# Monurt

Monurt, foneticament [mu'nyr], (Monheurt en francés) es una comuna gascona d'Agenés situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Lo borg e tota la comuna son situats dens la ribèra bassa de Garòna, en perimètre inondable. D'aquò ne deriva una particularitat rara : l'abséncia de las cordeladas d'ostaus individuaus modèrnes en s'acostant deu borg. La consequéncia demografica es la baissa progressiva de la populacion de la comuna, que garda una escòla mairala e primària pr'aquò, gràcias a un RPI (regropament pedagogic intercomunau) Monurt-Rasimet-Sent Leugèr-Vilaton.

### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Monurt :
| | Vilaton | Tonens delà Garòna |
| Pug d'Agenés | | Nicòla delà Garòna |
| | Sent Leugèr | Agulhon delà Garòna |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son Momurt (1259, 1316, 1389), Monurto (castrum de ~) (1293), Momurco (prior de ~) (1326), Monurx (1363), Monhurt (1390, 1407, 1560, 1580, 1677), Monhur (1587), Monthurt (1682). Bénédicte Boyrie-Fénié se pensa que las fòrmas Momurt, dab m, son cacografias, atau com Monurx, e considèra que lo nom èra Monurt. L'origina poirè estar monte(m), «nautor», «mont», «pug » (ací dens lo sens d'una riba hauta, puèi que lo borg es dens la ribèra bassa de Garòna e sus la riba deu flume), e una basa *hurt, que se pòt trobar dens lo nom d'òme germanic *Hurt-wald e qu'explica Heurteauville dens lo departament francés de la Sèina Maritima (segon Bénédicte Boyrie-Fénié). La grafia es Monurt. Monurx pòt representar *Monurts, plurau a sens collectiu de Monurt, com n'i a tant dens tot l'Oèst occitan. Comparar tanben dab las fòrmas ancianas de Sent Pèir de Dròt.

## Istòria

* Lo territòri de Monurt èra de la ciutat deus Nitiobròges e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII.
* En 1621, en tornant deu sèti de Montauban deu temps de las rebellions uganaudas, las tropas reialas comandadas per François de Bassompierre, en anant cap a Bordèu, prenguèn Monurt, plaça fòrta protestanta, lo 11 de decembre, pui la cremèn e la pilhèn. Las muralhas estón desrocadas per òrde de Loís XIII.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2001 | 2026 | José Armand | PS | ensenhaire |
| 1995 | 2001 | Norbert Manec | | |
| 1900 | 1902 | Jean Bertrand | | |
| 1897 | 1900 | Jean Faure | | |
| 1890 | 1897 | Pierre Rosiers | | |
| 1881 | 1890 | Jean Faure | | |
| 1871 | 1881 | Jean Lacombe | | |
| 1870 | 1871 | Jacques Bernèges | | |
| 1869 | 1870 | Jean Lacombe | | |
| 1851 | 1869 | Jean Cousseran | | |
| 1808 | 1813 | Etienne Dallet | | |
| 1799 | 1808 | Jean Anduran | | |
| 1796 | 1798 | Jean Dumotha | | |
| 1795 | 1796 | Jacques Sallagrand | | |
| 1792 | 1794 | Jean Corbun | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Damasan; es adara deu canton de Lavardac.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 210, totala: 211 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 571 | 547 | 699 | 619 | 675 | 765 | 781 | 787 | 783 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 748 | 743 | 692 | 706 | 672 | 601 | 600 | 594 | 601 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 576 | 523 | 473 | 416 | 423 | 419 | 400 | 428 | 409 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 421 | 439 | 409 | 403 | 259 | 251 | 205 | 200 | 208 212 |
| 2009 | 2010 |
| 215 219 | 223 227 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Economia

* Una especieria-cafè-restaurant au borg.

## Véser tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

* Blog du village de Monheurt

## Nòtas

* ↑ https://web.archive.org/web/20220927030556/https://www.locongres.org/oc/aplicacions/expressoc-expressions/expressoc-expressions/112-toponymes-pour-cartographie/8221-monurt
* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes Lot et Garonne, ed. CAIRN, Pau, 2012, p. 180-181
* ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/education-ecole-primaire-publique-monheurt.html
* ↑ http://www.sudouest.fr/2017/09/25/le-rpi-en-rythme-de-croisiere-3805277-3772.php
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/05/28/lot-et-garonne-les-premieres-installations-des-conseils-municipaux-du-territoire-7519471-3815.php
* ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-monheurt.html
* ↑ http://www.ladepeche.fr/article/2016/05/03/2336603-la-calenquere-a-ouvert-ses-portes.html
* Portau de Gasconha