OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lozzi

Lozzi es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.

## Geografia

Lozzi Es la una dels cinc comunas del Niolu e la una dels dotze comunas del Costat de Niolu-Omessa. Fa partida del « territòri de vida » Niolu del Parc natural regional de Corsega #que n'es adherent.
Lozzi est l'une des cinq communes du Niolu et l'une des douze communes du Canton de Niolu-Omessa. Elle fait partie du « territoire de vie » Niolu du Parc naturel régional de Corse dont elle est adhérente.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Félix Acquaviva |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | 563 | 573 | 540 | 754 | 772 | 825 | 862 | 971 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 968 | 1 015 | 965 | 1 014 | 932 | 1 033 | 1 043 | 1 070 | 1 046 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 145 | 1 204 | 1 201 | 1 104 | 1 009 | 1 146 | 1 185 | 769 | 728 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 359 | 348 | 247 | 230 | 136 | 132 | 130 | 130 | 129 |
| 2009 | 2010 |
| 126 127 | 125 127 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Corsega
# Loís Abric

Loís Abric (Louis Sulpice Abric a l’estat civil; nascut lo 28 d'octobre de 1886 a Lunèl e mòrt en 1953) èra un poèta fornièr qu'escriguèt la màger part de sa produccion en provençal (grafia mistralenca) mas fòrça mens dins lo parlar montpelhierenc del país de Lunèl, lo siu breç.

## La vida

Fondèt en 1920 l'Escolo dóu Vidourle (L'Escòla dau Vidorle), «jornau setmanièr d’èime felibrenc». Venguèt en 1936 majorau del Felibritge. Foguèt a mai cap redactor de l’Echo du Vidourle entre 1918 e 1939. Guerdonat als Jòcs Florals setenaris del Felibritge en 1920.

## Òbras

* La mort de la chatouno, Montpelhièr, estampariá del Bon Labor, 1907... (La mòrt de la chatona , en provençal)
* Espigas e flous Vidourlencas , Lunèl, 1910... (Espigas e flors vidorlencas, en lengadocian)
* La poumpa, comèdia , Montpelhièr,estampariá de la Manufactura de la Caritat, 1911... (La pompa, en lengadocian)
* Antologia escolària de Lengadòc, alestida ambe l'ajuda de Loís Abric etc., Rodés, Mantenéncia de Lengadòc, 1931
* La mòrt d'un paire, Montpelhièr, est. Deseuse, sd
* Benamorat, comedia de 3 actes en vèrs, en collaboracion amb Edmond Baissat (manuscrit, sd)
* Bon Dieu, i a d'espers!..., comedia (man., sd)
* Lunèl, autre..., comedia (man., 1922)
L’Escolo dóu Vidourle faguèt una publicacion de sas òbras. S'agís de:
* Lovis Abric, Majorau dau Felibritge, 1886-1953, òbra poëtica, Lunèl, Escòla dau Vidorle, 1986
e ca

## Referéncias

* Florilègi de la Nacion gardiana, 1932 (pp.138-151)
* Prouvènço dau!(Provença, d'aut!), num. 117, set. de 11986
* Lengas (revista), num. 24, 1988 (p.126)
e ca... etc

## Ligams extèrnes

* Sit de J.F. Brun amb una biografia
* (oc) (fr) Sit oficial CIRDÒC
* Portal de Provença
Modèl:Metaligam vèrs portal
# Loís Armand de Lom d'Arce, baron de Lahontan

