OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nicolas Lémery

Nicolas Lémery (17 de novembre de 1645, Roan - 19 de junh de 1715, París) es un quimista francés contemporanèu dau rèine de Loís XIV (1643-1715). Es famós per son Cours de chymie publicat en 1675, una importanta sintèsi dau saber empiric de la quimia dau sègle XVII que foguèt reeditat mai d'un còp. Pasmens, Lémery aguèt un ròtle pus important per son ròtle dins lo desvolopament de modèls permetent de descriure d'un biais pus precís lei mecanismes reaccionaus. Ansin, prepausèt un sistèma corpuscular que prefigurava en partida la teoria atomistica modèrna. En parallèl, realizèt plusors observacions experimentalas importantas.

## Liames intèrnes

* Atòm.
* Empirisme.
* Reaccion quimica.

## Bibliografia

* (fr) Michel Bougard, La Chimie de Nicolas Lemery, Turnhout, 1999.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Es de còps escrich Nicolas Lemery.
# Nicolas Hulot

Nicolas Hulot, nascut lo 30 d'abril de 1955 a Lilla, es un jornalista, animator-productor de television, escrivan e òme politic, ministre d’Estat, ministre de la Transicion ecologica e solidària dins lo govèrn d’Édouard Philippe dempuèi le 17 de mai de 2017.
Vengut celèbre mercé a son emission de television Ushuaïa, s'engatja alara dins la proteccion de l'environament e la sensibilisacion del grand public sus las questions ecologicas.
En 1990, crèa la Fondacion Ushuaïa, que ven mai tard la Fondacion Nicolas-Hulot per la natura e l'òme. Criticat per una partida de l'ecoligisme francés per èsser tròp consensual, es lo coautor del Sindròma del Titanic, un film sortit en 2009 avent per tòca de cridar l’« urgéncia ecologica ».
Après aver envisatjat sa candidature a l’eleccion presidenciala de 2007, per que las questions ecologicas urgentas pesan dins la campanha electorala, se retira en genièr de 2007, après la signatura del Pacte ecologic per gaireben totes los candidats. Candidat a la primària presidenciala ecologista de 2011 en vista de l'eleccion presidenciala francesa de 2012, es vencut per Eva Joly.
Foguèt ministre d'Estat, ministre de la Transicion ecologica e solidària, al sen del govèrn d'Édouard Philippe, entre lo 17 de mai de 2017 e lo 4 de setembre de 2018.
# Nicolas Malebranche

Nicolas Malebranche (5 d'agost de 1638 - 13 d'octobre de 1715) èra un filosòf racionalista francés, seguidor de Descartes, temptèt l'union del cartesianisme e de l'ocasionisme. Segon l'ocasionalisme de Malebranche, essent al centre de sa filosofia, Dieu constituís l'unica causa vertadièra, e totas las autras causas son de «causas ocasionalas». Es perque, la coneissença es pas deguda a l'interaccion amb los objèctes, que las causas serián «vistas en Dieu». «Se vesiam pas Dieu de pas cap de biais, veirem pas res» (Recèrca de la vertat, libre III, segonda partida, capítol VI.) Dieu es pas conegut dirèctament, mas d'un biais indirècte, coma reflectit per un miralh, dins las causas creadas. L'òme participa de Dieu e participant de Dieu, participa de las causas. I a pas cap d'interaccion dirècta entre las substàncias cartesianas. La congruéncia entre ambedoas es aisinada per la realitat divina. Soi pas ieu que percebi las causas, mas es Dieu que provòca en ieu, una certana idèa. La relacion de l'esperit de l'òme amb Dieu e amb las causas solament en El, es la solucion decisiva. Atal, la vision en Dieu de totas las causas resulta la condicion necessària de totes los sabers e vertats.

