OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eliç

Una eliç es un dispositiu format per un ensems d'elements denominats palas, que son montats de maniera concentrica a l'entorn d'un ais, virant a l'entorn d'aqueu en un meteis plan.
Sa foncion es de transmetre a travèrs dei palas la sieuna energia cinetica pròpria (qu'aquerís en virant) a un fluid, creant una fòrça de traccion, o vicevèrsa; "pren" l'energia cinetica d'un fluid per la transmetre mejançant son ais de rotacion a un autre dispositiu.
Lei primiereis aplicacions deis eliç, fa de miliers d'ans, foguèron lei molins de vent e d'aiga. Uei lo dia, tanben sota lei noms de "rotor", "turbina" e "ventilador", leis eliç e lei dispositius que ne derivan s'emplegan per una multitud de foncions: refrigeracion, compression de fluids, generacion d'electricitat, propulsion de veïculs e mai per la generacion d'efiechs visuaus (estroboscòpi).
Coma o evidéncia la varietat de denominacions e de camps d'aplicacion, existís una granda varietat d'eliç, varietat que se manifèsta subretot dins lei palas, que generalament tenon de perfius semblants a aquelei d'una ala, mai que sa forma vària segon la foncion.
E mai, i a d'eliç, principalament dins l'aviacion, que l'inclinason de sei palas es variabla, una variacion qu'a son torn pòt concernir lo plan de rotacion de l'eliç ("pas") o l'ais de rotacion de l'eliç ("pas ciclic"). Per aconseguir aquò se requerís de mecanismes pron complèxes.

## Vejatz tanben

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Eliç.
* Elicoptèr
* Turbina
# Epfendorf

Epfendorf es una comuna alemanda de Baden-Württemberg, situada dins l'arrondiment de Rottweil e lo districte de Friborg de Brisgòvia.
# Epicentre

L'epicentre d'un tèrratrem es lo punt sus la superfícia terrèstra directament a la verticala de l'ipocentre.
Aqueste mot, epicentre, ven del latin epicentrum.
# Epicrionops

Aqueste genre compren d'espècias d'anfibians localizadas en Colómbia, Eqüator, Peró, Guyana e Veneçuèla.

## Lista de las espècias

* Epicrionops bicolor Boulenger, 1883
* Epicrionops columbianus (Rendahl and Vestergren, 1938)
* Epicrionops lativittatus Taylor, 1968
* Epicrionops marmoratus Taylor, 1968
* Epicrionops niger (Dunn, 1942)
* Epicrionops parkeri (Dunn, 1942)
* Epicrionops peruvianus (Boulenger, 1902)
* Epicrionops petersi Taylor, 1968
# Epatiti B

L’epatiti B es una epatiti virala liada a una infeccion per lo virús de l'epatiti B (VHB) qu'entraïna una inflamacion dau fetge.
Lei simptòmas de la malautiá aguda son principalament una inflamacion dau fetge e de trèbols digestius ambé de nausèas. La patologia es alora sovent benigna. Pasmens, pòu evolocionar vèrs de formas grèvas e venir una infeccion cronica caracterizada per una fèbre moderada, un lassitge important, de trèbols digestius, una jaunissa, una urina sorna ò d'excrements descolorits. Puei, una epatiti cronica pòu degenerar en cancèr dau fetge
La transmission dau virús se fa per lo mejan dei liquids e dei secrecions biologicas. Lei mòdes de transmission principaus son lei relacions sexualas, leis injeccions, lei transfusions sanguinas e lei transmissions de la maire a l'enfant durant l'acochament. Es una malautiá umana frequenta que tocava en 2005 entre 3% e 6% de la populacion mondiala. Es endemica en China e dins plusors autrei regions d'Asia.
Un vaccin foguèt descubèrt en 1982. Permet pas de garir lei malauts mai permet d'empachar l'infeccion dins 90 a 95% dei cas.

## Liames intèrnes

* Epatiti A.
* Epatiti C.
* Epatiti D.
* Epatiti E.
* Epatiti F.
* Epatiti G.
# Epatopirita

Epatopirita es un tèrme mineralogic desuet que designava la marcassita, la pirita e la pirrotita.

## Liames intèrnes

* Marcassita.
* Pirita.
* Pirrotita.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (fr) Albert Auguste Cochon de Lapparent, précis de minéralogie, 1965, p. 380.
* ↑ (fr) Armand Dufrénoy, Traité de minéralogie, vol. 2, 1856, p. 553.
# Eperrais

Eperrais es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Òrna e la region de la Bassa Normandia.

