# Ruenas de Marjarida

Ruenas de Marjarida (Ruynes-en-Margeride en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Perimètre delh territòri

Comunas confrontantas de Ruenas :
| Vabres | | Vedrenas |
| Sent Jòrge | | Clavèiras |
| Anglars de Sant Flor | Val d'Arcòmia | Chalaier |

## Toponimia

* Ruenas es atestat par una latinizacion de 1105, Ruinae, pueis en 1322, Castellania de Ruinis, en 1391, Novum castrum de Ruynis, en 1397, Collegium ville Ruynarum, en 1596, Ruynes. Lo nom es l'eiretèir delh latin ruina, « roina, roeina » e garda la sovenença d'un vialatge disparegut$^,$$^,$. Las fòrmas oralas son variadas : ['rwene], ['rynə], notadas, benleu aproximativament, a Chalalher, ['rœjnə] a Lorsèira, [rynə] a Vabres; pausan lo problèma de la grafia.
* Marjarida (atestat Margarida en 1241) vendriá pas dirèctament del petit nom tirat del latin margarita, « pèrla », coma pensavan los Féniés, mas delh gallés morgo-ritu (-ā), « passatge de las bòlas, de la fronteira », tombat dins l'atraccion delh latin margarita e reinterpretat quand lo gallés èra pas mai comprés. La prononciacion es [marʒa'ridə] a Lorseira.
* Saint-Jal. Las fòrmas ancianas son Ecclesia Sancti Galli al sègle XIV o sense data, Sanctus Guallus, al sègle XIV, Sainct-Jailh, en 1524, Sainct-Jail, en 1628, Sainct-Jal, en 1743, Saint-Gal, en 1745, Sainct-Jeal, en 1763, Saint-Géal, en 1775. Sent Jalh o Sent Jal es un agionime (nom de sant). Lo nom del sant es Gallus de Clarmont que saguèt evesque de Clarmont de 525 à 551$^,$.
* Le Morle (situat a l'ENE de Ruenas e al SE de Trailus). Las fòrmas ancianas son Lou Maorlhes, en 1294, Lo Morle, al sègle XIV, Le Morle, en 1624.
* Garrabi (fòrma escrita notada en Losera). La prononciacion notada a Chalaier es [ga'rabjə] (abséncia aparenta de distincion entre r simpla e multipla, impossibilitat auvernhassa de prononciar -i en finala pòsttonica).

## Istòria

* En 1837, Le Morle (nom francés) siaguèt annexat per Ruenas. En 1839, Saint-Jal (Sent Jal, Sant Jal) siaguèt rapartit entre Vabres e Ruenas.

## Administracion

Lista delhs cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2001 | 2020 | Gérard Delpy | divèrs esquèrra | retirat de l'ensenhament |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Ruenas de Marjarida (chapluòc); es ara delh canton de Nòvaglèisa

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 637, totala: 658 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 648 | 649 | 559 | 625 | 597 | 642 | 944 | 859 | 773 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 851 | 846 | 821 | 857 | 895 | 905 | 960 | 1 027 | 1 118 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 049 | 980 | 960 | 902 | 880 | 907 | 835 | 757 | 725 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 692 | 672 | 584 | 591 | 605 | 648 | 640 | 638 | 634 656 |
| 2009 | 2010 |
| 632 653 | 630 649 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

### Demografia Saint-Jal (nom francés)

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 235, totala: 240 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 225 | 224 | 206 | 239 | 225 | | | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | Cercar | 223 | 223 229 |
| 2009 | 2010 |
| 223 230 | 223 230 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Las donadas de la dreita delh grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna actuala de Vabres.

### Demografia Le Morle (nom francés)

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 138 | 126 | 154 | 185 | 185 | | | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496861b4ebQt
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 579
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 378
* ↑ enquèsta Sivadon, abrial e junh 2018
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 201
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 154
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 201 e 355
* 1 2 enquèsta Sivadon, abrial 2018
* ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a0113514968628zgpVg
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 599
* ↑ http://nominis.cef.fr/contenus/saint/7449/Saint-Gall.html
* ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496860JIqF5o
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=30033
* Portal d'Auvèrnhe