# Langoiran

Langoiran o Lengoiran (Langoiran en francés) es una comuna bordalesa, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Aquera comuna garonesa de l'Entre Duas Mars a tres entitats de populacion principalas : la vila, situada près dau pòrt e a un cairehorc de rotas, que fòrma una aglomeracion damb Lo Torne, Lo Pè dau Castèth (fòrma supausada), près de la RD 10, en direccion de Lestiac e lo Haut Langoiran, qu'èra l'ancian borg, sus la RD 240, en direccion de Capian. I a tanben un vilatge dau nom de Saint-Orens (en francés), sus la RD 240 tanben.

### Perimètre dau territòri

Comunas confrontantas de Langoiran :
| | Haus | |
| Lo Torne | | Capian |
| Portèths Garòna delà | | Lestiac |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son Logoira, Logoram, aus sègles XI-XIII, Lagoiran, en 1263, Lagoyran, en 1273, dominus de Legoran, en 1273, castro de Legoiran, en 1273, parrochiis de Legoyran, en 1273, Legoyrano, en latin, en 1299, seigneur de La Goyran, en 1307-1317, cap. de Langoyrano arch. Benaugensis, cap. de Lingonrano arch. Benaugensis, en latin, en 1326, cap. de Logoyrano, en 1342 e en 1361, Langouyran, sus una mapa dau sègle XVII.
Dauzat explica Langoiran per un nom galloroman *Lingorius, dau gallés Lingo, etnic [un nom que marca l'origina, dau pòble daus Lingons], o una varianta dau nom gallés Licorius, damb lo sufixe -anum. Delamarre va un pauc dens lo sens de Dauzat : un nom celtic d'òme *Lingorios, damb lo sufixe celtic -ānon. Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, causisson lo mot latin langurium, « sòrta de lusèrt », que seré vengut un nom d'òme. Bénédicte Boyrie-Fénié era medisha òpta per un cognomen inatestat *Longurius, explicable per lo nom comun longuriu(m), « longa pèrga », seguit dau sufixe latin -anu(m). *Longurianum pòt menar a Logoyran- per passatge de iòd a la sillaba precedenta (*Longuryano > *Longoyrano) e per dissimilacion de nasalas (i a duas n dens lo mot, un s'amudit). Pui Logoiran es comprés coma Lo Goiran damb article, çò que mena a La Goiran, Le Goiran.
Una dificultat de l'explicacion es que tots los toponimistas parten d'una prumèira sillaba damb la nasala n (Ling-, Lang-, Long-), çò que fòrça a supausar que las fòrmas pus ancianas aurén perduda aquera nasala (Logoiran, etc) (çò que s'explica), mes la nasala tòrna paréisher miraculosament après : Langoiran. Una autra es que totas las explicacions utilizan un nom de persona inatestat, çò que l'asterisque indica. Sol Dauzat prepausa lo nom gallés Licorius, latinizacion de Licorios, sense nasala a la prumèira sillaba, que permet pas, pr'aquò de passar dirèctament a Logoiran. Mès aqueth nom es atestat ? Xavier Delamarre lo cita pas dens sa lista de noms gallics.

### Saint-Ourens

La mapa de Cassini pòrta St Aurens. *Sent Aurenç es benlèu la fòrma autentica d'aqueth toponime. La devocion a Orentius, avesque d'Aush au sègle V, s'espandís pas gaire hòra de las tèrras armanhaquesas o tolosanas (i a un Sant Orenç en Bassa Ribagorça, mès aqueth territòri hit partida dau Comtat de Tolosa). La possibilitat d'un nom de persona, eth medish nom d'origina (d'una persona neishuda en un lòc nommat Sent/Sant Orenç) es mèi probabla qu'una anciana glèisa vodada a aqueth sent.

## Administracion

Lista daus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2014 | 2026 | Jean François Boras | UDI | viticultor |
| març de 2001 | 2014 | Raoul Orsoni | sense etiqueta, ancian UDF | notari |
| març 1983 | 2001 | Robert Bibonne | | professor |
| | 1983 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Cadilhac; es adara dau canton de l'Entre duas Mars.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2302, totala: 2183 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 479 | 1 092 | 1 543 | 1 237 | 1 542 | 1 506 | 1 602 | 1 704 | 1 801 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 835 | 1 910 | 2 026 | 2 113 | 2 062 | 1 918 | 1 779 | 1 829 | 1 894 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 917 | 1 849 | 1 723 | 1 557 | 1 599 | 1 593 | 1 405 | 1 352 | 1 371 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 571 | 1 695 | 1 660 | 2 007 | 2 024 | 1 997 | 2 072 | 2 094 | 2 116 2 139 |
| 2009 | 2010 |
| 2 173 2 197 | 2 230 2 255 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Lòcs e monuments

* Glèisa de Sant Pèir en Ligams dau Naut Lengoiran, d'estil roman, acessant ua capèra de 1541 dedicada a la Vergi. La glèisa es classada au títol daus monuments istorics en 1903
* Glèisa de Sant Lionç, de la fin dau sègle XIX, construita per Abadie. Es inscrita a l'invetari generau dau patrimòni culturau.
* Lo castèth vist dau Pied-du-Château
* L'absida de la glèisa de Sent Pèir (Haut Langoiran)
* Anciana crotz de cementèri
* Pont dit Pont Eiffel
* L'ostau de comuna, l'ostau comunau, "meria"

## Nòtas

* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 182
* ↑ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9616679v/f77.item.zoom p. 65
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 385
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 179, 300 e 352
* ↑ https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini , cercar a 33550 Langoiran
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/06/03/municipales-a-langoiran-le-maire-jean-francois-boras-reelu-7534309-2931.php
* ↑ Eglise paroissiale Saint-Pierre-ès-Liens du Haut-Langoiran (culture.gouv.fr)
* ↑ https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee//IA33000176
* Portau de Guiana