OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Verdun de Garona

Verdun de Garona$^,$$^,$$^,$ (Verdun-sur-Garonne en francés) es una comuna gascona istoricament, mès probablament lengadociana lingüisticament, dins lo departament Tarn e Garona e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Situat dins la Gasconha, ancian país de Ribièra Verdun. Al prép de Garona. Tolosa (35km) e Montalban (25km)

## Istòria

Pendent l'Ancian Regime, Verdun èra de l'eleccion de Ribèra-Verdun, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Tanlèu 1790, Verdun, Savenès et Notre-Dame de Lacroix èra caplòc del canton de Verdun.
La comuna de Mauvers (en francés), del canton de Verdun en 1790, fosquèc suprimida en l'an VIII, restablida en l'an X, suprimida en l'an XII e incorporada a Verdun.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 9 de julhet de 2020 | 2026 | Stéphane Tuyeres | divèrs esquèrra | |
| novembre de 2014 | 2020 | Aurélie Corbineau | EELV | |
| 2014 | octobre de 2014 (defuntat) | Philippe Botkovitz | divèrs esquèrra | |
| març de 1989 | 2014 | Denis Roger | PRG | mètge, conselhièr general (1994-2015) |
| 1971 | 1989 | Jean Dussol | | |
| octobre de 1947 | 1971 | Jean Clamens | PCF | |
| | 1947 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, Verdun, caplòc de son canton, ne venguèc lo burèu centralizator.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 4537, totala: 4607 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 4 094 | 4 094 | 4 140 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 3 631 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 2 181 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 264 | 2 370 | 2 353 | 2 510 | 2 872 | 3 067 | 3 802 | 3 910 | 4 017 4 083 |
| 2009 | 2010 |
| 4 103 4 172 | 4 112 4 181 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Personalitats ligadas damb la comuna

* Henri Jauvert: Felibre,Poéta

## Véser tanben

* Comunas de Tarn e Garona

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p.50 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 28 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portau de Gasconha
# Sèrra Morlans

Sèrra Morlans ['sɛrɔ mur'lans] Sèrra de Morlans(Serres-Morlaàs en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei ['sɛrrɔ mur'lans]. Las fòrmas ancianas que son Serre-Morlaas en 1385, Serre-Morlas cap a 1450, Serre-Morlaas (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Miquèu Grosclaude, sèrra qu'ei un mot d'origina prelatina e qui a lo sens de « costalat, crèsta ». Sèrra Morlans a pas de -s finau, mès Sèrras Castèth qu'a ua -s finau.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| març de 2008 | 2020 | Stéphane Pédeboy |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 750, totala: 789 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 679 | 685 | 689 712 |
| 2009 | 2010 |
| 697 720 | 707 743 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Nòtas

* ↑ Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 229; en realitat Grosclaude qu'escriu Sèrra Morlaàs
* ↑ lol Toponimia Occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
* ↑ Règlas d'Escritura de la mencion : https://fr.calameo.com/books/005115906552c74111cd2
* 1 2 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 229
* Portau de Bearn
# Sèrp (omonimia)

* Las sèrps, en zoologia ;
* la Sèrp, una constellacion ;
* la sèrp eraldica, una figura naturala eraldica frequentament utilizada e declinida jos de variantas nombrosas ;
# Sèrp Volanta (objècte)

Una sèrp volanta (var. Sèrp volaira) es una mena de juguet volaire restacat au sòu per un fiu. Es generalament fach de tèla amb una armadura de lenha ò de metau.
Son nom li ven de sa fòrma, que la part volanta sembla una tèsta de sèrp que son còs ne'n seriá lo fiu restacant l'objècte au sòu.
# Sèrgi III

