OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aiglepierre

Nom desconegut en arpitan (Aiglepierre en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Jura e la region de la Franca Comtat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Guy David |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 466 | 438 | 505 | 485 | 514 | 520 | 504 | 502 | 467 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 461 | 540 | 519 | 497 | 462 | 437 | 432 | 436 | 401 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 412 | 363 | 319 | 308 | 290 | 262 | 262 | 236 | 200 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 214 | 220 | 259 | 301 | 357 | 342 | 397 | 405 | 413 |
| 2009 | 2010 |
| 421 438 | 428 446 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau d'Arpitània
# Aignay-le-Duc

Aignay-le-Duc es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Alexandre Misset |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 766 | 690 | 820 | 898 | 881 | 888 | 947 | 880 | 930 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 892 | 885 | 843 | 804 | 779 | 802 | 820 | 835 | 811 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 765 | 775 | 770 | 681 | 673 | 658 | 614 | 629 | 576 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 572 | 630 | 534 | 528 | 455 | 402 | 381 | 365 | 350 |
| 2009 | 2010 |
| 335 348 | 323 336 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Aigleville

Aigleville en normand (Aigleville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.

## Istòria

Lo nom de la municipalitat provendriá de la descobèrta d'un nin d'agla en lo parc del castèl. Aquel darrièr, bastit al XIe sègle, a preses alavetz lo nom de « L'Agla ». Lo castèl a desaparegut dempuèi, mas lo nom Aigleville a survécu.
Le nom de la commune proviendrait de la découverte d'un nid d'aigle dans le parc du château. Ce dernier, construit au XIe siècle, a pris alors le nom de « L'Aigle ». Le château a disparu depuis, mais le nom Aigleville a survécu.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Menard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 112 | 123 | 112 | 145 | 130 | 117 | 143 | 129 | 133 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 124 | 132 | 125 | 113 | 109 | 111 | 117 | 109 | 120 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 107 | 88 | 94 | 74 | 89 | 75 | 79 | 74 | 97 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 56 | 74 | 92 | 75 | 104 | 248 | 314 | 314 | 341 |
| 2009 | 2010 |
| 342 344 | 344 346 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ monographie de la Comunitat d'aglomeracion de las Pòrtas de l'Eure - en Mai 2010
* ↑ monographie de la Communauté d'agglomération des Portes de l'Eure - Mai 2010
* Portal de Normandia
# Aigliers

Aigliers (Eygliers en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2008 | 2014 | Jean Morel | |
| març de 2001 | 2008 | Louis Abrard | PRG |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 692 | 672 | 700 | 618 | 750 | 743 | 755 | 780 | 805 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 783 | 739 | 688 | 659 | 671 | 698 | 607 | 571 | 549 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 542 | 512 | 523 | 465 | 442 | 425 | 420 | 403 | 371 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 415 | 414 | 403 | 502 | 596 | 697 | 738 | 744 | 749 |
| 2009 | 2010 |
| 740 750 | 730 740 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Referéncias

* ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa a la pagina 73

## Nòtas

* Portal dau Daufinat
* Portal d'Occitània
# Aiglemont

Aiglemont es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.

## Istòria

Un oratoire a bastit per fraires de Braux a Modèl:La s a aquel endroit, constituent un gué sus la Mòsa. Existís alavetz tres unes autres caserius desparièrs : Manicourt, Champeau e Gely.
Un oratoire est construit par des moines de Braux au sègle xi à cet endroit, constituant un gué sur la Mòsa. Il existe alors trois autres hameaux distincts : Manicourt, Champeau et Gely.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Philippe Decobert |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 500 | 515 | 580 | 681 | 742 | 776 | 736 | 777 | 746 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | 695 | 690 | 692 | 686 | 677 | 609 | 594 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 614 | 609 | 644 | 620 | 672 | 676 | 672 | 662 | 740 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 962 | 1 304 | 1 645 | 1 614 | 1 804 | 1 733 | 1 594 | 1 575 | 1 571 |
| 2009 | 2010 |
| 1 560 1 608 | 1 593 1 629 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* 1 2
* Portal de las comunas de França
# Aigla cridarèla

L'aigla cridarèla (o agla cridaira) (Aquila clanga) es un rapaç diürne qu'es de la familha deis Accipitridae.

