# Furçac (Sent Estefe)

Furçac (Sent Estefe) (Saint-Étienne-de-Fursac en francés) es una anciana comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin. Dempuei lo 1er de genier 2017, es comuna delegada e chapluòc de la comuna novela de Furçac.

## Geografia

Los borgs de Sent Estefe de Furçac e de Sent Peir de Furçac fòrman una sola aglomeracion. Dempuei 2017, las doas comunas son fusionadas.

## Toponimia

Las atestcions ancianas son, per luec:
* Furçac (Sent Estefe) - Vicaria Firciacense en 960; Ecclesia sancti Stephani de Furciaco vers 1090; Parrochia Sancti Stephani de Fursac en 1250; In burgis, villis, parrochiis Sancti Silvani, Chamborenti, Fursiaci inferioris en 1265; Ecclesia beati Stephani de Fursat en 1282; Prior de Fursato en 1330; La parr. de S. Estienne de Furssac en 1346; Cappellanus Sancti Stephani de Fursaco ; Burgus de Fursaco en 1457; Fursac en 1539; Saint-Etienne-de-Fursac en 1844.
* Paulhac - Guillelmus de Ranconio preceptor domus de Pauliac en 1248; Domus milicie templi de Paulhac en 1282; Capella de Paulhac dependeat a matrice ecclesia beati Stephani de Fursac ; Johannem de S. Hylario preceptorem domus milicie Templi de Paulhaco … capella de Paulhat depend(e)at… (sens data); Fratrem Joh. Las Chaussadas quondam preceptorem tunc dicte domus de Paulhac en 1308; Sex anni erunt … frat. Humbertus de Comborino preceptor de Pulhac en 1308; Philebert de Neillac … commandeur de Loreul et de Poillac en 1385; Pierre du Bois commandeur de Poillac et Jacques du Bois son frère, chevaliers en 1434; A messire Jaques du Boys chevalier gouverneur de la terre de Pollac en 1435; Au commandeur de Pollat en 1438; Jehan Cotet commandeur de Pouilhac en 1471; Pierre de Razès commandeur de La Croux de Maseyrat et de Poillac en 1512; Pauliac vers 1764; Paulhac ; Pauliat en 1844; Paulhac en 1882.

## Toponimia

I a divèrsas fòrmas ancianas per Sent Estefe de Fursac :
* Ferruciaco, Ferrucia, Firruciac (monedas, sègle VII);
* Vicaria Firciacense (charta de l'an 960),
* Ecclesia sancti Stephani de Furciaco (cartulari de Benavent, vèrs 1090);
* Parrochia Sancti Stephani de Fursac (acte de 1250);
* Parrochia Furciaci-inferioris (colleccion Gaignières, tòme 186, p. 123, 1264);
* Ecclesia beati Stephani de Fursat (cartulari O. Domina, p. 70 vo, archius de la Nauta Vinhana, 1292);
* Burgus de Fursaco (Pierre d'Hozier, registre III, genealogia de Chamboran(t), p. 42, 1457);
* Fursac (registre de Guarin, 1539-1542).
Pendent la Revolucion, la comuna portèt, de prairial de l'an II à pluviôse de l'an IV, lo nom de Fursac-Libre puei, de nivôse de l'an IV a fructidor de l'an IV, lo de Le Bas-Fursac.
Las etimologias fantasiosas an pas mancat e an sistematicament negligit las atestacions pus ancianas, las del sègle VII. Segon l'abat Louis Dubreuil, Fursac tira son etimologia de Forum sacrum > Forsac > Fursac, es a dire luec sacrat, vila santa, çò qu'indicava que Furçac èra un centre de devocion. Una autra suggestion pretend que Fursac (fursa) ven de fur (« direccion » en germanic) e sa (« ciutat ») siá la ciutat de las direccions (7 direccions a Furçac)...
Es pus rasonable de creire qu'es coma los autres noms en -ac, format d'un nom de propietari gallo-roman e dau sufixe celtic -*ako, latinizat en -acum. Adara, demòra a trobar lo nom de persona.
Las tres atestacions dau sègle VII fan pensar aus divèrs Ferruçac : Ferruçac (Naut Léger), Ferruçac (Tarn e Garona), un autre prèp de Sent Maurin (Òut e Garona). Lo nom s'explica per Ferucius o Ferrucius segon Dauzat e Rostaing, a prepaus dau vilatge dau Naut Léger, per Ferrucius segon Paul Burgan e André Lafon, a prepaus del vilatge de la comuna de Recacòrn, per Ferruntius segon Ernèst Negre e los Féniés per lo mesme vilatge. Lo passatge de *Ferruçac a Furçac se pòt explicar de doas faiçons :
* *Ferruçac > *Firruçac > *Firçac > Furçac (veire las atestacions Firruciac e Vicaria Firciacense);
* *Ferruçac > *Fruçac > Furçac (metatèsi de -r-); mas la prumièra explicacion s'apieja sus las fòrmas ancianas.
La grafia Fursat de 1292 mòstra que la finala -ac fuguèt modificada en -at (t es una oclusiva sorda coma c), abans l'amudiment de la consonanta. I a plan de comunas lemosinas o auvernhassas que lor nom oficial es en -at, eretièr de -acum. Se tròba enquera d'exemples de noms en -ac prononciats -at en Gironda, Òlt e Garona, etc.
Sent Estefe vòu dire que l'egleisa es dedicada a aqueu sent. La varianta Estefe o Estèfe es sabenta per çò qu'es de la transcripcion en -f- dau -ph- grèc, la varianta Esteve o Estève es d'evolucion populara. Logicament, Esteve se tròba dins los patronimes, eretiers de pitits noms, e Estefe puslèu dins los noms d'egleisa, e après, de vilatges.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| 2008 | 31 de decembre 2016 | Michel Monnet | retirat de la gendarmariá |
| 2001 | 2008 | Elie Malty | retirat de la SNCF |
| 1989 | 2001 | Lucien Trimoulet | emplegat cooperativa agricòla |
| 1971 | 1989 | Henri Jannot | cultivator |
| 1945 | 1971 | René Navarre | cultivator |
| | 1945 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 793, totala: 814 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 528 | 1 576 | 1 540 | 1 647 | 1 843 | 1 950 | 1 945 | 2 015 | 2 051 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 998 | 2 029 | 2 140 | 2 117 | 2 170 | 2 294 | 2 380 | 2 339 | 2 343 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 227 | 2 067 | 1 968 | 1 789 | 1 630 | 1 577 | 1 528 | 1 416 | 1 295 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 248 | 1 084 | 882 | 904 | 843 | 816 | 842 | 845 | 849 862 |
| 2009 | 2010 |
| 848 861 | 847 862 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* en 1825, Sent Estefe absorbiguet la comuna de Paulhac.
* En 2018 la populacion èra de 1488 abitants.

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ https://www.jornalet.com/editorial/7560/lo-trabalh-de-recuperacion-de-las-encontradas-doccitania-contunha
* ↑ https://dicotopo.cths.fr/places/P21096620
* ↑ https://dicotopo.cths.fr/places/P06283717
* ↑ Archives départementales de la Creuse, p.24 à 45
* ↑ Archives départementales de la Creuse, p.45 à 50
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, p. 287, reedicion Librairie Guénégaud, 1984
* ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 237
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié et Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, p. 121, Edicions Sud-Ouest, novembre 2007