# Mont (Bearn)

Mont (Mont en francés) qu'ei ua comuna bearnesa, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia
### Arança

La prononciacion qu'ei [a'ransə]. Las fòrmas ancianas que son Aransse, en 1383, Aransia, en latin, en 1451, Aransa en 1583, Arance (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat, Arança que vien benlhèu deu preindoeuropèu *ar, « aiga, arriu, flume » e deu sufixe -antia.
Segon Miquèu Grosclaude, l'associacion deu sufixe latin -antia e d'ua basa preindoeuropèa qu'ei dobtosa. Grosclaude que deisha duas possibilitats, 1) lo radicau basco/aquitan arran, « vegetacion de bròcs negres, d'espinós », mès i a qu'ua sola -r- a Arança; 2) lo radicau basco/aquitan aran, « vath »; totun Arança ei pas sus ua situacion particulara dens la vath e plan d'autes lòcs qu'aurén meritat lo medish nom. Que i a tanben un arriu deu canton d'Arsac e Arrasiguet, l'Arance o la Rance (noms en francés). Lo tot qu'ei dab lo sufixe -tze.
Segon Xavier Delamarre, especialista de las lengas celticas, per un aute lòc, l'Arance (Lanas), afluent esquèrre de Lui, que vien d'*arantiā. Mès l'autor qu'ei pas segur de la celticitat deu nom : Arança qu'ei benlhèu un idronime « vielh europèu » (compréner anterior a l'arribada deus cèltas). Mès aquera darrèra aiga qu'ei sovent escriuta Arrance.

### Gosa

La prononciacion qu'ei ['guzə]. Las fòrmas ancianas que son Goza, en 1270, Goze en 1286, Gose au sègle XIII, Guoze en 1385, Goose en 1487, Gouze (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat, Gosa, nom escur qui vien benlhèu deu nom germanic d'òmi Gozo o Godo, com Gosens (Hauta Garona).
Segon Miquèu Grosclaude, los noms de persona Goto e Godo son atestats au sud deus Pirenèus. Gosa que's pòt benlhèu arreligar dab Gotenh (Sola) e Gots (comuna d'Oràs). Segon Pèire Bèc, se l'etime èra got, lo nom que deuré estar Goda e non pas Gosa (lo [d] romanic que demòra [d] e non passa pas a [z]). Lo nom que demòra escur.

### Lendreça

La prononciacion qu'ei [len'dresə]. Las fòrmas ancianas que son Landresse, au sègle XI (segon Pèir de Marca), Landressa en 1194, Lendressa en 1235, Landresse en 1385, Lendresse (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Per Dauzat, lo nom qu'ei escur.
Lo diccionari d'Alibèrt que pòrta per endreça, « direccion, biais expedient ». Lo de Palay, per endresse/endres, que pòrta « direccion, conselh, guida », e per endressère, « camin, sendèr de travèrsas ». En aragonés, endrezere/endresere qu'a tanben lo sens de « travèrsas ». Lo nom de Lendreça qu'ei lo mot occitan endreça (latin in directum e sufixe -ittiam) dab l'article; lo sens qu'ei la bona direccion, lo camin, lo passatge. La motivacion qu'ei la situacion suu Gave de Pau a un lòc de passatge sus un deus itineraris deu Camin de Sant Jacme. Que i a a Lendreça un lòc aperat la nau, « la barca » e de l'aute costat deu Gave un ostau Guironolé (= Guiron naulèr, Guiron lo barquèr); lo camin qui en part qu'escala un penent per miar au santuari de Nòsta Dauna de Muret, puish a l'abadia de Seuvalada, çò qui confirma Lendreça ei un lòc de passatge jacobita.

### Mont

La prononciacion qu'ei [mun]. Las fòrmas ancianas que son Villa de Mont en 1235, Mont en 1385, Mon en 1538, Mont (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Lo sens pausa pas de problèma, que pòt estar ua montanha mès tanben un tuc. Mont (latin montem) qu'ei en suspart de l'arribèra deu gave de Pau.

## Istòria

Lo 1èr de gèr de 1972 (arrestat prefectorau deu 29 de deceme de 1971), Arança (INSEE 64030), Gosa (64248), Lendreça (64333) e Mont que fusionèn entà formar la comuna navèra de Mont$^,$.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Jacques Clavé |
| 1995 | 2014 | Pierre Domblides |
| | 1995 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1074, totala: 1168 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 477 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 391 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 350 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 267 | | | | Cercar | 845 | 964 | 977 | 990 1 090 |
| 2009 | 2010 |
| 1 016 1 117 | 1 025 1 125 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2019 la populacion qu'èra de 1137 abitants.

## Véder tanben

* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Nòtas

* ↑ per l'accent : https://www.larepubliquedespyrenees.fr/2020/01/15/mont-arance-gouze-lendresse-jacques-clave-repart-pour-un-second-mandat-de-maire,2649636.php
* 1 2 3 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 121
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 23, a Aranc
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 54
* 1 2 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 123
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 327
* 1 2 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 125-126
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 395
* 1 2 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 129
* ↑ https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/commune/COM64396-mont
* ↑ http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=23028
* Portau de Bearn