# Ozu Yasujirō

Yasujirō Ozu (小津 安二郎, , Ozu Yasujirō), del sieu nom vertadièr segon l'us millenari tradicional japonés d'emplec dels noms pichons e d'ostal, nascut e mòrt un meteis jorn, 12 de decembre, 1903-1963, a Tòquio...) es un cineasta (realizator, scenarista, montaire) mas tanben escrivan de tria, japonés.Nipon.
L'òbra siá, en 36 ans de carrièra (1927-1963), apiejada subre l'estudi subtil e precís mas tot parièr arderós e d'a vegadas plen d'enavant e quitament umor requist, de las relacions umanas e socialas, las de familha, matrimòni e parelh mai que tot, ne faguèt, demercé un estil unic, l' Ozu Touch (expression del grand critic e istorian egrègi del cinèma, lo nòrd-american Donald Richie), un dels mèstres demest los mèstres de l'istòria universala del 7en Art.
Tornada descubrir en Occident mai de dètz ans aprèp la siá disparicion, gràcias d'en primièr a'n Richie (e dequ'unes autres escarses, en Paul Shrader mai que tot...mas un santfum seguiguèron puèi, saique vergonhoses, ontoses de l'estultícia universala e del lor grand eissorbament...) quand n'èra çaquelà sempre estat considerat a Japon coma lo mai important dels lors cineastas e artistas contemporanèus, es l'òbra siá d'una extrèma feconditat, e excelléncia, creatritz e umana pendent las siás darrièras annadas (12 caps d'òbra indenegables entre 1949 e 1962...), coma paucas de per abans.
Sonque benlèu se ne pòdon comparar lo lamp intens creator d'un Vincent van Gogh en pintura (dins lo plen de sa vida d'òme, la siá edat d'aur coma artista, lo sieu grand atge de miséria... E çò ne diguèt el, profèta...: L'Art japonés pas jamai ne finís...) o l'escandilhada de l'inspiracion d'un Arthur Rimbaud dins l'Art del Trobar (d'el, en la primalba del sieu èsser al mond....) mas el, a l'encòp tot combor e serenitat absoluda, dins la tardor del sieu existir.
Es l'Òbra siá la mai importanta de l'Istòria del Cinèma tot... de l'istòria de Kinema... d'Eiga... Кино... Kino... Art cinema... art movie... art house films... Cinematographia... Tot.

### La vida

Nascut lo 12 de decembre de 1903, a Tòquio, dins lo quartièr de Furukawa, es lo cabdet d'una familha de cinc mainats.Ne fasiá lo sieu paire, de vendeire d'engraisses al gròs. En 1915, mudan los catons per se n'anar plantar bordon a Matsusaka, lo vilatge natal del papà, rasís Nagoya, ciutat portuària d'Honshu.Ne demorèt lo sieu paire a la capitala amor de lai far comerci e afars. Ne ven pensionari al collègi d'Uzisenda que se n'estimava melhor el far safran o s'agachar de filmes que non pas èstre assidú e seriós. En 1919, aprèp aver fach meuca als examens d'entrada a l'Universitat, farà de regent auxiliar dins un vilatjon de montanha, a unes 30 km de Matsusaka. En 1923, la siá maire se'n torna viure a Tòquio qu'el pro lèu la s'ajunherà.Gràcias a un oncle sieu, va conéisser lo sieu primièr contacte amb lo mitan cinematografic, que lai l'engatjan a la Schochiku, una de las major companies japonesas (fondada en 1920 pels fraires Otani, ex vendeires de còcas al teatre kabuki de Kyoto) per i far d'assistent quadraire.Vengut assistent realizator l'an seguent, realiza lo sieu primièr filme Zange no Yaiba ...Lo Sabre de peniténcia en 1927 (filme perdut, coma molts autres... tanplan benlèu un chambara, filme de sabre japonés), e ja amb Kogo Noda, que serà lo sieu collaborator scenarista de tota la vida (cosignaràn los 13 darrièrs, 1949-1962...), e cinèma e vida e ganarras e amistat, fins a l'ultim darrièr tassonel empassat. Comença de ne venir famós a partir de las annadas 30, demercé comèdias e dramas familials qu'es a l'epòca aquela, d'efièch, que n'emprincipia el de s'interessar a tota la problematica de las relacions, molt entrebescadas e ierarquizadas, de la familha japonesa que ne vendrà lo tèma central de tota l'òbra venidoira. N'es Japon tot en plen borrotlament cultural, ideologic e social, per en causa dins d'abòrd de la politica nipona d'espandiment imperial e d'aliança amb l'Axe hitlero-mussolinian. Lo sieu paire se morís en 1936 e n'es el mobilizat l'an seguent, dins l'infantariá de l'Armada imperiala japonesa. Farà son temps en China (20 mesadas), entrainat de racacòr dins la 2nda Guèrra Sinojaponesa que tantes malastres portèt. En 1943, prenon lenga amb el per un filme de propaganda a Singapor mas l'acaba pas cap e ne filma just qualques plans. Singapor... segon en Richie, lai vegèt el fòrça filmes, la màger part nòrd-americans.Lai s'espèra el pacientós la fin del conflicte e de las batalhas, e fach preisonièr ne tornarà a Japon sonqu'en 1946.

