OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pèirafòrt

Pèirafòrt (Pierrefort en francés) es una comuna auvernhata d'Occitània, situada dins lo departament del Chantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Pèirafòrt :
| Bresòms | Cesens | Gordièja |
| Sant Martin jos Vigron | | |
| | Paulhenc | Senta Mària |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas de Pèirafòrt son : de Petrafòrti, en latin, vas 1262, Petra Fortis, en 1400, Peyrefort, al sègle XV, Petrefortis, en latin, en 1445, Petre Fortis, en latin, al sègle XVI, Pièrefort, en 1607, Pière-Fort, en 1623, Pierre-Fort, en 1668, Pierrofort, en 1673, Peyrafort, en 1681$^,$. Lo nom es format del nom latin petra, « pèira », e de l'adjectiu fortis, « fòrt », o puslèu de lors resultats medievals. Lo sens es « chastèl fòrt de pèira », o eventualament, segon los Féniés, lo mot pèira pòt aver lo meteis sens que ròc o ròca, çò que donariá a l'ensemble lo simple sens de « chastèl fòrt »$^,$. Mas notem que tanlèu lo sègle XI, lo luòc aparteniá a la familha de Pèira. La prononciacion es ['pɛjrɔ'fɔr], a Sant Martin jos Vigron e ['pɛjrɔ'fɔr] a Bresòms.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2001 | 2020 | Louis Galtier | UMP, LR | Foncionari, ancian conselhèir general del Canton de Pèirafòrt |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Pèirafòrt (chapluòc); es ara del canton de Sant Flor-2

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 914, totala: 951 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 217 | 1 266 | 1 355 | 1 342 | 1 375 | 1 378 | 1 275 | 1 168 | 1 218 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 101 | 1 122 | 1 134 | 1 238 | 1 110 | 1 092 | 1 191 | 1 231 | 1 207 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 213 | 1 260 | 1 207 | 1 151 | 1 158 | 1 123 | 1 124 | 1 088 | 1 067 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 067 | 1 090 | 1 131 | 1 091 | 1 017 | 1 001 | Cercar | 921 | 911 933 |
| 2009 | 2010 |
| 905 929 | 900 923 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496860uvelrS
* 1 2 Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 529
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 380
* ↑ enquèsta Sivadon, abrial e junh 2018
* Portal d'Auvèrnhe
# Pèiralonga e Avòs

Pèiralonga e Avòs (Peyrelongue-Abos en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia
### Avòs

La prononciacion qu'ei [a'bɔs]. Las fòrmas ancianas que son Aboss en 1286, Avos en 1385, Abos en Vic-Bilh au sègle XIVau, Abossium, en latin, en 1425, Aboos, cap a 1540, Abos (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Lo nom qu'ei identic a un aute Avòs deu canton de Monenh, escriut curiosament Abòs per Miquèu Grosclaude e l'explicacion qu'ei la medisha. Dab lo sufixe -òs, l'etime que pòt estar Abus, nom d'un barbar (Rohlfs), lo cognomen latin Avus (Rohlfs e Dauzat), Abbo e *Abo, nom germanic d'òmi, abe, arradic bascoaquitana, « horragat, talhadís », abi, mot soletin e labordin, « cavitat ». La solucion qui semblaré mei solida qu'ei lo cognomen latin Avus, derivat de avus, « pairbon, davancièr », shens cap de certitud.

