OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Canton de Salèrna

Lo Canton de Salèrna es una anciana division administrativa de Provènça, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Draguinhan, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Despuèi 2015, las 3 comunas son dins lo canton novèu de Flaiòsc. La lenga autoctòna es l'occitan provençau.

## Composicion

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Densitat (ab/km²) | Intercomunalitat 2020 |
| Salèrna | 83121 | 39,30 | 3800 (2018) | 96,69 | Draguinhanenc Provènça Verdon Aglomeracion |
| Tortor | 83139 | 28,69 | 583 (2018) | 20,32 | CC de Lacs e Gòrgas de Verdon |
| Vilacròsa | 83149 | 20,68 | 1466 (2018) | 70,89 | CC de Lacs e Gòrgas de Verdon |

## Istòria

Lo canton de Salèrna se creèt en 1790 dins lo districte de Draguinhan.
En 1801, lo canton de Salèrna foguèt conservat.
A las eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de Salèrna foguèt suprimit.
Despuèi lo 1er de genier de 2017, las comunas de Tortor e de Vilacròsa, que son de la Comunautat de comunas de Lacs e Gòrgas de Verdon, son dins l'arrondiment de Brinhòla.

## Nòtas

* ↑ Louis Marie Prudhomme, Dictionnaire géographique et méthodique de la République française en 120 départements, volum 1, París (1798), p. 362, legir en linha
* ↑ https://www.insee.fr/fr/statistiques/1285450
# Canton de Salias (Bearn)

Lo canton de Salias (Bearn), situat en Bearn e un chic en Shalòssa (Gasconha), qu'ei ua anciana division administrativa de l'arrondiment de Pau, deu departament deus Pirenèus Atlantics e de la region d'Aquitània, adara de Navèra Aquitània. Totas las 12 comunas que son dens lo canton d'Ortès e Tèrras deus Gaves et de la Sau. Ua comuna, Bèthlòc o benlhèu Bèilòc, qu'ei de la Comunautat de comunas de Lac-Ortès (lo son borg que tòca lo de Pujòu). Las autas 11 que son de la Comunautat de comunas deu Bearn deus Gaves e que passèn en 2017 dens l'arrondiment d'Auloron. La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon, dens sa varianta bearnesa occidentau.

## Composicion

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Densitat (ab/km²) | Intercomunalitat (de 2017 ença) |
| Autarriba | 64082 | 3,08 | 140 (2019) | 45,45 | CC deu Bearn deus Gaves |
| La Bastida | 64291 | 15,27 | 318 (2019) | 20,83 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Berencs | 64112 | 13,59 | 427 (2019) | 31,42 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Bèthlòc | 64108 | 12,65 | 909 (2019) | 71,86 | CC de Lac-Ortès |
| Carressa e Cassabè | 64168 | 13,91 | 667 (2019) | 47,95 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Castanheda | 64170 | 8,33 | 200 (2019) | 24,01 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Escòs | 64205 | 5,61 | 237 (2019) | 42,25 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Lahontan | 64305 | 14,64 | 517 (2019) | 35,31 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Lèren | 64334 | 4,57 | 218 (2019) | 47,7 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Salias | 64499 | 52,08 | 4568 (2019) | 87,71 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Sendòs | 64474 | 1,84 | 158 (2019) | 85,87 | CC deu Bearn deus Gaves |
| Sent Pèr de Lèren | 64494 | 5,31 | 259 (2019) | 48,78 | CC deu Bearn deus Gaves |

## Istòria

Lo canton de Salias que's creè en 1790 dens lo districte d'Ortès.
En 1801, lo canton de Salias qu'estó conservat.
A las eleccions departamentaus deu 22 de març de 2015, en aplicacion deu decret deu 25 de heurèr de 2014 qui delimita los cantons deus Pirenèus Atlantics, lo canton de Salias qu'estó suprimit.
Las 11 comunas qui son de la Comunautat de comunas deu Bearn deus Gaves que passèn en 2017 dens l'arrondiment d'Auloron. Sonque Bèthlòc o Bèilòc, qui ei de la Comunautat de comunas de Lac-Ortès, que demorè dens l'arrondiment de Pau.