Loís Armand de Lom d'Arce, baron de Lahontan (Lahontan, Bearn, lo 9 de junh de 1666 - abans 1716) explorator bearnés de Nava França e escrivan de lenga francesa, considerat com un deus purmèrs escrivans de Quebèc.
Lo baron de Lahontan que vadó a Lahontan au ras d'Ortès ; qu'èra gessit de la noblessa bearnesa. Lo son pair que's roeinè dens un projècte (en s'i escàder totun) de tornar lo riu qui trauca Lahontan, navigable dinc a la mar grana. Aquò qu'obligué lo joen baron (qui eretèr deu títòu de baron a la mort deu son pair en 1674), vadut praube, a entrar dens l'armada.
Que ho miat en Nava França en 1683 on, pendent annadas qu'explorè la region deus Grans Lacs en bèth establir contactes dab los indians Urons e en pelejant se dab los Iroqués. Volent tornar en Euròpa, qu'abandonè l'armada e que s'installè en Olanda, puish que lo retorn en França que'u èra vedat per'mor de la soa desercion. Qu'i obtiengó las favors de l'Elector de Hannover e que comencè a escríver las soas òbras literàrias : memòris, descripcion geografica e lo son famós Dialòg dab un sauvatge ; que's tracta d'ua discussion fictiva enter eth (en vertat un eth fictiu qui pòrta lo son nom e qui dehen ironicament los punts de vistas europèus e catolics) e un indian uron aperat Adario. Amassas que parlan de religion e de moralitat e cada còp lo capatge e d'Adario que l'emportan suus praubes arguments deu baron.
# Loèr

Loèr (Louer en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [lu'ɛ]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Laurentius de Loer aus sègles XI-XII, Lobanner en 1140, Louer (mapas de 1638, de 1714 e de 1733).
Dauzat qu'explica Loèr per Lonhar, nom germanic d'òmi.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que pensa Loèr vien de lou banè, « l'aiguèra » qui devèva significar tanben « varat, canau, esgot »; en gascon , -b- que vien -w- [mès pas dens tots los cas] e -n- intervocalica que s'amudeish : Lou(b)a(n)er.
La fòrma de 1140 qu'ei benlhèu ua refeccion sabenta inspirada de Lop Aner, fondator deu Mont de Marsan, mès aqueth nom explica pas Loèr, atestat abans l140. Loèr qu'ei benlhèu un derivat deu gascon lau, « tèrra èrma, lana », mès que caleré precisar lo sufixe. Lo nom que demòra inexplicat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2026 | Jérôme Fritsch | divèrs esquèrra | tecnician |
| març de 2001 | 2014 | Joël Quillacq | Los Verds | retirat de la husta |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 301, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 149 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 193 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 165 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 148 | 150 | 140 | 156 | 160 | 179 | 207 | 238 | 239 244 |
| 2009 | 2010 |
| 252 257 | 266 272 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ http://www.institutoccitan.com/index.php?option=com_content&task=view&id=166&Itemid=0&lang=oc
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 138
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 413
* Portau de Gasconha
# Loís Archimbaud

* Aqueste article es un esbòs de biografia; lo cal completar. Podètz ajudar la Wikipèdia e partejar vòstras coneissenças en lo modificant.
Loís Archimbaud (Louis Archimbaud en francés; Carpentràs, novembre de 1705―Carpentràs, 13 de mai de 1789) siguèt un compositor barròc provençau.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Lo nom francés Archimbaud ven Archimbaud o Archambaud en provençau segon lo Tresaur dau Felibritge.
* Wikidata: Q3261091
# Loís Astruc

Loís Astruc (en francés Louis Astruc, Marselha, 1857 - 1904) es un felibre provençal.
Collaborèt dins mantunas revistas coma Lou Provençau, L'Armana Prouvençau, La Cigalo d'or, Lou Brusc, L'Armana marsihés, etc.
Foguèt majoral del Felibritge en 1887 e un dels fondators de l'Escolo de la Mar.
Lou Tresor dóu Felibrige conten mantunas citacions sieunas.

## Òbras

* La Maio (1877)
* Li marinié (1878)
* Sounet nègre sus lou coulèra (1885)
* L'encensié (1902)

## Bibliografia

* {{{títol}}}. ISBN 978-2-9533591-0-7.
* . ISBN 2-907673-09-2.