Sèrgi III (mòrt lo 14 d'abriu de 911) foguèt lo 119$^{en}$ papa de la Glèisa Catolica dau 29 de genier de 904 au 14 d'abriu de 911. Succediguèt a Leon V (julhet-decembre de 903) e foguèt remplaçat per Anastasi III (911-913).
Originari de Roma, s'opausèt a la politica dau papa Formòsi (891-896) e sostenguèt lo Sant Empèri Roman Germanic dins lei conflictes que tocavan Itàlia. En particular, participèt au concili cadaveric cargat de condamnar Formòsi après sa mòrt. En 898, assaièt de venir e organizèt una eleccion en sa favor còntra lo futur Joan IX (898-900) qu'èra lo candidat oficiau de l'emperaire. Pasmens, poguèt finalament pas empachar l'elecccion de son rivau. Excomunitat e exilat, foguèt pas autorizat a rintrar dins la vila santa avans lo periòde de trèbols deis annadas 903-904. Gràcias au sostèn dau còmte de Tusculum [[Teofilacte Ièr|Teofilacte Ièr, foguèt elegit papa lo 29 de genier de 904.
Son pontificat foguèt marcat per l'influéncia de son protector, [[Teofilacte Ièr|Teofilacte Ièr, que donèt probablament mai d'un òrdre au papa. Ansin, tre lo començament de son rèine, foguèt benlèu obligat d'executar lo papa Leon V e l'antipapa Cristòfor. Puei, prenguèt divèrsei mesuras per condamnar lei partisans e lei decisions de Formòsi ò, au contrari, annular lei condamnacions presas còntra seis adversaris. Per exemple, annulèt lei condamnacions dau concili cadaveric. Regardant la guèrra civila per lo tròne imperiau entre Berenguer I$^{èr}$ d'Itàlia e Loís lo Bòrni, assaièt inicialament de mantenir la division de l'Empèri que li donava una certana autonòmia. Pasmens, sostenguèt finalament lo partit de Loís lo Bòrni car Berenguer I$^{èr}$ d'Itàlia aviá laissat sei vassaus atacar lo territòri pontificau. Enfin, Sèrgi III menèt de trabalhs importants dins lo Palais de Latran.

## Liames intèrnes

* Lista dei papas.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pasmens, divèrsei racòntes d'aqueu periòde donan de versions diferentas. L'execucion de Leon V es de còps atribuida a de partisans de Cristòfor. La mòrt d'aqueu darrier es tanben mausegura car, segon certaneis autors, foguèt exilat dins un monastèri.
# Sèrgi IV

Sèrgi IV (vèrs 970, Roma - 12 de mai de 1012, Roma) foguèt lo 142$^{en}$ papa de la Glèisa Catolica dau 31 de julhet de 1009 au 12 de mai de 1012. Succediguèt a Joan XVIII (1003-1009) e foguèt remplaçat per Beneset VIII (1012-1024).
Darrier papa nomat per lo patrician Joan Crescentius que contrarotlava Roma dempuei 1001, contunièt l'òbra de sei predecessors Joan XVII (mai-novembre de 1003) e Joan XVIII (1003-1009) per evangelizar leis Eslaus. En particular, confiermèt divèrsei privilègis donats a l'evescat de Bamberg qu'èra lo centre principau dei missions dirigidas vèrs l'Èst. En parallèl, assaièt d'unir lei senhors e lei vilas italians per opausar una resisténcia eficaça còntra leis incursions dei Sarrasins installats en Sicília.

## Liames intèrnes

* Lista dei papas.
# Sèrp (musica)

La sèrp qu'ei un instrument ancian hèit de husta mes de la familha deus coire per'mor d'estar provesit d'ua embocadura. Qu'ei envolopat dab cuèr e horadat entà poder jogar gamas cromaticas. Qu'ei donc pròche de la familha deus cornettos. Qu'ostendeish ua forma de sèrp entà poder apropia los sos horat e entà estar mei cort e poder estar gahat peu musician.
La soa tessitura qu'ei baisha e equivalenta au trombon o au tuba modèrnes qui'u remplacèn dens las orquèstras.
# Sèrgi Ier