### Citacions
## L'Òbra cinematografica
### citacions

* ... N'es lo camp de la camèra sonque finestrona sul mond, n'es amor sonque finestrona subre la vida. O se cal e plan perpensar davant o s'enclencar tot. ... (... lo diluns 7 d'agost de 1933, in Los Quasernets (1933-1963) - veire bibliografia çaijós)

### 1943-1963
#### Los caps d'òbra
##### citacions
## Los Quasernets

* Article principal : Los Quasernets d'Ozu Yasujirō (1933-1963)

## Filmografia complèta comentada

Pertrachurada a partir de l'espaci n' Ozu Yasujirō de la Japanese Internet Movie Database e de Le Cinéma japonais, Tome II d' en Tadao Sato (veire bibliografia)
* Los títols ne seràn, dins l'ordre:
** lo(s) títol(s) japonés (japoneses) romanizat(s) (mas pas en romaji, veire nòta a la fin.)
** lo(s) títol(s) anglés (angleses)
** lo títol occitan
Fòrça filmes de l'epòca del cinèma mut mas tot parièr dequ'unes del cinèma parlant (i cosidetti talkies) dispareguèron, esfumats... (que de 54 filmes en total, sonque 37 subrevivèron...) en pel grand Destenembre universal.
* 1927 : Zange no Yaiba: Sword of Penitence, Lo Sabre de peniténcia, primièr scenari amb en Noda Kogo, primièr filme, perdut
* 1928 : Hikkoshi Fufu: A Couple on the Move, Un parelh muda los catons perdut
* 1928 : Nyobo Funshitsu: Wife Lost, Esposa perduda, primièr filme amb en Ryu Chishu, perdut
* 1928 : Nikutaibi: Body Beautiful, Un còs magnific, perdut
* 1928 : Kabocha: Pumpkin, La Coja perdut
* 1928 : Wakodo no Yume: Dreams of Youth, Sòmis de joventut perdut
* 1929 : Takara no Yama: Treasure Mountain, La Montanha del tresaur perdut
* 1929 : Gakusei romance: Wakaki Hi id Wakaki hi...: Days of Youth, Jorns de joventut filme mai ancian conservat
* 1929 : Wasei Kenka Tomodachi: Fighting Friends id Fighting Friends Japanese Style, Amics de combat perdut
* 1929 : Daigaku wa Deta keredo: I Graduated But..., Soi estat diplomat mas... perdut (sòbran 10 min)
* 1929 : Kaishain Seikatsu: The Life of an Office Worker, La Vida d'un emplegat de burèu perdut
* 1929 : Tokkan kozo: A Straightforward Boy, Lo Galapian
* 1930 : Hogaraka ni Ayume: Walk Cheerfully, Camina gaujós
* 1930 : Erogami no Onryo: The Revengeful Spirit of Eros,Eròs, d'èime venjatiu perdut
* 1930 : Kekkon-gaku Nyumon: Introduction to Marriage, Introduccion al matrimòni perdut
* 1930 : Rakudai wa Shita keredo: I Flunked But..., Faguèri meuca mas...
* 1930 : Sono yo no Tsuma: That Night's Wife, Femna d'una sola nuèch
* 1930 : Ashi ni Sawatta Koun: The Luck Which Touched the Leg, La fortuna me toquèt a las cambas perdut
* 1930 : Ojosan: Young Miss, Domaisèla perdut
*** 1931 : Tokyo no Gassho: Tokyo Chorus, Lo Còr de Tòquio
* 1931 : Shukujo to Hige: The Lady and The Beard, La Dòna e las cigatas
* 1931 : Bijin Aishu: Beauty's Sorrow, Lo lagui de la Beltat perdut
* 1932 : Seishun no Yume Ima izuko: Where Now Are The Dreams of Youth, Ont son los sòmis de la joventut?
*** 1932 : Umarete wa Mita keredo: I Was Born, But..., Mainadòts de Tòquio premiat en 1933
* 1932 : Mata Au Hi made: Until the Day we Meet Again, Fins al còp que ven perdut
* 1932 : Haru wa Gofujin kara: La Prima ne ven d'a las femnas perdut
** 1933 : Tokyo no Onna: Woman of Tokyo, Femna de Tòquio
* 1933 : Hijosen no Onna: Dragnet Girl (sic), Femnas e paucvals
*** 1933 : Dekigokoro: Passing Fancy, Còr iretge premiat en 1934
*** 1934 : Ukigusa Monogatari: A Story of Floating Weeds, Conte d'èrbas flotejairas premiat en 1935
* 1934 : Haha o Kowazuya: A Mother Should be Loved, L'Amor d'una maire
* 1935 : Tokyo no Yado: An Inn in Tokyo, Una Abitarèla a Tòquio
* 1935 : Hakoiri Musume: An Innocent Maid id The Young Virgin, Una joventa pura perdut
* 1935 : Kikugoro no Kagamijishi: La dança del leon documentari
