# Girocens

Girocens (Giroussens en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus. La comuna es reputada per sa produccion de tèrra cuècha pintada e vernissada al plomb.

## Geografia

Lo vilatge es situat sus un puèg en dessús del val d'Agot entre La Vaur, Graulhet e Sant Somplesi dins lo departament francés de Tarn. Girocens se tròba a 40 km al nòrd-èst de Tolosa. Se va dins aquela vila per la rota departamentala 12 que jonh l'A68 al nivèl de l'entrada n°7 (Rabastens).

## Istòria

A l'origina, lo vilatge se situava a 1 km de son emplaçament actual. Una villa galloromana se trapava sus la riba d'Agot. De rèstas d'esculturas e de mosaïcas foguèron trobadas en 1899. Foguèt ocupada al sègle V pels visigòts que daissèron una necropòli (actualament als Martèls) que son nom ja èra Girocens, benlèu lo nom d'una persona (visigòt?) non identificada.
A l'Edat Mejana, la populacion se desplacèt dins un castrum sul bauç a 80 m de naut. Se ne parla a partir de 1156. Mai naut al nòrd, un castèl, lo Puèg Masson, es bastit sus la riba d'Agot al sègle XIII. Lo senhor Almaric de Lautrec fa a Girocens una bastida. Alara una vila se desvolopèt e prosperèt, aparada de barris. La glèisa de Sant Salvi tornèt èsser bastida a la fin del sègle XIV.
Entre 1330 e 1356, Gui de Comenge, senhor de la tèrra bassa d'Albigés, demorèt a Girocens. Foguèt al cap d'una banda de brigands e viviá de raubes e pilhatges de la region. En 1381, lo comte de Fois e Bearn, Gaston Febus venquèt aqueles pilhards dins lo plan d'Albi. A la mòrt del comte, Girocens dintrèt dins lo domeni de Carles VI. Puèi la vila passèt a Matieu de Fois e Graillis per Carles VII en 1425. Jos Carles VIII, lo domeni tornèt a la corona reiala. Mas Loís XIV de França balhèt la senhoriá a Francés de Gelas, vescomte de Lautrèc e marqués d'Ambres, en 1695. Demorèt dins sa familha fin a la Revolucion Francesa.

## Las terralhas de Girocens

Lo vilatge es conegut per sa produccion de tèrra cuècha pintada e vernissada al plomb dempuèi 1538. Al sègle XVI, existissiá una trentena de potièrs a Girocens. En 1618, fondèron una confrariá jol patronatge de santa Rufina. Los potièrs foguèron 50 pendent los sègles XVII e XVIII. De plats de color violeta, verda, jauna e blava son pintats pel rei Loís XIV. Jos la Regéncia, las comandas baissèron a causa de la concurréncia de la vaissèla d'estam e de faiença. Los potièrs produsián alara de vaissèla pus simpla per Loïsiana e Quebèc. Mas, la Guèrra de Sèt Ans e la conquèsta de Canadà pels angleses acaba aquel comèrci. En plen sègle XVIII, la terralha es pas mai de vam e remplaçada par la porcelana e l'argentariá. Los forns son destruits e la produccion cèssa al sègle XIX. Lo Musèu del País Rabastinés vesin consèrva una colleccion de mai de cent pèças. En 1991, la terralha renais mercé a l'associacion Arts e Terralhas de Girocens.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Louis Claustre |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1450, totala: 1490 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 031 | 1 054 | 1 066 | 1 058 | 1 051 | 1 040 | 1 264 | 1 296 | 1 328 1 356 |
| 2009 | 2010 |
| 1 340 1 368 | 1 365 1 393 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments

* Lo castèl primièr, lo Puèg Masson foguèt bastit al sègle XIII. En 1437, lo castèl èra una preson reiala mas foguèt brutlat pels protestants en 1562.
* Lo segond castèl, lo castèl de Bèlvéser, foguèt bastit en 1640 per Joan Flotes, grand mèstre de las aigas e bòsques a Tolosa. Es de dessenh carrat amb quatre torres cobèrtas de teulats en piramida. Foguèt vendut a Jean Dalbi en 1660, avocat al Parlament. A la Revolucion, lo castèl foguèt vendut coma ben nacional.
* La glèisa de Sant Salvi del sègle XIV. es constituida d'una nau de quatre travadas en vòlta d'ogivas e un còr poligonal de cinc costats. I a tres capèlas dins las travadas. En dessús de la faciada i a un campanar-mur. Los mòbles e quadres son dels sègles XVII e XVIII. La capèla al nòrd es dedicada a Santa Rufina, patrona dels tornejaires amb un retaule de 1637. Las parets de la nau son cobèrtas de pinturas muralas de Fernand Augé (1896) e Paul Prouho (1900).

## Eveniments

* Cada annada, L'associacion Terre et Terres (Tèrra e Teralhas) organiza lo Mercat Europèu de Ceramica Contemporanèa a Girocens pendent tres jorns; en 2011, es lo 23, 24 e 25 d'abril.

## Veire tanben
### Articles connèxes

* Comunas de Tarn

### Ligams extèrnes

* galariá de fotografias de Girocens
* site de la comunautat de comunas
* Patrimòni de Girocens
* Portal de Lengadòc