OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pòrta d'August

La Pòrta d'August és un monument romà que fou bastit al sègle I ab. J.-C. a Nimes (Lengadòc). Ha estat classificada com a monument històric per l'estat francés al 1840.

## Història

Situada a la part oriental, al centre de Nimes, la Porta d'August marcava l'època romana l'entrada principal de la vila, i el punt d'arribada de la via Domícia dins la colònia. Al 1389, lo rei francés Carles VI que visitava Lengadòc va fer bastir una fortalesa au quite endrech ont se trobava lo monument per tal d'apasimar las luchas ardentas entre nòbles e borgeses. Las construccions ancianas serviguèron de supòrt a las fortificacions novèlas e ansin se perdèt de vista lo monument fins a 1790. En aquel temps s'ordenèt lo demoliment dau castèl e la construccion romana reapareguèt.

## Descripció

Lo monument foguèt construch amb de pèiras de talha de las peirièras de Barutèl. Es format de quatre portics. En aut es estada preservada parcialament l'inscripcion iniciala que indicava (reconstitucion):
                                     IMP CAESAR DIVI F AVGVSTVS COS XI TRIBV POTEST VIII
                                                 PORTAS MUROS COL DAT

## A veire tanben
### Articles connèxes

* Nemausus
* Lista dels monuments istorics de Nimes

### Ligams extèrnes

* La Pòrta d'August a Nimausensis.com
# Pòrt de la Vigariá

Lo pòrt de la Vigariá es un pòrt fluvial sus la riba esquèrra de Garona a Tolosa que desservissiá lo quartièr de Sant Çubran.
En 2008, lo pòrt foguèt restaurat e una passarèla lo religa ara al jardin de Raimond IV anant davant los murs de l'Espital de la Grava.
# Pòrt natural

Un pòrt natural (var. pòrt naturau) es una sosta naturala, formada per li còstas ò li islas d'un litoral, que permet d'ancorar una nau. La valor d'un tau pòrt despende considerablament de la configuracion dei còstas. Per exemple, li calancas ofrísson de sostas seguri, mas lu sieus parets bauçoï empachan sovent d'embarcar e de desbarcar de mèrç ò de passatgiers. Per còntra, mai d'una rada presentant de condicions favorabli a aqueli operacions es venguda lo centre d'un vilatge ò d'una vila. Dins aqueu cas, de construccions artificiali permèton generalament de melhorar la sieua configuracion ò de crear d'aferrador suplementaris. Venècia, Nòva York, Sydney, Hong Kong e Lo Cap son d'exemples de pòrts naturals venguts de metropòlis internacionali.

## Ligams intèrnes

* Pòrt
* Rada

## Bibliografia

* Gustav Fochler-Hauke, Verkehrsgeographie, Westermann, Braunschweig, 1957, p. 37.
* Tommy P. Christensen, Vom Naturhafen zum Industriehafen. In: Alte Häfen – Neue Aufgaben. Häfen der Küstenschifffahrt in Skandinavien und Westeuropa gestern und heute, Geschichte der Küstenschifffahrt im 20. Jahrhundert, Bremen, 2006.
# Pirena

Pirena (deu grec Πυρήνη) qu'ei un personatge de legenda. Hilha deu rei Bebrics, qu'estó aimada per Eracles. Quan estó tuada per herumis de la seuva, lo miei diu que'u bastiscó un clapàs enòrme com tombèu entà l'enterrar. Qu'ei atau, segon aquera legenda, qu'apitè los Pirenèus qui pòrtan lo son nom.
# Pirenèus (omonimia)

* Los Pirenèus son una cadena montanhosa separant França e Espanha.
* Lo pirenèus es un formatge aquitan, occitan.
# Pirenèus (formatge)

Lo pirenèus vaca es un formatge occitan de las montanhas pirenencas de la region d'Aquitània.
Es un formatge a basa de lach de vaca, de pasta quichada semicuècha, d'un pes mejan de 4 kg.
Son periòde de degustacion optimala s'espandís de junh a novembre aprèp un afinatge de 4 meses, mas es tanben excellent de mai a decembre.
Lo pirenèus mescla marida lo caractèr dels laches de feda amb la doçor del lach de vaca, segon lo meteis procediment de fabricacion que lo pirenèus vaca.
Son periòde de degustacion optimala s'espandís de junh a novembre aprèp un afinatge de 4 meses, mas es tanben excellent tota l'annada.
Enfin, lo "feda", a basa de lach de feda unicament, es lo pus fòrt dels tres.
S'una partida de la produccion benefícia d'una AOC (Aussau-Irati), la produccion de pirenèus fa l'objècte d'una produccion artesanala localament activa.
# Pirenèus Atlantics

Eths Pirenèus Atlantics (64) que son un departament de França. Ua partida deth departament qu’ei en Occitània (Biarn e Baish Ador) e er’auta partida qu’ei eth Bascoat nòrd. En 2020, 500 439 de 687 240 abitants vivèvan dens era partida occitana.

