# Conselh Europèu

* De pas confondre amb Conselh de l'Union Europèa e Conselh d'Euròpa.
Lo Conselh Europèu designa lo som dels caps d'Estat o caps de govèrn dels vint-e-sèt Estats Membres de l'Union Europèa, jos la tutèla d'un president encargat d'aisir l'aparicion d'un compromés. Almens dos Conselhs europèus se debanan cada an, a la fin de cada presidéncia tornanta del Conselh dels ministres. -
Aqueles soms entre executius dels Estats membres an per tòca de definir los grands axes de la politica de l'Union, subretot en matèria de politica estrangièra. Servisson tanben cada cinc ans a la nominacion, a la majoritat ponderada, del President de la Comission Europèa, decision presa aprèp validacion per un vòte del Parlament Europèu.
Dempuèi la dintrada en vigor en 2009 del Tractat de Lisbona, la Commission europèa es responsabla davant lo Parlament e non pas davant lo Conselh europèu (article 17 alinea 8 del TUE).
Lo Conselh europèu sèi al sen del bastiment Europa, al 175 carrièra de la Lei, a Brussèlas.

## Istòria de l'institucion

Lo primièr som se reüniguèt en 1961. Lo Conselh venguèt un organ formal pendent lo som de la Comunautat Economica Europèa (CEE) de París los 9 e 10 de decembre de 1974, a l'iniciativa del president Valéry Giscard d'Estaing. L'Acte Unic ditz pas res sus las competéncias del Conselh Europèu e cal esperar lo Tractat de Maastricht per consacrar oficialament lo ròtle politic del Conselh Europèu : «Article 15 : lo Conselh Europèu dona a l'Union las impulsions necessàrias e ne definís las orientacions politicas generalas.»
Dempuèi lo començament de las annadas 2000, lo Conselh Europèu a pres d'importància, subretot en participant a l'estrategia de Lisbona elaborada per la Comission Europèa. Aquela estrategia experimenta un mode de foncionament nomenat metòde dubèrt de coordinacion visant a armonizar las politicas nacionalas.

### Presidéncia del Conselh Europèu

Fins al 1$^{èr}$ de genièr de 2010, la presidéncia del Conselh Europèu èra atribuida a l'executiu de cada Estat membre de l'Union, pendent sièis meses cadun a son torn. S'agissiá d'una presidéncia tornanta sincronizada amb aquela del Conselh dels ministres. Los cambis de president se fasián cada an, per las doas institucions dins lo meteis temps, lo 1$^{èr}$ de genièr e lo 1$^{èr}$ julhet : alara que lo cap d'Estat o de govèrn del país causit exercissiá la presidéncia dels soms, son ministre dels Afars Estrangièrs exercissiá la del Conselh dels ministres.
Amb los diferents alargaments, lo principi de la presidéncia tornanta venguèt de mens en mens aisit dins una Union Europèa amb vint-e-sèt païses. Tot en conservant la presidéncia tornanta pel Conselh dels ministres, lo Tractat de Lisbona instaurèt pel Conselh Europèu l'eleccion d'un president estable, per assegurar una visibilitat e una permanéncia a l'organ qu'assembla los caps d'Estat o de govèrn e d'aisir l'aparicion d'un compromés a l'eissida de cada som.
Lo president del Conselh Europèu dispausa d'un mandat de dos ans e mièg, renovelable un còp. Lo bèlga Herman Van Rompuy, dintrat en foncion lo 1$^{èr}$ de genièr de 2010, es lo primièr qu'accedís al pòste.

### Sèti dels soms

Fins a 2004, los Conselhs Europèus, que duran en general dos jorns, se passavan dins una vila del país que l'executiu avian la presidéncia tornanta. Dempuèi la dintrada en vigor del tractat de Niça, de febrièr de 2003, dos Conselhs per an se devián passar a Brussèlas (a la fin de cada presidéncia tornanta del Conselh dels ministres). Dempuèi lo 1$^{èr}$ de mai de 2004, los Conselhs Europèus se passan a l'« Immòble Justus-Lipsius » de Brussèlas, d'autra banda sèti del Conselh dels ministres. A partir de 2013, se passaràn al Residence Palace, ara en amainatjament.

## Composicion

Participan a un Conselh Europèu :
* los caps d'Estat o de govèrn dels Estats Membres de l'Union Europèa,
* lo president de la Comission Europèa e un dels membres de la Comission (aquel encargat de las relacions exterioras),
* los ministres dels Afars Estrangièrs dels Estats membres de l'Union Europèa,
* lo Secretari General del Conselh de l'Union, Naut Representant per la PESC,
* lo Secretari General de la Comission Europèa,
* lo president del Parlament Europèu, qu'es invitat a encontrar los caps d'Estat e de govèrn,
* e d'autres foncionaris segon las prioritats definidas par la Presidéncia.
Dempuèi que s'aplica lo Tractat de Lisbona, doas foncions son estadas apondudas :
* lo president del Conselh Europèu, elegit a la majoritat ponderada pel Conselh per un mandat de dos ans e mièg renovelable un còp, e podent pas exercir al meteis temps un mandat nacional dins son Estat. Lo seu ròtle es d'aisir l'aparicion d'un compromés entre los membres del Conselh.
* lo Naut Representant de l’Union pels Afars Estrangièrs.

