# Seta

Seta (localament /ˈseta/; en francés Sète) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània. Es una vila de 43 686 estajants situada a la broa de la Mar Mediterranèa e de l'Estanh de Taur, au ras dau Puòg de Sant Clar.
Lo gentilici es setòri, -òria o setòi, -òia (cetòri, cetódi en grafia mistralenca).

## Geografia

Seta es un pòrt de pesca e de comèrci pro important en Mediterranèa, uòi administrat per la Cambra de Comèrci e d'Industria de Seta-Mesa-Frontinhan per la region de Lengadòc-Rosselhon. Es lo segond pòrt mediterranèu d'Occitània aprèp Marselha. Lo pòrt genèra per Seta e las comunas vesinas d'activitats dins los sectors industrial, quimic, metallurgic, agricòla e dau bastiment. Mantuna linha maritima assegura lo transpòrt de passatgièrs cap a Magrèb. L'espòrt local son las ajustas. La competicion mai importanta se debana a la fin dau mes d'agost sul canal reial, es Lo Grand Prèmi de la Sant Loís (mena de campionat dau mond de las ajustas).

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : τò Σἰγον [legir Σηπον ?] ὂρoς, al 1er sègle. ap. J.-C. (Estrabon, Geografia IV, 1.6), Σητἰον ὂρoς (Ptolemèu, Geografia II. 10. 2), Setius... mons, Setii iugum, al sègle IV (Avienus, Ora maritima , 608, 609), fiscum ... qui nuncupatur Sita, al sègle XII (?), ecclesiam S. Dii de Seta et locum Sete en 1146 e 1154, de Seta en 1154, 1173-74, fontem de Seta, rocas (varianta : rotas) de Seta en 1202, insula de Seta en 1219, montem de Ceta, sense data [sègle XIII ?], a podio Cete en 1300, terra Cete en 1301, montem Cete en 1303, Cap de Sete en 1570, M. Seyti en 1613, Mont de Sepol en 1622, Cap de Sette en 1626, Cette et Cap de Cette en 1643, Isle de Sette cap a 1683, port de Cette en 1690, Cette en 1708, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Carles Rostanh, seguit per Hamlin, Seta ven d'un mot preindoeuropèu *set-, « montanha », que designa lo Puòg de Sant Clar, que tresplomba la vila$^,$. La consonanta intervocalica -t- s'es conservada sense passar (regularament) a -d-, pr'amor de l'influéncia de l'escrit o d'una prononciacion particulara.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | François Commeinhes | UMP puèi LR puèi divèrs drecha | mètge ginecològue, president de Seta Aglopòle Mediterranèa, conselhièr general de Seta-1 (2008-14), senator (2014-17) |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Fins a las eleccions departamentalas de 2015, Seta compreniá dos cantons : Seta-1 e Seta-2, ara amassats dins lo canton de Seta (una comuna).

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 44270, totala: 44830 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 8 031 | 6 984 | 8 438 | 9 061 | 10 638 | 11 648 | 13 413 | 19 041 | 19 124 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 21 064 | 22 438 | 24 177 | 25 826 | 28 690 | 35 517 | 37 058 | 36 541 | 32 729 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 33 246 | 33 892 | 33 049 | 36 503 | 37 005 | 36 953 | 37 324 | 31 203 | 33 454 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 36 301 | 40 476 | 39 258 | 39 545 | 41 510 | 39 542 | 43 008 | 42 972 | 42 786 43 478 |
| 2009 | 2010 |
| 42 496 43 139 | 42 774 43 436 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 43686 abitants e la densitat èra de 1 804,46 ab/km².

## Luòcs e monuments

* Estanh de Taur
* Glèisa de Sant Loís
* Teatre de la Mar
* Far dau Puòg de Sant Clar
* Cementèri marin

## Setòris celèbres

* Georges Brassens (1921–1981), cantaire setòri
* Ives Roqueta (1936–2015), escrivan occitan
* Josèp Solet (1851–1919)
* Joan Larzac (1938–)
* Hervé Di Rosa (1959–)
* Paul Valéry (1871–1945)
* Manitas de Plata (1921–2014), musician gitan

## Musicians setòris actuals

* Corne d'Aur'Òc
* Les Mourres de Porc
* Mauresca Fracàs Dub

## Veire tanben

* Tièla a la setòria
* Mauresca Fracàs Dub
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

* (oc) Seta : a l'origina èra un pòrt - Occitanica eAnem / CIRDOC
* (oc) Seta : Las Ajustas setòrias - Occitanica-eAnem / CIRDÒC
* (oc) Seta : L'istòria d'un tipe - Occitanica-eAnem / CIRDÒC
* (fr) Sit oficial
* (fr) Sit de l'Ofici de Torisme

## Nòtas

* ↑ La fonologia francesa. qu’impausa una [e] larga e enebís una [e] estrecha en sillaba barrada (Mèze, Sète, Rodez, Rouergue), entraïna en occitan una dobertura erronèa : Mèsa*. Sèta*, Rodès* e mai benlèu la forma Roèrgue (Alibèrt 1935. 471 ; Vaissièr 1879) en fàcia dei formas normalas que son, segon lo TDF, Mesa, Seta, Rodés e probablament Roergue (TDF : <Rouërgue>5, Cantalausa escriguèt dins L’occitan que la forma usuala en roergat es ben Roergue, aquesta forma es estada chausida tanben per leis Edicions de Roergue). Per Rodés e Roergue, la barradura de e es naturala a respiech dan latin que ten una ē lònga dins leis etims Rutēnos e Rufēnicum., L’occitan, lenga fantasmada : l’exemple de la toponimia, Domergue Sumien http://books.openedition.org/pulm/1024
* 1 2 3 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 383
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 656
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=yGSXL_NsTiY
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=QK_UHzsLzSE
* Portal de Lengadòc