OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Felina de Menerbés

Felina de Menerbés (Félines-Minervois en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Toponimia

La prononciacion es [fèli'no]. Las fòrmas ancianas son : villa quae dicitur Fellinas en 899, de Felinis en 1318, Félines-et-Ventajou en 1699-1733, Felines en 1740-1760, Hautpoul Felines en 1770 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Felina ven del latin figlina, de figulina, « obrador de terralhier »; segon Hamlin, Felina ven del latin figulina, « obrador de terralhier ».

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| mai de 2020 | 2026 | Anne Cabrié | sense | ensenhaira |
| 2008 | 2020 | Jean-Pierre Pastre | sense | retirat |
| març de 2001 | 2008 | Régis Agussol | | |
| | 1989 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 457, totala: 465 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 859 | 836 | 809 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 737 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 730 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 546 | 530 | 467 | 428 | 394 | 389 | 371 | 377 | 386 402 |
| 2009 | 2010 |
| 407 415 | 428 437 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 480 abitants e la densitat èra de 16,07 ab/km².

## Veire tanben

* Comunas d'Erau

## Nòtas e referéncias

* 1 2 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 156
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 285
* Portal de Lengadòc
# Feliceto

U Felicetu en còrs (Feliceto en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.

## Geografia

Feliceto es una municipalitat de Balagne, la una dels 19 comunas #que forman lo costat de Belgodère. Es limitrophe al Parc natural regional de Corsega e possedís pas façada maritima.
Feliceto est une commune de Balagne, l'une des 19 communes qui forment le canton de Belgodère. Elle est limitrophe au Parc naturel régional de Corse et ne possède pas de façade maritime.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Gérard Francisci |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | 476 | 469 | 555 | 509 | 544 | 588 | 683 | 653 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 712 | 670 | 666 | 640 | 609 | 593 | 591 | 561 | 632 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 525 | 509 | 522 | 417 | 419 | 380 | 360 | 344 | 269 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 206 | 181 | 160 | 145 | 145 | 162 | 203 | 210 | 210 |
| 2009 | 2010 |
| 211 212 | 211 212 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Corsega
# Felinae

Aquesta Sosfamilhas de la Familha del felids compren los genres seguents :
* Caracal
** Caracal caracal — caracal o Gat cervièr del desèrt o Gat cervièr de Pèrsia
* Catopuma
** Catopuma badia — Gat de la baia de Borneo
** Catopuma temminckii — Gat daurat d’Asia
* Felis
** Felis bieti — Gat de las montanhas chinesas
** Felis chaus — chaus
** Felis margarita — Gat de las sablas
** Felis nigripes — Gat de las patas negras
** Felis silvestris — Gat fèr
*** Gat de la Cafreria (Felis silvestris caffra) Africa
*** Gat gantat (Felis silvestris maniculata
*** Felis silvestris domestica o Felis silvestris catus — Gat domestic
* Herpailurus
** Herpailurus yaguarondi — Jaguarondi
* Eyra
* Leopardus
** Leopardus pardalis — ocelòt
** Leopardus tigrinus — gat-tigre
** Leopardus wiedii margai
* Leptailurus
** Leptailurus serval — serval
* Gat cervièr
** Lynx canadensis — Gat cervièr de Canadà
** Lynx lynx — Gat cervièr comun
** Lynx pardinus — Gat cervièr pardat
** Lynx rufus — Gat cervièr roge
* Oncifelis
** Oncifelis colocolo — colocolò o gat pajeros o gat de las pampas
** Oncifelis geoffroyi — gat de Geoffroy
** Oncifelis guigna — codcod
* Oreailurus
** Oreailurus jacobita — gat dels Andes
* Otocolobus
** Otocolobus manul - gat de Pallas
* Pardofelis
** Pardofelis marmorata — gat marbrenc Índia e Malàisia
* Prionailurus
** Prionailurus bengalensis — gat leopard de Bengala
** Prionailurus planiceps — gat del cap plat
** Prionailurus rubiginosus — gat leopard d'Índia
** Prionailurus viverrinus — gat viverrin (Índia)
* Profelis
** Profelis aurata — gat daurat african
* Puma
** Puma concolor — puma
# Felician Dàvid

