OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Saulx-les-Chartreux

Saulx-les-Chartreux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean Flégeo (PCF) |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 731 | 1 042 | 988 | 865 | 1 000 | 1 015 | 1 004 | 985 | 1 033 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 015 | 1 050 | 1 105 | 969 | 985 | 945 | 1 018 | 1 030 | 1 054 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 061 | 1 117 | 1 087 | 1 019 | 1 075 | 1 124 | 1 186 | 1 172 | 1 460 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 693 | 1 934 | 2 437 | 3 247 | 4 141 | 4 952 | 4 862 | 4 883 | 4 942 |
| 2009 | 2010 |
| 4 995 5 050 | 5 048 5 104 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Saulx-le-Duc

Saulx-le-Duc es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | M. Alain Boulay |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 443 | 517 | 543 | 472 | | 520 | 495 | 507 | 514 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 470 | 468 | 408 | 407 | 381 | 361 | 331 | 313 | 290 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 261 | 269 | 264 | 214 | 253 | 272 | 270 | 242 | 214 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 203 | 211 | 213 | 244 | 201 | 187 | 250 | 257 | 262 |
| 2009 | 2010 |
| 266 268 | 271 273 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Saulx-lès-Champlon

Saulx-lès-Champlon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Marie-France Paquin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 227 | 219 | 224 | 269 | 302 | 330 | 338 | 321 | 336 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 329 | 321 | 326 | 308 | 309 | 275 | 272 | 276 | 251 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 235 | 228 | 225 | 106 | 127 | 114 | 130 | 106 | 122 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 104 | 91 | 121 | 120 | 121 | 124 | 128 | 129 | 130 |
| 2009 | 2010 |
| 130 134 | 133 137 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Sault-lès-Rethel

Sault-lès-Rethel es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Kociuba |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 130 | 158 | 167 | 180 | 249 | 309 | 394 | 442 | 421 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | 448 | 428 | 427 | 416 | 441 | 432 | 453 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 412 | 431 | 401 | 510 | 835 | 709 | 812 | 722 | 993 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 254 | 1 599 | 2 018 | 2 116 | 2 067 | 1 919 | 1 863 | 1 877 | 1 879 |
| 2009 | 2010 |
| 1 882 1 914 | 1 882 1 915 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Saulty

Saulty es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Geografia

Lo vilatge s'es format de la reünion dels luòcs-diches de Saulty e de Gombremetz. A bastit sus un tuc bas e a environat de pichonas ondulacions. La siá posicion pas luènh de la nacionala 25 lududes permet un desvolopament economic important dempuèi una quinzena d'ans: a anotar l'implantacion d'una zòna artesanala a la sortida del vilatge dempuèi aperaquí dètz ans.
Le village s'est formé de la réunion des lieux-dits de Saulty et de Gombremetz. Il est bâti sur une colline basse et est entouré de petites ondulations. Sa position non loin de la nationale 25 lui permet un développement économique important depuis une quinzaine d'années: à noter l'implantation d'une zone artisanale à la sortie du village depuis environ dix ans.

### Comunas vesinas
## Istòria

Lo pòble se truca pas Saulty que dempuèi 1789. Lo pòble compòrta dos castèls, #çò qu'es pauc comun : lo castèl pròpiament dicha de Saulty, dins lo pòble, e lo castèl de Saternault, a qualques minutas del pòble. Lo nom "saulty" vendriá de "Sars", o "essart", segurament del fach que lo pòble al Mièja Edat èra una zòna importanta de défrichement, o al contrari vendriá del latin saltus, e designariá ça que la una zòna #qu'èra pas pas conreada.
Le village ne s'appelle Saulty que depuis 1789. Le village comporte deux châteaux, ce qui est peu commun : le château proprement dit de Saulty, dans le village, et le château de Saternault, à quelques minutes du village. Le nom "saulty" viendrait de "Sars", ou "essart", certainement du fait que le village au Moyen Âge était une zone importante de défrichement, ou à l'inverse il viendrait du latin saltus, et désignerait or une zone qui n'était pas cultivée.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Paul Lefebvre |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 729 | 448 | 727 | 791 | 707 | 768 | 806 | 793 | 832 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 831 | 793 | 755 | 723 | 750 | 768 | 809 | 790 | 748 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 721 | 707 | 702 | 682 | 701 | 730 | 717 | 701 | 722 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 775 | 731 | 684 | 648 | 666 | 625 | 682 | 689 | 697 |
| 2009 | 2010 |
| 704 708 | 719 723 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Saulvaux

Saulvaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.