### Membres del Conselh Europèu

| Estat Membre | Representant | Titre | Partit politic | Membre dempuèi |
| Union Europèa President Mandat sens vòte | Charles Michel | President | Partit de l'Aliança dels liberals e dels democrats per Euròpa Nacional: MR | 1$^{èr}$ de decembre de 2019 |
| Union Europèa Comission Mandat sens vòte | Ursula von der Leyen | President | PPE Nacional: CDU | 1èr de decembre de 2019 |
| Alemanha | Angela Merkel | Cancelièira | PPE Nacional: CDU | 22 de novembre de 2005 |
| Àustria | Sebastian Kurz | Cancelièr | PPE Nacional: ÖVP | 7 de genièr de 2020 |
| Belgica | Alexander De Croo | Primièr Ministre | Partit de l'Aliança dels liberals e dels democrats per Euròpa Nacional: Open Vld | 1èr d'octobre de 2020 |
| Bulgaria | Boiko Borísov | Primièr Ministre | PPE Nacional: GERB | 27 de julhet de 2009 |
| Danemarc | Mette Frederiksen | Primièr Ministre | Partit Socialista Europèu Nacional: SD | 27 de junh de 2019 |
| Eslovaquia | Igor Matovič | President del govèrnament | cap Nacional: OĽaNO | 21 de març de 2020 |
| Eslovènia | Janez Janša | Primièr Ministre | PPE Nacional: SDS | 13 de març de 2020 |
| Espanha | Pedro Sánchez | President del Govèrn | PSE Nacional: PSOE | 2 de junh de 2018 |
| Estònia | Kaja Kallas | Primièr Ministre | Partit dels Liberals e dels Democratas per Euròpa Nacional: RFE | 26 de genièr de 2021 |
| Finlàndia | Sana Marin | Primièra Ministra | PSE Nacional: SDP | 10 de decembre de 2019 |
| França | Emmanuel Macron | President | cap Nacional: REM | 14 de mai de 2017 |
| Grècia | Kyriakos Mitsotakis | Primièr Ministre | PPE Nacional: ND | 8 de julhet de 2019 |
| Ongria | Viktor Orbán | Primièr Ministre | PPE Nacional: FIDESZ | 29 de mai de 2010 |
| Irlanda | Micheál Martin | Taoiseach | Partit dels Liberals e dels democrats per Euròpa Nacional: FF | 27 de junh de 2020 |
| Itàlia | Giuseppe Conte | President del Conselh | independent | 1 de junh de 2018 |
| Letònia | Arturs Krišjānis | Primièr Ministre | PPE Nacional: Unitat | 23 de genièr de 2019 |
| Lituània | Gitanas Nauseda | President | Independent | 12 de julhet de 2019 |
| Luxemborg | Xavier Bettel | Primièr Ministre | Partit dels Liberals e dels Democratas per Euròpa Nacional: DP | 4 de decembre de 2013 |
| Malta | Robert Abela | Primièr Ministre | PSE Nacional: PL | 13 de gnièr de 2020 |
| Païses Basses | Mark Rutte | Primièr Ministre | Partit de l'Aliança dels liberals e dels democrats per Euròpa Nacional: VVD | 14 d'octobre de 20010 |
| Polonha | Mateusz Morawiecki | President del Conselh | Alliança dels Conservators e Reformistas Europèus Nacional: PiS | 11 de decembre de 2017 |
| Portugal | António Costa | Primièr Ministre | PSE Nacional: PS | 26 de novembre de 2015 |
| Republica Chèca | Andrej Babiš | President del govèrn | Aliança dels Liberals e dels democrats per Euròpa Nacional: ANO 2011 | 6 de decembre de 2017 |
| Romania | Klaus_Iohannis | President | PPE Nacional: independent | 21 de decembre de 2014 |
| Suècia | Stefan Löfven | Primièr Ministre | PSE Nacional: SD | 3 d'octòbre de 2014 |
| Chipre | Nicos Anastasiades | President | PPE Nacional: DISY | 28 de febrièr de 2013 |

## Relacions amb las autras institucions europèas
### Relacions amb lo Parlament Europèu

Cada som debuta per una declaracion del president del Parlament Europèu. D'autra banda, lo president del Conselh Europèu presenta davant los parlamentaris l'activitat dels seus sièis meses de presidéncia e instaura un debat amb los deputats europèus.

### Relacions amb la Comission Europèa

Lo president de la Comission Europèa participa a las reünions del Conselh Europèu. A l'eissida d'un Som, lo Conselh europèu redigís de conclusions qu'adreiça a la Comission Europèa.

### Relacions amb lo Conselh de l'Union Europèa

Lo Conselh dels Ministres de l'Union Europèa prepara las reünions del Conselh Europèu e adopta, amb lo Parlament Europèu, los tèxtes juridics que realizan las orientacions fixadas pels caps d'Estat o de govèrn.

## Articles connèxes

* Presidéncia del Conselh de l'Union Europèa
* President del Conselh Europèu

## Ligams extèrnes

* (fr)Lo Conselh Europèu sul site touteleurope.fr
* (fr)Conclusions dels Conselhs Europèus dempuèi 1993
* (fr)Conseil européen - European NAvigator
* DG Interpretacion en 23 lengas de las conferéncias e reünions a la Comission Europèa (tanben nomenadas DG SCIC)