OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Griesheim-près-Molsheim

Griesheim bei Molsheim en alemannisch (Griesheim près Molsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.

## Geografia

Situat a 30 km d'Estrasburg.
Situé à 30 km de Strasbourg.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Guy Erb |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 430 | 368 | 589 | 673 | 747 | 799 | 791 | 850 | 900 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 887 | 967 | 992 | 1 024 | 984 | 1 016 | 997 | 1 003 | 1 001 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 956 | 930 | 898 | 827 | 811 | 815 | 819 | 794 | 787 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 766 | 802 | 1 094 | 1 309 | 1 503 | 1 722 | 1 904 | 1 997 | 1 955 |
| 2009 | 2010 |
| 1 996 2 028 | 2 036 2 068 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal d'Alsàcia
# Gric de Prat

En 1994, Eric e Natalia Roulet, d'origina respectivament bordalesa e biarnesa, crean un grope de musica reprenent lo shafre dau poèta medoquin Rogèr Romafòrt (Gric de Prat). Es un grope de musica de rua (ripataulèra) qu'a per objectiu d'animar manifestacions tradicionalas, coma Carnaval, hèstas dau patrimòni... Un trabalh de collectatge es tanben entamiat. D'auts musicaires rejuntan los Roulet, coma Olivier Lescorce o Nicolas Piquet, e un premèir CD es enregistrat en 1998 : Suus Camins de Garona. En efèit, Gric de Prat se produsís majament dens la valèia de Garona : Lengoiran, Prenhac on damòra la familha, Cernés... Mès la musica de rua ne sufís pas : fau tanben se virar cap a d'una musica mèi sabenta. Las recèrcas d'Eric Roulet, qu'es tanben flaütaire, li hèsen descubrir compositors barròcs occitans dau Bordalés, coma Jausèp Cassanea de Mondonville, o Pèir Gaviniés. Eric Roulet realiza tanben un trabalh de contaire. Tot aquò menarà a plusiors espectacles de creacion : Itinéraire d'un rêveur solitaire qu'es una evocacion de la via de Fèlix Arnaudin (2004), Contes d'un doman acabat (2005), Viatge en Aquitània (2007) damb la sortida d'un novèth CD. Gric de Prat es programat a las Scènas d'Estiu en Gironda mès tanben a l'Estivada de Rodés en 2006, on torna en 2008 damb la Petita Orquèstra Bigardòia, escòla de musica de junes creada per Eric Roulet, e una ripataulèra peiregòrda, amassant en tot un trentenat de musicaires. Es en 2010 qu'es creat l'espectacle Bordèu, que vòu rapelar la gasconitat de la bèra vila au Pòrt de la Luna. Un disc es enregistrat, acompanhat d'un libre Bordèu, contes et musiques du Bordeaux gascon.
2014 : un CD 6 titres, sortit per hestejar los 20 ans deu grope.
2016 : sortida deu libe de contes de creacion "Contes d'un doman acabat" libe bilingüe FR/OC qu'a obtengut lo pretz de l'Academia de las Letras e deus Arts de Bordèu (2017)
2019 : Espectacle "Aquitània" o l'Edat Mejana en Aquitània repertòri medievau aquitan.

## Ligams extèrnes

* http://gricdeprat.com/
# Gricourt

Gricourt es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.

## Geografia

Gricourt Es un villatge de l'Aisne (Picardie) #que se situa a 2,5 km al Nòrd de Sant-Quentin.
Gricourt est un village de l'Aisne (Picardie) qui se situe à 2,5 km au Nòrd de Saint-Quentin.
Gricourt Es un villatge de l'Aisne (Picardie) #que se situa a 2,5 km al Nòrd de Sant-Quentin.
Gricourt est un village de l'Aisne (Picardie) qui se situe à 2,5 km au Nòrd de Saint-Quentin.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Roland Varlet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 540 | 600 | 634 | 629 | 708 | 709 | 721 | 756 | 784 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 773 | 784 | 755 | 765 | 774 | 760 | 767 | 794 | 742 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 773 | 712 | 672 | 357 | 409 | 426 | 397 | 381 | 410 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 439 | 397 | 669 | 651 | 761 | 739 | 845 | 850 | 851 |
| 2009 | 2010 |
| 852 876 | 869 893 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Griesheim-sur-Souffel

Griesheim an der Suffel en alemannisch (Griesheim-sur-Souffel en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.

