OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cauçada (Hauts Pirenèus)

Cauçada (Caussade-Rivière en francés) qu'ei ua comuna gascona d'Armanhac situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [kaw'sado] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : de Causata, en latin, en 1300, De Caussada, en latin, en 1342 e 1379, Caussade (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Cauçada que vien deu latin calceata(m), « cauçada, rota ». Cauçada qu'ei sus ua anciana via romana. Véder Soblacausa$^,$.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | 2026 | Geneviève Bory |
| març de 2008 | 2020 | Taran Jean-Paul |
| març de 1989 | 2008 | Coulom Francis |
| | 1989 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 98, totala: 101 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 237 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 208 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 141 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 135 | 129 | 101 | 103 | 95 | 104 | 87 | 85 | 85 89 |
| 2009 | 2010 |
| 82 85 | 86 90 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 97 abitants e la densitat qu'èra de 15,75 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=820&titre=caussade-riviere
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 155 a Cauchie
* Portau de Gasconha
# Cava (Aut Urgèl)

Cava es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha), amb caplòc a Ansovell. Lo tèrme compren, en mai del vilatge de Cava, lo d'Ansovell, lo del Querforadat, lo veïnat de Can Pubill, la glèisa de Sant Cristòfol de Vinyoles e l'ostal fòrt, e lo santuari de Boscal.
La municipalitat fa partida del territòri istoric del Urgellet, correspond a a l'ora d'ara bona part de la comarca de l'Aut Urgèl, mens la populacion de el Querforadat qu'aperten al territòri istoric Baridà (Aut Urgèl e Bassa Cerdanha)
| Entitat de poblacion | Hab. (2005) |
| Ansovell | 33 |
| Cava | 12 |
| Querforadat, el | 15 |

## Situacion

Es situada al limit de la comarca amb la Bassa Cerdanha. Limita al nòrd amb los tèrmes del Pont de Bar e Arsèguel, a l'oèst amb Alàs i Cerc, al sud amb la Vansa i Fórnols e amb Josa i Tuixén, e a l'èst amb lo tèrme cerdan de Montellà i Martinet.
Lo tèrme s'estend als versants de tramontana de la sèrra del Cadí, e arriba fins a la meteissa carena: la Torre de Cadí (2561 m), ròca del Gonac, Ròca Gròssa e Ròca Drecha, Voltoró o puig del Canal Baridana (2648 m) e lo còl del Llitze. Aquelas crestas forman lo limit meridional de la municipalitat amb los tèrmes de la Vansa i Fórnols e Josa i Tuixén, e son integrats al Parc Natural del Cadí-Moixeró, coma bona part del territòri municipal.
Autres accidents que podèm destacar dins lo tèrme son lo tuc de las Llongaderes (1503 m), lo de Boscal (1507 m), lo tossal de l'Aucís, lo dels Jogaires e lo del Puig (1878 m).
Per arribar als nuclèus d'Ansovell e Cava cal prene la rota locala que dempuèi la N-260 va en direccion cap Arsèguel. Passat aquel nuclèu i a una pista enquitranada que remonta lo cors del riu d'Arsèguel o de Cadí, que pauc abans la confluéncia del torrent de Sant Climenç amb lo riu de Cadí se bifurca e sòrta a la drecha cap al vilatge de Ansovell e a l'esquèrra dins lo vilatge de Cava. Unes quilomètres i a abans un brancal a la drecha que pòrta al santuari de Sant Cristòfol de Vinyoles.
Tanben dempuèi la rota N-260 i a una pista que sòrta cap a Toloriu vorejant lo tossal del Quer arriba dins lo vilatge del Querforadat. Los tres nuclèus e lo santuari de Boscal demòran connectats per un camin de grand recorregut (GR-3) que travèrsa la sèrra de Cadí, a mièg versant per la banda septentrionala.

## Demografia

* Portal de Catalonha
# Cauçada dei Gigants

La Cauçada dei Gigants es una formacion volcanica situada sus lo litorau dau nòrd de l'illa d'Irlanda, a 3 km de la vila de Bushmills. Se caracteriza per la juxtaposicion d'aperaquí 40 000 colonas basalticas exagonalas. Usar per l'accion de la mar, l'ensemble evòca un pavatge que disparéis dins l'aiga. En causa de son aspècte remarcable, l'endrech es un luòc toristic e un site classat au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat dempuei 1986. Segon una legenda, l'estructura es lo rèsta d'una rota bastida per un gigant escocés desirós de se batre còntra un rivau irlandés. En realitat, es lo vestigi d'una colada de lava emesa fa 50 a 60 milions d'ans.

