# Sent Sarnin de Duràs

Sent Sarnin de Duràs (Saint-Sernin en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Sent Sarnin de Duràs :
| Riucau (Gironda) | Vilanuèva de Duràs | Sent Astier |
| Savinhac de Duràs | | Sent Joan de Duràs |
| Duràs | | Pardalhan |

## Toponimia

Per Sent Sarnin, Bénédicte Boyrie-Fenié cita quauques fòrmas ancianas, totas en latin : Sancti Saturninii de Duras (1326), Sancti Saturnii (ecclesia ~) prope Durassium (1342), Sancti Saturnii (eccl.) prope Duracum (1515), Sancti Saturnii (r. ~) (1520).
Dauzat e Rostaing, Ernèst Negre e Jacques Astor (citats per B. Boyrie-Fénié) son d'acòrd sus l'interpretacion emb Bénédicte Boyrie-Fénié : la comuna pòrta lo nom de l'avesque de Tolosa, Saturninu (m), martirizat en 257; la prononciacion es [sensar'ni] ([de dy'ra]); i a donc pas agut d'afebliment en -e de la vocala -a de la pretonica, qu'ei etimologica$^,$ (aquò sembla precisat pr'amor de l'evolucion supausada a tòrt per Negre : Saturninus > Saorni > Sarni > Serni e de la grafia francesa). Lo nom oficial es Saint-Sernin, mès l'usatge local ei d'escriure Saint-Sernin-de-Duras (veire lei plancartas a l'entrada deu borg sus Street View). La prononciacion a Margairon es [seŋsar'ni].
Per Luberçac, l'origina deu èstre la meteissa que la de Liberçac (que deviá èstre *Luberçac a l'Edat mejana) : segon Dauzat e Rostaing, ven deu nom d'òme latin Lūpercius, emb lo sufixe -acum. Probable qu'èra la propietat d'un òme d'aqueu nom. U longa demòra u; mès u brèva se muda en o, çò qu'explica Lobersan (o Loberçan).

## Istòria
### Preistòria

I a a Castèugalhard (nom supausat) un éperon barré (mot e nocion francés : un morre rocassut que sa partida pus estreta ei copada per una fortificacion qu'empacha de passar). Consistís en un fossat de 12 m de larg e de 30 m de long curat dens lo ròc, qu'isòla completament la partida protegida deu plan. Tresplomba la petita vau de Lègue (nom francés), afluent de Dordesa. Sa datacion es pas segura : de l'Edat deu fèr e d'epòca celtica benlèu, mès a estat tornat utilizat pendent dei sègles.

### Antiquitat

A Sainte-Quitterie (nom francés : Senta Quitèira ?), an trobat dei tiules, de la ceramica e deu veire e des escòrias que fan supausar des activitats metallurgicas. En 1997, pas lonh deu site precedent, a Terre vieille (Tèrravièlha), an desentarrat dei tròç de tiules a rebòrd, dei terralhas a gròs gran e un amulet obrat de pèira verda. L'istorian Frédéric Vincent ne'n conclutz que i aviá des establiments benlèu efemèrs per tots lei bòscs que dependián dei villae. An trobat tanben dei traças d'abitat a Luberçac (mès pas una villa).

### Edat Mejana

Luberçac fusquet pas totalament abandonat dempuèi l'Antiquitat (mès se'n mancava pas de gaire) puèi que lo nom (antic) se sauvèt e que lo vilatge ei sus un luec ancianament ocupat. Mès venguet una parròquia probablament perqué dei colons venguts de Sent Airard s'i installèren, tanben probablament avant l'an Mila. Frédéric Vincent pensa que Luberçac fusquet una granda parròquia e que fusquet desmembrada per la creacion de Savinhac, puèi de Sent Sernin, enfin de Senta Crotz des Aigrons. Luberçac, mair d'aquelas trei parròquias, venguèt finalament una petita parròquia.

### Epòca Contemporanèa

* Luberçac fusquet incorporat a Sent Sarnin en 1825.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 1998 | 2026 | Pierre Clament | PS | director regional adjunt |
| | 1998 | | | |
| 1859 | 1862 | Pierre Fouché | | |
| 1836 | 1859 | Paul Désir Chevassier | | |
| 1835 | 1836 | Pierre Margeride | | |
| 1833 | 1835 | Antoine Vergnol | | |
| 1830 | 1833 | Georges Augustin Malardeau | | |
| 1826 | 1830 | Bardèche | | |
| 1820 | 1826 | Jean Chavassier | | |
| 1816 | 1820 | Léon Malardeau | | |
| 1812 | 1816 | Antoine Vergnol | | |
| 1801 | 1812 | Pierre Margeride | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Sent Sarnin èra deu canton de Duràs. Dempuèi la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, ei deu canton dei Tuquets de Guiana emb Duràs per burèu centralizator.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 424, totala: 434 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 549 | 575 | 578 | 579 | 912 | 988 | 1 018 | 913 | 874 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 830 | 862 | 844 | 743 | 800 | 783 | 692 | 618 | 647 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 648 | 645 | 619 | 561 | 561 | 622 | 585 | 609 | 602 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 532 | 414 | 366 | 362 | 340 | 397 | 460 | 447 | 433 442 |
| 2009 | 2010 |
| 419 428 | 429 438 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 454 abitants e la densitat èra de 21,55 ab/km²

### Demografia de Luberçac

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 424, totala: 434 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 355 | 292 | 339 | 305 | | | | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | 460 | 447 | 433 442 |
| 2009 | 2010 |
| 419 428 | 429 438 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Lei donadas de la dreta deu grafic, plaçadas automaticament, son lei de la comuna entièra de Sent Sarnin de Duràs.

## Veire tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes Lot et Garonne, ed. CAIRN, Pau, 2012, p. 257
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 591, a St-Cernin
* ↑ enquèsta J.P. Sivadon, 2021
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 413, a Loubersan
* ↑ http://www.duras.free.fr/histoire.php#Le%20paysage%20de%20la%20seigneurie%20et%20la%20formation%20du%20r%C3%A9seau%20paroissial, Premièra Partie, Chapitre II, I, C
* ↑ http://www.duras.free.fr/histoire.php#Le%20paysage%20de%20la%20seigneurie%20et%20la%20formation%20du%20r%C3%A9seau%20paroissial, Premièra Partie, Chapitre II, II, B
* ↑ http://www.duras.free.fr/histoire.php#Le%20paysage%20de%20la%20seigneurie%20et%20la%20formation%20du%20r%C3%A9seau%20paroissial, Premièra Partie, Chapitre III, I, B, 3
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=34623
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/05/24/pierre-clament-reelu-a-l-unanimite-7508304-3861.php
* ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-saint-sernin-47.html
* Portau de Guiana