# Paulhaguet

Paulhaguet [puˈjagə] o [puwjaˈgɪ] (Paulhaguet en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament delh Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Perimètre delh territòri

Comunas confrontantas de Paulhaguet :
| La Chaumeta | Daumairac | Saint-Préjet-Armandon |
| Salzuit | | Chassanhas |
| Coutuège | Sent Jòrgi d'Aurac | Maserat d'Aurosa |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Pauliacum vès 888, Villa de Paulageto en 1148, Pauliaguetum en 1255, Prioratus de Paulhaguet en 1316, Pauleiguet en 1401, Polhaguetum en 1444, Polhaguet en 1511. Observem la perta delh diftongue au- pretonic tanleu lo secle XV, en consequéncia d'una influéncia nordica.
La prononciacion aproximativa a Cònlat e a Josat z-es [puja'gi] : la reduccion delh diftongue au- pretonic en [u-] e la barradura de -e tonic en [-i] son regularas.
Paulhaguet, nos dison Dauzat e Rostaing, es lo diminutiu de Paulhac, format, z-elh, delh nom latin d'òme Paulius o Paullius, ambelh sufixe -acum. Lo Paulhac pus près, a tres km a l'oèst de Briude, es un bon candidat. Solament, l'òrdre delhs faits es benleu diferent : Paulhaguet èra probablament un Paulhac a l'origina (veire la fòrma de 888) e lo diminutiu es la marca d'un besonh de diferenciacion. Los dos èran, probablament, de proprietats anticas.

### Censat (*Sançac ?)

Las fòrmas ancianas son : Villa de Sansiaco en 1148 (Gallia Christiana), Censsac en 1379, Saint-Sac en 1401 [ora pro nobis], Mansus de Censat en 1444, Sansac en 1464, Parochia de Sansaco en 1464, Priorissa de Sancsaco alh secle XV, Censac-Lavaux.
La solucion pus probabla es que lo Censat francés èra un Sançac mau interpretat a causa delh francés, format delh nom latin d'òme Santius o Sancius, ambelh sufixe -acum, e non pas un Cençac, format delh nom latin d'òme Centius, ambelh sufixe -acum o format delh nom gallic d'òme Cintios, atestat, derivat en -ācon. Quenha es la prononciacion ?

## Istòria

En 1789, Paulhaguet fasiá partida de la província d'Auvernhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra delh vocable de Sant Estève; la priora de La Vau Dieu presentava a la cura. Un peatge saguèt suprimit per arrèst delh Conselh lo 26 d'octobre de 1744.

### Censat (*Sançac ?)

Censat (*Sançac ?) èra un priorat que dependiá de La Vau Dieu. La comuna, dita Censac-Lavaux dins lo diccionari topografic, saguèt incorporada a Paulhaguet per ordenança delh 11 de decembre de 1842$^,$. Censat (*Sançac ?) es alh nòrd de Paulhaguet e La Vau es enquera mai alh nòrd. I a un bòsc de La Vau entremeija.

## Administracion

Lista delhs cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2020 | (2026) | Gérard Belin | |
| març de 2014 | 2020 | Émile Roussel | |
| març de 2008 | 2014 | Jean-Marc Bony | |
| març de 2001 | 2008 | Jean-Philippe Delmas | divèrs dreita |
| | 2001 | Claude Vidal | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 912, totala: 931 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 881 | 982 | 1 054 | 1 326 | 1 309 | 1 266 | 1 467 | 1 399 | 1 512 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 343 | 1 402 | 1 467 | 1 497 | 1 528 | 1 590 | 1 536 | 1 503 | 1 624 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 641 | 1 551 | 1 597 | 1 360 | 1 343 | 1 427 | 1 365 | 1 280 | 1 187 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 229 | 1 203 | 1 054 | 996 | 921 | 981 | 973 | 982 | 979 1 010 |
| 2009 | 2010 |
| 959 979 | 940 959 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 868 abitants e la densitat èra de 77,29 ab/km².

### Demografia Censat (*Sançac ?)

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 176 | 163 | 156 | 176 | 173 | | | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* I a de lacunas en 1836 e 1841. Lo n° INSEE es estat chamjat per rasons practicas.

## Ligams extèrnes

* Paulhaguet sobelh site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Paulhaguet».
* ↑ Albert Massebeuf, Pe Bride, à travers Brioude, Edition imprimerie Watel, Brioude, 1985. "Pouiague".
* ↑ Jean Roux. De la renaissance d’une langue occitane littéraire en Auvergne au début du XXe siècle, au travers des oeuvres de Benezet Vidal et Henri Gilbert.. Linguistique. Université Paul Valéry - Montpellier III, 2020. Français. ⟨NNT : 2020MON30052⟩. ⟨tel-03264341⟩
* 1 2 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 204 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f253.item
* ↑ Enquèsta delh contributor en 2024
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 520, a Pauilhac
* 1 2 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 50 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f99.item
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 641, a Sancé
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 161, a Censy
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 144 e 292
* Portal d'Auvèrnhe