OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Coin-sur-Seille

Coin-sur-Seille es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.

## Geografia

Canton-sus-Seille a situat sus la Seille.
Coin-sur-Seille est située sur la Seille.

### Comunas vesinas
## Istòria

* Dépendait Del País Messin en lo Isle.
* S'i tròba coma senhors los Drouin, Aja, Rouguillon, Gournay e, fins en 1440, la familha de Curel.
* Dépendait du Pays Messin en l'Isle.
* On y trouve comme seigneurs les Drouin, Heu, Rouguillon, Gournay et, jusqu'en 1440, la famille de Curel.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Marc Seidel |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 233 | 214 | 258 | 200 | | 267 | 266 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 254 | 227 | 193 | 189 | 193 | 191 | 177 | 180 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 175 | 164 | 162 | 137 | 135 | 133 | 130 | 102 | 121 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 113 | 133 | 239 | 297 | 301 | 278 | 304 | 300 | 295 |
| 2009 | 2010 |
| 290 299 | 294 303 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Economia d'Iraq

L'economia d'Iraq se caracteriza per una fòrta dependéncia de l'exportacion de petròli e per accentuar un desvolopament dirigit per d'organismes centrals. Abans lo començament de la guèrra contra Iran en setembre de 1980, lo futur de l'economia iraquiana èra brilhant. La produccion de petròli aviá atengut lo nivèl de 3,5 milions de barrils per jorn e las intradas del petròli somavan 21 miliards de dolars en 1979 e 27 miliards de dolars en 1980. Al començament de la guèrra, Iraq aviá acumulat aperaquí 35 miliards de dolars en de resèrvas de devisas.
La guèrra entre Iran e Iraq agotèt las resèrvas de devisas d'Iraq, destrusiguèt la siá economia e daissèt dins lo país un deute extèrne superior a 40 miliards de dolars. Après la fin del conflicte, las exportacions de petròli comencèron de pujar pauc a pauc, mercé al bastiment de nòus oleoductes e a la restauracion de las installacions destruidas.
# Economia d'Itàlia

L'economia d'Itàlia es la 11$^{ena}$ del mond, e la 4$^{ena}$ de l'Union Europèa per òrdre d'importància. Es una economia industriala divèrsa, amb practicament lo meteis produch per abitant que França e lo Reialme Unit. Aquesta economia capitalista se manten devesida en un nòrd industrial, dominat per las entrepresas privadas, e un sud agricòla, amb 20% de caumatge. En comparason amb de païses europèus vesins, a un grand nombre d'entrepresas pichonas e mejanas (PME).
La màger part de las matèrias primièras utilizadas per l'industria e mai de 75% de l'energia son importadas. Durant lo decenni passat Itàlia a perseguit una politica fiscala estricta que li permetèt d'arribar a complir sos objectius economics. Dempuèi son adesion a l'Union Europèa, Itàlia a beneficiat largament de l'interès e de l'inflacion basses de l'èuro.
Lo rendement economic d'Itàlia s'es mantengut fàcia a sos companhs de l'Union Europèa e lo govèrn de Prodi a mes en accion de reformas nombrosas destinadas a melhorar la competitivitat e la creissença. S'a mogut lentament, d'autra part, en la mesa en òbra de reformas estructuralas indispensablas, coma aleujar los impòstes e reïmplantar lo rigid mercat italian del trabalh e lo sistèma de pensions.
Aprèp l'escandal comptable de Parmalat en 2003, qualques personas an mes en dobte lo sistèma de contraròtle financièr del país.

## Nòtas & referéncias

* 1 2 3 4 The World Factbook. Consultat lo 1èr de decembre de 2012
* Portal de l'economia
# Economia d'Oman

L'economia d'Oman es basada en la produccion de petròli e gas natural. Lo país a un fòrt surplus comercial e una bassa inflacion. A causa de la diminucion de las resèrvas, lo país a desvolopat de plans que cercan diversificar la siá economia, atraire d'indústrias e privatizar d'activitats, amb vista a amendrir la siá dependéncia del petròli a solament 9% del PIB l'an 2020.
Lo torisme e las indústrias alimentadas pel gas natural son los compausants principals de l'estrategia de diversificacion del govèrn. En adoptar de tecnicianas d'aument de la productivitat en l'extraccion, lo país atenguèt aumentar la siá produccion en 2009, en ganhant mai temps per las siás estrategias de diversificacion.
Lo sistèma economic es estat controtlat per la monarquia e per membres del govèrn. A comptar de l'an 2000 se produsiguèt un procès de liberalizacion en un doble sens: d'una banda, s'agiguèt de desligar l'activitat economica e comerciala del poder politic, pròpri de un sistèma absolutista, e per un autre se facilitèt la privatizacion ordenada de las espleitacions minaires. Los grèus desequilibris socials que mantenon encara un nivèl de caumatge entre los abitants del país de 15%, se son anats en redusint al cors dels darrièrs ans amb una diminucion progressiua de la man d'òbra provenenta de païses coma Paquistan, Afganistan o l'Índia. Al meteis temps, s'es aumentat la indústria pesada destinada a la transformacion de produchs, en diversificant l'economia.