## Istòria

Saulvaux Es una municipalitat nascuda l'an 1972 de la fusion de las tres comunas de Saulx-en-Barrois, Val-la-Granda e Val-la-Pichona.
Aquela localité i aguèt donat a la glèisa de Toul per Ricuin de Commercy en 1108.
Saulvaux est une commune née en 1972 de la fusion des trois communes de Saulx-en-Barrois, Vaux-la-Grande et Vaux-la-Petite.
Cette localité fut donnée à l'église de Toul par Ricuin de Commercy en 1108.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Patrice Leroux |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 250 | 233 | 253 | 245 | 243 | 249 | 232 | 227 | 251 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 218 | 203 | 206 | 185 | 171 | 159 | 163 | 152 | 155 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 139 | 137 | 139 | 100 | 87 | 97 | 96 | 101 | 85 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 75 | 70 | 121 | 108 | 126 | 115 | 136 | 136 | 128 |
| 2009 | 2010 |
| 126 128 | 123 125 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Saulx

Saulx es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.

## Geografia

La municipalitat a situat en un écrin de verdure, sus un promontori schisteux. Lo bourg situat a 300 m d'altitud tala un guardià en velhant sus la vallée de Bognon e del Durgeon. Mes ne nautor, lo vilatge dégage un sentiment de poténcia. Presoèr de lo sieu sol en assautant; la verdure #que regna a las alentours. Sol, emergeix lo sieu campanal panoramique amb lo sieu belvédère.
La commune est située dans un écrin de verdure, sur un promontoire schisteux. Le bourg situé à 300 m d’altitude tel un gardien veillant sur la vallée de Bognon et du Durgeon. Placé en hauteur, le village dégage un sentiment de puissance. Prisonnier de son seul assaillant; la verdure qui règne aux alentours. Seul, émerge son clocher panoramique avec son belvédère.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christian Bresson |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 137 | 1 285 | 1 064 | 1 139 | 1 330 | 1 278 | 1 198 | 1 176 | 1 192 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 062 | 1 045 | 1 075 | 997 | 982 | 898 | 847 | 829 | 768 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 759 | 772 | 728 | 553 | 551 | 546 | 508 | 503 | 482 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 482 | 514 | 576 | 630 | 686 | 672 | 809 | 828 | 847 |
| 2009 | 2010 |
| 862 882 | 866 886 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Russell Crowe

Russell Ira Crowe es un actor, realizator, productor de cinèma e musician neozelandés, nascut lo 7 d'abril de 1964 a Wellington.
Après aver començat sa carrièra en Austràlia, la perseguèt als Estats Units amb lo polar L.A. Confidential (1997), de Curtis Hanson e subretot Revelacions (1999), de Michael Mann, que li valguèt la nominacion a l'Oscar del melhor actor. Remportèt l'estatueta l'an seguent per sa performança dins lo peplum Gladiator, que marquèt tanben lo retorn del realizator Ridley Scott. Confirmèt dins un registre mai realista l'an seguent en incarnar lo matematician John Forbes Nash Jr. dins lo biopic Un òme d'excepcion, de Ron Howard, que li valguèt tornarmai una nominacion a l'Oscar de melhor actor.
Retrobèt puèi Ridley Scott per la comèdia dramatica Una granda annada (2006), lo polar american Gangster (2007), lo thriller geopolitic Messorgas d'Estat (2007) e enfin lo filme d'aventuras Robin dels Bòsques (2010) ; puèi Ron Howard per un novèl biopic, lo drama esportiu De l'ombra a la lutz (2005).
# Ruslana