Sèrgi I$^{èr}$ (vèrs 650 - 8 de setembre de 701) foguèt lo 84$^{en}$ papa de la Glèisa Catolica Romana dau 15 de decembre de 687 au 8 de setembre de 701. Succediguèt a Conon (684-685) e foguèt remplaçat per Joan VI (701-705).
Originari d'un ostau sirian d'Antiòquia installat en Sicília, arribèt a Roma dins lo corrent dau pontificat d'Adeodat II (672-676). Avancèt au sen de la ierarquia de la Glèisa fins a sa nominacion coma cardenau per lo papa Leon II (681-683) lo 27 de junh de 683. Son eleccion se debanèt dins un contèxte de crisi car, après la mòrt dau Joan V (685-686), lo clergat e la milícia romana avián elegit dos papas diferents. En esperant un reglament d'aquela question, Conon (686-687), papa fòrça vièlh, foguèt elegit coma solucion provisòria. Pasmens, a sa mòrt, lo problema èra totjorn d'actualitat. De combats aguèron luòc entre lei partisans dei dos candidats entraïnant l'eleccion de Sèrgi I$^{èr}$ per una assemblada de magistrats, de representents de la garnison, dau clergat e de ciutadans romans. Descreditats per leis afrontaments, lei dos autrei camps deguèron se sometre.
Lo pontificat de Sèrgi I$^{èr}$ foguèt marcat per lei progrès dau cristianisme dins leis Illas Britanicas, ambé lo batejament dau rèi Caedwalla de Wessex en Roma lo 10 d'abriu de 689, per la perseguida deis esfòrç d'introduccion de la fèsta religiosa de la Dormicion de Maria (que venguèt pus tard l'Assompcion) e per la volontat de mantenir l'unitat politica entre Roma e la Cort imperiala de Constantinòple maugrat de desacòrdis novèus a prepaus dei conclusions dau Concili de Quinisexte (692). Aqueu concili reünit per l'emperaire Justinian II (685-695 e 705-711) regardava leis evesques orientaus e èra destinat a restaurar lei mors au sen de la Glèisa Orientala. Sei conclusions èran fòrça diferentas dei practicas de la Glèisa Occidentala e foguèron refusadas d'un biais obstinat per lo papa. Après la revirada de temptativa de negociacions, l'emperaire ordonèt lo raubament de Sèrgi I$^{èr}$ per lo jutjar en Constantinòple. Pasmens, lo complòt mau capitèt en causa de l'ostilitat dei milícias de Roma e de Ravena que prenguèron la defensa de la papautat. En 695, lo reversament de l'emperaire marquèt la fin de la crisi. Dins aquò, per pas minar l'unitat politica ambé l'Empèri Bizantin, la tempativa de raubament foguèt esconduda per lo papa.

## Liames intèrnes

* Lista dels papas.
# Sèrgi II

Sèrgi II (mòrt lo 27 de genier de 847) foguèt lo 102$^{en}$ papa de la Glèisa Catolica Romana de genier de 844 au 27 de genier de 847. Succediguèt a Gregòri IV (827-844) e foguèt remplaçat per Leon IV (847-855).
Après la mòrt de Gregòri IV, lo pòble roman elegiguèt l'arquevesque Joan e l'aristocracia de la vila chausiguèt Sèrgi. Puei, lei nobles capitèron d'eliminar l'oposicion populara e l'intervencion de Sèrgi per sauvar son rivau li donèt un prestigi pron important per assegurar son autoritat a Roma. Pasmens, deguèt rapidament faciar l'oposicion de Lotari I$^{èr}$ que reclamava lo drech de ratificar l'eleccion dau papa coma lo prevesiá la Constitutio Romana de 824. Mandèt donc una armada per restablir son autoritat sus la vila e, subretot, faire pression sus lo papa. D'efècte, lo conflicte se reglèt per la negociacion e Lotari I$^{èr}$ obtenguèt d'èsser coronat rèi de Lombardia per lo papa eu meme.
Après aqueleis eveniments, lo pontificat de Sèrgi II foguèt marcat per una incursion sarrasina que pilhèt Roma en aost de 846. Après aquela desfacha, lo papa ordonèt de renfòrçar lei fortificacions de la vila e dei palais pontificaus.
# Vosne-Romanée

