# Alien (film)

Alien es un film de sciéncia ficcion e d'orror de Ridley Scott sortit en 1979. Cònta l'istòria de l'equipatge dau vaissèu espaciau Nostromo que tròba una colonia d'uòus gigants assostant de creaturas inquietantas sus una planeta isolada. Una creatura eissida d'aqueleis uòus s'introdutz dins l'organisme dau segond, Kane, e après quauquei cambiaments de forma e de talha, elimina lei membres d'equipatge un a cha un. Pasmens, la darriera subreviventa, lo luòctenent Ellen Ripley, capita de s'escapar e d'eliminar lo mòstre.
Mescla fòrça abil d'orror e d'anticipacion, Alien marca una rompedura amb lo foncionalisme epurat que dominava la sciéncia ficcion dempuei la sortida de 2001, una odissèa de l'espaci. Dins Alien, lei décors son estudiats per donar un imatge realista, evolutiva e contrastada onte s'opausan lei tecnologias sofisticadas dau vòl espaciau, la vida vidanta dei trabalhaires e lei forças primitivas de la vida. L'estructura narrativa simpla permet de jogar amb aquelei contrasts e de crear un important suspens. Lo film es ansin considerat coma una òbra majora de l'istòria dau cinèma.

## Resumit de l'intriga
### Lo revelh de l'equipatge

En 2122, lo remoucaire espaciau Nostromo, viatjant en direccion de la Tèrra amb un cargament de minerau, capta un sinhau radiò en provenença d'una planeta isolada. L'ordinator dau vaissèu, dich « Mamà », interromp alora lo trajècte e derrevelha l'equipatge mantengut dins un estat de sòm artificiau. Susprés de pas èsser aribats a destinacion, lei sèt membres de l'equipatge descuebron lo sinhau. Coma una clausa de lor contracte amb la companhiá proprietària dau vaissèu prevetz que dèvon enquistar sus tota possibilitat de vida extraterrèstra, decidisson a contracòr de desseparar lo Nostromo e son cargament e d'aterrar amb lo vaissèu a proximitat de la fònt dau sinhau.

### L'exploracion de la planeta

L'aterratge es complicat per la preséncia d'una atmosfèra espessa e d'un relèu marcat. Aquò entraïna d'avarias. Menada per lo comandant Dallas (Tom Skerritt), una premiera còla compausada dau segond Kane (John Hurt) e de la navigatritz Lambert (Veronica Cartwright) s'equipa d'escafandres e quita lo vaissèu per trobar la fònt dau sinhau. En parallèl, lo luòctenent Ripley (Sigourney Weaver), l'oficier scientific Ash (Ian Holm), l'engenhaire Parker (Yaphet Kotto) e lo tecnician Brett (Harry Dean Stanton) s'ocupan dei reparacions e de l'estudi dau sinhau.
Lo premier grop descuebre rapidament l'espava d'un vaissèu espaciau extraterrèstre. A l'interior, tròban lo còrs fossilizat d'una creatura d'aperaquí 4 m. En l'examinant, remarcan que leis òs de son torax son esclatats vèrs l'exterior. Enterin, a bòrd dau Nostromo, Ripley capita d'analizar la natura dau sinhau. Segon ela, lo messatge sembla d'èsser un avertiment e non una demanda de secors. Pasmens, Ash la dissuadís d'informar Dallas de sa descubèrta en disent que lo comandant serà capable de veire eu meteis se lo messatge es efectivament un avertiment.

### Leis uòus e l'evacuacion de Kane

Dins lo vaissèu, Kane, fòrça curiós, tròba un accès vèrs lo nivèu inferior. En utilizant una còrda, i descuebre un vast espaci ocupat per un centenau d'esfèras organicas similaras a d'uòus. L'endrech es envaït per una nèbla pesanta. S'aprocha d'un uòu en cors de dubertura. Una creatura aracnoïda – un face-hugger – ne'n sortís e sauta vèrs sa cara onte se fixa. Kane, inconscient, es evacuat vèrs lo Nostromo per Dallas e Lambert. Ripley refusa de li durbir lei portas dau vaissèu per respectar una quarantena de 24 oras confòrmament au reglament de la companhiá, mai Ash activa la dubertura manuala per permetre lo retorn dau grop.

