OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Clarmont (Lanas)

Clarmont (Clermont en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

Lo prononciacion qu'ei [klar'mun]. Las fòrmas ancianas son Sancta Maria de Clarmont, en latin, aus sègles XI-XII, Claromons, en latin, aus sègles XI-XII, castrum Claremunt (Vice-comitis Tartacensis), en latin, en 1254, Claro Monte, en latin, en 1297, Clermõ (mapa de 1638), Clermont (mapas de 1647, 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733).
Segon Dauzat, lo sens qu'ei de « montanha esclairada peu sorelh, plan descubèrta », donc de castèth hòrt qui's ved de lonh; mès d'uns Clarmont que pòden representar lo nom germanic d'òmi Clarmund.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica l'adjectiu clar com « de color clara » o « evident, distinguit ». Astor qu'ajusta quauques cercaires creden clar ei ua reinterpretacion deu prelatin kal-ar, associat au ròc, a la montanha.
Bénédicte Boyrie-Fénié que constata lo toponime Clarmont data de la feodalitat. Aqueth Clarmont qu'a un castèth de la fin deu sègle XIII e deu començament deu sègle XIV qui estó conta-rotlat peus Labrit en 1308; lo sens de l'adjectiu qu'ei pas completament precisat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Alain Lannebère | ensenhaire |
| març de 1983 | 2014 | Serge Dailhat | Tecnician de l'environament |
| març de 1977 | 1983 | Marie Dubern | |
| març de 1965 | 1977 | Charles Cocoynacq | |
| | 1965 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 791, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 913 | 914 | 888 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 761 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 772 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 506 | 485 | 508 | 553 | 594 | 646 | 829 | 842 | 832 855 |
| 2009 | 2010 |
| 821 844 | 810 833 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 89
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 196
* Portau de Gasconha
# Clarmont d'Eissiduelh

Clarmont d'Eissiduelh (Clermont-d'Excideuil en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion es [klær’mũm] [dɛjʂi’døːx]. Lo nom es atestat au segle XIII, Clarmon. L'interpretacion de mont, « luec naut » es sens problèmas, mas la de clar es discutida : « montanha esclarada dau solelh, donc chasteu que se vei de lonh » (Dauzat), « luec naut, ben vesible » (Tanet e Hordé) o « d'onte l'un vei clarament » (site de las comunas de Dordonha). Lo determinant es la vila vesina$^,$$^,$.

## Administracion

Lista daus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| mai de 2020 | 2026 | Claude Eymery | | |
| octobre de 2016 | 2020 | Cendrine Chaussade | | |
| abriu de 2014 | junh de 2016 (demission) | Guy Constant | divers mança | retirat |
| març de 2008 | 2014 | Claude Eymery | divèrs drecha | agricultor |
| junh de 1995 | 2008 | Claude Jacquot | divers drecha | professor |
| març de 1977 | 1995 | Daniel Gaume | | |
| | | André Viacroze | | |
| 1926 | 1944 | Joseph Roux | | |
| | 1926 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 243, totala: 250 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 611 | 635 | 574 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 499 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 510 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 301 | 289 | 253 | 255 | 255 | 253 | 268 | 270 | 266 267 |
| 2009 | 2010 |
| 265 265 | 258 265 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Dordonha

## Nòtas

* 1 2 https://web.archive.org/web/20160810221207/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/excideuil/CLERMONT-D-EXCIDEUIL.htm
* 1 2 Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 111-112
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 196, a Clermont
* Portau de Perigòrd
# Champigné

Champigné es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger. Dempuèi lo 15 de decembre de 2016, la comuna es venguda comuna delegada de la comuna novèla dels Nauts d'Aujau.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Paul Jeanneteau |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 126 | 970 | 1 195 | 1 153 | 1 210 | 1 223 | 1 262 | 1 369 | 1 360 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 364 | 1 372 | 1 343 | 1 383 | 1 381 | 1 387 | 1 324 | 1 327 | 1 313 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 261 | 1 273 | 1 239 | 1 099 | 1 090 | 1 052 | 1 039 | 1 127 | 1 076 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 094 | 1 071 | 1 240 | 1 436 | 1 461 | 1 501 | 1 869 | 1 999 | 2 076 |
| 2009 | 2010 |
| 2 071 2 153 | 2 068 2 159 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Champlay

Champlay es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christian Rotilio |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 679 | 789 | 753 | 784 | 853 | 832 | 898 | 912 | 975 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 935 | 901 | 870 | 849 | 766 | 736 | 750 | 734 | 697 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 674 | 650 | 630 | 512 | 564 | 570 | 549 | 539 | 609 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 578 | 536 | 556 | 637 | 675 | 628 | 659 | 672 | 685 |
| 2009 | 2010 |
| 698 712 | 700 713 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Champlat-et-Boujacourt

Champlat-et-Boujacourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Laurent Couvreur |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 79 | 97 | 81 | 94 | 111 | 121 | 139 | 141 | 143 |
| 2009 | 2010 |
| 145 147 | 148 150 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Champlecy

Champlecy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.

