# Estables

Estables (Estables en francés) es una anciana comuna gavaudanesa situada dins lo departament de Losera e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Dempuèi lo 1èr de genièr 2019, es comuna delegada de la comuna novèla de Monts de Randon, amb Cervièira, Sench Amanç, La Vialadiu e lo chapluòc, Riutòrt de Randon.

## Geografia

La viala d'Estables es traversada per Tartarona, afluent de Colanha e de Z-Òlt.
La comuna es dins la region de Marjarida, un espaci granitic caracterizat per d'immensas pasturals entrecopats per bòsques, prats, landas e ribièiras.
Lo Truc de Fortunièr, un pauc mai al sud, domina la viala dempuèi sos 1 543 mètres e es tanben lo trescòl de Marjarida.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Estables :
| Las Làubias | Sent Daunís de Marjarida | La Vialadiu |
| Sench Amanç | | Arzenc de Randon |
| | Riutòrt de Randon | |

## Toponimia

La prononciacion es [es'taple] a Montrodat, [es'tapple] a Recola de Fumaç, [es'taple] o [[es'taples] a Sent Gal, [es'taples] a Ribenas. Un estable se pronóncia [ynes'taple] (a Ribenas). Lo nom es doncas sovent al singular.
Lo nom ven del latin stabulum, « estable, escudariá », puèi « ostalariá ». Una autra possibilitat, lo germanic latinizat stapula, « entrepaus », que lo latin manlevèt benlèu après lo periòde de validitat de la sonorizacion de las sordas intervocalicas (-p- > -b-) e que donèt Étaples, un ancian pòrt, es mai qu'improbabla. La grafia es logicament Estables.

## Istòria

Aquelha viala foguèt victima de las atacas de la bèstia de Gavaudan al sègle XVIII$^{en}$.
I a aviá un convent que foguèt destruit per la nèu en 1404.
I aviá lo chastèl. La partida sud foguèt bastida per Monsenh Serinni en 1616. L'autra partida foguèt bastida en 1717.

## Administracion

Lista dels cònsols delegatssuccessius</ref> :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 1èr de genièr 2019 | 2020 | Alexis Bonnal | divèrs esquèrra | agricultor retirat |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 31 de genièr 2018 | Alexis Bonnal | divèrs esquèrra | agricultor retirat |
| 1983 | 2014 | André Viala | | |
| 1935 | 1983 | Amans Tardieu | | |
| 1888 | 1935 | Jules Tardieu | | |
| 1881 | 1888 | Célestin Tardieu | | |
| 1866 | 1881 | Pierre Lebet | | |
| 1840 | 1866 | Jean Saint-Léger | | |
| 1817 | 1840 | Jean Tondut | | |
| 1813 | 1817 | Jean Lebet | | |
| 1805 | 1813 | Jean Tondut | | |
| 1804 | 1805 | Etienne Crueize | | |
| 1798 | 1804 | Jean Hallo | | |
| 1797 | 1797 | Jean Tondut | | |
| 1794 | 1797 | Pierre Granier | | |
| 1791 | 1794 | Pierre Pascal | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sench Amanç; es ara del canton de Sent Auban.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 177, totala: 178 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 500 | 300 | 639 | 657 | 650 | 643 | 634 | 624 | 613 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 629 | 556 | 606 | 568 | 582 | 621 | 636 | 635 | 575 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 625 | 721 | 644 | 640 | 579 | 475 | 502 | 457 | 439 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 401 | 362 | 277 | 235 | 196 | 171 | 151 | 152 | 159 164 |
| 2009 | 2010 |
| 167 173 | 174 178 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments

La gleisa foguèt bastida en 1642 mas foguèt destruita lo 14 de junh de 1835. (la tonada es tombada sobre lo clochèir que tombèt).
A l'est, i a une chapela dedicada a Sant Felix. Au nord de Ferviala, i a las roinas d'un convent dependent de La Chas-Dieu

## Veire tanben

* Siti del conselh general de Losera (fr)

## Nòtas

* ↑ http://bdtopoc.org/?city_selected=Estables
* ↑ enquèsta Sivadon, setembre 2015
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 273
* ↑ http://www.francegenweb.org/mairesgenweb/resultcommune.php?id=728
* Portal de Lengadòc