichon Écho de la mòda a Châtelaudren i aguèt motivat per de multiplas rasons. Entre elas, la hantise d'una nòva guèrra amb l'Alemanha impausa de s'aluenhar d'una eventuala linha de tèsta e de partir naturalament cap a l'oèst de la França.
Châtelaudren est la capitale historique du Goëlo. La fondation de la forteresse remonte au sègle xi et très vite un prieuré et une ville vont naître à l’abri du château. Sa situation au croisement de voies importantes de circulation ainsi que sa position privilégiée sur la rivière « le Leff » vont favoriser son développement. Elle s'enrichit et devient ainsi une cité de commerce et d’artisanat, dotée d’importantes foires.
La décision d’implanter la filiale du Petit Écho de la mode à Châtelaudren fut motivée par de multiples raisons. Parmi elles, la hantise d’une nouvelle guerre avec l'Allemagne impose de s’éloigner d’une éventuelle ligne de front et de partir naturellement vers l’ouest de la France.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jacques Rolland |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 863 | 905 | 822 | 960 | 964 | 1 354 | 1 367 | 1 367 | 1 377 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 304 | 1 351 | 1 300 | 1 261 | 1 285 | 1 353 | 1 443 | 1 470 | 1 474 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 466 | 1 429 | 1 378 | 1 159 | 1 182 | 1 104 | 1 189 | 1 212 | 1 179 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 131 | 1 128 | 988 | 973 | 947 | 921 | 981 | 983 | 1 073 |
| 2009 | 2010 |
| 1 047 1 090 | 1 020 1 062 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Djedefptah

Djedefptah qu'ei un faraon ipotetic de la IV$^{au}$ dinastia qui poderé aver regnat après Shepsekaf. Se hosse atau que seré estat lo darrèr rei de la soa dinastia. Cap hont contemporanèa (tèxte o tombèu) vien pas confirmar la soa existéncia. Qu'ei mentavut dens documents hèra posteriors a la soa epòca : Maneton que l'apèra Tamftis (qui en egipcian e poderé adr Djedefptah) e lo Canon Reiau de Turin que'u mentau ua plaça vueita qui'u poderé acessar.

## Hont

* Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
| Precedit per Shepsekaf | Faraon Djedefptah | Seguit per Oserkaf |
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Djedefra

Djederfra o Ratèses que ho un faraon de la IV$^{au}$ dinastia, hilh deu faraon Queòps. Que ho lo purmèr a hiornir dens lo soa titulatura un nom de hlih de Ra.
Qu'èra lo miei hrair deus son successor Khafra e qu'aurè esposada la soa mieja sòr (qui èra estada esposa de Kauab, lo hilh de Queòps mort abans lo lors pair e qui èra vodat a la succession) Heteferés. Djedefra que seré estat en conflicte dab un aute hrair Djedefher e qu'auré fin finala ganhat lo tròne apèrs ua eventuala persecucion (lo mastaba de Djedefher que ho degradat).
Que he sepelir a Abu Rawash o e he bastir la soa piramida qui ho pilhada après.

## Titulatura

* Lo son nom de Her qu'èra Khepr :
* Lo son nom de Nisot-Biti qu'èra :

## Hont

* Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
* Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.
| Precedit per Khofo | Faraon Djedefra | Seguit per Khafra |
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Djibril Cissé

Djibril Cissé (Arle, 12 d'agost de 1981) es un fotbolaire provençal. Jòga actualament coma atacaire al Sporting Club de Bastia.
# Djebelemuridae

Los Djebelemuridae son una familha escantilhada de primats estrepsirrhins ancians d'Africa. La familha a cinc genres