## Vejatz tanben

Aigla
# Al-Cartero

Modèl:Bastison
Al-Cartero, l'escais literari (anagrama) del Doctor Leonci Lacoarret (Brou, Eura e Leir, 8 de març de 1861 – Salias en Biarn, 1923) foguèt un escrivan e mètge biarnés de Gasconha.

## Biografia

A mai de son activitat de mètge, Al-Cartero escriguèt fòrça òbras, mai que mai de pèças de teatre. Collaborèt a la revista Reclams de Biarn e Gascougne. Chuquete foguèt reeditada en 2002 en grafia classica en Shuqueta.

## Òbras

* Au pèis berd, Biarn, 1901.
* Lous Pique-talos, 1903
* La cante de l'oubrè, 1904
* Chuquete, 1922.
* P'ou biladye, 1923.
* Las campanes de Goarilèu, 1923.
* L'Escarre-Saq, 1926.
# Al-Muqtadir (Abbassida)

Al-Muqtadir (13 de novembre de 895, Bagdad - 31 d'octòbre de 932) foguèt lo califa dau Califat Abbassida dau 14 d'aost de 908 au 31 d'octòbre de 932. Succediguèt a son fraire Al-Muktafi (902-908) e foguèt remplaçat per Al-Qahir (932-934).
Son rèine marquèt una etapa decisiva dins l'afebliment dei califas abbassidas. D'efiech, foguèt marcat per una instabilitat importanta au sen dau govèrn amb una succession rapida de visirs qu'empediguèt l'adopcion d'una politica establa e coerenta. De mai, la gestion dei finanças, ja problematica sota sei predecessors, s'agravèt privant lo poder de ressorsas en despiech d'impòsts relativament importants. Enfin, lo califa èra dins la dependent de sei mercenaris turcs per assegurar sa seguretat. Ansin, l'emir Munis al-Muzaffar foguèt probablament lo cap vertadier dau Califat durant tot lo rèine d'Al-Muqtadir.
Dins aqueu contèxte, lo periòde d'Al-Muqtadir veguèt la perseguida dau declin de la poissança abbassida. En Anatolia, foguèt obligat d'acceptar divèrsei conquistas bizantinas e de prepausar un important recapte en cambi de la liberacion de presoniers musulmans. Dins lo rèsta de l'Empèri, la preséncia abbassida èra menaçada en Egipte e lei Hamdanides de Mossol venguèron de facto independents. Aquò entraïnèt de trèbols intèrnes grèus e una premiera temptativa de còp d'Estat aguèt luòc en 929 au profiech d'Al-Qahir, fraire cadet d'Al-Muqtadir. Lo projècte mau capitèt mai lei combats laissèron una armada devesida e afeblida. Dins de circonstàncias mau conegudas, entraïnèron tanben una guèrra civila entre lei fòrças de l'emir Munis e dau califa que foguèt tuat sus lo prat batalhier en 932. Lo venceire placèt alora Al-Qahir sus lo tròne.

## Liames intèrnes

* Califat Abbassida.
# Al-Bakri

Al-Bakri (1014-1094) qu'estó un geograf e istorian d'Al Andalús.

## Bibliografia
### Òbra principala

* 1068: Publicacion a Còrdoa dau Kitāb al-Masālik wa-al-Mamālik [ Libre dei Rotas e dei Reiaumes ]

### Referéncias

* André Miquel, Bakri al- (1040-1094), dans Encyclopædia Universalis, Paris, av. 2003.
* Nafis Ahmad, Muslim Contribution to Geography, Lahore, 1972 [1re éd. 1947].
* Évariste Lévi-Provençal, La péninsule Ibérique au Moyen Âge, Leiden, 1938.
* Aboul Féda (Ismâil Imâdd ad-Dîn al-Ayyoûbî Ab'ul-Fida) (1273-1331), Géographie d'Aboulféda, éd. par Joseph Toussaint Reinaud, Paris, 1848-1883.