## Ligams extèrnes

* Wikidata: Q117849779
* Portal de Provença
* Portal de la literatura
# Loís Aubanel

Loís Aubanel (Nimes, 1759 – Nimes, 18 de novembre de 1842) foguèt un escrivan lengadocian dels sègles XVIII e XIX, oficièr puei jutge de patz a Nimes e l'autor de las Odes d'anacréon traduite en languedocien (1802). Segon Robèrt Lafont e Crestian Anatole auriá tanben fargat un diccionari e una gramatica en lengadocian qu'auriá cremats sus un emportament a la fin de sa vida.

### Ligams extèrnes

* Autoritat BnF
# País de Baigòrri-Ossés

Lo país de Baigòrri-Ossés qu'ei un parçan deu Bascoat, en Baisha Navarra, format d'ambduas vaths. La purmèra qu'ei formada per l'arriu d'Aldudas, la dusau per (la) Niva. Administrativament, que's tròba dens lo departament deus Pirenèus Atlantics.

## Istòria

En 1706, l'Assemblada generau de la vath de Baigòrri que s'amassè dens lo claustre de la glèisa d'Anhauze.

## Comunas

Aqueras que son las comunas qui forman lo parçan:

### dens la vath de Baigòrri

* Aldudas
* Anhauze
* Azkarate
* Banka
* Irulegi
* Lasa
* Sent Estève de Baigòrri (capitau)
* Urepele

### dens la vath d'Ossés

* Arròsa
* Bidarrai
* Ossés
# País de Belvés

País de Belvés (Pays de Belvès en francés) es, dempuèi lo 1èr de genièr 2016, una comuna novèla occitana situada en Perigòrd, dins lo departament de Dordonha, en region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Es nascuda del regropament de Belvés e de Sench Amand de Belvés.

## Toponimia

Veire a Belvés e Sench Amand de Belvés.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 21 de genièr de 2016 | 2026 | Christian Léothier | divèrs drecha | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

Per l'evolucion demografica abans 2016, veire a Belvés e Sench Amand de Belvés.
| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Annada | Densitat (ab/km²) |
| Belvés | 24035 | 23,66 | 1268 | 2018 | 53,59 |
| Sench Amand de Belvés | 24363 | 7,06 | 116 | 2018 | 16,43 |
| total | 24035 | 30,72 | 1384 | 2018 | 45,05 |

## Lòcs e monuments

Veire a Belvés e Sench Amand de Belvés.

## Personalitats ligadas emb la comuna

Veire a Belvés e Sench Amand de Belvés.

## Veire tanben

* Comunas de Dordonha

## Nòtas

* Portau de Perigòrd
# País d'Aush

Lo País d'Aush es un parçan d'Occitània situat en Gasconha.
La soa vila principala es Aush.
Lo gentilici es aushés -esa.

## Nòtas

* ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.
# País d'Egues

Lo País d'Egues es un parçan d'Occitània situat en Provença.
Sa vila principala es Pertús.

## Nòtas

* ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.
# País d'Usercha

Lo País d'Usercha es una contrada d'Occitània situada en Lemosin.
Sa vila principala es Usercha.

## Nòtas

* ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.
# País d'Ussèl

Lo País d'Ussèl es una contrada d'Occitània situada en Lemosin.
Sa vila principala es Ussèl.

## Nòtas

* ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.
# País d'Òrta

Lo País d'Òrta qu'ei un parçan d'Occitània, en Gasconha. Que correspond au canton de Pèira Horada dens lo departament de las Lanas .

## Istòria

Lo País d'Òrta que constituiva devath lo Regim Ancian un vescomtat de Gasconha format d'onze parròquias: Òrta Vièla, Igàs (Pèira Horada), Lanas, Sent Estiene, Belús, Orist, Sent Lon, Pei, Sièst, Canhòta e Casordita(?) (comuna de Canhòta).
Que s'i pòt ahíger Caunelha e Ueire Gave, ancianas baronias deus vescomtes d'Òrta.
* Portau de Gasconha
# País de Borgon Nuòu

Lo País de Borgon Nuòu es una contrada d'Occitània situada en Lemosin.
Sa vila principala es Borgon Nuòu.