## Nòtas & referéncias

* 1 2 3 4 5 CIA. «The World Factbook».
* ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html
# Economia d'Islàndia

Abans la crisi de 2008, Islàndia aviá una creissença economica fòrta, una distribucion de las riquesas equilibrada e un caumatge bas.

## Referéncias

* 1 2 3 4 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ic.html#Econ
# Economia d'Israèl

L'economia d'Israèl se basa en un sistèma capitalista modèrne implantat dins un país jove e se caracteriza per un sector public relativament important e un sector de nauta tecnologia en creissença rapida. Las entrepresas israelianas, principalament dins los sectors citats, son fòrça presadas dins los mercats financièrs mondials: Israèl es lo segond país en nombre d'entrepresas amb cotacion al Nasdaq.
Israèl es paure en ressorsas naturalas, e deu importar petròli e carbon, manjar, diamants e equipament militar (gaireben tot porgit per los Estats Units, subretot devisas e armas). Israèl ocupèt la 44ena posicion pus nauta del Produch interior brut e lo 22en pus grand produch interior brut per capita (en termes de la paritat de poder adquisitiu) amb US$ 232,7 miliards de dolars e USS$ 33,299, respectivament.

## Referéncias

* 1 2 3 CIA. «The World Factbook».
* ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html
* ↑ International Monetary Fund, October 2007.
* Portal de l'economia
# Economia d'Oganda

L'economia d' Oganda a un grand potencial. Possedís de quantitats importantas de ressorsas naturalas, coma tèrras fèrtilas, pluèjas regularas e de depauses de coire, aur e d'autres minerals, en mai de la descobèrta recenta de petròli. S'es pas encara fach un inventari complet dels depauses minièrs del país.
L'agricultura es lo principal sector economic del país, e emplega mai de 80% de la fòrça de trabalh. Lo cafè es lo principal produch exportat.
Après lo govèrn de Idi Amin Dada, en 1981 lo país comencèt un programa amb l'intencion de recuperar l'economia domestica, que recebèt per aquò una considerabla assisténcia de l'estrangièr. Cap a intervenguts de 1984, malgrat aiçò, tròpas politicas d'expansion fiscala e monetària e un nòu esclatament de guèrra civila condusiguèt a problèmas novèls dins lo desvolopament economic.
Dempuèi l'ascension al poder de Yoweri Museweni, al començament de 1986, lo govèrn a fach de grands passes cap a la reabilitacion economica. L'infrastructura del país (mai que mai los sistèmas de transpòrt e comunicacions, qu'èran estats destruits per la guèrra e l'abandon) es estat rebastida. En reconeissent lo besonh de l'aument de l'ajuda extèrna, Oganda negocièt en 1987 amb lo FMI e la Banca Mondiala. Comencèt posteriorament a botar en plaça d'unas politicas economicas destinadas a restaurar l'estabilitat dels prèses e la sostenibilitat de la balança de pagaments, en melhorant la capacitat installada, en reabilitant l'infrastructura, en restaurant los incentius pels productors a travèrs de politicas de prèses e en melhorant la mobilizacion e la localizacion de recorses dins lo sector public. Aquelas politicas produsiguèron de resultats positius. L'inflacion, qu'arribèt a 240% en 1987 e a 42% en junh de 1992, foguèt de 5,4% per l'annada fiscala 1995-96 e de 7,3% en 2003.
L'investiment, coma un percentatge del PIB foguèt estimat a 20,9% en 2002, de bon comparar amb los 13,7% de 1997. Los investiments del sector privat, largament finançats per transferéncias privadas dempuèi l'exterior, foguèron de 14,9% del PIB del 2002. Las resèrvas nacionalas brutas, vistas coma un percentatge del PIB, foguèron estimadas en un 5,5 pel 2002. Lo govèrn d'Oganda a trabalhat tanben amb los païses creditors per reprogramar o anullar porcions substanciales del sieu deute extèrne.
D'acòrdi amb las estatisticas del FMI, en 2004, lo PIB per capita d'Oganda atenhiá los 300 dolars, un nivèl fòrça pus naut que dins las annadas ochanta, mas se manteniá encara a la mitat de la mejana de l'Africa subsaariana. Lo PIB total per aquel meteis an atenguèt los uèch miliards de dolars.

