OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Altai

Altai es una cadena de montanhas en Asia centrala e orientala, ont Russia, China, Mongolia e Cazacstan se rejonhon, e ont las ribièras Irtish e Òb an sas aigas d'amont. Lo massís se confond amb las montanhas de Saian al nòrd-èst, e s'abaissa progressivament al sud-èst, ont encontra lo repalanat del desèrt de Gòbi. S'espandís aperaquí de 45° a 52° N e de 84° a 99° E.
La region es abitada ear una populacion semenada clar mas etnicament diversificada, comprenent russes, cazacs, altais e mongòls. L'economia locala es basada sus l'élevatge bovin, ovin e equin, l'agricultura, la forestariá e l'espleitacion minièra. La familha de las lengas altaïcas, uèi contestada, coma nombroses toponims tiran son son nom d'aquela cadena de montanhas.

## Geografia

Al nòrd de la region se trapan los Monts Sailughem, tanben coneguts amb lo nom de Kolyvan Altai , que s'espandisson al nòrd-èst e vèrs l'extrémitat oèst de las Montanhas Saian. Son altitud mejana es de 1 500 a 1 750 m. L'estatge nival se trapa a 2 000 m a l'envèrs e a 2 400 m a l'adrech, e en dessús, los pics esquius s'enauçan qualque 1 000 m pus naut. Los còls de montanha a travèrs de la cadena son pauc nombroses e malaisits, los principals essent Oulan-daban a 2 827 m (2 879 m segon Kozlov), e Chapchan-daban, a 3 217 m , respectivament al sud e al nòrd. A l'èst e al sud-èst aquela cadena es flanquejada del grand replanat de Mongolia, la transicion se fasent dapasset amb mantun replanats menors, coma lo replanat Ukok (2 380 m) amb la val de Pazyryk, Chuya (1 830 m), Kendykty (2 500 m), Kak (2 520 m), (2 590 m) e (2 410 m).
La region es semenada de lacs bèls, coma per exemple lo lac Uvs a 720 m en dessús del nivèl e la mar, Khyargas, Dorgon e Khar a 1170 m, e traversada per divèrsas cadenas de montanhas, que las principalas son las montanhas Tannu-Ola, que s'espandisson a pauc près parallalement a las montanhas Saian tan luenh a l'èst que lo Kosso-gol, e las montanhas Khan Khökhii, que s'espandisson tanben a l'oèst e a l'èst.
# Alain Delon

Alain Delon (8 de novembre de 1935, Sceaux – 18 d'agost de 2024, Douchy-Montcorbon) es un actor de cinèma francés.
Malgrat qu'Alain Delon siá nascut e aja viscut son enfança en França en region parisenca, en realitat, sa familha es originària d'Occitània, del Carcin (mai especificament del vilatge de Sent Vincenç de l'Espinassa). A tanben una ascendéncia Corsega per sa menina, Marie-Antoinette Evangelista, nascuda en 1867 a Prunelli-di-Fiumorbo (Corsega) : son pepin, Jean-Marcel Delon, l'a encontrada puèi esposada en 1888 mentre qu'èra estat nommat perceptor en Corsega.
Comencèt sa carriera a la fin deis annadas 1950 e venguèt rapidament una vedeta internacionala ambé de ròtles dins de films importants en França, ais Estats Units e en Itàlia. Sei films principaus son Plein Soleil (1960), Rocco e i suoi fratelli (1960), Mélodie en sous-sol (1962), Il Gattopardo (1963), Le Samouraï (1967), Borsalino (1970), Monsieur Klein (1976) e Notre histoire (1984).
# Alain Bashung

Alain Bashung, de còps simplament Bashung, es un cantaire e compositor francés nascut lo 1er de decembre de 1947 a París.