Vosne-Romanée es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Maurice Chevallier |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 476 | 482 | 478 | 487 | | 501 | 477 | 516 | 510 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 523 | 541 | 601 | 598 | 611 | 606 | 591 | 577 | 594 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 615 | 646 | 633 | 566 | 560 | 586 | 582 | 541 | 584 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 658 | 654 | 613 | 530 | 464 | 460 | 444 | 436 | 427 |
| 2009 | 2010 |
| 419 429 | 415 425 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Vostok 1

Vostok 1 foguèt lo primièr vòl espacial abitat de l'istòria e la primièra mission del programa Vostok. Lo vaissèl sovietic Vostok 3KA foguèt lançat lo 12 d'abril de 1961 dempuèi lo cosmodròm de Baikonor amb a son bòrd le cosmonauta Iurii Gagarin. Après aver boclat una orbita sens encontrar de problèma, lo vaissèl faguèt una dintrada movementada mas aterriguèt sens cap d'empacha dins la region de Saratov.
Vostok 1 tradutz a l'epòca la superioritat del programa espacial sovietic dirigit per Serguèi Korolov sul programa american. En reaccion a aquela capitada espleitada abilament per la propaganda sovietica, lo president John F. Kennedy lançarà lo programa Apollo destinat a posar un equipatge sus la Luna.
# Votice

Votice es una comuna chèca de la region de Boèmia Centrala. Sa populacion es de 4 574 abitants.

## Referéncias

* ↑ Český statistický úřad (Burèu estatistic chèc), Počet obyvatel v obcích - k 1.1.2016 (Populacion de las comunas lo 1èr de genièr de 2016). Legir en linha.
# Vosan

Vosan (Vouzan en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per luec:
* -; au segle XVIII (Cassini).

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean Rémond |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 750, totala: 756 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 383 | 338 | 347 | 497 | 674 | 676 | 650 | 646 | 637 650 |
| 2009 | 2010 |
| 635 648 | 668 673 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de Charanta

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* ↑ «Los noms de las comunas en Charanta occitana». Confolontés occitan.
* ↑ «Charanta». Toponimiaoccitana..
* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* ↑ «Carte de Cassini». Géoportail.
* Portau de Perigòrd
Vouzan es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas. ]
# Vosnon

Vosnon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Éliane Carr |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 676 | 820 | 803 | 713 | 774 | 789 | 738 | 757 | 708 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 668 | 635 | 607 | 575 | 570 | 528 | 488 | 443 | 426 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 398 | 382 | 339 | 284 | 257 | 241 | 250 | 237 | 226 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 207 | 180 | 149 | 114 | 135 | 164 | 191 | 195 | 195 |
| 2009 | 2010 |
| 199 204 | 207 213 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Vosalha

Vosalha (Vouzailles en francés) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per lhuec:
* Vosalha - Vosalia en 889; cum ecclesia in honore sancti Hilarii en 990; Vosallia en 1204; Vossalle en 1253; Vousalle en 1292; Vozaillia (sens data); Vosailha, Vozalhia, Vouzaillia en 1383; Vouzaille, Vousaille en 1416; Vouzailles en 1439; S. Hilaire de Vousailles en 1782.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Inès Bal |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 590, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 548 | 460 | 605 | 650 | 718 | 675 | 755 | 740 | 800 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 790 | 799 | 809 | 791 | 839 | 833 | 835 | 765 | 710 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 672 | 674 | 696 | 701 | 673 | 642 | 631 | 586 | 587 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 548 | 508 | | 458 | 435 | 444 | 486 | 503 | 519 525 |
| 2009 | 2010 |
| 535 541 | 551 558 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de Viena

### Liams externes
## Nòtas e referéncias
### Nòtas

* ↑ Nom occitan segon la toponimia

### Referéncias

* ↑ Gentilé sur le site habitants.fr Consulté le 27/09/2008.
* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
# Vosbles

Vosbles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Bernard Ecoiffier |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 143 | 121 | 100 | 82 | 92 | 101 | Cercar | 115 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 104 113 | 98 107 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau d'Arpitània
# Vosselaar

Vosselaar es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
# Voto

Voto es un municipi de la província de Cantàbria.
# Shuruppak

Shuruppak o Curuppag èra una ciutat-estat de Mesopotamia antica situada dins lo país de Sumèr.
# Shy'm

Shy’m li dien Tamara Marthe. Es una cantaira e dançaira. Es naissuda en França lo 28 de novembre de 1985.
# Shènoï

Lo shènoï (en berbèr: tacenwit) es un dialècte dau berbèr que se parla au nòrd d'Argeria, a l'oèst de la vila d'Argier.