### Pèiralonga

La prononciacion qu'ei [,pɛjrɔ'lungɔ]. Lo nom qu'ei mentavut per Marca au sègle XIau. Las fòrmas ancianas que son Peyrelonque en 1385, Peralonca en Vic-Bilh en 1544, Peyrelongue en 1548, Peirelongue (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau), Peyrelongue-Abos despuish qu'apleguèn los dus vilatges.
Segon Miquèu Grosclaude, lo sens qu'ei simple e clar, « pèira alongada »; mès com i a pas cap menir, dolmèn o ròca particulara, la motivacion qu'ei mauaisida.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març de 2001 | 2026 | Pierre Armau |
| 1995 | 2001 | Vincent Dabadie |
| | 1995 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 145, totala: 148 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 132 | 134 | 147 154 |
| 2009 | 2010 |
| 146 153 | 146 147 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Toponimia Occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
* 1 2 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 151
* 1 2 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 175
* Portau de Bearn
# Pèiramala

Pèiramala (Peyremale en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Pierre Pouly |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 290, totala: 296 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 273 | 272 | 272 282 |
| 2009 | 2010 |
| 278 285 | 284 291 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 281 abitants.

## Veire tanben

* Comunas de Gard

## Nòtas

* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/30d.html
* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Pèiramala».
* Portal de Lengadòc
# Pèirapertusés

Pèirapertusés es un sosparçan e territòri istoric dependent del castèl de Pèirapertusa almens dempuèi lo sègle IX.

## Geografia

Lo Pèirapertusés compren otra la comuna actuala de Dulhac jos Pèirapertusa los territòris de las comunas actualas de Solatge, Cubièra, Cucunhan, Camps d'Aglin, Rofiac de las Corbièras, Massac, Padèrn, Tuissan, Pasiòls, Maisons, Montgalhard, Dernaculheta.
A aquelas comunas uèi audencas, s'ajustavan fins al sègle XI los territòris de las comunas actualas de Talteüll e Vingrau dempuèi passadas dins lo comtat de Rosselhon puèi dins lo departament actual de Pirenèus Orientals. Pèirapertusés èra bornat a l'èst pel Narbonés, al sud pel Fenolhedés, al nòrd pel Termenés. En mai del castèl de Pèirapertusa, Pèirapertusés compreniá les castèls d'Aguilar e de Querbús.

## Istòria

Dependent a l'origina del comtat de Rasés, lo territòri del Pèirapertusés foguèt longtemps ligat al vescomtat de Fenolhedés. A partir de 874, los comtes de Rasés perdèron lo contraròtle d'aqueles territòris al profièch del comte Miron Ièr de Cerdanha. La Crosada dels Albigeses al sègle XIII faguèt dintrar definitivament lo Pèirapertusés dins lo Reialme de França. Les documents designan Pèirapertusés quora coma un pagus distint, quora coma un suburbium de Rasés o de Narbonés. Après que le castèl de Pèirapertusa foguèt vengut un fèu reial (cap a 1242), venguèt una vigariá reiala que compreniá Dulhac, Rofiac de las Corbièras, Padèrn, Molhet, Solatge, Camps, Cucunhan, Palairac, Pasan e Cubièra. En 1370, compreniá 150 fòcs, redusits a 63 en 1387.

## Fòrmas ancianas

Pagus Petrepertuse en 842, Territorium Petra Pertusense en 876, In pago Redensi... in suburbio Petrapertusense en 899, Territorio Petrapertusensis... in pago Narbonensi en 1073, Prepositura de Pecia, comprene [Petra] Pertusa en 1347, La chastellenie de Pierrepertuse en 1370, Petrapertusensis en 1521.

## Monuments istorics

* Abadiá carolingiana de Cubièra
* Castèl d'Aguilar
* Castèl de Pèirapertusa
* Castèl de Querbús

## Nòtas e referéncias

* 1 2 3 Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 309, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f401.item.texteImage
# Pèirafita de Rasés