## Nòtas

* ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.
# País daus Fulhardiers

Lo País daus Fulhardiers, dins lo departament de la Nauta Vinhana, se tròba en entier dins lo Pargue Naturau Regionau de Perigòrd-Lemosin, e inclutz las comunas de Bussiera Galand, los Cars, Chamçac, Champanhac, la Chapela e Mont Brandés, Charennac, Chasluç, Cussac, Dornasac, Flavinhac, Lavinhac, Maisonès, Marvau, Orador, Pajas, Pansòu, las Salas la Vau Guion, Samatiá, Sent Basaris e Vairas, en mai de las ancianas comunas, auei absorbidas, de Milhaguet e de Sent Nicolaus Corba Fin.
Son nom ven dau mestier de fulhardier.

### Liams externes

* Los fulhardiers en Lemosin
* Site oficiau dau País daus Fulhardiers: http://www.ot-feuillardiers-perigordlimousin.com

### Nòtas e referéncias

* Portau de Lemosin
# Minzac (Charanta)

Minzac (en francés Mainzac) es una comuna d'Occitània, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.

## Toponimia

Lo nom de Minzac (atestacion de Minziaco en 1272, en latin, Minzac, Minzaco, Minzacum au segle XIV, vendriá d'un nom gallés d'òme Magentius, o d'un nom latin d'òme *Mannitus (de Mannius), emb lo sufixe -acum, latinizacion dau sufixe celtic -*acon. Minzac seriá donc una ancian grand domeni antic.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2020 | Patrice Dominici | Sens etiqueta | Ensenhaire |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 95, totala: 97 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 402 | 431 | 437 | 418 | 445 | | 438 | 448 | 443 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 417 | 405 | 387 | 363 | 327 | 353 | 318 | 324 | 283 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 274 | 265 | 308 | 252 | 272 | 238 | 223 | 196 | 198 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 177 | 157 | 121 | 110 | 121 | 102 | 110 | 111 | 115 116 |
| 2009 | 2010 |
| 121 122 | 113 115 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luecs e monuments

* L'egleisa parrofiala Sent Mauresi (fòrma supausada), data dau segle XII, e sa cripta dau segle X.
* La façada occidentala.
* La nau.
* La cripta.
* lo vielh chasteu de Remondias (nom francés)

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de Charanta

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* ↑ «Los noms de las comunas en Charanta occitana». Confolontés occitan.
* ↑ «Charanta». Toponimiaoccitana..
* ↑ Jean Nanglard, Livre des fiefs de Guillaume de Blaye, évêque d'Angoulême [« Liber feodorum »], t. 5, Société archéologique et historique de la Charente, 1905, 404 p, paginas 173,174,182,183
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 424
* ↑ Siti de la comuna
# Miocit

Un miocit o cellula musculara qu'ei ua cellula deu teishut muscular capabla de contraccion mercés a la proprietat de duas proteïnas deu citoesquelèt: l'actina e la miosina ; aquesta darrèra qu'efectua un cicle de contracion retractacion en tot apiejà's sus la purmèra en foncion de la concentracion en ions calci Ca$^{2+}$ (liberats per ua impulsion electrica de las neurònas) en tot emplegar l'energia hornida per l'idrolisi de las moleculas d'ATP.
# Miocèn

Lo Miocèn es lo quatren periòde geologic de l'Èra Cenozoïca. Comencèt fa 23,03 milions d'ans e finiguèt fa 5,332 milions d'ans. En aqueste periòde contunhèt l'enauçament de montanhas coma los Pirenèus, los Alps o Imalaia. L'erosion creada per aquesta orogenèsi foguèt a l'origina de la formacion de sediments e de depauses de petròli dins de zònas qu'èran de fòssas marinas de pauca prigondor. La temperatura èra mai bassa qu'a l'ora d'ara e se formèt la calòta glaciària en Antartida.
Las plantas e los animals del Miocèn èran pro modèrns. Lo nom de Miocèn ven dels mots grècs μείων (meiōn, “mens”) e καινός (kainos, “nòu”) e significa "mens nòu" en fasent allusion al fach que l'epòca presentava 18% d'invertebrats marins de mens que lo Pliocèn. Los mamifèrs e los ausèls èran plan establits. Proliferèron las espècias de mamifèrs, entre elas lo rinocèros, lo gat, lo camèl e lo caval amb sas formas primitivas; entre aquestes son incluses los grandes monards, qu'en mai d'Africa, vivián tanben en Asia e al sud d'Euròpa. En las mars, proliferèron balenas e fòcas.
# Minuci Fèlix