## Istòria

Per decrèt de la 15 setembre 1924, la municipalitat de Griesheim pren lo nom de Griesheim-bufa-Dessús, de contunh, lo data|9|de
, pren lo nom de Griesheim-sus-Souffel.
Par arrêté du Mes invalid (septembre), la commune de Griesheim prend le nom de Griesheim-sur-Souffle, puis, le Mes invalid (janvier), elle prend le nom de Griesheim-sur-Souffel.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | René Wunenburger |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 307 | 263 | 319 | 383 | 415 | 430 | 406 | 405 | 406 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 390 | 378 | 390 | 360 | 343 | 342 | 363 | 360 | 366 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 368 | 345 | 335 | 325 | 337 | 318 | 310 | 285 | 280 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 279 | 285 | 479 | 1 101 | 1 122 | 1 154 | 1 140 | 1 127 | 1 135 |
| 2009 | 2010 |
| 1 142 1 170 | 1 150 1 179 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Decrèt del 5 de genièr de 1965 en portant cambiament de noms de comunas, JORF n$^o$ 7 del 9 de genièr de 1965, Modèl:Pàg.213, sus Légifrance.
* ↑ Décret du 5 janvier 1965 portant changement de noms de communes, JORF n$^o$ 7 du 9 janvier 1965, p. 213, sur Légifrance.
* Portal d'Alsàcia
# Grana

Dins lo cicle de la vida de las « plantas amb granas », la grana o lo seme es l'estructura que conten e apara l'embrion vegetal. Es sovent contenguda dins un fruch que li permet de s'esparpalhar.
La grana permet atal a la planta de subreviure dins un mitan vengut ostil, siá en s'alonhant, siá en esperant de circonstàncias pus favorablas.
Es eissida d'una transformacion de l'ovul fecondat. atal qu'es compausada a l'encòp de las partidas venant de l'esporofit maternal (las envelopas de la grana), del gametofit (los teissuts de reserva de la grana) e de l'esporofit de la generacion venenta : l'embrion.
Ten un ròtle de proteccion del nòu individú mercé a son envolopa sovent durcida, e de nutricion gràcias a de resèrvas de substàncias nutritivas. Las granas an atal la proprietat d'acomolar de resèrvas destinadas al desvolopament futur de l'embrion. Constituisson tanben una font d'alimentacion recercada pels animals (regim alimentari granivòr) e per l'òme (cerealas, legums secs...).
En agricultura, una grana seleccionada per èsser semenada es una semen.

## Estructura

* Portal de la botanica
# Grana Baïsa

Grana Baïsa qu'ei un arriu d'Occitània, en Gasconha, de 20 km de long. Damb la Petita Baïsa que fòrma Baïsa a L'Isla. Qu'a la soa hont au pè deus Pirenèus, suu Plan de Lanamesa.
# Grana Colómbia

La Grana Colómbia que ho un immens país situat au nòrd deu continent sud-american e qui ho constituit en bèth amassar los territòris de las ancianas entitats administrativas coloniaus de la Vicereiautat de Nava Granada, la Capitaneria Generau de Veneçuela e de la Presidéncia de Quito ; d'un aute punt de vista, qu'amassè tanben entitats politicas jà gessidas deu procès d'independénica tau com : las províncias Unidas de Nava Granada, la Tresau Republica de Veneçuela e la Província Libre de Guayaquil.
Aqueth estat que vadó en 1821 a l'escadença deu Congrès de Cúcuta dab lo nom de Republica de Colómbia ; lo nom de Grana Colómbia qu'ei emplegat entà la distinguir de l'actuau Colómbia gessida de la secession d'aqueth efemèr estat.
# Gran Esfinx de Giza