## Nòtas & referéncias

<references>
* 1 2 3 4 5 .
# Economia d'Onduras

Honduras, lo segond país pus paure d'America Centrala e un dels pus pauras de l'Occident sofrís amb una distribucion de renda fòrça desigual e amb anautita caumatge. Depend istoricament del cultiu de la banana e cafè, en los darrièrs ans las siás exportacions se diversifiquèron e comprenon ara de ròbas e de cables electrics per automobilas. Mitat de l'economia del país depend dels Estats Units, en essent 30% del PIB originari de las exportacions, e 20% de l'enviament de devisas per hondurens residents dins aquel país.
Malgrat los nautes nivèls de caumatge e d'inflacion l'economia hondurenha demostrèt un creissença sostenguda annala de 5%. Amb la signatura del Tractat de Liure Comèrci entre los Estats Units d'America, Centreamèrica e la Republica Dominicana (CAFTA-DR), e recentament lo Canadà, s'espèra fòrça pus inversion estrangièra e màger creissença economic.
Los principals produchs d'exportacion hondurens son lo cafè, textils, gambetas, bananas, òli de palma africana, aur, fruchas e fusta. Lo govèrn mena a tèrme de projèctes per promòure e espandir lo sector industrial, diversificar l'agricultura, melhorar los mejans de transpòrt e desvolopar de projèctes idroelectrics. En lo decènni passat, Honduras se convertiguèt en lo tresen màger exportador de texiles als Estats Units après la Republica Populara de China e Mexic. Un grand percentatge de las exportacions hondurenas son dirigidas als Estats Units, la que causa es lo sieu principal sòci comercial.

## Nòtas & referéncias

* 1 2 3 4 5 6 CIA. «The World Factbook».
* ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html
* 1 2 «Honduras». Honduran American Chamber of Commerce, 19 d'agost de 2011. [Consulta: 19 d'agost de 2011]
* ↑ «Honduras». encarta.msn.
* Portal de l'economia
# Economia d'Ongria

Ongria, a l'intrada dins l'Union Europèa esperava modernizar la sieuna agricultura, estabilizar la sieuna economia e l'assegurar de crisis, modernizar e desvolopar las siás infrastructuras e recebre d'ajudas economicas pel desvolopament de las siás regions. Après la casuda del comunisme, lo país faguèt la transicion d'una economia centralizada e planificada cap a una economia de mercat e actualament lo sector privat respond per 80% del produch interior brut.. Las inversions e la possession d'entrepresas ongresas per estrangièrs acumulan mai de 60 mil milions de dolars dempuèi 1989. Las mesuras d'austeritat prepausadas pel FMI redusiguèron lo deficit budgetari de mai de 9% en 2006 per 3,3% del PIB en 2008.

## Referéncias

* 1 2 3 4 5 The World Factbook. Consultat lo 3 de decembre de 2012
* ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html
# Economia d'Irlanda

L'economia de la Republica d'Irlanda es modèrna, relativament pichona, dependenta del comèrci e amb de taus mejans de creissença de 6% durant lo periòde 1995-2007; mas en 2008 lo país sufriguèt una recession. L'agricultura, abans lo sector pus important, es fòrça modèsta a l'ora d'ara en comparason amb l'industria, que representa 46% del PIB, 80% de las exportacions, e 29% de l'ocupacion laborala.