Marc Minuci Fèlix (Marcus Minucius Felix) (c. sègle II$^{au}$) que ho un escrivan latin crestian.
Qu'èra originari de la província romana d'Africa e que's convertí au Cristianisme a la fin de la soa vida.
Qu'escrigoc l'Octavius, dialòg filosofic enter tres amics anant de cap a Ostia: lo pagan Cecili, lo crestian Octavi e Minuci eth medish. En passant devant ua estatua de Serapis, Cecili que potoa l'aire, çò qui ocasiona ua discussion devath la forma d'un debat legista: Cecili que procedeish com procurador encargat d'acusar lo Cristianisme, Octavi qu'ei l'avocat e Minuci lo jutge. Fin finala, Cecili que's converteish au Cristianisme.
Aquera òbra non menciona pas Jèsus ni argumenta pas a partir de l'Escritura. Que concília la fe crestiana dab la cultura tradicionau, sensiblament dab la filosofia, en tot perpausar que los filosòfs màgers hon los precursors de la doctrina crestiana.
# Minversheim

Minversheim en alemannisch (Minversheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Bernard Lienhard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 580 | 582 | 654 | 798 | 801 | 850 | 809 | 802 | 825 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 753 | 757 | 728 | 744 | 710 | 744 | 720 | 674 | 679 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 704 | 715 | 703 | 601 | 565 | 596 | 581 | 588 | 534 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 545 | 539 | 541 | 501 | 485 | 510 | 606 | 620 | 676 |
| 2009 | 2010 |
| 640 643 | 677 680 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
|2009= |cassini= |senscomptesdobles=1962}}

## Nòtas

* Portal d'Alsàcia
# Minzier

Minzier en arpitan (Minzier en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Raymond Courlet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 339 | 376 | 384 | 438 | | 494 | | 569 | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 486 | 541 | 587 | 643 | 639 | 616 | 602 | 622 | 509 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 512 | 436 | 444 | 396 | 424 | 386 | 384 | 335 | 342 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 295 | 289 | 263 | 312 | 371 | 497 | 702 | 731 | 800 |
| 2009 | 2010 |
| 834 846 | 862 875 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau de Savòia (Arpitània)
# Minuta (temps)

La minuta (del latin: minutum, "particula") es l'unitat de temps que correspond a 60 segondas.

## Definicion

Per analogia, una minuta exprimís una durada de 60 segondas angularas equivalenta a $^1$/$_{60}$ d'ora.
Son simbòl es m. La minuta es pas una unitat reconeguda pel Sistèma Internacional.

## Nòtas e referéncias

* ↑ «Das Internationale Einheitensystem (SI). Deutsche Übersetzung der BIPM-Broschüre Le Système international d’unités / The International System of Units (8e édition, 2006)». PTB-Mitteilungen. Band 117, Nr. 2.
* ↑ «Non-SI units accepted for use with the SI, and units based on fundamental constants». BIPM. SI brochure (8th edition).
* Wikidata: Q7727
* Multimedia: Minute
# Nadir

En astronomia e en geografia lo nadir (de l'arabi ندير nadeer نظير nathir, «opausat») es lo punt inferior de l'esfèra celèsta, segon la perspectiva d'un observator en dessús de la Tèrra e la projeccion de l'alinhament vertical qu'aquela jos los pès de l'observator, localizada de l'autre costat de la planeta e a o opausat al Zenit, punt ont lo sòl demòra perpendicular a la region subtropicala en plen solstici.

## Vejatz tanben

* Zenit
# Nadja Becker

Nadja Becker (Siegen, Alemanha, 25 d'octobre de 1978) es una actritz alemanda.

