# Seversk

Lo seversk (en seversk, Jåzaht Severøn) es una lenga construcha per Libor Sztemon. Fa partida de las lengas eslavas del nòrd, ambe lo lydnevi, l’slavëni (que n'es lo successor) e l’slavisk tanben fargats pel meteis glossopoèta. Se sap paucas causas sus aquela lenga, qu'a pas qu'una pagina sus la rantèla, e que son creator moriguèt jovent.

## Grafia

Lo seversk s'escriu ambe 23 letras de l'alfabet latin (a pas la Q, la W nimai l'X), emai Å, Ø e Š. Å, Ø e Š se pòdon tanben escriure jos la forma de digrafs : Ao, Oe e Sh.

## Pronóncia

| Letra | Fonetica | Pronóncia |
| a | a | à |
| å, ao | ɔː | ò longa |
| b | b | b fòrta |
| c | ʦ | ch o j albigesa |
| d | d | d fòrta |
| e | ɛ | è |
| f | f | f |
| g | g | g fòrta |
| h | h | h gascona aspirada |
| i | i | i |
| j | j | i consona |
| k | k | c de can |
| l | l | l |
| m | m | m |
| n | n | n |
| o | o | o barrada |
| ø, oe | ə | e muda del parlar negre |
| p | p | p |
| r | r | r |
| s | s | s |
| š, sh | ʃ | sh gascona |
| t | t | t |
| u | u | o |
| v | v | v |
| y | ɯ | pròcha de l'i russa |
| z | z | z |

## Gramatica

Los substantius, adjectius e pronoms se declinan. L'article definit se pega al radical. I a tanben un prefixe d'apartenença. Los vèrbs an un aspècte, e se conjugan.

## Declinasons
### Primièra declinason dels substantius

Primièra declinason : tipe dom (ostal) :
| cas | desinéncia | ostal | ostals | l'ostal | los ostals | ostalenc | ostalencs |
| nominatiu | - | dom | domur | domet | dometur | vå-dom | vå-domu |
| genitiu | -is | domis | domuris | dometis | dometuris | vå-domis | vå-domuris |
| datiu | -id | domid | domurid | domet | dometurid | vå-domid | vå-domurid |
| acusatiu | -et | domet | domerat | domet | domerat | vå-domet | vå-domerat |
| vocatiu | -e | dome | domure | domete | dometure | vå-dome | vå-domure |
| locatiu | -or | domor | domuror | dometor | dometuror | vå-domor | vå-domuror |
| instrumental | -am | domam | domuram | dometam | dometuram | vå-domam | vå-domuram |

### Segonda declinason dels substantius

Segonda declinason : tipe gena (femna) :
| cas | desinéncia | femna | femnas | la femna | las femnas | femenin (de la femna) | femenins (de las femnas) |
| nominatiu | - | gena | genar | genat | genatur | vå-gena | vå-genar |
| genitiu | -s | genas | genaris | genatis | genaturis | vå-genas | vå-genaris |
| datiu | -d | genad | genarid | genatid | genaturid | vå-genad | vå-genarid |
| acusatiu | -t | genat | genarat | genat | genarat | vå-genat | vå-genarat |
| vocatiu | -e | genae | genare | genate | genature | vå-genae | vå-genare |
| locatiu | -r | genar | genaror | genator | genaturor | vå-genar | vå-genaror |
| instrumental | -m | genam | genaram | genatam | genaturam | vå-genam | vå-genaram |

### Tresena declinason dels substantius

Tresena declinason : tipe dåte (enfant) :
| cas | desinéncia | enfant | enfants | l'enfant | los enfants | enfantin | enfantins |
| nominatiu | - | dåte | dåter | dåtet | dåtetur | vå-dåte | vå-dåter |
| genitiu | -s | dåtes | dåteris | dåtetis | dåteturis | vå-dåtes | vå-dåteris |
| datiu | -d | dåted | dåterid | dåtetid | dåteturid | vå-dåted | vå-dåterid |
| acusatiu | -t | dåtet | dåterat | dåtet | dåterat | vå-dåtet | vå-dåterat |
| vocatiu | - | dåte | dåter | dåtet | dåtetur | vå-dåte | vå-dåter |
| locatiu | -r | dåter | dåteror | dåtetor | dåteturor | vå-dåter | vå-dåteror |
| instrumental | -m | dåtem | dåteram | dåtetam | dåteturam | vå-dåtem | vå-dåteram |