Lo Gran Esfinx de Giza qu'ei monument de l'Egipta anciana qui representa un leon deu cap d'òmi, probablement lo cap deu faraon Quefrèn de la IVau dinastia (a maugrat qui poderé estar lo son pair Queòps).
Per'mor de l'associacion cronologica dab aquesta dinastia, que's data l'Esfinx au cap de -2500. Qu'ei situat suu platèu de Giza sus l'arribèra occidentau deu Nil au ras de las tres famosas piramidas de Giza.
Lo còs e lo cap que hon talhat dens l'arròca mentre que las patas e hon bastidas dab peiras. Qu'ei haut de 14 m, long de 72 e larg de 20. Que's pensa que devèva estar pintrat.
Enter las soas patas l'Estèla deu Saunei que conta que lo faraon Tutmòsis IV qui s'endromí au pè de l'Esfinx un deus numerós temps qui èra caperat peu sable deu desèrt e qu'en saunei l'Esfinx que'u demanè que'u liberosse, çò qui he. L'estèla ce ditz:
Un dia que s'escadó que lo hilh reiau Tutmòsis, en bèth passejà's de cap a mieidia, que s'arrepausè a l'ombra d'aqueth gran diu ; lo saunèi que'u gahè de quan lo so b'èra au son zenit. Alavetz que s'apercevó que la Majestat d'aqueth gran diu que'u parlava dab la soa quita boca com un pair e devisa dab lo son hilh: espia me, contempla me, ò Totmòsis lo men hilh; que soi lo ton pair, Hòrakheti-Khepri-Ra-Atom; que't daréi la reiautat sus la Tèrra, au cap deus vius, que portaràs la corona blanca e la corona arroia suu tròne de Geb, lo prince. La Tèrra que serà toa en la soa longor e en la soa largor, e ton tot çò qui lusèish l'uèlh estiglant deu Mèste de l'univers. (...) Adara que s'escad que patèishi deu sable deu desèrt, lo quite sable au dessús deu quau e m'estavi autes còps; amaneja't de cap a jo, entà qui pòsqui har çò qui desseji.
L'Esfinx qu'a patit hèra deu temps. En purmèr lo sable que'u caperè mantun còp. Que ho desensablat au sègle XIX peu famós egiptològ francés Auguste Mariette, e un còp mei en 1923. Que patí tanben còps de canons au sègle XIV qui trenquèn la soa faussa barba de faraon (uei lo dia au British Museum qui arrefusa d'ac anc tornar) e lo nas (perdut tanben desempuish aqueth còp). En 1989 que i avó tribalhs entà tornar ahortir lo son còth vadut flac.
L'esfinx, qu'ei present dens la cultura populara gascona, puishque que dens los Contes de Gasconha apielats per Joan Francés Blader que trovam un Edip gascon qui se'n va cercar fortuna en bèth respóner la question de la bèstia deu cap d'òmi (la quita question sus l'animau qui camina sus quate, duas e tres patas).

## Galeria

| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Grana (Droma)

Grâne o puslèu Grana segon las fòrmas ancianas (Grane en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situaa dins lo departament de Droma e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

## Toponimia
### Atestacions istoricas

Las atestacions istoricas donaas per Brun-Durand son Grana (1163), Castrum de Grana (1277), Grano (1560), Ecclesia Beati Johannis de Grana (1370), Capella de Grana (Sègle XIVen), Cura Sancti Johannis de Grana (1549), Grayne (1574), Locus Granie (1650), Granne (NA).

