# Carnaval Biarnés

Lo Carnaval biarnés qu'ei un carnaval qui's passa a Pau dens lo despartament deus Pirenèus atlantics en França. Qu'esto creat dens la soa fòrma actuau en 1985 a Pau e qu'ei organizat per l'associacion (Lei 1901) Carnaval Pantalonada Lo Carnaval biarnés aqueste qu'ei ua reappropriacion de la pratica qui's hasè dens las Pirinèus totas e en particulièr en Bearn. Lo son calendari qu'a evoluat après las annadas: qu'ei passat de un dia a mentuns en fonccion de las annadas. Despuish la debuta, dus moment hòrts qu'eston tostem presents: lo procès e la cremacion de Sent Pançard, mes annadas après annadas, d'autes moments qu'eston hornits com la remesa de las claus o la sèga.

## Istoric

Lo purmer Carnaval biarnés qu'estó organizat per l'associacion Carnaval pantalonada en hèurer 1985 a Pau. Qu'era concentrat sus un dia, lo dissabte vrespe.

## Personatges

Los personatges deu Carnaval biarnés que son tirats deu panteon pireneenc. Los mei coneishuts que son :
* Sent Pançard (o Carnaval)
* Carronha (aperada tanben "Fanchon")
* Quaresme
* L'Ors
* Los Caçadors
* Roseta
* Los Pantelons
* Los Arlequins
La lista complèta deus personatges sus laquau s'apea l'associacion Carnaval Pantalonada. :
* Los Esquirons
* Los Abans-corrièrs
* Los Questaires
* Los Fesilhèrs
* Los Banderolèrs
* Los Tabardaires
* Los Pantelons
* Los Arlequins
* Los Pastors
* Lo Cavalet
* Lo Gat
* Lo Porcatèr
* La Cantinèra
* Lo Monsur e la Dauna
* Lo Paisan e la Paisana
* La Poralha
* Los aulhèrs, los cans e las aulhas
* Bacús e las Polomas
* Los Esquirons
* Los Banderolèrs
* Los Sapurs
* Los Crestadors
* Los Manescaus
* Los Remolaires
* Los Maquinhons
* Los Cauterèrs
* Los Bohèmis
* Los Cosinèrs
* Los Perrequèrs
* Los Ramonaires
* Lo barbèr o perruquèr
* Charlatan
* Lo fotografe
* Lo molièr
* Los ceraires e brossaires
* Lo pòrta-Jules
* Lo curat e la goja
* Los paissaires
* Lo gasetaire
* Lo lunetaire
* Lo crofetaire
* Los perrequèrs
* Lo lobatèr
* Lo crabèr
* Los escobaires
* Las broishas
* Los Timponèrs
* Las aurostèras
* Los pompièrs

## Debanar
### Calendari

A la debuta deu Carnaval biarnés qui èra concentrat sus un sol dia, lo dissbate, la data qu'èra causida en fonccion de las vacanças escolaras e de las partidas deu Tornei de las cinc nacions de rugbi. Au briu de las annadas, d'autas dias de hèsta qu'eston hornidas ad aqueth dissabte e que caló aténer la fin de las annadas 90 tà que lo conselh d'administracion de l'associacion e decidisse de calar lo calendari deu Carnaval biarnés suu calendari crestian. A contar d'aquera decision, lo darrer dia de la hèsta e dincà l'edicion 2016 qu'era lo dimars.

### Debanar de l'edicion 2016

En 2016, lo Carnaval qu'a cambiat de fòrmula en ensajar de guardar çò que l'associacion Carnaval Pantalonada a considerat com los eishs de la manifestacion..
Dijaus : Dia de l'ors
Vrespe : Carnaval a la fac
Ser :Nueit de l'Ors (dens lo centre vila)
Divès : Dia deus becuts
Vrespe: Carnaval'escòlas (dens las carrèras de Pau)
Ser: Nueit deus Becuts ( Hedàs)
Dissabte : Lo gran passacarrèra
Vrespe: La sèga (Plaça Clemenceau) - La remesa de las claus (Mairia) - lo har córrer Sent Pançard (carrèras de Pau) - Lo procés (Plaça de la Liberacion) - La cremacion (Hedàs) (vrespe)
Ser : Bal a tu a jo (chapitèu Hedàs)
Dimenge : Dia de la votz
Matin : Mercat de Carnaval
Vrespe : Cantèra - Bal a la votz

### Imatges

* Sent Pançard que's harta a la Hartèra de nau dias en 2014.
* Procès de Sent Pançard.
* Bal de la caça a l'ors 2015.
* Un gigant deu Carnaval Biarnés.
* Cremacion de Sent Pançard.
* Bal a tu a jo, Carnaval Biarnés 2017.
* Palhassa pendent la Sega.
* Caça a l'ors.
* Procès de Sent Pançard en 2017.
* Musicians pendent lo passacarrèra.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Carnaval en Bearn e en Gasconha Jacme Abadia, Domenge Bidot-German, Joan Francés Tisnèr, Ortès: Per noste Pau: La civada, Menestrèrs gascons, Ostau biarnés, 1987
* ↑ https://web.archive.org/web/20160525123718/http://www.carnavalbiarnes.com/culture-bearnaise/les-personnages-de-la-pantalonada/
* ↑ http://www.larepubliquedespyrenees.fr/2015/11/05/carnaval-2016-se-dessine,1286603.php./
* ↑ http://www.sudouest.fr/2016/01/11/pau-le-programme-de-carnaval-biarnes-est-sorti-2239517-4344.php./