## Istòria

Eth departament nomat iniciaument "Pirenèus Baishs" que'u creèn ara Revolucion Francesa, eth 4 març de 1790 en aplicacion dera lei deth 22 de deceme de 1789, en ajónher Bearn, eras tres províncias bascas (Labord, Baisha Navarra e Sola) e quauques comunas gasconas.
Òm pòt notar era preséncia de duas enclavadas deths Nauts Pirenèus qu'amassan cinc comunas ar èst deth departament.
Eths Baishs Pirenèus que prenón eth nom de Pirenèus Atlantics eth 10 d'octobre de 1969.

## Era geografia

Eth departament deths Pirenèus Atlantics que hè partida dera region de Nòva Aquitània. Qu'ei ara termièra deths departaments deras Lanas, de Gers e deths Nauts Pirenèus, tant coma d'Espanha. Qu'ei bordat ar oèst per eth golf de Gasconha.

## Eth clima

Eths Pirenèus Atlantics que coneishen ua variacion d'altitud de près de 3000 mètres entre eth punt mei baish e eth mei haut. Non i a donc pas un sol clima. Era temperatura mejana deth departament que s'abaisha desempuish eras planuras dinc aths soms, on pòt nevar en tota sason.
Era temperatura dita normau qu'ei era deras planuras : qu'ei pro doça. Eth clima qu'a un sarròt de caracteristicas (egalitat deras temperaturas, doçor, mantuas plojas).
Era beutat deth cèu sustot en abòr, qu'ei hòrta ens Pirenèus Atlantics, coma ac ditz era cançon "Bèth Cèu de Pau".

## Era demografia

Non sembla pas i aver nat nom particular tà aperar eths poblants deths Pirenèus Atlantics. Eths Occitans que pòblan Biarn e lo Baish Ador mentre qu'eths Bascos pòblan eth Bascoat. Desempuish era Revolucion e era creacion deth departament, tots que partatjan eth medish departament. Mès de 1790 a 1969, eths abitants qu'estón enqüèra aperats eths Baish-Pirenencs.

## Eras lengas

* Er occitan (gascon) que's parla dens la zona orientau deth departament, en Biarn, e tanben en parçan deth Baish Ador (Baiona, Biàrritz, Anglet). Qu'ei ensenhat dès era mairau enas escòlas Calandretas.
* Eth basco (euskara en basco) qu'ei parlat enas vilas e vilatges deth País Basco, ena part occidentau deth departament (e tanben, mès recentament, en parçan deth Baish Ador pr'amor der'immigracion vienent deu País Basco). Era senhalizacion estradèra qu'ei bilingüa, e eth basco qu'ei ensenhat ens collègis, eths licèus e eras Ikastolak.
* Eth francés qu'ei era lenga oficiau, coma ena rèsta deth territòri francés.

## Era gastronomia

Biarn, eth Baish Ador e eth País Basco que presentan totas eras especialitats gastronomicas deth sud-oèst.

## Véder tanben

* arrondiments deths Pirenèus Atlantics
* cantons deths Pirenèus Atlantics
* comunas deths Pirenèus Atlantics
* agropaments de comunas deths Pirenèus Atlantics
# Pirenèus Orientals

Los Pirenèus Orientals (var. -aus) (66) (en catalan els Pirineus Orientals, en francés les Pyrénées-Orientales) son un departament de l'estat francés. Fan partida de la region administrativa d'Occitània.
Se compausan:
* D'una petita part de lenga occitana: compren lo parçan de Fenolhedés (dins la egion istorica de Lengadòc) e mai las localitats de Vingrau e Perilhons.
* D'una granda part de lenga catalana (que s'apèla Catalonha Nòrd): son las comarcas de Rosselhon, Capcir, Valespir, Conflent e la Nauta Cerdanha.
Lo capluòc es Perpinhan.
# Riulàs