## Geografia

Champlecy Fa partida del Charolais.
Champlecy fait partie du Charolais.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde |
| 2008 | 2014 |
| març de 2001 | 2008 |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 525 | 539 | 535 | 533 | 554 | 539 | 531 | 547 | 506 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 476 | 498 | 511 | 519 | 515 | 517 | 495 | 481 | 471 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 425 | 417 | 385 | 313 | 328 | 341 | 319 | 280 | 271 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 230 | 248 | 229 | 226 | 219 | 235 | 234 | 234 | 237 |
| 2009 | 2010 |
| 237 245 | 233 246 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Champlemy

Champlemy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.

## Geografia

A Champlemy se situa la naissença d'una de las fonts de la Nièvre, dicha « Nièvre de Champlemy » o « grand Nièvre ». A pres per dos unas autras brancas, la « Nièvre de Arzembouy » en prenent font a Giry e l'autre la « Nièvre de Prémery » en prenent font als environs de Lurcy-lo-Bourg. La Nièvre acaba per se tirar en la Loire a Nivèrns.
À Champlemy se situe la naissance d'une des sources de la Nièvre, dite « Nièvre de Champlemy » ou « grande Nièvre ». Elle est rejointe par deux autres branches, la « Nièvre d'Arzembouy » prenant source à Giry et l'autre la « Nièvre de Prémery » prenant source aux environs de Lurcy-le-Bourg. La Nièvre finit par se jeter dans la Loire à Nevers.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | René Faust |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 042 | 1 004 | 1 211 | 1 162 | 1 271 | 1 365 | 1 355 | 1 397 | 1 453 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 356 | 1 296 | 1 361 | 1 353 | 1 353 | 1 347 | 1 309 | 1 244 | 1 139 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 078 | 1 071 | 949 | 861 | 788 | 695 | 635 | 661 | 570 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 520 | 462 | 422 | 383 | 345 | 323 | 335 | 337 | 338 |
| 2009 | 2010 |
| 340 344 | 343 346 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Champigny (Marna)

Champigny es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Pierre Georgin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 490 | 536 | 478 | 764 | 887 | 946 | 1 195 | 1 231 | 1 266 |
| 2009 | 2010 |
| 1 301 1 324 | 1 345 1 368 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Champlan

Champlan es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christian Leclerc (DVD) |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 441 | 492 | 496 | 497 | 526 | 533 | 561 | 560 | 576 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 578 | 556 | 546 | 528 | 600 | 716 | 713 | 695 | 714 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 689 | 721 | 736 | 756 | 927 | 976 | 981 | 978 | 1 211 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 607 | 1 859 | 2 421 | 2 446 | 2 491 | 2 458 | 2 439 | 2 444 | 2 479 |
| 2009 | 2010 |
| 2 503 2 525 | 2 525 2 566 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Champilhet

Champilhet (Champillet en francés) es una comuna, apertenent probable a Occitània e a Lemosin, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre e Vau de Léger.

## Administracion

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Daniel Douard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 154, totala: 156 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 158 | 115 | 125 | 99 | 98 | 192 | 167 | 167 | 171 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 231 | 222 | 240 | 288 | 323 | 398 | 399 | 391 | 419 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 418 | 417 | 405 | 339 | 353 | 318 | 289 | 283 | 238 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 248 | 190 | 173 | 168 | 144 | 154 | 166 | 159 | 158 161 |
| 2009 | 2010 |
| 157 160 | 154 157 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2019, la populacion èra de 137 abitants e la densitat èra de 19,74 ab/km²

## Nòtas e referéncias

* ↑ Laurenç Revèst. .
# Champillon

Champillon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Marc Beguin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 327 | 357 | 453 | 551 | 533 | 528 | 509 | 512 | 516 |
| 2009 | 2010 |
| 519 534 | 521 535 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Cristallografia de rais X

La cristallografia de rais X es una tecnica que consistís a far passar un fais de rais X a travèrs d'un cristal de la substància subjècta a estudi. Lo fais s'escinde en de divèrsas direccions a causa de la simetria de l'agropacion d'atòms e, per difraccion, dona luòc a un patron d'intensitats que se pòt interpretar segon la posicion dels atòms dins lo cristal, en aplicant la lei de Bragg. La cristallografia de rais X exerciguèt un rotle essencial dins la descripcion de l'eliç dobla de la molecula d'ADN (Vejatz tanben: Rosalind Franklin, James D. Watson, Francis Crick). Aquesta tecnica s'utiliza largament dins la determinacion d'estructuras de proteïnas.
# Cristian Airelièr

Cristian Airelièr (en francés Christian Hérilier), nascut lo 2 de julhet de 1949 a Clarmont-Ferrand e mòrt lo 25 de junh de 2020 a Tièrn, es un lingüista occitan especializat en lexicografia.