## Véder tanben

* Pirenèus Atlantics
* Arrondiments deus Pirenèus Atlantics
* Cantons deus Pirenèus Atlantics
* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Nòtas

* ↑ https://books.google.fr/books?id=5F0OAAAAQAAJ&pg=RA1-PA317#v=onepage&q&f=false
* ↑ Légifrance http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028661520
# Canton de Ròcabrussana

Lo Canton de Ròcabrussana o de La Ròca Brussana es una anciana division administrativa de Provènça, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Brinhòla, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Despuèi 2015, lei 8 comunas son dins lo canton de Garèut. La lenga autoctòna es l'occitan provençau.

## Composicion

| Nom | Còdi INSEE | Superficia (km²) | Populacion | Densitat (ab/km²) | Intercomunalitat 2020 |
| Forcauqueiret | 83059 | 10,33 | 3061 (2018) | 296,32 | CA de la Provènça Vèrda |
| Garèut | 83064 | 15,75 | 5310 (2018) | 337,14 | CA de la Provènça Vèrda |
| Masauga | 83076 | 53,79 | 878 (2018) | 16,32 | CA de la Provènça Vèrda |
| Mèuna | 83077 | 40,92 | 2202 (2018) | 53,81 | CA de la Provènça Vèrda |
| Nèulas | 83088 | 25,08 | 2770 (2018) | 110,45 | CA de la Provènça Vèrda |
| Ròcabaron o Recabaron | 83106 | 20,28 | 5142 (2018) | 253,55 | CA de la Provènça Vèrda |
| Ròcabrussana | 83108 | 37,05 | 2329 (2018) | 62,86 | CA de la Provènça Vèrda |
| Santa Astasiá d'Içòla | 83111 | 10,71 | 2023 (2018) | 188,89 | CA de la Provènça Vèrda |

## Istòria

Los cantons de Ròcabrussana, de Garèut, dau districte de Brinhòla e lo de Forcauqueiret, dau districte d'Ieras, se creèron en 1790.
En 1801, lo canton de Ròcabrussana foguèt conservat e leis autres dos suprimits$^,$$^,$.
A las eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de Ròcabrussana foguèt suprimit.

## Nòtas

* ↑ Louis Marie Prudhomme, Dictionnaire géographique et méthodique de la République française en 120 départements, volum 1, París (1798), p. 362, legir en linha
* ↑ https://www.insee.fr/fr/statistiques/1285450
# Companhiá aeriana

Una companhiá aeriana es una entrepresa de transpòrt aerian que transpòrta de passatgièrs o de merças. Las companhiás aerianas lògan o cròmpan lors avions per ofrir lors servicis e pòdon formar d'alianças per de beneficis mutuals.

## Economia

Las companhiás aerianas son d'entrepresas, nacionalas ou internacionalas, revendicant de còps lor identitat nacionala que resulta de lor istòria o de lor origina.
Aquelas son lo mai sovent d'entrepresas de talha importanta del fach dels investiments considerables que representan la crompa d'avions e dels volumes financièrs a manejar per assegurar l'afretament (i comprés las depensas de carburant, qu'an una influéncia preponderanta sus lor equilibri financièr) e l'entreten d'una flòta d'avions.
Los vòls naulejats prepausan lors servicis (e lors avions) a l'afretament per d'agéncias de viatges o d'autres tèrces. Son sovent sinonimas dins l'esperit del public de companhiás bas de gamma, inconfortables e rarament ponctualas. Aqueste imatge sembla — uèi — mens pròcha de la realitat qu'a pogut l'èsser pel passat : existís d'afretament que son de la publicitat e de l'evenemencial, o de naut de gamma. Aqueste mòde de comercialisacion es fòrça comun dins lo viatge aerian toristic.

## Nòtas e referéncias

* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Compagnie aérienne ».

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Companhiá aeriana de bas prètz
* Companhiá aeriana naulejada
* Companhiá aeriana cargo
* Companhiá aeriana pòrtabandièra
* Lista de las mai grandas companhiás aerianas
# Compans-Caffarelli (mètro de Tolosa)

| colspan="2" class="" style="background-color:#E0E0E0; color:#FFFFFF; font-size:100%" align=center height=20px | Localizacion| colspan="2" class="" style="background-color:#E0E0E0; color:#FFFFFF; font-size:100%" align=center height=20px | Istoric| colspan="2" class="" style="background-color:#E0E0E0; color:#FFFFFF; font-size:100%" align=center height=20px | Gestion et espleitacion
Compans-Caffarelli es una estacion de la linha B del mètro de Tolosa. Es situada sul baloard de Las Croses, dins lo quartièr Compans-Caffarelli del centre-vila.

