# Atsat

Atsat o Atzat (Axat en francés) es una comuna lengadociana de Fenolhedés situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

La comuna es situada dins lo Fenolhedés en riba d'Aude, sus la RN 117 e la linha Carcassona - Ribesaltes entre Sant Pau de Fenolhet e Quilhan. Le vilatge es traversat per Aude, que lo nom latin èra Atax.
Vila etapa, al caireforc de las CD117 e 118, a meteissa distància de Carcassona, de Perpinhan e de Font Romeu, Atsat, a 380 m d’altitud, es dins una conca, enrodejada de monts boscoses, a la fin de las bòcas de Sant Jòrdi.
Sus un bauç, prèp de la roïnas del castèl, la glèisa bastida en 1630, faita construire per Raimon de Dacs, senhor e baron d’Atsat ofrís una bèla vista sul vilatge. Lo castèl susvelhava l'accès al Fenolhedés e al Capcir. Lo Pont Vièlh (son paucs dins la nauta val) mòstra l'importància de la circulacion, als sègles XVI e XVII, que animèron la senhoriá, puèi baroniá e marquesat d'Atsat.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Atzat :
| Calhan | Sant Martin de Les | |
| Artigas (Aude) | | La Pradèla e Puèglhaurenç |
| | Santa Colomba de Ròcafòrt | Salvesines |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : In vico Adesate en 954, Ansatum en 1299, Acciatum in Fenoledesio en 1307, Atsacum en 1347, Assacum en 1360, In loco de Assaco en 1367, Acsa en 1400, Assac en 1485, Axact en 1572, Assac, Azat, Arsat en 1639, Axat en 1781. La prononciacion occitana es Atsát, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [a'tsat].
Lo nom ven del nom de l'Aude, Atax, Atacis, ambe'l sufixe -ate, qu'Albèrt Dauzat jutja preceltic (es un sufixe celtic plan conegut). En occitan, t + ce deven -tz- (coma dins 'dotze'), donc devèt balhar [at'zat], que seriá passat a [atsat], prononciacion modèrna.

## Istòria

Atsat èra un vic, una ciutat al mens dempuèi le sègle X. Passa entre 1258 e 1261 jos contraròtle del reialme de França. En 1306 es l'objècte d'una enquista del rei de França que mòstra qu'èra un centre mercantil de la sal del Rosselhon e de las fustas del parçan, e que teniá ja una mena de consulat.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | (2026) | Philippe Parraud | divèrs esquèrra | educator francés lenga estrangièra |
| 1989 | 2020 | Marcel Martinez | PS | conselhièr general (1992-2015) |
| 1985 | 1989 | Yves Ipavec | PS | |
| 1983 | 1985 | Jean-Paul Raynaud | PS | conselhièr general (1979-1985 |
| 1971 | 1983 | Alexandre Raynaud | PS | conselhièr general (1973-1979 |
| 1947 | 1971 | Émile Gorse | SFIO | conselhièr general (1949-1973 |
| | 1947 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Atsat (caplòc); es ara del canton de La Val Nauta d'Aude (Quilhan).

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 612, totala: 632 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 284 | 335 | 361 | 411 | 546 | 582 | 278 | 594 | 540 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 538 | 529 | 458 | 452 | 444 | 425 | 450 | 454 | 558 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 838 | 695 | 912 | 863 | 968 | 1 010 | 901 | 930 | 1 006 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 993 | 997 | 911 | 1 021 | 919 | 832 | 711 | 701 | 696 707 |
| 2009 | 2010 |
| 656 673 | 640 659 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 541 abitants e la densitat èra de 45,96 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes

* Atsat sul site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Jacques Boisgontier, Atlas Linguistique... du Languedoc oriental, CNRS, tòme 1, mapa 12
* ↑ TDF
* ↑ Jacques Boisgontier, Atlas Linguistique... du Languedoc oriental, CNRS, tòme 1, mapa 12
* ↑ (segon http://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11.html)
* ↑ "Armorial"
* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 16, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f108.item.texteImage
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 43
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 20
* Portal de Lengadòc