# Cort de Justícia Europèa

La Cort de Justícia de las Comunautats Europèas (CJCE) es una de las cinc institucions de l'Union Europèa, amb la Comission Europèa, lo Conselh de l'Union Europèa, lo Parlament Europèu e la Cort dels Comptes Europèa.
Jos lo nom de Cort de Justícia de las Comunautats Europèas, aquela institucion recampa tres jurisdiccions :
* la Cort de Justícia
* lo Tribunal de Primièra Instància de las Comunautats Europèas
* lo Tribunal de la Foncion Publica de l'Union Europèa.
Lo seu sèti es a Luxemborg.
Lo seu ròtle es de resòlvre totes los contencioses juridics entre las Institucions, los Estats membres e los ciutadans, en vertut de las règlas contengudas dins los Tractats de l'Union Europèa. Aqueste ròtle la destria de totes las jurisdiccions internacionalas per çò qu'aquesta jurisdiccion es obligatòria e las seunas decisions s'impausan dins tota l'Union Europèa.
Las competéncias de la CJCE seguisson en general las evolucions dels Tractats e l'aumentacion de las competéncias de l'Union Europèa.

## Istoric

La CJCE es instituida pel Tractat de París creant la CECA en 1952. Es conservada dins lo Tractat de Roma en creant la CEE e la CEEA (Euratom). La CJCE aviá a l'origina un ròtle marginal. Los Estats membres l'avián creada per se protegir de las usurpacions eventualas de la Nauta Autoritat qu'èra una institucion supranacionala (vejatz CECA). Los Estats Membres prevesián tanben qu'aquela reglèsse los conflictes que podrián arribar entre eles. Mai que mai, los jutges nacionals podián demandar a la Cort una interpretacion dins los afars ont la seuna decision fasiá intervenir lo drech comunautari (recors prejudicial). Lo recors prejudicial èra inicialament un mecanisme marginal. Mas jogarà un ròtle fòrça important dins lo desvolopament de la CJCE a comptar de las annadas 60.
Al començament de las annadas 60, la CJCE pren, en efièch, dos arrèsts audaciós que cambiaràn prigondament la seuna posicion : amb l'arrèst van Gend en Loos (lo 5 de febrièr de 1963) la Cort afirma que lo drech comunautari concernís totes los individús (e non solament los Estats): pòdon far valer sos dreches devant los tribunals nacionals (aplicabilitat dirècta) ; amb l'arrèst Costa contra ENEL (lo 15 de julhet de 1964), afirma la primautat del drech comunautari suls dreches dels Estats membres.
Per aqueles dos arrèsts, la CJCE se donava la posicion d'una Cort suprèma federala, çò qu'èra pas estat previst pels Estats membres quand signèron los Tractats (formalament internacionals) de la CECA e de la CEE.
Los Estats (sustot França, Alemanha o Itàlia) protestèron contra aqueles arrèsts, considerats coma un abús d'autoritat. Per aqueles Estats, l'arrèst de la Cort resultava d'una interpretacion deformada dels Tractats e anava contra las intencions dels Estats al moment de la signatura dels Tractats. La Cort refutèt aqueles arguments en presentant l'arrèst Van Gend en Loos coma conforme als objectius contenguts dins los Tractats : «L'objectiu del Tractat CEE es d'instaurar un mercat comun que son foncionament pertòca dirèctament los justiciables de la Comunautat. Aital que, lo Tractat «constituís un acòrdi que crea mai que d'obligacions mutualas entre los Estats contractants» : «constituís un òrdre juridic novel(...) Que los subjèctes son pas solament los Estats membres mas tanben los seus èssers». Es la posicion de la Cort que fins finala ganharà. Se los Estats aguèsson volgut redefinir los poders de la CJCE, aurián degut cambiar lo contengut dels Tractats, çò qu'auriá exigit una unanimitat de mal aténher.
Dempuèi lo començament de las annadas 90, la CJCE es marcada per divèrsas tendéncias :
* Las Institucions Europèas fan apèl de mai en mai a la Cort per resòlvre los seus conflictes ; es sustot lo cas de la Comission Europèa contra lo Conselh dels Ministres (o Conselh de l'Union Europèa) o del Parlament Europèu contra la Comission e lo Conselh dels Ministres.
* Los Estats son mai que mai atentius a son activitat : lo govèrn francés fa per exemple d'« observacions » mai e mai frequentas a la Cort de Justícia, per temptar de desviar sas decisions.
Dempuèi que lo Tractat de Lisbona es en vigor (après la signatura de Václav Klaus, cap de l'Estat de la Chequia), lo nòu nom de l'institucion es Cort de Justícia de l'Union Europèa.

## Competéncia

Las competéncias de la Cort de Justícia de las Comunautats Europèas son partejadas entre las tres jurisdiccions (Cort de Justícia, Tribunal de Primièra Instància e Tribunal de la Foncion Publica).