## Situacion sul malhum

L'estacion es situada sus la linha B del mètro de Tolosa, entre las estacions Canal del Miègjorn al nòrd e Joana d'Arc al sud-èst.

## Istòria

L'estacion dobriguèt lo 30 de junh de 2007, coma l'ensemble de la linha B del mètro. Al moment de son inauguracion, l'estacion es equipada de cais laterals a ontze pòrtas permetent de recebre de ramas de 26 m de doas veituras.

## Servicis als viatjaires
### Accès e acuèlh

Es situada prèp del Palais dels Espòrts André Brouat (capacitat maximala de 4400 plaças), del Centre d'Afars de Compans, e del Jardin Compans-Caffarelli (ont i a lo jardin japonés, inscrich sus la tièra dels jardins remarcables).

### Dessèrta

Coma dins l'ensemble del mètro tolosenc, la primièra partença dels caps de linha es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.

### Intermodalitat

L'estacion es desservida per las linhas L1, 31, 45, 63, la naveta aeropòrt e lo Noctambus del malhum Tisséo e per las linhas 343, 362, 363, 365, 369, 373 e 388 del ret Arc-en-Ciel.

## Arquitectura

Òbra d'art realizada per Ange Leccia. Panèls luminoses del naut de l'estacion fins als cais que la gaietat de la color demenís vèrs lo bas.

## A l'entorn

* Palais dels Espòrts
* Centre dels congrès Pèire Baudis
* Jardin japonés
* Universitat Tolosa 1 Capitòli
* Toulouse Business School
* Ciutat administrativa

## Nòtas e referéncias

* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Compans-Caffarelli (métro de Toulouse) ».
* ↑ (fr) Anthony Assemat, Métro, tramway, bus : le palmarès des stations et des lignes les plus fréquentées, à Toulouse, Actu Toulouse, 21 d'agost de 2017.

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Mètro de Tolosa
** Linha B del mètro de Tolosa
* Transpòrts en comun de Tolosa

### Ligams extèrnes

* (fr) Las òbras de la linha B del mètro tolosenc
* (oc) site sus l'occitan dins lo Mètro de Tolosa
# Companhiá de Jèsus

La Companhiá de Jèsus (var. Companhia de Jèsus) (Societas Jesu S.J. en latin) es un òrdre religiós catolic fondat en 1540 per sant Ignasi de Loiola, que foguèt puèi canonizat coma sant Ignasi de Loiola. Los membres d'aquel òrdre son popularament coneguts coma jesuistas. Amb lèu 20 000 membres, es l'òrdre pus important de la Glèisa Catolica actuala. Per lor formacion estricta de mai de 10 ans (estúdian la filosofia e la teologia, al delà de realizar de "practicas" dins de domenis fòrça diferents e d'estudiar de lengas divèrsas) los jesuistas foguèron pendent mai de quatre sègles los líders intellectuals del catolicisme. Los jesuistas realizan los tres vòts abituals de la vida religiosa (obediéncia, pauretat e castedat), mas al delà fan un vòt extra d'obediéncia al papa de Roma. La Companhiá de Jèsus es estada una organizacion religiosa qu'a recebut d'elògis e de criticas e qu'es sempre al centre de la polemica. Los jesuistas foguèron los líders de la Contrareforma, que foguèt la reaccion catolica al Protestantisme. Dempuèi sa fondacion, s'es dedicat especialament al camp de l'ensenhament. Molière, Descartes, Pascal e Voltaire, entre d'autres, foguèron ensenhats per de jesuistas. L'òrdre foguèt dissolgut pel papa pendent un periòde long del sègle XVII. En Espanha pendent la Segonda Republica foguèt tanben dissolgut pr'amor que la Constitucion Republicana establissiá (sembla qu'exprèssament contra la Companhiá de Jèsus) que los òrdres religioses podián pas aubedir a un govèrn estrangièr (Vatican, dins aquel cas). Ça que la, los jesuistas foguèron pas expulsats e lors collègis continuèron jos formas juridicas divèrsas. L'organizacion intèrna de l'òrdre a lo caractèr militar de son fondador Íñigo de Loiola, e lo membre dirigent de l'òrdre s'apèla general. Mantun membre de la Companhiá de Jèsus sosten la Teologia de la Desliurança contra l'esplecha sociala, subretot en Ispanoamerica. I a 20 000 membres. La devisa dels jesuistas es AMDG (Ad Majorem Dei Gloriam).
# Companhiá Anglesa deis Índias Orientalas