Riulàs$^,$$^,$$^,$ (Riolas en francés) qu'es ua comuna gascoa, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Istòria

Pendent l'Ancian Regime, Riulàs, escrit Riolas o Rieulas, qu'èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Lombèrs e de la senescaucia de Tolosa. Lo vocable de la glèisa, annèxa d'Ambats, qu'es Sent Bertran. Tanlèu 1790, Riulàs qu'èra deu canton de L'Isla de Haut.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| junh 1995 | 2020 | Michel Duprat | divèrs esquèrra | foncionari |
| març 1971 | 1995 | René Duprat | PCF | |
| | 19 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de L'Isla de Haut; qu'es ara deu canton de Casèras.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 47, totala: 47 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 132 | 153 | | | | | 153 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 125 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 99 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 64 | 63 | 41 | 36 | 31 | 42 | 47 | 48 | 49 52 |
| 2009 | 2010 |
| 50 53 | 52 55 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2016 : 47

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 38 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Riumors

Riumors es un municipi de la província catalana de Girona e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
# Riupeirós

Riupeirós o Ropeirós (Rieupeyroux en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| mai de 2020 | 2026 | Vivian Couderc | | |
| març de 2008 | 2020 | Michel Soulié | divèrs esquèrra | retirat |
| març de 2001 | 2008 | Jean Pierre Belloc | | mètge |
| junh de 1995 | 2001 | Gilbert Alauzet | | |
| març de 1983 | 1995 | Lucien Coucoureux | | diplomata |
| març de 1965 | 1983 | Paul Chinchole | MRG | notari |
| 1943 | 1965 | Jean-Auguste Chinchole | | |
| 1908 | 1943 | Léon Chinchole | | |
| 1878 | 1908 | Baptiste Cavaillé | | |
| 1874 | 1878 | Cyprien Chinchole | | |
| 1870 | 1874 | Félix Teulier | | |
| 1848 | 1870 | Jean Antoine Chinchole | | |
| 1848 | 1848 | Alexis Antoine Miquel | | |
| 1826 | 1848 | Florent Boursinhac | | |
| 1813 | 1826 | Jean-Louis Teulier | | |
| 1811 | 1813 | Jean-Pierre Miquel | | |
| 1800 | 1811 | Jean-Antoine Salesses | | |
| 1799 | 1800 | François Ricome | | |
| 1798 | 1799 | Jean-Pierre Miquel | | |
| 1797 | 1798 | Louis Rous | | |
| 1793 | 1797 | Hippolyte Couchet | | |
| 1792 | 1793 | Louis Rous | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2020, totala: 2087 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 759 | 1 752 | 2 248 | 2 433 | 2 663 | 2 764 | 2 709 | 2 880 | 3 170 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 816 | 2 752 | 2 820 | 2 956 | 2 973 | 3 125 | 3 122 | 2 880 | 2 801 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 715 | 2 694 | 2 625 | 2 442 | 2 514 | 2 303 | 2 355 | 2 654 | 2 446 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 401 | 2 492 | 2 524 | 2 556 | 2 348 | 2 157 | 2 066 | 2 073 | 2 078 2 153 |
| 2009 | 2010 |
| 2 083 2 159 | 2 084 2 159 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas d'Avairon

## Nòtas

* ↑ Toponimia Occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
* ↑ https://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-rieupeyroux.html
# Riudecanyes

Riudecanyes es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
# Riumajor

Riumajor$^,$$^,$$^,$ (Rieumajou en francés) es una comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués a 44 km al sud-èst de Tolosa. Las comunas als tèrmes de Riumajor son: al sud, Avinhonet de Lauragués e Fòlcarda, a l'oèst, Lutz, al nòrd, Lutz e Morvilas Nautas e a l'èst, Montmaur, qu'es dins lo departament d'Aude.