## Vejatz tanben

* Descartes
* Gassendi
* Racionalisme

## Bibliografia

* (es) Bermudo, JM. La Filosofía Moderna y su proyección contemporánea. Barcanova, Barcelona, 1983
# Nicolas Notovitch

Nicolas Notovitch (Николай Александрович Нотович Nikolai Aleksandrovich Notovich en rus) (1858 -?) qu'estó un nòble rus, oficièr deus cosacs, espion e jornalista qui escrigoc que Jèsus, durant la soa vida desconeishuda (de 12 a 30 ans), que viatgè e que viscó en Cachamir.

## Ligams extèrnes

* Nicolas Notovitch: La vida desconeishuda de Jèsus Crist (ru)
# Nicolas Lupot

Nicolas Lupot (Stuttgart, 1758 - París, 1824) que ho un laütièr francés.
# Mariza

Mariza Reis Nunes (Moçambic, 1973) es una celèbra cantaira de fado de Portugal. Sa votz tant particulara li a valgut una reputacion mondiala.
# Marius André

Marius André (Santa Celha dei Vinhas, Vauclusa, 1868 - París, 1927) es un diplomat francés, felibre provençal e ispanista, poèta, traductor, autor d'estudis sur la literatura espanhòla e d'America ispanica.
Foguèt redactor dins la revista L'Aiòli e majoral del Felibritge en 1918. Coma cònsol de França, demorèt prèp de dètz ans a Espanha ont aguèt una activitat importanta coma ispanista e escriguèt dins lo jornal La Veu de Catalunya.
Escriguèt jos diferents pseudonims, demest los quals Alegrin, Dragounet, Tristan, Andreloun, Andivet o Lou Felibre Fatatet.

## Publicacions

* Plòu e soulèio (1890)
* La glòri d'Esclarmoundo (1894)
* Li Pirenèu, trilougio catalano de Vitour Balaguer (revirada al provençal, 1897)

## Referéncias

* 1 2 3 Fourié 2009, p. 16
* 1 2 (ca) Marius André, Gran Enciclopèdia Catalana

## Bibliografia

* Jean Fourié. Dictionnaire des auteurs de langue d'oc de 1800 à nos jours (en francés). Felibrige Edicioun, 2009, p. 16. ISBN 978-2-9533591-0-7.

## Ligams extèrnes

* (fr) Necrologia sus persee.fr
* Wikidata: Q3293761
* Portal de Provença
* Portal de la literatura
# Mariya Gabriel

Mariya Ivanova Gabriel, nascuda Mariya Ivanova Nadelcheva (en bulgar: Мария Иванова Неделчева; Gotse Delchev, Bulgaria, 20 de mai de 1979) es una politiciana bulgara. Elegida en 2009 al Parlament Europèu sus la lista del GERB, es actualament, e dempuèi octobre de 2012, vicepresidenta del Grop pel Comitat suls Dreches de la Femna e d'Egalitat dels genres del Partit Popular Europèu.
# Marius Bourrelly

Marius Bourrelly (Ais, 2 de febrièr de 1820 - Marselha, 15 de març de 1896) es un poèta e dramaturg provençal de lenga d'òc.
Lou Tresor dóu Felibrige conten mai de 600 citacions sieunas.

## Biografia

Marius Bourrelly nasquèt en 1820 en Ais.
Bourrelly escriguèt de nombroses poèmas, pèças de teatre, legendas e cançons en provençal. Dins un poèma, felicitèt l'emperaire Napoleon per sa visita a Lion pauc aprèp lo deluvi de 1856. Foguèt majoral del Felibritge.
Bourrelly moriguèt en 1896. Leguèt sa bibliotèca personala a la Bibliotèca Mejanas d'Ais.

## Òbras

* {{{títol}}}. OCLC 743070411.
* {{{títol}}}. OCLC 742948315.
* {{{títol}}}. OCLC 457121672.
* {{{títol}}}. OCLC 490092631.
* {{{títol}}}. OCLC 799138470.
* {{{títol}}}. OCLC 457121674.
* {{{títol}}}. OCLC 457121687.
* {{{títol}}}. OCLC 457121677.
* {{{títol}}}. OCLC 457121671.
* {{{títol}}}. OCLC 799138461.
* {{{títol}}}. OCLC 464709096.
* {{{títol}}}. OCLC 37658496.
* {{{títol}}}. OCLC 84057771.