### Referéncias

* ↑ Godinot 2006, p. 452.
* ↑ Fleagle 2013, p. 415.
# Djer

Djer que ho lo tresau o lo dusau faraon de la I$^{èra}$ dinastia egiciana. Aquesta posicion qu'ei controversada per'mor no's sap pas se los dus reis precedents (Meni e Her-Aha) b'èran vertaderament duas personas diferentas.
Que seré estat lo hilh de Her-Aha e lo son regnta qu'auré començat de cap a -3100. Qu'èra un rei deu periòde tinita e Tinis que ho justament la soa capitala. Com lo autes rei de la soa dinastia que ho sepelit dens la necropòli d'Abidòs (a Umm el-Qa'ab).
Nicolas Grimal que considera que lo son regnat e sembla estar estat ua tempsada de prosperitat e que los sons cortesans que's hen sepelir au ras de son tombèu çò qui balharé un purmèr testimoniatge de la tradicion de continuitat de l'autoritat deu faraon dens l'aute monde suus sons subjèctes.
Her-Djer qu'èra lo son nom de Her, e lo son nom de Sa-Ra b'èra Iti (e qu'apareish atau dens la Lista Reiau d'Abidòs).
Los dus signes per Her Djer en escritura ieroglifica :
En ieroglifs Iti que s'escriu :

## Honts

* Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
* Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.
| Precedit per Her-Aha | Faraon Djer | Seguit per Oadji |
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Djòser

Djòser en escritura ieroglifica :
Djòser que ho un faraon de la III$^{au}$ dinastia durant l'Empèri ancian. Que seré estat lo hilh deu sarrèr faraon de la II$^{au}$ dinastia : Khasekhemoi.
Qu'ei famós per aver hèit bastir peu son arquitècte Imhotep, a Saqqara, la Piramida graduada, lo mei ancian monument bastit dab pèiras talhadas.
Djòser e Imhotep que demorèn tant famós arron, dens l’istòria egipciana, que son mentavuts sus l’Estela de la Hami qui conta quin Imhotep e conselhè Djòser de convècer lo diu Khnom de tornar l’aiga a Egipte un còp que patishèva sequèr e hami.

## Nom de Nisot-Biti

* Dens la Lista Reiau de Saqqara Djòser qu'ei marcat :

## Hont

* Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
* Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.
| Precedit per Nebka | Faraon Djòser | Seguit per Sekhemkhet o Khaba |
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Djedefher

Djedefher que ho un hilh deu faraon Khofo (Keòps en grèc) e dilhèu, segon cèrtas teorias, eth medish faraon de la IV$^{au}$ dinastia a la seguida deu regnat de Khafra.
Lo documents contenporans no'u mentàven pas com faraon mes aquò que's pòt déver a un conflicte dab sons hrairs (en particular dan Djedefra) e lo son mastaba qu'ei degradat. Qu'ei citat totun com faraon mes per escrits de l'Emperi Navèth egipcian e qui'u pòden aver autrejat aqueth títol a posteriori per'mor deu gran respecte qu'inspirè dens la saviessa egipciana (un cèrte nombre de tèxtes sapients - los Ensenhaments de Djedefher - , e en particular capítol deu màgers deu Libe deus Mort que'u son autrejats).
La reputacion de la soa sapiença que he d'eth gaireben un diu dens los escrits egipcians posteriors.
Mentavut com faraon, lo son nom en ieroglifs que s'escriu :

## Hont

* Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
* Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.
| Precedit per Khafra | Faraon Djedefher | Seguit per Menkaora o Baefra |
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Djedkara

Djedkara o Isesi que ho un faraon de la V$^{au}$ dinastia.
| Precedit per Menkaoher | Faraon Djedkara | Seguit per Onís |

## Honts

* Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988
* Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Djé Balèti

Djé Balèti es un grop de musica basat a Tolosa que canta en occitan e francés. Lor musica es una fusion d'influéncias mediterranèas e afro-caribas mesclat amb del rock psiquedelic.

## Discografia

* Moko (2016)

## Ligams extèrnes

* Site oficial
# Djebel Ouanoukrim

Lo djebel Ouanoukrim es una montanha de Marròc situada en lo massís de l'Atlàs, al sud de Marraquèsh e tanben al sud-oèst de Jbel Toubkal, lo ponch mai naut d'aquest país.
Lo forman dos cims: Timesguida , mai naut amb 4 089 m d'altitud, e al nòrd Ras n'Ouanoukrim que a 4 083 m d'altitud. Aquests dos cims son desseparats per un pichon còl situat a 3 968 m d'altitud. Aquesta altitud de 4 089 m fa de djebel Ouanoukrim lo second cim mai naut de tota Africa del Nòrd e de Marròc darrièr de Jbel Toubkal. Aquesta montanha es situada dins lo Parc Nacional de Toubkal.

