# Airòs e Arboish

Airòs e Arboish (Ayros-Arbouix en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, dens era arribèra de Davantaiga, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus. Eras duas comunas d’Airòs e d’Arboish qu'eston reünidas en 1846.

## Geografia

Autes vilatges : Arrodèths, Boish, Cotura-Baga.

## Toponimia
### Airòs

Era prononciacion qu'ei [ay'ròs] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Airos ath sègle XII o XIII, Ayros en 1313 e 1349, De Airosio, en latin, en 1342, De Ayrossio, en latin, en 1379, Ayros en 1429, Airos e 1790, Airos (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Negre, atau com Dauzat, Airòs que vien deth nom latin d'òmi Arius, dab eth sufixe aquitan -ossum. Segon R. Aymard, ara possibilitat Arius + -òs, que's pòt ajustar eth nom gallic d'òme Ario, medish sufixe, o eth adjectiu gascon airós.
Segon Miquèu Grosclaude, era darrèra proposicion d'Aymard càmbia shens motiu lo sufixe -ossum en sufixe latin -osum [e mei eth timbre dera vocala]. Jacques Boisgontier qu'èra meileu per l'ipotèsi de Dauzat e Negre.

### Arboish

Era prononciacion qu'ei [ar'bouch] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Arbox ath sègle XII o XIII, De Arboys en 1313 e 1349, De Arboxio, en latin en 1342, d'Arboxis, en latin, en 1379, Arboix en 1406 e en 1429, Arbouix en 1790, Arbouch en 1790, Arbouix (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon R. Aymard, Arboish qu'ei un derivat de buxus, « boish », dab un prefixe Ar qui a eth sens de « près de », segon l'exemple de Biost e Arbiost.
Miquèu Grosclaude qu'arrefusa era ipotèsi d'Aymard, a despièit dera présencia dens era comuna d'un vilatge nommat Boish. Segon eth autor, eth prefixe ar- qu'ei totaument desconeishut en gascon e era toponimia basca, « eretèra dera lenga aquitana » (sic), qu'a pas cap prefixe. Eth nom qu'ei escur e un quite rapòrt dab boish, « buxus » qu'ei mausegur.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Régis Baudiffier |
| març de 1989 | 2014 | Jean-Louis Pambrun |
| març de 1977 | 1989 | Louis Pédarribes |
| març de 1965 | 1977 | André Sempé |
| | 1965 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 290, totala: 292 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | 198 | 222 | 344 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 337 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 232 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 220 | 228 | 235 | 256 | 230 | 231 | 304 | 316 | 308 314 |
| 2009 | 2010 |
| 299 305 | 291 297 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 324 abitants e la densitat èra de 119,12 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 4 5 6 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=875&titre=ayros-arbouix
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 43
* Portau de Gasconha