OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Entrains-sur-Nohain

Entrains-sur-Nohain es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.

## Geografia

Situat a l'extrèm nòrd del departament de la Nièvre, Entrains-sus-Nohain es una anciana vila gallo-romaine, seguda al mièg d'una plana, environada d'una cadena de tucs e de vasts de bòsques #que s'estendon sus divèrses quilomètres.
La municipalitat a traversat pel Trelon #que se tira en lo Nohain, un afluent de la Loire. Lo Nohain alimenti dos étangs sus la comuna.
Situé à l'extrême nord du département de la Nièvre, Entrains-sur-Nohain est une ancienne ville gallo-romaine, assise au milieu d’une plaine, entourée d’une chaîne de collines et de vastes forêts qui s’étendent sur plusieurs kilomètres.
La commune est traversée par le Trelon qui se jette dans le Nohain, un affluent de la Loire. Le Nohain alimente deux étangs sur la commune.

### Comunas vesinas
## Istòria

Anciennement Intaranum, Entrains-Sus-Nohain #èsser una importanta vila gallo-romaine a un encreuament viari. Vila poderosa e prospère #que s'estend sus près de 6 000 ectaras, s'i es trobat de nombroses vestigis de l'aucupacion gallo-romaine e en particulara la Apollon Citharède, decidís en calcaire de 2,65 m conservada al musèu de Arqueologia nacional de Sant-Germain-en-Laye. La glèisa de Entrains a per sant patron "Sant Sulpice". La cœur de la glèisa es d'estil roman e lo transepts es gotic.
Anciennement Intaranum, Entrains-sur-Nohain fut une importante cité gallo-romaine à un carrefour routier. Ville puissante et prospère qui s’étend sur près de 6 000 hectares, on y a retrouvé de nombreux vestiges de l’occupation gallo-romaine et en particulier l’Apollon Citharède, statue en calcaire de 2,65 m conservée au musée d'Archéologie nationale de Saint-Germain-en-Laye. La glèisa d'Entrains a pour saint patron "Saint Sulpice". Le cœur de l’église est de style roman et le transepts est gothique.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Paquette |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 637 | 1 809 | 1 709 | 2 005 | 2 163 | 2 168 | 2 232 | 2 446 | 2 503 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 350 | 2 506 | 2 377 | 2 285 | 2 381 | 2 426 | 2 340 | 2 443 | 2 365 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 167 | 2 130 | 2 174 | 1 825 | 1 911 | 1 795 | 1 750 | 1 781 | 1 633 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 565 | 1 470 | 1 261 | 1 184 | 1 052 | 975 | 905 | 900 | 899 |
| 2009 | 2010 |
| 889 903 | 907 927 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Apollon Citharède sus la basa Mérimée
* ↑ Apollon Citharède sur la base Mérimée
* Portal de las comunas de França
# Entraigas (Daufinat)

Entraigas (Entraigues en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Mauricette Bertini |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 237, totala: 245 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 549 | 521 | 537 | 484 | 557 | 643 | 635 | 647 | 613 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 557 | 553 | 581 | 691 | 615 | 610 | 567 | 504 | 536 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 525 | 503 | 472 | 364 | 318 | 291 | 280 | 263 | 263 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 249 | 244 | 203 | 197 | 207 | 229 | 245 | 249 | 247 247 |
| 2009 | 2010 |
| 243 252 | 240 248 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Toponimia Occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
# Entrambasaguas

Entrambasaguas es un municipi de la província de Cantàbria.
# Entrammes

Entrammes pòt essèr:
* Entrammes, una comuna de Maièna
* Entrammes, una comuna de {}
# Ipnòsi

L'ipnòsi es un estat de sòm incomplèt amodat artificialament. L'ipnòsi implica la màger part del temps una persona qu'ipnotiza e un subjècte ipnotizat; existís tanben cas d'autoipnòsi. L'estat d'ipnòsi se caracteriza per:
* una concentracion intensa
* una relaxacion extrèma
* una nauta suggestibilitat
La vision comuna de l'ipnòsi la considèra coma un estat de consciéncia alterada. Poiriá induire de conduitas coma arrestar de fumar, far resurgir de sovenirs inconscients o demesir la sensibilitat a la dolor.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Iperbòla

