# La Bertoniá

La Bertoniá (Labretonie en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de La Bertoniá :
| | Sent Bertomiu d'Agenés | Tortrés |
| Agmèr | | |
| | Hautasvinhas | Vertuèlh d'Agenés |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son p. Sancti Johannis de Bertopont, en 1520, S. Martin de Labretonie ou de Vertampten, al sègle XVII. La prononciacion es [la,bertu'ɲɔ]. Vertampten, en 1520, es probablament una error de transcripcion.
Dauzat, que coneissiá pas la fòrma orala, interprèta lo nom coma un derivat d'un nom recent Breton; Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, dona la meteissa explicacion, en ajustant lo sufixe -iá. B. Boyrie-Fénié ajusta qu'aquel sufixe es frequent al nòrd del dialècte lengadocian. La fòrma francesa (se comprenèm coma cal lo tèxte de Bénédicte Boyrie-Fénié) a patit d'una metatèsi : Bert- > Bret- [absenta de la mapa de Cassini, qu'escriu la Bertonnie]. Lo nom d'òme es en realitat Berton, diminutiu dels noms en -Bèrt (Robèrt, Albèrt...). Un nom germanic d'òme, Berto, ajustat al nom d'origina latina Ponç (de Pontius), explicariá Vertampon, [nom d'un ostal a 500 m del borg, escrit Vertempon sus las mapas francesas, Vertampion, en tant que vilatge o parròquia, sus la mapa de Sanson al sègle XVII, pauc segura sus la fòrma dels noms], e descarat en Vertampten dins l'interpretacion de la lista de Valeri en 1520.
Curiosament, la fòrma Bertopont de 1520 sembla una mescla de (la) Bertoniá e de Vertampon, emb la predominància del segond; probable que Bertopont representa puslèu Vertampon; ajustarem que i a pas de pont a Vertampon, situat sus un travèrs, per evitar las falsas interpretacions. Çò que sembla segur es que la residéncia de la parròquia a esitat entre Vertampon e La Bertoniá o que lo borg fuguèt benlèu Vertampon, que la glèisa i fuguèsse o pas. La Bertoniá es un nom relativament recent, mas Vertampon, sus un site defensiu, pòt èsser ancian (gallés uertamo- ? la finala s'i opausa un pauc). I a un luèc nommat L'Eglise sus la mapa, a l'oèst de La Bertoniá (Vertampon es al nòrd-èst) e adara i a pas de glèisa. I a tanben una autra glèisa dins la comuna, a Sent Joan, a 2 km al sud del borg.

## Istòria

A la Revolucion, la Bertoniá èra del canton de Gontaud; passèt al canton de Castèlmauron d'Òut en 1801.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| mai de 2020 | 2026 | Nadine Tesson | |
| març de 2008 | 2020 | Michel Vergné | maçon |
| març de 1989 | 2008 | Jacques Moreau | agricultor |
| | 1989 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Castèlmauron d'Òut; es adara del canton de Tonens.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 178, totala: 181 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | 417 | 438 | 470 | 487 | 500 | 498 | 502 | 509 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 517 | 475 | 457 | 447 | 402 | 400 | 375 | 349 | 339 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 339 | 349 | 327 | 262 | 272 | 282 | 281 | 275 | 256 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 223 | 186 | 180 | 192 | 169 | 159 | 171 | 169 | 169 178 |
| 2009 | 2010 |
| 172 173 | 175 176 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 1793, la municipalitat èra Agmèr e La Bretoniá
* En 2018 la populacion èra de 180 abitants e la densitat èra de 15,25 ab/km².

## Veire tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 139
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 76
* ↑ https://web.archive.org/web/20181031215103/https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=5791
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/05/26/lot-et-garonne-decouvrez-les-nouveaux-maires-elus-7512535-3603.php
* Portau de Guiana