# Lion

Lion (prononciat /lju/; en francés Lyon, en arpitan: Liyon) es una vila de França, a l'èst, e es lo capluòc de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, de la Metropòli de Lion e del departament de Ròse. Es la tresena vila de França amb 513 275 abitants. L'aglomeracion de Lion, poblada de 1 354 476 abitants, es la segonda de França. Es traversada per Ròse e Sòna.
Sos abitants son apelats amb lo gentilici lionés -esa. Lion a una situacion de caireforc geografic, al nòrd del corredor rodanenc que corrís de Lion a Marselha. Situada entre lo Massís Central a l'oèst e los Alps a l'èst, la vila de Lion ocupa una posicion estrategica dins la circulacion nòrd-sud en Euròpa. Anciana capitala de las Gàllias del temps de l'Empèri roman, Lion es lo sèti d'un arquevescat que lo sieu titulari portava lo títol de primat de las Gàllias. Lion venguèt una vila de comerci e una plaça financièra de primièr òrdre a la Renaissença. Sa prosperitat economica foguèt portada successivament per la sedariá, puèi per l'aparicion de las industrias especialament textilas, quimicas, e pus recentament, per l'industria de l'imatge.
Lion, istoricament vila industriala, aculhiguèt al sud de la vila nombrosas industrias petroquimicas long de Ròse, nomenat lo corredor de la quimia. Après la partença e la barradura de las indústrias textilas, Lion s'es progressivament recentrada sus los sectors d'activitat de tecnicas de punta, talas que la farmacia e las biotecnologias. Lion es tanben la segonda vila estudianta de França, amb quatre universitats e plusors grandas escòlas. Enfin, la vila a conservat un patrimòni arquitectural important anant de l'epòca romana al sègle XX en passar per la Renaissença e, per exemple, los quartièrs del Lion Vièlh, de la còla de Fourvière, de la peninsula e de las pendas de la Croix-Rousse son marcats sus la lista del patrimòni mondial de l'UNESCO.

## Istòria

Lo luòc de Lion es estat ocupat dempuèi la preïstòria e la primièra vila data de la Roma anciana. Una citacion de l'istorian ca:Fernand Braudel presenta plan la riquesa e la complexitat de l'istòria de Lion: « Lo destin de Lion es pas mai simple qu'aquel del flume. Tota vila, sens dobte, es un èsser complicat, Lion mai qu'una autra, frapa l'istorian per la siá riquesa, las siás bruscas transformacions, las siás originalitats, quitament las siás estranhesas. Es pas la meteissa vila d'un sègle dins lo sègle seguent e, mai obligada que dispausada del sieu plen grat, passa sens fin d'una originalitat a una autra. Es, ela sola, un malaisit problèma per l'istorian de França, benlèu lo problèma clau, segurament l'indicator clau ».

### Toponimia

La forma Lion pòt venir, puslèu que del latin Lugdunum, d'una forma iper-corregida *Lugudunum, segon Dauzat.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2020 | 2026 | Grégory Doucet | EELV |
| 2017 | 2020 | Georges Képénékian | PS |
| 2001 | 2017 | Gérard Collomb | PS |
| 1995 | 2001 | Raymond Barre | UDF |
| | 1995 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Personalitats ligadas amb la comuna

* Clemença de Borges, poetessa nascuda a Lion.

## Veire tanben

* École centrale de Lyon
* Institut polytechnique des sciences avancées

## Nòtas

* ↑ ca:Fernand Braudel, L'identitat de la França, tome 1, Espaci e istòria, pagina260, 1986.
* ↑ DAUZAT, Albert. Les noms de lieux: origine et évolution; villes et villages - pays - cours d'eau - montagnes - lieux-dits. Delagrave, 1926.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Lion.