# Coisan

Coisan, pron. [kuj'za] (en francés Couiza) es una comuna lengadociana de Rasés (Lengadòc) situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

Coisan es situada dins la nauta val d'Aude sul Sals a 16 km de Limós e a 13 km de Quilhan. Es a ras del vilatge de Montasèls, separats per Aude e de la pichona vila d’Esperasan.
Accès per tren SNCF (gara de Coisan Montasèls o gara d'Esperasan) sus la linha Carcassona - Ribesaltas.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Coisan :
| Montasèls | Luc d'Aude | |
| | | Costauçan |
| Esperasan | Rènnas del Castèl | Los Banhs de Rènnas |

## Toponimia

Las atestacions ancianas son : Couzanum en 1231; Coinsanum = Couisanum en 1320; Couizanum en 1347; Couissanum en 1377; Couissan en 1503-1587; Couyzan en 1571; Couysan, Couizan en 1589-1591; Couisan…, Couisa en 1594; Couvizan, Couviza en 1594; Couyza en 1620; Couiza en 1781. Coisan vendriá del nom latin d'òme Cupitius (e pas exactament Cupitus) ambe'l sufixe -anum. Véser un ostal de Palairac nomenat Couize en francés e citat en 842 Cubizanum.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2008 | (2026) | Jacques Hortala | PS | conselhièr general (1998-2015, ancian cònsol dels Banhs de Rènnas |
| març de 2001 | 2008 | Jean-Pierre Brilleaud | divèrs esquèrra | |
| març de 1989 | 2001 | Guy Aurifeuille | RPR | conselhièr general (1992-1998) |
| març de 1977 | 1989 | Lucien Faure | PS | cap d'entrepresa, conselhièr general (1987-1992) |
| | 1977 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Coisan (caplòc); es ara del canton de de La Val Nauta d'Aude (Quilhan).

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1145, totala: 1170 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 525 | 627 | 636 | 750 | 843 | 982 | 953 | 1 005 | 985 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 930 | 956 | 920 | 1 034 | 1 132 | 1 004 | 886 | 908 | 1 010 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 088 | 1 198 | 1 018 | 912 | 1 263 | 1 356 | 1 247 | 1 091 | 1 178 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 126 | 1 297 | 1 314 | 1 259 | 1 287 | 1 194 | 1 191 | 1 244 | 1 209 1 235 |
| 2009 | 2010 |
| 1 178 1 205 | 1 147 1 170 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 1115 abitants e la densitat èra de 164,7 ab/km².

## Lòcs e monuments

* Castèl dels ducs de Juèsa
Dins lo país catar, prèp de la famosa Rènnas del Castèl, lòc de recits esoterics e de legendas, i a lo castèl dels ducs de Joiosa. Joan de Joiosa, Cambrièr e Conetable de França, primièr governador de Narbona e luòctenent general en Lenguedòc faguèt bastir lo magnific ostal entre 1540 e 1550. Son filh Guilhèm III contunhèt las òbras. Lo castèl patiguèt un sèti en 1577 pendent la guèrras de religion entre protestants e catolics. Longtemps abandononat, puèi transformat en usina de tintas, abans d'èsser un centre de formacion agricòla. Lo mur exterior medieval, bordat de quatre torres, fa contrast amb la cort interiora d'estil de la Renaissença. Lo castèl es uèi vengut una ostelria.
* Glèisa de Coisan

## Personas ligadas a la comuna

* Déodat Roché.

## Véser tanben

* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes

* Coisan sul site de l'Insee

## Referéncias

* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11.html
* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 103, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f195.item.texteImage.zoom
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 124
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 215, a Coubisou
* ↑ (fr)Robert Debant - Le château de Couiza - pp.160-168, dans Congrès archéologique de France. 131$^{en}$ session. Pays de l'Aude. 1973 - Société Française d'Archéologie - Paris - 1973
* Portal de Lengadòc