# Vilacomdau d'Arròs

Vilacomdau d'Arròs (Villecomtal-sur-Arros en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Comuna de Gasconha situada sus la rota nacionala 21 entremiei Miranda e Tarba.

### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Vilacomdau d'Arròs :
| Haget | Bèthplan | |
| Rabastens de Bigòrra (Hauts Pirenèus) | | Laguian e Masons |
| | Montagut d'Arròs | |

## Toponimia

Vilacomdau qu'es format de vila e d'un adjectiu relatiu a un títol feudau [qu'èra la capitala urbana deu Comtat de Pardiac]; vila que ven deu latin villa, « grana proprietat ---> vilatge ---> lo nom actuau ». Sovent la fòrma locala, qui sembla gela dens l'èst de Gers (véser Gelanava) qu'estó remplaçada per la fòrma sabenta (villa) o d'origina francesa vila. Lo determinant Arròs qu'es un petit flume. Segon Negre a perpaus de Vilacomtal (Roergue), lo nom qu'ei format de l'occitan vila e de l'adjectiu femenin comtal « qui apertén au comde » (femenin identic au masculin).

## Istòria

Fortificat a l'Edat Mejana, lo vilatge qu'ei documentat dejà en 1337. Pendant la Revolucion, la vila prenguec tempsalament lo nòm de Pont-Libre.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | (2026) | Matthieu Moura | | |
| març de 2001 | 2020 | André Danos | PS | retirat de l'ensenhament |
| març de 1989 | 2001 | Claude Moncassin | | |
| mai de 1980 | 1989 | Claude Danos | | |
| seteme de 1967 | 1980 | Roger Castay | | |
| març de 1965 | abriu de 1967 | Jean Courregelongue | | |
| octobre de 1947 | 1965 | Albert Soulès | | |
| | 1947 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Mielan ; qu'es adara deu canton de Miranda-Astarac.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 824, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 600 | 621 | 770 | 871 | 881 | | 1 016 | 964 | 933 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 931 | 877 | 840 | 891 | 890 | 882 | 847 | 750 | 753 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 723 | 714 | 661 | 551 | 583 | 519 | 539 | 552 | 501 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 553 | 572 | 642 | 671 | 773 | 743 | 801 | 809 | 816 831 |
| 2009 | 2010 |
| 858 872 | 847 864 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 848 abitants e la densitat qu'èra de 75,92 ab/km².

## Economia
### Industries

Vilacomdau d'Arròs compde damb 845 estatjants (en 2016) e possedís un des airaus industriaus e artesanaus mès importants deth Departament de Gers, pr'amor qu'i emmane un gran nombre de lòcs d'emplec. Atau, entre es sues unitats mès respresentatives destaquen :
* 1 unitat de produccion lactica qu'aperten ara multinacionau Danone e ei mès coneishuda damb eth nòm de « Laiterie de Villecomtal » (Leitaria de Villecomtal)
* 1 unitat d'empaquetament de productes lactics « Graham Packaging Villecomtal »,
* 1 unitat de bracatge làser « Actilas-Actijet »,
* 1 unitat de produccion de sètis « Ets Maestri Frères »,
* 1 unitat de transformacion de matèries plastiques « Stradour Industries »,
* 1 unitat de mecanica de precision « Ets Curdi »
Dispause de nombroses autres unitats de produccion artesanau mès pichones, atau coma un ensemble de comèrci e servicis publics e privats.
Era leitaria « Villecontal » siguec creada en 1956 per Léonce Salat e desvolopada per Alain Fremont. Adara qu'ei proprietat dera multinacionau Danone.
En 2005 compdaue damb :
* 240 trabalhadors permanents
* 125000 tones de productes lactis fresqui
* 850 productors de lèit
* 135 milions de litres de lèit recuelhudi.

## Personalitats ligadas dab la comuna

* Abel Gardey, (1882-1957) neishut en Margoèt e Mèimers eth 21 de noveme de 1882, cònsol de Margoèt e Mèimers (elegit en 1930), ministre francés deu Budget (1933).
* Pierre Potier, chimiste membre dera Académie des sciences, qu'a despient de non auer neishut en Villecomdau, i auie es sues origines familhars e i demoraue plan regularament dempús era sua prumèra mainadesa enquia la sua mòrt en 2006.

### Associacions

* Foyer Intercomunau deu Vath d'Arròs (FIVA) :
Lo FIVA qu'ei ua associacion creada en 1970. Amasse activitats esportives e culturaus. Las activitats que s'i prepausen son : costura, bibliotèca, codina, dansa contemporanèa, dances gascones, escacs, escorreguda, lengua occitana (activitat nomentada « Patois des Villages »), memòria des vilatges, tenis e tir damb arc

## Ligams extèrnes

* Vilacomdau suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias

* ↑ «grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 718 e 720
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, 1990-98, vol. II, p. 1432
* ↑ Sit d'internet www.fivarros.fr
* Portau de Gasconha