# Chomelh

Chomelh o puslèu Chaumelh (Chomelix en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Localament, lo monde dau vialatge sònan la partida nauta dau país Lo Chastel Naut e la partida bassa Lo Chastel Bas.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Chaumelh :
| | Beaune-sur-Arzon | Sant Jòrge L'Agricòl |
| Felinas | | Sent Pèire delh Champ |
| | Sant Just | |

## Toponimia

Quanha que siá la finala, la primèira sillaba es en Chaum-, amb reduccion regulara delh diftongue en [u].
Las fòrmas ancianas son (per Lo Chastel Bas) Castrum inferius de Chalmeyllis en 1291, Villa seu castrum de Chalmelhys en 1295, Castrum del Chalmelhis inferius sive lo Sotra en 1310, Castrum et villa del Chalmelhis inferiore en 1321, Castrum de Charmelhes, castrum de Chalmelhes lo Soteyra en 1311, Chaumellys le Soubzterin en 1447, Chaumelis le Bas alh secle XVI (per Lo Chastel Naut) Castrum Calmilliacus alh secle XI, Chalmilis vel Chalmillis en 1163, Castrum de Chalmelhis en 1164, Chamellum en 1171, Calmilisius en 1213, Parochia de Chalmelis alh secle XIII, Chalmelhys en 1381, Chaumelis en 1403, Le Chastel de Chaumeles en 1419, Chaumilhy alh secle XV, Chaumelis l'Hault alh secle XVI, Le prieuré de Choumelys le Hault en 1574, L'église parochielle de Saint Pierre de Chomelix en 1644.
Segon Dauzat, Chaumelh (nom supausat) ven delh nom galloroman d'òme Calmillius, ambelh sufixe -acum .
Segon Joan Arçac, la fòrma Calmilliacum utilizada per Dauzat ven delh Monestier de Gaselha. Lo nom deriva en realitat delh bas latin calmis, d'origina preceltica, qu'aviá benleu lo sens de « plana (nauta) rochosa » e avòra de « nauçada plana, luòc inculte, pastenc naut, landa »; la finala vendriá benleu delh sufixe -il, amb la terminason -is, caracteristica delh locatiu, a l'epòca delh Bas Empèri.

### Pigèiras

Las fòrmas ancianas son Locus de Pigeriis supra Chalmelhes en 1311, Mansus de Pigeyras en 1321. Pigèiras z-es sobre un compendium de la viá Bolène. Los luòcs ont se deviá pagar lo peatge (bas latin pedagium) z-èran las pedagiarae .

## Istòria

En 1789, Chaumelh (?) dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt delh presidiau de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi delh Puèi de Velai e archipreirat de Sant Pàulhan, èra delh vocable de Sant Pèire; lo refectorier de l'abadiá de la Chaa Dieu presentava a la cura.
Lo Chastel Naut (en francés Chomelix-le-Haut) z-èra una senhoriá qu'aperteniá a la maison d'Alègre e que dependiá en fèu, alh secle XIV, delh duchat d'Auvernhe. I aviá un priorat que dependiá de l'abadia de La Chaa Dieu e unit a la refectorariá. Lo vocable (delh priorat, se supausa, estant que lo de la gleisa parochala z-èra e z-es enquera Sant Pèire) èra Sant Ferriòl. Lo Chastel Bas (en francés Chomelix-le-Bas) z-èra una senhoriá desmembrada de la del Chastel Naut, qu'aperteniá a la maison de Chalencon e que dependiá en fèu delh baron d'Alègre e en rèire-fèu delh comte de Forés.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | (2026) | Roselyne Beyssac | | |
| mes lòng de 2012 | 2014 | Pierre Mousson | | |
| junh de 1995 | mes lòng de 2012 (demission a 82 ans) | Régis Forissier | divèrs dreita | realizator |
| | 1995 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 486, totala: 496 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 338 | 1 381 | 1 513 | 1 470 | 1 481 | 1 605 | 1 625 | 1 637 | 1 638 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 570 | 1 454 | 1 558 | 1 584 | 1 502 | 1 428 | 1 523 | 1 325 | 1 440 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 348 | 1 364 | 1 359 | 1 200 | 1 081 | 987 | 916 | 797 | 735 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 678 | 631 | 509 | 438 | 376 | 409 | 506 | 504 | 501 511 |
| 2009 | 2010 |
| 497 508 | 488 499 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 473 abitants e la densitat èra de 17,87 ab/km².

## Ligams extèrnes

* Chaumelh sobelh site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Chomelh».
* ↑ Tablettes historiques du Velay, Deuxième année, 1872 (paja 23) : « tsaste-nau / tsaste-bas » (fr. Chomelix-le-haut / Chomelix-le-bas) — https://i.imgur.com/LfPTh9X.jpg
* 1 2 3 4 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 81 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f130.image
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 189
* ↑ Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 180
* ↑ Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 195