# Biront

Biront$^,$ o Bironç$^,$ o Biron (Biron en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Biron(ç) :
| | Gaujac | Solaura |
| Al Vèrn | | |
| Paulhac (Òut e Garona) | Gavaudun (Òut e Garona) | La Capèla Biron (Òut e Garona) |

## Toponimia

La prononciacion es [bi’rũn] e la grafia seriá Biront. Las fòrmas ancianas, citadas a prepaus de La Capèla Biron, son Birontium, latinizacion de 1115, e Biron, en 1281. L'origina del nom es pas assegurada. Cal escartar còp-sec las explicacions que supausan un V- a l'iniciala (lo cognomen Vironus, o l'ancian occitan viron, « entorns, environs ») : lo betacisme, la confusion de v e de b, lo primièr estant prononciat coma lo segond, en 1115, tan luènh de la Gasconha e encara mai dans una latinizacion, es rigorosament impossible. Cal escartar tanben la possibilité d'un sufixe -onem, coma per exemple dins l'etimologia per lo nom gallés de persona *Birus + -onem (una de las explicacions envisatjadas per Chantal Tanet e Tristan Hordé) : l' -n finala es articulada e auriá pas mancat de s'amudir tanlèu lo sègle XIII. [Aquò vòl pas dire totjorn que calga escriure una consonanta après l'n : dins lo cas d'una finala en -nn-, per exemple, la grafia es regularament -n (cf. Agen qu'a d'atestacions anticas que son Aginnon e Aginnum)]. La question es tanben de saber se cal prene al seriós la fòrma latina de 1115, Birontium, explicabla per un mot gallés *bir-, « cap » e un sufixe -untium, ambe un sens probablament oronimic, que justificariá la grafia Bironç (mas Birontium dona normalament Biroç)$^,$. Cossí que siá, la fòrma grafica Biront es una impossibilitat ambe Birontium (-ti- dona -ç) e cap atestacion anciana, dins l'estat de nòstras coneissenças, verifica una finala en -t. Demòran las grafias Biron qu'a per risque l'inconvenient de provocar una falsa prononciacion [bi'ru], e Bironç, apiejada sus una suposicion e que se poiriá tanben descodar erronèament en [bi'rus], mas etimologicament probabla.

## Istòria

* En 1827, Biron(ç) annexèt Bertis-de-Biron, Saint-Michel-de-Biron, Saint-Cernin-de-Biron, Vergt-de-Biron (noms francés). En 1840, Vergt-de-Biron, en occitan Al Vèrn, tornèt venir comuna e recebèt Bertis-de-Biron e Saint-Cernin-de-Biron (noms francés).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2004 | 2026 | Bruno Desmaison | sense | mestieral |
| 1985 | 2004 | Marc Mattera | UDF | conselhièr general (1988-2015) |
| 1972 | 1985 | Jean Poussou | PS | transportaire lachièr |
| | 1972 | Laval | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Montpasièr; es ara del canton de La Linda.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 187, totala: 195 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 393 | 298 | 314 | 400 | | | 553 | 572 | 568 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 534 | 555 | 501 | 507 | 504 | 470 | 402 | 377 | 338 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 312 | 278 | 257 | 200 | 189 | 187 | 167 | 134 | 129 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 122 | 123 | 121 | 120 | 132 | 140 | 173 | 178 | 183 188 |
| 2009 | 2010 |
| 182 186 | 185 189 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Qualques donadas s'explican per d'annexions de comunas en 1827, seguidas del restabliment d'Al Vèrn coma comuna en 1840, que recebèt una partida dels territòris annexats en 1827 : 1831 : 1124 abitants; 1836 : 1175 abitants. Per evitar que las populacions pus recentas parescan en tròp pichon, las avèm pas integradas al grafic.

### Demografia de Saint-Michel-de-Biron (nom francés)

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 187, totala: 195 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 248 | 171 | 152 | 170 | | | | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | | | Cercar | Cercar | 173 | 178 | 183 188 |
| 2009 | 2010 |
| 182 186 | 185 189 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* las donadas de la drecha del grafic son las de la comuna entièra de Biron

## Luècs e monuments

* Castèl de Biron
* Glèisa de Nòstra Dama del borg
* Lo castèl
* Lo borg e'l castèl
* Nòstra Dama del borg

## Nòtas

* ↑ https://web.archive.org/web/20100726153246/http://toponimiaoc.webs.com/
* 1 2 https://web.archive.org/web/20160811041958/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/monpazier/BIRON.htm
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 139-140
* ↑ http://bdtopoc.org
* ↑ Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 59-60
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=4329
* Portau de Perigòrd