Lo tèrme iperbòla ven del grèc iperbolé, de iper, que significa « al delà », e ballein, que significa « getar » :
* En literatura, l'iperbòla es una figura d'estil que consistís a crear una exageracion e permet d'exprimir un sentiment extrèma, de biais a tocar los esperits.
* En matematicas, una iperbòla es una figura geometrica de la familha dels conics.
# Ipersonic

En aerodinamica, las velocitats ipersonicas son de velocitats que son nautament supersonicas. En general, se considèra qu'aquel regime d'escorriment es atench a partir d'un Mach de 5 gaireben. Lo regim ipersonic es un soselement del regim supersonic.
Lo regim d'escorriment ipersonic es atengut quand de reaccions de dissociacions molecularas son presentas al sen del gas en escorriment: aquel darrièr pòt èsser localament talament caud qu'un plasma se crèa. Lo gas pòt doncas pas mai èsser considerat coma un gas parfècte. Las proprietats abitualas de l'escorriment son alara sovent modificadas (jaça limita, turbuléncia).
L'estudi dels escorriments ipersonics demanda de bufariás plan especialas, que l'utilizacion de còdes de calcul que demanda la presa en compte de la dissociacion moleculara.
Los escorriments ipersonics son interessants subretot per l'estudi dels escorriments encontrats pendent de dintradas atmosfericas :
* a l'entorn de las tèstas de dintrada de missils balistics ;
* a l'entorn de las naus o capsulas espacialas.

## Classificacion

| Comparasons dels regim |
| Regim | Mach | km/h | m/s | Caracteristicas generalas de l'avion |
| Subsonic | <1,0 | <1230 | <340 | Avions d'eliças e avions comercials de reaccion |
| Transsonic | 0,8-1,2 | 980-1475 | 270-410 | Angle de flècha leugièrament positiu |
| Supersonic | 1,0-5,0 | 1230-6150 | 340-1710 | Bòrds mai affutats; |
| Ipersonic | 5,0-10,0 | 6150-12 300 | 1710-3415 | Revestiment de niquèl-titani refregit ; forma fòrça compacta, alas pichonas |
| Ipersonic « naut » | 10,0-25,0 | 12 300-30 740 | 3415-8465 | Teulas termicas de siliça |
| Velocitat de Dintrada atmosferica | >25,0 | >30 740 | >8465 | Targa termica ablativa, pas d'alas, forma de capsula espatciala |
# Iphur-Kish

Iphur-Kish èra un cap de la ciutat mesopotamian de Kish qu'organizèt una revòuta còntra Akkad au començament dau rèine de Naram-Sin. Maugrat lo sostèn de Sippar, d'Eresh e de Kazallu, son movement foguèt vencut.
# Ipira

Ipira es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
# Iperfrenia

Capacitats mentalas las mai elevadas de la populacion.

## Descripcion clinica

Fisiologicament, la neurologia a botat en rapòrt l’iperfrenia ambe particularitats dins la constitucion e le foncionament del cervèl, coma una fòrta densitat dins d’unas conexions interneuronalas e una activacion intensa dels lòbes frontals e parietals. L’iperfrenia se detècta ambe examens psicometrics associats a un analisi clinic. Coma l’iperfrenia presenta manifestacions que de còps se pòden comparar ambe simptòmas, se poiriá parlar d’un sindròme. Pr’aquò, l’iperfrenia es pas una malautiá. Quand ac ignòra pas totalament, le subjècte iperfrenic pòt viure la sèu especificitat mentala, siá coma un privilègi, siá coma una descapacitat.
Le tèrme iperfrenia possedís un segond sens utilizat en psiquiatria que designa un estat patologic d’iperactivitat mentala al moment d’episòdis maniatics, entre autras circonstàncias. Pr’aquò, se parla alavetz puslèu d’acceleracion psiquica.