Pèirafita de Rasés (Peyrefitte-du-Razès en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Pèirafita de Rasés :
| Guèitas e La Bastida(com. nov. de Valh d'Ambrona) | Esculhens e Sant Just de Belengard | Montaut |
| | | Pontmir ? |
| Corbièras | | Cortaulin |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Petra ficta en 1319, Rector de Petrafixa en 1351, Petra fita en 1377, Peirefitte en 1589, Peyrafite en 1594, Pierrefite en 1594, Peirefite en 1671. La prononciacion occitana (supausada, probablament d'après Pèirafita de l'Èrs) es *Pèirofito, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [,pɛjɾɔ'fitɔ]. Pèirafita es format [de l'eretièr] del latin petra, « pèira, ròc », e [de l'eretièr] del latin ficta, « plantada ». Aquel nom representa un megalit o una bòrna que materializa un limit$^,$.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març de 2014 | (2026) | Jean-Paul Martinez |
| març de 2001 | 2014 | Monique Le-Minez |
| 1965 | 2001 | Gilbert Tisseyre |
| | 1965 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Eissalabra; ; es ara del canton de La Nauta Val d'Aude (Quilhan).

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 42, totala: 44 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 284 | 267 | 280 | 222 | 202 | 237 | 229 | 236 | 265 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 242 | 248 | 235 | 199 | 223 | 215 | 218 | 205 | 214 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 175 | 186 | 176 | 133 | 131 | 125 | 114 | 116 | 102 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 80 | 77 | 59 | 46 | 44 | 37 | 47 | 48 | 53 55 |
| 2009 | 2010 |
| 55 57 | 51 53 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 50 abitants e la densitat èra de 7,44 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes

* Pèirafita sul site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 308, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f400.item.texteImage
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 528
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 257
* Portal de Lengadòc
# Pèirafuec

Pèirafuec (Pierrefeu-du-Var en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| aost de 2006 | 2026 | Patrick Martinelli | sènsa | professor certificat de matematicas, 1er vice-president de la CC de Mediterranèa Pòrta dei Mauras |
| març de 2001 | julhet de 2006 (mòrt en foncions) | André Blanc | sènsa | |
| març de 1989 | 2001 | Robert Giraud | PCF | dentista |
| març de 1983 | 1989 | Louis Coda | PS | |
| 1967 | 1983 | Roland Quercy | sènsa | farmacian en cap deis espitaus |
| | 1967 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 6049, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 851 | 894 | 1 023 | 1 155 | 1 693 | 1 298 | 1 445 | 1 531 | 1 529 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 522 | 1 693 | 1 863 | 1 836 | 1 887 | 1 736 | 1 864 | 2 267 | 2 374 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 865 | 2 966 | 2 793 | 3 092 | 3 401 | 3 443 | 3 291 | 3 053 | 3 510 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 3 767 | 3 951 | 3 872 | 3 983 | 4 040 | 4 348 | 5 010 | 5 084 | 5 163 5 242 |
| 2009 | 2010 |
| 5 388 5 464 | 5 548 5 624 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 6065 abitants.

## Vèire tanben

* Comunas de Var

## Nòtas

* Portal de Provença
# Origami

L'origami (折り紙, de oru, plegar, e de kami, papièr) es lo nom japonés de l'art de plegar lo papièr.

## Istòria

Aqueste art es originari de Japon, que i es sonat jiezhi, tèrme qu'amassa las tecnicas de plegatge de papièr e de papièr talhat, que lo descopatge i supera lo plegatge. L'origami japonés a sas originas dins las ceremonias, que lo papièr aital plegat permetia d'ornar las taulas (mai que mai las crugas de sake).
Lo pus ancian usatge de l'origami en religion conegut a l'ora d'ara es lo Katashiro, representacion d'una divinitat, utilizada pendent las ceremonias Shintoistas del temple Ise.
# Oricourt

Oricourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
La comuna es coneguda per son castèl medieval, lo castèl d'Oricourt.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Sylvain Morisot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 186 | 185 | 194 | 202 | 200 | 190 | 210 | 178 | 180 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 177 | 176 | 173 | 159 | 150 | 140 | 126 | 122 | 117 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 122 | 115 | 107 | 88 | 89 | 82 | 75 | 59 | 49 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 38 | 43 | 29 | 26 | 28 | 28 | 31 | 31 | 33 |
| 2009 | 2010 |
| 32 34 | 34 35 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Orignolles

Orignolles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per luec:
* -; au segle XVIII (Cassini).