## Geografia

La municipalitat es en lo Portamantèl. Lo sieu bourg es Modèl:A Unitat al nòrd de Bellême, a Unitat|11|km a l'èst de Pervenchères, a Unitat|11|km al sud de Mortagne-a lo-Portamantèl e a Unitat|19|km a l'oèst de Rémalard.
Comunas confrontantas de Eperrais :
* Sant-Martin-de detlo-Vièlh-Bellême
La commune est dans le Perche. Son bourg est à 6 km au nord de Bellême, à 11 km à l'est de Pervenchères, à 11 km au sud de Mortagne-au-Perche et à 19 km à l'ouest de Rémalard.
Comunas confrontantas d'Eperrais :
| Le Pin-la-Garenne | Le Pin-la-Garenne | Mauves-sur-Huisne |
| Bellavilliers | | Saint-Ouen-de-la-Cour |
| Le Gué-de-la-Chaîne | Saint-Martin-du-Vieux-Bellême | Saint-Ouen-de-la-Cour, Saint-Martin-du-Vieux-Bellême |

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Guy Suzanne |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 651 | 701 | 778 | 636 | | 685 | 648 | 664 | 639 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 609 | 582 | 543 | 490 | 459 | 407 | 400 | 384 | 346 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 309 | 271 | 253 | 249 | 216 | 233 | 213 | 201 | 209 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 190 | 182 | 137 | 133 | 134 | 110 | 114 | 116 | 115 |
| 2009 | 2010 |
| 113 113 | 111 112 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Distàncias viàrias los mai cuertas segon Viamichelin.fr
* ↑ Distances routières les plus courtes selon Viamichelin.fr
* Portal de las comunas de França
# Estat regionau d'Etiopia del Sud-Oèst

L’Estat regional de l’Etiopia del Sud-Oèst (oicialament la region dels pòbles de l’Etiopia del Sud-Oèst; የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክልል en amharic) es una division administrativa de primièr nivèl d’Etiopia. La capitala n’es Bonga.
# Estat regional de Benishangol e Gomoz

L’Estat regional de Benishangol e Gomoz (ቤንሻንጉል ጉሙዝ en amharic) es una division administrativa de primièr nivèl d’Etiopia. La capitala n’es Assosa.
# Estat regional de Sidama

L’Estat regional de Sidama (Sidaamu Qoqqowo en sidama) es una division administrativa de primièr nivèl d’Etiopia. La capitala n’es Hauassa.
# Estat regional d'Oromia

L’Estat regional d’Oromia (oromiyaa en oromo) es una division administrativa de primièr nivèl d’Etiopia. La capitala n’es Finfine.
# Estat regional de Gambela

L’Estat regional de Gambela (oficialament la region dels pòbles de Gambela, ጋምቤላ ሕዝቦች ክልል en amharic) es una division administrativa de primièr nivèl d’Etiopia. La capitala n’es Gambela.
# Estat regional de Tigrai

L’Estat regional de Tigrai (ክልል ትግራይ en tigrinha) es una division administrativa de primièr nivèl d’Etiopia. La capitala n’es Mequele.
# Estat regional d'Etiopia centrala

L’Estat regional d’Etiopia centrala (የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል en amharic) es una division administrativa de primièr nivèl d’Etiopia. La capitala n’es Welkite.
# Estat regional d'Etiopia del Sud

L’Estat regional d’Etiopia del Sud (var. dau Sud, deth Sud, deu Sud; ደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት en amharic) es una division administrativa de primièr nivèl d’Etiopia. La capitala n’es Sòdo.
# Eurville-Bienville

Eurville-Bienville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region del Grand Èst .