## Vocabulari

Le tèrme iperfrenia es bastit a partir del grèc hyper (al dessús, per delà) e phrên (esperit). S’utilizava en psiquiatria dins obratges en francés e en anglés del sègle XIX, puèi se perdec abans que sites web francofòns de la comunautat consacrada a aquesta caracteristica intellectuala le reactivèssan. Es le cas del Manifèst dels iperfrenics (Manifeste des hyperphrènes) que mòstra l’analogia entre oligofrenia (o ipofrenia) d’una part, e iperfrenia d’autra part.
Èstre iperfrenic es donc sinonime d’aver nautas capacitats intellectualas, d’èstre subredotat o d’èstre (o d’èstre estat) un mainatge intellectualament precòç.
# Iperpoténcia

Iperpoténcia es un concèpte politic de 1999, utilizat pel ministre francés dels Afars Estrangièrs, Hubert Védrine, al subjècte dels Estats Units de la fin del sègle XX.
Designa la dominança dins tots los domenis (politic, militar, economic e cultural).

## Definicion del concèpte d'iperpoténcia d'Hubert Védrine

Per definicion, l'iperpoténcia es una superpoténcia que pèrd son rival. Lo rival, l'URSS, èra la clau de la relativizacion d'aquesta superpoténcia. Dempuèi 1992, lo tèrme de superpoténcia sufís pas per descriure los Estats Units. Aqueste tèrme fa fòrça referéncia a la Guèrra Freja e es tròp militar, alavetz que uei los Estats Units dominan tots los autres domenis.

## Critica del concèpte

Per Jean-François Revel e d'autres, lo mond es pas unipolar mas deven de mai en mai multipolar amb la creissença dels païses emergents coma China, Índia o Brasil.
# Halldór Ásgrímsson

Halldór Ásgrímsson, professor e òme politic n. 1947 foguèt primièr ministre d'Islàndia entre 2004 e 2006.
| Precedit per Davíð Oddsson | Primièr ministre d'Islàndia 15 de setembre de 2004 - 15 de junh de 2006 | Seguit per Geir Hilmar Haarde |
# Halifax (Nòva Escòcia)

Halifax es la capitala de la província canadenca de la Nòva Escòcia.
Es tanben lo sèti de la Corona provinciala de la Nòva Escòcia e la mai granda municipalitat de l'èst de Canadà.
La vila es un grand centre economic amb fòrça servicis governamentals e d'entrepresas del sector privat. Los grands emplegaires son lo ministèri de la Defensa nacionala, diferents servicis del govèrn federal e lo pòrt d'Halifax.
La populacion de la vila èra de 390 000 abitants en 2011. Es un dels grands pòrts de pesca mai grand del monde e la mai granda basa navala militara canadenca. Halifax constituís la vila mai poblada de la còsta atlantica de Canadà. Es la segonda mai granda vila costièra del país, après Vancouver, en Colómbia Britanica. La vila amassa aperaquí 40 % de la populacion de la Nòva Escòcia e 15 % de la de las províncias atlanticas.
Halifax es una de las pus vièlhas vilas de Canadà pr'amor que foguèt fondada lo 21 de junh de 1749, per Edward Cornwallis arribant dins lo pòrt de Chebucto, precedent 2 567 colons. La vila èra alavetz un abans-pòst britanic. Èra lo sèti de la North America and West Indies Station e de la Royal Navy.

### Referéncias

* ↑ Statistique Canada. Recensement de 2011, Halifax, Regional municipality.
* ↑ Cornwallis fonde Halifax, sur thecanadianencyclopedia.com.
# Halldór Laxness

Halldór Kiljan Laxness :
| Profession: | escrivan |
| País: | Islàndia |
| Data de naissença: | 23 d'abril de 1902 |
| Luòc de naissença: | Reykjavík, Islàndia |
| Data de decès: | 8 de febrièr de 1998 |
| Luòc de decès: | Mosfellsbær, Islàndia |
Halldór Kiljan Laxness (n. Halldór Guðjónsson en 1902, m.1998) foguèt un escrivan islandés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1955.
# Halfdan T. Mahler

