# Valença (Albigés)

Valença$^,$$^,$$^,$ (en francés Valence-d'Albigeois dempuèi 1892, Valence abans) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Valença d'Albigés se situa a 27 km d'Albi e a 470 m. d'altitud sus la rota anant a Requistar (CD 903) qu'èra alara la rota naturala per anar d'Albi a Milhau (escriches li confirman dempuèi Loís XIV à 1940 en passant per la Revolucion). En effèit sa posicion sus un plan a la mitat d'un "relieu en plond", evitava als equipatges de buòus e de cavals que revalavan carregs pesucs d'affrentar de gòrjas prigondas coma per exemple aquela de Sant Sarnin. La comuna es un cap luòc de canton situat al Nòrd-èst de Tarn, que lo tèrme es lo departament d'Avairon.

## Istòria

La bastida de Valença fondada en 1278 pel senescal de Tolosa Eustaqui de Beaumarchais al nom de Felip III de França prèp d'una abadiá al luòc dich "Cambors" apartenent al prior d'Ambialet, amb lo qualificatiu d'Albigés en 1892 per evitar la confusion amb los cinc autres Valença de França.
Aquela fondacion se faguèt dins lo quadre general d'aquel movement planificat d'urbanisme de l'Edat Mejana de la creacion de bastidas. Se fòrça bastidas conservèron le nom primitiu del luòc ont èran, o ben prenguèron le nom de lor fondator o de son luòc d'origina, coma [[Artés (Lengadòc)|Artés] (Robert d'Artés) o Beauvais (Jean de Marigny, evesque de Beauvais) d'autres recebèron un nom evocant la noveltat de lor fondacion, coma Vilanòva o Castèlnòu, o las franquisas e avantatges acordats, coma Vilafranca o Salvatèrra ; i a encara exemples d'un nom empruntat a une vila celèbra de l'estrangièr, espanhòla coma Valença, o tanben Còrdas (de Cordoas), Pampalona, Granada, Cadis o Miranda (Miranda del Ebro), italiana coma Vitèrba, Florança o Bolonha, o quitament de l'Orient Mejan coma Damiata. D'autras, remembran simplament la qualitat reiala de lor fondacion, coma Reialmont o Montreial.
Lèu la vila foguèt ligada a un dels sètis de la Judicatura del País Albigés (riba drecha de Tarn) dins la senescauciá de Tolosa (la riba esquèrra èra de la senescauciá de Carcassona. L'oficièr reial fasiá justícia, mas pas la justícia criminala e la justícia civila fins a tres libras, qu'èran los privilègis attribuits per l'acte de fondacion als cònsols de Valença. Lo meteis tèxte disiá que cap abitant podiá pas èsser sostrach a sos jutges naturals e èsser mandat a respondre en justícia fòra de son luòc de demorança. Aquelas disposicions foguèron confirmadas en 1351 per una ordonança del rei Joan lo Bon, liurada per son comissari en Lengadòc. La carta reservava encara al Rei la construccion e l'usatge (contra una redevença) d'un forn banal per i far lo pan. La guèrra contra Anglatèrra, amb pilhatges e devastacions, s'acabèt pel tractat de Brétigny fasent de Valença una vila frontièra; Viaur marcava lo tèrme, al Nòrd, Requistar èra anglesa.
Dins la segonda mitat del sègle XVII, la region de Valença es coneguda per de revòltas contra lo pagament de l'impòst fin a tanar los collectors e los sergents du gaita... .

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| genièr 2010 | 2020 | Christine Deymié | PCF |
| març 2001 | 2010 | Pierre Souyris | PS |
| març 1989 | 2001 | Roger Blanc | UMP |
| 1989 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1311, totala: 1338 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 1 265 | 1 270 | 1 274 1 290 |
| 2009 | 2010 |
| 1 278 1 293 | 1 295 1 311 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Personas ligadas a la comuna

* Eustaqui de Beaumarchais, senescal de Tolosa, fondator de la bastida en 1278.
* Joan Amat, cònsol mager en 1450.
* Cesar August de Clerga de La Totnier, cònsol mager en 1765.
* Antòni Calmés de La Bessièra, procuror del Rei fins a 1789.
* Josèp Carles de Martrin d'Esplas, proprietari, darrièr cònsol de la bastida de Valença en 1789.
* Leon de Martrin Donos, en religion Dom Francés Règis, nasquèt a Valença lo 13 d'octobre de 1808, procuror general de l'òrdre de la Trapa a Roma, fondator e primièr abat de l'abadiá trapista Nòtra dama de Staouèli en Argeria.
* Hughes Rudd, jornalista de la television americana, presentator de Morning News sul canal CBS, e reportaire internacional del canal ABC, demorant dins los ans 1970 al vilatge de Valença, camin de la Gravarièr.

## Bibliografia

* (fr) Pierre Nespoulous, Valence, bastide en Albigeois, 395 p., éditions du Tarn Libre, Imprimerie coopérative de l'Albigeois, 2000. (histoire, de la fondation à nos jours)
* (fr) Louis Malet : Le Ségala tarnais devant l'impôt au XVII° siècle, dans Bulletin de la société des Sciences, Arts et Belles Lettres du Tarn, 1987, p. 405 - 516. (révoltes de Valence)
* (fr) E. Jolibois : Etat féodal de Valence, dans Revue du Tarn IV.
* (fr) Délibérations des Consuls. Archives départementales du Tarn BB1 - 223 EdT.
* (fr) Gustave Combès : La Congrégation des soeurs du Sacré Coeur de Valence d'Albigeois. Albi, ICSO, 1953, 145 p.
* (fr) M. Rigobert, Chapelle Saint Etienne, Maison de Santé UMT Valence, 1990. Archives départementales du Tarn MS 295.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Fiche sur la base Des villages Cassini aux communes d'aujourd'hui

### Articles connèxes

* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes

* Valança d'Albigés sul site de l'Insee
* Portal de Lengadòc