### Declinason dels adjectius

Declinason dels adjectius : tipe kresøn (bèl, polit) :
| cas | desinéncia | positiu | comparatiu | superlatiu |
| nominatiu | - | kresøn | kresån | nåkresøn |
| genitiu | -is | kresønis | kresånis | nåkresønis |
| datiu | -id | kresønid | kresånid | nåkresønid |
| acusatiu | -et | kresønet | kresånet | nåkresønet |
| vocatiu | -e | kresøne | kresåne | nåkresøne |
| locatiu | -or | kresønor | kresånor | nåkresønor |
| instrumental | -am | kresønam | kresånam | nåkresønam |

### Advèrbis

| occitan | positiu | comparatiu | superlatiu |
| bèlament | kresno | kresnoje | nåkresnoje |
| ben | dobro | dobroje | nådobroje |
| mal | špatno | špatnoje | nåšpatnoje |
| nautament | vesako | vesakoje | nåvesakoje |
| polidament | hezako | hezakoje | nåhezakoje |
| nòvament | navo | navoje | nånavoje |

### Declinason dels pronoms personals

Declinason dels pronoms personals :
| cas | 1a persona del sg. | 2a persona del sg. | 3a persona del sg. | 1a persona del pl. | 2a persona del pl. | 3a persona del pl. |
| nominatiu | ja | te | on | me | ve | åne |
| genitiu | mene | tave | hå | nås | vås | nåht |
| datiu | møne | tøve | nø | nåm | våm | nåm |
| acusatiu | mø | tø | hø | nås | vås | åht |
| locatiu | måne | tave | nem | nås | vås | nåht |
| instrumental | mønå | tavå | hømå | nømå | vømå | nymå |

### Declinason dels pronoms possessius

Declinason dels pronoms possessius :
| cas | 1a persona del sg. | 2a persona del sg. | 3a persona del sg. | 1a persona del pl. | 2a persona del pl. | 3a persona del pl. |
| nominatiu | mår | tår | jår | når | vår | ånaht |
| genitiu | måra | tåra | jåra | nåra | våra | ånaht |
| datiu | måru | tåru | jåru | nåru | våru | ånaht |
| acusatiu | måra | tåra | jåra | nåra | våra | ånaht |
| locatiu | måram | tåram | jåra | nåram | våram | ånaht |
| instrumental | mårem | tårem | jåra | nårem | vårem | ånaht |

## Conjugason

Los vèrbs del Seversk fan servir tres temps fondamentals (passat, present, futur). La relativitat de l'accion se construís mercé a l'aspècte (imperfectiu : lo passat a lo sens d'imperfach, lo futur es compausat ; perfectiu : lo passat a lo sens de perfach, lo present a lo sens de futur immediat). Lo condicional se bastís mercé al prefixe bø- e al passat. La negacion, mercé al prefixe ne-.

### Èsser

bet, èsser :
| persona | passat | present | futur | condicional |
| 1 | belim | jesam / sam | bedu | bø-belim |
| 2 | belis | jesi / si | bedeš | bø-belis |
| 3 | bel | jåst / åst | bede | bø-bel |
| 4 | belime | jezme / zme | bedeme | bø-belime |
| 5 | belite | jeste / ste | bedete | bø-belite |
| 6 | beli | jeså / så | bedå | bø-beli |
nebet, èsser pas :
| persona | passat | present | futur | condicional |
| 1 | nebelim | nesam | nebedu | bø-nebelim |
| 2 | nebelis | nesi | nebedeš | bø-nebelis |
| 3 | nebel | nåst | nebede | bø-nebel |
| 4 | nebelime | nezme | nebedeme | bø-nebelime |
| 5 | nebelite | neste | nebedete | bø-nebelite |
| 6 | nebeli | neså | nebedå | bø-nebeli |

### Aver

mat, aver (imperfectiu) :
| persona | passat | present | futur | condicional |
| 1 | malim | mam | bedu mat | bø-malim |
| 2 | malis | maš | bedeš mat | bø-malis |
| 3 | mal | ma | bede mat | bø-mal |
| 4 | malime | mame | bedeme mat | bø-malime |
| 5 | malite | mate | bedete mat | bø-malite |
| 6 | mali | majå | bedå mat | bø-mali |