### Atestacions occitanas

Lo nom de comuna es estat ortografiat Grana dins la revista occitanista locala Pòrta d'Òc. Es estat ortografiat Grana per Han Shook en nòrma classica.
Es estat ortografiat Grano per Frederic Mistral en nòrma mistralenca, e Grano per Boissier en grafiá patesejanta.

### Etimologia

Lo nom s'explicariá per Grannus [= Grannos], nom gallés d'òme (nom de dieu), o tot simplament lo nom dau dieu Grannos puslèu que d'un òme qu'auriá lo nom dau dieu. Chau supausar la derivacion -ā, marca dau plurau, sovent interpretada après coma un femenin.

### Realizacion fonetica e toponim occitan
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2020 | Muriel Paret | divèrs esquèrra | emplegada, conselhièra departamentala |
| març 2001 ? | 2014 | Marcel Canestrari | | |
| març 1965 | 1989 ? | Maxime Bastet | | |
| 1941 | 1965 | Marius Hermine | | |
| 1900 | 1941 | Mathieu Chanas | | |
| | 1900 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1836, totala: 1903 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 436 | 1 334 | 1 463 | 1 563 | 1 684 | 1 772 | 1 860 | 1 996 | 2 026 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 894 | 1 978 | 1 878 | 1 890 | 1 763 | 1 732 | 1 756 | 1 822 | 1 769 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 661 | 1 566 | 1 583 | 1 333 | 1 322 | 1 309 | 1 304 | 1 187 | 1 157 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 161 | 1 125 | 1 011 | 1 183 | 1 384 | 1 567 | 1 680 | 1 694 | 1 722 1 800 |
| 2009 | 2010 |
| 1 730 1 808 | 1 746 1 814 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 2016 : 1895

## Nòtas e referéncias

* ↑ http://bdtopoc.org/?city_selected=Grane
* ↑ J. Brun-Durand, Dictionnaire topographique du département de la Drôme, Paris, Imprimerie nationale, 1891, p. 167, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392934/f253.image
* ↑ Revista Pòrta d'Òc, No.17, IEO Ròse-Aups, 1980, p.13
* ↑ Revista Lo Pitron, No.50, Ed. Lou Pitrou, 1990, p.11
* ↑ Revista Lo Pitron, No.93, Ed. Lou Pitrou, 2008, p.9
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 329
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 17-18 e 161
* Portal dau Daufinat
* Portal d'Occitània
# Grana Piramida de Giza

* 29° 58’ 44" N 31°  8’  2" E
La Grana Piramida de Giza qu'ei un monument funerari de l'antiquitat egipciana vodat au faraon Queòps. La Grana Piramida de Giza qu'ei la sola de las Sèt Meravilhas deu Monde encara quilhada uei lo dia. Que ho bastida a l'entorn de -2560 e qu'ei la mei vielha deu complèxe funerari de Giza qui compta tanben, enter autas causas, las duas autas mendras e mei recentas piramidas de Quefrèn e Micerinos, l'esfinx, las piramidòtas de las reinas, los mastabas deus nòbles e mantuns autes bastiments.
Las tecnicas de construccion de la piramida que son tostemps desconegudas de la sciéncia modèrna com tanben l'estatut precís deus obrèrs qui i tribalhèn. Que s'a parlat per annadas d'esclaus a maugrat qui, en Egipte, las creishudas de Nil que deishavan temporas qui lo pòble non podèva pas tribalhar ; de mei, que sembla que dens la religion d'aqueth pòble, la bastida de la piramida qu'èra un element de conservacion deu son rei qui devèva estar lo quite rei qu'avore dens l'aute monde. Ajudar a la bastir, qu'èra tribalhar per l'auta vita dens l'aute mòn.
Non s'a pas jamei trobat tanpauc la momia deu rei çò qui deisha un dobte suber l'estatut d'aqueth bastiment (tomba o cenotaf). Un aute enigma que son las "vias d'aeracion" longas vias estretas qui arreligan lo centre de la piramida dab l'exterior; dens aqueth cas, totun, qu'ei mei que probable qu'aquò be hosse estat curat com un camin per l'amna deu faraon.
Dinc au sègle XIVau qu'ostendèva ua fòrma de piramida perhèita (atau las vedèn los crotzats). Totun, desempuish aqueth temps, un terratrem que la segotí e que perdó ua partida de la cauç qui la caperava e qui ho emplegada dens las construccions de bastiments otomans.
Au sègle XXau que s'an trobat un vaishèth de husta demontada au pè de la piramida. Au cap de quauques annadas que la tornèn bastir e que's pòt véder en aqueth quite lòc.
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Gran Huec de Chicago

