# Orlhac (Auvèrnhe)

Orlhac (Aurillac en francés) es una comuna d'Auvèrnhe (Occitània); es una prefectura del departament del Cantal, dins la region administrativa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups (ancianament d'Auvèrnhe).
Orlhac es en Auvèrnhe del ponch de vista istoric e cultural mas lo dialècte local es lo lengadocian.

## Geografia

A 600 mètres d'altitud, Orlhac es situat au pè dels monts de Cantal dins un pichon bacin sedimentari. La vila es bastida sus las ribas de Jordana, afluent de Sera, que raja a proximitat. Es desservida per la rota nacionala 122 e la via de camin de fèrre Fijac-Arvant.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Orlhac :
| | Naucèla | Sant Simon |
| Itrac | | Jòu de Mamon |
| | Arpajon | |

## Toponimia

De formas escrichas ancianas son Aureliacus, en latin, en 984; Aorllhac, al sègle XIII; Orliac, al sègle XIII; Orlhac, en 1280; Aureliecum, latinizacion de 1296; Aurellyacum, latinizacion de 1366; Aurilhac, en 1380; Aurilliacum, latinizacion de 1398; Aorlhat, en 1400; Aurillacus, latinizacion de 1408; Aorlhac, en 1419; Aurelhiacus, en latin, en 1435; Orliac, Orlliac, en 1449; Orilhac, en 1465; Orillac, en 1480,; Aurelliacum, latinizacion de 1481; Orilhat, en 1484; Auriliacum, latinizacion de 1529; Aurelhacus, latinizacion de 1535; Orilhat, en 1536; Aureilhiac, Orlhiac, en 1544; Horilac, en 1548; Ourilhac, en 1554; Aurilhiac, en 1566; Aourlhac, Aourlhiac, Aurlhiac, en 1567; etc.
Lo nom d'Orlhac ven del nom latin d'òme Aurelius amb lo sufixe -acum$^,$, latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Orlhac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre un Aurelius. Lo nom passèt logicament per una estapa Aurlhac, grafiada tanben Aorlhac, Aourlhac (e variantas semblablas, que temptan de representar un diftong a la primièra sillaba) a l'Edat Mejana. Un diftong se sèrva mal en posicion pretonica darrièr lo grop consonantic -rlh-, aquí perqué lo nom passèt a [ur'ʎat], benlèu après la transicion *[ɔwr'ʎat]. Aquò's pas segur, d'efièch, que las atestacions del sègle XIII, Orliac e Orlhac, representen ja la prononciacion modèrna de la primièra sillaba: son benlèu degudas a la dificultat dels escribas per grafiar un diftong coma [ɔw-] o quitament [aw-]. Coma pertot entre Agenés e Auvèrnhe, la terminason -ac s'afebliguèt en [ˈat], mas aquò apareguèt sonque en 1400 perque los escribas avián consciéncia qu'aquel -at representava una realizacion d'un -ac pus etimologic.

## Istòria

Lo comte Guiral d'Orlhac fondèt l'abadiá en 894 e la vïla se desvolopèt a son entorn.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 10 de genièr 2013 | 2020 | Pierre Mathonier | PS |
| 23 de febrièr 2006 | genièr 2013 | Alain Calmette | PS |
| març de 2001 | 2006 | René Souchon | PS |
| de junh 1995 | 2001 | Yvon Bec | MDC |
| març de 1977 | 1995 | René Souchon | PS |
| | 1977 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Orlhac es capluòc de 3 cantons. N'èra de 4 abans la reforma cantonala de 2014, aplicada en 2015.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 26572, totala: 28285 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 10 470 | 10 357 | 10 523 | 9 190 | 9 766 | 10 889 | 9 753 | 9 609 | 10 917 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 9 846 | 9 831 | 10 998 | 11 098 | 11 211 | 13 727 | 14 613 | 15 824 | 16 886 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 17 459 | 17 772 | 18 036 | 16 389 | 17 153 | 17 643 | 19 041 | 22 174 | 22 224 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 24 563 | 28 226 | 30 863 | 30 963 | 30 773 | 30 551 | 29 477 | 28 943 | 28 641 30 397 |
| 2009 | 2010 |
| 28 207 29 924 | 27 924 29 677 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Eraudica

Blasonament: «De golas ambe tres concas d'argent amb lo cap d'azur cargat de tres floralís d'aur».

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Una forma tipica de l'occitan medieval, entretant, es Aorlhac.
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 37, a Aureil
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 121
* Portal d'Auvèrnhe