Felician Dàvid foguèt un compositor provençau d'estil romantic.
Comencèt mainau seis estudis musicau ambé son paire mai la mòrt d'aqueste darrier lo laissèt orfanèu e sensa ges de ressorça en defòra dei mejan limitats de sa sòrre. Graci a sa vòtz, posquèt entrar dins lo còr de l'a glèisa Sant Sauvador de z-Ais çò que li permetèt de ganhar sa vida e de reçaupre una bòna educacion musicala, tecnica e teorica.
Quora faguèt sei 15 ans, laissèt lo còr e, ambé l'ajuda de seis ancian professor, posquèt perseguir una carrura d'estudis classics. Abandonèt au cap de 3 ans per contunhar dins l'airau musicau.
Deguèt faire lo clerc un moment epr se ganhar la vida avan de trobar un pòste dins l'orquèstra dau teatre de z-Ais, puei trabalhèt coma Mèstre de Capela dins la glèisa de Sant Sauvador de la mema vila, mai decidèt d'anar estudiar la musica a París, ambé l'ajuda materiala d'un oncle pus fortunat.
Après un marrit acuelh, lo mèstre italian Luigi Cherubini lo faguèt entrar dins la classa d'armonia dau Conservatòri de París. Son oncle cambiant d'ideia e decident de cessar de l'ajudar, David decidiuèt de perseverar e donèt de cors de musica.
S'aprochèt deis ideias Sant-Simonnianas.
Faguèt un viatge en egipte qu'enfuencièt deis composicion en lei donant un estil orientau.
Sieguèt sepelit au Cementèri dau Paire Lachèse.

## Lenga d'òc

* Felican David adaptèt musicalament per la vòtz e lo piano de particion dau poeta bearnés Ciprian Desporrins que sieguèron editada en cò de Vignancour
# Felidae

Los felins o felids (Felidae) constituisson una familha de l'òrdre dels carnivòrs, de la sosclassa dels euterians, dins la classa dels mamifèrs. Demest lors traches caracteristics figuran lor cap redond, lor maissa dotada de 30 dents, e lors arpas retractilas.
Aquela familha se compausa de tres sosfamilhas :
* los felinats ;
* los acinoniquinats ; sa sola espècia es lo guepard, que pòt pas retractar completament sas arpas.
* los panterinats ; compren lo genre Panthera : los sols felids capables de rugir

## Sosfamilhas, genres e espècias

Acinonychinae
* Acinonyx
** Acinonyx jubatus — guepard
Felinae
* Caracal
** Caracal caracal — caracal o Gat cervièr del desèrt o Gat cervièr de Pèrsia
* Catopuma
** Catopuma badia — Gat de la baia de Borneo
** Catopuma temminckii — Gat daurat d’Asia
* Felis
** Felis bieti — Gat de las montanhas chinesas
** Felis chaus — chaus
** Felis margarita — Gat de las sablas
** Felis nigripes — Gat de las patas negras
** Felis silvestris — Gat fèr
*** Gat de la Cafreria (Felis silvestris caffra) Africa
*** Gat gantat (Felis silvestris maniculata
*** Felis silvestris domestica o Felis silvestris catus — Gat domestic
* Herpailurus
** Herpailurus yaguarondi — Jaguarondi
* Eyra
* Leopardus
** Leopardus pardalis — ocelòt
** Leopardus tigrinus — gat-tigre
** Leopardus wiedii margai
* Leptailurus
** Leptailurus serval — serval
* Gat cervièr
** Lynx canadensis — Gat cervièr de Canadà
** Lynx lynx — Gat cervièr comun
** Lynx pardinus — Gat cervièr pardat
** Lynx rufus — Gat cervièr roge
* Oncifelis
** Oncifelis colocolo — colocolò o gat pajeros o gat de las pampas
** Oncifelis geoffroyi — gat de Geoffroy
** Oncifelis guigna — codcod
* Oreailurus
** Oreailurus jacobita — gat dels Andes
* Otocolobus
** Otocolobus manul - gat de Pallas
* Pardofelis
** Pardofelis marmorata — gat marbrenc Índia e Malàisia
* Prionailurus
** Prionailurus bengalensis — gat leopard de Bengala
** Prionailurus planiceps — gat del cap plat
** Prionailurus rubiginosus — gat leopard d'Índia
** Prionailurus viverrinus — gat viverrin (Índia)
* Profelis
** Profelis aurata — gat daurat african
* Puma
** Puma concolor — puma
Pantherinae
* Neofelis
** Neofelis nebulosa — leopard pigalhat o pantèra longibanda o encara pantèra nebulosa
* Panthera
** Panthera leo — leon
** Panthera onca — jaguar
** Panthera pardus — pantèra o leopard
** Panthera tigris — tigre
** Panthera uncia (ancianament Uncia uncia) — onça o pantèra de las nèus

