# Mrezisk

Lo mrezisk es una lenga construcha creada per Libor Sztemon. Coma lo lydnevi, lo seversk, lo slavëni (que n'es pro vesin) e lo slavisk, fa partida del grope fictiu de las lengas eslavas septentrionalas. Se sap paucas causas sus aquela lenga qu'a pas qu'una pagina sus la rantèla, e que son creator moriguèt jovent.

## Gramatica
### Fonetica
#### Alfabet

Lo mrezisk s'escriu amb l'alfabet latin, e mai las letras Ö e Š.

#### Pronóncia

Pronóncia del mrezisku :
| letra | a | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | ö | p | q | r | s | š | t | u | v | w | x | y | z |
| pronóncia | a | b | ʦ | d | ɛ | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | ə | p | ɣ | r | s | ʃ | t | u | v | w | ɣz | ɯ | z |

### Morfologia
#### Declinason

I a uèch cases. I a quatre declinasons.

##### Primièra declinason dels substantius

Primièra declinason dels substantius: tipe man (òme) :
| cas | singular | plural |
| nominatiu | man | maner |
| genitiu | mane | manere |
| datiu | manu | maneru |
| acusatiu | manat | manerat |
| vocatiu | o man | o maner |
| locatiu | manvö | manervö |
| instrumental | manam | maneram |
| ablatiu | mansi | manersi |

##### Segonda declinason dels substantius

Segonda declinason dels substantius: tipe kvina (femna) :
| cas | singular | plural |
| nominatiu | kvina | kvinar |
| genitiu | kvinaje | kvinare |
| datiu | kvinaju | kvinaru |
| acusatiu | kvinat | kvinarat |
| vocatiu | o kvina | o kvinar |
| locatiu | kvinavö | kvinarvö |
| instrumental | kvinam | kvinaram |
| ablatiu | kvinasi | kvinarsi |

##### Tresena declinason dels substantius

Tresena declinason dels substantius: tipe zame (tèrra) :
| cas | singular | plural |
| nominatiu | zame | zamer |
| genitiu | zameje | zamere |
| datiu | zameju | zameru |
| acusatiu | zamet | zamerat |
| vocatiu | o zame | o zamer |
| locatiu | zamevö | zamervö |
| instrumental | zamem | zameram |
| ablatiu | zamesi | zamersi |

##### Quatrena declinason dels substantius

Quatrena declinason dels substantius: tipe mesto (ciutat) :
| cas | singular | plural |
| nominatiu | mesto | zamer |
| genitiu | mestoje | mestore |
| datiu | mestoju | mestoru |
| acusatiu | mestot | mestorat |
| vocatiu | o mesto | o mestor |
| locatiu | mestovö | mestorvö |
| instrumental | mestom | mestoram |
| ablatiu | mestosi | mestorsi |

##### Declinason dels adjectius

Declinason dels adjectius: tipe dobar (bon) :
| cas | positiu | comparatiu | superlatiu |
| nominatiu | dobary | dobarty | najdobarty |
| genitiu | dobaryje | dobartyje | najdobartyje |
| datiu | dobaryju | dobartyju | najdobartyju |
| acusatiu | dobaryjat | dobartyjat | najdobartyjat |
| vocatiu | o dobary | o dobarty | o najdobarty |
| locatiu | dobaryvö | dobartyvö | najdobartyvö |
| instrumental | dobaryjam | dobartyjam | najdobartyjam |
| ablatiu | dobarysi | dobartysi | najdobartysi |

##### Declinason dels pronoms personals

Declinason dels pronoms personals :
| cas | 1a persona | 2a persona | 3a persona | 4a persona | 5a persona | 6a persona |
| nominatiu | ja | te | ho | me | ve | ny |
| genitiu | jave | teve | hove | me | veje | nyve |
| datiu | javu | tevu | hovu | mevu | veju | nyvu |
| acusatiu | jat | tet | hot | met | vet | nyt |
| locatiu | javö | tevö | hovö | mevö | vevö | nyvö |
| instrumental | jam | tem | hom | mem | vem | nym |
| ablatiu | jasi | tesi | hosi | mesi | vesi | nysi |