** 1936 : Hitori Musuko: The Only Son, Un filh unic primièr filme sonòr
* 1936 : Daigaku Yoi Toko: College is a Nice Place, Lo Collègi es un endrech agradiu darrièr filme perdut
* 1937 : Shukujo wa nani O Wasureta ka: What Did the Lady Forget?, De qué s'oblidèt la dòna?
*** 1941 : Todake no Kyodai: Brothers and Sisters of the Toda Family, Fraires e Sòrres de la familha Toda premiat en 1942
* 1942 : Chichi Ariki: There Was a Father, I aviá un paire
** 1947 : Nagaya Shinshiroku: Record of a Tenement Gentleman, Relat d'un coarro
* 1948 : Kaze no naka no Mendori: A Hen in the Wind, Una galina dins lo vent
***** 1949 : Banshun: Late Spring, Prima tardièra (primièr filme amb n' Hara Setsuko tetrapremiat en 1950
** 1950 : Munakata Shimai: The Munakata Sisters, Las Sòrres Munakata
**** 1951 : Bakushu: Early Summer, Estiu primaic tripremiat en 1952
*** 1952 : Ochazuke no Aji: Tea Over Rice, Lo Gost del ris amb tè verd ( represa d'un scenari refudat en 1939
****** 1953 : Tokyo Monogatari: Tokyo Story, Conte de Tòquio premiat per primièra e darrièra vegada fòra Nihon, en 1958
** 1956 : Soshun: Early Spring, Prima primaiga
** 1957 : Tokyo Boshoku: Tokyo Twilight, Luscre a Tòquio
*** 1958 : Higanbana: Equinox Flower, Flors d'equinòcci, primièr filme en colors (que ne seràn totes puèi
**** 1959 : Ohayo: Good Morning, Bonjorn ( nòva version ( i cosidetti remakes) de Umarete wa mita keredo de 1932
*** 1959 : Ukigusa: Floating Weeds, Èrbas flotejairas ( nòva version de Ukigusa monogatari de 1934
**** 1960 : Akibiyori: Late Autumn, Fin d'auton premiat en 1961
** 1961 : Kohayagawa-ke no Aki: The End of Summer, La fin de l'estiu
**** 1962 : Samma no Aji: An Autumn Afternoon, Lo Gost del saké (literalament del samma, peis salat...) darrièr ultim filme
***** 1964. . . premiat post mortem... for his career achievement.......
** Se "normalizèrem" aicí l'adaptacion dels mots nipons a la nòstra lenga romanica, idiòma occidental.
D'efièch, n'èssent lo japonés una lenga aglutinanta, cada mot se "pega" a un autre o una particula gramaticala, çò que fa que se ne trobam sovent amb una cordilhada sens fin o quasi, de mots sens nada separacion entre eles.
En tot ne seguir l'us que causiguèt en Sato Tadao dins la siá Istòria del cinèma nipon (o puslèu los sieus traductors que demest eles un es nipon).
Atal doncas, per exemple, n'escriurem Tokyo Monogatari o Tokyo Bokoshu idem Tokyo no Gassho amb majusculas, n'èssent ambedós mots de substantius.
Ne notarem pas çaquelà los signes acostumats de la version romaji del japonés (amor de defugir una certa confusion amb lo vertadièr sistèma romaji e una tròp coercitiva obligacion de ne conéisser subre de plan, d'a fons o quasi, lo nipon.
Farem una excepcion pels títols de filmes premiats e ca, qu'atal li ne tornarem lo sieu nom blos mai vertadièr e pus autentic, que tota òbra d'art, atal un èsser viu e vivent, se n'amerita lo respièch aquel...).
Me ne sembla aiceste un compromés de pro bon acceptar entremièg una tradicion occidentala saberuda id sabentassa que ne voldriá adaptar los mots directament en romanji, ço es en quite japonés.Que lo romaji es la lenga nipona escricha amb alfabet latin, e marrés.E l'autra "tradicion" o semblatradicion que se ne vira del tot del japonés e lo s'empega al sieu patoà.
No'n sembla doncas mèr respièch, cultural e uman, per la lenga font mas dins lo respièch tot parièr de la lenga d'acuèlh.
Se reservarem aquel us dels signes sabents romaji, sonque per los noms pichons e d'ostal que ne son quicòm tant inalienable amai tan sacrat que pas degun i pòt nimai i deu o deuriá tocar.
Atal ieu almens ne farai e... causa coneguda siá... ne fau.Ediu.

