# Goirans

Goirans$^,$$^,$$^,$ (Goyrans en francés) es una comuna lengadociana de Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d'Occitània. Goirans fa partida de la comunautat d'aglomeracion del Sicoval e tanben del SICCA (Sindicat Intercomunal de las Laissas d'Arièja).

## Geografia

Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 13 km al sud de Tolosa, a 10 km del periferic de Tolosa.
Es bordada à l'oèst pel riu d'Arièja a qualques quilomètres del jonhent amb Garona.

### Geologia

La màger part de la comuna es situada sus una sèrra que susplomba la planura de Garona e Arièja que s'espandís sus mai de 120 m al pè a l'oèst. La transicion cap a la plana es esquiva que pòt formar de pichons bauces ('que lo "camin de las Ròcas" situat al nòrd de la comuna).
L'aigavèrs de la sèrra es relativament pus naut qu'aquel dels puèges a l'entorn. Lo terren de còps qu'i a accidentat es de natura argilencomarla. La configuracion dels luòcs permet fòrça punts de vista remarcables en particular a l'oèst e al sud. Al nòrd del vilatge i a una platana remarcabla fòrça vièlha que se pòt veire a 30 km.
Al bord del riu d'Arièja s'espandís lo Ramièr de Goirans, terren alluvial e plan qu'una partida es cultivada e l'autre pro umida e boscosa.
La comuna es traversada dins lo sens de la longor per una rota de la cresta (Camin de las Crestas) d'ont parton de rotas traversantas. La comuna es constituida de sèt quartièrs. En mai del vièlh vilatge, las vièlhas abitacions son escampilhadas dempuèi una trentena d'ans de nòus quartièrs en lotejament mai delimitats. Los autres quartièrs son: Badelh, los Pins (los ostals d'aquel lotejament son esparpalhats dins una pineda), Dauridas, L'ostal, Los Nauts de Goirans e Balandra.

## Istòria
### Preistòria

En 1883, se trapèt d'aisinas del neolitic sul territòri de la comuna, çò qu'atèsta d'una primièra ocupacion dels lòcs.

### Edat Mejana

Una primièra atestacion - indirècta – del vilatge es un acte d'arpentatge de La Crotz e Falgarda del 3 de genièr de 1254. Doas de las tèrras al tèrme de Falgarda apartenián a doas personas nomenadas "Petrus Andreas de Goirons" e "Petrus Paulus de Goirons".
En 1335, Goirans fa partida dels vilatges roïnats pel Prince Negre.
Lo senhor Bernardus de Goiranibus (Bernard de Goirans ?-1469) èra capitol de Tolosa.

### Tempses Modèrnes

Al sègle XVI Goirans èra dins l'astrat país de cocanha, que prosperava mercé a la cultura del pastèl, que foguèt exportat per via fluviala cap a Bordèu. Aquel periòde astrat s'acaba a causa de las guèrras de religion dins la segonda mitat del sègle XVI.
Pendent l'Ancian Regime, Gouirans o Goyrans èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa d'Aurevila, es Sent Joan Baptista.

### Periòde contemporanèu

En 1790, Goirans èra del Canton d'Autariba, en l'an VIII, del canton de Castanet.
Dempuèi los ans 1980, l'istòria del vilatge cambièt radicalament la composicion de sa populacion. En 30 ans los sièis quartièrs fòra del vièlh vilatge ne faguèron una comuna residenciala benestanta poblada pels trabalhadors de las nautas tecnologias dins l'aglomeracion tolosana (aeronautica, espacial).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Louis Robert |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 887, totala: 924 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 121 | 137 | 226 | 417 | 539 | 809 | 862 | 859 | 877 911 |
| 2009 | 2010 |
| 894 928 | 911 945 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 19 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 19 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html
* Portal de Lengadòc