Roslana Stepànivna Lyzhychko, coneguda internacionalament coma Ruslana (en ucraïnian: Руслана Степанівна Лижичко; Lviv, 24 de mai de 1973) es una cantaira ucraïniana. Es una de las artistas mai conegudas d'aquel país internacionalament. Es a l'encòp dançaira, productritz, compausaira e jòga tanben del piano. Foguèt revelada internacionalament a partir de sa participacion a l'Eurovision en 2004.
Foguèt marcada dins la lista de las 10 femnas mai influentas de 2013 per la revista americana Forbes. S'impliquèt fòrça dins las manifestacions contra lo govèrn de Víktor Ianokòvych conegudas jol nom d'EuroMaidan. En març de 2014 recebèt lo Prèmi de la Femna Coratjosa (en anglés: "Woman of Courage Award") decernit pel secretari d'estat dels Estats Units.

## Discografia
### Albums

* Myt' Vesny - Dzvinkiy viter (1986, 1998)
* Ostannye rizdvo 90 (1999)
* Naikrashe (2001)
* Dobriy vechir, tobi... (2002)
* Dyki Tantsi (2003)
* Dyki Tantsi + Bonus (2004)
* Wild Dances (2004)
* Wild Dances (New Year Edition) (2005)
* Wild. Club'in (2005)
* Amazonka (2008)
* Wild Energy (2008)
* Мій Брат! (2012)

### Singles

* Wild Dances (2004)
* Dance with the wolves (2004)
* The Same Star (2005)
* Dyka Enerhiya (2006)

### Vidèos musicals

* 1996 - Ty
* 1997 - Balada pro princessu
* 1998 - Svitanok
* 1998 - Ostannya Poema
* 1998 - Kolyskova
* 1998 - Myt' Vesny
* 2001 - Prochannya z Disko
* 2003 - Znaju Ja
* 2003 - Oj, Zagraimy Muzycenku
* 2004 - Kolomyjka
* 2004 - Play, Musician!
* 2004 - Wild Dances
* 2005 - Dance with the Wolves
* 2005 - Dance with the Wolves [remix]
* 2005 - The Same Star
* 2005 - Skazhy Meni
* 2006 - The Same Star [Re-pop]
* 2006 - Wind Song [Remix]
* 2006 - Wild Energy (Dyka Enerhiya)

## Ligams extèrnes

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Ruslana.
* Sit oficial de Ruslana
* Fanclub.ruslana.ua
* RuslanaTV
* RuslanaTube (YouTube)
# Russell Alan Hulse

Russell Alan Hulse (Nòva York, 28 de novembre de 1950) es un fisician american. Especializat dins l'estudi dels pulsars e de las ondas gravitacionalas, obtenguèt lo Prèmi Nobel de Fisica, amassa amb Joseph Hooton Taylor Jr., "per la descobèrta d'una mena novèla de pulsars, descobèrta que a dobèrt de possibilitats novèlas per l'estudi de la gravitacion".
# Russell Johnson

Russell David Johnson (Ashley, Pennsilvània, 10 de novembre de 1924 – Bainbridge Island, Washington, 16 de genièr de 2014) foguèt un actor american. Venguèt celèbre dins las annadas 1970 gràcias a son ròtle d'un personatge escaissat "lo professor" dins la sèria de CBS Gilligan's Island.
# Rusio

Rusio es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.

## Geografia

Rusio A situat en Castagniccia, un dels « territòris de vida » del Parc natural regional de Corsega #que li aderís a el, en la pieve de las Vallerustie venguda l'an 1789, l'ancian costat de San Lorenzo.
Rusio est située en Castagniccia, un des « territoires de vie » du Parc naturel régional de Corse auquel elle adhère, dans la pieve des Vallerustie devenue en 1789, l'ancien canton de San Lorenzo.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Ange Toussaint Rocchi |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | 196 | 228 | 200 | 285 | 300 | 304 | 324 | 339 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 327 | 352 | 337 | 313 | 316 | 320 | 324 | 347 | 355 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 329 | 333 | 344 | 321 | 312 | 318 | 316 | 156 | 157 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 99 | 108 | 100 | 83 | 57 | 66 | 77 | 79 | 77 |
| 2009 | 2010 |
| 75 75 | 77 78 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Corsega
# Russ Kun