## Prèmis e guerdons

* 1933 Kinema Junpo Award melhor filme per Otona no Miru ehon - Umarete wa mita keredo, 1932
* 1934 Kinema Junpo Award melhor filme per Dekigokoro, 1933
* 1935 Kinema Junpo Award melhor filme per Ukigusa Monogatari, 1934
* 1942 Kinema Junpo Award melhor filme per Todake no Kyodai, 1941
* 1950 Kinema Junpo Award melhor filme per Banshun, 1949
* 1950 Mainichi Film Concours Award melhor filme per Banshun...
* 1950 Mainichi Film Concours Award melhor realizator per Banshun...
* 1950 Mainichi Film Concours Award melhor scenari per Banshun... (guerdon partejat amb Kogo Noda)
* 1952 Kinema Junpo Award melhor filme per Bakushū, 1951
* 1952 Mainichi Film Concours Award melhor filme per Bakushū...
* 1952 Blue Ribbon Award melhor realizator per Bakushū...
* 1958 British Film Institute / Sutherland Trophy per Tōkyō Monogatari, 1953
* 1961 Asia-Pacific Film Festival Award melhor filme per Akibiyori, 1960
* 1964 Mainichi Film Concours Special Award ... for his carreer achievements...
Atal doncas, lo British Film Institute foguèron los primièrs e los sols a saber reconéisser en Occident las qualitats, l'excelléncia e los meritis de l'autor de Banshun, tetrapremiat, e Bakushū, tripremiat, a Japon.
Òsca per eles... e thanks for him... ediu.