## Referéncias

* ↑ Acte de naissance à Aix-en-Provence, vue 17/166.
* ↑ Acte de décès à Marseille, n° 1056, vue 37/75.

## Bibliografia

* {{{títol}}}. ISBN 978-2-9533591-0-7.
* . ISBN 2-907673-09-2.

## Ligams extèrnes

* Wikidata: Q24579031
* Portal de Provença
* Portal de la literatura
# Marius Fabre

Marius Fabre (1909 - 1999) fuguèt un laütier provençau especialisat en instrument ancian e tamborin de Provença e galobet, èu meme tamborinaire.
Originari de Barjòus, li aviá son atalhèr e trabalhèt ambé lei Musiciens de Provence.

## Liame extèrne

* Reportatge de FR3 Marselhas en 1978
* Article vodat Marius Fabre dins L'écho du tambourin, 2013
* Article de Var Matin per lei 10 ans de sa mort
* Portal de Provença
* Portal de la musica
# Marius Girard

Marius Girard (Sant Romieg, 10 de novembre de 1838 – 11 d'agost de 1906) foguèt un poèta e pintor occitan.

## Biografia

Marius Girard nasquèt dins una familha modèsta, son paire èra fustièr e arquitècte, que comptava onze enfants que sèt ne moriguèron pichonets. Estudièt a l'escòla comunala de la vila abans d'èsser mandat en pension a Marselha. Tornèt a Sant Romieg en 1859 per aparentament exercir coma arquitècte. En 1868 dintrèt dins l'administracion de la comuna e per encausa de son adscripcion republicana venguèt en 1870 secretari de la comuna. Maridat amb Maria Francesa Lecacheux en 1868, aguèron dos enfants, lo primièr que moriguèt de malautiá en 1876 e Maria que mai tard se maridèt amb lo poèta Joaquim Gasquet. Se moriguèt brutalament l'11 d'agost de 1906 d'una congestion cerebrala.

## Òbras

* Leis Aupilhas (1877)
* La Crau (1894)
# Marius Trussy

Marius Trussy (Lòrgas, 1797 - París, 1867) fo un poeta provençau autor dau poema epic en 5 cants : Margarida (Margarido dins sa grafia originala).
# Maritima Avaticorum

Maritima Avaticorum èra una ciutat romana situada sus lo territòri actuau de la comuna dau Martegue. Segon Plini lo Vièlh, èra la capitala deis Avatics, un pichon pòble installat au sud e a l'oèst de l'Estanh de Bèrra. Fondada durant lo sègle I avC au nòrd dau centre istoric de la vila modèrna, èra un centre de produccion agricòla alimentat per doas fònts. La zòna de recèrca actuala a una superficia de 2 ectaras mai la vila èra probablament pus importanta e una partida es desenant immergida dins l'Estanh. La vila foguèt abandonada au sègle IV apC durant l'afondrament de la pax romana.

## Liames intèrnes

* Avatics.
* Lo Martegue.

## Bibliografia

* (fr) Jean Chausserie-Laprée, Martigues, terre gauloise : entre celtique et Méditerranée, éditions Errance, 2005.
* (fr) André Soazic, Le Nouveau visage de Maritima, Reflets, decembre de 2009, p.25.
# Nabonassar

Nabonassar foguèt un rèi dau reiaume de Babilònia que succediguèt a Nabu-shuma-ishkun. Reinèt vèrs 747-734 aC. En fàcia dau caòs que traversava la region de Babilònia, cridèt l'ajuda dau rèi assirian Teglath-Phalazar III per véncer leis Aramèus e lei Caldèus. Babilònia venguèt donc un protectorat assirian durant son rèine. Nabu-nadin-zari li succediguèt.
# Nabit

Lo nabit es una lenga gor parlada en Ghana.

## Localisacion

Lo nabit es parlat dins lo district de Nabdam, dins la Region Upper East de Ghana. Nabdam es lo nom del pòple que parla nabit.

