# Calais

Calais segonda edicion del diccionari] (tanplan en occitan coma en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
La vila de Calais es la vila pus poblada del departament, e mai que lo capluòc ne siá a Arràs. Es tanben una de las pus espandidas (just darrièr la vasta comuna d'Oye-Plage). Situada de cara al sud-èst d'Anglatèrra, son pòrt (primièr de França per lo transpòrt de passagièrs) e Eurotunèl ne fan la principala vila francesa de ligason amb la Grand Bretanha.

## Toponimia

* Formas successivas del nom atestadas per la localitat
* Kaleeis, vers 1180 (ch. d’Art., A. 4, n$^o$ )
* Calays, 1180 (ch. de Saint-Bert., n$^o$ )
* Kalais, 1181 (ch. de Saint-Bert., n$^o$ )
* Kaleis, 1196 (ch. d’Art., A. 5, n$^o$ )
* Calaisiacum, sègle XIII (Lamb. Ard., p. 55)
* Calesetum, sègle XIII (Lamb. Ard., p. 179)
* Kalet, 1204 (Arch. nat., J. 238, n$^o$ )
* Kales, 1220 (ch. de Saint-Bert., n$^o$ )
* Calays, 1226 (ch. de Saint-Bert., n$^o$ )
* Calasium, 1227 (Histor. de France, Modèl:T., p. 580 ; chronic. Andr.)
* Kalees, 1228 (ch. de Saint-Bert., n$^o$ )
* Calesium, 1259 (ch. de Saint-Bert., n$^o$ )
* Chalais, 1282 (ch. d’Art., A. 28)
* Kalesium, 1266 (ch. de Saint-Bert., n$^o$ )
* Caleys, (Richard, Mahaut, pr., p. 414)
* Calez, 1308, 1266 (ch. d’Art., A. 15, n$^o$ )
* Calai, 1292 (cart. d’Art., A. 2, Modèl:Folio v°)
* Chalays, 1306 (mém. Soc. acad. de Boul., Modèl:T., p. 265)
* Callais, 1320 (ch. d’Art., A. 377, n$^o$ )
* Calais, 1331 (ch. de Saint-Bert., n$^o$ )
* Callès, 1415 (mém. Soc. acad. de Boul., Modèl:T., p. 120)
* Calisia, 1472 (ch. de la Capelle, Modèl:T., p. 381)
* Callays, 1492 (comptes de Beuvrequen, Modèl:Folio r°)
* Calles, Callice, Callis, Calys, 1556 (terr. angl. du Calaisis, Modèl:Folio, 46 et 76)
* Calais, 1801 (Bulletin des lois)

### Nom occitan de Calais

Malgrat l'etimologia similara–inclusent la forma medievala Calesium–a los Calés occitans (de Perigòrd, de Carcin, de Tarn e Garona, e de las baumas de Calés a Lamanon), las atestacions verificablas en occitan utiliza totjorn Calais.
En 1360, 1361 e 1396, Calais es mencionada, en occitan, coma Calays dins lo "Pichòt Talamus" de Montpelhièr. La meteissa sorsa dona Calayshe en 1415.
Dins lo Cartabèu de Santa Estèla, lo Pas de Calais apareis entre Cantau e Sèino-e-Oueso, en nòrma mistralenca e dialècte provençal.
Lo diccionari provençal mistralenc de Bertrand de La Torre d'Auvèrnha dona Calés, amb per gentilici calésien -o (los dos utilizant la nòrma mistralenca). Pasmens, conten d'errors d'ortografia talas coma Auto-Vigano (per dire Auta Vinhana) al costat de Vignano (Vinhana). Es probable que d'unas formas pòdon èsser recentas o inventadas.
Dins la segonda edicion del diccionari de Josiana Ubaud, la forma occitana modèrna resta totjorn Calais.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | 2026 | Natacha Bouchart |
| 2014 | 2020 | Natacha Bouchart |
| 2008 | 2014 | Natacha Bouchart |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 6 549 | 6 996 | 8 102 | 8 854 | 10 437 | 10 865 | 12 508 | 11 444 | 10 993 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 11 969 | 12 934 | 12 727 | 12 843 | 12 573 | 13 529 | 58 969 | 56 867 | 56 940 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 59 743 | 66 627 | 72 322 | 73 001 | 71 629 | 70 213 | 67 568 | 50 048 | 60 340 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 70 372 | 74 624 | 78 820 | 76 527 | 75 309 | 77 333 | 74 888 | 75 293 | 74 817 |
| 2009 | 2010 |
| 74 336 75 239 | 73 636 74 573 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ https://clo-occitan.com/wp-content/uploads/2021/08/CLO-preconizacions-2007.pdf
* ↑ Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l’occitan : Segon los parlars lengadocians. 2da edicion. Josiana Ubaud, 2022.
* ↑ Frederic Mistral regropa lo Calés perigosin, e las formas ancianas Calesium, Calensis, amb los Calés de Carcin, de Tarn e Garona, e las baumas de Calés a Lamanon
* ↑ "Pichòt Talamus" de Montpelhièr
* Portal de las comunas de França