# Crosanças

Croisances o puslèu Crosanças (Croisances en francés) z-es una anciana comuna gigaudiana situada dins lo departament del Naut Léger e la region Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe (region). Dempuèi lo 1èr de genièr 2016, es fusionada amb Toràs, sens venir comuna delegada.

## Toponimia

La prononciacion es [kru'zansɔ] a La Clausa, près de Gresas, [kru'zansə] a Cubèl. Las fòrmas ancianas son Ecclesia beatae Mariae de Crozansas, en 1244, Villa de Crosances, en 1257, Crosantia, en 1273, Crosansa, en 1377, Crosansas en 1464, Nostra Domina de Crosanciis, en 1526, Crosences, en 1622. Lo borg z-es en riba de Panis (nom francés), afluent d'Ança près delhs ajustants, mas segon Dauzat, lo nom iniciau de Crosança sembla desdoblat en Ança e Croset. Crosanças seriá en riba de Croset (Panis seriá un autre nom de Croset ?). Crosança, nom d'aiga [finala -antiā], probablament celtic, es lo meime nom que Crònça, pus alh nòrd e pus usat foneticament. L'etime z-es *Crosantiā, aparentat a Crosā, nom antic de Cruesa (aiga). Lo nom delh luòc ven delh nom de l'aiga$^,$.

### Veirairòlas

Las fòrmas ancianas son Ecclesia de Vairarolas en 1145, Le prieur de la Magdelaine de Verreyrolles en 1516, Prior B. Mariæ Magdalenes de Vereyrolis en 1527, Vereyroles en 1622. La grafia francesa actuala Verreyrolles, s'explica per una absorcion de i amb redoblament d'r. Veirairòlas es lo diminutiu, ambelh sufixe -ola de Verrières (occitan *Veirèira(s), *Verrèira(s) ?), a dos km, dins l'anciana comuna delh Chambon del Chastèl, e l'absorcion de i èra benleu dins lo toponime pus ancian, que representa lo latin vitraria, de vitrum, « veire », doncas « fabrica(s) de veire »; mes benleu, amai probable, que i aviá pas de veirèiras a Veirairòlas.

## Istòria

Pendent l'Ancian Regime, Crosanças èra de la diocèsi de Mende e de l'archipreirat de Saug. Lo vocable de la glèisa èra Nòstra Dòna e l'avesque de Mende ne'n èra collator. Crosanças dependiá de la província e del bailatge de Gevaudan. La comuna de Verreyrolles (en francés; probablament Verrairòlas o Veirairòlas) saguèt suprimida e incorporada a la de Crosanças per la lei delh 3 de julhet de 1846.

## Administracion

Lista delhs cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 31 de decembre de 2015 | Bernard Boudon |
| març de 2001 | 2014 | Philippe Bouquet |
| | 2001 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Saug; es ara del canton de Gorges de l'Allier-Gévaudan (en francés), donc de las Gòrjas de l'Alèir-Gevaudan.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 33, totala: 34 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 200 | 118 | 154 | 181 | 201 | 235 | 250 | 240 | 244 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 255 | 237 | 282 | 228 | 244 | 282 | 321 | 244 | 245 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 251 | 242 | 215 | 183 | 172 | 141 | 175 | 128 | 107 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 91 | 90 | 80 | 70 | 49 | 40 | 36 | 35 | 35 35 |
| 2009 | 2010 |
| 37 37 | 35 35 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

### Demografia Veirairòlas

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 30 | 30 | 55 | 90 | 99 | | | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Lo n° INSEE es estat chamjat per rasons practicas.
* Lacunas de 1836 a 1846.

## Ligams extèrnes

* Crosanças sobelh site de l'Insee

## Nòtas e referéncias

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Crosanças».
* ↑ http://thoras.fr/blog/?p=1140
* ↑ enquèsta Sivadon, setembre de 2019
* 1 2 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907,, p. 98 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f147.image
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 230
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 129 e 342
* ↑ Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907,, p. 294 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f1343.image
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 708
* Portal de Lengadòc