## Liames intèrnes

* Basalt.

## Bibliografia

* (fr) Obratge collectiu, Dictionnaire illustré des merveilles naturelles du monde, Reader's Digest, 1982.
# Caué

Caué es un district de São Tomé e Príncipe sus l'illa de Sant Tomas.
La capitala n’es São João dos Angolares.
# Cava (omonimia)

Cava pòt designar:
* Lo Cava, un vin petejaire de Catalonha.
* Cava, una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha)
# Canton de Sijan

Lo Canton de Sijan, uèi canton de las Corbièras maritimas, era un canton francés del departament d'Aude dins l'anciana region de Lengadòc-Rosselhon, uèi region d'Occitània. Es comprés dins l'arrondiment de Narbona, aviá 11 comunas. Lo capluòc de canton era Sijan.

## Comunas

* Las de Cavas
* Fulhan
* Fitor
* La Pauma
* Leucata
* La Novèla
* Peiriac de Mar
* Portèl de las Corbièras
* Ròcafòrt de las Corbièras
* Sijan
* Trelhas

## Vejatz tanben

* Cantons d'Aude
# Canton de Sièis Forns

Lo canton de Sièis Forns es una anciana division administrativa e electorala de Provença, creada en 1973, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Tolon, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada per leis eleccions de 2015, lo canton foguèt suprimit e passèt dins lo canton de La Sèina-2 (ansin coma una part de La Sèina).
La lenga autoctòna es l'occitan provençau.

## Composicion

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Densitat (ab/km²) | Intercomunalitat 2020 |
| Sièis Forns | 83 129 | 26,58 | 33 665 (2018) | 1 266,55 | Metropòli de Tolon Provença Mediterranèa |

## Istòria

Lo canton de Sièis Forns data dau decret dau 2 d'aost de 1973 : lo canton de La Sèina foguèt devesit entre canton de Sièis Forns (la comuna de Sièis Forns), canton de Sant Mandrier (la comuna e una fraccion de La Sèina) e canton de La Sèina (nom mantengut), que compreniá la partida majoritària, en populacion, d'aquela vila.
A las eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de Sièis Forns foguèt suprimit. Lo canton de La Sèina d'avans 1973 compren ara 2 cantons.

## Nòtas

* ↑ [https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000000303372?isSuggest=true Decret n° 73-771
* ↑ https://www.insee.fr/fr/statistiques/1285450
# Canton de Seta

Lo canton de Seta es una circonscripcion electorala francesa dau departament d'Erau creada pel decret dau 26 de febrièr de 2014 e dintrada en vigor per las primièiras eleccion departamentalas seguent la publicacion dau decret.
# Canton de Soliers Pònt

Lo canton de Soliers Pònt es una division administrativa de Provença, venguda despuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Tolon, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada per leis eleccions de 2015, lo canton se conservèt e passèt de 5 comunas a 6.
La lenga autoctòna es l'occitan provençau.
NB. Per de rasons tecnicas, una partida deis informacions de l'Infobox (superficia, populacion, densitat, n° INSEE) son lei de la situacion d'avans 2015. Lo n° INSEE es ara 8318. La superficia dau canton es de 134,14 km², la populacion de 42 255 en 2017 e la densitat de 315 ab/km².

## Composicion avans 2015

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Densitat (ab/km²) | Intercomunalitat 2020 |
| Beujanciá | 83017 | 13,38 | 2428 (2018) | 181,46 | CC de la Vau de Gapèu |
| La Farleta | 83054 | 8,31 | 9348 (2018) | 1 124,91 | CC de la Vau de Gapèu |
| Soliers Pònt | 83130 | 17,73 | 11496 (2018) | 648,39 | CC de la Vau de Gapèu |
| Soliers Tocàs | 83131 | 30,09 | 5696 (2018) | 189,3 | CC de la Vau de Gapèu |
| Soliers Vila | 83132 | 14,1 | 2488 (2018) | 176,45 | CC de la Vau de Gapèu |

## Istòria

Los cantons de Soliers Pònt e de Beujanciá se creèron en 1790 dins lo districte d'Ieras Frejús.
En 1801, lo territòri dei dos cantons foguèt incorporat au canton de Cuers, puèi, per l'ordenança dau 3 de setembre de 1823, lo canton de Soliers Pònt foguèt tornat creat ambé l'apondon de la comuna de Beujanciá.
Eis eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de Soliers Pònt foguèt conservat e recebèt la comuna de Cuers, dau canton dau meteis nom, suprimit.