Lo doctor Halfdan T. Mahler nascut lo 21 d'abril de 1923 a Vivild en Danemarc.
En 1951, trabalhèt per l'OMS. Passèt gaireben dètz ans en Índia coma estacat al programa nacional de tuberculòsi.
De 1962 a 1969, venguèt cap de l'unitat de tuberculòsi al sèti de l'OMS a Genèva.
En 1970, foguèt nomenat director general auxiliar de l'OMS tot en demorant a la direccion de l'analisi de sistèmas de projècte.
En 1973, Mahler venguèt lo tresen director general de l'OMS. Foguèt elegit per dos mandats successius de cinc ans en 1978 e 1983. Jos l'èra del doctor Mahler, en 1979, la trenta dosena Assemblada de Santat del monde lancèt l'estrategia globala per la santat per totes fins a l'an 2000.
# Halifax
## Toponimes
### Anglatèrra

* Halifax, vila de la Yorkshire

### Canadà

* Halifax en Nòva Escòcia
** pòrt d'Halifax, un dels mai importants de Canadà
** explosion d'Halifax, en 1917, provocada per le Mont-Blanc, una nau francesa plena de municions e d'explosius
* Arquidiocèsi d'Halifax, dins la província de la Nòva Escòcia
* Sainte-Sophie-d'Halifax al Quebèc

### Estats Units d'America

* Halifax, Carolina del Nòrd
* Halifax, Massachusetts
* Halifax, Pennsilvània
* Halifax, Vermont
* Halifax, Virgínia
* Comtats d'Halifax:
** comtat d'Halifax, Nòva Escòcia
** comtat d'Halifax, Carolina del Nòrd
** comtat d'Halifax, Virgínia

## Títol

* Comte d'Halifax

## Autres

* Handley Page Halifax, bombardièr pesuc anglés de la Segonda Guèrra Mondiala
* Halifax, banca, filiala d'Halifax-Bank of Scotland
* Halifax un grop post-punk de Califòrnia
# Half Moon Bay (Califòrnia)

* De pas confondre amb Half Moon Bay (Baia de Califòrnia).
Half Moon Bay es una vila americana del comtat de San Mateo en Califòrnia, situada sus la còsta occidentala de la peninsula de San Francisco. Al recensament de 2010, la vila comptava 11 324 abitants e son airal urban comptava 20 713 abitants. Confronta la zòna non incorporada de Princeton-By-the-Sea e lo Pòrt de Pillar Point al nòrd.
La vila es celèbra per sa produccion de cocordas. Cada mes d'octobre, la vila organiza una fèsta de la cocorda. Aquesta fèsta es ara plan coneguda e populara dins sa region.

