# Tièrn

Tièrn [tʃjɛ] es una comuna d'Auvèrnhe (Occitània), e maitot una de las quatre sosprefecturas (embei Soire, Riòm e Embèrt dau departament dau Puèi de Doma de la region d'Auvèrnhe.
Tièrn es una granda viala de cotelariá, per la quantitat de cotèls produts mas maitot per le saubre-faire irremplaçable qu'òm tròba dins 'questa viala.
Le sobriquet daus tiernés es "bistòrt/bistòrç" que podriá venir de "bestòrt/bestòrç" (dos còps tòrt) per causa de lhor trabalh dur de cotelariá. Lhors vesins dison d'ilhs :
* Bistòrt! Cuol tòrt !
* Chamba de pòrc !
* Bòca mon cuol,
* Sarem d'acòrd !
[biˈtɔ.tʃu.tɔ.ʃãbɔ.də.pwɔ.ˈbɔkɔ.mɔ̃.tʃu.saˈʁɛ̃.dɔˈkɔ]

## Geografia

Tièrn es bastida sobre diferents nivèls de colèira que dominan la vau de Duròla. 'Queste denivelament que bailava la fòrça idromotritz que permetiá d'esmòler los cotèls.

### Comunas limitròfas

Comunas confrontantas de Tièrn :
| Dorat | Paslières | Sant Ramèi |
| v-Orliat | | La Monèria e Le Montelh, Cèla |
| Peschadoiras | Escotau | Senta Aga |

### Idrografia

La viala es traversada per Duròla que rejonh Dòra a l'oèst de la comuna.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son castrum Tigernum, castellum Tigernense au siecle VI, Tihernum en 1373, Tiernium en 1392.
Son nom ven dau gallés tigerno- ("senhor"), es a dire "viala dominatritz, capitala". Trobèm maitot la fòrma arcaïsanta Tigèrn.

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2014 | 2020 | Claude Nowotny | PCF |
| març 2001 | 2014 | Thierry Deglon | |
| 1977 | 2001 | Maurice Adevah-Pœuf | PS |
| | 1977 | | |
| Totas las donadas non son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 11308, totala: 11685 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 11 970 | | | | | | 9 981 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 16 343 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 17 437 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 16 369 | | | | Cercar | 13 338 | Cercar | 12 196 | 12 045 12 446 |
| 2009 | 2010 |
| 11 531 11 932 | 11 250 11 645 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments

* Glèisa de Sent Genès : granda glèisa romanica vodada a 'queste sent martir de la region.

## Personalitats liadas a la comuna

* Le comedian Montdory (1594 - 1653)
* Clara Chasal (1956), presentatritz a la television francesa.

## Veire tanben
### Ligams intèrnes

* Lista daus sobeirans de Tièrn
* Piaron Pinha, organizacion tiernesa.

### Liams extèrnes

* Estudi dau parlar de Tièrn
* Teira de mots emploiats vès Tièrn

## Nòtas e referéncias
### Referéncias

* ↑ Jules Gilliéron, Atlas Linguistique de la France, 1902-1910, carta "noms patois des localités".
* 1 2 Ernèst Negre. Toponymie générale de la France: Formations préceltiques, celtiques, romanes, p. 125.
* ↑ Forma emplegada per l'escrivan Tiène Codert. La forma Tigèrna emplegada per la gent de Tièrn apareis dins la revista tiernesa Parlem. Dins las autras regions d'Auvèrnhe s'emplega mai la forma Tièrn.
* Portal d'Auvèrnhe