## Composicion despuèi 2015

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Densitat (ab/km²) | Intercomunalitat 2020 |
| Beujanciá | 83017 | 13,38 | 2428 (2018) | 181,46 | CC de la Vau de Gapèu |
| Cuers | 83049 | 50,53 | 11560 (2018) | 228,77 | CC de Mediterranèa Pòrta dei Mauras |
| La Farleta | 83054 | 8,31 | 9348 (2018) | 1 124,91 | CC de la Vau de Gapèu |
| Soliers Pònt | 83130 | 17,73 | 11496 (2018) | 648,39 | CC de la Vau de Gapèu |
| Soliers Tocàs | 83131 | 30,09 | 5696 (2018) | 189,3 | CC de la Vau de Gapèu |
| Soliers Vila | 83132 | 14,1 | 2488 (2018) | 176,45 | CC de la Vau de Gapèu |

## Nòtas

* ↑ Louis Marie Prudhomme, Dictionnaire géographique et méthodique de la République française en 120 départements, volum 1, París (1798), p. 362, legir en linha
* ↑ https://archives.var.fr/article.php?laref=53&titre=arrondissements-cantons-et-justices-de-paix
* ↑ https://www.insee.fr/fr/statistiques/1285450
# Canton de Severac

Lo Canton de Severac es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Milhau, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'Occitània. Dempuèi 2015, totas las comunas son del canton novèl de Tarn e Causses (burèu centralizator : Severac d'Avairon). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.

## Composicion

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Densitat (ab/km²) | Intercomunalitat 2020 |
| Busens | 12040 | 21,59 | 186 (2018) | 8,62 | CC dels Causses a l'Aubrac |
| La Panosa | 12123 | 26,91 | 757 (2018) | 28,13 | CC dels Causses a l'Aubrac |
| Recolas e Previnquièiras | 12196 | 25,20 | 503 (2018) | 19,96 | CC dels Causses a l'Aubrac |
| Severac | 12270 | 108,42 | 2415 (2018) | 22,27 | CC dels Causses a l'Aubrac |
| La Vèrnha | 12126 | 26,32 | 220 (2018) | 8,36 | CC dels Causses a l'Aubrac |

## Composicion (2)

Lo canton se compausava de cinc comunas:
| Comunas del canton | Abitants | Còde postal | Còde INSEE |
| Busens | | 12150 | 12040 |
| La Panosa | | 12150 | 12123 |
| La Vèrnha | | 12150 | 12126 |
| Recolas-Previnquièiras | | 12150 | 12196 |
| Severac | 4081 | 12150 | 12270 |

## Istòria

Lo canton de Severac se creèt en 1790 dins lo districte de Severac.
En 1801 lo canton de Severac se conservèt.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton siaguèt suprimit o, se se vòl, espandit al canton novèl de Tarn e Causses.
Las 5 comunas del canton èran de la comunautat de comunas de Severac (del Castèl). Fusionèron totas lo 1èr de genièr de 2016 dins la comuna novèla de Severac d'Avairon; la comunautat de comunas siaguèt suprimida de plen drech e en 2017, la comuna novèla passèt a la comunautat de comunas dels Causses a l'Aubrac.
Lo 1èr de genièr de 2017, l'ancian canton passèt a l'arrondiment de Rodés.

## Ligams extèrnes

* (fr) Lo canton sus lo sit del conselh general

## Veire tanben

* Avairon
* Arrondiments d'Avairon
* Comunas d'Avairon

## Nòtas

* ↑ https://books.google.fr/books?id=5F0OAAAAQAAJ&pg=RA1-PA304#v=onepage&q&f=false
* ↑ qu'atermena los cantons dins lo departament d'Avairon
# Cihuri

Cihuri es una comuna de la Rioja.
# Cilentan

Lo cilentan (localament celendano o cilindanu e en italian: cilentano) es una varietat parlada dins l'airal de Cilento, dins la província de Salèrn en Campània e tanben dins la Val de Diano que n'es vesina.
# Cigogné

