# Renault

Renault S.A. es una entrepresa consacrada a la fabricacion d'automobilas, veïculs comercials e de veituras de corsa. La cal pas confondre amb Renault Trucks, una entrepresa consacrada a la fabricacion de veïculs industrials, leugièrs e pesucs.
Actualament Renault possedís de fabricas de veituras en França, Espanha, Eslovènia, Romania, Russia, Argentina, Brasil, Colómbia, Marròc e Índia, en mai d'una fabrica de caissas de cambiament en Chile.

## Istòria

La corporacion Renault se fondèt en 1898 coma "Société Renault Frères" per en Louis Renault (1877-1944) e los sieus fraires Marcel e Fernand.
En Louis èra un jove e brilhant aspirant a enginhaire qu'aviá ja dessenhat e fabricat divèrses veïculs abans de s'agropar amb los sieus fraires. En Louis e los sieus fraires poguèron perfeccionar las siás abiletats pels negòcis quand trabalhèron a l'entrepresa texila de lo sieu paire: Louis controtlava la produccion, Marcel e Fernand gerissián la companhiá. Los fraires reconeguèron immediatament lo potencial publicitari per los sieus veïculs, del que dispausarián per la siá participacion en las carrièras automobilisticas, e la companhiá se faguèt conéisser en atenhent rapidament un succès instantanèu a la primièra de las carrièras interurbanas de França, en resultant en una rapida expansion de la companhiá.
Tant en Louis cossí en Marcel Renault faguèron concurréncia a de veïculs de la companhiá, mas Marcel moriguèt en un accident durant la carrièra de París a Madrid del 1903.
E mai se Louis Renault participèt pas jamai mai a una carrièra, la siá companhiá contunhèt de s'implicar en aquel tipe d'eveniments, en i comprenent lo sieu Renault AK 90CV, que ganhèt lo primièr Grand Prix d'automobilisme lo 1906. En Louis prenguèt lo contraròtle total de l'entrepresa -doncas qu'èra l'unic fraire que demorava- quand Fernand se retirèt per rasons de salut.
La reputacion de Renault per la siá innovacion foguèt creada dempuèi plan lèu – lo 1902 Renault lancèt al mercat lo primièr sedan, e tanben lo brevet del primièr turbocompressor. A la meteissa epòca, las veituras èran un objècte de luxe e lo prètz dels Renault mai pichons, d'unes 3000 francs, rebatiá aquel fach; s'agissiá d'una quantitat de sòus qu'un trabalhador normal trigariá unes 10 ans a aténher.
En mai de veituras, Renault manufacturava taxis, autobuses e veïculs comerciales als ans anteriors a la primièra Guèrra Mondiala e, durant la guèrra (1914-1918) espandiguèt lo sieu negòci a la municion, los avions militars e veïculs coma lo revolucionari tanc Renault FT-17. Renault venguèt l'empresa cap en la fabricacion de motors d'avion, e lo succès dels dessenhs militars de la companhiá foguèron tales que la pròpria Renault foguèt onorada pels aliats per las contribucions que la siá companhiá faguèt envèrs la victòria aliada. A la fin de la guèrra, Renault èra la primièra companhiá de fabricacion a França.
Al periòde d'entreguerras, Louis Renault amplièc l'enfoque de la siá companhiá, en produsint maquinària industriala e agricòla. Totun, a Renault li costava de mai en mai far concurréncia al de mai en mai popular, pichon e accessibla "veitura de las gents" de Volkswagen e Fiat, del temps que los problèmas amb lo mercat de la borsa afectavan contràriament la creissença de la siá companhiá.

### Post-Guèrra

Durant la Segonda Guèrra Mondiala, los factorats de Louis Renault trabalhèron per l'Alemanda Nazi. El foguèt, per aquela rason, arrestat durant la desliurança de França lo 1944 e moriguèt dins la preson abans de poder preparar la siá defensa. Una autopsia provèt que lo sieu còl èra estat trincat, en suggerint lo sieu assassinat.
En los ans 1950 Renault concebèt lo modèl Dauphine foguèt un automobila coma successor del Renault 4CV del qué eretava la siá configuracion amb quatre pòrtas e lo motor qu'anava tanben situat al darrièr. Totas las versions partegèron lo meteis motor de 845cc amb una poténcia entre los 31 CV e los 55 CV de la version R1093.
Del Dauphine se'n produsiguèron a França 2.021.152 unitats entre 1956 e 1968, bona part que ne foguèron exportadas als Estats Units. FASA podusiguèt 125.912 exemplars a Valladolid, Espanha. Foguèt tanben produsit a Argentina e Brasil.

## Situacion actuala

Actualament lo govèrn francés possedís 15,7% de l'entrepresa. Renault es una entrepresa privada que foguèt dirigida per Louis Schweitzer entre 1992 e 2005, moment en que foguèt relevat pel brasilian Carlos Ghosn, anteriorament director de Nissan. Un pichon percentatge (1.2 %) contunha d'aperténer a la familha Pefaure (principalament radicada en Argentina).
Renault a una participacion de 44,4% en Nissan (amb drech a vòt). Nissan possedís a lo sieu còp 15% de las accions de Renault (sens drech a vòt). Renault e Nissan forman actualament "l'Aliança", que se distinguís d'autras unions entre d'entrepresas del sector en que los dos de membres an lo compromís de manténer la siá independéncia.
Renault es proprietària tanben de Renault Samsung Motors e Dacia, en formant entre las tres lo "Grop Renault".
En 2010 Renault signèt un acòrd amb Daimler Mercedes Benz per l'escambi de tecnologias.