#### Numerals

Numerals :
| nombre | cardinal | numeral | generic | multiplicatiu |
| 0 | ništo | ništy | ništöre | ništykorte |
| 1 | jedan | jedany | jedanöre | jedankorte |
| 2 | deva | devany | devöre | devakorte |
| 3 | tera | terany | tarnöre | terakorte |
| 4 | štara | štarany | štarnöre | štarakorte |
| 5 | pynta | pyntany | pyntöre | pyntakorte |
| 6 | šasta | šastan | šastöre | šastakorte |
| 7 | sedam | sedamy | sadmöre | sadmakorte |
| 8 | osam | osamy | osmöre | osmakorte |
| 9 | devet | devety | devtöre | devtakorte |
| 10 | desat | desaty | dastöre | dastakorte |
| 11 | jedanasta | jedanasty | jedanaste | jednakorte |
| 12 | devanasta | devanasty | devanaste | devakorte |
| 13 | teranasta | teranasty | teranaste | terakorte |
| 14 | štaranasta | štaranasty | štaranaste | štarakorte |
| 15 | pyntanasta | pyntanasty | pyntanaste | pyntakorte |
| 16 | šastanasta | šastanasty | šastanaste | šastakorte |
| 17 | sedamnasta | sedamnasty | sedamnaste | sedamkorte |
| 18 | osamnasta | osamnasty | osamnaste | osamkorte |
| 19 | devetnasta | devetnasty | devetnaste | devetkorte |
| 20 | devadesta | devadesty | devadeste | devadestykorte |
| 30 | teradesta | teradesty | teradeste | teradestykorte |
| 40 | štaradesta | štaradesty | štaradeste | štaradestykorte |
| 50 | pyntadesta | pyntadesty | pyntadeste | pyntadestykorte |
| 60 | šastadesta | šastadesty | šastadeste | šastadestykorte |
| 70 | sedamdesta | sedamdesty | sedamdeste | sedamdestykorte |
| 80 | osamdesta | osamdesty | osamdeste | osamdestykorte |
| 90 | dovedesta | dovedesty | dovedeste | dovedestykorte |
| 90 | dovedesta-sedam | dovedesta-sedamy | dovedesta-sadmöre | dovedesta-sadmakorte |
| 100 | (jedan)séta | (jedan)sety | (jedna)störe | (jedne)štökorte |
| 200 | devaseta | devasety | devastöre | deveštökorte |
| 300 | teraseta | terasety | terastöre | tereštökorte |
| 400 | štaraseta | štarasety | štarastöre | štareštökorte |
| 500 | pyntaseta | pyntasety | pyntastöre | pynteštökorte |
| 600 | šastaseta | šastasety | šastastöre | šasteštökorte |
| 700 | sedamseta | sedamsety | sadmastöre | sadmeštökorte |
| 800 | osamseta | osamsety | osmastöre | osmeštökorte |
| 900 | doveseta | dovesety | dovestöre | doveštökorte |
| 1 000 | (jedan) tesac | (jedan) tesacy | (jedan) tesacöre | (jedan) tesackorte |
| 2 000 | déva tésac | déva tésacyn | déva tésacöre | déva tésackorte |
| 1 000 000 | meljon | meljony | meljonöre | meljonökorte |
| 1 000 000 000 | meljord | meljordy | meljordöre | meljordökorte |
| 1 000 000 000 000 | beljon | beljony | beljonöre | beljonökorte |

#### Conjugason

Los vèrbs del mrezisk fan servir tres temps fondamentals (passat, present, futur). La relativitat de l'accion se construís mercé a l'aspècte (imperfectiu : lo passat a lo sens d'imperfach, lo futur es compausat ; perfectiu : lo passat a lo sens de perfach, lo present a lo sens de futur immediat). Lo condicional se bastís mercé al prefixe bi- e al passat. La negacion, mercé al prefixe ne-.
betyn, èsser :
| persona | passat | present | futur | imperatiu | subjontiu | condicional |
| 1a | belem | jem / em | budem | - | jim / im | bi-belem |
| 2a | beles | tes / es | budes | budös | tis / is | bi-beles |
| 3a | belest | hest / est | budest | - | hist / ist | bi-belest |
| 4a | belesom | mesom / esom | budesom | budösmo | misom /isom | bi-belesom |
| 5a | beleste | veste / este | budeste | budösto | viste / iste | bi-beleste |
| 6a | belent | hent / ent | budent | - | hint / int | bi-beli |
autres temps :
| infinitiu | nom verbal | gerondiu present | gerondiu futur |
| betyn | betije | jesa | beliv |
nebetyn, èsser pas :
| persona | passat | present | futur | imperatiu | subjontiu | condicional |
| 1a | nebelem | nejem / nem | nebudem | - | nejim / nim | bi-nebelem |
| 2a | nebeles | netes / nes | nebudes | nebudös | netis / nis | bi-nebeles |
| 3a | nebelest | nehest / nest | nebudest | - | nehist / nist | bi-nebelest |
| 4a | nebelesom | nemesom / nesom | nebudesom | nebudösmo | nemisom / nisom | bi-nebelesom |
| 5a | nebeleste | neveste / neste | nebudeste | nebudösto | neviste / niste | bi-nebeleste |
| 6a | nebelent | nehent / nent | nebudent | - | nehint / nint | bi-nebeli |
autres temps :
| infinitiu | nom verbal | gerondiu present | gerondiu futur |
| nebetyn | nebetije | nejesa | nebeliv |
imetyn, aver :
| persona | passat | present | futur | imperatiu | subjontiu | condicional |
| 1a | imalem | imem | budem imety | - | imejim | bi-imalem |
| 2a | imales | imes | budes imety | imelös | imetis | bi-imales |
| 3a | imalest | imest | budest imety | - | imehist | bi-imalest |
| 4a | imalesom | imesom | budesom imety | imelösmo | imenisom | bi-imalesom |
| 5a | imaleste | imeste | budeste imety | imelösto | imetiste | bi-imaleste |
| 6a | imalent | iment | budent imety | - | imehint | bi-imalent |
autres temps :
| infinitiu | nom verbal | gerondiu present | gerondiu futur |
| imetyn | imetije | imaja | imaliv |
nemetyn, aver pas :
| persona | passat | present | futur | imperatiu | subjontiu | condicional |
| 1a | nemalem | nemem | budem nemety | - | nemejim | bi-nemalem |
| 2a | nemales | nemes | budes nemety | nemelös | nemetis | bi-nemales |
| 3a | nemalest | nemest | budest nemety | - | nemehist | bi-nemalest |
| 4a | nemalesom | nemesom | budesom nemety | nemelösmo | nemenisom | bi-nemalesom |
| 5a | nemaleste | nemeste | budeste nemety | nemelösto | nemetiste | bi-nemaleste |
| 6a | nemalent | nement | budent nemety | - | nemehint | bi-nemalent |
autres temps :
| infinitiu | nom verbal | gerondiu present | gerondiu futur |
| nemetyn | nemetije | nemaja | nemaliv |