## Classificacion

Lo nabit es sovent vist coma un dialècte frafra. Los locutors del nabit refusan aquò, e dison que poden pas comprener lo gurene, un dels dialèctes frafra, que lo nabit e lo gurene son pas mutualament comprensibles.

## Notas e referéncias

* 1 2 Robyn Giffen 2013, p. 6.
* ↑ La SIL, que gerís los còdis de lengas ISO 639-3, regetèt l'atribucion d'un còdi pel nabit, Giffen 2013, p. 8.
* ↑ Giffen, p. 8-9.

## Fonts

* (en) Robyn Giffen, 2013, We begin to write: Creating and using Tthe first Nabit orthography, tèsa, University of British Columbia.
* Portal de las lengas
# Nabarniz

Nabarniz es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
# Na Castelosa

Na Castelosa (Castelouso en nòrma mistralenca) es una trobairitz auvernhata, nascuda cap a 1200 e dòna del castèl d'Oze (nom francés) a Senesergues (Cantal actual). En occitan ancian lo nom èra ortografiat Na Castellosa, Na Castelosa o Na Castelloza.
Uc de Sant Circ la presenta aital : « Na castellosa si fo Alvernha, gentils domna, moiler del Turec do Maironna. et amat N'Arman del Brehon, e fetz de lui sas cansos. Et era una domna mout gaia e mout enseignada e mout bella. »

## Vejatz tanben

* Lista de poètas de lenga occitana
* Lista de trobadors e trobairises
* Trobairitz

## Referéncias

* 1 2 https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?q=Castelouso
* ↑ http://data.bnf.fr/16279248/na_castelloza/
* ↑ Camille Chabaneau Les biographies des troubadours en langue provençale, page 62 Slatkine (Genève)

## Ligams extèrnes

Niiranen, Susanna. "Miroir de mérite": valeurs sociales, rôles et image de la femme dans les textes médiévaux des trobairitz. Jyväskylä: University of Jyväskylä, 2009.
* Portal de la literatura
# NYSE Euronext

NYSE Euronext, Inc (NYSE: NYX, Euronext: NYX) es una entrepresa Estatsuniana / Europèa per tòca lucrativa, que gerís de multiplas valors borsièras, la mai coneguda al New York Stock Exchange (the "Big Board "), l'Euronext, e lo NYSE Arca.
NYSE Euronext nasquèt en 2007 de la fusion de l'NYSE (New York Stock Exchange) amb l'Euronext.
Euronext èra una granda borsa de valors Europèa, eissida de la fusion de las borsas de París, Amsterdam, Brussèlas, Lisbona e Porto e del LIFFE (London International Financial Futures and Options Exchange).
NYSE Euronext es ara la principala plaça financièra mondiala.

## Plaças borsièras

Las principalas plaças borsièras ont agís NYSE Euronext son:
* Brussèlas, Belgica - Euronext Brussel
* París, França - Euronext París
* Amsterdam, Païses Baisses - Euronext Amsterdam
* Lisbona, Portugal - Euronext Lisboa
* Londres, Reialme Unit - Euronext.LIFFE
* Chicago, Estats Units d'America - NYSE Arca (anciana Archipelago)
* Nòva York, Estats Units d'America - NYSE, sèti central
* San Francisco, Estats Units d'America - NYSE Arca (ancian Pacific Exchange)

## Referéncias

* ↑ NYSE Euronext en Wikipedia (en)

## Ligams extèrnes

* web de New York Stock Exchange
* ligam sus la borsa
# Nabinau

Nabinau [nibinò] es una comuna occitana, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Lo parlar de la comuna es l'engolmesin.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per luec:
* -; au segle XVIII (Cassini).