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean Bozek |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 500 | 601 | 573 | 555 | 645 | 674 | 674 | 703 | 672 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 886 | 989 | 1 317 | 1 469 | 1 511 | 1 589 | 1 523 | 1 482 | 1 539 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 789 | 1 871 | 2 006 | 1 616 | 1 599 | 1 405 | 1 383 | 1 152 | 1 357 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 424 | 1 420 | 2 275 | 2 327 | 2 086 | 2 083 | 2 056 | 2 052 | 2 048 |
| 2009 | 2010 |
| 2 047 2 079 | 2 029 2 063 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
|1968= 797 |1975= 2 275 |1982= 2 327 |1990= 2 086 |1999= 2 083 |2005= |2006= |2007= 2052 |2008= |2009= |cassini= |senscomptesdobles=1962}}

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Eurythmics

Eurythmics es un grop anglés de pop ròck e new wave, originària de Londres (Anglatèrra). Es estat fondat per la cantaira de soca escocesa Annie Lennox e son companh a l'epòca, lo guitarrista Dave Stewart. Son acompanhats ocasionalament d'autres musicians. Eurythmics e conegut una capitada enòrma tan plan sul plan comercial qu'artistic pendent las annadas 1980.
Annie Lennox e Dave Stewart s'encontran dins las annadas 1970 e èran dins los grops The Catch, puèi The Tourists. En seguida de la dissolucion dels Tourists, contunhan amassa lor carrièra jol nom de Eurythmics. Se lor primièr album In the Garden es una malescaduda, lo segond, entitolat Sweet Dreams, capita capvath lo monde entièr gràcias a la cançon synthpop que lor balhèt lo nom.
Lor cançon Sweet Dreams (Are Made of This) es estada represa pel grop rock gotic american Marilyn Manson, e tanben en francés per Sylvie Vartan (Déprime).

## Discografia

* 1981: In the Garden
* 1983: Sweet Dreams (Are Made of This)
* 1983: Touch
* 1984: 1984 (For the Love of Big Brother) (benda originala del filme 1984)
* 1985: Be Yourself Tonight
* 1986: Revenge
* 1987: Savage
* 1989: We Too Are One
* 1999: Peace

## Cançons mai conegudas

* Sweet Dreams (Are Made of This) (1983)
* Here Comes the Rain Again (1984)
* Sexcrime (Nineteen Eighty-Four) (1985, cançon pel filme 1984)
* Would I lie to you (1985)
* There Must Be an Angel (Playing with My Heart) (1985)
* The miracle of love (1986)
* Missionary Man (1987)
* Beethoven (I Love to Listen To) (1987)
* I Need A Man (1988)
* Revival (1989)
* Don't Ask Me Why (1989)

## Referéncias

* ↑ https://www.lepoint.fr/pop-culture/bad-reprise-quand-sylvie-vartan-fait-rimer-deprime-et-aspirine-21-07-2021-2436292_2920.php
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Eurythmics/Sexcrime-Nineteen-Eighty-Four--s88.html
* ↑ http://www.chartsinfrance.net/Eurythmics/There-Must-Be-An-Angel-Playing-With-My-Heart--s205.html
# Euròpa (omonimia)

Del nom de l'Euròpa, filha d'Agenòr de la mitologia grèga son eissits los noms de
* Euròpa, lo continent terrèstre
* Euròpa, luna de la planeta Jupitèr
# Euròpa Ecologia Los Verds

Euròpa Ecologia Los Verds (EELV) es un partit politic ecologista francés, novèla denominacion del partit los Verds dempuèi lo 13 de novembre de 2010, a la seguida d'un cambi de d'estatuts permetent lo gropament en cooperativa amb los militants venguts dins l'encastre de las listas Euròpa Ecologia de las eleccions europèas de 2009 regionalas de 2010. Revendicava 17 371 cooperators e 14 869 aderents qu'avián pagat lor cotizacion per la primièra presidenciala organizada en junh e julhet de 2011.

## Referéncias

* ↑ "Nouveau parti" Comunicat de la creacion del partit

## Ligams extèrnes

* (fr)site de l'eelv
* Portal de la politica
# Euroregion Pireneus Mediterranèa

L'Euroregion Pirenèus Mediterranèa es un projècte de cooperacion que compren Catalonha e Illas Balearas e la region Occitània.

