OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Georges-Louis Leclerc, comte de Buffon

Georges-Louis Leclerc, comte de Buffon (7 de setembre de 1707 a Montbard - 16 d'abril de 1788 a París), foguèt un naturalista, matematician, biologista, cosmologista e escrivan francés. Sas teorias influencièron doas generacions de naturalistas, demest los quals se pòt citar Jean-Baptiste de Lamarck e Charles Darwin. La localitat eponima de Buffon, dins la Còsta d'Aur, foguèt la senhoriá de la familha de Buffon.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Georges-Louis Leclerc, comte de Buffon.
| Precedit per Jean-Joseph Languet de Gergy | Cadieràs 1 de l’Acadèmia francesa 1753-1788 | Seguit per Félix Vicq d'Azir |
# Georges Arnold

Georges Arnold (Lilla, 1837 – París, 1912) es una personalitat de la Comuna de París (1871).
Arquitècte per la vila de París, foguèt membre de la Gàrdia Nacionala durant lo sètge de París de 1870-1871. Elegit membre de la Comuna lo 16 d'abriu de 1871 per lo XVIII$^{en}$ arrondiment, siguèt capturat per l'armada versalhesa e condamnat a la deportacion en Nòva Caledònia. Tornèt en França après l'amnistia de 1880.
# Georges Braque

Georges Braque (1882-1963) foguèt un pintre e escultor considerable del sègle XX francés que, amassa amb Pablo Picasso, desvolopèt lo movement artistic conegut coma cubisme.
# Estibiconita

L'estibiconita es un minerau de color jaune-blanc. A una duretat de 4,5-5,0 e una densitat de 5,58. Es format d'oxid idratat d'antimòni (simbòl quimic : Sb$_3$O$_6$(OH)) cristallizat segon un sistèma cubic de classa exacisoctaedrica. Dins la natura, lei cristaus son rars e generalament pichons e l'estibiconita forma generalament de massas terrosas. Son esclat es veirenc ò nacrat.
Es un minerau tipic dei zònas d'alteracion dei jaciments d'antimòni. Es donc sovent associat a d'autrei mineraus d'antimòni e ai mineraus caracteristics dei venas e deis intrusions magmaticas (qüars, calcita... etc.). Es utilizat coma minerau d'antimòni.

## Liames intèrnes

* Antimòni.
# Estibina

L’estibina es un minerau gris plomb amb de coloracions rojas ò jaunas. D'una duretat de 2 e d'une densitat compresa entre 4,61 e 4,65, es compausada de sulfur d'antimòni (Sb$_2$S$_3$) que forma de cristaus prismatics lòngs. Pòu egalament formar d'agregats fibrós ò de massas compactas. Son esclat es metallic. Sa temperatura de fusion es relativament bassa (550 °C). Es ansin possible de fondre una mòstra d'estibina amb una bogia. Quimicament, l'estibina es solubla dins l'acid cloridric concentrat.
Geologicament, se forma dins lei venas idrotermalas de temperatura bassa ò coma precipitats dins certanei fònts caudas. Es sovent associada amb lo realgar, l'aurpiment, lo cinabre e la calcita. Lei jaciments principaus se tròban en China, en Mexic, en Bolívia e en Peró. En Occitània, l'estibina es un minerau frequent en Massís Centrau onte foguèt sovent esplechada dins de minas artesanalas. Dins aquò, au sègle XIX, una mina vertadiera existiá a Malbòsc en Ardècha. L'estibina es ansin lo minerau principau per la produccion d'antimòni.

## Liames intèrnes

* Antimòni.
* Bismutinita, minerau similar.

## Bibliografia

* (fr) Christian Vialaron, Les Mines d'Antimoine en Haute-Loire, Les Éditions du Piat, 2021.
* (de) Zeitschrift für Kristallographie, vol. 142, 1976, p. 447.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Aquela experiéncia permet de la diferenciar de la bismutinita qu'es un minerau fòrça similar a l'estibina.
* ↑ Aquò èra frequent avans lo sègle XIX e durèt fins a la Segonda Guèrra Mondiala car permetiá de defugir lo STO.
* ↑ L'esplecha foguèt sarrada en 1893 car la qualitat dau jaciment èra tròp febla.
# Estiguarda