### La naissença de l'alien

Kane, totjorn inconscient, es menat a l'infiermariá dau bòrd onte Dallas e Ash assaian sensa succès de destacar la creatura arachnoïde de sa cara. Premier, assaian de tirar sus lei braç, mai lo face-hugger sarra sa coa a l'entorn dau còl de sa victima. Puei, incisar un dei braç, çò qu'entraïna lo gisclament d'un sang acid que trauca lo postam e lei dos ponts inferiors. Lei dos òmes son donc obligats de laissar la creatura en plaça e d'esperar leis òrdres de Mamà. Ash, meravilhat, comença de l'estudiar. Dins aquò, sensa rason clara, lo face-hugger es trobat mòrt quauqueis oras pus tard.
Après l'acabament dei reparacions, lo Nostromo se despega per s'arrimar tornarmai a son cargament. A la suspresa generala, Kane se revelha e sembla d'èsser en bòna santat. Solatjat, l'equipatge decidís de partejar un darrier repas avans de s'entornar en sòm artificiau. Mai, rapidament, Kane es victima de convulsions violentas e una creatura vermifòrma sòrt de son còrs en li perforant lo torax. Tetanizat, lo rèsta de l'equipatge laissa lo mòstre s'enfugir.

### La caça

Après aver ejectat lo còrs de Kane dins l'espaci, l'equipatge s'equipa de detectors e d'agulhons electric per capturar la creatura. Doas còlas son formadas en causa de la talha dau vaissèu. Durant sei recèrcas, Brett, Parker e Ripley detectan de movements. Pasmens, son en realitat aquelei de Jones, lo gat dau vaissèu. Assaiant de recuperar l'animau, Brett s'isola e es atacat per l'Alien que, après una mena de muda, aganta desenant una talha de dos mètres. Parker e Ripley pòdon veire la creatura s'enfugir amb lo còrs de Brett dins la ret de ventilacion.
Dallas decidís alora de cercar l'Alien dins lei conduchs e de lo possar vèrs una pòrta per l'ejectar dins l'espaci. Conselhat per Ash, s'equipa d'un lança-flamas car, segon l'avejaire de l'oficier scientific, totei leis animaus crenhon lo fuòc. Pasmens, es l'Alien que capita de prendre lo comandant dins una emboscada. Lambert, espaventada, vòu abandonar lo vaissèu, mai la naveta de secors pòu unicament acuelhir tres membres d'equipatge.

### Lo traïment de la companhiá

Desenant cap de l'equipatge, Ripley consulta Mamà per trobar una solucion. Descuebre alora un òrdre secrèt de la companhiá per Ash. L'oficier scientific deu protegir la creatura per permetre son analisi a l'arribada dau vaissèu, tota autra consideracion es segondària, compres la subrevida de l'equipatge. Ash sosprenguèt Ripley e l'ataca. Comença de l'estofar, mai Lambert e Ash arriban e secorrisson Ripley. Durant lo combat, Ash es neutralizat e destruch. Sa natura es alora revelada : Ash es un androïde. Per obtenir mai d'informacions, Ripley embranca sa tèsta sus un ordinator. Ash li avoa son admiracion per l'Alien e li explica que lei subrevivents riscan pas d'arribar a l'eliminar. Puei, declara aver de simpatia per elei. En colèra, Ripley lo desembranca e Parker crèma sei rèstas.

### La fugida

Ripley, Lambert e Parker decidisson de s'enfugir amb la naveta de secors e d'activar l'autodestruccion dau Nostromo. Pasmens, per permetre lo bòn foncionament dei cellulas de sòm artificiau, es necessari de recuperar de botelhas de freon. Ripley s'ocupa de preparar la naveta e, en camin, recupèra lo gat. Enterin, Lambert e Ripley son atacats e tuats per l'Alien.
Desenant darriera subreviventa de l'equipatge, Ripley activa l'autodestruccion e se dirigís vèrs la naveta amb Jones. En camin, es blocada per l'Alien e laissa la caissa de transpòrt dau gat. Pasmens, lo mòstre esparnha l'animau. Ripley corrís per annular l'explosion dau vaissèu, mai arriba après la fin dau relambi de revocacion de l'òrdre. Per astre, a son retorn, l'Alien bloca plus lo camin vèrs la naveta. Ripley pòu donc recuperar la caissa de Jones e, quauquei segondas après l'enaurament, lo Nostromo es destruch per una explosion.