## Istòria

Creat en 2004 amb 5 regions e comunautats, se perdèt Aragon en 2006 per causa del conflicte entre Aragon e Catalonha sus las possessions eclesiasticas dins la Franja del Ponent.
La presidéncia càmbia cada an e mièg:
* Martin Malvy del 10 de febrièr de 2006 al 3 de decembre de 2007
* Francesc Antich entrò lo 18 de junh de 2009
* Georges Frêche entrò sa mòrt (24 d'octobre de 2010), puèi Christian Bourquin entrò lo 16 d'abril de 2011
* Artur Mas entrò lo 20 d'octobre de 2012
* Martin Malvy tornar entrò lo 5 de mai de 2014
* José Ramón Bauzá entrò sa desfacha electorala (2 de julhet de 2015), puèi Francina Armengol entrò lo 5 d'octobre de 2015
* Damien Alary entrò las eleccions regionalas francesas de decembre de 2015, puèi Martin Malvy ad interim (del 1èr al 4 de genièr de 2016) e desenant Carole Delga dempuèi son eleccion a la presidéncia de la region Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus (4 de genièr de 2016)
* Carles Puigdemont del 4 de julhet de 2017 a mai de 2018
* Quim Torra de mai de 2018 a febrièr de 2019
* Francina Armengol de febrièr de 2019 a octobre de 2020
* Carole Delga d'octobre de 2020 a febrièr de 2023
* Pere Aragonès dempuèi febrièr de 2023
Lo 27 d’octobre de 2014, l’article 15 dels estatuts novèls apond l’occitan coma quatrena lenga oficiala de l’euroregion, amb lo catalan, l’espanhòl e lo francés. Pasmens es pas l’occitan demèst las tres lengas de trabalh.

## Referéncias

* ↑ Estatuts del GECT Pirenèus-Mediterranèa, version occitana, sul sit del GECT.

## Ligams intèrnes

* Union Europèa

## Ligams extèrnes

* «www.euroregion.eu» (en oc, ca, fr, es, en).
# Eurycleidus

Eurycleidus arcuatus ein un reptil marin escantit dera familha des plesiosaures. Demorèc pendent eth jurassic inferior (hè d'aperaquí 200 milions d'ans). Es sues despulhes fossils an sigut trapades en Lyme Regis, en Anglatèrra.

#### Descripcion

Aguest plesiosaure hèia 4 m de longada e se pensa qu'ère un predator poderós. Avia quate aletes e un cran damb granes dents ponchudes. Eth còth non ère long coma eth d'autes plesiosaures mès òc qu'ère mès long qu'eth dautes pliosaurids. Era coa qu'ère cuerta.

#### Classament

Richard Owen descriguèc en 1840 eth fossil olotipe damb eth nom Plesiosaurus arcuatus mès en 1994 Cruickshank lo classèc coma un genre pròpi. Es caracteristiques deth fossil deishen pas saber s'era sua forma ère era d'un plesiosaure o un pliosaure, damb còth cuert e cap gran. Es uassi dera part posterior deth cran hèn pensar en un plesiosaure mès es dents granes anteriors son tipiques d'un pliosaure. Probablaments qu'ère ua forma intermieja coma Archaeonectrus.
Eth fossil mostra un grad petit ena fusion des uassi deth cran; segontes Cruickshank açò vò díder qu'eth fossil ei eth d'un especimèn joen. Se fosse atau un especimèn adult haria plan mès de 4 m de longada.

#### Bibliografia

· Cruickshank A R I, 1994. A juvenile plesiosaur (Plesiosauria: Reptilia) from the Lower Lias (Hettangian: Lower Jurassic) of Lyme Regis, England: A Pliosauroid-plesiosaurid intermediate? Zool.Jour.Linn.Soc. 112:151-78.
# Charango

Lo charango qu'ei un instrument de musica de las còrdas puntejadas originari de las regions andinas de Bolívia e Peró mei que mei mes egaument utilizat dens las musicas tradicionaus d’Argentina, Chile e Eqüator.
A l’origina que ho fabricat peus abitants de las regions andinas en s’inspirant deus instruments de còrdas puntejadas aportats peus colons espanhòus (com la guitarra, la bandurria e la vihuela) e en utilizar lo clesc deu tató entà formar la caisha de resonància.
L'acòrd deu charango qu’ei miélher adaptat que non pas los instruments europèus entà interpretar las melodias e los acòrds pentatonics de la musica andina.
Desempuish las annadas setanta deu sègle XX, las comunautats latinoamericanas qui emigrèn de cap Euròpa qu’exportèn las loas musicas e lo charango qu’a conegut un desenvolopament dens quauques ciutat d’Euròpa, e a París en particular.
Existisson tres talhas de l'instrument :
* waylacho o kalampiador (agut)
* charango (mèdium)
* ronrroco (grèu).
Mas fòrça variantas se tròban en Bolívia e Peró :
* Ranka Charango de 8 còrdes
* Qonqota
* Anzaldeña
* Ayquileño
* Kirki
* Charango sacabeño
* 'Charango de Pukarillo o de chojllo-chojllo
* Charango Vallegrandino de 6 còrdas
* Palta Charango
* Guitarrón de 8 còrdas
* Medianas (pichona, mediana e grèva)
* Maulincho
* Charangos juguetes
* Charango Uñanchay (anzaldeño de 10 a 11 còrdas)
* Charangos tajlachis (bais, median e alto)
* Intruments ancians : cistre • mandòra
* Familha de l'arpa : arpa classica • arpa celta
* Familha de la mandolina : mandolina • mandòla • mandoloncèl • mandobaisha • mandolina bluegrass • banjolina
* Familha de la guitarra : guitarra barròca • vihuela • guitarra • guitarra baisha •
* Familha deu laüt : laüt • archilaüt • teorba
* Familha deu clavecin : espineta • clavecin
# Characidium

