# Vielar (Gers)

Vielar$^,$ o Vielà (Viella en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Vielar :
| Aurensan | La Barteta, Sent Mont | Riscla |
| Verlush, Portèth (Pirenèus Atlantics) | | Maumusson e Laguian |
| Diussa (Pirenèus Atlantics) | Aubons (Pirenèus Atlantics) Aidia (Pirenèus Atlantics) | Senlana (Hauts Pirenèus) |

## Toponimia

Curiosament, Dauzat e eths Féniés qu'interprètan la fòrma francesa Viella com un Vièla, dab l'accent tonic sus la prumèra sillaba, donc com un representant deu latin villa, shens sufixe$^,$. Mès la grafia francesa respècta normalament pas l'-a finau atòn deus toponimes occitans. La grafia de la mapa deu Conselh Generau de Gers, Vielà, qu'a au mens l'avantage de donar la prononciacion e la plaça de l'accent tonic : [bie'la]. Negre qu'explica lo nom corrèctament.
Lo nom qu'ei gascon e lo mot vielar (o vilar, vialar) qu'ei l'eretèr deu latin villa e deu sufixe are. Lo sens qu'estó « dependéncia d'un domeni agricòla, d'ua villa», puish « vilatjòt »$^,$. Per un cas semblable : Vielar.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| abriu de 2008 | (2026) | Jean-François Thomas | divèrs esquèrra | retirat |
| 1990 | 2008 | Jean-Louis Dubosc | | |
| març de 1983 | 1990 | Robert Bayonnette | PS | |
| març de 1977 | 1983 | Jean Dumestre | | |
| 1966 | 1977 | Jean Lescher | | 7 |
| març de 1965 | 1966 | Pierre Bru | | |
| 1953 | 1965 | Alban Pagès | | |
| 1929 | 1953 | Louis Moura | | |
| | 1929 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Riscla; qu'ei adara deu canton de Adour-Gersoise (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 534, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 326 | 1 227 | 1 428 | 1 465 | 1 811 | | 1 679 | 1 671 | 1 757 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 696 | 1 550 | 1 541 | 1 503 | 1 504 | 1 572 | 1 508 | 1 573 | 1 626 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 585 | 1 522 | 1 334 | 1 102 | 1 020 | 1 005 | 925 | 905 | 869 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 705 | 674 | 595 | 626 | 580 | 560 | 538 | 535 | 528 559 |
| 2009 | 2010 |
| 531 559 | 532 554 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 511 abitants e la densitat qu'èra de 23,21 ab/km².

## Economia

La comuna que hè partida de las airas d'apellacion d'origina contrarotlada (AOC) deu Madiran, deu Paisherenc deu Vic Vilh e deu Bearn.

## Lòcs e monuments

Castèth de Vielar sègle xviii (anciana proprietat deus marqués de Vielar)

## Véser tanben

* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes

* Vielar suu site de l'Insee
* Sit non-oficiau de Vièla

## Nòtas e referéncias

* ↑ https://web.archive.org/web/20091226181102/http://toponimiaoc.webs.com/32gr.htm
* ↑ https://web.archive.org/web/20170602164253/http://www.locongres.org/oc/aplicacions/top-oc/topoc-recerca/
* ↑ «grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 718
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 119
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, 1990-98, vol. III, p. 1438, par. 26 214
* ↑ Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000, per Vielar (Hauts Pirenèus)
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 715, a Villars-en-Val
* ↑ https://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-viella-32.html
* Portau de Gasconha