# Sanch Eli d'Apchièr

Sench Eli d'Apchièr o Sench Ale da Z-Apchièr (forma locala) ( Saint-Chély-d'Apcher en francés) es una vila d'Occitània dins la region istorica de Gavaudan (Lengadòc). Es situada dins lo departament de Losera e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Toponimia

Lo primièr nom de la vila que se retròba es Sancti Hilari de Capoleg, varianta grafica del nom del riu sense palatalizacion (lo nom francés modèrne es Chapouillet). Aquesta apelacion fasiá referéncia a Hilarius (o un autre nom d'un sant del sègle VI atrach foneticament per Hilarius) vengut Èli (>Eli>Ele>Ale) que foguèt avesque de Gavaudan e al Chapolheg (nom occitan supausat), nom del riu qu'asaga la localitat.
Apchièr es lo nom d'una baroniá qu'èra situada a quauques km de Sanch Eli que ne'n demora uèi encara los vestigis del chastèl. Lo prononciacion d'Apchièr es [za'tʃɔ], explicada per un z- inicial de tipe auvernhat e la prononciacion gigaudiana [-ɔ] del sufixe -ièr (de -arius) per confusion amb lo resultat de -iá (ipercorreccion). De la maissanta interpretacion del Z- inicial, ne resultan las fòrmas curiosas Sench Ale dals (o dels) Apchièrs, Arzenc dels Achièrs, etc; en realitat, i aviá pas qu'un chastèl e qu'una baroniá d'Apchièr.
L'evolucion particulara del grec latinizat Hilarus s'explicariá per l'accentuacion sus l'iniciala; Dauzat e Rostaing considèran doncas que lo nom d'origina es Hilar(i)us.
La prononciacion, relevada a Recola de Fumaç, es [sen'tʃɛgi]; a Prunièiras, [sen'tʃɛjə] (?); a Fontans, [sen'tʃɛli].

## Istòria

Sench Ale annexèt en 1851 Saint-Chély-Forain (Sench Ale Forenc ? Foran ?); abans 1851, lo nom de la comuna èra Saint-Chély-Ville (Sench Ale Viala?).

## Administracion

Lista dals cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | 2026 | Christine Hugon | LR | |
| 2001 | 2020 | Pierre Lafont | UMP puèi LR | conselhièr general |
| 1983 | 2001 | Philippe Bardon | | |
| | 1983 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Sench Ale dals Apchièrs (chapluòc), i demorèt e ne venguèt lo burèu centralizator.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 4162, totala: 4839 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 380 | 1 512 | 1 502 | 1 366 | 1 651 | 1 616 | 1 513 | 1 469 | 1 785 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 871 | 1 942 | 1 916 | 1 918 | 2 054 | 2 078 | 1 998 | 1 967 | 1 942 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 971 | 1 972 | 1 869 | 2 242 | 2 690 | 2 832 | 2 877 | 3 205 | 3 900 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 4 757 | 5 016 | 4 624 | 4 726 | 4 570 | 4 316 | 4 484 | 4 468 | 4 462 5 086 |
| 2009 | 2010 |
| 4 455 5 076 | 4 323 5 013 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* annexion de Sench Ale Forenc (?) en 1851 (357 abitants en 1846)
* 2016 : 4160

### Evolucion demografica de Sench Ale Forenc (nom supausat)

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 429 | 360 | 289 | 398 | 405 | 401 | 350 | 357 | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Per far foncionar lo grafic melhor, lo n° INSEE es estat camjat

## Veire tanben

* Siti del conselh general de Losera (fr)

## Nòtas

* ↑ https://books.google.fr/books?id=hyaV-OpOMNcC&pg=PA95&lpg=PA95&dq="saint-chély"+patois&source=bl&ots=rw7GABfO6j&sig=Db2lVfYxTgQz7ATjFZdkRX5steI&hl=ca&sa=X&ved=0ahUKEwjA7uCXjaXOAhWHORoKHfhqDLgQ6AEIKDAG#v=onepage&q=%22saint-ch%C3%A9ly%22%20patois&f=true
* ↑ https://books.google.fr/books?id=hyaV-OpOMNcC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false
* ↑ prononciat localament [sentsh 'age] d'après Carles Camprós, [sentshj are daz atshju] segon Gilliéron e Edmont o [sen'tsheli] http://www.oocities.org/toponimiaoccitana/48.html
* ↑ Site web de la comuna
* ↑ enquèsta Sivadon dins la comuna de Prunièiras, setembre 2019
* ↑ la prononciacion [-jɔ] de -iá es majoritària en Gavaudan, mas lo canton de Saug, per exemple, a [-je]; l'ipercorreccion es l'indici d'un passatge de [-je] a [-jɔ] dins una partida del Gevaudan
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 592
* ↑ enquèsta Sivadon setembre 2019
* ↑ Site du conseil général de la Lozère
* Portal de Lengadòc