Estiguarda (Estigarde en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [esti'ɣwardə]. Las fòrmas ancianas que son afar d'Estiguarde en 1277, ecclesia d'Estigarda en latin, cap a 1325, Stigarda, en latin, en 1336 e 1340.
Per Dauzat, lo nom que vien de garda, « pòste fortificat » dab un prumèr element escur, com a Estipuèi (Gers).
Bénédicte Boyrie-Fénié que part deu cas d'Estialesc, qui a fòrmas ancianas en Esquialest e Esquielest; lo prumèr element d'aqueth nom analisat per Miquèu Grosclaude sembla esquia, d'origina germanica e qui a dens aqueth nom un sens oronimic « cropa de terrenh »; que i a donc avut un càmbiament de [k] en [t], fenomèn frequent en gascon. Estiguarda que seré alavetz *Esquiaguarda, lo turon dab un pòste de guarda ( > *Esquiguarda > Estiguarda); la modificacion de consonanta qu'ei ací ua dissimilacion ([g] qu'ei la sonòra de la sorda [k]).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Michel Herrero | UMP, LR | retirat d'agricultor, conselhèr generau (1998-2015) |
| 1981 | 2001 | André Terrade | | retirat agricòla e de las pòstas |
| | 1981 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 105, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 307 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 291 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 248 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 110 | 98 | 97 | 93 | 93 | 74 | 72 | 74 | 77 82 |
| 2009 | 2010 |
| 80 83 | 84 87 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 96-97
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 274
* Portau de Gasconha
# Estil Mission (arquitectura)

* De pas confondre amb Estil Mission (mòble).
L'Estil Mission, mai pròpriament cridat Estil Neomission (traduccions de terminologia; veire #Nom), fasiá partida d'un movement arquitectural, a partir de la fin del sègle XIX, per la renaissença e la reïnterpretacion dels estils colonials americans. L'Estil Mission s'es inspirat de las missions espanhòlas franciscanas de la fin del sègle XVIII e de la debuta del sègle XIX a Nauta Califòrnia.
L'Estil Mission èra lo mai popular entre 1890 e 1915, dins de nombrosas estructuras residencialas, comercialas e institucionalas, en particular las escòlas e los depausses de camin de fèrre.

## Nom

En anglés, l'estil es apelat "Mission Revival" ("Renaissença de la mission") a Califòrnia, "California Mission Revival" ("Renaissença de la mission de Califòrnia") dins d'autras partidas dels Estats Units (en particular Nòu Mexic e Tèxas, que tenan lors pròpris estils arquitecturalas unicas.), e "Spanish Mission" ("Mission espanhòl") a Austràlia.
En espanhòl, l'estil es apelat "Estil Misión" o "Estil Neomisión" (pr'amor qu'es una recreacion de l'estil arquitecturala de las missions de Califòrnia; los dos estils son pas identics.).
* (en) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en anglés intitolat « Mission Revival architecture ».
* (es) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en castelhan intitolat « Estil Misión ».
# Estiala (Droma)

Estiala (Étoile-sur-Rhône en francés) es una comuna occitana de Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

## Toponimia
### Atestacions istoricas

Las atestacions istoricas donaas per Brun-Durand son Castrum de Stella (1157), Burgum Stelle (1258), Tellane (1345), Estelle (1391), Estoille (1421), L'Estoile (1503), Estoyle (1520), Esteulle (1523), Estoelle (1563), L'Estoille (1564), Capella de Stella (Sègle XIV), Cura Stelle (1540), Notre Dame d'Etoile (1645), Cura Estelle (1549).

### Atestacions occitanas

Lo nom de comuna es estat ortografiat amb constància Estiala dins la revista occitanista locala Pòrta d'Oc.
Loís Mostier a transcrich en nòrma mistralenca lo nom de la comuna ont èra chanonge Estialo.

### Realizacion fonetica e toponim occitan

Lo nom de la comuna se pronóncia [ ɛs'tjalɔ ].