## Òbras

* Les noms de commune de l'arrondissement de Thiers, 48 p., mapa, 1989, Tièrn, Agéncia Carcular.
* Tresaur de la lenga occitana en tot resègre los parlars dits auvernhats, Tièrn: Carculem mas !, 2009-.

## Nòtas e referéncias

* ↑ https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_1989_num_13_1_1032_t1_0202_0000_6
* ↑ Ficha de la BNF.
# Cristian X de Danemarc

Cristian X de Danemarc (n. Christian Carl Frederik Albert Alexander Vilhelm lo 1870, m. 1947 foguèt rei de Danemarc entre 1912 e 1947 e l’unic rei d’Islàndia de 1918 a 1944. Èra d’origina occitana per la maire la reina Loïsa nascuda Bernadòta.

## Titulatura

Cristian X èra titolat per la gràcia de Dieu rei de Danemarc, dels Vènds e dels Gòts, duc de Schlesvig, Òlstain, Stòrmarn, Ditmarschen, Lauenborg e Oldenborg. De 1918 a 1944 apondava d'Islàndia après de Danemarc.
| Precedit per Frederic VIII de Danemarc | Rei de Danemarc 14 de mai de 1912 - 20 d'abril de 1947 | Seguit per Frederic IX de Danemarc |
| Precedit per cap | Rei d'Islàndia 1er de decembre de 1918 - 17 de junh de 1944 | Seguit per Republica |
# Cristian Estrosi

Cristian Estrosi (en francés Christian, naissut lo 1èr de julhet dau 1955 a Niça) es un òme polìtico (sòci dau partit Horizons) e esportiu francés. Quatre còps campion de França de moto, rèire-president dau Consèu General de li Alps Marìtimi mai d'un còp au govèrn francés, es aüra cònsol de Niça, president de la metropòli Niça Costièra d'Azur e deputat.
Lo 17 de decembre dau 2015 es elegit president dau Conseu regional de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Bibliografia

* Philippe Reinhard, La trajectoire d'un motodidacte, París: Jean-Claude Gawsewitch Éditeur, 2010, ISBN 978-2-35013-179-5.
* Christian Estrosi, Le battement d'ailes du papillon : Bâtir un nouveau modèle économique pour plus de justice sociale, Sent Malou: Pascal Galodé éditeurs, 2011, ISBN 978-2-35593-190-1.
* Christian Estrosi, Fils de Nice, Niça: Éditions du Rocher, 2013, ISBN 978-2-268-07529-7.

## Referéncias

| Precedit per | Cristian Estrosi | Seguit per |
| Michel Vauzelle | President de la Region de Provença-Aups-Còsta d'Azur 2015-2017 | Renaud Muselier |
# Cristian Laus

Cristian Laus (en francés Christian Laux; Cecenon, 20 de julh de 1934 - Albi, 5 de febrièr de 2002) foguèt un escrivan e lingüista occitan.

## Biografia

Faguèt los estudis a Besièrs, e puèi a Montpellier e mai París. La formacion scientifica de Cristian Laus l'aviá menat a l'Escòla Normala Superiora de l'Ensenhament Tecnic a Cachan. Professor de sciéncias fisicas e d'occitan a Albi, sa passion per la lenga nòstra lo menèt a l'escritura e a la promocion activa de l'occitan. Foguèt membre del Partit Occitan tre sa creacion. Èra un dels membres del Conselh de la Lenga Occitana. Ocupèt la presidéncia de l'IEO de Tarn. Faguèt lo tèxt de la benda dessenhada Las Passejadas de Martin de Castanet en Egipte del dessenhaire Francés Piquemal.
Menèt una òbra utila e unanimament reconeguda amb las publicacions de sos diccionaris.