### Cort de Justícia

Se compara la Cort de Justícia de las Comunautats Europèas amb una Cort Suprèma, sul modèl de la Cort Suprèma dels Estats Units d'America. La Cort de Justícia es ben una jurisdiccion de tipe federal, per çò que lo drech comunautari es superior als drechs dels Estats membres. Pasmens, la seuna jurisdiccion es pus limitada : s’exercís solament dins lo domeni comunautari (lo primièr pilar dels tres pilars de l'Union Europèa) e dempuèi lo Tractat d'Amsterdam dins los domenis que van a èsser comunautaris. Exclutz la politica de defensa e de securitat comuna.
Se despartís tanben de la Cort Suprèma dels Estats Units pel fach que la nominacion dels jutges se fa sens audicion per lo Parlament (coma los jutges de la Cort Suprèma devant lo Congrès dels Estats Units). Los jutges de la Cort de Justícia son pas que simplament nomenats.
La Cort de Justícia jutja principalament de l'interpretacion del drech comunautari, del non respècte per los Estats membres del drech comunautari e dels recors contra las decisions del Tribunal de Primièra Instància, en particular per las vias de drech seguentas :
* La question prejudiciala per la quala las jurisdiccions nacionalas dels Estats membres, o demandan l'interpretacion d'un tèxte comunautari, o demandan a la Cort s'un tèxte comunautari es valid. Aquò significa que los particulars que voldrián obtenir una decision de la Cort de Justícia o pòdon far solament indirèctament en passant en primièr devant un jutge nacional que, constatant un ponch de drech exigent clarificacion, adreçarà a la Cort de Justícia une question prejudiciala. A l’origina dotat d’un foncion purament tecnica, lo recors prejudicial es doncas devengut dempuèi las annadas 60 un biais per far constatar los mancaments dels Estats al drech comunautari (inicialament èra una prerogativa dels Estats membres e de la Comission Europèa).
* Lo recors en mancament amb lo qual la Comission Europèa o un dels Estats membres vòl far constatar qu'un d'eles a pas respectat sos obligacions resultant del drech comunautari.
* Lo recors en cassacion amb lo qual las partidas en una decision del Tribunal de primièra instancia contèstan la seuna decision.

### Tribunal de Primièra Instancia

Jutja, principalament, de la contestacion dels actes de las institucions comunautaris per las personas fisicas ou moralas, per las vias de drech seguentas :
* Lo recors en anullacion qu'una institucion, un Estat membre o un ciutadan (inclús las entrepresas) vòl far anullar un acte d'una institucion o un organ de l'Union Europèa.
* Lo recors en caréncia qu'una institucion, un Estat membre o un ciutadan (inclús las entrepresas) vòl far constatar qu'una institucion o un organ de l'Union Europèa a pas adoptat un acte obligatòri.
* Le recors en responsabilita (accion en responsabilitat) qu'una institucion, un Estat membre o un ciutadan (inclús las enpresas) vòl far remborsar lo prejudici subit per l'acte d'une institucion o d'un organ de l'Union Europèa.
Dempuèi lo Tractat de Niça, lo Tribunal de primièra instancia recep tanben los recors introduits pels Estats contra los actes de la Comission Europèa.

### Tribunal de la Foncion Publica

Jutja exclusivament del contenciós entre las institucions o organs comunautaris e los seus foncionaris.

### Presidéncia
#### President de la Cort de Justícia

Los jutges de la Cort designan entre eles lo president de la Cort per un periòde renovelable de tres ans. Lo president dirigís las òbras de la jurisdiccion e mai los servicis de la Cort e presidís las principalas formacions de jutjament. Assigna los afars dins una cambra en vista de las mesuras d'instruccion eventualas e nomina un jutge raportaire.
Fixa las datas e oras de las sesilhas de la granda cambra e de l’assemblada plenièra de la Cort, compausada de 13 jutges. La Cort s'amassa tanben per cambra de tres o cinc jutges. De mai, le president estatuís el meteis, per via de referit, sus las demandas de subre-sèis a l’execucion e d’autras mesuras provisòrias.
La Cort deu s'amassar d'un biais plenièr dins los cas prevists per los Tractats. En mai, la Cort pòt tanben s'amassar aital quand la question que tracta es d'importància.
| Mandat | Président | État |
| 1952–1958 | Massimo Pilotti | Itàlia |
| 1958–1964 | Andreas Matthias Donner | Païses Basses |
| 1964–1967 | Charles Léon Hammes | Luxemborg |
| 1967–1976 | Robert Lecourt | França |
| 1976–1980 | Hans Kutscher | Alemanha |
| 1980–1984 | Josse Mertens de Wilmars | Belgica |
| 1984–1988 | John Mackenzie-Stuart | Reialme Unit |
| 1988–1994 | Ole Due | Danemarc |
| 1994–2003 | Gil Carlos Rodriguez Iglesias | Espanha |
| 2003–aujourd'hui | Vassilios Skouris | Grècia |
| Source: http://www.ena.lu?lang=1&doc=23737 |||

#### Tribunal de primièra instancia e Tribunal de la foncion publica de l'Union Europèa
### Autres
## La mesa en òbra e los efièchs de la jurisprudéncia de la Cort de Justícia
### Autres arrèsts
## Sèti

Totes los organs judicaris de l'Union sont basats a Luxemborg, separadas de las institucions politicas basadas a Brussèlas e Estrasborg.