# Pèirahorada

Pèirahorada o Pèira Horada segon Bénédicte Boyrie-Fénié (Peirahorada en basco, Peyrehorade en francés) qu'ei ua comuna deu País d'Òrta, en Gasconha, administrada peu departament de las Lanas de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Que's situa enter las Lanas de Gasconha, lo Bascoat e Bearn. Las tèrras de la comuna que son adaigadas peu Gave de Pau e lo Gave d'Auloron.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [,pɛjrəhu'raðə]. Las fòrmas ancianas que son ad petras cavas, en latin, cap a 1105, Pereforade en 1305, Pierrehourade (mapa deu sègle XVII, shens data), Peyrehourade (mapa de 1630), Peire Hourade (mapa de 1638), Peyrehourade (mapas de 1651 e deu començament deu sègle XVIII), Peirehourade (mapa de 1714), Peyrhourade (mapa de 1733).
Dauzat e Rostaing que donan l'etimologia latina, Petra forata e lo sens : « traucada ».
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que dona lo sens de pèiras [perqué au plurau ?] e de l'adjectiu horadas; que constata totun lo diccionari Palai dona a hourà lo sol sens de « marchar dessús » e que precisa lo sens de houradà. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que dona lo sens de pèira horada e que precisa la motivacion eventuala : preséncia d'anfractuositats, d'espelugas, de conduits sosterranhs.
Horada e horat que son los participis passats de l'ancian vèrbe horar, deu latin forare. Pr'amor de l'omonime horar (latin fullare « marchar dessús »), aqueth ancian vèrbe ei estat remplaçar per horadar, vèrbe format a partir deus participis passats precedents. Lo nom qu'ei benlhèu motivat per d'ancianas peirèras o de murs despeirats d'ancianas construccions. Que i a un bastiment preromanic arroeinat a Pardies (lo nom que significa « muralhas ») qui explica benlhèu lo nom de la vila, d'epòca romanica.

## Istòria

A la fin deu sègle XVI$^{au}$ judius sefarditas refugiats arribats d'Espanha e subertot de Portugal que s'installèn a Baiona, d'on s'escampilhèn dens las tres petitas vilas de Pèirahorada, on los arcuelhó lo senhor d'Aspremont, e de Bidaishe e de La Bastida de Clarença (on los protegí lo purmèr duc de Gramont Antòni II).

## Galeries

* Fichièr:"La vila"
* Ofici de torisme
* Fichièr:"La glèisa"

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2026 | Didier Sakellarides | divèrs dreta | gavidaire d'òbras |
| març de 2001 | 2014 | Alain Siberchicot | PS | retirat Educacion Nacionala, ancian maire de Sent Lon (1977-2001), conselhèr generau (1979-2004) |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 3612, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 2 742 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 2 507 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 2 578 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 584 | 2 591 | 2 861 | 3 093 | 3 056 | 3 017 | 3 435 | 3 477 | 3 465 3 601 |
| 2009 | 2010 |
| 3 466 3 611 | 3 467 3 626 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ http://bdtopoc.org/?city_selected=Peyrehorade
* ↑ http://www.institutoccitan.com/index.php?option=com_content&task=view&id=167&Itemid=0
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 181-182
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 528-529, a Peyre
* Portau de Gasconha