## Liames extèrnes

* (en) The Culture of Al-Andalus: Geography (Unity Productions Foundation)
# Al-Tasrif

Lo Kitab al-Tasrif (arabi, ' كتاب التفسير ') ( Lo metòde de medecina) es una enciclopèdia de medecina e de cirurgia fòrça famosa, escrita cap a l'an 1000 per Abu Al-Qasim (Abulcasis), considerat coma lo paire de la cirurgia modèrna. Los 30 volums d'aqueste obratge comprenon de descripcions anatomicas, de classificacions de malautiás, d'informactions subre la nutricion e d'articles subre la medecina, l’ortopedia, l’oftalmologia, la farmacologia, e tractan mai que mai de la cirurgia.
En Occident, lo libre s'es espandit largament jos lo títol latin de Concessio ei data qui componere haud valet. Pendant al mens sièis sègles, demorèt un guide important per la practica medicala dels mètges e cirurgians a l'encòp dins las civilizacions islamicas e crestianas. Lo trenten volum d'aquesta òbra es tractat cirurgical (La Cirurgia d'Albucassis) que foguèt revirat en occitan per iniciativa de Gaston III de Foish-Bearn (Gaston Fèbus) e que ne'n demora, uei lo jorn, un manuscrit a la bibliotèca de l'Universitat de Montpelhièr.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Dr. Monzur Ahmed, El Zahrawi (Albucasis) - father of surgery, Muslim Technologist, August 1990.
* ↑ La Cirurgia d'Albucasis a Google Book
# Akseli Lajunen

Akseli Lajunen (Lieksa, 1 de febrièr de 1982) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.

## Ligams extèrnes

* Fis
# Akum

L'akum (o anyar) es una lenga yukuben parlada en Cameron e en Nigèria.

## Localisacion

L'akum es parlat en Nigèria dins dos vilatges dins l'Estat de Taraba. En Cameron, la lenga es parlada dins tres vilatges de l'arrondiment de Furu-Awa, dins lo departament de Menchum.

## Referéncias

* ↑ Blench 2019, p. 5.
* ↑ Akumbu e Brye 2005, p. 3.

## Fonts

* (en) Roger Blench, 2019, An Atlas of Nigerian Languages
* (en) Pius Akumbu, Elizabeth Brye, 2205, A Rapid Appraisal Language Survey of Akum , SIL International.
# Al-Hakam II

Al-Hakam II (13 de genier de 915, Còrdoa - 1$^{èr}$ d'octòbre de 976, Còrdoa) es un califa omeia de Còrdoa que reinèt de 961 a 976. Succediguèt a son paire Abd-ar-Rahman III (929-961) e foguèt remplaçat per son fiu Hisham II (976-1013). Amb lo rèine de son paire, son periòde es considerat coma l'apogèu de la poissança aràbia dins la peninsula Iberica.