## Filmografia

* Kein Science Fiction (2003)
* Freunde für immer (2005)
* Stromberg – Der Protest (2007)
* Warum Männer nicht zuhören und Frauen schlecht einparken (2007)
* Und Jimmy ging zum Regenbogen (2007)
* Das Gelübde (2007)
* SOKO Wismar – Genug ist genug (2008)
* Polizeiruf 110 – Eine Maria aus Stettin (2008)
* Zwillingsküsse schmecken besser (2008)
* Liebesticket nach Hause (2008)
* Wilsberg: Filmriss|Filmriss (2008)
* Tatort: Schwarzer Peter (2009)
* Ein Fall für Zwei – Die Senkrechtstarter (2009)
* Die Wanderhure (2009)
* Danni Lowinski (2009-2014)
* Ihr mich auch (2010)
* Unter Frauen (2011)
* Kissenschlacht (2011)
* Der Staatsanwalt – Die Toten im Weinberg (2011)
* Stromberg – Cheyenne (2012)
* Wilsberg: Aus Mangel an Beweisen (2012)
* Die Rache der Wanderhure (2012)
* Unter Frauen (2012)
* Das Vermächtnis der Wanderhure (2012)
* Drei in einem Bett (2012)
* Wilsberg: Treuetest (2013)
* Robin Hood und ich (2013)
* Alarm für Cobra 11 – Die Autobahnpolizei (2015)
# Nafría de Ucero

Nafría de Ucero es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Aperten a la comarca de Tierras del Burgo.
# Nafta
## Geologia

* nafta, aflorament naturau de petròli en Orient Mejan e en Asia Centrala.

## Industria petroliera

* nafta, liquid transparent eissit de la destillacion dau petròli.
# Nadja

Nadja (Nadja en francés) es un roman d'André Breton de 1928.
Qu'ei hens Los 100 libres del sègle segon Le Monde: un classament de libres considerats coma los cent melhors del sègle XX.
# Naduèlh

Lo naduèlh (var. anaduèlh, naduòlh, anolh gasc.) o liset (Anguis fragilis) es un reptil apòde. Tanben conegut jol nom de sèrp de veire o sèrp bòrnia en gascon, qu'aperten al subòrdre de las cernalhas.

## Autres noms

* orguei (provençal).
* avanuelh, enduelh, viruelh, vanuelh (lemosin).
* anaduelh, anadeu (auvernhat).
* orbissan, orbissana, gorgassan, arbacan/arbecan/erbacan, cuca lusenta, sèrp avugla/bòrnia, culaura/curaula bòrnia, quiraula gorda, òrba/òrpa, hissacan, hissapè, picadivendres, divendres, liron, liset, loïsana (gascon).
* agulhon (aupenc).

## Morfologia e abituds

Se tracta d'una cernalha sens patas que sovent se confond amb una sèrp. Pot assolir fins a 50 centimetres de long. La seuna coa es longa, sovent mai longa que la rèsta del còs e lo cap, mas coma las autras cernalhas, ten la capacitat de s'automutilar per s'escapar d'un predador. Dins aqueste darrièr cas, la coa recupera pas las dimensions inicialas.
Es un animal diürne, vivipar, que a la diferéncia de las sèrps, muda sa pèl per placas e pas entièra.

## Etnologia

Vejatz Revue des Langues Romanes n. 4, p. 317-320
* Portal de la zoologia
# Nafaanra

Lo nafaanra (o nafaara) es una lenga senofo parlada en Còsta d'Evòri e en Ghana.

## Localisacion

Lo nafaanra es parlat a l'èst de Boundoukou, en Còsta d'Evòri e dins lo nòrd-oèst de Ghana.

## Notas e referéncias

* 1 2 Yeo s. d., p. 10.

## Fonts

* (fr) Oumar Kanabein Yeo, s. d., Etude comparative de la morphologie nominale de six langues sénoufo, tèsa, abidjan, Universitat de Cocody.
* Portal de las lengas