## Nòtas & referéncias

* 1 2 3 4 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ei.html#Econ
* ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html
* Portal de l'economia
# Economia d'Ozbequistan

L'Ozbequistan èra una de las zònas pus pauras de l'anciana Union Sovietica amb mai de 60% de la siá populacion vivent en comunitats ruralas densament pobladas. Dempuèi la siá independéncia, en ans recents la siá economia es estat orientada a una transicion graduala a una economia de mercat. Malgrat aiçò, lo progrès en reformas economicas es estat cautelòs e a enregistrat qualques assolidatges. S'ha eliminat pas encara la distància entre las taxas de cambiaments oficialas de la moneda e las taxas de cambiament del mercat negre. Lo comèrci restrictiu del regim e las siás politicas generalament intervencionistas contunhan d'aver d'efièches en la siá economia. Entre las restriccions imperantas se tròba la capacitat de convertibilitat de la moneda e d'autras mesuras governamentalas per controtlar l'activitat economica, en comprenent l'implementacion de severas restriccions a las importacions e de barraments esporadics de las siás frontièras amb los vesins Cazacstan, Quirguizstan e Tatgiquistan, los qu'an portat a organizacions internacionalas a suspéner o far marcha enrè los credits projèctes.
Lo país es actualament lo 2$^{nd}$ màger exportador mondial de coton e un grand productor d'aur e de gas natural.

## Nòtas e referéncias

* 1 2 3 4 5 CIA. «The World Factbook».
* ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html
# Diccionari lengadocian-francés

Lo Diccionari lengadocian-francés (originàriament Dictionnaire languedocien-françois) de Pèire Augustin Boissièr de Sauvatges es una de las principalas òbras lexicograficas occitanas de l'epòca modèrna, que serviguèt coma òbra de referéncia per als autors occitans del sègle XIX, abans de l'aparicion lo 1846 del diccionari Provençal-Francés de Simon Juda Onorat, e del Tresaur del Felibritge, de Frederic Mistral, publicat lo 1878. N'i aguèt 3 edicions, la 1a edicion a Nimes, per l'editor Michel Gaude, 1756; una 2a edicion aumentada seguida per un recuèlh de provèrbis e dictons, de 1785, Nimes, per l'editor Gaude, père, fils et Cie, en 2 volums, e una 3a redicion a Alès, en 1820, en 2 vòl. Foguèt tanben représ per Charvet e d'Hombres a la fin del sègle XIX.

## Referéncias

* ↑ «Diccionari Occitan-francés de Boissier de Sauvages» (en occitan).
* ↑ «Pierre Agustin Boissier de Sauvages» (en francés).

## Ligams extèrnes

* Abbé de S***. Dictionnaire languedocien-françois ou choix des mots languedociens les plus difficiles à rendre en François. Contenant un recueil des principales fautes que commettent dans la diction, & dans la Prononciation Françoise, les Habitants des Provinces Méridionales du Royaume, connus à Paris sous le nom de Gascons. Avec un petit Traite de Prononciation & de Prosodie Languedocienne. Ouvrage enrichi dans quelques-uns de ses articles de notes historiques et grammaticales, et d'observations de physique et d'histoire naturelle. vol. 1 A-D., reedicion de la primèra edicion de 1756, IEO París, 2016 (en linha)
* Abbé de S***. Dictionnaire languedocien-françois ou choix des mots languedociens les plus difficiles à rendre en François. Contenant un recueil des principales fautes que commettent dans la diction, & dans la Prononciation Françoise, les Habitants des Provinces Méridionales du Royaume, connus à Paris sous le nom de Gascons. Avec un petit Traite de Prononciation & de Prosodie Languedocienne. Ouvrage enrichi dans quelques-uns de ses articles de notes historiques et grammaticales, et d'observations de physique et d'histoire naturelle. vol. 2 E-Z., reedicion de la primèra edicion de 1756, IEO París, 2016 (en linha)
* Pierre Augustin Boissier de Sauvages. Dictionnaire occitan (languedocien)-français. A-G, reedicion de la tresena edicion de 1820, IEO París, 2011 (en linha)
* Pierre Augustin Boissier de Sauvages. Dictionnaire occitan (languedocien)-français. H-Z, reedicion de la tresena edicion de 1820, IEO París, 2011 (en linha)
# Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l'occitan

Lo Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l’occitan es un diccionari de l’occitan contemporanèu segon los parlars lengadocians ja publicat en doas edicions per Josiana Ubaud. Sa tòca es de porgir una referéncia ortografica a l’escritura actuala de la lenga.

## Primièra edicion

La primièra edicion pareis en 2011 en çò del Trabucaire. De correccions son a posita en linha sul sit de l’autora.

