# L'Amalon

L'Amalon (Lamalou-les-Bains en francés), autres còps Vilacèla, es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

La comuna es situada dins los cantons nauts d'Erau, es la mai poblada del canton de Sant Gervais. La vila es situada al jonhent del flume costièr Òrb amb lo riu Bitolet (9,6 km), que ne's un afluent en riba dreta. Es una de las tres estacions termalas d'Erau amb Avèna e los Banhs de Balaruc. Es especializada en neurologia, rumatologia, e traumatismes osteoarticularis. Una dicha populara ditz: L'Amalon, S’as de mau garda-lo / S’as de sòus pòrta-los.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de L'Amalon :
| Combas | | Tauçac |
| | | Erépia |
| Lo Pojòl | Las Airas | |

## Toponimia
### L'Amalon

Segon Dauzat, L'Amalon ven benlèu del nom gallic d'òme Amalo
La prononciacion èra [la'malu] en 1900 segon l'Atlàs Lingüistic de França (accent sus la penultima). Lo « moulin de la Malou » es mencionat en 1653 e en 1674. Las fòrmas ancianas son : [village] de Lamalou en 1740-60, les Bains de Lamalou en 1770-2 (mapa de Cassini), Bains de la Malou en 1865. Lo nom èra lo del Bitoulet, riu que travèrsa la vila, atestat le ruisseau de Lamalou en 1740-60, Lamalou en 1740-60, Lamalou R. en 1770-72 (mapa de Cassini), la Malou en 1865. I a d'autres masatges e d'autres rius del meteis nom e los masatges son en riba dels rius. Un Raimundi de Amalo es citat en 1204, mas non se sap a quin Amalo es ligat. Puslèu qu'un nom gallic d'òme (Dauzat) o un nom germanic (M.T. Morlet, puèi Negre) L'Amalon (nom supausat) es un idronime *lamalo(n) o (pas tan probable segon Frank R. Hamlin, *amalo(n) e non se'n sap l'origina.

### Vilacèla

Vilacèla (nom supausat) es format de vila, del latin villa, qu'a lo sens de « proprietat rurala » fins al sègle XI, puèi lo de « vilatge » e fin finala, mas aquò concernís pas Vilacèla, lo de « vila »; lo segond element es cèla, del latin crestian cella, « ermitatge » puèi a vegadas « monastièr » a partir de l'epòca carolingiana.
Lo nom es mençonat en 1196 e en 1333. Las fòrmas ancianas son lieu de Villecelle en 1570, Villacelle en 1639, Villecelle en 1770-72 (mapa de Cassini). Frank R. Hamlin considèra tanben que lo segond element representa una maison religiosa (latin cella).

### Sant Pèire de Rhèdes

Las fòrmas ancianas son ecclesia vocabulo S. Petri en 990, [ecclesia] de Redes en 1153, 1178, ecclesiam S. Petri de Redis cum capellis suis en 1159-1161, S. Petri de Redes en 1182, de Reddes en 1209, de Redes en 1216, prior de Redesio en 1323, prior de Reddis en 1351, prieur de Reddes en 1571, 1590, St Pierre de Redes, [village] de St Pierre où est une chapelle en 1740-60, St Pierre de Redes en 1770-72. Rèdes èra probablament una proprietat galloromana, del latin R(h)aetis, locatiu-ablatiu plural del nom etnic R(h)aetus, de sens « sortit de la província de Rhetia » o que pòt èsser un escais-nom.
Probablament ['rɛdes] ([ɛ] resultat regular de AE).

## Istòria

Un còp èra, la glèisa parroquiala comuna als vilatges actuals d'Erépia, L'Amalon, las Airas e Lo Pojòl èra Sant Pèire de-Rhèdes, ara dins la comuna de L'Amalon.
En 1845, la comuna de Mourcairol (lo Morcairòl en occitan) dispareguèt, remplaçada per la de Las Airas. Lo masatge de Villecelle (en occitan, probablament Vilacèla), destacat del territòri de Las Airas, (o se se vòl del territòri de Morcairòl) ven comuna e pren lo nom de Lamalou-les-Bains en 1879 (L'Amalon en occitan).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2017 | 2026 | Guillaume Daléry | divèrs drecha | consultant AMO |
| març de 2014 | 2017 | Philippe Tailland | divèrs esquèrra | retirat |
| març de 1989 | 2014 | Marcel Roques | UDF puèi Novèl Centre | Deputat (1993-1997), conselhièr regional (1998-2010), cònsol de Bedarius (1977-1983), conselhièr general (1979-1993) |
| | 1989 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Gervais; es ara del canton de Clarmont d'Erau.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2586, totala: 2617 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | | 361 | 381 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 330 | 327 | 376 | 378 | 390 | 468 | 753 | 737 | 809 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 878 | 915 | 939 | 1 019 | 1 024 | 1 047 | 1 030 | 1 133 | 1 355 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 071 | 2 029 | 2 067 | 2 202 | 2 194 | 2 156 | 2 247 | 2 256 | 2 280 2 324 |
| 2009 | 2010 |
| 2 328 2 373 | 2 438 2 468 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 2508 abitants e la densitat èra de 405,83 ab/km².

## Veire tanben

* Comunas d'Erau

## Nòtas e referéncias

* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 380
* ↑ Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 205
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 718
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 159
* ↑ Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 428
* ↑ Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 328
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=40128
* Portal de Lengadòc