# Chornobyl

Chornobyl (en ucraïnian: Чорнобиль, Chornobyl'; en bielorús: Чарнобыль,Charnobyl'; en rus: Чернобыль, Chernobyl') es una vila abandonada de la Zona d'exclusion de Chornobyl situada dins lo Raion d'Ivankiv al nòrd de l'Óblast de Kyiv en Ucraïna, pròcha de la frontièra amb Bielorussia. Chornobyl es a 90km de Kyiv, e aperaquí a 140km al sud oèst de la vila bielorussa de Gomel. La vila èra lo centre administratiu del Raion de Chornobyl de 1923, fins a 1988. Abans son evacuacion, la vila aviá 14,000 abitants.
La vila foguèt evacuada le 27 d'abril de 1986, 30 oras après catastròfa de Chornobyl arribada dins sa centrala nucleara, que foguèt l'accident nuclear pus grèu de l'istòria. La centrala èra situada dins lo districte del Raion de Chornobyl. Prípiat, una vila de 50 000 abitant mai pròcha de la centrala que Chornobyl, foguèt bastida dins los annadas 1970 per lotjar sos trabalhadors. Après l'accident, l'administracion del Raion de Chornobyl foguèt transferida dins lo Raion vesin d'Ivankiv. La vila de Slavutych, bastida per los evacuats de Prípiat, recebèt la populacion de Chornobyl.
Actualament Chornobyl es mai que mai una vila fantauma,mas un pichon nombre de personas i vivon encara dins d'ostal marcats per avertir que "lo propietari d'aqueste ostal viu aquí". Son generalament de susvelhants e de personals administratius de la zona d'exclusion, que son lotjats a l'extremitat de la ciutat pus alunchada de la centrala. I a dos magasin general e un otèl per toristas.

## Istòria

Chornobyl èra una vila reiala dau Grand Ducat de Lituània au sègle XIII, dins lo territòri ucraïnian pròche de Kyiiv. En 1566 Filon Kmita, capitani de la cavalariá reiala, recebèt la ciutat coma fèu. La província qu'englobava Chornobyl foguèt transferida au Reiaume de Polonha en 1569, e puèi annexada per l'Empèri Rus en 1793. Dempuèi pauc avans lo sègle XX, la ciutat èra poblada per de rutens e polonés, e per una granda comunautat jusieva. Dempuèi lo començament de la segonda mitat dau sègle XVIII, la ciutat se convertiguèt en un dei centres màgers dau Judaïsme khasidic. La dinastia khasidica de Chornobyl foguèt fondada per Menachem Nachum Twersky. Una granda partida de la populacion jusieva foguèt victima de pogroms en octòbre de 1905 e en març e abriu de 1919, ont un grand nombre de jusieus foguèron tuats, e lei proprietats de fòrça autres foguèron otratjadas. En 1920, leis eiretièrs de Twersky quitèron Chornobyl e la ciutat cessèt d'èsser un centre khasidic. Pendent lei guèrras civilas que flagelèron la region pendent lo periòde 1917-1920 foguèt d'en primièr ocupada per l'Armada Blanca e puèi per l'Armada Roja. En 1921 Chornobyl foguèt incorporada dins la RSS d'Ucraïna. Pendent lo periòde 1929-1933 l'estalinizacions faguèt nombroses mòrts, durant l' Holodomòr (genocidi dau pòble ucraïnian per la fam). La comunautat polonesa de Chornobyl foguèt deportada en Cazacstan en 1936, fasent lo viatge dins de condicions fòrça marridas, ont la majoritat dei deportats moriguèron de fam e de freg. Pendent la Segonda Guèrra Mondiala la ciutat foguèt ocupada de 1941 a 1944 per lei nazis. La comunautat jusieva de la ciutat foguèt fin finala exterminada pendent aquest periòde. Après lo colapse de l'Union Sovietica en 1991, la ciutat fa partida d'Ucraïna.

## Vejatz tanben

* Catastròfa de Chornobyl

## Referéncias

* ↑ «Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana» (en occitan) p. 125.
* ↑ {{{títol}}}. ISBN 0-7503-0670-X.
* ↑ . ISBN 978-1-62636-708-1.