## Geografia
### Clima

Half Moon Bay a generalament un clima doç tota l'annada. Segon la classificacion de Köppen, la vila a un clima mediterranèu d'estiu temperat (Csb).
Lo temps caud es rara; lo nombre annadièr mejan de jorns amb temperaturas maximalas egalas o superioras a 32°C es pas que 0,4 jorns. Lo temps freda es egalament rara amb una mejana annala de 2,5 jorns amb minimums de 0°C o mens. Tipicalament de la Califòrnia del nòrd, Half Moon Bay recep la majoritat de sa pluèja entre novembre e abril. La precipitacion mejana annala es 665,48 mm.
Donadas climaticas a Half Moon Bay, California :
| Mes | Gen | Feb | Mar | Abr | Mai | Jun | Jul | Ago | Set | Oct | Nov | Dec | Annada |
| Recòrd de calor °F (°C) | 76 (24) | 78 (26) | 86 (30) | 87 (31) | 96 (36) | 94 (34) | 84 (29) | 94 (34) | 94 (34) | 94 (34) | 87 (31) | 79 (26) | 96 (36) |
| Temperaturas maximalas mejanas °F (°C) | 58.4 (14.7) | 59.3 (15.2) | 59.8 (15.4) | 60.7 (15.9) | 61.7 (16.5) | 63.4 (17.4) | 64.2 (17.9) | 65.1 (18.4) | 66.8 (19.3) | 65.8 (18.8) | 62.7 (17.1) | 58.9 (14.9) | 62.2 (16.8) |
| Temperaturas mejanas °F (°C) | 50.6 (10.3) | 51.4 (10.8) | 51.8 (11.0) | 52.6 (11.4) | 54.6 (12.6) | 56.6 (13.7) | 58.0 (14.4) | 58.9 (14.9) | 59.1 (15.1) | 57.1 (13.9) | 54.0 (12.2) | 51.1 (10.6) | 54.7 (12.6) |
| Temperaturas minimalas mejanas °F (°C) | 42.9 (6.1) | 43.5 (6.4) | 43.8 (6.6) | 44.6 (7.0) | 47.4 (8.6) | 49.8 (9.9) | 51.9 (11.1) | 52.7 (11.5) | 51.2 (10.7) | 48.3 (9.1) | 45.4 (7.4) | 43.3 (6.3) | 47.1 (8.4) |
| Recòrd de freg °F (°C) | 27 (−3) | 22 (−6) | 28 (−2) | 31 (−1) | 33 (1) | 36 (2) | 40 (4) | 41 (5) | 35 (2) | 33 (1) | 30 (−1) | 18 (−8) | 18 (−8) |
| Precipitacions mej. inches (cm) | 5.15 (131) | 4.49 (114) | 3.83 (97) | 1.88 (48) | 0.76 (19) | 0.30 (7.6) | 0.12 (3.0) | 0.19 (4.8) | 0.35 (8.9) | 1.59 (40) | 2.99 (76) | 4.52 (115) | 26.17 (665) |
| Mej. jorns de precipitacion (≥ 0.01 in) | 12 | 11 | 11 | 7 | 5 | 3 | 4 | 4 | 4 | 6 | 9 | 11 | 86 |
| Source: Western Regional Climate Center (normals and extremes 1939–present) ||||||||||||||

## Nòtas e referéncias

* (en) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en anglés intitolat « Half Moon Bay, California ».
* ↑ (Word).
# Halhs

Halhs (Fals en francés) es una comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion es [hals]. Las fòrmas ancianas son : lo loc de Fals en 1464, Falhs en 1604, Hailhz en 1675.
Lo nom es pas un omonime deu lòc catalan de Fals (« llogaret » de Bages), Falcs en 1027, explicat (Joan Coromines) per un nom germanic d'òme Falk : un etime *Fals auré miat a Haus en gascon e la prononciacion [hals] implica ua finala -lhs. Lo nom demòra escur.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2020 | Claude Sarramiac | PRG | retirat agricòla |
| avant 1988 | ? | Aramis Corne | PS | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 365, totala: 369 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 387 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 307 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 237 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 189 | | | | Cercar | 290 | 300 | 300 | 318 323 |
| 2009 | 2010 |
| 337 343 | 355 361 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 386 abitants e la densitat èra de 41,06 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* ↑ Fernie Bénédicte: "Coma hèr ua recèrca toponimica en vista d'ua restitucion modèrna" p.35
* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 114-115
* Portau de Gasconha
# Halinghen

Halinghen es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Geografia

Halinghen Se situa suls tucs del Boulonnais a 177 m d'altitud. Halinghen Es tanben en lo parc natural-regional del Boulonnais.
Halinghen se situe sur les collines du Boulonnais à 177 m d'altitude. Halinghen est aussi dans le parc naturel-régional du Boulonnais.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Guy Lambert |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 362 | 333 | 365 | 421 | 415 | 426 | 434 | 402 | 415 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 381 | 404 | 435 | 407 | 420 | 400 | 427 | 458 | 417 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 423 | 428 | 417 | 416 | 405 | 371 | 325 | 335 | 349 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 324 | 248 | 252 | 249 | 283 | 279 | 274 | 287 | 298 |
| 2009 | 2010 |
| 309 312 | 310 313 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Eòl (omonimia)