La Companhiá anglesa deis Índias orientalas es una societat comerciala anglesa qu'existiguèt de 1600 a 1858. Fondada per favorizar la formacion d'expedicions vèrs l'Asia, venguèt la societat comerciala pus poderosa de son epòca, desvolopèt de capacitats militaras importantas que permetèron de formar un empèri en Índia.
# Compans-Caffarelli

Compans-Caffarelli es un quartièr de la vila de Tolosa, Occitània. Foguèt bastit dins lo centre de Tolosa entre lo baloard de Las Croses e lo baloard de la Marqueta al ras del Canal de las Doas Mars sus las ancianas casèrnas militaras del meteis nom. La construccion comencèt dins los ans 1980, per se perlongar fins a uèi en desbordar de l'autre costat dels baloards al sud e al nòrd del quartièr.
Es un quartièr d'afars amb vocacion regionala, que concentra mai de 200 000 m² de burèus, d'ostalariás, de lotjaments. Es desseparat en dos per lo Jardin Public de Compans-Caffarelli contenent un jardin japonés.
# Companyia Elèctrica Dharma

La Companyia Elèctrica Dharma foguèt un grop musical catalan. La formacion se creèt en 1974 dins una comuna rurala de Girona, centrada essencialament a l'entorn de la familha Fortuny (Esteve lo paire e sos enfants, Josep lo filh ainat, Joan, Josep, Lluís e Maria) originaris del barri de Sants a Barcelona. Aquesta se disloquèt en 2011 aprèp una trajectòria musicala que durèt 37 ans. Lo nom del grop proven d'un libre de l'escrivan american Jack Kerouac, Dharma Bums.
Sa musica representa una fusion de la musica tradicionala catalana amb lo jazz e lo rock.
La formacion se vegèt fòrça afectada per la mòrt del patriarca Esteve Fortuny lo 19 d'agost de 1986, tres jorns aprèp una emorragia cerebrala que patiguèt durant un concèrt a Cardedeu.
Lo 6 d'octobre de 2011 los musicians faguèron son darrièr concèrt abans sa dissolucion, un omenatge a Esteve Fortuny 25 ans aprèp sa mòrt, a la plaça del Palais de la Musica Catalana dins la capitala catalana.
Lo 30 de setembre de 2013 un autre membre del grop, Josep Fortuny se moriguèt, a l'edat de 61 ans.

## Discografia

* Diumenge (1975)
* L'oucomballa (1976)
* Tramuntana (1977)
* L'àngel de la dansa (1978)
* Ordinàries aventures (1979)
* L'Atlàntida (1981)
* Al Palau de la Música amb la Cobla Mediterrània (1982)
* Catalluna (1983)
* Força Dharma! Deu anys de resistència (1985)
* No volem ser (1986)
* Homenatge a Esteve Fortuny (1987)
* Fibres del cor (1989)
* Tifa Head (1991)
* Que no es perdi aquest so (1993)
* 20 anys de Companyia Elèctrica Dharma (1994)
* El ventre de la bèstia (1996)
* Racó de món (1998)
* Sonada (2000)
* Llibre vermell (2002)
* Dharmasseria (2004)
* 30 anys, la Dharma l'arma! (2006)
* El misteri d'en Miles Serra i les músiques mutants (2008)
* Monpou's mood Mariagneta and Patum Jack Blues (2010)
# Compans

Compans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Joël Marion |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Lucien Maire |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 301 | 251 | 250 | 217 | 229 | 241 | 218 | 212 | 195 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 160 | 277 | 206 | 209 | 204 | 188 | 196 | 211 | 197 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 206 | 205 | 201 | 227 | 241 | 241 | 203 | 248 | 278 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 311 | 340 | 325 | 345 | 507 | 724 | 781 | 708 | 701 |
| 2009 | 2010 |
| 694 708 | 711 725 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Charles Bronson

Charles Dennis Buchinsky (nascut en 1921-defuntat en 2003) foguèt un actor american de cinèma.
# Charles Buterne