## Biografia

Nascut a París, Alain Bashung es de soca bretona per sa maire. A pas jamai conegut son paire vertadièr, qui el èra de soca cabila, Baschung es en realitat lo nom de son bel-paire.
Se passiona pro de dora per la musica, mainatge, escota jà de musica classica (Kurt Weill, Strauss, Wagner...) e a partir de la fin de las annadas 50, se vira cap a la cançon francesa coma Édith Piaf e susquetot al rock 'n' roll american de Buddy Holly, Elvis Presley, Gene Vincent, etc.
Recep una guitarra per lo felicitar d'aver obtengut son certificat d'estudis, e alavetz, a partir de 1963, ensaja de montar grops, jogant sus l'empont mai que mai de represas de cançons fòlc, country e rockabilly. Aital comença sa carrièra dins la cançon, e s'a l'astre de signar lèu-lèu dins una maison de disques, a pas brica de succès : en onze ans de temps, sortís una bona dotzena de 45 torns sens obténguer la mendre capitada !
Aquò cambia en 1980 : a gaireben 33 ans, sa cançon Gaby oh Gaby deveng un gròs tube, son primièr, en França. Confirma son talent ambe pauc de temps aprèp un segond succès, Vertige de l'amour. D'ara enlà conegut e reconegut (recep en 1981 lo Bus d'Acier, lo Grand prèmi del rock francés), Alain Bashung va aver dincas a la fin de sa carrièra d'autres tubes importants (Osez Joséphine en 1992, La nuit je mens en 1998), e s'es aital impausat coma l'una de las figuras màgers de l'empont rock en França.
Alain Bashung defuntèt en 2009.

## Discografia

* 1977: Roman-photos
* 1979: Roulette russe
* 1981: Pizza
* 1982: Play blessures
* 1983: Figure imposée
* 1986: Passé le Rio Grande
* 1989: Novice
* 1991: Osez Joséphine
* 1994: Chatterton
* 1998: Fantaisie militaire
* 2002: L'Imprudence
* 2008: Bleu pétrole
* 2011: L'Homme à tête de chou (album postume de represas de Serge Gainsbourg)
* 2018: En amont (album postume, adobat per Édith Fambuena)

## Cançons mai conegudas

* Gaby oh Gaby (1980)
* Vertige de l'amour (1981)
* Rebel (1981)
* C'est comment qu'on freine (1982)
* What's in a bird (1983)
* S.O.S. Amor (1984)
* Hey Joe (1985, represa de Jimi Hendrix)
* L'arrivée du tour (1986)
* Bombez ! (1989)
* Osez Joséphine (1992)
* Volutes (1992)
* Madame rêve (1993)
* Ma petite entreprise (1994)
* J'passe pour une caravane (1994)
* La nuit, je mens (1998)
* Résidents de la République (2008)

## Referéncias

* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Alain-Bashung/La-nuit-je-mens-s2683.html
# Alain Juppé

Alan Juppé, nascut Alain Marie Juppé lo 15 d'agost de 1945 al Mont (Lanas), es un òme d'Estat francés.
Après son passatge per l'Escòla nacionala d'administracion (ENA), causís l'inspeccion generala de las finanças. Collaborator de Jaume Chirac a partir de 1976, es l'adjunt a la vila de París pendent dotze ans. Se presenta enseguida a Bordèu, que ne venguèt conse màger de 1995 a 2004 e dempuèi 2006.
Al nivèl nacional, es ministre del Budget de 1986 a 1988 e ministre dels Afars estrangièrs de 1993 a 1995. Es nomenat Primièr ministre al començament du septennat de Jaume Chirac, en 1995. Son passatge a Matignon es marcat per de caumassas contra son plan sus las retiradas e la Seguretat sociala, que ne deguèt en partida renonciar. Vengut fòrça impopular, quita lo cap del govèrn après la desfacha de la drecha a las eleccions legislativas de 1997. Al meteis temps, presidís lo Recampament per la Republica (RPR) puèi l'Union per un movement popular (UMP).
Es obligat de quitar la vida politica en 2004, la cort d'apellecion de Versalhas l'avet condamnat a 14 meses de prison amb ajornament e a un an d'ineligibilitat per presa illegala d'intereses dins l'encastre de l'afar dels emplecs fictius de la vila de París. Partit ensenhar al Quebèc, fa son retorn en politica dos ans mai tard tornant a son mandat de conse màger de Bordèu.
En 2007, un mes après aver èsser nomenat ministre de l'Ecologia par Nicolas Sarkozy, demissiona del govèrn, avent èssent vencut a las eleccions legislativas. Torna pasmens al govèrn coma ministre de la Defensa (2010-2011) e dels Afars estrangièrs (2011-2012). Longtemps donat favorit en vista de l'eleccion presidenciala de 2017, pèrd la primària presidenciala de la drecha e del centre de 2016 fàcia a François Fillon.
# Alain Poher

