# Departament d'Alèir

Lo departament d’Alèir (03) (var. Alièr, Alier, z-Alavièr; totas aquestas formas son ben atestadas en occitan auvernhat) (en francés l'Allier) es una division administrativa, una circonscripcion electorala e una collectivitat territoriala de l’estat francés, escambarlat sobre lo nòrd dau domeni lingüistic occitan e lo sud dau domeni lingüistic francés, amb d’influéncias arpitanas a l’Èst.
Foguèt creat en 1790 a partir de la mai granda part de la província istorica de Borbonés, de qualques comunautats d’Auvèrnhe, Berric e Nivernés.
La prefectura z-es a Molins.
La populacion de la part occitana dau departament z-es de 223 731 abitants de 343 338 (2019).

## Còdes

En 1792, Alèir reçaup lo numèro postau 3 que gardarà fins au bot dau sègle XIX. En 1928, reçaup las letras AN coma còde per las immatriculacions de veïculs. En 1943, l’SNS (vengut INSEE en 1946) impausa lo còde geografic qu’atribuís lo 03 au departament. Aquela valor es represa en 1950 subre los veïculs (au començament sens lo 0) e en 1964 per la Pòsta. Au nivèu internacionau, lo departament a lo còde ISO 3166-2 FR-03 e lo còde NUTS-3:2016 FRK11.

## Istòria

Lo departament de Borbonés z-es creat lo 3 de febrièr de 1790, ambe 7 districtes (Cérilly, Cucet, Le Donjon, Gatnat, Molins, Montluçon e Montmaraut), e lo chapluòc a Molins. Ven lo departament d’Alèir abans lo 4 de març de 1790.
En 1800, z-es divisit en 4 arrondiments: Molins, Montluçon, Gatnat e La Paliça. En 1926 l’arrondiment de Gatnat z-es suprimit. En 1942, lo chapluòc de l’arrondiment de La Paliça z-es transferit a Vichèi.

### Eraudica

Coma la mai granda part daus departaments, Alèir a pas d’escut oficial. Pasmens dins l’Armorial de Traversier (1842) e l’Atlas de Levasseur (1854) s’utilizava l’escut de Molins, sens lo chap de las flors de liri.
* Escut del departament segond l’Armorial de Traversier (1842)
* Escut del departament segond l’Atlas de Levasseur (1854)
* Escut de Borbonés modèrne pas simplificat propausat per Robert Louis (annadas 1950) pel departament
* Escut de Borbonés ancian
* Escut de Borbonés modèrne
* Escut de Borbonés modèrne simplificat
* Escut de la ciutat de Molins
* Escut de la ciutat de Gatnat
* Escut de la ciutat de Montluçon
* Escut de la ciutat de Vichèi
* Ancian logo delh conselh departamentau
* Logo delh conselh departamentau

## Administracion

Veire:
* Prefèctes d'Alèir
* Conselh Generau d'Alèir
* Conselh Departamentau d'Alèir

## Referéncias

* ↑ [france3regions-20170925-[info-bouton1] "Claude Riboulet succède à Gérard Dériot à la tête du Conseil départemental de l’Allier"], France 3, 25.09.2017.
* ↑ Henri Traversier, Léon Vaïsse. Armorial national de France. Recueil complet des armes des villes et provinces du territoire francais, reuni pour la premiere fois, dessine et grave par H. Traversier..., Paris: Challamel, 1842.
* ↑ Victor Levasseur. Atlas National Illustré des 86 Départements et des Possessions de la France Divisé par Arrondissements, Cantons et Communes, avec le tracé de toutes les routes, chemins de fer et canaux. Paris: A. Combette, 1854

## Veire tanben

* Districtes d'Alèir
* Arrondiments d'Alèir
* Cantons d'Alèir
* Gropaments de comunas d'Alèir
* Comunas d'Alèir