# Busèth

Busèth (Buzet-sur-Baïse en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Busèth :
| Damasan | Sent Leugèr | Gulhon (delà Garòna) |
| Sent Per de Busèth | | Toarç de Garòna |
| Ambruç Sentralha | Montgalhard | Viana |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Buzel (ecclesia Sanctae Fidei de ~), en 1009, Buzet (ecclesiae Sanctae Fidei de ~), en 1016, Busello (Sancti Petri de ~), en 1028, 1092, Baiza jus (prope ~), au sègle XIII, Buzed (prope ~), au sègle XIII, Buzetum (prope ~), au sègle XIII, Buzeto (de ~), cap a 1204, Buzet (in honore, in castra de ~), en 1259, Buseto (de ~), en 1288, Buzet (prior de ~), en 1300, Buzeto (prior de ~), en 1326, Buzeto (capella Beate Marie de ~), en 1326, Buset, en 1383, Buseto, en 1389, Buzet, en 1390, Buzet, en 1407. La prononciacion es [by'zɛt (de ba'izə)]. Dauzat imagina « l'ancian provençal » boza/buza, « bosa », dab lo sufixe -ellum. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, postula un nom germanic Bositto.
B. Boyrie-Fénié constata que lo mot prepausat per Dauzat pòt dificilament nommar un vilatge e que Bositto, de Negre, conven pas pr'amor deu vocalisme de la purmèra sillaba [e, çò qu'es mèi significatiu, è de la segonda sillaba es dobèrt], mès se garda de prepausar la basa. Lo sufixe es -ellum. Per Busi e Busiet, Miquèu Grosclaude prepausava lo nom latin d'òme Busius. Dauzat accèpta tanben Busius per Buzy-Darmont. Busius + -ellum doneré *Busièth, çò que conven pas. Un derivat *Busus es benlèu pas impossible. Lo gallés boutios, present dens Bouze-lès-Beaune, o lo germanic Boso aurén donat meilèu *Bosèth, mès lo passatge de -o- etimologic a -u-, aumens a la pretonica, es banal en occitan. Auta possibilitat : lo nom germanic Budo que Grosclaude e Le Nail causeishen per Buson.
* Lo nom de Baïsa ([ba'izə] a Busèth, o [ba'izɔ]) es atestat Vanesia au sègle IV e Flumen Banisiœ en 1213. La basa es prelatina e lo sens escur segon Bénédicte Boyrie-Fénié; -n- intervocalica ven muda en gascon. Xavier Delamarre hè de Banitiā un nom celtic, atau com per l'omonime bearnés e l'aiga de Cruesa (Banisia en 1315, probablament en latin) qu'explica lo nom de la comuna de Banisa (prononciada com Banhesa. Lo nom s'explica benlèu per lo nom de la hemna, bena-, bano (nom que representa benlèu lo d'ua divessa taboïzat)$^,$. La fòrma grafica Vanesia deu sègle IV porré har dobtar d'un etime en B-, pr'aquò pòt estar ua ipercorreccion, per ua prononciacion locala incapabla d'articular [v].

## Istòria

* Lo territòri de Busèth èra de la ciutat deus Nitiobrògues e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2014 | 2026 | Jean-Louis Molinié | Professor d'istòria-geografia |
| març de 2001 | 2014 | Christian Marin | mestierau |
| març de 1989 | 2001 | Victor Tintoni | retirat de la polícia nacionala |
| març de 1971 | 1989 | René Mayerus | retirat de la polícia nacionala |
| 1944 | 1971 | René Dupouy | viticultor, negociant en vins |
| 1942 | 1944 | Simon ADAM | |
| 1941 | 1941 | FILASTRE | |
| 1935 | 1940 | René PEBERAY | |
| 1931 | 1934 | FILASTRE | |
| 1919 | 1930 | Joseph MARTIN | |
| 1916 | 1918 | Pierre BOUCHE | |
| 1908 | 1915 | Jean NOUGES | |
| 1905 | 1907 | Pierre DIDUAN | |
| 1901 | 1904 | Antoine LATREILLE | |
| 1899 | 1900 | Jean MAURIN | |
| 1897 | 1898 | CAMUS | |
| 1892 | 1896 | Martial NEUVILLE | |
| 1888 | 1891 | de NOAILLES | |
| 1884 | 1887 | Georges GAYRAUD | |
| 1870 | 1883 | Charles CAMUS | |
| 1856 | 1870 | François Lucien LAIGNEAU | |
| 1853 | 1856 | Guillaume BENQUET | |
| 1848 | 1853 | Pierre BANCHAREL | |
| març 1848 | aost 1848 | Guillaume BENQUET | |
| 1845 | 1848 | Joseph BARTHE | |
| 1843 | 1845 | Joseph Hubert MONDOTTE | |
| mai 1843 | aost 1843 | Joseph BARTHE | |
| 1839 | 1843 | Guillaume BENQUET | |
| 1834 | 1839 | Joseph Achille DUPOUY | |
| 1832 | 1834 | Pierre Armand SERBUE | |
| 1830 | 1832 | Pierre LARRIEU | |
| 1821 | 1830 | Christophe de BEAUMONT | |
| 1797 | 1821 | Raymond de LACCORREGE | |
| 1796 | 1797 | Jean GRATIOLET | |
| 1795 | 1796 | Joseph MARRES | |
| 1794 | 1795 | Joseph BEAUJARDIN | |
| 1793 | 1794 | Joseph MARRES | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Damasan; es adara deu canton de Lavardac.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1328, totala: 1353 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 331 | 1 450 | 1 493 | 1 639 | 1 617 | 1 757 | 1 807 | 1 584 | 1 540 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 514 | 1 509 | 1 591 | 1 602 | 1 646 | 1 716 | 1 583 | 1 535 | 1 512 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 342 | 1 284 | 1 204 | 1 236 | 1 377 | 1 467 | 1 299 | 1 269 | 1 341 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 264 | 1 453 | 1 345 | 1 317 | 1 353 | 1 236 | 1 238 | 1 237 | 1 227 1 255 |
| 2009 | 2010 |
| 1 251 1 275 | 1 276 1 300 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* 1 2 3 4 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 73-74
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 126
* ↑ Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 71
* ↑ Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 http://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=975&titre=buzon
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 70 e 327
* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 72
* ↑ https://www.ladepeche.fr/2020/05/25/jean-louis-molinie-fait-lunanimite,8901403.php
* ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-buzet-sur-baise.html
* Portau de Gasconha