Lo Gran Huec de Chicago qu'abambè aquesta ciutat enter lo dimenge 8 d'octobre dinc au 10 d'octobre de 1871. La màger part deu center de la ciutat ventosa (hèra nava alavetz) qu'èra avalida en bèth deishar centeats de morts. A maugrat d'aquesta larja destruccion, la vila que's tornè bastir hèra lèu entà vàder ua de las mager deus Estats Units e lo brèç de la bastida deu gratacèus.
L'encausa deu huec qu'ei enqüèra mau coneguda.
Lo Gran Huec qu'èra un deus 4 eveniments brembats dab ua estèla suu drapèu de Chicago.
# Gran Zimbabwe

Lo Gran Zimbabwe '(var. Grand Zimbabwe') qu'ei un monument hèra emblematic deu país african que li deu son nom. Que's tracta de la rueinas de la capitala de l'antic Reiaume Zimbabwe (tanhent de la modèrna cultura de lenga shona). Autan l'Empèri com lo Grand Zimbawe qu'espelèn enter lo IIau sègle e lo XIVau sègle.
Que classificat com Patrimòni Mondiau de l'Umanitat per l'UNESCO.
# Granace

Granaccia en còrs (Granace en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Desiré Léandri |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | 830 | 405 | 475 | 435 | 478 | 437 | 453 | 206 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 268 | 215 | 206 | 244 | 265 | 232 | 263 | 271 | 288 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 321 | 307 | 318 | 265 | 233 | 214 | 255 | 216 | 134 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 122 | 93 | 72 | 107 | 82 | 61 | 59 | 58 | 57 |
| 2009 | 2010 |
| 57 59 | 57 59 |
| Impossible de compiler l'entrée EasyTimeline : EasyTimeline 1.90 Timeline generation failed: 1 error found Line 57: bar:1800 from:0 till: 830 - Plotdata attribute 'till' invalid. Date '830' not within range as specified by command Period. |||||||||
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Corsega
# Glèisa Sant-Salvador de Coucy-le-Château

La glèisa Sant-Salvador (église Saint-Sauveur en francés) es una glèisa medievala del sègle XII que se tròba dins las muralhas de la vièlha ciutat de Coucy.
Mentre qu'èra destrucha après la retracha de l'armada alemanda en 1927, coma tota la ciutat de Coucy e son castèl, la glèisa venguèt reconstrucha integralament.
# Glèisa Confessanta

    Pel movement nòrdamerican del meteis nom mas sens rapòrt, vejatz lo Movement confessant.
La Glèisa Confessanta (alemand: Bekennende Kirche) foguèt un movement de resisténcia crestian dins l'Alemanha nazi. En 1933 la Gleichschaltung forcèt las Glèisas protestantas a fusionar amb la Glèisa protestanta del Reich e a sostenir l'ideologia nazi. L'oposicion aguèt de se rescondre per s'amassar, e creèron la Glèisa confessanta al mes de setembre d'aquela annada. En 1934, la declaracion de Barmen, redigida mai que mai sos l'autoritat de Karl Barth amb la participacion d'autres pastors e congregacions de la Glèisa confessanta, foguèt ratificada al sinòde de Barmen. Tornava afirmar que la Glèisa alemanda èra pas un "organ de l'Estat" al servici de la consolidacion dels interèsses nazi, mas qu'èra somesa a Crist sol e a sa mission.
D'unes menaires de la Glèisa confessanta coma Martin Niemöller e Dietrich Bonhöffer, foguèron mandats en camps de concentracion o detenguts coma presonièrs personals. D'unes foguèron executats o moriguèron dins aqueles camps. Los crestians que s'endevenián pas amb los Nazis se trobèron sens menaires. La Glèisa s'engatgèt dins mai d'una forma de resisténcia, en particular amagar Josieus del regim nazi. La Glèisa confessanta es un exemple unic d'un movement criptocristian obrant dins un país majoritàriament crestian.