## Referéncias

* ↑ (en) « Jebel Ouanoukrim, Morocco » [archive], Peakbagger (consulté le 13 novembre 2011)
* ↑ (en) « Ouanoukrim » [archive], Summipost (consulté le 13 novembre 2011)
* ↑ (en) « Jebel Ouanoukrim, Morocco » [archive], Peakbagger (consulté le 13 novembre 2011)
* ↑ (en) « Jebel Ouanoukrim, Morocco » [archive], Peakbagger (consulté le 13 novembre 2011)
* ↑ (en) « Ouanoukrim » [archive], Summipost (consulté le 13 novembre 2011)
* ↑ (en) « Atlas Mountains » [archive], Peakbagger (consulté le 13 novembre 2011)
# Empèri Khmer

L’Empèri Khmer (ò Empèri d'Angkor) es un reiaume medievau que foguèt una dei poissanças dominantas en Indochina dau sègle IX au sègle XIII. Fondat per Jayavarman II en 802, succediguèt ai reiaumes e ai principats chenlas e venguèt un centre politic, economic e culturau major de la region. En particular, es a l'origina dau complèx d'Angkor que foguèt la capitala de l'Empèri durant la màger part de son existéncia. Pasmens, declinèt au començament dau sègle XIII en causa de problemas economics intèrnes e d'una tièra de guèrras perdudas còntra lei Tais de Siam. A partir de 1352, Angkor foguèt pilhada mai d'un còp per lei Siamés. La data de 1431 es tradicionalament retenguda per marcar la fin de l'Empèri mai aquò es convencionau. La monarquia khmer dispareguèt pas après aquela data mai se fragmentèt, perdiguèt son influéncia regionala e foguèt de còps vassalizada per lei reiaumes vesins.

## Liames intèrnes

* Angkor.
* Cambòtja.
* Lista dei sobeirans de Cambòtja.

## Bibliografia

* (fr) Sachchidanand Sahai, Les institutions politiques et l'organisation administrative du Cambodge ancien (VIe – XIIIe siècles), École française d'Extrême-Orient, 1970.
* (fr) Thierry Zéphir, L'empire des rois khmers, Gallimard, 2008.
* (en) Takashi Suzuki, The history of Srivijaya, Angkor and Champa, Mekong Publishing, 2019.
# Empèri Carolingian

L'Empèri Carolingian es un estat europèu de la premiera mitat de l'Edat Mejana. Se formèt a partir dau reiaume franc dirigit per la dinastia dei Merovingians. D'efèct, pendent lo sègle VIII, aquelei darriers perdiguèron pauc a pauc lo poder au profiech de l'aristocràcia, au premier reng dei quaus la familha dei Carolingians que prenguèt pauc a pauc la direccion dau reiaume. A partir de la batalha de Peitius (732), son cap, Carles Martèl, ne'n venguèt lo cap vertadier. Pasmens, èra pas encara pron poderós per se proclamar rèi. Pasmens, son influéncia contunièt d'afeblir lo prestigi reaiu e son fiu Pepin poguèt rebutar lei Merovingians en 751. A sa mòrt, Carlesmanhe aprofichèt la mòrt rapidà de son fraire per unificar lo territòri franc. En 800, foguèt sacrat Emperaire per lo papa. L'Empèri subrevisquèt durant la rèine de son successor Loís I$^{èr}$. Pasmens, a sa mòrt en 843, foguèt devesit entre sei tres eiretiers segon la costuma franca per formar la Francia Occidentala que serà a l'origina de França, la Francia Mediana e la Francia Orientala que serà a l'origina dau Sant Empèri Roman Germanic.
# Crin

Lo crin qu'ei ua garba de pèus longs d'ua partida deu còs d'un animau.
La palaura qu'ei mei que mei emplegada entà referí's au crin de la coda deus chivaus.
Lo crin que pòt estar emplegada entà confeccionar pincèus e tanben arquets d'instruments de còrdas hregadas. Dens aqueste cas, òm emplega mei particularament crins de chivau per'mor que demòran nets (mentre qui los crins de cavala be son guastats per las urinas). Los crins blancs que son generaument utilizats per la màger part deus arquets a despart deus arquets de contrabassa on òm presa mei lo crin negre, mei resistent.
# Crion

Crion es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region del Grand Èst.