## La denticion dels felins

Los felins an trenta dents. Lors quatre longas caninas son apeladas cròcs. Los utilizan per mòrdre e tuar lors predas. Las 12 pichonas dents de davant, o incisivas, servisson a desrabar los pels o las plumas e la carn dels òsses. Suls costats de las maissas se tròban las premolaras e las molaras. Alara que las dels òmes son aplatidas e servisson a mastegar, las dels felins, agudas e talhantas, son fachas per trissar la carn. Aquestas dents particularas son apeladas carnassièras.

## Ligams extèrnes

Falbes del Monde (en francés)
* ↑ {{{títol}}}. ISBN 978-0-231-11013-6.
# Guaus de Luishon

Guaus de Luishon$^,$$^,$$^,$ (Gouaux-de-Luchon en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Istòria

Pendent eth Ancian Regime, Guaus de Luishon qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Bertomiu. Tanlèu 1790, Guaus de Luishon qu'èra deth canton de Banhèras de Luishon.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 1999 | 2020 | Bernard Lacqua | divèrs dreta | retirat |
| | | 1999 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 48, totala: 49 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 85 | 59 | 53 | 53 | 46 | 44 | 44 | 44 | 45 46 |
| 2009 | 2010 |
| 45 46 | 46 47 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2016 : 47

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 18 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Guarujá

Município da Estância Balneária de Guarujá :
| Fichièr:Reg13 GuarujaBrasao.gif ||
| Estat | São Paulo |
| Superfícia | 142,6 km² |
| Populacion Densitat | 305 171 (2006) 2140,2 ab./km² |
| Latitud | 23° 59' 34" S |
| Longitud | 45° 15' 21" O |
| Altitud | 4 m |
| Distància de São Paulo | 82 km |
| Còde postal | 11440-xxx |
| Administracion | Prefeitura Municipal de Guarujá - Avenida Santos Dumont, 800 |
| Prefècte de la vila | Farid Said Madi |
| Internet | https://web.archive.org/web/20210417055445/http://www.guaruja.sp.gov.br/ |
| Localizacion de la vila dins l'estat de São Paulo ||
Guarujá es una vila de l'estat brasilièr de São Paulo. Sa populacion èra estimada a 305 171 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 142,6 km².
# Guarulhos

Guarulhos :
| Estat | São Paulo |
| Superfícia | 341 km$^2$ |
| Populacion Densitat | 1 160 468 (2003) 3403 ab/km$^2$ |
| Jorn de fondacion | 8 de decembre de 1560 |
| Altitud | 850 m |
| Latitud | 23º 27' 46" S |
| Longitud | 46º 31' 58" O |
| Distància de São Paulo | 17 km |
| Còde postal (CEP) | 070000-07299-999 |
| Administracion | Prefeitura Municipal de Guarulhos - Avenida Bom Clima, 90 |
| Internet | https://web.archive.org/web/20130131194833/http://webgeo.guarulhos.sp.gov.br/webgeo/index.php |
| Prefècte de la vila | Elói Pietá (PT) |
| Localizacion de la vila en São Paulo ||
Guarulhos es una vila brasilièra de l'airal metropolitan de la ciutat de São Paulo. L'aeropòrt internacional de São Paulo (Aeroporto de Cumbica) es situat dins la vila.
Es tanben una vila industriala importanta de l'estat de São Paulo.

