# Vilardebèla

Vilardebèla o Vilar de Bèla (Bilardebèlo en grafia de Savartés; Villardebelle en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Segon la grafia Bilardebèlo de Savartés, la prononciacion es o.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Vilardebèla :
| | Caunetas de Lauquet | |
| Bèlcastèl e Buc | | Boissa |
| Missegre | Valmigièira | |

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per luòc:
* Vilardebèla - Villa Villaris de Bella en 1120; Castrum de Villari de Belha en 1344; Vilari de Bella en 1351; Ecclesia de Vilario de Bela en 1360; Vilar de Bela en 1386; Vylardebela en 1389; Villardevelle en 1503-1589; Vylar de Belha en 1538; Villardabelle en 1552; Villardebelhe en 1594; Villardebelle en 1594; Vilardevelle en 1671; Vilardebelle en 1781; Bilardebèlo en 1912 (Savartés). Lo primièr element est Vilar, del latin villare, que deriva de villa e que representava una partida de la villa, granda proprietat antica e medievala, doncas un masatge, una bòria, un lòc a despart a l'interior de la villa. Dauzat e Rostaing considèran lo determinant coma escur. Lo nom se descompausa Vilar de Bèla, mès res dins la geografia locala permet pas de saber çò qu'es Bèla. De segur, se pòt pensar a un riu, mès lo que passa al vilatge a mai que mai d'aiga quand plòu. Coma un vilar depend a l'origina d'una villa o d'un vilatge, Bèlha o Bèla seriá un lòc disparegut, caplòc de parròquia e remplaçat dins sa foncion per Vilardebèla. Se poiriá pensar a un nom coma lo d'Abella de la Conca, mès caldriá supausar una aferèsi (*Abèlha > Bèlha) abans lo sègle XII, çò que sembla malaisit. Aquelas proposicions son especulativas. Lo sens de la composicion s'es perdut e probable qu'es pr'amor d'aquò que l'èrra de Vilar- es encara prononciada; val mai, doncas, per de rasons fonologicas, escriure lo nom tot pegat, Vilardebèla. Enfin, lo nom s'es longtemps prononciat [-bɛʎɔ], ambe una l palatala, coma se foguèsse en catalan. L'isoglòssa d'aquel fenomèn a reculat.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Marguerite Falcou | PS | |
| | 2001 | | | |
| març de 1959 | 1971 | Hubert Mouly | divèrs dreta | avocat |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Ilari; es ara del canton de la Région-Limouxine (en francés), donc de la Region limosenca.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 54, totala: 56 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 340 | 410 | 393 | 403 | 426 | 422 | 430 | 384 | 386 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 60 | 358 | 354 | 310 | 316 | 330 | 325 | 291 | 252 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 220 | 215 | 189 | 151 | 155 | 146 | 139 | 159 | 155 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 136 | 101 | 84 | 64 | 61 | 74 | 71 | 71 | 70 71 |
| 2009 | 2010 |
| 70 71 | 68 70 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* La populacion de 1856 es benlèu una error
* En 2018 la populacion èra de 54 abitants e la densitat èra de 4,11 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes

* Vilardebèla sul site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ http://paratge.chez-alice.fr/vap/vap6.htm
* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html
* 1 2 3 L'abat Savartés. Dictionnaire topographique du département de l'Aude, p. 469.
* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 715 e 718
* Portal de Lengadòc