OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Chaise-Dieu-du-Theil

Chaise-Dieu-du-Theil en normand (Chaise-Dieu-du-Theil en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.

## Istòria

Cadièra-Dieu-de detlo-Theil es una municipalitat de 245 abitantas permanentas (recensement de 1999). Lo nombre total d'abitants (amb los résidents secondaires) s'elèva a 260.
La municipalitat de Cadièra-Dieu-de detlo-Theil a #èsser creat continuament a la réunification de dos pòbles, Cadièra-Dieu situat sul marge esquèrre de la Iton e Theil sul marge drech. Aquela réunification s'es concretat lo 4 de març de 1836.
Chaise-Dieu-du-Theil est une commune de 245 habitants permanents (recensement de 1999). Le nombre total d'habitants (avec les résidents secondaires) s'élève à 260.
La commune de Chaise-Dieu-du-Theil a été créée suite à la réunification de deux villages, Chaise-Dieu situé sur la rive gauche de l'Iton et Theil sur la rive droite. Cette réunification s'est concrétisée le 4 mars 1836.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Dominique René |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 525 | 451 | 343 | 473 | 535 | 161 | 559 | 540 | 554 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 542 | 512 | 477 | 421 | 389 | 359 | 385 | 350 | 340 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 345 | 304 | 291 | 262 | 289 | 263 | 274 | 341 | 286 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 304 | 295 | 273 | 252 | 241 | 245 | 234 | 233 | 231 |
| 2009 | 2010 |
| 230 247 | 227 245 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Chaim Weizmann

Chaim Weizmann, quimista (1874-1952), foguèt president d'Israèl entre 1949 e 1952.
| Precedit per cap | President d'Israèl 1949 - 1952 | Seguit per Yitzhak Ben-Zvi |
# Chaintrix-Bierges

Chaintrix-Bierges es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Annie Pajak |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 206 | 208 | 193 | 217 | 243 | 227 | 245 | 247 | 265 |
| 2009 | 2010 |
| 275 281 | 288 294 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Chairac

Chairac (Chirac en francés) es una anciana comuna gavaudanesa situada dins lo departament de Losera e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Dempuèi lo 1èr de genièr 2016, es venguda comuna delegada de la comuna novèla de Borgs de Colanha.

## Toponimia

La prononciacion, relevada a Sant Pèire de Nogaret (comuna confrontanta) es [tʃi'rak].

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2008 | 31 de decembre 2015 | Henri Boyer (1958-) | divèrs esquèrra | conselhièr departamental, vice-president del conselh departamental, cònsol de Borgs de Colanha |
| 1989 | 2008 | Gilbert Reversat (1945-) | | |
| 1988 | 1989 | Jean Hugonnet (1923-2003) | | |
| 1965 | 1988 | Marceau Crespin (1915-1988) | | coronèl, fondator de las primièras unitats francesas eliportadas en Indochina e en Argeria, delegat general a la preparacion olimpica, director de ministèri, president del Conselh general de Losera, director general de Coca-Cola France |
| | 1965 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant German del Telh; es ara del canton de Chairac (Borgs de Colanha burèu centralizator).

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1166, totala: 1204 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 1 079 | 1 106 | 1 133 1 167 |
| 2009 | 2010 |
| 1 161 1 196 | 1 172 1 207 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Personalitats ligadas amb la comuna

* Marceu Crespin (Marceau Crespin; l'ortografia occitana es de verificar), coroneu francés de la Segonda Guerra Mondiala.

## Veire tanben

* Siti del conselh general de Losera (fr)

## Nòtas

* ↑ enquèsta Sivadon setembre 2019
* Portal de Lengadòc
# Chaingy

Chaingy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Pierre Durand |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 956 | 1 914 | 2 028 | 1 678 | 1 705 | 1 704 | 1 770 | 1 798 | 1 757 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 678 | 1 666 | 1 702 | 1 686 | 1 645 | 1 595 | 1 566 | 1 512 | 1 392 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 318 | 1 258 | 1 174 | 965 | 1 026 | 973 | 1 002 | 1 003 | 1 284 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 466 | 1 574 | 1 896 | 2 562 | 2 641 | 2 859 | 3 316 | 3 458 | 3 432 |
| 2009 | 2010 |
| 3 482 3 596 | 3 531 3 647 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Chaintreaux

Chaintreaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Pierre Boyer |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Lucien Maire |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 592 | 624 | 599 | 585 | 718 | 787 | 977 | 1 037 | 1 101 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 134 | 1 129 | 1 124 | 1 117 | 1 100 | 1 078 | 1 079 | 1 104 | 1 063 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 007 | 973 | 919 | 765 | 774 | 770 | 731 | 685 | 693 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 671 | 576 | 573 | 576 | 674 | 783 | 854 | 856 | 871 |
| 2009 | 2010 |
| 887 903 | 902 918 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Chaintré

Chaintré es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-François Cognard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 495 | 439 | 585 | 586 | 614 | 565 | 569 | 602 | 574 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 536 | 501 | 521 | 502 | 503 | 466 | 455 | 421 | 415 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 459 | 429 | 417 | 320 | 326 | 310 | 300 | 357 | 392 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 396 | 398 | 352 | 372 | 503 | 503 | 519 | 530 | 528 |
| 2009 | 2010 |
| 530 556 | 531 557 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Chaim Herzog

Chaim Herzog :
| president de (país): | Israèl |
| Periòde de govèrn: | 5 de mai de 1983 - 13 de mai de 1993 |
| Predecessor: | Yitzhak Navon |
| Successor: | Ezer Weizman |
| Data de naissença: | 9 d'abril de 1918 |
| Luòc de naissença: | Belfast, Irlanda del Nòrd |
| Data de decès: | 17 d'abril de 1997 |
| Luòc de decès: | Tel Aviv, Israèl |
| Profession: | militar (major general) |
| Partit politic: | Ma'arakh HaAvoda (Partit Trabalhista d'Israèl) |
Chaim Herzog, militar (major general) n.1918 e m.1997, foguèt president d'Israèl entre 1983 e 1993. Lo filh Isaac ven tanben president de l'estat en 2021.
| Precedit per Yitzhak Navon | President d'Israèl 5 de mai de 1983 - 13 de mai de 1993 | Seguit per Ezer Weizman |
# Cabernet Franc

Lo Cabernet Franc es un vitatge principalament destinat a la produccion de vins roges. Es caracteristic de l'assemblatge bordalés ont es utilizat amb lo Cabernet Sauvinhon e lo Merlot. I ocupa generalament una plaça segondària (mai o mens 12-15 %). D'efièch, lo Cabernet Franc a pas l'aciditat e l'estructura del Cabernet Sauvinhon. Pasmens, pòrta d'aròmas fresques e fruchats. Es principalament cultivat dins la region de Bordèu. Dins la rèsta del mond, es principalament cultivat dins la val de Léger e dins lo nòrd-èst d'Itàlia.

## Galariá fotografica

* Illustracion de l’Ampelografia de Pierre Viala e Victor Vermorel
* Cabernet Franc en setembre
* Cabernet Franc
* Fuèlha caracteristica de Cabernet Franc

## Articles connèxes

* Cabernet Sauvinhon
* Merlot
* Vin roge
* Vitatge

## Nòtas e referéncias

* ↑ L'excepcion principala es lo domeni de Sent Milion ont de vins famoses pòdon èsser compausats de 50 % de Cabernet Franc.
# Cabestany

Cabestany (occitan Cabestanh) es una comuna de Rosselhon, dins la Catalonha del Nòrd. Administrativament es una comuna francesa del departament dels Pirenèus Orientals e de la region d'Occitània.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 1977 | | Jean Vila | PCF | deputat (1997-2002) |
| 1921 | 1924 | François Pomarède | | |
| 1912 | 1921 | François Sagui Escudié | | |
| 1909 | 1912 | Jacques Comignan | | |
| 1893 | 1909 | Jean Fort | | |
| 1886 | 1893 | Étienne Casadamont | | |
| 1884 | 1886 | Théodore Carrère | | |
| 1883 | 1884 | François Badie | | |
| 1882 | 1883 | Emmanuel Pairi | | |
| 1881 | 1882 | Joseph Cavaillé | | |
| 1878 | 1881 | Jean Noguès | | |
| 1876 | 1878 | Pierre Pastor | | |
| 1874 | 1876 | Louis Sabardeil | | |
| 1870 | 1874 | Jean Camo | | |
| 1868 | ? | Michel Fort | | |
| 1855 | 1868 | Victor Battle | | |
| 1852 | 1855 | Joseph Pons | | |
| 1848 | 1852 | Louis Sabardeil | | |
| 1848 | 1848 | Joseph Gely | | |
| 1837 | 1848 | Joseph Sabardeil | | |
| 1834 | 1837 | Pierre Berga | | |
| 1831 | 1834 | Augustin Oriola | | |
| 1825 | 1831 | Antoine Meunier | | |
| junh de 1815 | 1825 | Jean Berga | | |
| ? | junh de 1815 | Marc Beille | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 9577, totala: 9777 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 155 | 1 346 | 3 390 | 6 221 | 7 513 | 8 259 | 8 360 | 8 395 | 8 630 8 797 |
| 2009 | 2010 |
| 8 852 9 026 | 9 074 9 255 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Personalitats