## Bibliografia generala
### bibliografia ozuana
#### libres

* Tadao Sato: Ozu Yasujirō no Geijutsu (L'Art d'Ozu Yasujirō), Tòquio, 1971 (en japonés)
* Tadao Sato: Ozu Yasujirō to Shigoto (Ozu Yasujirō e sas òbras), editat per Jun Satomi et alt, id 1972 (id)
* Paul Schrader: Transcendental Style in Film: Ozu, Bresson, Dreyer, University of California Press, Berkeley - Los Angeles, 1972... (en anglés)... (Ne foguèron tradusits al francés d'unes tròces dins los Cahiers du cinéma, num. 286, març de 1978...)
* Donald Richie: Ozu... Donald Richie's Ozu... id 1974... (idem)... (Ne foguèt tradusit al francés en 1980, edicions lettre du blanc, amb lo meteis títol...)
* Noël Burch: Pour un observateur lointain - Forme et signification dans le cinéma japonais, Edicions dels Cahiers du cinéma - Gallimard, París, 1982... (pp 168-194 consacradas a n'Ozu...), traduccion francesa de l'original anglés, To the Distant Observer, ed. Scolar Press, Londres, 1979)
* David Bordwell: Ozu and the Poetics of Cinema, Princeton University Press, 1988 (en anglés)
* Dario Tomasi: Yasujiro Ozu, Il Castoro Cinema, Milan, 1996 (en italian)
* Shigehiko Hazumi: Ozu, ed. dels Cahiers du cinéma, colleccion "Auteurs" , (1997 (en francés... tradusit del japonés)
* Kiju Yoshida: Ozu's Anti-Cinema, Center for Japanese Studies, University of Michigan, 1998 (en anglés)... (Ne foguèt facha traduccion francesa en 2004, a las edicions de l'Institut Lumière - Actes Sud, Arte Editions...)
* Youssef Ishaghpour: Formes de l'impermanence - Le Style de Yasujiro Ozu, Farrago-Ed. Léo Scheer, 2002 (en francés)

#### revistas

* ... numèro especial de la revista bimesadièra l'Avant-Scène du cinéma, num. 204: descopatge integral de Tokyo monogatari - Voyage à Tokyo, dab entreten amb en Chishü Ryü per en Max Tessier, març de 1978 (id)
e ca

### bibliografia del cinèma nipon

* Masumura Yasuzo: Il cinema giapponese, edicions de la revista Bianco e Nero, Roma, 1955 (en italian)
* Shinobu & Marcel Giularis: Le Cinéma japonais, edicions Le Cerf, París, 1956 (en francés)
** Joseph Anderson & Donald Richie: The Japanese Film: Art and Industry, Tuttle, Tòquio - Nòva York, 1959... (nòva edicion aumentada Princeton University Press,Princeton, 1990) (en anglés)
* Donald Richie: The Japanese Movie: An Illustrated History, Kodansha International, Tòquio, 1966 (id)
* Richard N. Tucker: Japan: Film Image, Studio Vista, Londres, 1973 (id)
* Joan Mellen: Voices from the Japanese Cinema, Liveright, Nòva York, 1975 (id)
* Joan Mellen : The Waves at Genji's Door: Japan through Its Cinema, Pantheon id 1976 (id)
* Audie Bock: Japanese Film Directors, Kodansha International Ltd, 1978 (id)
* Tadao Sato: Currents in Japanese Cinema, Kodansha International, Tòquio, 1982 (id)
amb subretot:
** Mostra Internazionale del nuovo cinema di Pesaro: Schermi Giappponesi t. I, La tradizione e il genere; t.II, La finzione e il sentimento, Masilio editor, Pesaro, 1984... Eccezionale... no more comment!! (en italian)
* Max Tessier: Cinéma et littérature au Japon: de l'ère Meiji à nos jours, Centre Jòrdi Pompidor, París, 1986 (en francés)
* Beverley Bare Buehrer: Japanese Films: A Filmography and Commentary (1929-1989), St. James Press, Chicago - Londres, 1990 (en anglés)
* Hirano Kyoko: Mr Smith Goes to Tokyo: Japanese Cinelma under the American Occupation, Smithsonian InstitutionPress, Washington - Londres, 1992 (id)
amai
** Tadao Sato: Le cinéma japonais - Tomes I & II, Centre Jòrdi Pompidor, París, 1997 (traduccion francesa del japonés... Una òbra remirabla...)
* Maria Roberta Novielli: Storia del cinema giapponese, Venècia, cò en Masilio, 2001 (en italian)
e...
* Stuart Galbraith IV: Le cinéma japonais, edicion de luxe, 192 pp (grand format, amb una iconografia de pro bèla qualitat), en Paul Duncan editor, Taschen, Colonha (amai Hong Kong - Londres - Los Angeles - Madrid - París - Tòquio), 2009, Alemanha (vertadièr país productor...) (version francesa) ... Enfins, l'obratge occidental que caliá per li tornar justícia al cinèma nipon... pas tant al sieu art, mas quitament al pus " popular " tot parièr, amai subretot a las siás diversitat e riquesa e pulsion creatritz, unicas al mond... wunderbar!!!
amai
* Adrien Gombeaud: Dictionnaire du cinéma asiatique, obratge collectiu bailejat per l"autor, edicion de luxe, 640 pp (grand format... id per l'iconografia), edicions Nouveau Monde, París, 2008... Un obratge espectaclós, que la part nipona es evidentament tras qu'importanta... bravo!!! (id)
e ca

