OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# La Gravelle

La Gravelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.

## Geografia

La Gravelle a situat a 20 km a l'oèst de Laval, a 14 km a l'èst de Vitré e a 46 km a l'èst de Roazhon. La municipalitat se tròba a 2 km del limit amb la region Bretanha.
A traversat pel anciana rota nacionala 157 e per la autoroute A81. Lo autoroute s'acaba a l'intrada a Bretanha per la barrièra de peatge de la Gravelle, coneguda per las automobilistes retent-se en Bretanha per Roazhon.
La Gravelle est située à 20 km à l'ouest de Laval, à 14 km à l'est de Vitré et à 46 km à l'est de Rennes. La commune se trouve à 2 km de la limite avec la région Bretagne.
Elle est traversée par l'ancienne route nationale 157 et par l'autoroute A81. L'autoroute se termine à l’entrée en Bretagne par la barrière de péage de La Gravelle, connue par les automobilistes se rendant en Bretagne par Rennes.

### Comunas vesinas
## Istòria

Lo vilatge a creat per défrichement del bòsc dels Caminas de Bretanha, #èsser, abans lo rattachement de la Bretanha al Reialme de França un abans-plaça e una frontièra.
Lo 26 de setembre de 1423, Suffolk, en comandant las tropas anglesas #qu'avián ocupat la França, vesiá la siá ofensiva contra la Maine trincada en la lande de la Gravelle per las hobereaux faméliques del comte de Aumale.
Le village est créé par défrichement de la forêt des Marches de Bretagne, elle fut, avant le rattachement de la Bretagne au Royaume de France un avant-poste et une frontière.
Le 26 septembre 1423, Suffolk, commandant les troupes anglaises qui avaient envahi la France, voyait son offensive contre la Maine brisée dans la lande de la Gravelle par les hobereaux faméliques du comte d'Aumale.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Paul Schoemann |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 500 | 404 | 456 | 439 | 496 | 543 | 590 | 681 | 768 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 732 | 700 | 696 | 603 | 534 | 523 | 519 | 511 | 509 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 503 | 502 | 508 | 404 | 388 | 396 | 365 | 395 | 451 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 440 | 393 | 365 | 404 | 477 | 548 | 536 | 534 | 532 |
| 2009 | 2010 |
| 534 542 | 534 543 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ La guèrra de #Cent Ans per Jean Favier, pàg. 484, Edicion Fayard, 1980.
* ↑ La guerre de Cent Ans par Jean Favier, p. 484, Édition Fayard, 1980.
* Portal de las comunas de França
# Lachy

Lachy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.

## Geografia

Çò Grand Morissètz pren la siá font a Lachy.
Le Grand Morin prend sa source à Lachy.

### Comunas vesinas
## Istòria

Una part de Verdey a amassat a Lachy en 1966.
Une partie de Verdey est réunie à Lachy en 1966.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Antonio Ribeiro |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 162 | 123 | 126 | 115 | 130 | 121 | 136 | 135 | 136 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 159 | 137 | 145 | 139 | 131 | 130 | 122 | 111 | 115 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 101 | 103 | 109 | 98 | 107 | 104 | 98 | 82 | 78 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 59 | | | | Cercar | Cercar | 321 | 322 | 328 |
| 2009 | 2010 |
| 323 334 | 319 330 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ EHESS, nòta de la comuna sul luòc Cassini, consultada lo 8 de febrièr de 2009
* ↑ EHESS, notice de la commune sur le site Cassini, consultée le 8 février 2009
* Portal de las comunas de França
# Laci

Laci (en italian Lazio) es una region del centre-oèst d'Itàlia.
Sa capitala es Roma.
Lo gentilici es lacial -ala (var. laciau -ala).