## Biografia

Designat successor en 923, recebèt una educacion fòrça avançada e foguèt rapidament associat a la gestion politic e militar dau Califat. A la mòrt d'Abd-ar-Rahman III, li succediguèt donc sensa dificultat. Son rèine foguèt marcat per la perseguida de la politica de son paire. En Magrèb, aprofichèt lo transferiment dau poder fatimida en Egipte per tornar estendre l'influéncia cordoana dins la region e obtenguèt la somission deis Idrissidas, una dinastia installada en Marròc, en 974. Còntra lei reiaumes crestians dau nòrd de la peninsula Iberica, aprofichèt lei guèrras civilas entre crestians per reconquistar divèrsei territòris e impausar una patz favorabla a seis interès en 966. Pasmens, a partir d'aquela annada, deguèt luchar còntra d'incursions vikingas. Aquò menèt a plusors combats navaus que s'acabèron per una victòria cordoana en 971.
En parallèl, Al-Hakam II contunièt de desvolopar Còrdoa. Acabèt lei trabalhs de construccion dau palais de Madinat al-Zahra e dirigiguèt de trabalhs d'agrandiment de la Granda Mosqueta de Còrdoa. Ordonèt tanben la construccion de plusors infrastructuras importantas dins sa capitala e fortifiquèt plusors vilas d'Al Andalós. La patz e lo contraròtle de l'extremitat nòrd-oèst dau comèrci transsaharian li permetèron d'assegurar lo bòn foncionament de l'economia. Lo Califat aviá ainsi un accès privilegiat a l'aur de Ghana e de batre una moneda reputada. A sa mòrt, Còrdoa èra la metropòli pus importanta d'Euròpa Occidentala e un centre artistic e scientific major amb de personalitats coma Recemund, Hasdaï ibn Shaprut, Abu Abdallah es-Siqili, Ibn Juljul e Lubna de Còrdoa.

## Annèxas
### Liames intèrnes

* Còrdoa.
* Còrdoa (califat de).
* Fatimida (califat).
* Granda Mosqueta de Còrdoa.
* Madinat al-Zahra.
* Omeia (califat).

### Bibliografia

* (fr) Reinhart Dozy, Histoire des musulmans d'Espagne, Leyde, E. J. Brill, 1861.
* (en) Richard A. Fletcher, Moorish Spain, Berkeley e Los Angeles, University of California Press, 2006.
# Akuku

L'akuku es una lenga edoïda parlada en Nigèria. Per Blench (2019), l'akuku fa partida d'un continuum dialèctal amb l'idesa e l'okpe.
Aquelas lengas fan partida del grop de las lengas edoïdas del nòrd-oèst. Una autra lenga, del grop edoïd del sud-oèst pòrta tamben lo nom d'okpe.

## Localisacion

L'akuku es parlat dins la zòna de govèrn local d'Akoko-Edo de l'Estat d'Edo.

## Referéncias

* ↑ La basa de donadas Ethnologue atribuís un còdi ISO, ids, a l'idesa.
* 1 2 Blench 2019, p. 81.

## Fonts

* (en) Roger Blench, 2019, An Atlas of Nigerian Languages
* Portal de las lengas
# 6 de setembre
## Eveniments

* 1522 - En Sanlúcar de Barrameda (Cadis, Andalosia), Juan Sebastián Elcano e 17 subreviventes de l'expedicion de 265 òmes empreses per Ferrand Magellan arriban a bòrd del vaissèl Victoria, après èsser los primièrs de circumnavegar la Tèrra.
* 1968 - Independéncia de Swaziland.
* 1972 - En Munic (Bavièra, Alemanha) cinc activistas del grop terrorista Setembre Negre sequestran e après assassinan 11 atlètas e entrenadors israelianes que participavan als Jòcs Olimpics (massacre de Munic).
* 1991 - La Union Sovietica reconeis l'independéncia dels estats baltics: Estònia, Lituània e Letònia.