## Vejatz tanben
### Liames intèrnes

* berbèr

### Liames extèrnes

* (fr)Presentacion dau shenwi (INALCO)
# Shèsa

Shèsa o Sièisa ['sjɛzɔ] (Chèze en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan e en País Tòi, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [chè'zo] (grafia fonetica deths autors) o ["sjEzO] (grafia fonetica deth autor). Eras fòrmas ancianas que son : De Exesa, De Xesa ath sègle XII, Xese en 1285, De Sheza en 1313, De Exesa en 1342, de Xesa, en latin (?), en 1379, Xesa en 1429, Chese en 1614, 1760 e 1768, Cheze en 1748.
Segon Dauzat, Shèsa que vien deth nom latin d'òmi Cætius, « *Cætia (villa) ». Segon Negre, Shèsa que vien deth nom latin d'òmi Cæsius.
Miquèu Grosclaude que pausa era question dera fòrma femenina deth nom de Shèsa. Segon eth, Cætia (villa) que seré un tipe de formacion excepcionau [en realitat, qu'ei completament banala, en tot cas en zòna celtica, qui coneish era derivacion en -a peths neutres pluraus, interpretats après com femenins]; curiosament, eth nom que demòra escur per eth.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2014 | 2026 | Sébastien Vergez | |
| març de 2008 | 2014 | René Theil | shens |
| març de 2001 | 2008 | Bernard Nadau-Fourcade | |
| junh de 1995 | 2001 | Georges Vergez | |
| | 1995 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 56, totala: 58 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 151 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 126 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 109 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 57 | 53 | 56 | 57 | 47 | 46 | 45 | 45 | 44 45 |
| 2009 | 2010 |
| 42 43 | 47 49 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 47 abitants e era densitat qu'èra de 4,67 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 https://ml.revues.org/304
* 1 2 3 4 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=828&titre=cheze
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 188
* Portau de Gasconha
# Shò

Shò (Ϸ en minuscula, ϸ en majuscula) es una letra arcaïca obsolèta de l'alfabet grèc.
Alfabet grèc :
| Α α alfa | Β β bèta | Γ γ gamma | Δ δ dèlta |
| Ε ε èpsilon | Ζ ζ zèta | Η η èta | Θ θ tèta |
| Ι ι iòta | Κ κ capa | Λ λ lambda | Μ μ mi |
| Ν ν ni | Ξ ξ xi | Ο ο omicron | Π π pi |
| Ρ ρ rò | Σ σ sigma | Τ τ tau | Υ υ ipsilon |
| Φ φ fi | Χ χ qui | Ψ ψ psi | Ω ω omèga |
| letras arcaïcas e numeralas ||||
| Ϛ ϛ stigma | Ϙ/Ϟ ϙ/ϟ koppa | Ͳ/Ϡ ͳ/ϡ sampi |
| letras obsolètas ||||
| Ϝ/Ͷ ϝ/ͷ digamma | Ͱ ͱ eta | Ϻ ϻ san | Ϸ ϸ shò |
# Shō Tai

Shō Tai (尚泰, pinyin: Shang Tai; 3 d’agost de 1843 – 19 d’agost de 1901) foguèt lo darrièr rei del Reialme de Ryukyu (8 de junh de 1848 – 10 d’octobre de 1872) e lo cap del domeni de Ryukyu entrò lo 27 de març de 1879. Son règne s'acabèt per l’annexion a Japon. En 1879, foguèt forçar de s’installar a Tokyo.