## Lexic

Lo lexic del mrezisk es essencialament eslau.
| mrezisk | occitan |
| asten | aqueste |
| belavec | febrièr, heurèr, belier |
| betyn | èsser, estar |
| Boh | Dieu |
| cena | prètz, prèmi |
| cerkvec | junh |
| cesta | camin, rota |
| dan | jorn, dia |
| daštec | setembre, seteme |
| den | aquel (d'ailà) |
| dom | ostal, casa, maison |
| floske | botelha, cantina |
| gersan | divendres, divés, vendres |
| ho | el, eth |
| hod | an, annada |
| hory | son, lo sieu |
| host | èst, levant |
| imetyn | aver |
| ja | ieu, jo |
| jary | mon, lo mieu |
| jasna | auton, agòr, davalada, rèire-sason |
| joky | qual, quin |
| jozaht | lenga |
| juhor | sud, miègjorn, mieidia |
| kad | qui (interogatiu) |
| kadöliv | qual que siá |
| kešty | cada |
| klenjan | dimars, mars |
| krež | crotz |
| kristan | dimenge, diménegue |
| ktory | qui (relatiu) |
| kvetec | abril, abrial |
| kvina | femna, hemna, frema |
| ladavec | genièr, gèr, genoièr |
| laska | amor |
| leto | estiu, ostiu |
| majec | mai (mes) |
| man | òme |
| me | nosautres, nosaus |
| mery | nòstre, noste, lo nòstre, lo noste |
| mesec | mes, luna |
| mesto | ciutat, vila |
| nama | nom |
| nekad | qualqu'un |
| neky | qualque |
| neša | quicòm, quauquarren |
| nešavy | de qualqu'un |
| nikad | degun, arrés |
| niša | res, arren |
| nišavy | de degun, d'arrés |
| ny | els, eths |
| nyry | lor, lors |
| ögjeny | ges, cap |
| parnec | agost |
| pravda | vertat |
| prihedec | decembre, deceme |
| rastilan | dimècres, dimèrcs, mecres |
| reka | riu, arriu |
| rezijec | octobre, octobe |
| sedmica | setmana |
| sevar | nòrd, bisa |
| smart | mòrt, mort |
| snegec | novembre, noveme |
| soncan | dijòus, dijaus, jòus |
| stehoda | sègle, sécolo |
| svetlan | diluns, luns |
| ša | que |
| šabatan | dissabte, dishabte, dissandes |
| šaköliv | qué que siá |
| šavy | de que |
| šjerna | estela, estiala |
| štarvec | julhet, junhsega, julh, garba |
| te | tu |
| tery | ton, lo tieu |
| toky | tal, tau |
| ulica | carrièra, arrua, charriera |
| ve | vosautres, vosaus |
| very | vòstre, voste |
| vesna | prima, printemps |
| vesnec | març |
| vest | oèst, colcant |
| vrema | temps |
| ysty | meteis |
| zame | tèrra, país |
| zema | freg, hred, ivèrn |
| zevet | vida, vita |

## Referéncias

* ↑ Pagina de L. Sztemon sul mrezisk (anglés): https://web.archive.org/web/20131220135547/http://ls78.sweb.cz/mrezisk.htm
* ↑ Joan Francés Blanc, Las lengas de Libor Sztemon 2: Sorgas - Jazyky Libora Sztemone 2: Prámeny - Libor Sztemon's Conlangs 2: Sources, Edicions Talvera, 2009, ISBN 979-10-90696-00-6 (tanben sus Archive.org). 2a edicion Las lengas de Libor Sztemon, Edicions Talvera, 2016, ISBN 979-10-90696-32-7.
* ↑ Joan Francés Blanc, Las lengas de Libor Sztemon 1 ; lo mrezisk, Edicions Talvera, 2010, ISBN 979-10-90696-01-3
* ↑ Joan Francés Blanc, Lexic mrezisk-chèc-occitan, Edicions Talvera, 2010, ISBN 979-10-90696-03-7