# Ondres

Ondres (Ondres en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Etimologia

Ondres, qu’es estat ortografiat atau, dempuish lo Cartulari de Dacs, aus sègles XIau e 12au (tanben Undres). La carta deu Gudocus, en 1630, com la deu Ducat de Labrit, en 1647, que mencionan eras tanbenh lo vielh nom de « Ondres ». Que tròban la varianta « Hondres » sus la carta d’Amsterdam en 1714, e sus la de Guiana e Gasconha en 1733. . Medish se tornè trobar lo nom de « Ondres » sus totas las cartas pareishudas dempuish lo començament deu sègle XVIIIau, qu’es en lo nom de « Hondres » que cau benlhèu véder la vertadèra origina de la comuna. Aqueth mòt que vien deu latin « honorare » qui a balhat los vèrbes gascons « hondrar », puish « ondrar », per chepic de simplificar, pr’amor lo « h » ne’s hasè pas mei enténer en la prononciacion. Aqueth vielh vèrbe que volè díser « tornar los aunors », « gratificar ». E lo mòt « honores » que designava « las proprietats balhadas com gratificacions », a l'Edat Mejana. Qu’es eth qui a balhat « hondres », puish « Ondres ». Qu’es vertat que los vilatges gascon eston creats arron de las proprietats deus purmèrs poblants, ancians sordats desmobilizats de l’armada romana d’aucupacion. Practicament tots los grans lingüistas (Dauzat, Rostaing, Negre, Astor, Benedicta Boyrie-Fénié) ?.
Mès que i a autas possibilitats, per exemple un mot enqüèra present en basco ondore, « relai, pòsta », hòrt acceptable per un lòc situat suu camin gran medievau, en supausant ua accentuacion proparoxitonica. Lo lingüista basco J.-B. Orpustan, [benlhèu un chic parciau], qu’es lo sol a balhar l’ipotèsi que « Ondres » e vieneré deu basco « ondartz » qui designa endrets sabluts. Mes que i a tant d’endrets sabluts sus la còsta landesa: perqué un, mei que los auts, e s’auré pres aqueth nom ?

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Éric Guilloteau | PS | ensenhaire deu segond gra, conselhèr regionau (2009-2015), president de la CC (despuish 2014) |
| març 2001 | 2014 | Bernard Corrihons | PS | retirat EDF |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 4753, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 1 047 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 208 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 1 414 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 419 | 1 523 | 2 073 | 2 704 | 3 100 | 3 650 | 4 244 | 4 328 | 4 362 4 463 |
| 2009 | 2010 |
| 4 479 4 584 | 4 555 4 677 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 170-171
* Portau de Gasconha