* Guilhèm de Cabestanh, trobador.
* Mèstre de Cabestany, escalpraire del sègle XII.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Cabestany, sus Wikimedia Commons

## Nòtas

* ↑ MairesGenWeb
* 1 2 3 Fabricio Cardenas, Vieux papiers des Pyrénées-Orientales, Cabestany, le 11 juin 1815 , 30.01.2014
* Portal de Catalonha
# Cabestrana

Fushigidane, en occitan Cabestrana, es un pokémon de la primièra generacion.

## Lo nom

Lo nom japonés, フシギダネ Fushigidane, barreja los mots 不思議 fushigi (misteriós) e 種 tane (semença).
Lo nom occitan ven de cabòça estrana.
Lo nom anglés Bulbasaur, tanben utilizat en catalan, espanhòl e italian, es un derivat de l'anglés bulb (cabòça) e del grèc σαῡρος sauros (lausèrt).
Lo nom alemand Bisasam ven dels mots Bisamratte (rat muscat) e samen (semença).
Lo nom francés Bulbizarre ven de bulbe (cabòça) e bizarre (bizarre).
Lo nom corean, 이상해씨 Isanghaessi, ven de 이상 isang (estranh) e 씨 ssi (semença).

## Bibliografia

* (EN) Paul J. Shinoda, Pokémon Official Nintendo Player's Guide, Nintendo Power, 1998, p. 66, ISBN 978-4-549-66914-0.
* (EN) Nintendo Power, Pokémon Special Edition for Yellow, Red and Blue, Nintendo Power, 1999, p. 71, ASIN B000GLCWWW.
* (EN) M. Arakawa, Pokémon Gold Version and Silver Version Complete Pokédex, Nintendo Power, 2000, p. 81, ASIN B000LZR8FO.
* (EN) Scott Pellard, Pokémon Crystal Version, Nintendo Power, 2001, p. 127, ISBN 978-1-930206-12-0.
* (EN) Eric Mylonas, Pokémon Fire Red & Leaf Green: Prima's Official Game Guide, Prima Games, 2004, p. 91, ISBN 978-0-7615-4708-2.
* (EN) Lawrence Neves, Pokémon Diamond & Pearl Pokédex: Prima's Official Game Guide Vol. 2, Prima Games, 2007, p. 14, ISBN 978-0-7615-5635-0.
* (EN) Pokémon USA, Pokémon Platinum: Prima's Official Game Guide, Prima Games, 2009, p. 394, ISBN 978-0-7615-6208-5.
* (EN) Pokémon USA, Pokémon HeartGold & SoulSilver: The Official Pokémon Johto Guide & Johto Pokédex: Official Strategy Guide, Prima Games, 2010, p. 307, ISBN 978-0-307-46803-1.
* (EN) Pokémon USA, Pokémon HeartGold & SoulSilver: The Official Pokémon Kanto Guide & National Pokédex: Official Strategy Guide, Prima Games, 2010, p. 199, ISBN 978-0-307-46805-5.