## Istòria

Crion #Èsser lo banc de la una dels distincions de las comtes de Ficquelmont e del Saint-Empèri, la una de las mai grandas familhas de la anciana e illustra noblesa lorraine.
Crion fut le siège de l'une des seigneuries des comtes de Ficquelmont et du Saint-Empire, l'une des plus grandes familles de l'ancienne et illustre noblesse lorraine.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Norbert Bertrand |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 195 | 208 | 204 | 214 | 242 | 316 | 309 | 314 | 296 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 260 | 246 | - | 216 | 240 | 223 | 247 | 226 | 219 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 205 | 182 | 178 | 152 | 133 | 121 | 118 | 114 | 105 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 105 | 93 | 87 | 103 | 112 | 101 | 93 | 92 | 90 |
| 2009 | 2010 |
| 87 93 | 84 90 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ "[...] Lo 22 de març de 1715, Charles-Henri, comte de Ficquelmont, chambellan de S.A.R., Comte de Parroy èca., fa la siá fe e aumenatge per las siás tèrras e distincions de Parroy, Hénaménil, Crion, Bathelémont, Laneuveille-a los-Bòsques e lo fief de Flin" in Henri Lepage, las municipalitats de la Meurthe, periodic de las vilas, bourgs, pòbles e cences d'aquel departament, A. Lepage, Nancy, 1853 PAN484&dq=%22de+Ficquelmont%22+bathelemont&hl=fr&ei=4bWJTtnuDO-Q4gS8vLD9Dg&la siá=X&vertat=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC0Q6AEwAA#v=onepage&q&f=false
* ↑ "[...] le 22 mars 1715, Charles-Henri, comte de Ficquelmont, chambellan de S.A.R., comte de Parroy etc., fait ses foi et hommage pour ses terres et seigneuries de Parroy, Hénaménil, Crion, Bathelémont, Laneuveille-aux-Bois et le fief de Flin" in Henri Lepage, les communes de la Meurthe, journal des villes, bourgs, villages et cences de ce département, A. Lepage, Nancy, 1853
* Portal de las comunas de França
# Crimolois

Crimolois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | François Nowotny |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 149 | 143 | 170 | 168 | 187 | 207 | 225 | 240 | 251 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 228 | 253 | 236 | 220 | 263 | 236 | 227 | 211 | 187 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 198 | 188 | 143 | 154 | 151 | 158 | 171 | 180 | 240 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 260 | 279 | 341 | 388 | 505 | 523 | 577 | 593 | 591 |
| 2009 | 2010 |
| 588 597 | 642 653 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Crimèa

Crimèa (Crimèio en grafia mistralenca, dialècte provençau; Крим - Krym en ucraïnian; Крым en rus; Qırım en Tatar) es una peninsula dau sud d'Ucraïna lòng de la Mar Negra.
Correspondent a l'antica Taurica, apertenguèt successivament, dempuèi lo sègle XVen, a l'Empèri Otoman, a l'Empèri rus e a l'URSS, d'en primièr dins la Republica socialista federativa sovietica de Russia, puèi, en 1954, dins la Republica socialista sovietica d'Ucraïna. En 1991, demorèt estacada a l'Ucraïna independenta, en tot essent de majoritat russofòna.
Levat la vila de Sebastòple, de l'estatut especial, Crimèa foguèt una republica autonòma que la capitala n'es Simferopol coma una partida d'Ucraïna, mas en març de 2014 la peninsula de Crimèa foguèt ocupada per Russia.
# Crimes of the Heart

Crimes of the Heart (Crimes del còr) es la mai celèbra de las pèças de teatre de l'escrivana americana Beth Henley. La data de composicion es 1978; la primièra representacion nacionala, après maitas representacions localas, se faguèt lo 1èr de febrièr de 1980.

## Personatges

* Babe, Lenny e Meg, tres sòrres
* Barnette Lloyd, cosina de las tres
* Doc Porter, ancian calinhaire de Meg
* Chick Boyle, avocat que defend Babe

## Intriga

Lenny, es una femna que viu a Hazlehurst (Mississipí) que s'ocupa del grand, malaut.
Un jorn, las sòrres de Lenny arriban amb sos problèmas. Babe a lo còr macat que tirèt sus son òme violent e qu'es ara amorosa d'un jove de quinze ans. Meg ensagèt de venir cantaira. Cada sòrre deu enfaciar las consequéncias dels crimes de còr que faguèron. Mila remembres tristes e gaujoses lor tornan e las sòrres son reünidas que non sai.