### Geografia

Laci se dividís en cinc províncias: Frosinone, Latina, Rieti, Roma, Vitèrbe.
# Lacryma Christi (vin)

Lo Lacryma Christi (« Lagrema del Crist » en latin) es una qualitat de vin producha a partir de vits que creisson sus los flancs del Vesuvi, dins lo golfe de Nàpols en Itàlia.
Aqueste vin soliá èsser produch antan de pels monges que vivián dins los covents qu'estàn sus los flancs del Vesuvi. Mai tard, los Jesuits, endevenguts mèstres d'aquestas tèrras, venguèron productors e detentors quasi exclusius d'aqueste vinhal.

## Istòria

Los vins del Vesuvi ja èran presats al temps dels Romans por lor gost corsat e lor bòna qualitat. Son eissits de vinhaus qu'estàn sus los flancs del volcan, loqual dòna la terranha rica en noiriments qu'es la causa d'aqueste fòrt caractèri del vin.
La poèsia romana es plan emprenta de descripcions e de lauses sul vin produch dins los entorns del Vesuvi :
Haec iuga quam Nysae colles plus Bacchus amavit
(Bacchus a mai aimat aquestes monts que los ont Nysa nasquèt)
Aquò cantava lo poèta Marçal, parlant del mont Vesuvi e de los monts entornants de la region de Nàpols. Lo renom del vin del Vesuvi tanben inspirèt fòrça de legendas e de mites : « Lo Bon Dieu, reconeissent lo golfe de Nàpols coma un tròç de Cèl que Lucifer arranquèt mentre que casiá en infèrn, plorèt ; e ont casèron las lagremas, aicí cresquèron los vits del Lacryma Christi », aquò ditz la legenda locala.
Una autra legenda sus l'origina del Lacryma Christi vòl que Jesus visitèt, mentre que viatgèt, un ermite redimit que viviá sus los costats del Vesuvi. Apietadat, Jesus auriá cambiat la suá bevenda, qu'èra a pro far bevable, en un vin mai que bon : lo Lacryma Christi.
Aquèlas legendas crestianas continuon de segur de legendas anticas, pre-crestianas, lasqualas an d'originas fòrt ancianas, sens dobtança tant vièlhas que l'establissament dels òmes dins la region.
# Lacour-d'Arcenay

Lacour-d'Arcenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Gérard Blandin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 77 | 306 | 321 | 314 | 330 | 367 | 374 | 372 | 467 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 347 | 468 | 461 | 421 | 330 | 312 | 321 | 325 | 310 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 307 | 286 | 255 | 234 | 231 | 191 | 178 | 183 | 152 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 156 | 133 | 121 | 81 | 87 | 107 | 129 | 130 | 130 |
| 2009 | 2010 |
| 130 133 | 128 131 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Lacidipina

La lacidipina es una diidropiridina antagonista dau calci. Son indicacion principala es l'ipertension. Sa formula es C26H33NO6.
# Lacollonge

Lacollonge es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.

## Geografia

Lo vilatge a adaigat per La Madeleine, un pichon riu #que pren la siá font en lo massiu dels Vòges, sul territòri del vilatge de Lamadeleine-Val-de detlos-Angels.
Le village est arrosé par La Madeleine, une petite rivière qui prend sa source dans le massif des Vosges, sur le territoire du village de Lamadeleine-Val-des-Anges.
Se situa al bòrd d'un pichon riu nomenat La Madeleine que nais al massís dels Vòges.
Se situa a la vora d'un petit riu anomenat La Madeleine que neix al massís dels Vosges.