Alain Poher :
| President de (país): | França |
| Periòde de govèrn: | 28 d'abril de 1969 19 de junh de 1969 e 2 d'abril de 1974 24 de mai de 1974 |
| Data de naissença: | 17 d'abril de 1909 |
| Luòc de naissença: | Ablon-sur-Seine, França |
| Data de decès: | 9 de decembre de 1996 |
| Luòc de decès: | París, França |
| Profession: | òme politic |
| Partit politic: | MRP (Movement Republican Popular) |
Alain Poher, òme politic francés, foguèt President de la Republica per interim en 1969, après la demission de Charles de Gaulle, e tornarmai en 1974, aprèp lo decès de Jòrdi Pompidor.
| Precedit per | Alain Poher | Seguit per |
| Gaston Monnerville | President del Sénat francés 1968 - 1992 | René Monory |
| Charles de Gaulle | President de la Republica Francesa per interim 1969 | Jòrdi Pompidor |
| Jòrdi Pompidor | President de la Republica Francesa per interim 1974 | Charles de Gaulle |
# Alagón del Río

Alagón del Río es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
# Alain Aspect

Alain Aspect, nascut lo 15 de junh de 1947 a Agen, es un fisician e universitari occitan conegut sustot per aver conduch lo primièr tèst conclusent portant sus l'una de las paradòxas fondamentalas de la mecanica qüantica, la paradòxa Einstein-Podolsky-Rosen.
En 2022, es colaureat del prèmi Nobel de fisica als costats de John Clauser e Anton Zeilinger « per las experiéncias amb de fotons intricats, establissent las violacions de las inegalitats de Bell e obrissent una via pionièra cap a l'informatica quantica ». Los tres cercaires an dobèrt la via a l’informacion quantica en demostrant e en utilizant un mecanisme, l’intricacion, que permet de manipular de particulas a distància, e mai de teleportar lors proprietats. Un fenomèn mes en òbra dins la criptografia quantica dins los embrions d’ordinators quantics.
# Alain Krivine

Alain Krivine (París, 10 de julh de 1941 es un politician francés d'extrèma esquèrra. Fondèt en abril de 1966 la Joventut Comunista Revolucionària e participèt puèi, en 1969, a la creacion de la Liga Comunista. Se presentèt mantun còp a las eleccions presidencialas francesas. Foguèt deputat europèu de 1999 a 2004.

## Biografia

Alain Krivine nasquèt a París en 1941 dins una familha de classa mejana d'origina ucraïniana e jusieva. Del temps de l'ocupacion alemanda, foguèt amagat en cò de parents parisencs a Danizy, vilatjòt del departament d'Aisne. Estudièt al Licèu Condorcet de la capitala francesa e anèt puèi a la Facultat de Letras. S'engatgèt en 1956 dins las Joventuts comunistas, l'organizacion del jovent del PCF. Contunhèt puèi sos estudis d'istòria en militar parallèlament dins l'Union dels Estudiants Comunistas (UEC). Obtenguèt alara un DESS d'istòria jos la direccion de l'istorian especialista del mond germanic e de las ideologias politicas Jacques Droz. De 1966 a 1968 trabalhèt coma mèstre auxiliar en istòria al Licèu Voltaire e coma secretari de redaccion a Hachette.
Se maridèt en 1962 amb una ensenhaira, Michèle Martinet, filha de Gilles Martinet, jornalista e ancian deputat socialista al Parlament Europèu, un dels fondadors del PSU e ambaissador a Roma.
# Alain Berset