## Naissenças

* 1757 - Gilbèrt dau Motier de La Faieta, militar e politician francés (m. 1834)
* 1766 - John Dalton, fisician e quimista anglés (m. 1844)
* 1817 - Mihail Kogălniceanu, primièr ministre de Romania (m. 1891)
* 1835 - Émile Combes, primièr ministre de França (m. 1921)
* 1860 - Jane Addams, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1935)
* 1876 - John James Richard Macleod, mètge e fisiologista anglés, Prèmi Nobel (m. 1935)
* 1879 - Joseph Wirth, cancelièr alemand (m. 1956)
* 1892 - Edward Victor Appleton, fisician anglés, Prèmi Nobel de Fisica (m. 1965)
* 1897 - Emiliano Di Cavalcanti, pintor brasilièr (m. 1976)
* 1906 - Luis Federico Leloir, quimista argentin, Prèmi Nobel de Quimia (m. 1987)
* 1908 - Vladimir Kotelnikov, astronòm sovietic (m. 2005)
* 1925 - Andrea Camilleri, escrivan e metteur en scène italian
* 1939 - Susumu Tonegawa, biologista japonés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina
* 1943 - Roger Waters, musician anglés del grop Pink Floyd
* 1943 - Richard J. Roberts, quimista e professor britanic, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina
* 1957
** José Sócrates, primièr ministre de Portugal
** Michaëlle Jean, governadora-generala de Canadà
* 1961 - Scott Travis, musician american (Judas Priest)
* 1971 - Dolores O'Riordan, cantaira irlandesa, membre del grop The Cramberries (m. 2018)
* 1974 - Guillem Agulló, militant independentista e d'esquèrra valencian (m. 1993)
* 1984 - Abby Martin, artista e jornalista americana

## Decèsses

* 1683 - Jean-Baptiste Colbert, politician francés (n. 1619)
* 1885 - Narcís Monturiol, engenhaire, intellectual, estampaire, editor, pintor, politician e inventor catalan (n. 1819)
* 1907 - Sully Prudhomme, escrivan francés, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1839)
* 1985 - Rodney Robert Porter, scientific britanic, Prèmi Nobel de fisiologia o medecina (n. 1917)
* 1994 - Paul Xuereb, president de Malta (n. 1923)
* 1998 - Akira Kurosawa, director de cinèma japonés (n. 1910)
* 2005 - Eugenia Charles, primièra ministra de Dominica (n. 1919)
* 2007 - Luciano Pavarotti, cantaire italian (n. 1935)
Veire tanben :
* 5 de setembre | 7 de setembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# 6in4

6in4 es un mecanisme de transicion d'Internet que permet de migrar dempuèi la version 4 del Protocòl d'Internet (generalament sonada IPv4) a l'IPv6.
# 6 de novembre
## Naissenças

* 1814 - Adolphe Sax, musician e inventor belgian (m. 1894)
* 1841 - Clément Armand Fallières, president e primièr ministre de França (m. 1931)
* 1854 - John Philip Sousa, compositor american (m. 1932)
* 1860 - Ignacy Jan Paderewski, pianista e president de Polonha (m. 1941)
* 1872 - William Marçais, orientalista francés (m. 1956)
* 1879 - Kazimieras Būga, filològ e lingüista lituanian (m. 1924)
* 1916 - Ray Conniff, compositor e maèstro american (m. 2002)
* 1919 - Sophia de Mello Breyner Andresen, poetessa portuguesa (m. 2004)
* 1924 - William Auld, poèta esperantista escocés (m. 2006)
* 1932 - François Englert, fisician bèlga
* 1949 - Arturo Sandoval, musician cuban
* 1984 - Annie Cruz, actritz pornografica americana
* 1987 - Ana Ivanović, jogaira de tennis serbiana

## Decèsses

* 1632 - Rei Gustau II Adòlf de Suècia (n. 1594)
* 1796 - Tsarina Catarina II de Russia (n. 1729)
* 1822 - Claude Louis Berthollet, Franciana quimista e politician (n. 1748)
* 1836 - Rei Carles X de França (n. 1757)
* 1893 - Piotr Chaikovskii, compositor rus (n. 1840)
* 1926 - Carl Swartz, primièr ministre de Suècia (n. 1858)
* 1960 - Erich Raeder, almiral alemand (n. 1876)
* 1964 - Hans von Euler-Chelpin, quimista alemand, Prèmi Nobel (n. 1863)
* 1964 - Anita Malfatti, pintora brasilièra (n. 1895)
* 1970 - Henri Jeanson, jornalista francés (n. 1900)
* 2012 - Clive Dunn, actor britanic (n. 1920)
Veire tanben :
* 5 de novembre | 7 de novembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Almansa