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Françoise Chazal | UMP, LR | emplejada, conselhièra departamentala |
| 2001 | 2014 | Sandro Duca | PS | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 5139, totala: 5264 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 374 | 2 340 | 2 454 | 2 872 | 2 989 | 2 987 | 3 056 | 3 083 | 3 301 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 3 118 | 3 107 | 3 104 | 3 048 | 3 138 | 3 002 | 3 048 | 2 894 | 2 852 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 890 | 3 007 | 2 567 | 2 123 | 2 127 | 2 060 | 1 972 | 2 051 | 2 123 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 133 | 2 268 | 2 559 | 2 897 | 3 504 | 4 054 | 4 418 | 4 471 | 4 557 4 684 |
| 2009 | 2010 |
| 4 577 4 695 | 4 731 4 846 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Droma

## Nòtas

* ↑ Revista Pòrta d'Òc n°17 pagina 13(IEO Droma)
* ↑ J.Brun-Durand, Dictionnaire topographique du département de la Drôme, Paris, Imprimerie nationale, 1891, p.135, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392934/f221.item
* ↑ Revista Pòrta d'Òc, No.17, IEO Ròse-Aups, 1980, p.13 e 16
* ↑ Revista Pòrta d'Òc, No.28, IEO Ròse-Aups, 1982, p.18
* ↑ Revista Pòrta d'Òc, No.39, IEO Ròse-Aups, 1985, p.10
* ↑ Letra de l'Abat Mostier a Ernèst Chalamèl dau 6 d'Abrieu de 1898, publicaa dins la Revista Pòrta d'Òc, No.38, IEO Ròse-Aups, 1985, p.17
# Estilhac

Estilhac (Estillac en francés) es una comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion es [esti'ʎat]. Las fòrmas ancianas son : decima de Istilhaco, en latin, en 1308, capella de Ostilhaco en 1326.
Segon Dauzat, l'etime seré *Stalliacum, deu nom latin d'òme Stallius, damb lo sufixe -acum , latinizacion del sufixe gallic -ācon.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica lo nom per lo nom d'òme Statilius, damb lo sufixe -acum. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, tòrna a Stallius de Dauzat
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Stalliacum mia a *Estalhac o *Estelhac. Negre a rason damb son nom Statilius, un cognomen e nomen atestat. L'evolucion seré : *Statiliacu(m) > *Statiliaco > *Stilhac(o) (aplologia sillabica) > Estilhac (apondi d'un e- protetic.
N.B. Dauzat e Astor pensavan probable a ua dissimilacion vocalica *Estalhac > Estilhac, fenomèn banal en occitan.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2008 | 2026 | Jean-Marc Gilly | divèrs dreta | agricultor |
| març de 1983 | 2008 | Gérard Marty | UDF | conselhèr generau (2001-2008) |
| 1954 | 1983 | Marcel Bense | | |
| | 1954 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1951, totala: 1995 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 482 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 396 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 323 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 511 | | | | Cercar | 1 307 | 1 558 | 1 621 | 1 715 1 769 |
| 2009 | 2010 |
| 1 810 1 867 | 1 904 1 965 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 2100 abitants e la densitat èra de 264,48 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 114
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 274
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/05/29/lot-et-garonne-decouvrez-les-nouveaux-maires-elus-7522112-3688.php
* Portau de Gasconha
# Esther Waeber-Kalbermatten

Esther Waeber-Kalbermatten (n. 24 de setembre de 1952 a Saas e Almagell) es una femna politica soïssa. Lo 1èr de mai de 2016 ven presidenta del Conselh d'Estat del Canton de Valés.
Foguèt ja presidenta de Valés del 1èr de mai de 2012 al 30 d'abril de 2013.
# Estialesc

Estialesc (Estialescq en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [estja'les]. Las fòrmas ancianas que son Estheles en 1383, Esquialest en 1385, Estielesc au sègle XIVau, Esquielest en 1399, Estialesc en 1405, Istaliecxs en 1546, Estyalescxs en 1548, Sanctus Vincentius d'Estialescq en 1612, Estialescq (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat, lo nom que vien d'un tèma estel, « ròc » (cf. Estavar) o d'un nom d'arriu dab lo sufixe -esc, lo tot dab un punt d'interrogacion.
Segon Miquèu Grosclaude, lo tèma orinimic de Dauzat qu'ei lo d'Esterèu, Asturias, etc. Mès lo site que correspón pas a l'ipotèsi. Solament, que i a quauques fòrmas en Esqui-, qui hèn supausar un nom primitiu Esquialesc. Lo passatge a Estialesc, favorizat per un besonh de dissimilacion (que i a dus [k]) qu'ei ua permutacion enter oclusivas ([k] > [t]). Lo nom que seré format de esquiau, « esquia de terrenh » e deu resultat deu sufixe -iscum, -esc, qui marca la qualitat. Grosclaude que considèra lo nom ei en acòrd dab lo site, mès que balança, pr'amor las fòrmas en -est son dominantas e ancianas.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març de 2008 | 2026 | Suzanne Sage |
| junh de 1995 | 2008 | François Terrabust |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 265, totala: 272 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 360 | 387 | 370 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 336 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 286 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 209 | | | | Cercar | 255 | 246 | 246 | 247 254 |
| 2009 | 2010 |
| 247 254 | 250 257 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Nòtas