## Istòria

Lo luòc del pòble èra ja ocupat al edat del fèrre cossí l'indica una enregistra archéologique que # i aguèt descobèrt un casc de l'epòca de La Tène. Levat de confusion amb una autra localité, lo nom de La Quelonge apareis en l'archiu a partir de 1196. Una colonge es alavetz una espleitacion que # un colon a sus el #èsser establit pel proprietari del luòc (monastèri...). Pel continuament, un masatge caseriu pòt se desvolopar se lo endroit es favorable. Lacollonge Èra antany ligat dins la comuna e a la parròquia de Phaffans.
Le site du village était déjà occupé à l'âge du fer comme l'indique une fouille archéologique dans laquelle fut découvert un casque de l'époque de La Tène. Sauf confusion avec une autre localité, le nom de La Quelonge apparaît dans les archives à partir de 1196. Une colonge est alors une exploitation sur laquelle un colon a été établi par le propriétaire du lieu (monastère...). Par la suite, un hameau peut se développer si l'endroit est favorable. Lacollonge était autrefois rattaché à la mairie et à la paroisse de Phaffans.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Marc Tisserand |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 159 | 163 | 181 | 208 | 224 | 217 | 215 | 216 | 187 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 165 | 142 | 141 | 141 | 136 | 145 | 133 | 140 | 114 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 112 | 100 | 108 | 90 | 88 | 77 | 85 | 66 | 66 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 68 | 71 | 153 | 182 | 198 | 221 | 233 | 239 | 245 |
| 2009 | 2010 |
| 250 253 | 256 259 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Lacroix-sur-Meuse

Lacroix-sur-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Régis Mesot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 660 | 758 | 871 | 917 | 1 077 | 1 112 | 1 141 | 1 139 | 1 109 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 051 | 1 067 | 1 012 | 967 | 918 | 875 | 847 | 820 | 763 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 761 | 741 | 697 | 420 | 581 | 536 | 536 | 546 | 524 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 540 | 537 | 593 | 599 | 608 | 599 | 684 | 702 | 718 |
| 2009 | 2010 |
| 717 740 | 715 737 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Lacrost

Lacrost es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde |
| 2008 | 2014 |
| març de 2001 | 2008 |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 707 | 658 | 718 | 666 | 652 | 657 | 628 | 625 | 569 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 545 | 520 | 509 | 438 | 478 | 503 | 501 | 528 | 530 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 584 | 555 | 594 | 593 | 594 | 598 | 570 | 567 | 608 |
| 2009 | 2010 |
| 650 671 | 692 713 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Lacres

Lacres es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Henri Malliard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 290 | 270 | 279 | 313 | 342 | 347 | 330 | 337 | 335 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 323 | 338 | 358 | 342 | 346 | 358 | 345 | 359 | 330 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 341 | 331 | 288 | 275 | 304 | 276 | 244 | 274 | 245 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 225 | 211 | 194 | 193 | 190 | 161 | 211 | 218 | 233 |
| 2009 | 2010 |
| 239 241 | 242 245 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Lacroix-Saint-Ouen

Lacroix-Saint-Ouen es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean Desessart |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 800 | 934 | 1 012 | 1 084 | 1 143 | 1 152 | 1 159 | 1 250 | 1 216 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 179 | 1 179 | 1 309 | 1 375 | 1 416 | 1 452 | 1 471 | 1 526 | 1 576 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 679 | 1 728 | 1 746 | 1 623 | 1 673 | 2 008 | 2 012 | 1 931 | 2 036 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 330 | 2 558 | 3 203 | 3 475 | 3 754 | 4 233 | 4 427 | 4 451 | 4 475 |
| 2009 | 2010 |
| 4 507 4 754 | 4 484 4 747 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# MAT 49

Lo MAT 49 es un pistolet mitralhaire francés desvolopat après la Segonda Guèrra Mondiala. Foguèt destinat a remplaçar lo MAS 38 que sa poissança èra jutjada tròp febla e sa produccion tròp complèxa. Lo MAT 49 es donc una arma simpla e robusta utilizant la municion de 9 × 19 mm Parabellum. Fòrça presada au sen deis unitats de parachutistas e d'infantariá mecanizada gràcias a sa talha pichona, foguèt fòrça utilizada durant la Guèrra d'Indochina e la Guèrra d'Argeria per l'armada francesa e per lei guerilhas independentistas. La produccion foguèt arrestada en 1979 ambé l'introduccion dau fusiu d'assaut FAMAS.

## Liames intèrnes

* MAS 38.
* Pistolet mitralhaire.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Lo Viet Minh desvolopèt una version especiala qu'utilizava la municion sovietica de 7,62 x 25 mm Tokarev.
# MCL 80

Lo MCL 80 (per Mètro Cremalh Lion 1980) es un modèl de mètro construgut per Alstom e SLM Winterthur per la linha C del mètro de Lion.