Alain Berset (Friborg, Canton de Friborg, 9 d'abril de 1972) es un òme politic soís, del Partit Socialista (PS). Es lo president de la Confederacion Soïssa per l'annada 2018 e per l'annada 2023.
| Precedit per Doris Leuthard | President de Soïssa 1 de genièr de 2018-1 de genièr de 2019 | Seguit per Ueli Maurer |
| Precedit per Ignazio Cassis | President de Soïssa 1 de genièr de 2023-1 de genièr de 2024 | Seguit per Viola Amherd |
# Alain Chabat

Alain Chabat es un actor, realizator, scenarista, umorista, productor de cinèma e animator de television francés, nascut lo 24 de novembre de 1958 a Oran (Argeria).
Revelat sus Canal+ per la tropa comica Les Nuls, s'impausa coma una valor comica segura del cinèma francés.

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Les Nuls

### Ligams extèrnes

* Ressorsas relativas a l'audiovisual : (fr) Allociné • (fr) Cesar del cinèma • (fr) Ciné-Ressources • (fr) Unifrance • (en) AllMovie • (en) British Film Institute • (en) Internet Movie Database • (en) Metacritic • (en) Rotten Tomatoes
# Bambosariá d'Andusa

La Bambosariá d'Andusa, tanben coneguda coma la Bambosariá de Cevena (en francés: Bambouseraie de Prafrance, Bambouseraie d'Anduze) es un jardin exotic situat sul domeni de Prat Franc (deformat puèi en francés en Prafrance) a Generargues, vilatge gardonenc vesin d'Andusa. Foguèt creada en 1856 per Eugèni Masèl, un afogat de botanica.
# Ban-de-Laveline

Ban-de-Laveline es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Ban Ki-moon

Ban Ki-moon (en corean (hangeul): 반기문, n. 13 de junh de 1944) es un diplomata sud-corean, ueiten e actual Secretari General de las Nacions Unidas, dempuèi lo 1èr de genièr de 2007 que i succediguèt a Kofi Annan.

## Biografia

Nasquèt lo 13 de junh de 1944 a Eumseong en Corèa del Sud. Foguèt diplomat en relacions internacionalas a l'Universitat Nacionala de Seol en 1970 e obtenguèt un master d'administracion publica a l'escòla governamentala John F. Kennedy a l'Universitat de Harvard en 1985.
# Bamir Topi

Bamir Myrteza Topi, biològ n. 1957, es lo president actual d'Albania.
| Precedit per Alfred Moisiu | President d'Albania 24 de julhet de 2007 - 24 de julhet de 2012 | Seguit per Bujar Nishani |
# Bamukumbit

Lo bamukumbit (o mankong) es una lenga grassfields parlada en Cameron.

## Localisacion

Lo bamukumbit es parlat dins l'arrondiment de Balikumbat del departament de Ngoketunjia, dins la Region de Nòrd-Oèst de Cameron.

## Classificacion

Lo bamukumbit es classat dins lo grop de las lengas ngemba de las lengas grassfields de l'èst.

## Escritura

L'alfabet bamukumbit es:
A a, B b, Ch ch, D d, E e, Ɛ ɛ, Ə ə, F f, G g, H h, I i, Ɨ ɨ, J j, K k, L l, M m, N n, Ŋ ŋ, O o, Ɔ ɔ, Ø ø, R r, Sh sh, T t, U u, W w, Y y, ’.

## Referéncias

* 1 2 Simpson, deVisser 2013, p. 5.
* ↑ Simpson, deVisser 2013, p. 6.