* ↑ Toponimia Occitana - La Mapa occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
* 1 2 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 147
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 274
* Portau de Bearn
# Estil manuelin

L'estil manuelin es un estil arquitectural portugués que se desenvolopèt en lo regne de Manuel I de Portugal. De còps que i a, es tanben nomenat gotic portugués tardiu o flamejant.
Un dels elements mai significatius es la fenèstra occidentala del Convent de Crist a Tomar.
# Glabbeek

Glabbeek es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
# Glaciacion de Riss

La Glaciacion de Riss es un periòde glaciari dau Quaternari que comencèt fa partida 370 000 ans e que s'acabèt fa 130 000 ans. Seguís lo periòde interglaciari de Mindel-Riss (415 000-370 000 ans) e precedís lo periòde interglaciari de Riss-Würm (130 000-115 000 ans). Descubèrt per leis Alemands Albrecht Penck (1858-1945) e Eduard Brückner (1862-1927), es un periòde geologic mau definit que correspònd a diferentei fasas d'avançada e de reculament dei glaciers. Uei, dins lei publicacions scientifics, lo tèrme « glaciacion de Riss » es donc pauc a pauc remplaçat per de datacions isotopicas. Pasmens, d'un biais generau, aqueu periòde correspònd a una epòca de la Preïstòria marcada per una separacion deis abitats de tres espècias dau genre Homo : Homo sapiens en Africa, Homo neanderthalensis en Euròpa e Homo denisovensis en Asia.

## Liames intèrnes

* Glaciacion.
* Glacier.

## Bibliografia

* (de) Albrecht Friedrich Karl Penck e Eduard Brückner, Die Alpen im Eiszeitalter, Chr. Herm. Tauchnitz, 1909.
# Gières

Gières (Gières en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Issindou |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 6203, totala: 6300 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 910 | 1 001 | 1 039 | 1 098 | 1 153 | 1 146 | 1 162 | 1 208 | 1 185 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 164 | 1 111 | 1 202 | 1 163 | 1 143 | 1 112 | 1 142 | 1 133 | 1 134 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 031 | 1 063 | 1 078 | 1 041 | 1 166 | 1 287 | 1 308 | 1 320 | 1 624 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 846 | 2 801 | 3 346 | 4 005 | 4 373 | 6 127 | 6 211 | 6 161 | 6 105 6 105 |
| 2009 | 2010 |
| 6 049 6 137 | 6 118 6 209 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal dau Daufinat
* Portau d'Arpitània
# Gjirokastra

Gjirokastër o Gjirokastra (en italien Argirocastro, en grèc Αργυρόκαστρο, Argyrókastro, en aromanés Ljurocastru, en turc Ergiri, اركری) es una vila situada dins lo sud d'Albania qu'es classada dempuei 2008 au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat per son patrimòni arquitecturau. En particular, presenta una tiera d'ostaus caracteristics dau periòde de preséncia otomana dins lei Balcans.

## Liames intèrnes

* Berat, autra vila d'Albania classada au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat per son patrimòni arquitecturau en 2008.
# Gla

Gla èra una ciutat de la civilizacion micenèa durant l'Antiquitat grèga. Èra situada en Beocia. Èra enviroutada per un barri fòrça important, d'una longor de tres quilomètres e d'una espessor d'au mens cinc mètres, qu'es totjorn visible.
# Glaciacion

Una glaciacion o edat de glaç es un periòde de longa durada que s'i produtz una baissa de la temperatura globala del clima de la Tèrra, donant coma resultat una expansion del glaç continental, de las calòtas polaras e dels glacièrs. Glaciologicament, lo tèrme de glaciacion s'utiliza per se referir a un periòde amb calòtas glaciàrias tant a l'emisfèri nòrd coma al sud; segon aquesta definicion, nos trobam encara dins una glaciacion (perqué i a encara de calòtas polaras en Groenlàndia e e Antartida). Mai colloquialament, quand se parla dels darrièrs milion d'ans, s'utiliza glaciacion per se referir a de periòdes mai fregs amb de calòtas glaciàrias estendudas, tant en America del Nòrd coma en Eurasia: segon aquesta definicion, la glaciacion pus recenta s'acabèt fa 10 000 ans.