## Referéncias

* ↑ "Los Pokémon en occitan #1", sit Potonorsland.com, 25 d'agost de 2016.
* ↑ "Las creaturas de Pokémon traduchas en occitan", Jornalet, 28 d'agost de 2016.
# Cabernet Sauvinhon

Lo Cabernet Sauvinhon es un vitatge principalament utilizat per produire de vins roges. Desvolopat a la fin del sègle XVIII dins la region de Bordèu, se caracteriza per un rendement feble, una maturitat tardiva, de grans pichons e una color roja escura. Sos aròmas rementan lo cassís dins los vins joves e la fusta de cèdre dins los vins joves. Pasmens, lo gost del vin jove de Cabernet Sauvinhon es sovent aspre a causa de la preséncia de tanins en quantitats importantas. Per aquela rason, aqueles vins son plaçats dins de botas de casse per melhorar son gost amb de nòtas boscosas.
Lo Cabernet Sauvinhon es utilizat per produire de vins de qualitat. A causa de son rendement feble, es sovent associat amb lo Cabernet Franc e lo Merlot segon lo principi de l'assemblatge bordalés. Es sustot cultivat dins la region de Bordèu e dins de nombrosas regions viticòlas de l'oèst d'Occitània e de Mediterranèa. Dins la rèsta del mond, s'o tròba sustot dins de regions temperadas coma la val de Léger, lo nòrd e lo centre d'Itàlia, Espanha, Bulgaria, Moldàvia, Califòrnia, Chile e Austràlia.

## Galariá fotografica

* Illustracion de l’Ampelografia de Pierre Viala e Victor Vermorel
* Cabernet Sauvinhon
* Fuèlha caracteristica de Cabernet Sauvinhon
* Botas de casse utilizadas per melhorar lo gost del vin de Cabernet Sauvinhon

## Articles connèxes

* Cabernet Franc
* Merlot
* Vitatge
* Vin
# Chicandier

Chicandier o Laurent Regairaz (1978-) es un umorista e actor francés de la region de Sant-Estève, nascut vés Bron (Auvèrnhe-Rose-Aups).
Jòga lo ròtle d'Ordralphabétix dins lo film Astérix et Obélix : L'Empire du Milieu de Guillaume Canet (2022), inspirat de la seria de benda dessenhada Astérix.

## Filmografia

* 2021 : Music Hole de Gaetan Liekens et David Mutzenmacher (ròtle de Camaron).
* 2022 : Astérix et Obélix : L'Empire du Milieu de Guillaume Canet (ròtle de Ordralphabétix).

## Referéncias

* ↑ (fr)
* ↑ (fr) Quentin Périnel, « Jason Chicandier, le voisin du coin », Le Figaro, Paris, Société du Figaro,‎ 13 mai 2021 (ISSN 1241-1248, e-ISSN 0182-5852, lire en ligne [archive])
* ↑ (fr) Lisa B., « Angele, Orelsan, Philippe Katerine, Mcfly et Carlito au casting du prochain Astérix », Le Bonbon, Paris,‎ 8 avril 2021 (ISSN 2555-4611)
* ↑ (fr) Jérôme Lachasse, « Astérix et Obélix, l'Empire du Milieu : le casting du film de Guillaume Canet s'étoffe avec Jason Chicandier » [archive], sur https://www.bfmtv.com/ [archive] ; BFM TV, Paris, 8 juin 2020
* ↑ (fr) Tommy Cattaneo, « Le Stéphanois Jason Chicandier au casting du prochain Astérix » [archive], sur https://www.francebleu.fr/ [archive] ; radio France Bleu, 9 avril 2021
* ↑ (fr) « Music Hole » [archive], sur https://briff.be/ [archive] ; siti officiau dau Brussels Film Festival, Brussèlas, 2020.
* ↑ (fr) Mélody Husson Garnier, « Astérix et Obélix, L'Empire du milieu : découvrez quel humoriste jouera le rôle du poissonnier Ordralphabétix », Télé Star, Montrouge,‎ 07 juin 2020 (ISSN 0150-2581)
* Portal del cinèma
# Chichey

Chichey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Thierry Ferrand |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 111 | 103 | 103 | 107 | 151 | 159 | 152 | 156 | 159 |
| 2009 | 2010 |
| 163 167 | 161 165 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Chichimècs