### Far e creire

delat, far (imperfectiu) :
| persona | passat | present | futur | condicional |
| 1 | delalim | delam | bedu delat | bø-delalim |
| 2 | delalis | delaš | bedeš delat | bø-delalis |
| 3 | delal | dela | bede delat | bø-delal |
| 4 | delalime | delame | bedeme delat | bø-delalime |
| 5 | delalite | delate | bedete delat | bø-delalite |
| 6 | delali | delajå | bedå delat | bø-delali |
verat, creire (imperfectiu) :
| persona | passat | present | futur | condicional |
| 1 | veralim | veram | bedu verat | bø-veralim |
| 2 | veralis | veraš | bedeš verat | bø-veralis |
| 3 | veral | vera | bede verat | bø-veral |
| 4 | veralime | verame | bedeme verat | bø-veralime |
| 5 | veralite | verate | bedete verat | bø-veralite |
| 6 | verali | verajå | bedå verat | bø-verali |
ådelat, far (perfectiu) :
| persona | passat | futur | imperatiu | condicional |
| 1 | ådelalim | ådelam | - | bø-ådelalim |
| 2 | ådelalis | ådelaš | ådelaj | bø-ådelalis |
| 3 | ådelal | ådela | - | bø-ådelal |
| 4 | ådelalime | ådelame | ådelajme | bø-ådelalime |
| 5 | ådelalite | ådelate | ådelajte | bø-ådelalite |
| 6 | ådelali | ådelajå | - | bø-ådelali |
åverat, creire (perfectiu) :
| persona | passat | futur | imperatiu | condicional |
| 1 | åveralim | åveram | - | bø-åveralim |
| 2 | åveralis | åveraš | åveraj | bø-åveralis |
| 3 | åveral | åvera | - | bø-åveral |
| 4 | åveralime | åverame | åverajme | bø-åveralime |
| 5 | åveralite | åverate | åverajte | bø-åveralite |
| 6 | åverali | åverajå | - | bø-åverali |

## Lexic

Lo lexic del seversk es essencialament eslau. Vejatz aquela lista corteta de vocabulari. Donam lo chèc que l'autor èra chèc.
| seversk | chèc | occitan |
| atec | otec | paire |
| bet | být | èsser |
| dåte | dítě | enfant |
| delat | dělat | far |
| dom | dům | ostal |
| gena | žena | femna |
| helab | chléb | pan |
| kralestvø | kralovství | reialme, règne |
| matka | matka | maire |
| moc | moc | poder, poissença |
| nam | jméno | nom |
| nevar | nebe | cèl |
| slava | sláva | glòria |
| verat | věřit | creire |
| vola | vůle | volontat |
| zem | země | tèrra |
| ziløn | zlý | dolent, maissant (lo diable) |

## Exemple de tèxte

Lo Paire nòstre en seversk :
    Atece når,
    Ketri jési na nevaror,
    Ta jåst fasvestøn namet'år.
    Ta prijøda kralestvø tår
    Ta sø-ståda vola tår kant vø nevar, taht e na zemor.
    Helabet når kezdanøn daj nåm vødanet.
    E adpåst nåm nåra vinarat, kant e me adpåstame nåru vinehturid.
    E neproved nås vø farsykonøt, øla zebav nås ad ziløni.
    Navat'år åst kralestvøt e mocet e slavat na vaker.
    Amen.

## Referéncias

* ↑ Libor Sztemon moriguèt en 2002. Son sit web foguèt mantengut qualque temps (entrò 2008). Aquel article es una adaptacion en occitan de sa descripcion del Seversk, facha en anglés.
* ↑ Joan Francés Blanc, Las lengas de Libor Sztemon 2: Sorgas - Jazyky Libora Sztemone 2: Prámeny - Libor Sztemon's Conlangs 2: Sources, Edicions Talvera, 2009, ISBN 979-10-90696-00-6 (tanben sus Archive.org). 2a edicion Las lengas de Libor Sztemon, Edicions Talvera, 2016, ISBN 979-10-90696-32-7.