Lo genre Characidium regropa mantuna espècias de peisses americans de la familha dels Caracids.

## Lista de las espècias

* Characidium alipioi - Travassos, 1955
* Characidium bahiensis - Almeida, 1971
* Characidium bimaculatum - Fowler, 1941
* Characidium boavistae - Steindachner, 1915
* Characidium boehlkei - Géry, 1972
* Characidium bolivianum - Pearson, 1924
* Characidium borellii - (Boulenger, 1895)
* Characidium brevirostre - Pellegrin, 1908
* Characidium caucanum - Eigenmann, 1912
* Characidium chupa - Schultz, 1944
* Characidium crandellii - Steindachner, 1915
* Characidium declivirostre - Steindachner, 1915
* Characidium etheostoma - Cope, 1872
* Characidium etzeli - Zarske and Géry, 2001
* Characidium fasciatum - Reinhardt, 1867
* Characidium gomesi - Travassos, 1956
* Characidium grajahuensis - Travassos, 1944
* Characidium hasemani - Steindachner, 1915
* Characidium heinianum - Zarske and Géry, 2001
* Characidium interruptum - Pellegrin, 1909
* Characidium japuhybense - Travassos, 1949
* Characidium lagosantensis - Travassos, 1947
* Characidium lanei - Travassos, 1967
* Characidium laterale - (Boulenger, 1895)
* Characidium lauroi - Travassos, 1949
* Characidium macrolepidotum - (Peters, 1868)
* Characidium marshi - Breder, 1925
* Characidium occidentale - Buckup e Reis, 1997
* Characidium oiticicai - Travassos, 1967
* Characidium orientale - Buckup and Reis, 1997
* Characidium pellucidum - Eigenmann, 1909
* Characidium phoxocephalum - Eigenmann, 1912
* Characidium pteroides - Eigenmann, 1909
* Characidium pterostictum - Gomes, 1947
* Characidium purpuratum - Steindachner, 1882
* Characidium rachovii - Regan, 1913
* Characidium roesseli - Géry, 1965
* Characidium sanctjohanni - Dahl, 1960
* Characidium schindleri - Zarske e Géry, 2001
* Characidium schubarti - Travassos, 1955
* Characidium serrano - Buckup and Reis, 1997
* Characidium steindachneri - Cope, 1878
* Characidium stigmosum - Melo e Buckup, 2002
* Characidium tenue - (Cope, 1894)
* Characidium timbuiense - Travassos, 1946
* Characidium vestigipinne - Buckup e Hahn, 2000
* Characidium vidali - Travassos, 1967
* Characidium zebra - Eigenmann, 1909

## Referéncias

Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Characidium, sus Wikimedia Commons
Referéncia ITIS : Characidium Reinhardt, 1867 (fr) (+ version anglesa (en))
# Characiformes

Los Caracifòrmes son un òrdre d'Actinopterigians, peisses comprenent los caracins e lors semblables. Son qualques milierats d'espècias diferentas i comprés los famoses piranhas e tètras.
Se tròba los caracins dins los lacs tropicals e ribièras de la màger part dels païses d'America del Sud, d'America Centrala, e d'Africa Centrala.
A l'origina, aquestes peisses èran acampats en una sola familha, los Caracids, que s'èra inclusa dins los Ciprinifòrmes. D'ara enlà son repartits en qualques 15 familhas diferentas.