Russ Kun :
| president de (país): | Nauru |
| Periòde de govèrn: | 29 de setembre de 2022-29 de setembre de 2023 |
| Predecessor: | Lionel Aingimea |
| Successor: | David Adeang |
| Data de naissença: | 8 de setembre de 1975 |
| Luòc de naissença: | districte d'Uaboe, Nauru |
| Profession: | òme politic |
| Partit politic: | - |
Russ Kun, nascut Russ Joseph Kun dins lo districte d'Uaboe, en 1975, foguèt lo president de la republica de Nauru de 2022 a 2023. Dintrèt en foncion lo 29 de setembre de 2022.
| Precedit per Lionel Aingimea | President de Nauru 29 de setembre de 2022-30 de setembre de 2023 | Seguit per David Adeang |
# Russange

Russange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.

## Istòria

Dépendait De l'anciana província del Barrois, distincion de Audun-lo-Tiche. Vièlh domeni reial.
Dépendait de l'ancienne province du Barrois, seigneurie d'Audun-le-Tiche. Vieux domaine royal.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Gilbert Kaiser |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 245 | 197 | 242 | | | | 292 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 320 | 321 | 344 | 386 | 455 | 530 | 528 | 624 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 163 | 1 114 | 1 405 | 1 059 | 1 164 | 1 541 | 1 509 | 1 258 | 1 252 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 218 | 1 163 | 1 128 | 1 036 | 1 026 | 1 068 | 997 | 1 016 | 1 025 |
| 2009 | 2010 |
| 1 049 1 067 | 1 074 1 092 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Rusca

La rusca o l'escòrça es lo revestement exterior del tronc, de las brancas e de las raices dels arbres, e pus generalament de las plantas lenhosas.
Es sovent possible de reconeisser un arbre per sa rusca, que son aspècte pòt fortament variar segon las regions (latituds, altituds), son edat, son exposicion, e la preséncia eventuala de liquèns o d'autras epifitas.
En zona tropicala, nombrosas espècias d'arbres an de ruscas garnidas d'espinas solidas.

## Definicions

Dins lo lengatge corrent ; s'apèla rusca los teissuts extèrnes, mòrts, crebassats, que de còps s'exfòlian per placas, e que los botanistas apèlan ritidoma.
En botanica ; la rusca compren l'ensems dels teissuts diches corticals produches vèrs l'exterior de la camba (o tija) pel foncionament del càmbium, sus las brancas, sul tronc e sus las racinas dels arbres. Es un jaç de cellulas generatrises, apelada tanben assisa libèro-lenhosa, que produtz vèrs l'interior lo xilèma, o fusta, e vèrs l'exterior lo floèma o libèr. Demest las angiospermas, a l'exterior del floèma, una segonda assisa generatritz, lo càmbium subero-felodermic o càmbium cortical produtz vèrs l'interior lo felodèrma, qu'es la rusca viventa, e vèrs l'exterior un teissut suberós impermeable, lo siure. Lo felodèrma assegura la continuitat de la proteccion extèrna, malgrat l'acreissement en diamètre de la camba. La rusca dels arbres es sovent rica en toxinas (fenòls) e principis amargants (tanins) çò que la ren pus protectritz, mas en fach tanben una fònt de principis terapeutics, que mai d'un animal a tanben aprés a esplechar (per exemple : l'aspirina de la rusca de sauses pasturada pels animals).

## Feridas de la rusca

Son frequentas, d'originas naturalas o umanas. La produccion de rusca participa a la cicatrizacion de l'arbre, s'acompanhant d'una produccion de fenòls, resinas e d'autras moleculas limitant l'infeccion micotica e bacteriana.
# Ruscus aculeatus

Lo verdboisset o bois ponchut, bresegon, gasc. agreulon, agreulet, aruston, aruschon, auriston, aubriston, gresic, escanaclocas (Ruscus aculeatus) es un arbrilhon de la familha de las Liliaceae (o des Ruscaceae, segon la classificacion filogenetica).