## Fonts

* (en) Hazel J. Simpson, Christine DeVisser, 2013, Bamukumbit (Mankong) Orthography Guide, Yaoundé, SIL Cameroun.
* (en) John R. Watters, 2003, Grassfields Bantu, in Derek Nurse, Gérard Philippson, (eds.), p. 225-256, The Bantu languages, Routledge Language Family Series 4., Londres e Nòva York, Routledge.
* Portal de las lengas
# Ban-de-Sapt

Ban-de-Sapt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region del Grand Èst.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Serge Alem |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 313 | 1 322 | 1 309 | 1 341 | 1 482 | 1 505 | 1 519 | 1 524 | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 466 | 1 397 | 1 401 | - | 1 441 | 1 349 | 1 310 | 1 206 | 1 137 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 042 | 986 | 927 | 407 | 557 | 512 | 531 | 440 | 402 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 344 | 294 | 259 | 301 | 319 | 370 | 340 | 335 | 337 |
| 2009 | 2010 |
| 342 351 | 346 355 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Bana

Las banas (o los còrns) son las extremitats ponchudas, cavas e duras que se tròban sul cap d'unes animals, e que son constituidas de queratina e d'autras proteïnas.
Las banas vertadièras se trapan sonque suls artiodactils romiants dins las familhas Antilocapridae e Bovidae (vacas, cabras...). Ça que la lo tèrme s'utiliza per fòrça autras espècias. Las banas an una utilitat pels animals mai que mai per la reproduccion dins las luchas dels mascles per las femes.
# Bas Empordan

Lo Bas Empordan (Baix Empordà en catalan) es una comarca de Catalonha, dins la província de Girona, que l'an 2023 aviá 141.329 abitants.
Lo nom d'Empodan deriva d'Empúrias e aquel del grèc ancian Ἐμπόριον ("comèrci", "mercat" o "pòrt comercial").
Las vilas de la comarca son las seguentas:
* Albons
* Begur
* Bellcaire d'Empordà
* la Bisbal d'Empordà
* Calonge e Sant Antoni
* Castell d'Aro, Platja d'Aro i s'Agaró
* Colomers
* Corçà
* Monells i Sant Sadurní de l'Heura Cruïlles
* Foixà
* Fontanilles
* Forallac
* Garrigoles
* Gualta
* Jafre
* Mont-ras
* Palafrugell
* Palamós
* Palau-sator
* Pals
* Parlavà
* la Pera
* Regencós
* Rupià
* Sant Feliu de Guíxols
* Santa Cristina d'Aro
* Serra de Daró
* la Tallada d'Empordà
* Torrent
* Torroella de Montgrí
* Ullà
* Ullastret
* Ultramort
* Vall-llobrega
* Verges
* Vilopriu

## Referéncias

* ↑ URL de la referéncia: http://www.idescat.cat/pub/?id=aec&n=203.
* ↑ URL de la referéncia: https://www.idescat.cat/pub/?id=pmh&n=446&by=com&t=202100.
* 1 2 Idescat. Baix Empordà
* ↑ Onomasticon Cataloniae - Joan Coromines - Versió digital - Institut d'Estudis Catalans (iec.cat)
# Bas saxon

Lo bas saxon (Plattdeutsch o Plattdüütsch /platdyːtʃ/) es una lengas germanicas occidentalas del grop bas-alemand. Aquèla lenga regionala es parlada al nòrd d'Alemanha e a l'èst dels Païses Basses e per de grops emigrats, essencialament en America. Sembla plan al neerlandés e a l'anglés.

## Ligams extèrnes

* diccionari Plattmakers
* diccionari Drents
* Lista dels diccionaris bas-saxon
* Podcasts e videos
* Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied
* Institut für niederdeutsche Sprache e.V.
# Bas Verdon

Lo Bas Verdon o lo País de Verdon es un parçan d'Occitània situat en Provença.
Sa vila principala es Valençòla.