## Guierdons

* 1981: New York Drama Critics' Circle Award: melhora pèça americana
* 1981: Prèmi Pulitzer dins la categoria teatre
* 1982: Theatre World Award
** Lizbeth MacKay
** Peter MacNicol

## Nòtas

* ↑ Il Teatro San Babila chiude la stagione di prosa - Crimini del cuore
* ↑ Crimini del cuore visto al San Babila
* ↑ Roundabout Shifts Crimes of the Heart Opening to Valentine's Day
* ↑ Women Pulitzer Playwrights: Biographical Profiles and Analyses of the Plays
* ↑ Crimes of the Heart - Dramatists Play Service Inc

## Ligams extèrnes

* (en) Crimes of the Heart en Internet Broadway Database
* (en) Internet Off- Broadway Database listing, 2001
# Crimis

Crimis es una jos-colleccion de la colleccion A Tots d'IEO Edicions consacrada aus romans policièrs en lenga occitana. Los títols pareishuts dens la jos-colleccion Crimis son numerotats segon la colleccion A Tots.
* 85, Par o impar seguit de Lo Tresen cordilh, Gui Viala
* 93, L'Omelet & nòvas autras, Lucian Lescon
* 123, Los grands uèlhs doç de Marjoria, Amandà Biòt
* 126, E Freud dins tot aquò ?' seguit de My name is degun, Florian Vernet, 1995, ISBN 2-85910-185-3
* 136, Lo melic de Silvia Chasaus, Eric Gonzales
* 150, Quartiers perilhós, Amanda Biòt
* 162, Sorne trasluc, Joan Ganhaire
* 190, Las tòrnas de Giraudon, Joan Ganhaire
* 191, Roges nivolasses, Cristian Chaumont
* 193, Vautres que m’avètz tuada, Joan Ganhaire, 2013
* 198, Embolh a Malamosca, Romieg Jumèu, 2014
* 200, Chamin de Copagòrja, Joan Ganhaire, 2015
* 210, Un tant doç fogier, Joan Ganhaire, 2017
* 214, A planta cotelet, Jòrdi Peladan, 2018
* 217, La mòrt vai mai regde que lo vent, Joan Ganhaire, 2018
# Criolita

La criolita es un minerau incolòr a l'estat pur que pòu venir blanc, roge ò brun en preséncia d'impuretats. A una duretat de 2,5-3,0 e una densitat de 2,97. Es format de fluorur de sòdi e d'alumini (simbòl quimic : Na$_3$AlF$_6$) cristallizat segon un sistèma monoclinic de classa prismatica. Dins la natura, lei cristaus an un aspècte pseudocubic mai forman sustot de massas microcristallinas compactas. Son esclat es veirenc ò sedós.
Se forma dins de pegmatitas a partir de la precipitacion quimica de fluorurs. Es utilizat coma fondent dins lei laboratòris d'esmautariá, dins la fabricacion d'opalinas translucidas e dins la metallurgia d'alumini. Per certaneis aplicacions, especialament per la metallurgia, la criolita naturala es pauc a pauc remplaçat per de materiaus sintetics.

## Liames intèrnes

* Fondent.
# Dalem

Dalem es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.

## Istòria

Vilatge de l'anciana província de Lorraine. Ostal fòrt del pòrti de Lorraine mencionada l'an 1303, erigida dins comtat en favor dels de Haraucourt a partir de 1620, de contunh dels Choiseul-Beaupré de 1751 a la Revolucion.
Village de l'ancienne province de Lorraine. Maison forte du duc de Lorraine mentionnée en 1303, érigée en comté en faveur des d'Haraucourt à partir de 1620, puis des Choiseul-Beaupré de 1751 à la Révolution.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Nicolas Bausch |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | 300 | 354 | 349 | | 413 | 450 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 447 | 478 | 459 | 483 | 488 | 422 | 429 | 410 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 409 | 497 | 499 | 502 | 542 | 561 | 521 | 495 | 519 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 573 | 530 | 550 | 574 | 545 | 577 | 636 | 645 | 653 |
| 2009 | 2010 |
| 654 665 | 660 671 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França