# Ciaus d'Alègre

Ciaus d'Alègre (Céaux-d'Allègre en francés) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Ciaus d'Alègre :
| Alègre | | Sant Just |
| | | Saint-Geneys-près-Saint-Paulien |
| Vernassal | Lissac | Sant Pàulhan |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son ad Celtos, au sègle XII [aquò seriá una latinizacion fantasiosa], Ecclesia de Ceus, en 1252, Ecclesia de Seus, en 1390, Ceaulx, en 1401, Ceaux, en 1618, Siaulx, en 1561, Seaulx, en 1616, Cyaux en Auvernhe, en 1625, Oppidum Situlense, au sègle XVII, Oppidum Situla, al sègle XVIII, Ceaux-près-d'Alegre, sus la mapa de Cassini (sègle XVIII). Lo nom vendriá de cellis, ablatiu-locatiu plural de cella, « ermitatge ». Es probablament pas un celsus, « naut ». Lo nom occitan es probablament *Ciaus dempueis lo sègle XVI, après un passatge per *Ceaus (1401). La vocalizacion de -l (cellis > *Cels > Ceus) saguèt aboriva (1252). Situla o situlus (fòrmas dels sègles XVII e XVIII), an lo sens de « ferrat, selha », en francés seau, mot que sembla representat per aquela fòrma francesa deu toponime...

### Duminhac

Aquò's un chastèl arroeinat e un vialatge. Las fòrmas ancianas son Duminac en 1259, Duminhac en 1331, Duminhacum en 1401, Duminiac alh secle XVIII (mapa de Cassini), Dumignac en 1820. Segon Joan Arçac, Duminhac vendriá de Dûminius, derivat delh latin dûmus, nom d'escais o nom d'origina; dûmus a lo sens de « boisson, bartàs ». Improbable.
Segon Xavier Delamarre, Duminhac vendriá delh nom celtic d'òme (inatestat) *Duminius. Cf. dumion, « costet, costalàs, terme, suc ». Mas i a tanben un nom celtic d'òme Dumnios, atestat. Dumn- pòt èsser una fòrma assimilada de Dubn-., que se seriá poscut devolopar en *Duminios per se conservar. Cf. tanben dubus, dubis, « negre ».

## Istòria

* En 1789, Ceu d'Alègre èra de la diocèsi del Puèi de Velai, de l'archipreirat de Sant Pàulhan, de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de La Chas-Dieu e deu ressòrt de Riam

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2008 | (2026) | Maguy Masse | divèrs dreita | emplegada |
| març de 2001 | 2008 | Pierre Malhomme | divèrs esquèrra | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Alègre; es avòra del canton de Sant Pàulhan.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 461, totala: 467 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 294 | 1 307 | 1 355 | 1 377 | 1 495 | 1 515 | 1 535 | 1 609 | 1 614 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 440 | 1 415 | 1 452 | 1 440 | 1 600 | 1 471 | 516 | 489 | 1 380 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 319 | 1 318 | 1 301 | 1 053 | 1 009 | 970 | 919 | 870 | 807 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 771 | 676 | 621 | 511 | 428 | 412 | 452 | 448 | 445 460 |
| 2009 | 2010 |
| 453 463 | 462 472 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* La baissa de populacion en 1886 e 1891 es contemporanèa d'un aument d'importància comparabla a Fins-Sent-Genèis. S'agís pas d'un eschamge de territòris perqué las doás comunas se confronton pas. S'agís pas tanpauc de trabalhs per la construccion de la linha Sent Jòrgi d'Aurac-Lo Puèi de Velai, achabada en 1874.
* En 2018 la populacion èra de 472 abitants e la densitat èra de 14,56 ab/km².

## Ligams extèrnes

* Ciaus sobelh site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Institut d'Estudis Occitans, Comission Toponimica Occitana, Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana. Cèrca «Ciaus d'Alègre».
* ↑ Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 50 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f99.image
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 158
* ↑ Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 108 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f157.image
* ↑ Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 145
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 143, 144, 296
* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 152
* ↑ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f99.image Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 50
* Portal de Velai