# Bernòs e Baulac

Bernòs e Baulac (Bernos-Beaulac en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Bernòs e Baulac :
| Pompejac | Masrimbaud | |
| Lucmau | | Cudòs |
| | Capsiuts | Escaudas |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas de Bernòs que son Taleyzone (Reymundo de ~), en latin, en 1289, Bernos (parrochia de ~ de ultra Syronem, en 1273, Bernes (parrochia Beate Marie de ~), en 1273, Bernos (par. Sancte Marie de ~), en 1274, Bernos (Johannes de ~), en 1307-1317, Bernussio (capellanus de ~), en 1369-1370, Bernosio (de ~), au sègle XVI, Bernussio/Bernossio, en 1533-1537.
La purmèira atestacion qu'es lo nom ancian de la parròquia de Bernòs [segon Bénédicte Boyrie-Fénié; en realitat, Taleyson e Bernos son parròpias diferentas]. Talaison ven d'un nom gallés d'òme Talasius o Talasios (sens : lo que se ten en supòrt, auxiliari), dab lo sufixe -onem. Véser Talisat (= Talisac), Talairat o Taleyrac (comuna de Sent Just de Briude, s'es lo medish lòc)$^,$ , e benlèu Talais.
Bernòs que's pòt explicar per un nom gallés, Vernus, dab lo sufixe -ossum, o peu nom gallés d'aubre, verno-, « vèrnhe » o simplament un nom de persona, Bernus o Vernus e sufixe aquitanic -otze, dab ua preferéncia peu segond (B. Boyrie-Fénié); Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, que's contenta deu nom d'aubre, dab lo sufixe -oss. la fòrma celtica de Vernus es Uernos.
Las fòrmas ancianas de Baulac que son Baulad (ospitalis de ~), en 1263, Baulatz (hospitali de ~), en 1273, Baulads (hospitali de ~), Baulac (hospitalis Sancti Jacobi de ~), en 1290, Baulaco (prior de ~), en 1533-1537. Las fòrmas escritas mèi ancianas que han véser lo nom d'origina qu'es bau lat, format de bau, « artiga, èrm, bosiga » e de lat « vaste, gran ». L'alternància de -ac e de -at finaus dens los noms de lòcs que pòt explicar lo passatge de Baulat a Baulac (comprés com beau lac en francés, « bèth lac »). En realitat, qu'es un chic mèi complicat. Au sègle XIII, que i avèva Baulats (interpretacion segon las fòrmas de 1273), qu'èra un collectiu : *los baulats, « los abitants de Baulat » e après lo nom deu lòc que ho con.onut temporàriament dab lo deus abitants. Justament, lo Vasadés e lo Bordalés qu'abondan en collectius deus noms en -ac, com per exemple *los leujacs (finala prononciada [-ats]), « los abitants de Leujac » (e ací lo nom deu lòc qu'es demorat oficiaument Léogeats). Qu'es normau un nom coma Baulats sia comprés com « los abitants de Baulac », meilèu que « los abitants de Baulat », perqué la finala en -ac es plan mèi frequenta que la finala en -at dens los noms de vilas e de vilatges.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | 2026 | Jacqueline Lartigue Renouil | | |
| març 2008 | 2020 | Philippe Courbe | PS | professor |
| ? | 2008 | Alain Cazenave | divèrs dreta | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Vasats; es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1146, totala: 1127 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 394 | 1 017 | 1 004 | 1 102 | 1 217 | 1 247 | 1 262 | 1 238 | 1 252 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 244 | 1 320 | 1 316 | 1 352 | 1 385 | 1 363 | 1 302 | 1 216 | 1 190 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 193 | 1 207 | 1 192 | 1 138 | 1 155 | 1 065 | 1 025 | 920 | 1 007 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 061 | 1 050 | 1 023 | 939 | 1 020 | 1 071 | 1 065 | 1 075 | 1 115 1 141 |
| 2009 | 2010 |
| 1 134 1 161 | 1 152 1 178 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véser tanben

* Comunas de Gironda

## Nòtas

* ↑ Sit Toponimia occitana
* ↑ Toponimia Occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
* 1 2 3 4 5 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 67-68
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 245
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 355-356
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 74
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 265 (a uernacon) e 310
* ↑ Miquèu Audoièr, Ua solucion unica a un problèma doble : lo grop -ts, fonetica istorica e toponimia, País Gascons n°269, pp. 8-9, Ortès, Noveme-Deceme 2013
* Portau de Gasconha