## Familhas

* Acestrorhynchidae
* Alestidae - Tètra african
* Anostomidae
* Characidae - Caracin e tètra
* Chilodontidae
* Citharinidae
* Crenuchidae
* Ctenoluciidae
* Curimatidae
* Cynodontidae
* Distichodontidae
* Erythrinidae - Trahira
* Gasteropelecidae - Peis-pigasson
* Hemiodontidae
* Hepsetidae
* Lebiasinidae
* Parodontidae
* Prochilodontidae
* Salminopsidae (atudada)
* Serrasalmidae

## Ligams extèrnes

* Referéncia FishBase : òrdre Characiformes (en) (+traduction (fr))
* Referéncia Animal Diversity Web : Characiformes (en)
* Referéncia ITIS : Characiformes (fr) (+ version anglesa (en))
* Referéncia NCBI : Characiformes (en)
# Charancieu

Charancieu es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Mme Catherine Queyron |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 724, totala: 747 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 398 | 423 | 431 | 422 | 550 | 589 | 590 | 624 | 574 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 532 | 544 | 522 | 549 | 548 | 547 | 553 | 504 | 479 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 463 | 421 | 398 | 360 | 358 | 318 | 312 | 300 | 266 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 267 | 268 | 289 | 407 | 521 | 563 | 672 | 688 | 699 699 |
| 2009 | 2010 |
| 710 719 | 714 736 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal dau Daufinat
* Portau d'Arpitània
# Charanta Maritima

La Charanta Maritima (Chérente-Marine en peitavin-santongés, Charente-Maritime en francés) es un departament de França. Fa partida de la region administrativa de Nòva Aquitània. Se partaja entre las regions istoricas de Aunis (al nòrd-èst de Charanta) e de Santonge (al nord-oèst e al sud de Charanta). Lo capluòc es La Rochèla (75 822 ab).
Las quatre sosprefecturas son Santas (26 470 ab), Rochefort (25 676 ab), Saint-Jean-d'Angély (7522 ab) e Jonzac (3552 ab). Roian (18 541 ab) es una vila toristica importanta.
Lo departament de Charanta Inferiora es creat lo 4 de març de 1790. Lo capluòc es fixat a Sentas. En 1810, Napoleon Ièr fixèt lo capluòc a La Rochela, vila portuària importanta. En 1941, lo departament càmbia de nom, per venir Charanta Maritima.
# Char (omonimia)

Char designa:
* la ribièra de Char, en Occitània e en França.
* lo departament de Char, en Occitània e França.
* lo carri (charri/char/car/carro), un veïcul.
# Charanta (flume)

Charanta es un flume d'Occitània (Lemosin) e de França. La font se situa a Charennac dins la Nauta Vinhana a 295 mètres d'altitud, travèrsa puèi los departaments de Charanta, una pichona part de Vinhana, Charanta tornarmai, la Charanta Maritima abans de s'escampar dins l'ocean Atlantic entre Port-des-Barques e Fouras per un larg estuari.

## Geografia

Charanta travèrsa quatre departaments e nombrosas comunas:
* Lo departament de Nauta Vinhana, tres comunas.
* Lo departament de Vinhana, 10 comunas e 2 vilas Charroux e Civray.
* Lo departament de Charanta, 78 comunas de las vilas de Gond-Pontouvre, Engoleime, Châteauneuf-sur-Charente, Jarnac e Conhac e vilages o borgs coma Verteuil-sur-Charente, Mansle e Bourg-Charente.
* Lo departament de Charanta Maritima, 35 comunas emb d'amont cap aval las vilas de Sentas, Tonnay-Charente e Rochefort e qualques vilatges bels coma Chaniers, Port-d'Envaux, Taillebourg e Saint-Savinien.
La longor totala del flume es de 381,4 quilomètres, que sonque 224 quilòmetres son dins lo departament de Charanta. Pres en linha dreita de la font a la boca, sa longor es solament de 160 quilòmetres, gaireben la mitat de son cors en comtant las corbas . Charanta es devesís en diverses braces en mantun punts formant diversas illas, que la majoritat inabitadas e inondablas.
Son bacin a una superfícia de 10.549 km². Charanta desboca dins l'ocean Atlàntic per un larg estuari entre Fouras e Port-des-Barques en aval e au sud de Rochefort.
* ↑ Service d'administration nationale des données et référentiels sur l'eau. «La Charente (R---0000)».
* ↑ Le fleuve Charente et ses affluents, carte de l'environnement, EPTB Charente, le fleuve Charente.
# Charanta (omonimia)

Charanta se pòt referir a:
* Charanta (riu).
* Charanta (departament).
* la Charanta Maritima (departament).
* Peitau-Charantas (region administrativa).