### Lo combat finau

Sauvada, Ripley comença de preparar son sòm artificiau e plaça Jones dins una liechòta. Puei, se desabilha. Descuebre alora l'Alien escondut darrier de conduchs. En panica, Ripley se dissimula, mai la creatura es curiosament passiva. Ripley s'amaisa e intra discretament dins un escanfandre. Puei, pren un lança-cròc e s'estaca a un sèti. Utiliza un giscle de gas per atacar l'Alien que deu sortir de sa sosta. Ripley dubrís alora la pòrta de la naveta per expulsar la creatura dins l'espaci. L'Alien assaia de resistir en s'arrapant au quadre, mai Ripley tira amb son arma. Projectat en defòra de la naveta, lo mòstre es retengut per lo cròc e assaia de tornar intrar en passant per tuvièra. Ripley acciona alora la propulsion e lo tua.
Finalament sauva e Segura, Ripley enregistra un darrier messatge sus lo jornau de bòrd per explicar la destruccion dau Nostromo e la mòrt de l'equipatge. Puei, intra en sòm artificiau amb Jones per lo viatge de retorn vèrs la Tèrra.

## Elements tecnics
### Ficha tecnica

* Títol : Alien.
* Realizacion : Ridley Scott.
* Scenario : Dan O'Bannon (segon una istòria escricha amb Ronald Shusett).
* Musica : Jerry Goldsmith.
* Direccion artistica : Roger Christian e Leslie Dilley.
* Décors : Michael Seymour.
* Costums : John Mollo.
* Fotografia : Derek Vanlint.
* Son : Andy King, Derrick Leather, Ray Merrin, Bill Rowe e Jim Shields.
* Montatge : Terry Rawlings e Peter Weatherley (David Crowther per la version director's cut).
* Produccion : Gordon Carroll, David Giler e Walter Hill
** Produccion delegada : Ronald Shusett.
** Produccion associada : Ivor Powell.
* Companhiás de produccion : Brandywine Productions e Twentieth Century Fox Film Corporation (ais Estats Units) e Pinewood Studios e Scott Free Productions (au Reiaume Unit).
* Companhiá de distribucion : 20th Century Fox.
* Budget : 10,7 milions de dolars.
* País d'origina : Estats Units e Reiaume Unit.
* Lenga originala : anglés.
* Format : color (Deluxe).
** version 35 mm – 2,39:1 (Panavision) — sòn Dolby esterèo.
** version 70 mm – 2,20:1 (Panavision 70) — son esterèo 6 pistas.
* Genre : sciéncia ficcion, orror.
* Durada : 117 mn (116 mm per la version director's cut de 2003.
* Data de sortida : 25 de mai de 1979 (Estats Units) e 1$^{èr}$ de setembre de 1979 (Reiaume Unit).

### Distribucion

* Tom Skerritt : capitani Arthur Koblenz Dallas, comandant de bòrd dau Nostromo.
* Sigourney Weaver : luòctenent Ellen Louise Ripley.
* Yaphet Kotto : cap engenhaire Dennis Monroe Parker.
* Veronica Cartwritght : navegatritz Joan Marie Lambert.
* Harry Dean Stanton : tecnician Samuel Elias Brett.
* John Hurt : oficier Gilbert Ward « Thomas » Kane, segond dau Nostromo.
* Iam Holm : oficier scientific Ash.
* Bolaji Badejo (e lei cascadaires non creditats Eddie Powell e Roy Scammell) : l'Alien.
* Helen Horton : votz de « Mamà », l'ordinator de bòrd dau Nostromo.

## Annèxas
### Liames intèrnes

* Alien (creatura de ficcion).
* Scott (Ridley).

### Notas e référencias

* ↑ Mother en version originala.