Lei chichimècs èran un grop de pòbles nomadas dau nòrd dau Mexic e dau sud-oèst deis Estats Units d'America actuaus. A l'origina, aqueu tèrme èra utilizat d'un biais pejoratiu per lei pòbles sedentaris mesoamericans e sa significacion èra similara a aquela dau tèrme « Barbars » emplegat per lei Grècs e lei Romans. Après la conquista espanhòla de Mesoamerica, foguèt adoptat per leis Espanhòus e per leis istorians.
Lo periòde d'emergéncia de l'ensems chichimècs sembla èsser lo periòde de Chiricahua (3500-1500 av. J.C.) que foguèt caracterizat per l'aparicion d'un art rupèstre e per lo desvolopament d'otís complèxs dins la region de la frontiera actuala entre Mexic e Estats Units d'America. Puei, de migracions de populacions vengudas dau nòrd dau continent american e la formacion de la cultura dei Basketmakers (1000-100 av. J.C.) entraïnèt lo desplaçament dei pòbles chichimècs vèrs lo sud dins de regions pauc favorablas a l'agricultura situadas au nòrd de Mesoamerica. I desvolopèron un mòde de vida semi-nomada basada sus la caça, la culhida e una agricultura primitiva. De còps, organizavan d'incursions còntra lo territòri dei sedentaris mesoamericans que replicavan ambé d'expedicions punitivas ò la bastida de fortificacions lòng de sei frontieras nòrd. Pasmens, dins lo corrent dei periòdes d'afebliment e de crisi dei grandei civilizacions de la region, lei Chichimècs èran capables de conquistar lei vilas pus importantas e de s'installar dirèctament en Mesoamerica. Pasmens, en causa de la prefondor culturala de la region, adoptavan generalament rapidament una partida importanta de la cultura dei pòbles vencuts entraïnant la formacion d'una civilizacion sedentària novèla. Un exemple d'aqueu procès es donat per lo pòble toltèc que fasiá probablament partida dei Chichimècs que pilhèron Teotihuacan au sègle VIII. Pasmens, tre lo sègle seguent, avián adoptat la màger part de la cultura d'aquela vila e foguèron alora a l'origina d'una civilizacion brilhanta. A son torn destrucha per lei Chichimècs au sègle XII, venguèt la fònt d'inspiracion culturala deis estats seguents, especialament d'aqueu deis Astècs de Tenochtitlan.
A partir dau sègle XVI av. J.C., leis Espanhòus deguèron tanben s'aparar còntra leis incursions dei Chichimècs e assaièron de lei sometre per fòrça entre 1540 e 1590. Pasmens, mau capitèron en causa de la resisténcia dei pòbles chichimècs que s'alièron còntra leis autoritats colonialas. Après aquela revirada, l'estrategia espanhòla encoratjèt lo desvolopament de l'agricultura dins lei regions chichimècas e preferiguèt negociar d'un biais diplomatic la pacificacion de la region. Aquò entraïnèt l'integracion rapida dei Chichimècs au sen de l'economia coloniala espanhòla e tre la mitat dau sègle XVII, lei pòbles chichimècs èran estats assimilats culturalament e politicament a l'Empèri Espanhòu.

## Liames intèrnes

* Empèris nomadas, pòbles nomadas d'Eurasia.
# Chichilianne

Chaissilhana o Chichiliana (Chichiliano en grafia mistralenca; Chichilianne en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

## Toponimia

Per Dauzat e Rostaing, que citan una atestacion del sègle XIII, Chayssilhana, "Chichilianne" (nom francés) vendriá del nom d'òme latin Cacilius (de Cacus), ambe lo sufixe -ana.
NB. L'origina seriá donc diferenta, pels meteis autors, de la de Séchilienne, comuna arpitana del meteis departament, que vendriá de Caecilius e sufixe -ana.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2020 | Yann Souriau |
| 2008 | 2014 | Gilbert Correard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Clelles (nom francés); es ara del canton de Matheysine-Trièves (en francés).

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 279, totala: 287 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 025 | 714 | 642 | 668 | 716 | 730 | 641 | 642 | 648 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 645 | 656 | 688 | 628 | 630 | 568 | 613 | 611 | 575 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 553 | 432 | 440 | 308 | 300 | 275 | 264 | 215 | 198 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 167 | 170 | 130 | 159 | 158 | 207 | 263 | 271 | 273 273 |
| 2009 | 2010 |
| 271 274 | 274 282 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* la populacion de 1793 : 1025 abitants, s'explica per l'annexion provisòria de Trezannes (que serà en 1839 annexada per Saint-Martin-de-Clelles (nom francés).

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Chichilianne».
* 1 2 https://tdf.locongres.org/files/assets/common/page-substrates/page0553.jpg
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 188
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=9349