# Mugron

Mugron (Mugron en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Comuna situada en Shalòssa, sus Ador.

### Perimètre deu territòri
## Toponimia

La prononciacion qu'ei [my'gruŋ]. Las fòrmas ancianas que son Mugrone, Mugrono, Mugronensis, en latin, aus sègles XI-XII, Egremundo en 1243, Mugeron en 1407, Meillan en 1279, Mugrõ (mapa de 1638), Mugron (mapas de 1651, deu sègle XVII, shens data, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733).
Dauzat e Rostaing qu'explican Mugron per un nom latin d'òmi, Mucro, -onis.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica Mugron per lo gascon mugroû, « popa de hemna »; qu'interprèta la fòrma Egremundo de 1243, per ua latinizacion *acrem montem, perqué Mugron èra comprés com lo latin mucro(n), « punta » (?).
Per Bénédicte Boyrie-Fénié, Mugron qu'ei un oronime preceltic. L'aglomeracion d'origina qu'ei un mus qui portava un castèth de husta. J.B. Orpustan que senhala un tèrme aquitanic, deu tipe *mocoron, present tau que dens la toponimia de Baiona, dab lo sens de « lòc de tarròcs o de ròc ».

## Eraldica

* Las armas de Mugron que's blasonan atau : D'azur au castèth d'aur.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | (2026) | Marie-Christine Brettes | | |
| març de 2008 | 2014 | Eric Ducos | PS | Responsable comerciau EDF |
| març de 1989 | 2008 | Christian Pontarrasse | PS | regent, conselhèr generau (1998-2000) |
| març de 1965 | 1989 | Francis Dangoumau | PS | conselhèr generau (1970-1994) |
| 1952 | 1965 | René Bats | SFIO | regent, conselhèr generau (1952-1970) |
| | 1952 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1439, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 3 123 | 2 135 | 2 388 | 2 377 | 2 610 | 2 451 | 2 190 | 2 203 | 2 188 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 166 | 2 150 | 2 169 | 2 070 | 2 148 | 2 188 | 2 087 | 2 016 | 1 995 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 918 | 1 992 | 1 874 | 1 810 | 1 795 | 1 751 | 1 687 | 1 562 | 1 553 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 661 | 1 568 | 1 470 | 1 464 | 1 327 | 1 324 | 1 385 | 1 390 | 1 395 1 503 |
| 2009 | 2010 |
| 1 399 1 505 | 1 390 1 496 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Lòcs e monuments

* Lo castèth de Bocòssa, caveria deu sègle XVI$^{au}$.
* La capèra deu Casaliu, consacrada en 1541 a Nosta Dauna de Gràcia.
* Lo portau de Pèr de Peiran, bastit en 1588.
* Lo chai d'Antin, bastit de cap a 1750.
Mugron qu'a la particularitat d'estar damorat lo pòrt navigable lo mei a capsús de l'Ador, e pr'amor d'aquò, qu'a comptat dens lo passat, mantuns enterpaus preu vin e autas produccions locaus hòrt presadas dens los país deu nòrd de l'Euròpa.
L'ancian chai d'Antin, deu sègle XVIII$^{au}$ dab la soa carpenta de casso monumentau dab los sons 3 taulats de mei de 800 m² cadun, que s'es conservat dans un estat exceptionau. En 2016, lo chai qu'apriga ua botiga d'objectes de decoracion e ua galeria d'art contemporanèu.
* La capère sepulcrau deu cemitèri de Mugron, bastida dab ua soscripcion crubada en 1813.
* La glèisa de sent Laurenç, consacrada en 1866.
* Las arenas de Condreta, inauguradas en 1911.

## Personalitats ligadas dab la comuna

* Frédéric Bastiat, (1801-1850), economista, òmi politic e polemista liberau. Que passà ua gran part de la soa vida a Mugron, on avè la soca de familha.
* Robert Degos, (1904-1987), vadut a Mugron, dermatològa. Qu'a descrivut mantua dermatòsi e especiaument la "malaudia de Degos".
* Henri Emmanuelli, (1945-2017), deputat de las Lanas , permèr secretari deu Partit Socialista.
* Léon Fauret, (1863-1955), vadut a Mugron, pintre, dessinator.

## Espòrt

* Union espòrtiva Mugronesa (Rugbi)
* Espèr Mugronés (Gimnastica)

## Embessonatges

* Cintruénigo (Espanha)

## Bibliografia

* Meyranx (Abbé L.-B.); Histoire de Mugron; 1911; éd. Res Universis; Paris; 1992; 320 pp; ISBN 2-87760-148-X.
* Laporte (Pierre); Mugron village chalossais, des origines jusqu'en 1911; A.H.C.C.M.; 2007; 360 pp.; ISBN 978-2-35519-010-0.
* Besselère (Jean-Pierre); 1000 ans d'histoire de Mugron, essai historique; A.H.C.C.M.; s.d.; 74 pp.; ISBN 978-2-7466-0812-2.

## Véder tanben

Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Mugron, sus Wikimedia Commons
* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 164-165
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 486
* ↑ Rouge Garance

## Ligams extèrnes

* Mugron sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
* Portau de Gasconha