## Segonda edicion

Le segonda edicion pareis en 2022 en çò de Vent Terral. Se presenta en tres volums:
* lo Diccionari (119 000 dintradas, 862 paginas)
* una Introduction à la lexicografia occitane (198 paginas, en francés)
* e de Corrections au dictionnaire d’Alibert (31 paginas, en francés)

## Referéncias

* ↑ Josiana Ubaud, Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l’occitan, Canet de Rosselhon: Trabucaire. 2011. ISBN 978-2-84974-125-2.
* ↑ Josiana Ubaud, Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l’occitan, Valença: Vent Terral, 2022, ISBN 978-2-85927-129-9.
* ↑ La novèla edicion del ‘Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l'occitan’ ven de sortir, Occitan a París, en linha.
# Dichato

Dichato qu'ei ua vila de la region del Biobío, Chile. Sa populacion es estimada a 3 057 abitants per 2002.

## Vejatz tanben

* Tomé
* Pingueral

## Ligams extèrnes

* Dichato al Día (espanhòl)
* Un poco más (espanhòl)
* Pingueral (espanhòl)
* Portau de Chile
# Dick Sargent

Dick Sargent :
| Profession: | actor de television |
| País: | Estats Units d'America |
| Data de naissença: | 19 d'abril de 1930 |
| Luòc de naissença: | Carmel, Califòrnia |
| Data de decès: | 8 de julhet de 1994 |
| Luòc de decès: | Los Angeles, Califòrnia |
Dick Sargent (n. Richard Cox en 1930, m. 1994) foguèt un actor american mai conegut per la seria de comèdias de television Bewitched (en occitan: Ma masca benaimada).
# Dick Schoof

Hendrikus Wilhelmus Maria Schoof dich Dick Schoof (n. 1957) es un foncionari e òme politic neerlandés qu'es cap del govèrn (ministre-president) dels Païses Basses dempuèi lo 2 de julhet de 2024.
# Dickinson (Dakota del Nòrd)

Dickinson es una ciutat de l'estat american de Dakota del Nòrd. Sa populacion èra estimada a 17.787 abitants, en 2010. Sa superfícia totala es 36,89 km².
# Dicotiledonèas

Las dicotiledonèas, es un dels dos grops que ancianament devesián las plantas amb flors o angiospèrmes. Lo nom fa referéncia a una de las caracteristicas tipicas d'aquel grop, es a dire que la grana ten doas fuelhas embrionàrias o cotiledons. Existís aperaquí 200,000 espècias dins aquel grop. L'autre grop de las plantas amb flors èra sonat monocotiledonèas, qu'avián tipicament un sol cotiledon. Istoricament, aqueles dos grops formavan las doas divisions de las plantas amb flors.

## Ligams extèrnes

Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Dicotiledonèas, sus Wikimedia Commons
* Dicotiledonèas, sus Wikispecies
* Referéncia ITIS : Magnoliopsida (fr) (+ version anglesa (en))
* Referéncia BioLib : Magnoliopsida (en)
* Portal de la botanica
* ↑ «{{{1}}}»
# Diclòr

Lo diclòr es un compausat quimic de formula Cl$_2$. Dins lei condicions normalas de pression e de temperatura, es un gas jaune-verd que sa densitat es de 2,5 còps aquela de l'aire. A una odor sufocanta fòrça desagradiva e es soluble dins l'aiga doça, mai pas dins l'aiga salada. Es tanben toxic car leis atòms de clòr de sa molecula pòdon aisament se recombinar amb l'aiga de l'organisme e formar d'acids corrosius.
Descubèrt en 1774 per lo quimista Carl Wilhelm Scheele (1742-1786), es un reactiu important de l'industria quimica modèrna. D'efiech, intra dins la fabricacion de l'acid cloridric, dau policlorur de vinil (PVC) e de divèrsei substàncias aguent una liason quimica carbòni-clòr. Es tanben utilizat coma desinfectant, en particular per remplaçar l'aiga de Javèl dins lo tractament de l'aiga potabla, e coma agent de blanquiment dins la fabricacion dau papier. Quauqueis armadas l'adoptèron coma gas de combat, mai aquel usatge es demorat limitat car es pauc eficaç còntra de tropas corrèctament protegidas.

## Liames intèrnes

* Clòr.

## Bibliografia

* (fr) INRS, « Chlore. Fiche toxicologique n°51 », 2023.
# Diconne

Diconne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde |
| 2008 | 2014 |
| març de 2001 | 2008 |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 711 | 753 | 709 | 666 | 656 | 816 | 770 | 803 | 803 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 770 | 720 | 752 | 723 | 701 | 726 | 698 | 740 | 725 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 716 | 669 | 628 | 589 | 602 | 578 | 538 | 529 | 482 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 435 | 389 | 372 | 302 | 292 | 215 | 275 | 289 | 299 |
| 2009 | 2010 |
| 317 320 | 334 337 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França