# Alzona

Alzona (Alzonne en francés) es una comuna lengadociana de Lauragués situada dins lo departament d'Aude e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Alzona :
| Raissac de Lampi | Sant Martin le Vièlh | Montoliu (Aude) |
| Sant Martin le Vièlh | | Mossolens |
| Bram | Montreal | Santa Aulària (Aude) |
* Panorama dels Pirenèus dempuèi Alzona.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son : Alsona en 898; Castrum Ausona en 918; Decimarium Beate Marie de Alzona en 1311; Alzona en 1314; Auzonne en 1532; Alzone en 1774; Alzonne en 1781; Alzóuno (non datada). Albèrt Dauzat explica Alzona per aliso, « aliguièr, albièr, drulhièr », mot gallic, ambe'l sufixe -onna. Los Féniés dison pas res d'Alzona, mès parlan d'un idronime preceltic *alis que permetriá d'explicar lo nom del riu Ausona (fòrma supausada), en Ardecha, que seriá vengut d'*alisona, e lo d' Alzon (fòrma supausada), afluent d'Avairon, que seriá *alis + sufixe gallic -one. Semblan en acòrdi ambe Ernèst Negre, que dona las meteissas explicas e qu'interprèta Alzona per un idronime preceltic *alis ambe'l sufixe gallic -ona; Alzona seriá lo nom antic de Fresquèl (fòrma supausada), aiga que travèrsa Alzona; Negre dona la meteissa explica per la Font d'Alzonne e Saint Pierre d'Alzonne, anciana parròquia de la comuna de Montferrand, prèp del Pas de Naurosa. Mes la Font d'Alzona e Sant Pèire d'Alzona (noms supausats) serián en realitat segon Delamarre (que parla pas de la vila d'Alzona) respectivament Alisona (nom d'un riu peirós, de alision, « la ròca ») e Elusio-dūnon, que cita Ciceron (Elusiodunum), atestat tanben al sègle IV Mansio Elusione. Lo nom antic supausat de la font d'Alzona, Alisona, pòt tanben èsser a l'origina del nom de la vila, mai que mai s'es l'ancian nom de Fresquèl.

### Sant Roma e *Vilalissas

Sant Roma es un masatge situat a l'oèst de la comuna, près de l'anciana RN 113 e de la comuna de Bram. Sant Roma èra una parròquia de la diocèsi de Carcassona. Las fòrmas ancianas son : Ecclesia Sancti Romani quae est in villa Witizanis en 925, Ecclesia Sancti Romani en 1134, Sainct Romme, esglise et simetière en 1641. Es a tòrt que dison Saint-Rome de Buzerens. Sant Roma es degut a un reculament d'accent dins Sant Roman. Romanus es lo nom de dos martirs, d'un confessor de Blaia al sègle IV e d'un avesque de Roan al sègle VII. L'agionime a remplaçat un nom format sus Witiza, nom gotic d'òme (i a un rei d'aquel nom).
L'abat Savartés manda a Villelisses, senhoriá qu'èra d'aquela parròquia, dont lo nom es eretat de Witiza (e sufixe -anum). Las fòrmas ancianas son : Villa quae dicitur Micizani, comprene Witizani, en 888, Miazani, comprene Witizani, en 889, Villa Wuitizani en 925, Villa Guititzani en 950, Villaguinhove (?) ..., Villaquicia en 1220, Feudum de Vilaguisas en 1262, De Villaquiciano en 1249, De Villa Guissano en 1265, Bastida de Villis Guissanis en 1422, Villalisses en 1553, Villeslyssas en 1573, Al castel de Villaslissas en 1630, Villalissiae en 1682, Villenisses en 1781. Dins una evolucion complèxa d'aquel nom, una estapa es *Vilaguissan, ont Gu- representa regularament lo W- germanic e -iss sembla lo resultat de la coalescéncia del resultat de t e de z d'origina. Un reculament d'accent menèt a *Vilaguissa, puèi a *Vilalissa per atraccion de lissa o de liça. Aquel nom ambe doás l successivas deguèt èsser somés a una dissimilacion, d'aquí la fòrma de 1781. Villelisses es un masatge a 200 m de Sant Roma, benlèu a l'emplaçament d'un ancian castèl.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | (2026) | Régis Banquet | PS | foncionari de las finanças, conselhièr general puèi departamental (2008-2021), president de Carcassona Agló (2014-) |
| 1995 | 2014 | Jean-Marie Salles | PS | |
| 1977 | 1995 | Jacques Tramunt | PS | |
| 1971 | 1977 | Grégoire Vanacker | PS | |
| 1945 | 1971 | Antoine Azam | SFIO | |
| | 1945 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra caplòc del canton d'Alzona; es ara del canton de Montreal, que tornèron nomenar canton de la Malapera a la Montanha Negra en 2016.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1479, totala: 1514 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 384 | 1 510 | 1 596 | 1 610 | 1 629 | 1 644 | 1 598 | 1 623 | 1 588 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 605 | 1 566 | 1 468 | 1 510 | 1 546 | 1 516 | 1 584 | 1 506 | 1 405 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 530 | 1 574 | 1 460 | 1 315 | 1 321 | 1 312 | 1 277 | 1 277 | 1 223 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 275 | 1 177 | 1 206 | 1 208 | 1 225 | 1 221 | 1 238 | 1 239 | 1 240 1 273 |
| 2009 | 2010 |
| 1 303 1 338 | 1 319 1 353 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 1529 abitants e la densitat èra de 68,32 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes

* Alzona sul site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11.html
* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 13, a Alzen
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 75
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, https://books.google.com.ua/books?id=rsNpi7IVulEC&pg=PA25&lpg=PA25&dq=font+d%27alzonne&source=bl&ots=dSLpMfjaQd&sig=silHXg6Fv5mnqz-g9nv0i9oORxI&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwiJ0IOBsqLbAhVEYlAKHSRiDSQQ6AEIRjAE#v=onepage&q=font%20d'alzonne&f=false
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 149, 47 e 323
* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 417, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f509.item.texteImage
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 627
* ↑ Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 475, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f567.item.texteImage
* Portal de Lengadòc