# Sent Bertomiu d'Agenés

Sent Bertomiu d'Agenés (Saint-Barthélemy-d'Agenais en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Avant 1919 se disiá oficialament Saint Barthélemy e doncas Sent Bertomiu.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Sent Bertomiu d'Agenés :
| Montinhac e Topinariá | Armilhac | La Pèrcha |
| Pugmiclan | | |
| Agmèr | La Bretoniá | Tortrés |

## Toponimia

Lo toponim es prononciat localament [,seŋbertu'miw daze'ne].
Bénédicte Boyrie-Fénié dona quatre atestacions : Sancti Bartholomei (sègle XIII), S. Bartholomeo (homines de ~) (1242-1255), Sanctus Bartholomeus (1307-1317), St Bertoumion (mapa del sègle XVII). La darrièra es especialament interessanta : mòstra que lo grope final -ion se prononciava dejà [-iw] en lengadocian.
L'origina del nom pausa pas cap de problèma : representa l'apòstol Bartholomaeus. Lo determinant que se referís a l'Agenés, dont la parròquia Sent Bertomiu fasiá dejà partida de la diocèsi abans la Revolucion, foguèt ajustat al nom de la comuna en 1919. Pendent la Terror (1793-1794), la comuna prenguèt (oficialament) lo nom de Beauvais.
* Viraguet, glèisa consacrada a Sent Pèir e dispareissuda dempuèi lo sègle XVI (demòra una capèla). Son nom, grafiat Viraguet o Biraguet (sus la lista de Valeri, en 1520) deu èsser un diminutiu de Virac, situat a quicòm coma 8 km.

## Istòria

A la revolucion francesa, la municipalitat de Barthélemy inclús las seccions de Montinhac e de La Topinariá, que formaràn a l'an 5 la comuna de Montinhac e La Topinariá. Lo nom de Beauvais es utilizat dins l'estat civil en floreal de l'an 2, puèi tornan a Saint-Bathélemy. En 1919, la comuna es renomada oficialament Saint-Barthélemy-d'Agenais.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Gaëtan Malange | UMP | emplegat |
| març de 2008 | 2014 | Roland Caroff | | |
| junh de 1995 | 2008 | Simon Chabrol | | |
| març de 1977 | 1995 | Bernard Mourgues | | |
| març de 1971 | 1977 | Norbert Jolyt | | |
| | 1977 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sèishas; es adara deu canton deus Tuquets de Guiana.
* L'intercomunalitat es Val de Garonne Agglomération, donc Vau de Garòna Aglomeracion.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 500, totala: 507 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 216 | 1 040 | 1 030 | 1 275 | 1 422 | 1 338 | 1 354 | 1 312 | 1 293 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 321 | 1 318 | 1 299 | 1 134 | 1 176 | 1 124 | 1 084 | 998 | 938 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 906 | 823 | 839 | 660 | 680 | 611 | 635 | 680 | 657 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 636 | 641 | 597 | 535 | 517 | 491 | 501 | 503 | 504 519 |
| 2009 | 2010 |
| 509 523 | 517 531 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* al recensament de 1793, la municipalitat èra Saint Barthelemy, Armillac, Beffery, Montignac et Toupinerie , donc Sent Bertomiu, Armilhac, Beffery (nom francés), Montinhac, Topinariá.
* En 2018 la populacion èra de 523 abitants e la densitat èra de 34,23 ab/km²
* es interessant de comparar l'evolucion demografica de Sent Bertomiu d'Agenés e de Levinhac, d'una part, e la de Duràs e de Sèishas, d'autra part. Son de comunas de talhas pas tròp diferentas, çò que permet d'eliminar dens una certana mesura l'efècte de l'exòde rural, qu'an mai o mens un aspècte urban (una vila èra sovent petita dins l'Oèst occitan), eretat d'una foncion de centre de servicis per las comunas vesinas, sovent dispareissuda adara. Las que venguèren cantons (capluècs de canton), emb las foncions administrativas associadas a aquel títol, se son en gròs mantengudas dempuèi lo començament deu sègle XIX, las autras, en mai d'aquò tròp près de Sèishas o de Duràs respectivament, an patit d'un despòblament marcat e d'una pèrda de lur activitat comerciala.

## Veire tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN, Pau, 2012, p. 223
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 588
* ↑ http://www.valleedudropt.com/cartancin.htm
* ↑ https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/548/mode/2up
* ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-saint-barthelemy-d-agenais.html
* Portau de Guiana