Cigogné es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Gérard Jacques |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 409 | 283 | 488 | 390 | 405 | 410 | 411 | 434 | 409 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 414 | 397 | 360 | 358 | 353 | 355 | 377 | 343 | 351 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 358 | 375 | 392 | 337 | 327 | 347 | 351 | 335 | 328 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 301 | 282 | 230 | 213 | 256 | 307 | 318 | 320 | 319 |
| 2009 | 2010 |
| 318 326 | 336 341 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Cigudosa

Cigudosa es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Cilaos

Cilaos es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Reünion e la region de la Reünion.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Paul-Franco Técher |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | 5 856 | 6 115 | 5 838 | 5 796 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 5 989 6 088 | Cercar |
| Impossible de compiler l'entrée EasyTimeline : EasyTimeline 1.90 Timeline generation failed: 4 errors found Line 87: bar:1990 from:0 till: 5 856 - Invalid attribute '856' ignored. Specify attributes as 'name:value' pairs. Line 88: bar:1999 from:0 till: 6 115 - Invalid attribute '115' ignored. Specify attributes as 'name:value' pairs. Line 89: bar:2006 from:0 till: 5 838 - Invalid attribute '838' ignored. Specify attributes as 'name:value' pairs. Line 90: bar:2007 from:0 till: 5 796 - Invalid attribute '796' ignored. Specify attributes as 'name:value' pairs. |||||||||
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Cilindre (geometria)

Un cilindre es un còrs solid, generat a partir de la revolucion d'un rectangle, que l'axe de revolucion es un costat del rectangle. La seuna equacion en coordenades cartesianas es:
    $\left({\frac {x}{a}}\right)^{2}+\left({\frac {y}{b}}\right)^{2}=1.$
Es limitat per dos plans parallèls que copan la superfícia corba generada, nomenada superfícia cilindrica, formant doas circumferéncias qu'an los centres respectius sus l'axe del cilindre, e que se omenan basas.
Lo desrotlament d'aquela superfícia corba qu'unís las doas basas es un rectangle que la basa es lo perimètre de la circumferéncia, e la nautor, o separacion entre los centres de las basas, aquela de cilindre. A 2 fàcias, 0 vertèx e 0 arèstas.
L'aira d'un cilindre es:
    $A=2{\cdot }A_{basa}+A_{lateral}=2{\cdot }\pi {\cdot }r^{2}+2{\cdot }\pi {\cdot }r{\cdot }h=2{\cdot }\pi {\cdot }r{\cdot }(r+h)$
e lo seu volum:
    $V=\pi {\cdot }r^{2}{\cdot }h$
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Cilindre (geometria).
# Ciguñuela

Ciguñuela es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Cihuela

Cihuela es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Déville-lès-Rouen

Déville-lès-Rouen es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.

## Geografia

Fa partida de la banlèga de Roan. La municipalitat es traversada per lo riu Le Cailly.

### Comunas vesinas
## Istòria

L'istòria de Déville-lès-Rouen foguèt escricha per l'istorian de Roan Robert Eude que dessenhèt tanben lo sieu blason. Una pichona carrièra ne'n pòrta lo nom uèi.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2024 | 2026 | Mirella Deloignon |
| març de 2001 | 2024 | Dominique Gambier |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 700 | 1 550 | 1 785 | 2 706 | 3 185 | 3 916 | 3 766 | 3 887 | 3 884 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 3 816 | 3 925 | 4 583 | 4 500 | 4 458 | 5 114 | 5 281 | 5 264 | 5 653 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 6 206 | 6 567 | 6 887 | 6 964 | 7 139 | 7 403 | 7 567 | 7 508 | 8 037 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 8 643 | 9 622 | 11 745 | 11 136 | 10 521 | 10 441 | 10 520 | 10 413 | 10 249 |
| 2009 | 2010 |
| 10 018 10 113 | 10 188 10 286 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Déwé Gorodey

Déwé Gorodey (Pwäräiriwa, Nòva Caledònia, 1 de junh de 1949 – 14 d'agost de 2022) es una escrivana e politiciana canaca. Ardenta defensora de las lengas e culturas canacas, las posicions d'aquesta activista son favorablas a l'independéncia de l'isla.
# Dílar

Dílar es un municipi de la província espanhòla de Granada e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
# Dòge

Lo dòge èra lo primièr magistrat de qualques republicas italianas, subretot de Venècia e Gènoa. Eretièr del dux, foncionari bizantin del temps que Ravena e Venècia fasián partida de l'Empèri Bizantin, aquel foncionari vengut poderós ensagèt de crear una succession dinastica mas deguèt daissar la plaça, dels temps dels ducats medievals, a un personatge elegit per sos pars nòbles. Èra la sola magistratura amb lo procuraire de Sant Marc qu'èra viatgèra (dogat a vida generalament doat a un òme d'experiéncia).