## Referéncias

* ↑ Victoria J. Barnett, "Dietrich Bonhoeffer's Ecumenical Vision", The Christian Century (Abril de 26, de 1995), 454–7.

## Ligams extèrnes

* La Glèisa confessanta cò de la Columbia Encyclopedia
# Glèisa Reformada

La Glèisa Reformada es la glèisa crestiana que dins los païses de tradicion calvinista es istoricament e institucionalament l'eretièra d'aquela doctrina religiosa. Los protestants occitans son mai que mai membres d'aquela glèisa. Los valdesians de las Valadas Occitanas o son per un tornant de l'istòria. Protestants abans la Reforma, aderiguèron al calvinisme al sègle XVI (sinòde de Chanforan), reconeissent en la pensada de Calvin la seguida de las tèsis de Pèire Valdo al sègle XII.

## Los principis de la Glèisa Reformada

Lo protestantisme reformat se pensa coma una doctrina, valent a dire un ensenhament, puslèu que coma dògma, vertat que los cresents son tenguts de creire. Dempuèi lo sègle XVI e la Reforma, los reformats atèstan (o per parlar latin «protèstan») de lor fe segon cinc principis unificadors, las cinc solas. Encara uèi aqueles principis se pòdon enonciar en latin:
* Sola Gratia: sonque pel mejan de la gràcia
    L'òme se pòt pas ganhar lo salut, mas Dieu li dona a gratis per amor. Perque Dieu aima primièr, l'òme pòt aimar a son torn. Lo cresent aima per çò que son paire l'aima, non pas per que son paire l'aime.
    Vejatz Sola gratia
* Sola Fide : sonque per la fe
    Aquela dona se fa per un rescontre personal amb Dieu, que lo sol mediator es Jèsus Crist. Cap d'institucion umana, cap de glèisa, cap de doctrina pòt pas ganhar a l'òme son salut.
    Vejatz Sola fide
* Sola scriptura : sonque per la Bíblia
    La Bíblia es tenguda per la sola vertat, emai deguèsse èsser interpretada, en particular pel mejan de las sciéncias (istòria, arqueologia, estudis textuals, etc.)
    Vejatz Sola scriptura
* Solus Christus: sonque Jèsus Crist (o Solo Cristo sonque pel biais de Jèsus Crist)
    Crist es lo sol mediator entre los òmes e Dieu.
    Vejatz Solus Christus
* Soli Deo gloria : a Dieu sol la glòria
    Dieu solament deu èsser glorificat. L'òme se deu pas glorificar de sas òbras, mas ne deu mercejar Dieu. Los reformats se mesfisan de quina entrepresa que siá de glorificacion umana.
    Vejatz soli Deo gloria
A las cinc solas conven d'ajustar los dos principis seguents:
* Ecclesia semper reformanda : la Glèisa reformada se deu reformar de contunh.
    Las institucions eclesiasticas son de realitats umanas. « Se pòdon enganar », çò diguèt Luther. Lo cresent deu servar un agach critic.
    Vejatz Ecclesia semper reformanda
* Lo sacerdòci universal
    Cada batejat a una valor identica al dintre de la glèisa, lo pastor coma lo parroquian.
    Vejatz sacerdòci universal

## Ligams intèrnes

* Glèisa Reformada de França