## Administracion

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Michel Rapiteau |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 650 | 611 | 609 | 635 | 653 | 619 | Cercar | 611 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 624 635 | 641 652 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias

* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* ↑ «Carte de Cassini». Géoportail.
* Portal de las comunas de França
# Oria

Oria es un municipi de la província espanhòla d'Almería e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
# Orient Mejan

L'Orient Mejan (tanben nomenat Pròche Orient) es constituit pels païses d'Orient que son lo pus pròches d'Euròpa (Occident), per oposicion a l'Extrèm Orient o Orient Luenchenc. Lo nom d'Orient Mejan s'utiliza per influéncia de l'expression anglesa Middle East, que se referis a una division de l'Orient antic, e qu'après la casuda de l'Empèri Otoman a començat d'èsser pus utilizada en anglés e traducha dins divèrsas lengas.
Fòrça factors an fach qu'aquesta zona es una de las mai conflictualas del mond, e en particular lo despartiment de las possessions otomanas après la Primièra Guèrra Mondiala, moment ont se va predeterminar lo traçat de las frontièras e la naissença de l'Estat d'Israèl. Un autre factor segurament s'auria de trobar dins las sieunas riquesas naturalas, subretot lo petròli.

## Geografia

Aquesta tièra es una interpretacion larga de l'Orient Mejan:
* Estats al Sud de Caucàs
** Armenia, Azerbaitjan
* Orient Mejan (Mar Mediterranèa):
** Anatolia (Turquia)
** Chipre
** Siria, Liban, Jordania
** Israèl, Palestina (Faissa de Gaza e Cisjordania)
** Sinai (Egipte)
* Còsta de la Mar Roja
** Eritrèa, Jiboti
** Arabia Saudita, Iemèn
* Estats del Golf Persic
** Oman, Emirats Arabis Units, Bahrayn, Qatar, Kowait
** Iraq, Iran

## Istòria

Coneissèm l'istòria d'aquesta region subretot pels escrits de l'Ancian Testament e dels istorians grecs, e per los escavaments que i faguèt l'arqueologia dempuèi lo sègle XIX. La zona es poblada dempuèi 8000 aC, coma o pròvan las rèstas de Jerico.
Al long de l'istòria, los païses d'aquesta partida del mond an sovent experimentat los meteis cambiaments. Per exemple, las conquistas de l'Empèri persan, d'Alexandre lo Grand e de l'Islam. Mai tard formèron una partida de l'Empèri Otoman e de las colonias britanicas.
Aquesta zona es una de las zonas que foguèron las mai conflictualas del sègle XX. Pendent aqueste sègle, l'Orient Mejan a viscut sièis conflictes (quatre guèrras araboisraelianas, la guèrra entre Iraq e Iran e la Guèrra del Golf), una guèrra civila en Liban, e la revolucion islamica de Khomeini en Iran amb d'importantas repercussions per tot lo mond musulman.

## Situacion actuala

Actualament, aquesta region es a predominança islamica. La produccion de petròli i es fòrça importanta. Los Estats Units an ocupat mantun païses. Un dels conflictes mai importants de l'Orient Mejan es entre Israèl ei los païses arabis.
Lo processus de patz del conflicte araboisraelian, lançat a Madrid en 1991, dobriguèt una pichona porta a l'esperança per la region.
# Origanum vulgare

L'origan o (Origanum vulgare), tanben majorana fèra, es una planta erbacèa vivaça de la familha de las Lamiacèas. L'origan es a vegada confondut amb la majorana (Origanum majorana), que n'es fòrça pròche, coma per sas vertuts medicinalas e aromaticas.

## Etimologia

Lo mot « origan » es eissit del grèc ὀρίγανον / origanon, significant « que s'agrada sul mont », compausat de ὄρος / oros « mont » e γάνος / ganos « esclat, aspècte risent ».

