# Néac

Niat en gavai, Néac (en francés) es una comuna de Bordalés e especialament deu Libornés gavai, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son Sanctus-Bricius-de-Neyraco, en latin, en 1341, Neyraco (capella de ~), en latin, en 1342, Neyaco (pro decime de ~), en 1356, Néac, en francés, au sègle XVIII (mapa de Cassini). Lo nom present dens las prumèiras atestacions es Neirac, prononciat [nɛj'rat] o [nɛj'rak], format deu nom d'òme Nerius, emb lo sufixe -acum, latinizacion deu sufixe gallés -ācon. Néac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avé per mèste Nerius. Totas las estapas de l'evolucion son dens las fòrmas ancianas : Neirac ---> Neiac ---> Néac (francizacion grafica).
Lo passatge de Neirac a Neiac deu s'explicar per una tendéncia a l'absorcion de [-j-] per [-r-] (*Nerrac, o benlèu *Nerac), e per i resistir, una insisténcia sus [-j-] que fenit per eliminar l'[-r-]; en tot cas, lo parlar, enquèra occitan o dejà gabai, èra pas capable de prononciar los dus sons au còp. Au moment de la francizacion grafica deu nom (que lo parlar locau fusse dejà gavai o enquèra occitan), lo iòd ([-j-]) vengut intervocalic fut considerat classicament, e a tòrt, coma una semiconsonanta epentetica (pas etimologica, mes que facilita la prononciacion), qu'avé per but d'evitar un iatus e donc eliminat graficament, dens una intencion purista.
Non se sap perqué Bénédicte Boyrie-Fénié refusa las atestacions coma influenciadas per lo nom de Nerac e supausa que Néac ven deu nom latin d'òme Neo, emb -acum (foneticament, é + a en iatus se pòt pas mantenir e lo resultat, aquò rai, seré *Nhat).

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2008 | 2020 | Georges Briffaut | | retirat |
| | 2008 | | | |
| 1962 | 1971 | Olivier Guichard | UNR, UDR | aut foncionari, Deputat de Léger Atlantic (1967-1977), Ministre de l'Educacion Nacionala (1969-1972) |
| | 1962 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 395, totala: 398 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 560 | 551 | 510 | 449 | 452 | 466 | 451 | 427 | 418 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 423 | 476 | 459 | 418 | 467 | 401 | 399 | 450 | 438 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 430 | 440 | 430 | 428 | 435 | 482 | 435 | 456 | 521 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 489 | 548 | 508 | 509 | 463 | 403 | 415 | 407 | 399 407 |
| 2009 | 2010 |
| 391 399 | 389 397 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Populacion : 345 (2018)
* Densitat : 50,15

## Nòtas

* ↑ https://archive.org/stream/tudesurlalimite00bringoog#page/n38/mode/1up
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 229
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 491
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 229
* Portal de las comunas de França