### bibliografia de las òbras de n'Ozu Yasujirō

* Yasujiro Ozu & Kogo Noda: Banshun - Printemps tardif - 1949 ... script d'origina traduch del japonés per Michel & Estrellita Wasserman, Publications orientalistes de France, París, decembre de 1986
* idem Bakushu - Début d'été - 1951 ... id id id id
* idem Tokyo monogatari - Voyage à Tokyo - 1953 ... id id id id
* idem Tokyo boshoku - Crépuscule à Tokyo - 1957 ... id id id id
* idem Samma no Aji - Le Goût du saké - 1962 ... id id id id
** Ozu Yasujirō: Ozu Yasujirō zenshü ... Òbras cinematograficas complètas de n'Ozu Yasujirō..., de dos tòmes, çò ne cabís de totes los scenaris (i cosidetti scripts) de n'Ozu-san, Shinshokan, 2003 (en japonés, de segur..., en nipon... hai... of course... certo... pour sûr... ¡por supuesto!... clar que sí! ... natürlich!!!)
e, d'en primièr (qu'anar beure a la font, desasseda tostemps lo passant...):
*** Ozu Yasujirō: Carnets 1933 - 1963, edicion integrala, traduch del japonés e anotat per na Josiane Pinon-Kawatake, edicions Alive, París, 1996... (d'a l'edicion d'origina nipona, Film Art-Sha / Japan Uni-Agency, Tòquio, 1993)... Veire article Los Quasernets d'Ozu Yasujirō (1933-1963)
e ca

### generalitats

** (E la nòstra coneissença pro limitada de la lenga nipona ne seriá pas estada sufisenta sens l'ajuda, tras que preciosa, del Diccionari bàsic Català-Japonès & Japonès-Català, Enciclopèdia catalana, S.A., Barcelona, 1985) que, sens el, se ne seriam pas cap pogut venjar del prètzfach).
e ca nado

## Documents audiovisuals

* Kazuo Inoué: Ikite wa mita keredo - Ozu Yasujirō den... Vivèri mas... biografia de n'Ozu Yasujirō, documentari 1983
* Wim Wenders: Tōkyō-Ga, filme 1985
* Pascal-Alex Clément: Setsuko Hara, la disparue... n' O-Chan, l'avalida..., evocacion (15'), Arte/Video, 2003
. . . ... e
d'en segond ...que pas res se ne val un retorn cap a la font de totas fonts...:
** l'edicion en VHS o CD dels sieus filmes (versions originalas sostitoladas en francés) dins las colleccions LES FILMS DE MA VIE, LA SEPT/VIDEO & ARTE/VIDEO...
e ca
nado

## Vejatz tanben

* Setsuko Hara

## Ligams extèrnes

* (en) Ozu Yasujirō sus l’Internet Movie Database
* (ja) (en) n' Ozu Yasujirō...digital ( sit " oficial " )
* (en) Un sit remirable e pro complet consacrat a Ozu-san e son òbra...
* (en) Engaku-ji

## Ligams extèrnes annèxes

* (fr) Botiga Arte
* (fr) Sit oficial Arte
* (fr) Arte HD

## Ligams videografics

** sus YouTube... mai de 780 documents subre en Yasujiro Ozu en picar coma clau Yasujiro Ozu

## Nòtas & referéncias

<references>
* Portal del cinèma