Almansa es un municipi de la província espanhòla d'Albacete e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Almadrones

Almadrones es un municipi de la província espanhòla de Guadalajara e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Almadén de la Plata

Almadén de la Plata es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Almaluez

Almaluez es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Almanza

Almanza es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Almaraz

Almaraz es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
# Almadén

Almadén es un municipi de la província espanhòla de Ciudad Real e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Almagro

Almagro es un municipi de la província espanhòla de Ciudad Real e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Almajano

Almajano es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Almaraz de Duero

Almaraz de Duero es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Aerodin

Un aerodin es una aeronau que sa sustentacion es principalament assegurada per de fòrças aerodinamicas. Los aerodins amassan totes los aparelhs pus pesucs que l'aire, que sa sustentacion es assegurada mercé a una veladura fixa (avion, planaire), o viradissa (elicoptèr).
# Aerolíneas Argentinas

Aerolíneas Argentinas, coneguda popularament coma Aerolíneas, es una companhiá aeriana argentina, la mai granda del país e la de l'estat. La companhiá, creada en 1950 a partir de l'iniciativa del president Juan Domingo Perón en fusionar quatre autras entrepresas aerianas, es membre oficial de l'aliança SkyTeam e es una de las companhiás mai importantas d'America Latina. Dempuèi julh de 2008 es gerida dirèctament per l'estat argentin.
# Aerodròm (Escòpie)

Comuna d’Aerodròm Општина Аеродром :
| País | Macedònia del Nòrd |
| Region estatistica | Escòpie |
| Capitala | Escòpie (Aerodròm) |
| Superfícia | 21,85 km² |
| Lengas oficialas | macedonian |
| Populacion | 98 382 |
| Primièr cònsol | Ivitsa Conevsqui (Ивица Коневски) |
| Sit oficial | www.aerodrom.gov.mk |
Aerodròm (Аеродром en macedonian) es una de las dètz comunas de Macedònia que fan lo Grand Escòpie.
Ten son nom de l’aeropòrt.
# Aerodinamica

L’aerodinamica es una branca de la mecanica dei fluids qu'estúdia leis escolaments d'aire e seis efiechs sus leis objèctes solids. Es presenta dins certanei domenis coma la construccion dei naviris e dei molins de vent dempuei l'Antiquitat. Pasmens, l'aerodinamica modèrna es apareguda durant la premiera mitat dau sègle XVII amb l'emergéncia de la mecanica classica. Uei, es venguda una disciplina importanta dins mai d'un camp tecnic e scientific coma l'estudi dau desplaçament dei veïculs (automobilas, trens, avions... etc.), dau foncionament de sistèmas de propulsion ò de produccion d'energia, de la resisténcia dei construccions susceptiblas de faciar de vents violents... etc.

## Liames intèrnes

* Aire.
* Mecanica.
* Mecanica dei fluids.
* Vent.

## Bibliografia

* (en) John D. Anderson, Fundamentals of Aerodynamics (4th ed.), 2007, McGraw-Hill.
* (en) Gale Craig, Introduction to Aerodynamics, 2003, Regenerative Press.
# Aerofòn

Los aerofòns (classificacion Hornbostel-Sachs: cat. 4), vulgarament nomenats instruments de vent, que son una tipologia d'instruments de musica dens los quaus l'area crèa una vibracion que produtz un son.
Aquesta familha d'instruments qu'amassa :
* Lo coires on lo son b'ei produsit per la vibracion deus pòts dehens ua embocadura ; a maugrat deu son no de coires, l'element determinant per apartiéner ad aquesta familha qu'ei lo hèit de possedir ua embocadura ; la trompa deus Aups (hèita de husta) per exemple qu'ei en vertat un "coire".
* Las espiulas qui amassa :
** Las espiulas simplas
** las espiulas doblas