## Istòria

Pendent l'Ancian Regime, Riumajor èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Morvilas Nautas puèi cura cap a 1773, es Sant Joan Baptista. En 1790, Riumajor èra del canton d'Avinhonet, en l'an IX, del canton de Vilafranca.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2014 | 2020 | Rémy Millès | sense etiqueta | retirat d'agricultor |
| 1977 | 2014 | Marius Bayssières | | |
| | 1977 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilafranca de Lauragués; es ara del canton de Revèl.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 141, totala: 144 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 229 | 204 | 229 | 232 | 203 | 206 | 228 | 229 | 243 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 215 | 201 | 189 | 177 | 187 | 165 | 165 | 149 | 147 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 133 | 139 | 144 | 126 | 115 | 114 | 106 | 99 | 94 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 50 | 67 | 63 | 54 | 79 | 87 | 122 | 123 | 126 128 |
| 2009 | 2010 |
| 131 135 | 137 140 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 38 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html

## Véser tanben
### Articles connèxes

* Comunas de la Nauta Garona
* Portal de Lengadòc
# Riudecols

Riudecols es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
# Riudoms

Riudoms ei un municipi catalan dera comarca deth Baix Camp.
Ei eth pòble a on neishecer eth Beat Bonaventura Gran er arquitècte Antoni Gaudí e eth musician Joan Guinjoan Gispert.
Era dusau dimenjada d'agost se celèbre era Hèira de Sant Laurenç, actuauments tanben coneishuda per Hèira dera Avelana. Era sua origina se tròbe eth 1599.
Eth shivau des Nebots ei un des elements deth seguici festiu de Riudoms qu'actue ena hèsta major de Sant Jaume e ei part deth bestiari popular catalan. Ei eth shivau mès gròs de Catalonha.

## Ligams extèrnes

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Riudoms.
* (ca) Pagina web der Ajuntament de Riudoms
* Portal de Catalonha
# Riudellots de la Selva

Riudellots de la Selva es un municipi de la província catalana de Girona e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
# Riumartin

Riumartin (Rioux-Martin en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per luec:
* Riumartin - Rivo Martini (sens data); Riumartin 4 còps de 1708 a 1710; Rimartin 3 còps de 1708 a 1709; Rioumartin, RiouMartin 19 còps de 1726 a 1792; RiouxMartin 7 còps de 1726 a 1784; Riousmartin en 1729. L'origina dau nom de Riu Martin remontariá a Rivus Martini, "la ribiera de Martin", dau nom d'un proprietari$^,$. Rioux es la francizacion de l'occitan riu (ribiera), provenent dau latin rivus. La comuna es estada creada Rioumartin en 1793, per s'apelar Rioux-Martin en 1801.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Denis Giorgessi |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 238, totala: 245 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 728 | 712 | 660 | 750 | 800 | | 809 | 760 | 668 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 719 | 710 | 690 | 633 | 612 | 605 | 591 | 577 | 547 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 527 | 503 | 508 | 475 | 440 | 407 | 398 | 394 | 352 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 373 | 306 | 277 | 260 | 211 | 218 | 220 | 223 | 227 237 |
| 2009 | 2010 |
| 230 240 | 234 244 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de Charanta

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* ↑ {{{títol}}}.
* ↑ https://web.archive.org/web/20230328020241/https://en.geneanet.org/archives/releves/publi/publication/hmarchadier/RP%20La%20Genetouze%2017360.pdf
* ↑ Jean Talbert, Origine des noms de lieux, 1928
* ↑ Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France. París: Librariá Guénégaud. ISBN 2-85023-076-6. .
* Portal de las comunas de França
* ↑ Avant les repeuplements du à la suite des ravages de la guerre de Cent Ans en Aquitaine, Angoumois et Saintonge étaient en langue d'oc et la toponymie dans les Charentes en garde de nombreuses traces.
# Pòrtas (Gard)

Pòrtas (Portes en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| març 2008 | 2020 | René Doussière | PCF |
| març 2001 | 2008 | Jean-Pierre Mouyren | UMP |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 368, totala: 373 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 945 | 1 126 | 1 169 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 271 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 1 108 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 785 | | | | Cercar | 310 | 353 | 359 | 362 369 |
| 2009 | 2010 |
| 363 367 | 365 370 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 339 abitants.

## Veire tanben

* Comunas de Gard

## Nòtas

* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/30d.html
* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Pòrtas (Gard)».
* Portal de Lengadòc
# Pòrta de Brandeborg

La Pòrta de Brandeborg (Brandenburger Tor en alemand), que se situa a l'entrada de l'ancian Berlin, es un simbòl de la vila, mas foguèt durant gaireben tres decennis lo simbòl de sa division: lo monument fasiá partit del mur de Berlin. Foguèt bastit per Carl Gotthard Langhans (1732-1808) per lo rei de Prússia Frederic Guilhèm II (1744-1797). Foguèt bastida entre 1788 e 1791 dins l'estil neoclassic, en s'inspirant del Propilèu de l'Acropòli d'Atenas.
# Pòrtfin

Pòrtfin (/pɔrtˈfi(n)/; en italian: Portofino; en ligur: Portofin) es una comuna de la Ciutat Metropolitana de Gènoa, situat en Ligúria, en Itàlia.