## Nòtas

* ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.
# Bas Penedés

Lo Bas Penedés (Baix Penedès en catalan) es una comarca de Catalonha.
* ↑ URL de la referéncia: http://www.idescat.cat/pub/?id=aec&n=203.
* ↑ URL de la referéncia: http://www.idescat.cat/pub/?id=pmh&n=446&geo=com:12.
# Bas Llobregat

Lo Bas Llobregat (Baix Llobregat en catalan) es una comarca de Catalonha.
* ↑ URL de la referéncia: http://www.idescat.cat/pub/?id=aec&n=203.
* ↑ URL de la referéncia: http://www.idescat.cat/pub/?id=pmh&n=446&geo=com:11.
# Bas Ren

Lo Bas Ren (var. Baish Ren) (en alemand Niederrhein, en francés Bas-Rhin) es una division administrativa francesa, dins la region del Grand Èst. Correspond a l’Alsàcia Bassa del país d’Alsàcia e Lorena. Son còdi estatistic e postal es 67 dempuèi la mitat del s. XX. Sa populacion es de 1 148 073 abitants (2020).
Lo capluòc es Estrasborg.

## Codificacion

A la Revolucion francesa, lo departament reçaup lo numèro 66 que se garda entrò la fin de l’ocupacion francesa en 1871. Lo còde 67 es atribuït per l'INSEE e utilizat per la Pòsta francesa e pels veïculs (de 1950 a 2009).

#### Immatriculacion dels veïculs

| Annadas | Sistèma | Codificacion | Exemples (darrièr numèro atribuït) |
| 1906-1922 | Alemand | VI-A per l'Alsàcia Bassa e chifras. | VI-A965; |
| 1922-1928 | Francés | J per l'arrondiment mineralogic d'Estrasborg (anciana Alsàcia e Lorena). Pel Bas Ren: J1 de 1922 a 1925, J4 de 1925 a 1928. Chifras + còde J1 o J4. | 9999-J1 8347-J4 |
| 1928-1941, 1945-1950 | Francés | NV pel Bas Ren. NZ per Bas Ren (veïculs especials: petarèls, remòrcas, tractors...) Chifras + letras + 1 chifra. | 3335-NV7  3335-NV7; 1-NZ9 |
| 1941-1945 | Alemand | IV St per l’arrondiment d’Estrasborg. IV U pels arrondiments d'Erstein, Molsheim e Schlettstadt. IV Z pels arrondiments de Haguenau, Weißenburg e Zabern. | IV St-667; |
| 1950-2009 | Francés | 67 pel Bas Ren. 1 a 3 chifras, 1 a 3 letras, 67 | 36-B-67 9999-ZZ-67 429-BGK-67 |
| Dempuèi 2009 | Francés | Sistèma sus tot l’estat: doas letras, tres chifras, doas letras. | AA-123-ZZ |

## Tanben veire

* Arrondiments del Bas Ren
* Cantons del Bas Ren
* Comunas del Bas Ren
# Bas Vivarés (omonimia)

Bas Vivarés pòt èsser:
* lo bas-vivarés (parlar).
* lo Bas Vivarés (parçan).
# Antonieta de Bèucaire

Maria Antonieta Rivièra, mai coneguda sota l'escais d'Antonieta de Bèucaire (en francés: Marie Antoinette Rivière; Nimes, 21 de genier de 1840–Bèucaire, 27 de genier de 1865) foguèt una escrivana occitana dau país de Ròse que se moriguèt a l'edat de 25 ans.