## Ligam extèrne

* Sit oficial de la Prefectura de Guarulhos.
* Portal de Brasil
# Guaus

Guaus (Gouaux en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [waws]. Eras fòrmas ancianas que son : De Goausio, en latin, en 1387 (faussa latinizacion per de aqualibus), in loco de Goaus en 1387, Gouaux en Aure en 1744, 1746, 1751, Gouaux d'Aure en 1749, Goueux en 1790, Gouaux en 1790.
Segon Dauzat, Guaus que vien deth latin aqualis, « lòc umide », dab deglutinacion de a; segon Joan Seguí, que i a un nom comun agoaus. Segon Negre e R. Aymard, era explicacion qu'ei eth gascon Agoaus, « endret umide »; a pres per era preposicion.
Segon Miquèu Grosclaude, Guaus que vien deth latin aqua, « aiga », dab eth sufixe qualitatiu -alem (-ales ath plurau). a iniciau, pres per era preposicion, qu'estó deglutinat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Michel Chazottes |
| març de 2008 | 2014 | Jacques Touchard |
| març de 2001 | 2008 | Jacques Dutirou |
| junh de 1995 | 2001 | Jacques Touchard |
| | 1995 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 76, totala: 77 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 147 | 143 | 146 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 132 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 106 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 42 | 42 | 34 | 46 | 62 | 58 | 68 | 69 | 68 72 |
| 2009 | 2010 |
| 70 71 | 73 74 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 54 abitants e era densitat qu'èra de 8,97 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1031&titre=gouaux
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 325
* Portau de Gasconha
# Guarromán

Guarromán es un municipi de la província espanhòla de Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
# Guarujá do Sul

Guarujá do Sul es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
# Guatambu

Guatambu es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
# Guaus de Larbost

Guaus de Larbost$^,$$^,$$^,$ (Gouaux-de-Larboust en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Istòria

Pendent eth Ancian Regime, Guaus de Larbost qu'èra dera eleccion de Ribèra-Verdun, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia d'Aush. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Supèri. Guaus de Larbost qu'apareish com comuna deth canton de Banhèras de Luishon en l'an IV.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Danielle Panatier-Cases | metgèssa |
| març 2001 | 2014 | Marcel Arnauduc | |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Ara refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, era comuna que demorè en eth canton de Banhèras de Luishon.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 58, totala: 60 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 185 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 156 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 133 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 73 | 74 | 88 | 46 | 67 | 65 | 47 | 46 | 46 46 |
| 2009 | 2010 |
| 50 52 | 53 55 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2016 : 66

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 19 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Guayaquil

Guayaquil qu'ei la ciutat mei poblada d'Eqüator e tanben la capitala de la Província de Guayas. Qu'ei coneguta egaument com la Capitala economica deu País o tanben la Perla deu Pacific. La soa populacion qu'ei de 2.278.691 abitants segon lo darrèr recensament.
Que costeja l'arriu Guayas a un vinteat de quilomètres de la soa desembocadura.
Guayaquil que ho fondada definitivament en 1537 com pòrt e fabrica de batèus. Qu'ei lo lòc on los dus Libertadores latino-americans, Simón Bolívar (arribat deu nòrd) e José de San Martín (arribat d'Argentina) e's juntèn amassa dab sengles armadas a l'escadença de l'Entervista de Guayaquil.
# Cultisme

En lingüistica, lo cultisme es lo manlèu d'un tèrme sabent adoptat d'una lenga mòrta. En occitan, aquò consistís principalament dins de mots latin o grèc. Cal pas confondre l'arcaïsme, qu'emplega de tèrmes desuets de la lenga classica, coma l'occitan ancian.
Los cultismes son principalament utilizats al meteis títol que los arcaïsmes coma una lenga de prestigi, principalament dins las publicacions scientificas e administrativas.