## Referéncias

* ↑ «NSIDC Arctic Sea Ice News Fall 2007».
# Glaciacion de Mindel

La glaciacion de Mindel es la segonda glaciacion del Quaternari dins los Alps que s'estendèt entre −650 000 a −350 000 ans aperaquí.
Mindel es una ribièra d'Allgau en Bavièra. Dins l'Euròpa del Nòrd, li dison tanben aquel periòde « glaciacion elsteriana », del nom d'un afluent de Saale en Saxònia : Elster.
Es al començament d'aquela glaciacion que la megafauna foguèt pus rica en Russia e qu'arribèron en Euròpa de l'Oèst nombroses grands animals que dominaràn los paisatges durant de milièrs d'annadas.
Se tracta de la primièra glaciacion massisa demonstrada concernissent l'Euròpa del Nòrd.
Lo maximum d'aquesta glaciacion s'estendèt duscas al sud de las vilas de Drèsda, Chemnitz e Erfurt, al nòrd del massís de Harz e duscas la còsta de la mar del Nòrd seguissent la « linha Feuerstein ».

## Veire tanben

* Glaciacions quaternàrias
* Paleoclimatologia
* Istòria del clima
* Èra quaternària
* Glaciacion
* Periòde interglaciari
* Glaciacion de Günz
* Glaciacion de Riss
* Glaciacion de Würm

### Referéncias

* ↑ Die Alpen im Eiszeitalter.
* ↑ Bonifay, « Comparaisons entre les faunes préhistoriques d'Europe occidentale et celles d'URSS », Bulletin de la Société préhistorique française, vol. 76, n$^o$ 9,‎ 1979, p. 279-283 (ISSN 0249-7638, DOI 10.3406/bspf.1979.5219)
# Giéville

Giéville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Dominique Rose |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 509 | 508 | 457 | 556 | 618 | 589 | Cercar | 646 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 679 690 | 683 693 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Glaciologia

La glaciologia es l'estudi dels glacièrs, o pus generalament del glaç e dels fenomèns naturals que s'i restacan.
Es una sciéncia de la Tèrra interdisciplinari qu'inclutz: geofisica, geologia, geografia fisica, geomorfologia, climatologia, meteorologia, idrologia, biologia, e ecologia. L'impacte dels glacièrs sus las populacions umanas inclutz tanben los domenis de la geografia umana e de l'antropologia. La descobèrta d'aiga jos forma de glaç sus la Luna, Mart e Euròpa i apond una composanta extraterrèstra, l'"astroglaciologia".

### Referéncias

* ↑ «Annals of Glaciology, v.9» (PDF).
# Hemibrycon tridens

Hemibrycon tridens es una espècia de peis de la familha dels caracids e de l'òrdre dels caraciformes.

## Morfologia

* Los mascles pòdon aténher 6,5 cm de longor totala.

## Abitat

Viu per las zonas de clima tropical.

## Distribucion geografica

Se tròba en America del Sud: bacin del riu Amazonas.

## Referéncias

* 1 2 3 FishBase (en)
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Hemibrycon tridens, sus Wikimedia Commons
* Hemibrycon tridens, sus Wikispecies
* Portal Aqüariofilia
# Hemichordata

Hemichordata (Emicordat) es un fil dels animals deuterostomia (deuterostomians), qu'es un grop fraire dels Cordats (lo grop que conten los vertebrats). Aqueste fil apareguèt al cambrian e inclutz una classa importanta de fossils, los graptolits ; la màger part d'entre eles dispareguèron al carbonifèr. Una de las espècias a subreviscut : Cephalodiscus graptolitoïdes.
Totas las autras fòrmas modèrnas son de vèrmes marins (exemple : Saccoglossus). Son divisits en doas classas : Enteropneusta (enteropneuste) e Pterobranchia (pterobranca). Aqueste fil conten gaireben 100 espècias.

## Ligams extèrnes

(en) Phylum Hemichordata