## Biografia

Maria Antonieta Rivièra nasquèt a Nimes en 1840 mas sei parents s'implantèron a Bèucaire quand aviá pas que tres mes.
Foguèt ben nafrada per la mòrt de son amiga intima Zoé en 1860, quand aviá 20 ans. Anava au cementèri cada jorn onorar la memòria de Zoé e un jorn de tempèri venguèt malauta e dempuèi aqueu jorn demorèt gaireben de contunh dins l'ostau. A partir d'aquela epòca, Antonieta aguèt pas una enveja fòrta de viure e maugrat sas curas dins d'establiments termaus, sa santat s'aflaquiguèt. Lo 13 de novembre s'aliechèt e sa santat se degradèt tant que ne posquèt pas pus sortir. S'amossèt lo 27 de genièr de 1865, e son amic Loís Romieu li faguèt companhiá fins au darrièr moment.
Postumament, en març de 1865, se publiquèron Lei belugas d'Antonieta que foguèron acompanhadas d'una trenada de vèrses d'escrivans amics de la felibressa de Bèucaire.

## Òbras

* Lei belugas, òbra publicada postumament (1865)

## Bibliografia

* {{{títol}}}. ISBN 978-2-9533591-0-7.

## Articles connèxes

* Lei Trobairitz

## Ligams extèrnes

* Wikidata: Q12947990
* Lei belugas a Google books
# Antonin Perbòsc

Antonin Perbòsc (La Barta, 25 d'octobre de 1861 - Montalban, 6 d'agost de 1944), foguèt un escrivan (mai que mai poèta) e lexicograf occitan. Son òbra a un pes important dins la recuperacion de la grafia occitana classica amb son amic Prospèr Estieu.

## Biografia

Antonin Perbosc nasquèt en 1861 a La Barta, dins una familha pagesa. Èra l'ainat dels quatre enfants que comptèt la familha. Anèt a l'escòla publica de Vaserac e partiguèt puèi a Lafrancesa (a l'Institucion Gasc) far sos estudis segondaris. Mai tard dintrèt dins l'Escòla Normala Primària de Montalban gràcias a una borsa del Departament e venguèt puèi regent. Foguèt mandat a Combarogèr, un pichon vilatge a 30 km de Montalban, puèi a Lausa, prèp de Vilafranca de Roergue. Aviá inculcat a sos escolans l'interès per las tradicions e lo patrimòni de lor region, e aviá acampat los mai passionats en una « Societat Tradicionista » (51 escolans, dròllas e dròlles, entre 1900 e 1908). Aguèt de s'enfrontar, d'un costat, al mistralisme a otrança dels provençals Pèire Devoluy e Sully-Andrièu Peyre, e amb l'"Escolo Gaston Febus", la gascona, qu'avián d'idèas pròprias sus la gramatica e la grafia. Puèi de 1912 a 1932 foguèt bibliotecari de la vila de Montalban. Coma escrivan, escriguèt de poesias, amb un lengatge magnific, reculhidas dins la tradicion populara. S'èra maridat en 1882 amb Maria Vidalhac, regenta ela tanben. Aguèron una dròlla, Elena.

## La tasca de collectatge de Perbòsc

Aquestes escolans reculhián dins lor entorn lo patrimòni oral: cançons, dichas e provèrbis, legendas, contes... Notavan fisèlament, sens i cambiar res, los racontes en dialècte local. Los mai joves, que sabián pas encara escriure, contavan e lors camaradas pus annadits, qu'escrivián jos lor dictada (metòde fòrt innovant). Lo trabalh realizat per Perbòsc e sos escolans suscitèt l'atencion dels sabents folcloristas al Congrès de las Tradicions Popularas de París en 1900. Los racontes contats pels enfants foguèron transcriches per Perbòsc en notacion fonetica, per respectar lor accent e lor intonacion. Sas publicacions son actualament introbablas.

## Òbras

* Remembransas (1902)
* Lo got occitan (1903)
* Fòc nòu (paregut en 1904 dins la revista Montsegur, reedicion en 2011)
* L'arada (1906)
* Guilhem de Toloza (1908)
* Lo libre dels ausèls (1924)
* Psophos (1925),
* Les langues de France à l’école (1926) estudi
* Segond libre dels ausèls (1930)
* Fablèls (1936)
* Lo libre del campèstre
* Contes Atal (2007)
* Portal de la literatura