## Caracteristicas tecnicas
### Composicion

Cada tren es composat de doas motriças comportant una cabina de conduita.

## Nòtas e referéncias

* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « MCL 80 ».

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Mètro de Lion
** Linha C
* MPL 75
* MPL 85
* MPL 16
# M60 Patton

Lo M60 Patton es un carri de combat principau estatsunidenc de segonda generacion desvolopat a partir dau carri M48 durant la fin deis annadas 1950. Tres versions principalas foguèron desvolopadas dichas M60, M60A1, M60A2 e M60A3. Mai de 15 000 unitats foguèron produchas de 1960 a 1987 e lo carri foguèt adoptat per l'armada estatsunidenca e uneis aliats de l'OTAN durant la Guèrra Freja. Remplaçat per lo M1 Abrams au sen deis unitats blindadas estatsunidencs, èra totjorn utilizat per divèrsei país en 2012 coma l'Arabia Saudita, Egipte Israèl, Turquia, Grècia o encara Marròc.
Participèt a divèrsei conflictes de la segonda mitat dau sègle XX coma la Guèrra de Kippour, la Guèrra de Liban, la Guèrra de Kuwait. Obtenguèt de resultats satisfasents còntra lei carris T-55, T-62, T-72 e Tipe 69 d'origina sovietica o chinesa deis armadas aràbias. En revènge, se revelèt vulnerable ais armas anticarri leugieras coma lo RPG sovietic o lo missil AT-3 Sagger.

## Ligams intèrns

* Carri de combat principau.
* M48 Patton.
* M1 Abrams.
# MAS 38

Lo MAS 38 es un pistolet mitralhaire desvolopat en 1938 per la Manufactura d'armas de Sant Estève. Inspirat per lei pistolets mitralhaires utilizats per lo combat dins lei trencadas de la Premiera Guèrra Mondiala, èra una arma de 630 mm de longor per un pes de 3,45 kg. Èra destinat au combat raprochat e ais unitats de segonda linha coma leis artilhaires o l'engèni. Pasmens, sa fabricacion complèxa, sa municion de poissança tròp febla (7,65 × 20 mm Long) e la desfacha francesa de 1939 limitèron sa produccion. Leis armas fabricadas foguèron principalament utilizadas per lei còrs francs de l'armada francesa, la Milícia e la Resisténcia. Après 1945, serviguèron durant la Guèrra d'Indochina o dins d'unitats de polícia.

## Liames intèrnes

* Pistolet mitralhaire.
# MAGIC

MAGIC (siglas de l'anglés: Major Atmospheric Gamma-ray Imaging Cherenkov Telescope) es un observatòri d'astronomia gamma al sòl, situat a l'Observatòri del Roque de los Muchachos dins las Islas Canàrias a La Palma. MAGIC es compausat de dos telescòpis de tipe reflector optic de 17 mètres de diamètre qu'utilizan la tecnica d'imatgeriá Čerenkov atmosferica.
# MARRS

MARRS, taben de còps escrit M|A|R|R|S, M/A/R/R/S o M.A.R.R.S. es un projècte de musica electronica eissit de la collaboracion entre Colourbox e Ar Kane, dos gropes angleses del label independent 4AD.
En 1987, an publicat lo tròç Pump Up the Volume que foguèt una capitada enòrma (foguèt lo primièr tròç house n°1 al Reialme Unit), devengut aital culte en fasent de la house music un estili popular. Aital, MARRS es considerat coma pionièr del genre house.
# M4 Sherman