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Pierre Brouillet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 94, totala: 96 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 336 | 345 | 330 | 341 | 341 | | 365 | 346 | 343 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 329 | 321 | 324 | 257 | 276 | 299 | 237 | 244 | 221 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 225 | 220 | 215 | 219 | 183 | 166 | 182 | 174 | 140 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 119 | 104 | 92 | 87 | 90 | 89 | 77 | 75 | 76 82 |
| 2009 | 2010 |
| 76 82 | 81 83 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben
### Liams connexes

* Comunas de Charanta

### Liams externes
## Nòtas e referéncias

* ↑ https://www.jornalet.com/editorial/7560/lo-trabalh-de-recuperacion-de-las-encontradas-doccitania-contunha
* ↑ «Los noms de las comunas en Charanta occitana». Confolontés occitan.
* ↑ «Charanta». Toponimiaoccitana..
* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* ↑ «Carte de Cassini». Géoportail.
* Portal de las comunas de França
# Nabirac

Nabirac (Nabirat en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion es [nɒbi’ra]. Las fòrmas ancianas son Ebiracum, en latin, en 1283, Nabirac en 1489. Nabirac vendriá d'un nom latin d'òme, Aper (o Aperius, segon Dauzat), emb lo sufixe -acum, puèi la preposicion locativa en (equivalent de a) s'aglutinèt, en perdent la vocala e$^,$$^,$ : *N'abirac.
Conferir pr'aquò emb las fòrmas ancianas d'Eivirac.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 1989 | 2026 | Yvette Vigié (87 ans en 2020) | sense | retirada |
| | 1989 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 378, totala: 382 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 783 | 763 | 788 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 695 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 515 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 349 | | | | Cercar | 331 | 363 | 368 | 374 381 |
| 2009 | 2010 |
| 376 383 | 377 381 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Dordonha

## Nòtas

* 1 2 https://web.archive.org/web/20160811042439/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/domme/NABIRAT.htm
* 1 2 Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 243
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 488
* Portau de Perigòrd
# Nabis

Nabis (vèrs 245, Esparta - 192 avC, Esparta) es un rèi usurpator d'Esparta que reinèt de 207 a 192 avC. Marcat per de reformas egalitaristas destinadas a redreiçar la ciutat-Estat, son rèine es considerat coma la darriera temptativa d'enraiar lo declin politic espartenc e sa desfacha entraïna lo declin definitiu de la vila.
Originari d'una familha aristocratica, èra benlèu liat a la dinastia euripontida. En 207 avC, Nabis prenguèt lo poder après un periòde de trèbols engendrats per la desfacha de Cleomenes III a la batalha de Sellasia. Degun s'opausèt a aquela usurpacion e Nabis inicièt un programa de reformas inspirat per una volontat de retorn ais institucions originalas de la ciutat. Aboliguèt la dobla monarquia tradicionala e creèt un còrs civic de 6 000 ciutadans per tornar formar una falanja oplitica. Puei, menèt un jòc diplomatic complèxe per aprofichar lei conflictes entre Romans e Macedonians. En 197 avC, Felip V li fisèt ansin la garda d'Argòs, una importanta vila de Peloponès. Nabis assaièt alora de se raprochar de Roma per gardar son conquista, mai lei Romans refusèron de reconéisser l'annexion. Après una brèva guèrra, Nabis deguèt abandonar Argòs e la màger part dau territòri espartenc (compres lo pòrt de Gition). Aquò èra una desfacha grèva per Esparta qu'èra desenant reducha a un ròtle fòrça segondari. Nabis foguèt assassinat tres ans pus tard per seis aliats etolians. Sei reformas foguèron annuladas per sei successors.

## Liames intèrnes

* Esparta.
* Guèrra de Nabis.

## Bibliografia

* (fr) Edmond Lévy, Sparte : histoire politique et sociale jusqu’à la conquête romaine, Seuil, coll. « Points Histoire », 2003.
# Naarden

Naarden (pron.[ˈnaːrdə(n)]) es una vila e municipalitat neerlandesa de la region de Gooi, situada dins la província d'Olanda del Nòrd.
# Odi

L'odi es una lenga caucasenca del nòrd-èst parlada en Georgia e en Azerbaitjan.

