# Chilhac

Chilhac (Chilhac en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Situat desobre las aigas d'Alèir, sus un bauç, los ostaus, la glèisa e l'ancian chastèl dau vilatge son expausat en nautor, sarrats au dintre de barris medievals que ne demòra pas que qualquas torres, cortinas e pòrtas fortificadas.

### Perimètre delh territòri

Comunas confrontantas de Chilhac :
| Blaçac | | Cerzat |
| La Vòuta | | |
| | Aubazat | |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son Chisliacus vès 1192, Chislac en 1234, Affarium de Chilhac en 1271, Chilhiacum en 1288, Chllac en 1321, Cillach alh secle XIV (Froissart), Chillat en 1401, Ecclesia de Chilhaco alh secle XV, Silhac en 1511, La chastelenye de Chiliat en 1669, Saint Honorat de Chilliac en 1762.
La prononciacion aproximativa z-es [tsi'ja], [tʃi'ja] o [tʃi'jɛ]. En Brivadés e Liuradés, una partida delhs a finaus (tonics o pòsttonics) pòdon èsser articulats [-ɛ] e lo locutor declara sovent que sa prononciacion z-es un a o una modalitat de a.
Segon Dauzat, Chilhac ven probablament delh nom latin d'òme Callius, ambelh sufixe -acum, mas lo nom latin d'òme Casilius es una autra possibilitat.
Segon los Féniés, après Negre, Chilhac ven delh nom latin d'òme Casellius, derivat de Casus, ambelh sufixe -acum .

## Istòria

I aviá un chastèl destrut. En 1789, Chilhac dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de Sant Onorat; lo prior de La Vòuta presentava a la cura.
* En 1251, Beatritz de Borbon maridada en 1238 à Beraud VIII, senhor de Mercòr, faguèt son testament au chastèl de Chilhac
* Una anciana costuma, abolida en 1522, voliá que le 1èr de julhèt, a la fèsta de la Sant Gal, patron de la vila de Lanjac, lo chastelan dau borg de Chilhac e las autras gents de justícia arribon solennelament a Lanjac amb de panèirs d'uòus e ne getan mila a dotze cents dins las charrieras. On tenait tant à cet usage qu'en 1360, lorsque la villa de Lanjac était fermée à cause des bandes ennemies qui ravageaient le pays, une requête fut présentée pour que les portes puissent être ouvertes.
* 1583 attaque des protestants
* Prévôté royale établie par l'édit du mois de mars 1781

## Administracion

Lista delhs cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | (2026) | Michel Beckert |
| 2014 | 2020 | Christine Banassat |
| març de 2008 | 2014 | Pierre Alix |
| setembre de 2007 | 2008 | Annie Campredon |
| ? | ? | Jean-Claude Peyroux |
| ? | ? | Pierre Ceret |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 199, totala: 208 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 571 | 683 | 619 | 544 | 562 | 653 | 662 | 705 | 697 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 688 | 720 | 671 | 695 | 707 | 679 | 676 | 643 | 608 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 555 | 510 | 454 | 402 | 366 | 331 | 300 | 274 | 229 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 226 | 206 | 183 | 175 | 181 | 187 | 197 | 198 | 199 211 |
| 2009 | 2010 |
| 198 209 | 197 208 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 177 abitants e la densitat èra de 43,07 ab/km².

## Ligams extèrnes

* Chilhac sobelh site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Chilhac».
* 1 2 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 80 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f129.item
* ↑ Enquèsta delh contributor en 2024
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 130, a Cailla
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 140
* ↑ Les jeunes voyageurs en France, ou Lettres sur les départemens, Volume 3, L. N. A. Constant Taillard, 1824.
* Portal d'Auvèrnhe