## Sos romans

* La coa de la cabra (1978)
* Garriguenc (1997)
* Los uèlhs de l'anhèl (1999)
* Joan Delcaire, parucion postuma en 2003

## Sos diccionaris

* Dictionnaire Français-Occitan (1997)
* Dictionnaire Occitan-Français (2001)

## E tanben

* Albigés, païs occitan : recueil de textes tarnais, 1980.
* Nadals recampats e presentats per Christian Laux e Daniel Loddo, Albi, IEO & Gaillac, la Talvèra, 1985
* Jan Laurés, Los Secrets de la vendémia, transcripcion e presentacion per Cristian Laus, 1988

## Ligam extèrn

Diccionari francés-occitan lengadocian de C. Laus en linha sul site del Congrès Permanent de la Lenga Occitana.
# Cristau liquid

Un cristau liquid es un estat de la matèria que combina de proprietats d'un liquid ordinari e d'un solid cristallizat. Lei cristaus liquids son ansin capables de rajar coma un liquid mai, coma un solid, sei particulas presentan un òrdre sus de distàncias lòngas. Observat tre lo sègle XVIII, aquel estat foguèt identificat per lo fisician alemand Otto Lehmann (1855-1922) durant la segonda mitat dau sègle XIX. Uei, lei cristaus liquids son un element important dei tecnologias modèrnas amb d'aplicacions dins fòrça brancas de la tecnica.

## Liames intèrnes

* Cristau.
* Estat de la matèria.
* Liquid.
* Solid.

## Bibliografia

* (en) Pierre-Gilles de Gennes e J. Prost, The Physics of Liquid Crystals, Oxford University Press, 1993.
* (fr) Patrick Oswald e Pawel Pieranski, Les cristaux liquides, Concepts et propriétés physiques illustrés par des expériences, Gordon and Breach, 2000.
# Cristian Bonnet

Cristian Bonnet es un universitari e un militant occitan. Istorian de la literatura d’òc, recèrca e publica de tèxtes desconeguts. Trabalhèt coma mèstre de conferéncias a l’Universitat de Clarmont-Ferrand e venguèt president de l’IEO, region Auvèrnhe.
Dempuèi 2021 es copresident de l’Institut d’Estudis Occitans.
| Precedit per Pèire Brechet | Copresident de l'IEO 2021 - uèi | Seguit per en foncions |
# Cristianisme nicèu

Lo cristianisme nicèu es lo corrent del cristianisme primitiu eissit del primièr concili de Nicèu.

## Présentation

Trinitari, definís son ortodoxia en oposicion a l'arianisme o al cristianisme omèu. Lo cristianisme nicèu ven religion d'Estat en 380 dins l'Empèri roman (que venguèt après l'Armenia (en 301) un dels primièr Estat oficialament crestian) quand Teodòsi I impausa una legislacion abolissant los cultes pagans e interdisent tot comportament pagan dins l'Empèri.
L'oposition entre aquesta doas tendéncias dogmaticas contunha pendent de sègles, se tradusent sovent en una oposicion politica: l'omeïsme es largament adoptat pels dirigents de los reialmes barbars seguent de l'influéncia de Wulfila alara que los crestians eissits del mond non barbar, subretot los elèits romans, adoptèron lo cristianisme nicèu. Aqueste darrièr, qui s'imposarà progressivament per l'activitat dels poderoses evesques nicèus sovent eissits de la noblesa senatoriala, aderís a l'ortodoxia definida al primièr concili de Nicèu de 325.

### Evolucion

Dins los escrichs eissits del vam ortodoxia modèrna, l'expression « cristianisme ortodòxe » es sovent utilizat dans lo sens de « cristianisme nicèu »; per contraste, dins los escrichs eissits del vam catolicisme modèrne, es l'expression « Glèisa catolica romana » qu'es utilizada per dire « cristianisme nicèu ». Las doas Glèisas reconeissent lo primièr concili de Nicèu, mas la cultura istorica de cada autor lo mena a considerar la continuitat de la Pentarquia d'abans la separacion de 1054 coma mantenguda per « la sieuna » Glèisa, puslèu que per l'autra.

## Nòtas e referéncias

* ↑ {{{títol}}}.
* ↑ {{{títol}}}.
* ↑ Par exemple chez Michel Rouche : Clovis, histoire et mémoire : actes du Colloque international d'histoire de Reims, 19-25 septembre 1996, Volume 1, Presses Paris Sorbonne (1997)
* ↑ Comme cela apparaît clairement en comparant, par exemple, des ouvrages comme L’Église des premiers temps de Jean Daniélou (Points Histoire, Seuil 1985) et Histoire de la séparation de l'église aux IX-XI siècles d'A. P. Lebedev (История разделения Церквей в IX, X и XI веках, Saint-Petersbourg 1911, réédité 1999).