## Localisacion

L'odi es parlat dins dos raions del nòrd d'Azerbaitjan e dins lo vilatge d'Oktomberi en Georgia.

## Classificacion

L'odi es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-èst, ont forma lo grop lesguic amb l'aghol, l'agvan, l'archi, lo bodokh, lo kryz, lo lesguian, lo rotol, lo tabassaran e lo tsakhor.
La lenga es sovent presentada coma la descendenta de l'agvan, l'albanés caucasenc, parlada dins l'Albania caucasenca.

## Referéncias

* 1 2 Jeiranishvili 1999, p. 453.

## Fonts

* (ru) E. F. Jeiranishvili, 1999, Udinskiy iazyk, dins G. Klimov (ed.) Iazyki Mira - Kavkazskie iazyki, p. 453-458, Moscòu, Academia.
* Portal de las lengas
# Odd Olsen Ingerø

Odd R. Olsen Ingerø (n. a Skjeberg lo 22 de setembre de 1950) es un jurista norvegian. Foguèt governador d’Svalbard de 2001 a 2005, e o es tornar dempuèi 2009.

## Referéncias

* ↑ "Odd R. Olsen Ingerø", Store norske lexicon
# Oderen

Odern en alemannisch ( Oderen en francés) es una comuna francesa del departament del Haut Ren e de la region del Grand Èst.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Francis Allonas |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 182 | 1 254 | 1 241 | 1 331 | 1 340 | 1 318 | 1 319 | 1 320 | 1 321 |
| 2009 | 2010 |
| 1 310 1 331 | 1 306 1 321 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal d'Alsàcia
# Odin

Odin —Óðinn en noroèc— es lo dieu principal de la mitologia nordica e un dels principals de la mitologia germanica. Nomenat tanben Wotan, *Wōðanaz essent la forma germanica del nom. Es una divinitat majora del panteon viking coma dieu dels mòrts, de la victòria, de la magia, de las runas, del saber e dels poetas. Es considerat coma lo sòci principal dels Ases. Odin parteja la fèsta de Jul, que se celebra le 21 de decembre, amb lo dieu Ull.
Lo luòc de residéncia d'Odin es lo palais de Valaskjálf, situat en Ásgard, ont se trapa son tròn sonat Hlidskjalf, d'ont pòt observar los nòu monds de la cosmologia nordica. Ten mai d'un objèctes fabuloses, sa lança Gungnir e son anèl Draupnir, e monta son chaval de uèit cambas sonat Sleipnir. Son domeni es pas accessible als mortals e ligat a la tèrra per un arcolan que sols los dieus pòdon veire.
Filh de Bor e de la giganta Bestla, sos fraires son Vili e Ve. Sa molher es Frigg ; sos enfants, los dieus Baldr, Höd e Hermöd

## Referéncias

* ↑ du Lac de La Tour d'Aurec, Hector. Précis historique et statistique du département de la Loire : Forest.. I. Lo Puèi de Velai: impr. J. B. La Combe, 1807.
# Odessa

Odèssa (en ucraïnian: Одеса, en transcripcion internacionala Odesa) es lo cinquen centre urban mai important d'Ucraïna, e una de las vilas mai ricas del país.
La vila foguèt fondada en 1794 a partir d'un decrèt de l'emperairitz Catarina la Granda. De 1819 a 1858, Odèssa foguèt un pòrt franc. Durant lo sègle XIX, èra la quatrena ciutat mai granda de l'Empèri rus, aprèp Moscòu, Sant Petersborg e Varsòvia. Son arquitectura istorica es mai d'estil mediterranèu que rus, per encausa de las influéncias francesa e italiana.
Durant lo periòde sovietic, venguèt basa navala de las fòrças armadas de l'URSS. La ciutat es actualament un dels pòls economics mai importants d'Ucraïna amb fòrça industrias agroalimentàrias e textilas.
Lo folclòre e la varietat lingüistica odessita son fòrça impregnats d'influéncia jusieva, que la populacion d'origina ebrèa ocupa una part importanta de la populacion.
# Odieta

Odieta es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.