Lo carri M4 Sherman es un carri mejan nòrd-american de la Segonda Guèrra Mondiala. Foguèt desvolopat per remplaçar lo M3 Lee qu'èra pas capable de rivalizar ambé lei carris alemands. Intrèt en servici en 1942 e participèt a la Segonda batalha d'El Alamein. Quasiment 50 000 unitats foguèron produchas e lo M4 equipèt pauc a pauc totei leis armadas aliadas. Demorèt en servici fins a 1955 dins l'armada estatsunidenca. Au començament dau sègle XXI, contunia d'equipar certaneis armadas coma aquela de Paraguai.
Ben adaptat a una produccion importanta per l'industria american, lo M4 foguèt utilizat sus totei lei teatres de la guèrra. En Asia, aguèt aisament l'avantatge sus lei carris leugiers japonés. En revènge, en Africa o en Euròpa, èra fòrça inferior ai carris alemands en causa de la manca de poissança de fuec de son canon e de sa autor importanta. Unei versions foguèron desvolopadas per assaiar de melhorar aquela situacion sensa resòuvre completament lo problema. En particular d'esfòrç foguèron fach per lei anglés per aumentar la poissança de fuec dau M4, en i montant lor canon de 17 liuras, sol capable de traucar lo blindatge dei Panthers e Tiger I alemands. Aqueu exemplari èra conegut sota la denominacion de Sherman Firefly.
Après la Segonda Guèrra Mondiala, participèt a la Guèrra de Corèa. Maugrat de modernizacions que li permetèron de resistir ai carris sovietics, se mostrèt inferior ai carris T-34/85 d'origina sovietica chinés e coreans. Enfin, Israèl l'utilizèt fins ais annadas 1970 amb una modernizacion dau canon. Foguèt utilizat en nombre important còntra de blindats enemics (T-34 e T-55) en nombre reduch e obtenguèt de resultats corrècts mai foguèt pauc a pauc retirat dau servici e plaçats dins d'unitats de resèrva.

### Copa transversala

| Anèu de levatge Ventador Trapa de torreta Periscòpi Trapa de torreta Sèti de torreta Sèti dau tiraire Sèti de torreta Torreta Filtre d'aire Cabucèu d'empliment dau radiator Filtre d'aire Motor | 14.Tudèu d'escapament 15.Roda libra 16.Pompa d'aiga 17.Radiator 18.Generator 19.Aubre de transmission part arriera 20.Panièr de torreta 21.Anèu 22.Aubre de transmission part avant 23.Suspension de bogie 24.Transmission 25.Pinhon d'entraïnament principau 26.Sèti dau menaire 27.Sèti dau mitralhaire |
# Lira da braccio

La lira da braccio qu'ei un instrument de còrdas hregadas de la Reneishença considerat com un ajòu deu vriolon. La soa caisha de resonància e los sons horats en forma de f que horen los modèls per la fabricacion deus purmèrs vriulons. Lo son cordièr totun qu'ei enqüera hèra diferent deu cordièr deu vriulon : qu'ostenda ua forma de huelha e las cavilha qu'i son clavadas perpendicularament a la caisha de l'instrument. La soa tòca qu'ei mei larga que la tòca deu vriulon e que portava, en escàs exemples, fretas. Quauques còrdas que son tienudas au ras de la tòca (sonant donc sens que los dits de la man dreta e poscan cambiar la hautor de la nòta).
* Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
* Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
* Viola pomposa
* Arpeggione
* Familha de la viòla de gamba
* Contrabassa • octobassa
* Bariton
* Trompeta marina
* Sonsaina
* Creta : lira
* China : huquin • zhonghu
* Corea : haegeum
* Pérsia : kamancheh
* Monde arab : rebab
# Lirac

Lirac (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Stéphane Cardènes |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 888, totala: 912 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 816 | 827 | 838 866 |
| 2009 | 2010 |
| 848 877 | 882 913 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 914 abitants.

## Veire tanben

* Comunas de Gard

## Nòtas

* Portal de Lengadòc
# Lirquén

Lirquén qu'ei un pòrt artesanal e de embarcament forestal en la vila de Penco, en lo Gran Concepción, Chile. Sa populacion es estimada a 12 000 abitants.

## Vejatz tanben

* Penco
* Gran Concepción

## Ligams extèrnes

* Empresa del Puerto de Lirquen
* VIPLA Fabrica de Vidrios Planos Lirquen
* Parroquia La Purísima de Lirquen
* Portau de Chile