Dins la mitologia grèga, Eòl (en grèc ancian Αἰόλος / Aiolos) es lo mèstre e le regidor dels vents.
Existís de fach una certa confusion entre tres personatges portant aquel nom, e que los quita autors antics confondon a vegada:
* l’Eòl omeric, filh d'Ippotes, qu'accuelha Ulisses;
* Eòl, filh d'Ellèn, aujòl Eolians;
* Eòl, filh de Poseidon e besson de Beotos.
# Eüras

Eüras (Éourres en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups dins la region Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Caroline Yaffee |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 502 | 502 | 572 | 546 | 591 | 557 | 567 | 561 | 551 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 497 | 451 | 412 | 403 | 373 | 332 | 321 | 288 | 299 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 270 | 250 | 225 | 181 | 166 | 147 | 112 | 87 | 62 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 39 | 28 | 28 | 22 | 73 | 85 | 123 | 128 | 143 |
| 2009 | 2010 |
| 151 154 | 151 154 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Referéncias

* ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa a la pagina 73

## Nòtas

* Portal dau Daufinat
* Portal d'Occitània
# F-16 Fighting Falcon

Lo F-16 Fighting Falcon es un avion de combat multiròtle estatsunidenc inicialament desvolopat per la companhiá General Dynamics e d'ara endavant per Lockheed Martin. Sa produccion acomencèt en 1976 e unei versions diferentas foguèron desvolopadas. Maugrat l'aplant dei comandas dei fòrças armadas estatsunidencas, es totjorn vendut e produch a l'ora d'ara. En 2013, mai de 4 500 unitats èran estadas produchas e lo F-16 equipava 26 país.
Inicialament desvolopat coma un caçaire de superiotat aeriana dins l'encastre de la Guèrra Freja, lo F-16 evolucionèt rapidament vèrs son ròtle polivalent actuau e conoguèt divèrseis utilizacions sus lo prat batalhier tant per leis Estats Units que per seis aliats. Ansin, la premiera accion de combat se debanèt lo 7 de junh de 1981 quand Israèl utilizèt lei sieus aparelhs per bombardar e destrurre la centrala nucleara d'Osirak. Puei, Israèl l'utilizèt en 1982 còntra lei fòrças aerianas sirianas pendent lo conflicte libanés. Leis Estats Units e seis aliats l'utilizèron d'un biais massís durant totei lei conflictes iraquians, durant la guèrra de Kosovo, durant la guèrra d'Afganistan e durant la guèrra civila de Libia. Lo F-16 i mostrèt de capacitats fòrça satisfasentas tant dins lo combat (unei victòrias còntra d'avions d'origina sovietica ò russa coma lo Mig-25 ò lo Mig-29) que dins lo bombardament.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pasmens, se fau nòtar la superiotat numerica fòrça clara dei fòrças estatsunidencas e aliadas dins lo corrent d'aquelei conflictes que relativiza un pauc aquelei performàncias.
# Eä

Eä es lo nom elfic de l'univèrs imaginàri creat per l'escrivan britanic J. R. R. Tolkien.
Eä es la paraula que Ilúvatar utiliza per crear lo Mond e vòl dire "siá" mas atanben "lo Mond que es". Es una paraula quenya per nomentar tota la creacion. L'istòria de la creacion del Mond per Ilúvatar e los Ainur es contada a l'Ainulindalë, primer conte de lo Silmarillion. Dins d'Eä se tròba Arda,. Lo centre d'Eä es lo Fuòc Sagrat. A la mitologia de Tolkien, Arda foguèt al començament un mond plan qu'aprés lo cambi del mond, vendriá un mond redond.
Tolkien volguèt tanplan balhar una segonda perspectiva d'una segonda creacion, e atal se pòt comparar la creacion de la realitat, a partir d'idèas, amb çò que se debana dins una istòria fictiva: lo legeire dintra a l'istòria e se rend pas compte qu'es una istòria que se desvolopa dins un segond tèrme, mas s'i submergís e n'emergís cossí o faguèron los Ainur dins la creacion d'Ilúvatar.

### Referéncias

* ↑ Drout, Michael D. C.. J.R.R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment (en anglés). Taylor & Francis, 2007, p. 23-24. ISBN 0415969425.