* Aqueste article es un esbòs de biografia; lo cal completar. Podètz ajudar la Wikipèdia e partejar vòstras coneissenças en lo modificant.
Charles Buterne (ca. 1710—ca. 1760) foguèt un compositor barròc franco-occitan.
Son paire, Jean-Baptiste Buterne, èra un organista originari de Tolosa.
# Charles Bukowski

Charles Bukowski, nascut Heinrich Karl Bukowski (1920-1994) foguèt un escrivan e poèta nòrd-american. Bukowski Foguèt un autor prolífic, escriguèt mai de cinquanta libres, incomptables relats cuertes e multitud de poèmas. Se menciona sovent la siá influéncia en autors contemporanèus e lo sieu estil s'imita freqüentment. Moriguèt de leucemia lo 1994, a l'edat de 73 ans. Lo se considèra uèi lo jorn un dels grands escrivans americanes e simbòl del "realisme brut" e la literatura independenta.
# Charles D. Lewis

Charles D. Lewis, nascut en 1955, es un cantaire caribenc de lenga anglesa originàri de Barbados e resident de Düsseldorf en Alemanha, conegut en Occitània per sa cançon Soca Dance, un succès festiu de l'estiu de 1990 que foguèt quitament numèro 1 del Top 50 francés.
# Charles Darwin

Charles Robert Darwin (The Mount, Shrewbury, Anglatèrra 12 de febrièr de 1809 - Down House, Kent, Anglatèrra, 19 d'abril de 1882) foguèt un biologista anglés que desvolopèt la primièra teoria d'un mecanisme biologic de l'evolucion, la seleccion naturala, qu'explica la diversificacion de la vida a travèrs un lent procès de modificacion per l'adaptacion.
Comencèt d'estudiar la medecina a l'universitat d'Edimborg, puèi la teologia a Cambridge. Entre 1831 e 1836, faguèt un viatge al bòrd del naviri Beagle coma geològ. La publicacion de son jornal de viatge lo faguèt venir celèbre. Intrigat per la distribucion geografica de la fauna salvatge e dels fossils que n'aviá reculhit d'especimens durant son viatge, estudièt la transformacion de las espècias e ne concebèt sa teoria sus la seleccion naturala en 1838. Foguèt fortament influenciat per las teorias de Georges-Louis Leclerc de Buffon.
Amb la publicacion de L'origina de las espècias lo 24 de novembre de 1859, establiguèt que totes las espècias an evolucionat al long del temps a partir d'aujòls comuns mejaçant la seleccion naturala

### Referéncias

* ↑ (en) David Leff, sul site AboutDarwin.com, consultat lo 29 de genièr de 2010, chapitres : « How did his love of natural science develop ? », « What did Darwin accomplish while at medical school ? » et « How was his thirst for science nurtured at Cambridge University ? ».
# Cicle de Krebs

Lo cicle de Krebs (o cicle de l'acid citric o cicle deus acids carboxilics) qu'ei ua cadena ciclica de reaccions bioquimicas catabolicas realizadas per la respiracion de las cellulas deus organismes aeròbis qui, en tot degradar glucids, lipids o aminoacids, e produseishen moleculas energeticas com lo GTP, lo NADH e lo FADH$_2$, utilizadas dens las reaccions metabolicas qui an besonh d'estar provesidas en energia entà debanà's.
Lo cicle de Krebs qu'ei ua reaccion anfibolica : que pertanha a l'encòp au catabolisme (puish que degrada moleculas entà prodúser ATP) e a l'anabolisme (en bèth prodúser precursor de mantuas moleculas d'estructura de las cellulas. La soa reaccion que's debana dehens la matritz de las mitocondrias.

## Purmèra reaccion catalizada per la citrat sintasa

La purmèra reaccion deu cicle de Krebs qu'ei la sintèsi de citrat per condensacion d'oxaloacetat dab l'acetil-co-A. Aquesta reaccion qu'ei catalizada per la citrat sintasa. Aquesta reaccion qu'ei exergonica (ΔG'°=-31,4 kJ/mol) e, per aquesta rason, irreversibla.