## Descripcion

Es un arbust de rizòmas, fòrça ramificat, amb de rams segondaris altèrnes transformats en cladods ovals terminats per una espina, de pichonas flors verdencas de 6 tepals (3 grands, 3 petits). Los fruches son de baias rojas.

## Caracteristicas

* Organs reproductors
Tipe d'inflorescéncia: racèm de racèms
Reparticion dels sèxes: dioïc
Tipe de pollinizacion: entomogama
Periòde de florason : de setembre a abril
* Grana
Tipe de fruch: baia
Biais de disseminacion: endozoocòr
* Abitat e reparticion
Abitat tipe: sosbosc erbacèus miègeuropèus, basofils
Airal de reparticion : mediterranèu atlantic
font: (fr)Julve, Ph., 1998 ff. - Baseflor. Index botanique, écologique et chorologique de la flore de France. del 23 d'abril de 2004.

## Utilizacion

Foguèt utilizat localament per Rampalms coma substitut a la brancas de bois. Los brots joves son comestibles, cruds o cuèchs, coma los espargues salvages, alara que las baias son toxicas. La planta conten un glicosid steroïdian de proprietats veinotonicas.

## Propriatats medicinalas

Lo rizòma a de vertuts circulatòrias, perqu'es diuretic e vasoconstrictor. La racina es emollienta. Conten un glicosida esteroïdian, la ruscogenina, utilizat dins de pomadas per las emorroïdas (Ruscorectal) o las pòchas jols uèlhs (en associacion amb la quercetina). Es sovent recoltada pels vagants.

## Estudi toxicologica

Lo bresegon conten un esaponosida e de nitrat de potassi, es pauc toxic, a de proprietats aperitivas e febrifugas.

## Referéncias

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Ruscus aculeatus.
* (fr)Archives d'Ajaccio, Mémoire de Jean-François Andreucci
* Portal de la botanica
* ↑ https://ethnolinguiste.org/wp-content/uploads/2020/06/Millardet-Georges.-Le-d%C3%A9veloppement-des-phon%C3%A8mes-additionnels.-Etudes-de-dialectologie-landaise-1910.pdf
# Saint-Mars-d'Égrenne

Saint-Mars-d'Égrenne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Òrna e la region de la Bassa Normandia.

## Geografia

Lo bourg se situa al sud-oèst del departament del Adorna, al sud de la region Bassa-Normandie, en la region naturala e bocagère del Domfrontais, egalament trucada « Passava ».
Comunas confrontantas de Saint-Mars-d'Égrenne :
* Passava
Le bourg se situe au sud-ouest du département de l'Orne, au sud de la région Basse-Normandie, dans la région naturelle et bocagère du Domfrontais, également appelée « Passais ».
Comunas confrontantas de Saint-Mars-d'Égrenne :
| Saint-Georges-de-Rouelley (sur 25 m), Saint-Cyr-du-Bailleul | Saint-Roch-sur-Égrenne, La Haute-Chapelle (sur 200 m) | Saint-Gilles-des-Marais, La Haute-Chapelle, Domfront |
| Saint-Cyr-du-Bailleul | | Torchamp |
| Mantilly | Passais | Saint-Fraimbault |

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Joël Gontier |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 242 | 2 247 | 2 522 | 2 189 | 2 349 | 2 403 | 2 270 | 2 269 | 2 210 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 110 | 2 100 | 2 026 | 1 824 | 1 787 | 1 723 | 1 653 | 1 607 | 1 635 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 605 | 1 546 | 1 429 | 1 271 | 1 252 | 1 266 | 1 257 | 1 150 | 1 095 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 965 | 866 | 762 | 816 | 769 | 697 | 717 | 723 | 709 |
| 2009 | 2010 |
| 696 714 | 682 700 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França