## Geografia

Pòrtfin es situat a l'oèst del golf de Tigullio al fons d'una baia al sud-èst del puèg de Pòrtfin a 36 km de Gènoa.
Pòrtfin es al dintre del Parc natural regional de Pòrtfin amb 6 autras comunas.

## Cultura
### Giuseppe Amisani

Lo pintre mai emblematic de Pòrtfin foguèt Giuseppe Amisani, conegut coma «lo Pintre dels Reis», a quí Pòrtfin dediquèt una passejada pel passeig marítim, «lo passeig Amisani». Quand passatz per Bocche e seguissètz la carrièra principal que baissa cap a Pòrtfin Mare, en un punt determinat de la ruta se pòt véser, encastrada dins lo conglomerat, una placa de marbre amb l’escrit: «Ací la bellesa del mond foguèt somriuda per darrièrai còp». Giuseppe Amisani passèt son temps en aqueste lòc l’an 1941 e soliá pintar a l’aire liure.

## Galariá

* La placeta
* Panorama
* bauces
* Vista de la mar
* Vista a l'esquèrra
* Vista a la dreita
* Badia amb iòts

## Nòtas e referéncias

* ↑ «Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011». ISTAT. [Consulta: 16 de març de 2019]
* ↑ URL de la referéncia: https://demo.istat.it/?l=it.
* ↑ «Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana» p. 95. Conselh de la Lenga Occitana. [Consulta: 14 de març de 2024]
* ↑ Canepari, Luciano. «Dizionario di pronuncia italiana online». [Consulta: 14 de març de 2024]
* ↑ Frisoni, Gaetano. Nomi propri di città, borghi e villaggi della Liguria del Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese. Gènoa: Nuova Editrice Genovese, 1910-2002.
# Pòt

Los pòts son las partidas carnosas qual tèrme de la boca per fòrça animals. Son dos, lo pòt superior e inferior, s'apriman suls costats de la boca per se jónher a las comissuras.
Los pòts son las partidas carnudas, mai pigmentadas de la fàcia, que terminan la boca e couvrisson las dents per l'Òme. An un ròtle important dins la paraula (subretot las consonantas labialas) e l'expression faciala.

## Istologia

Cobèrtas a l'exterior per la pèl (epitèli pavimentals pluriestratificat queratinizat), amb de pels e de glandolas sebacèa e sudoriparas es cobèrt per un epitèli pavimental pluriestratificat non queratinizat amb de glandolas salivaras (serosas e mucosas). La transicion entre los dos tipes d’epitèli se fa al nivèl del bòrd roge del pòt.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus pòt.

### Articles connexes

* Poton
* Portal Medecina
# Pòrta del Sang

La Pòrta del Sang (localament Pòrta dal Sang) es lo nom d'una pòrta de l'enclava occitana de La Gàrdia en Calàbria, (Itàlia). Aquel vestigi a una significacion fòrta per la comunautat vaudesa de l'Estat italian, quitament se demòra pas tan conegut de la comunautat protestanta del demai d'Occitània.
Deu son nom als chaples dels Vaudeses per l'Inquisicion en 1561.
Al ras de la Pòrta se tròba lo Centre Cultural Vaudés Joan Loís Pascal (en italian: Centro di Cultura Giovan Gian Luigi Pascale).

## Ligams intèrnes

* La Gàrdia
# Pòrta deu Só (Tiwanaku)

La Pòrta deu Só qu'ei ua de las principaus rèstas de las roeinas arqueologicas de Tiwanaku, Bolívia e ua mòstra de la capacitat artistica e tecnica de la cultura de Tiwanaku. Que ho escultada dens un sol tròç de pèrire e que pesa haut o baish 10 t. Qu'ei indrada de baish relhèus.
# Pòrta pompidoira (mètro)

Las pòrtas pompidoiras, (var.pòrta trepaderas) o faciadas de cai, son de pòrtas automaticas enveiradas situadas dins una estacion de mètro, long dels cais a la broa de las vias. Aquestas pòrtas se dobrisson unicament al moment ont un tren es a l'arrèst dins l'estacion e son principalament destinadas a empachar los suicidis e los accidents.

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Mètro