## Dusau reaccion catalizada per l'aconitasa

L'aconitasa que cataliza l'isomerizacion deu citrat en isocitrat. Aquesta reaccion qu'ei reversibla mes au prohèit de la formacion de l'isoitrat.
* Portau de la bioquimia
# Ciclisme sus rota

Lo ciclisme sus rota es un espòrt, una dei disciplinas dau ciclisme. Si disputa au nivèu amator mai tanben professionau dins de país nombrós. Lei participants, "ciclistas" o "correires ciclistas" disputan de competicions sus rota. Aquel espòrt es pròche dau ciclisme sus pista o dau ciclocross, e de còups que i a lei competitors pòdon èstre lei memes. Lo ciclisme sus rota es un espòrt fòrça exigent que si deu destriar dau ciclotorisme, espòrt amator onte si privilegiá lo leser e lo torisme.
Espòrt d'equipa dau classament individuau, lo ciclisme sus rota es un afaire d'endurança e de tactica. Es indispensable de si saber economizar. Per aquò, lei ciclistas si paran dau vent en si plaçant per torn leis uns darrier leis autres. Si relèvan coma aquò per anar mai luench, mai lèu. Un ciclista pòu per exemple preservar sei fòrças pendent tota la durada d'una corsa, de còups que i a mai de 250 km, en vista d'un esprint finau de quauques centenaus de mètres.
Lo ciclisme sus rota femenin beneficiá d'una mediatizacion ben mens importanta que son omològue masculin.
# Cicipu

Lo cicipu (o cipu, acipa de l'oèst) es una lenga kainji parlada en Nigèria.

## Localisacion

Lo cicipu es parlat dins la zòna de govèrn local de Sakaba, dins l'Estat de Kebbi, e dins la zòna de govèrn local de Kontagora, dins l'estat de Nigèr.

## Escritura

L'alfabet cicipu es.
| a | ã | b | ɓ | c | d | ɗ | e | ẽ | g | gw | h | hw |
| hy | i | ĩ | j | k | kw | l | m | n | o | õ | ø | ø̃ |
| p | r | s | t | u | ũ | v | w | y | z | ʼ | ʼw | ʼy |
Lo tilde indica la vocalas nasalidas : ã ẽ ĩ õ ø̃ ũ.

## Referéncias

* ↑ McGill 2007, p. 51.
* ↑ McGill e Wade 2010.
* ↑ McGill et alii 2016.

## Fonts

* (en) Stuart McGill, 2007, The Cicipu noun class system, Journal of West African Languages XXXIV:2, p. 51-90.
* (en) Stuart McGill, 2012, The Kainji Languages, School of Oriental and African Studies, London.
* (en) Stuart McGill, Israel Wade, 2010, Writing system questionnaire and proposal for the Cicipu language
* (en) Stuart McGill et alii, 2016, Principles agreed at the second Cicipu orthography workshop
# Cicle de Calvin

Lo cicle de Calvin (o cicle de Calvin-Benson) qu'ei ua seria de reaccions quimicas qui s'encadenan dehens l'estroma deus cloroplasts. Qu'utiliza l'energia de la moleculas d'ATP e de NADPH produsida per la fotosintèsi entà sintetizar compausat organics (com la glucòsa) a partir deu carbòni deu CO$_2$.
L'equacion balanç de la reaccion qu'ei :
    6 CO$_2$ + 12 NADPH + 12 H$_2$O + 18 ATP → C$_6$H$_{12}$O$_6$ + 12 NADP$^+$ + 18 ADP + 18 P$_i$
L'enzim lo mei important de la reaccion qu'ei la RuBisCO
# Cichlinae

Los Cichlinae Heckel, 1840 son de Ciclids d'America. Tres genres e mai de cent espècias son descriches.

## Genres

Cichlini Heckel, 1840
* Cichla Bloch & Schneider, 1801 quinze espècias
Crenicichlini Fernandez-Yepez, 1951
* Crenicichla Heckel, 1840 fòrça variat amb 80 espècias
* Teleocichla Kullander, 1988 sèt espècias

## Fonts

* Referéncias
* Filogenia
# Chevroz

Chevroz es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Yves Billecard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 121 | 113 | 132 | 104 | 103 | 116 | 99 | 81 | 90 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 84 | 106 | 119 | 120 | 121 | 110 | 96 | 105 | 87 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 104 | 79 | 76 | 56 | 74 | 74 | 83 | 74 | 80 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 97 | 84 | 82 | 84 | 77 | 81 | 102 | 104 | 104 |
| 2009 | 2010 |
| 105 106 | 105 106 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Chevry

Chevry pòt essèr:
* Chevry, una comuna de la Marga
* Chevry, una comuna de {}