## Descripcion

Las plantas atenhon una talha variant entre 30 e 80 cm.
Las tijas rojas, de seccion carrada, son pelosas amb de fuèlhas redondas, verdas, leugièrament dentadas.
Las flors son ròsas o porpras, e son amassada en pechons paniculs.

## Cultura

L'origan se multiplica per troces de matas a la prima o alara per semenadas. Los plants devon èsser espaciadas de 30 cm. Li cal un sol leugièr e airat, caud, calcari. Un luòc a l'abric del vent e solelhat permet de cultivar aquela planta aromatica butant a l'estat salvatge.
La culhida se fa en julhet a lor apareisson. Las partidas utilizadas son las flors, las tijas e las fuèlhas.

## Istòria

Originari d'Euròpa, l'origan foguèt exportat a l'Orient Mejan. Es congut e reconegut pels pòbles de l'Antiquitat per son gost prononciat, e sas vertuts medicinalas.
L'origan èra reconegut per doas proprietats, son ròtle protector e coma filtre d'amor: "unas fuèlhas dins lo repas de l'éelegit de son còr".

## Cosina

Se trapa l'origan dins la cosina portuguesa e la cosina italiana.
L'origan es fòrça apreciat dins las salças a las tomatas e se marida plan amb lo balicòt, la frigola, etc.

## Proprietats principalas

L'origan, coma la majorana o la frigola, a de proprietats antisepticas.
Es utilizat coma eles, mas de biais mai anecdotic, en infusion dins los cases de raumàs o de gripa, e per estimular la digestion.
Permet de lutar contra las marridas bacterias e las mycotas, e es utilizat per solaçar las dolors dugudas ala rumatismes e als problèmas de pèl.
L'òli essenciala d'origan conten de Carvacròl e es reputada èsser un antiseptic plan poderós, recomandada per tot tipe de raumàs o gripa; es tanben un remèdi contra las dolors espasmodicas, la fatiga e l'ància. Tanben, en banhs.
En agricultura biologica, una maceradion d'origan permet de lutar contra la coca Curculio nucum e d'autres curculionidae.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Jean Dubois, Henri Mitterand, Albert Dauzat, Dictionnaire étymologique et historique du français, Éditions Larousse, 2006.
* ↑ (fr) Definicions lexicograficas e etimologicas de origan del CNRTL.
* ↑ Viviane Carlier, Herbier médicinal
* ↑ http://www.saine-alimentation.com/2010/07/24/lorigan/

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes

* Referéncia Belles fleurs de France 2 : Origanum vulgare
* Referéncia Flora of China : Origanum vulgare
* Referéncia Catalogue of Life : Origanum vulgare )
* Referéncia ITIS : Origanum vulgare L.
* Referéncia NCBI : Origanum vulgare Origanum vulgare L.]
* Referéncia Tela Botanica (France métro) : Origanum vulgare L.
# Origny

Origny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | M. Serge Jacquinot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 186 | 159 | 179 | 188 | 167 | 180 | 208 | 173 | 156 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 160 | 143 | 146 | 130 | 134 | 118 | 122 | 112 | 102 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 102 | 110 | 113 | 107 | 104 | 108 | 93 | 91 | 85 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 73 | 69 | 55 | 41 | 42 | 37 | 35 | 35 | 35 |
| 2009 | 2010 |
| 35 35 | 36 36 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Origny-en-Thiérache

Origny-en-Thiérache es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Louis Pérotin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 579 | 1 696 | 1 853 | 1 851 | 2 001 | 2 312 | 2 362 | 2 503 | 2 540 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 538 | 2 597 | 2 655 | 2 697 | 2 812 | 2 821 | 2 634 | 2 531 | 2 573 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 516 | 2 461 | 2 418 | 2 120 | 2 054 | 1 945 | 1 838 | 1 738 | 1 788 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 892 | 1 861 | 1 717 | 1 695 | 1 557 | 1 444 | 1 501 | 1 517 | 1 524 |
| 2009 | 2010 |
| 1 535 1 556 | 1 548 1 569 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França