## Dòge de Venècia

A Venècia, lo dòge aviá per atribucions principalas:
* de decidir la guèrra o la patz,
* de comandar las armadas,
* de nomenar a las foncions civilas e eclesiasticas, * de presidir al senat: mas podiá pas prene cap de resolucion sens l'avís favorable del Conselh dels Dètz.
La moneda èra batuda al nom del dòga, e non pas a sa armas; podiá causir una molhèr sonque a Venècia. En dintrant en carga se fiançava amb la mar Adriatica, usatge que faisiá sens dobte allusion a l’empèri que Venècia aviá sus las mars.
Lo primièr dòge foguèt Paolo Lucio Anafesto (697). Lo 120$^n$ e darrièr dòga, Ludovico Manin, èra en exercici quora la republica de Venècia foguèt conquistada per las armadas francesas (1797).
Los dòges venecians mai celèbres son los Dandolo, los Faliero, los Tiepolo e los Gradenigo.

## Dòge de Gènoa

A Gènoa, la dignitat de dòge foguèt creada en 1339 e foguèt d’en primièr conferada a vida, lo tot primièr dòga foguèt Simon Boccanegra; lo dòga deviá èsser de familha pldbeïana e de la faccion gibelina. D'entres aqueles dògas perpetuals: los noms de Guarco, Montaldo, Fregoso e Adorno, familhas en lucha perpetuala que mai d'un còp gaireben portèton la Republica cap al caós.
En 1528, Andrea Doria faguèt decretar que s'eliriá un nòu dòga cada dos ans e que seriá causit dentre las familhas aristocraticas (28), aquel dòga deviá partejar lo poder amb un conselh de 400 membres, lo Senat, causits dins la noblessa e un censor e dos cònsols. Los Spinola, los Doria, los Grimaldi, los Imperiali, los Durazzo, los Balbi, los Pallavicino mas tanben los Lomellini, los Brignole-Sale son los mai celèbres. Gènoa arrestèt d’aver de dògas en 1797, lo darrièr foguèt Giacomo Maria Brignole Sale, sol dòga elegit dos còps, en 1779 e en 1795, a l’occupacion d'aquela republica per França.
En 1802, a l’imatge de França, la Republica liguriana se dotèt d’un dòge, membre de la familha dels Durazzo.

## Ligams extèrnes

* (fr)Salomon Reinach, Le mariage avec la mer, Cultes, mythes et religions, t. II, Éd. Ernest Leroux, París, 1906, pp. 206-219.
# Dòma de nèu dels Escrinhs

La Dòma de nèu dels Escrinhs (var. Dòma de nèu deis Escrinhs) es un som aupenc situat en Daufinat. Aprés la Barra dels Escrinhs e lo Som Lory, es lo tresen som mai naut d'Occitània.

## Nòtas

* ↑ Yann Gonon, Des experts ont mesuré avec précision l'altitude de la Barre des Ecrins dans les Alpes, France 3 Auvergne-Rhône-Alpes, 10 d'octobre de 2017
* 1 2 Podem trobar sos noms en occitan sus aqueste article de la revista Sapiéncia, «"Lo som mai naut d'Occitània».
# Dévanos

Dévanos es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Dòma A

Lo Dòma A (4 093 m), tanben dich Dòma Argus, es un dòma de glaç situat en Antartida a 1 200 km a l'interior dau continent. Es una dei cimas pus autas d'Antartida e es considerat coma l'endrech pus freg de la planeta.

## Liames intèrnes

* Antartida.
* Dòma de glaç.
# Dòma de lava

Un dòma de lava es una estructura volcanica compausada d'una massa de lava fòrça viscosa que son escolament demora limitat a la sortida de la chaminèia. Entraïna generalament una aumentacion de la pression intèrna dau volcan e una erupcion explosiva de tipe pelean o plinian.

## Liames intèrnes

* Erupcion peleana.
* Erupcion pliniana.
* Volcan.
# Cobos de Fuentidueña

Cobos de Fuentidueña es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Cobreros

Cobreros es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Cocal do Sul

Cocal do Sul es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
# Cobos de Cerrato

Cobos de Cerrato es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Cobquecura

Cobquecura qu'ei ua comuna chilena de la region del Biobío.
# Coca

Coca es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.