## Exemples

acte, allergèn, aspècte, Aquitània, automne, avi, àvia, axe, coherent, euscar, experiment, experimentar, expèrt, exprimir, extrèm, fenomèn, gal, galla, Gàllia(s), ictiologia, isola/ísola, Miegterrana, neoprèn, ordinator, plancton, prohibir, sanctus, tebés, veheméncia, vehicul, verdicte

## Referéncias

* ↑ Sumien, Domergue. «Los mots populars». www.jornalet.com.
* ↑ Azaïs, Gabriel. «Dictionnaire des idiomes romans du midi de la France» (en francés). Gallica. gallica.bnf.fr.
* ↑ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana. clo-occitan.com, p. 42-43, 46, 75-76, 83-86, 88, 138, 147.
# Cultura

La cultura (del latin: colere) es l'ensemble de las coneissenças aquesidas, l'instruccion, lo saber d'un individú.
La cultura es tanben l'ensemble de las estructuras socialas, religiosas, etc, e mai los compòrtaments collectius coma las manifestacions intellectualas, artisticas, etc, que caracterizan una societat.
La cultura compren tres grands gropes de manifestacions : l'art, lo lengatge, la tecnica.
Per extension (usitat en etologia), la cultura designa tot compòrtament, abitud, saber, après per un individú biologic, transmés socialament e non per eretatge genetic de l'espècia a la quala aparten aqueste individú.
# Cultura Clovís

La cultura Clovís es una cultura paleoamericana descobèrta dins la vila del meteis nom (Nòu Mexic) en 1932, que viviá dins las montanhas d'Arizòna, Nòu Mexic e a l'oèst de Tèxas e data de 10 000 aC, pus anciana que la de Folsom. Avián tradicion de caçaires, e lors puntas de sageta son d'òsses de mamot. Lo sit mai polemic se tròba en Tèxas, ont una punta de sageta foguèt datada pel C-14 en 37 000 aC. Aquò podriá significar que las puntas Clovis cambièron pas pendent 27 000 ans, çò qu'es dificil d'acceptar pels arqueològs. Las puntas Clovís son de lamas talhadas, amb los costats o los flancs parallèls o un pauc convèxes amb una sòla concava. L'aspècte de las proporcions de la sòla es un pauc fangós, benlèu per separar lo talh del mange. An una longor de 4 a 13 cm, son pesugas e frisadas, encara que la frisada normalament excedís pas la mitat de la longor. Mantuna variacions de l'èst (Ohio, Cumberland, Suwannee) an d'arestas de peis e una longor relativa pus estrecha. La cultura Clovis es tanben ligada amb d'instruments e d'aisinas d'òs, de martèls de pèira, de gratadors e de puntas de sageta non frisadas.
# Culte imperiau

Lo culte imperiau es una forma de religion d'Estat organizada a l'entorn de la veneracion d'un emperaire ò d'una dinastia d'emperaires. Aqueu culte èra frequent dins leis Estats mesclant teocracia e monarquia absoluda. L'Egipte Antica, l'Empèri Roman ò l'Empèri de Japon avans 1945 son d'exemples de monarquias aguent desvolopat de cultes d'aqueu tipe. L'objectiu es generalament de crear un culte comun a totei lei subjèctes dau sobeiran en vista de renforçar l'unitat de l'empèri.

## Liames intèrnes

* Culte imperiau roman.
* Religion.
# Cultura campanifòrma

Edats preïstoricas :
| O | La Tène | La Tène | Protoïstòria |
| Protoïstòria ||
| Protoïstòria |||
| O | Bronze final | Bronze final | Protoïstòria |
| Protoïstòria ||
| Protoïstòria ||
| Protoïstòria |||
| O | Calcolitic | | Protoïstòria |
| O | Neolitic | Neolitic | Preïstòria |
| Preïstòria ||
| P | Paleolitic superior | | Preïstòria |
| P | Paleolitic mejan | | Preïstòria |
| P | Paleolitic inferior | | Preïstòria |
| Preïstòria ||
| Preïstòria |||
La cultura campanifòrma o simplament lo Campanifòrme se desvolopèt en Euròpa Occidentala entre aperaquí 2800 – 1800 abans nòstra èra, cobrissent l'Eneolitic e lo Bronze Ancian. Deu son nom als gòts ceramics en forma tipica de campana trobats dins las sepulturas.

## L'ensems campanifòrme

Lo Campanifòrme es un fenomèn sustot conegut per la descobèrta de sepulturas. L'objècte campanifòrme de referéncia es, doncas, lo vas. Se pòt distinguir en efièch dos tipes de ceramicas campanifòrmas: