OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pelapòrc (Nauta Garona)

Pelapòrc$^,$$^,$$^,$ (Pelleport en francés) es una comuna lomanhòla, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Comuna de l'airal urban de Tolosa situada à 36 km al Nòrd-Oèst de la vila.

## Istòria

Pendent l'Ancian Regime, Pelapòrc èra de l'eleccion de Lomanha, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, qu'èra annèxa de Drudàs, es Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Pelapòrc èra deu canton de Cadors. En 2015, suprimiguèn le canton de Cadors e Pelapòrc passèc au canton de Legavin, largament espandit.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| març 2014 | 2020 | Serge Bagur | Artesan |
| 2008 | 2014 | Ange Pardo | |
| març de 2001 | 2008 | André Cazalens | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 545, totala: 558 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 190 | 176 | 163 | 221 | 310 | 344 | 459 | 480 | 495 505 |
| 2009 | 2010 |
| 505 517 | 515 527 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 511 abitants.

## Lòcs e monuments

* Glèisa de Nòstra Dòna vista deu pesquièr de l'ancian castèth
* La rota principala e la glèisa de Nòstra Dòna
* L'ostau de comuna
* Lo monument deus mòrts
* La capèra Sent Pèr
* Lo pont roman del Marguestaud Bricas mancantas devath l'arca, sus una bona hautor...

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 35 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html

## Ligams extèrnes

* Pelapòrc sul site de l'IGN
* Portau de Gasconha
# Pelardon

Lo Pelardon (o peraldon) es un formatge de Lengadòc. Benefícia d'una AOC dempuèi 2000 e d'una AOP dempuèi 2001. Es un formatge a basa de lach de cabra amb un pes mejan de 60 gramas e un afinatge de 11 jorns minimum. En 2005 la produccion foguèt de 271 tonas e de 3,6 milions de formatges.

## Ligams extèrnes

* (fr) Sit oficial

## Nòtas

* ↑ En nòrma mistralenca (segon lo TDF) : pelaudoun, pelardou, peraudou, peraldou, pelaudou, pelalhou.
* 1 2 (fr) https://web.archive.org/web/20080302151528/http://www.pelardon-aoc.fr/index.php?page=carte-identite
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Pelardon, sus Wikimedia Commons
# Pelayos de la Presa

Pelayos de la Presa es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
# Pelayos

Pelayos es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Pelautier

Pelautier (Pelleautier en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christian Hubaud |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 488 | 469 | 464 | 473 | 493 | 465 | 455 | 483 | 492 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 477 | 476 | 463 | 401 | 405 | 430 | 432 | 408 | 402 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 406 | 357 | 308 | 242 | 274 | 297 | 276 | 269 | 230 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 212 | 206 | 230 | 321 | 378 | 391 | 520 | 539 | 557 |
| 2009 | 2010 |
| 584 604 | 606 627 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas dels Auts Aups

## Nòtas

* ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa a la pagina 73
# Pelayos del Arroyo

Pelayos del Arroyo es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Pelahustán

Pelahustán es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Pelarrodríguez

Pelarrodríguez es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Olešná

Olešná es una comuna chèca de la region de Boèmia Centrala. Sa populacion es de 409 abitants.

## Referéncias

* ↑ Český statistický úřad (Burèu estatistic chèc), Počet obyvatel v obcích - k 1.1.2016 (Populacion de las comunas lo 1èr de genièr de 2016). Legir en linha.
# Oleta i Èvol

Oleta i Èvol en catalan ( Olette en francés) es una comuna catalana, situada dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d'Occitània.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Louis Jallat |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 388, totala: 392 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 616 | 680 | 544 | 532 | 447 | 345 | 407 | 401 | 395 399 |
| 2009 | 2010 |
| 389 393 | 384 389 |
| Impossible de compiler l'entrée EasyTimeline : EasyTimeline 1.90 Timeline generation failed: 4 errors found Line 83: bar:1962 from:0 till: 616 - Plotdata attribute 'till' invalid. Date '616' not within range as specified by command Period. Line 84: bar:1968 from:0 till: 680 - Plotdata attribute 'till' invalid. Date '680' not within range as specified by command Period. Line 85: bar:1975 from:0 till: 544 - Plotdata attribute 'till' invalid. Date '544' not within range as specified by command Period. Line 86: bar:1982 from:0 till: 532 - Plotdata attribute 'till' invalid. Date '532' not within range as specified by command Period. |||||||||
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Catalonha
# Olga Bancic

Olga (o Golda) Bancic dicha Pierrette, naissuda lo 10 de mai, lo 15 de mai o lo 28 de mai de 1912 segon leis fònts, a Chişinău en Bessaràbia, e mòrta decapitada lo 10 de mai de 1944 a Stuttgart, siguèt una immigrada romanesa, judieva e comunista, soudat volontari de l'armada francesa de liberacion (FTP-MÒI/Grope Manouchian).
# Olga Rypakova

Olga Rypakova, nascuda Alekseieva (en rus: Ольга Сергеевна Рыпакова; Oskemen, Cazacstan, 30 de novembre de 1984) es una atlèta cazaca.
# Olesa de Montserrat

Olesa de Montserrat es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
# Olga de Kiev

Olga de Kiev (vèrs 890, Pskòv - 969, Kiev) es una rèina de la Rus' de Kiev qu'assegurèt la regéncia de 945 a 962 entre la mòrt de son marit, Igor de Kiev (912-945), e lo començament dau rèine personau de son fiu, Sviatoslav I$^{èr}$ (962-972). Comencèt son rèine en reprimissent violentament la revòuta dei Drevlianas qu'èra a l'origina de la mòrt d'Igor de Kiev. Puei, adoptèt una politica d'estabilizacion e de renforçament de l'Estat que la menèt a desvolopar l'aliança amb Constantinòble e a combatre leis incursions dei Pechenegs. Per aquò, foguèt ajudat per son fiu que menèt plusors campanhas militaras mai la laissèt dirigir leis afaires kievans. Olga es tanben conegut per sa conversion au cristianisme e per sa canonizacion rapida après sa mòrt.

## Liames intèrnes

* Rus' de Kiev.

## Bibliografia

* (fr) Michel Heller, Histoire de la Russie et de son Empire, Tempus Perrin, 2015.
* (fr) Arkady Joukovsky, Histoire de l’Ukraine, Dauphin, 2022.
# Olesya Zhukovskaya

Olesya Zhukovskaya (en ucraïnian: Олеся Жуковская; 1993) es una jove infirmièra ucraïniana. Venguèt simbòl e icòna de las manifestacions EuroMaidan e de la repression e autoritarisme del govèrn pro-rus de Víktor Ianokòvych, lo 20 de febrièr de 2013 quand foguèt nafrada pels snipers de la polícia ucraïniana, la Berkut. Mandèt alara un messatge per Twitter que disiá "Morissi" (en ucraïnian: Я вмираю). Aquel meteis jorn lo messatge circulèt rapidament e venguèt viral.
D'unes anoncièron inicialament qu'èra mòrta mas en realitat èra estada espitalizada. L'estat de santat de la joventa demorèt precari qu'èra estada nafrada al còl e aprèp d'èsser estada operada foguèt mesa jos assisténcia respiratòria. L'endeman, aprèp miègjorn publiquèt un autre messatge per anonciar qu'èra viva (en ucraïnian: Я жива!) e per mercejar totas las gents que li avián balhat supòrt e ajuda. La Crotz Ronja ongresa mandèt una fotografia facha amb 200 volontaris en se situar de tal biais d'escriure son nom.
Olesya es una de las nombrosas victimas de la repression sanguinosa que faguèt mai de 75 mòrts sus la plaça Maidan, lo còr de la capitala ucraïniana, Kyiv.
# Oletta

Oletta es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.

## Geografia

Oletta A situat al centre-es del Nebbio. Es la una dels 8 comunas en compausant çò costat de Conca-de Oro.
Oletta est située au centre-est du Nebbio. C'est l'une des 8 communes composant le canton de Conca-d'Oro.
= la Conca-d'Oro

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Pierre Leccia |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | 631 | 708 | 809 | 1 004 | 1 046 | 1 082 | 1 093 | 1 067 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 081 | 1 046 | 1 122 | 1 152 | 1 170 | 1 218 | 1 236 | 1 241 | 1 194 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 218 | 1 075 | 1 099 | 1 024 | 1 023 | 948 | 1 060 | 1 008 | 1 018 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 620 | 619 | 692 | 892 | 879 | 830 | 1 236 | 1 282 | 1 326 |
| 2009 | 2010 |
| 1 369 1 388 | 1 408 1 428 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Corsega
# Pòrt

* En marina, un pòrt es una cala amenatjada per aculir de barcas.
* En geografia, un pòrt es un passatge de montanha

## Informatica

En informatica, un pòrt a plusiorei significacions :
* un pòrt materiau es una prisa que permete de religar de periferics extèrnes a un ordinator.
* un pòrt logiciau es un systèma que permete ais ordinators de reçaupre ò de mandar d'informacions. S'anomena tanben pòrt la conversion d'un logiciau d'un sistèma operatiu a un autre.

## Toponimia

Estent sa dobla significacion, lo toponim pòrt pòu far referéncia au relarg maritims :
* Lo Pòrt de Boc, comuna vesina de Marselha.
* Pòrt Sant Loís, comuna que s'atròva en Camarga
Mai pòu tanben es religat a la montanha, mai que mai dins lei Pirenèus :
* Lo Pòrt, comunas d'Arièja
* Lo Sompòrt, entre Bearn e Aragon.
# Pònt levadís de La Sanha de Mar

Lo pònt levadís de La Sanha de Mar foguèt bastit entre 1914 e 1917 (sa construccion estent ralentida per lo començament de la Premiera Guèrra Mondiala per permetre lo passatge dau camin de fèr d'un costats a lautre dau pòrt sensa passar per lo centre de la ciutat.
Pendent d'annadas permetèt de passar d'un costat a l'autre dau pòrt de La Sanha tot en laissant passar lei grands batèus (quand passava en posicion quilhada) avans d'arrestar lo servici en 1986 ; en 1987 foguèt pasmens marcat dins l'inventòri dei Monuments Istorics de França.
En 2004 la vila comencèt de s'ocupar dau pònt, fins ara entre lei mans de l'Estat Francés, e en 2009 s'acabèron leis òbras per ne'n faire una atraccion toristica : una torre amb un ascensor e un bèuvéser.
# Pònç de Chapduèlh

Pònç de Chapduèlh (Pons de Capduei en nòrma mistralenca, dialècte provençau; fl. 1160–1220 o 1190–1237) èra un trobador velaiés delh Puèi Nòstra Dòna.
I a mantes variacions de son nom en occitan ancian, inclusent Pons o Pontz de Capduelh, Capduell, Capdveyll, Capdveill, Capduoill, Capdoill, Capdolh, o Chapteuil.

## Veire tanben
### Articles connèxes

* Lista de poètas de lenga occitana
* Lista de trobadors e trobairises

### Liames extèrnes
## Nòtas e referéncias
### Nòtas

* ↑ P[u]ònç de Chapduèlh en auvernhat---la variacion entre Ponç e Pònç en occitan seguís generalament la variacion entre pont e pònç. Veire http://lig-tdcge.imag.fr/cartodialect5/#/visualiseur. Ponç de Capduèlh en lengadocian, Pònç de Capduèlh en provençau, Ponç de Chapduelh en lemosin.
* ↑ La version de http://jfbrun.eu/lengadoc/cardenal.htm d'un estudi de Carles Camprós sus Pèire Cardenal utiliza la grafia Pons de Chapduèlh en lengadocian, mas conten d'errors d'ortografia.
* ↑ Doas atestacions delh Tresaur dau Felibritge (veire 1 - Pons e 2 - Capduei citan "Pons de Capdueil", mas aquelas entradas citan tanben Pons, Pouens, Pous e Capduei [probablament Chapduei en nòrdoccitan] coma fòrmas modèrnas, e Pons e Capdueil coma de fòrmas ancianas. Es donc probable que Mistral l'escrich en grafia d'occitan ancian, e la fòrma modèrna es Pons, Pouens o Pous de Capduei donc "Ponç/Pònç de Capduèlh" en nòrma classica.

### Referéncias

* ↑ Chambers 1978, 140.
* ↑ Aubrey 1996, 19–20.
* ↑ https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?q=Pons
* ↑ https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?q=Capduei
* Wikidata: Q3459546
* Multimedia: Pons de Chapteulh
# Pòp-còrn

Lo pòp-còrn, las domaisèlas, las cabridetas, los crosquilhs, los petalhs o las muscardinas son una mena de manjar fach a partir de qualques varietats de milh grasilhat qu'esclatan quand se fregisson en òli o passadas al microondas o a la caçairòla.

## Istòria

Las ròsas las inventèron los amerindians en epòca precolombiana fa de milièrs d'ans. En1948 son estadas descobèrtas de domaisèlas de 5.600 ans d'antiquitat en unas caunas del Nòu Mexic.
Al Mexic, dins las vilas preispanicas, se venián al detalh e se nomenavan momochtli en la lenga nahuatl. Se preparavan instantàniament en introdusint de milh en olas de fanga fòrça caudas o en metent de gruns sus una calivada (cendre caud).
L'an 1492, Cristòl Colomb notèt que los aborigèns americans fasián de capèls e cossets amb ròsas, que venián als marinièrs. Cap a l'an 1612, los exploradors franceses documentèron que los amerindians iroqueses fasián espetar de milh en pòts d'argila en utilizant de sable brutlant. Informèron tanben que pendent un sopar iroqués se consomèt de bièrra e una sopa fachas a partir de domaisèlas. Los primièrs colons nòrd-americans manjavan de crosquilhs per dejunar, amb sucre e crema.
En 1885, Charles Cretors, de Chicago, patentèt un aparelh comercial per fabricar domaisèlas.
* ↑ Modèl:Ref-publicació
# Pòrc gras

Pòrc gras es una comptina occitana :
T'ai comprat, te vòli pas vendre T'ai comprat te vòli gardar Pòrc gras te vòli pas vendre Pòrc gras te vòli gardar
T'ai comprat, te vòli pas vendre T'ai comprat te vòli engraissar Pòrc gras te vòli pas vendre Pòrc gras te vòli engraissar
T'ai comprat, te vòli pas vendre T'ai comprat te vòli manjar
Pòrc gras te vòli pas vendre Pòrc gras te vòli manjar.
# Pòrc-espin

Pòrc-espin es lo nom vernacular que designa d'unes rosegaires que se despartisson en doas familhas : los istricids, es a dire los pòrcs-espins del Mond Vièlh e los eretizontids, es a dire los del novèl Mond. Longtemps amassats dins un sol grop, las doas familhas son uèi separadas : en mai d'una ròba plena d'espinas e de sas costumas nocturnas partejadas, nombrosas e prigondas diferéncias los separan d'un grop a l'autre.
Lo nom dels pòrcs-espins ven de las espinas caracteristicas que los cobrisson la pel. Malgrat lo nom, los pòrcs-espins tenon pas cap parentat dirècte amb los pòrcs autentics, qu'apertenon al grop dels artiodactils. Se devon pas confondre tanpauc amb los erices, que e mai que sián tanben cobèrts d'espinas, apertenon a l'òrdre dels eulipotifles.
# Pònt delh Diable (Tuèis)

Lo pònt delh Diable en dessobre de la ribèira d'Ardecha, a Tuèis, en Bas Vivarés, es constituit d'un sol arc e es construt sobretot en pèira de basalte caracteristica d'aquel luòc de la val nauta d'Ardecha. L'airau presenta un interès geologic excepcionau en mai d'èstre ideau per las escorregudas e las banhadas. Aus environs immediats se trapan la cascada de la gola de l'Infèrn e la chauçada daus Gigants. La legenda ditz que aquel pònt seguèt bastit per lo Diable en persona.

## Liams extèrnes

* Contes e legendas: lo pònt delh Diable (fr)
* Lo pònt delh Diable (fr)
* Pònt delh Diable (fr)
* Portal arquitectura e urbanisme
* Portal de Lengadòc
# Pòr nuclear

Un pòr cellular qu'ei ua mena de trauc qui horada l'envolopa nucleara (constituida d'ua dobla membrana lipidica) en tot perméter e regular los escambis enter lo nuclèu e lo citoplasma de la cellula eucariòta.
Lo nombre de pòrs que varia en foncion de l'activitat de transcripcion de la cellula; qu'ei ua estructura dinamica qui pòt aparéisher e desaparéisher en foncion de quants be'n hasquin òp. En mejana, un nuclèu de vertebrat que'n pòt osténder de cap aus 2000.
Las proteïnas qui'u compausan que son aperadas nucleoporinas. 8 proteïnas que forman ua corona qui entorneja lo pòr a l'exterior (de cap au citoplasma) e 8 autas qui hèn çò medish de cap au dehens deu nuclèu. Las 8 proteïnas externas (citoplasmicas) que's perlongan dab menas de "hius". Au dehens, la corona de 8 proteïnas viradas de cap au dehens deu nuclèus que forman ua mena de tistèth.
Lo complèxe qu'a un diamètre de 120 nm mentre qui lo horat b'ei pas sonque de 50 nm ; la soa massa qu'ei de 125 000 000 Da. Qu'ei format dab ua cinquantea de proteïnas diferentas.
Cada pòr nuclear que deisha passar las moleculas solublas dens l'aiga d'ua massa inferiora aus 50 dalton ; aquò qu'incluseish los ARN, certes lipids, los ribosòmas (qui, constituits d'ARNr e de proteïnas, be's pòden formar dens lo nuclèu quan los ARNr formats e rescontran las proteïnas deus futur ribosomas qui traucan los pòrs nuclears) e un gran nombre de proteïnas qui jògan un ròtle dens l'activitat deu nuclèu (com, per exemple, l'ADN polimerasa - estant, era tanben, un complèxe proteïc - , l'ARN polimerasa eca).
Un pòr que pòt perméter haut o baish 1000 passatges (aperats translocacions) per segonda e per pòr.
Quauques moleculas de mei gran endom que traucan los pòrs dab l'ajuda de proteïnas aperadas importinas qui's hèn reconéishen dab lo lor signau.
# Quipat barzel

Lo quipat barzel (en ebrèu: כיפת ברזל) mai sovent conegut jos sa designacion anglesa de Iron Dome, es lo nom del sistèma de defensa antiroqueta desvolopat per la societat Rafael Advanced Defense Systems desplegat per l'armada d'Israèl dempuèi 2010.
# Quirguiz

Lo quirguiz (cirillic: кыргыз тили, кыргызча, kyrgyz tili, kyrgyzça; arabi: قىرعىزچا, قىرعىز تىلى) es una lenga turquesa parlada en Quirguizstan. Es ligat en particular al cazac. Es la lenga oficiala de Quirguizstan amb lo rus.

## Situacion demografica de la lenga
### Quirguizstan: dominacion demografica del quirguiz

En 1999, èra la lenga mairala de mai de 65,2% de la populacion en Quirguizstan e una lenga segonda per 4,8% (especialamant los ozbècs) siá 70,0%.
Lo rus demòra ben practicat demest los quirguizes (49,2% lo parlan).

### La lenga quirguiza fòra Quirguizstan

Es tanben una lenga minoritària parlada dins qualques païses, en Russia, China, Cazacstan, Ozbequistan, etc., per 500 000 personas al pus mai.

### Lo quirguiz e las autras lengas de Quirguizstan
#### Lo rus

Lo rus èra la lenga mairala de 14,7% en 1999 e la lenga segonda de 31,8% siá 46,5%.
Lo rus gaudís d'un prestigi que fa sofracha al quirguiz e, en 1999, èra encara una lenga largament coneguda dins lo país. Es tanben la segonda lenga oficiala.
En 1999, 49,2% dels quirquizes parlavan rus. Per comparason, sonque 2,3% dels russes parlavan quirguiz.

#### L'ozbèc

L'ozbèc es una lenga importanta, localament majoritària dins lo sud e la lenga de la minoritat mai nombrosa del país (14,33%).
En 1999, èra la lenga mairala de 14% de la populacion e la lenga segonda per 3,5%, siá un total de 17,5%. Es la lenga majoritària de la region d'Osh (55% d'ozbècs) e la primièra lenga mairala (31,9%) de la region de Jalal-Abad. 98,4% dels ozbècs avián l'ozbèc coma lenga mairala e 18,9% dels ozbècs parlavan quirguiz (36,4% parlavan tanben rus).
Per comparason, 3,4% dels quizguizes e 0,4% dels russes de Quirguizstan podián parlar ozbèc.

## Nòtas e referéncias

* ↑ http://www.demoscope.ru/weekly/2005/0197/analit04.php
* ↑ Recensament de 1999
* ↑ Recensament de 2009
* ↑ Donadas de 1999
* Portal de las lengas
# Quirinus Ignatius Maria Mok

Quirinus Ignatius Maria Mok, dich Kees Mok (Amsterdam, Païses Basses, 30 de julhet de 1925- Lèida, Païses Basses, 12 d'agost de 2005), foguèt un lingüista neerlandés, especialista de la literatura occitana.

## Biografia

Nascut lo 30 de julhet de 1925 a Amsterdam, Kees Mok i fa sos estudis superiors de francés que perseguís a la Sorbona (París). Ensenhant a l'Universitat d'Amsterdam tre 1955, es nomenat mèstre de conferéncias en 1968, annada de la publicacion de sa tèsi consacrada a l'estudi de las categorias morfologicas del genre e del nombre dins lo francés parlat de l'ora d'ara. De 1971 a 1988 ten la cadièra de lingüistica romanica a l'Universitat de Lèida.
Kees Mok aprofiècha dempuèi 1955 sos sejorns regulars en Peiregòrd, Lengadòc e Provença per aprigondir sa coneissença dirècta de l'occitan contemporanèu. Perlonga aital sos trabalhs sus la lenga d'òc medievala (Manuel pratique de morphologie de l'ancien occitan, 1977) per de nombrosas enquistas de terren e consacra mai d'un article a cèrts aspèctes gramaticals dels escriches de Jansemin, Anfós Daudet, Joan Bodon, Max Roqueta e Bernat Manciet. Nomenat en 1978 Cavalièr de la Legion d'Onor per son accion en favor del manten dels estudis franceses als Païses Basses, Kees Mok foguèt en 1981 cofondator e administrator, puèi secretari general (1984-1990), enfin president (1990-1993) de l'Associacion Internacionala d'Estudis Occitans (AIEO).
Moriguèt lo 12 d'agost de 2005 a Lèida (Païses Basses).

## Òbras

* Contribution à l'étude des catégories morphologiques du genre et du nombre dans le français parlé actuel (Mouton, 1968).
* De actualiteit van de grammaire van Port Royal (1971)
* Manuel pratique de morphologie d'ancien occitan (Couthino, 1977).
* Aspects de la construction des phrases chez Joan Bodon (CESCM, 1991).
# Quiroga

Quiroga es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
# Quirihue

Quirihue un luòc, Biobío, Chile.
# Quiron

Quiron (en grèc ancian Χείρων, Kheírôn, ‘l'inferior’ dels filhs de Cronos) èra un centaure qu'èra reputat d'èsser lo mai savi e just de totes los membres de sa raça dina la mitologia grèga. Lo centaure, qu'èra lo filh de Cronos e Filira, viviá sul mont Pelion, mas coma d'autres centaures, ne foguèt fòrabandit pels lapitas. Se maridèt amb la nimfa Cariclo e sa filha Ocirroe foguèt la maire de Pelcos. Recebèt son ensenhament d'Apollon e Artèmis e foguèt l'ensenhaire d'Aquilles, Asclèpi, Tesèu, Jason, Aristèu e Acteon. Foguèt un grand professor dins divèrses domenis coma per exemple en musica, art, caça, morala, medecina e cirurgia.
# Quiruelas de Vidriales

Quiruelas de Vidriales es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Oshtur

Oshtur es una entitat fictiva creada per Marvel Comics. Apareissèt per lo premier còup dins Strange Tales #120 en 1964.