# Marciac

Marciac$^,$$^,$$^,$ (Marciac en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Comuna de Gasconha situada en Ribèra Baisha suu riu Boès, que conten un lac. La comuna que's tròba au sud deu departament de Gers prèp deus Hauts Pirenèus.

### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Marciac :
| Julhac | Tordun | Siurac e Florés sus un vintenat de m |
| Armentiu, Auriavath (Hauts Pirenèus) | | L'Agroet |
| Sent Justin | Ricort | Montlesun |

## Toponimia

Segon Dauzat e Rostaing, Marciac que vengueré d'un nom latin d'òme, Marcius o Martius (Negre : Marcius), dab lo sufixe -acum$^,$, latinizacion deu sufixe gallés -ācon. Mès los noms d'aquera origina que donan regularament Marçac, dab absorpcion deu iòd, e pas Marciac. Que sembla donc la realitat sia un chic mei indirècta. Un deus fondators de la bastida qu'èra lo senescau Guichard de Marzé e son nom qu'estó probablament latinizat Marciacum. Qu'ei d'aquera latinizacion que veng lo nom de Marciac en lenga vulgara.

## Istòria

Marciac qu'ei ua bastida reiau fondada a la fin deu sègle XIII (1298) per Étienne de Lupé, abat de la Casa-Diu, Arnaud-Guilhem III, comte de Pardiac e lo senescau de Tolosa, Guichard de Marzé, qui bastigó la bastida, li donè sas costumas e li deishè lo son nom latinizat. Las costumas qu'estón confirmadas en 1300 peu rei de França Felip IV lo Bèth. La vila originau qu'èra entornejada per emparas, horadadas per uèit pòrtas damb torretas qu'au son entorn b'èra estat cavat un bèth varadàs aparat per hautas muralhas. De privilègis importants e van har lo succès rapid d'aquera bastida.
La glèisa qu'a lo mei haut cloquèr deu departament (87 m).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| junh de 1995 | 2026 | Jean-Louis Guilhaumon | PS | retirat de l'ensenhament, conselhèr regionau |
| | 1995 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Marciac (caplòc); qu'ei adara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1243, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 412 | 1 489 | 1 605 | 1 671 | 1 778 | | 1 955 | 1 912 | 1 905 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 887 | 1 848 | 1 901 | 1 883 | 1 914 | 1 956 | 1 825 | 1 629 | 1 546 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 484 | 1 449 | 1 331 | 1 100 | 1 086 | 1 138 | 1 098 | 1 128 | 1 025 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 996 | 1 065 | 1 131 | 1 119 | 1 211 | 1 160 | 1 221 | 1 233 | 1 231 1 342 |
| 2009 | 2010 |
| 1 234 1 342 | 1 239 1 323 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 1220 abitants e la densitat qu'èra de 59,22 ab/km².

## Cultura e torisme

Marciac qu'ei principaument coneguda peu son festival de jazz de renommada internacionau : Jazz in Marciac (35$^a$ edicion en 2012). Lo collègi de Marciac que prepausa ua opcion jazz dempuish l'annada escolara 1992-1993.
Lo Conselh Regionau de Mieidia-Pirenèus qu'a reconegut Marciac com un deus 18 Grands Sits de Mieidia-Pirenèus peu son patrimòni, son intensa activitat culturau atau com sa capacitat d'arcuèlh toristic.

## Lòcs e monuments

* Jazz in Marciac
* Glèisa de Nosta Dauna de Marciac (sègle XIV e sègle XV, vòuta 1869)
* Tor au centre deu vilatge
* Collègi
* Lac
* Jazz in Marciac 2005
* La glèisa de Nosta Dauna de Marciac
* Tor
* Estatua de la verge deu mainat (jardin de la glèisa)

## Personalitats ligadas dab la comuna

* Jean Laforgue

## Véser tanben

* Jazz in Marciac
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes

* Marciac suu site de l'Insee
* Sit oficiau de la Comuna
* Sit oficiau de l'Oficina de Torisme de Marciac, Plasença (Gers) e de la Comunautat de Comunas
* Sit oficiau deu festival Jazz in Marciac
* Autour de Marciac
| Patrimòni Mondial de l'UNESCO | Etapa precedenta Bassoas Romavatge de Sant Jacme de Compostèla Via Tolosana Etapa seguenta Mauborguet |

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Marciac».
* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 426, a Maizey
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, 1990-98, vol. I, p. 471, par. 7231
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Marciac.
* Portau de Gasconha