# Sent Estròpi de Bòrn

Sent Estròpi de Bòrn$^,$ (Saint-Eutrope-de-Born en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Lo capluèc de la comuna es a Sent Bebian, en situacion centrala, mas lo vilatge pus important es Bòrn. L'escòla mairala es a Sent Bebian e l'escòla primària a Bòrn. Las construccions recentas se despartisson mai que mai entre Bòrn e Sent Bebian.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Sent Estròpi de Bòrn :
| Montaut | Vilarial | Sent Estèfe de Vilarial |
| Lograta | | Lo Laussó |
| Cancor | Bodin de Bòrregard | |

## Toponimia

* Bòrn, atestat en 1271 (Born (parrochia de ~)) vendriá, segon Dauzat e Rostaing, d'un prelatin borna, « font », qu'a donat lo nom d'un tipe de riu, la Borne. Son seguits per Astor (citat per B. Boyrie-Fénié), e Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta tanben la proposicion, mas se demanda, per Bornèl, vilatge situat a qualques km e definit coma un pichon Bòrn, del nom d'un castèl que deu èsser lo de Bòrn, se lo sens es pas, coma en catalan, lo de « liça », o, coma en ancian occitan, lo de « bòrd » (Bòrn es al bòrd (al bòrn) d'un planòl). La prononciacion es [bɔr].
* Sent Estròpi. Es lo nom d'un avesque de Santas (lo primièr ?), Eutropius. La fòrma d'evolucion normala, *Eutròpi, es inusitada dins la region e remplaçada per Estròpi, per atraccion del vèrbe estropiar. La prononciacion es [seŋtes'trɔ'pi de'bɔr]$^,$. Se ditz que cal pas samenar las mongetas e los milhòcs per Senta Estròpia, o Sent Estròpi (lo 30 d'abril), perqué seràn estropiats.
* Sent Vevian ( o puslèu Bebian : veire Sent Bebian, en parlar non betacista, e l'atestacion de 1271, citada per B. Boyrie-Fénié, Sancto Bebiano (Parrochia de ~), a una data que la confusion de v e de b èra pas possibla al nòrd de l'Agenés) es lo nom d'un autre avesque de Santas, al sègle V (puslèu que d'un dels 40 martirs de Sebastea o Sebasteia o tanben Sebaste$^,$). La prononciacion es [seŋbe'βja de'bɔr].
* Barbas (nom francés) fai pensar a Barbas (Lorena), que ven benlèu del nom latin d'òme Barbatius (fundus), ambe d'atestacions Barbes, en 1186, Barbas, en 1240, Barbaix, en 1337.. Dins un Barbatius francés, i es antepausat (passa a la sillaba precedenta) e dona teoricament *Barbais (cf. palatiu (m) > palais). Pr'aquò, en occitan, palatiu(m) dona l'occitan vièlh palatz, pretium dona prètz e Barbatius donariá *Barbatz, puèi eventualament Barbaç (fòrma grafica suggerida).
* Piis (en francés) : cal comprene Pi(n)s, probablament.
* Villas o Villars (en francés) correspond normalament a Vilars en occitan. Lo mot vilar, del latin villare, designa una partida de la villa, donc un vilatjòt, una bòria, un luèc apartat.... Una de las fòrmas francesas fa pensar que l'r es mut.
* Lugagnac (en francés), donc en occitan Luganhac, pichona parròquia d'abans 1789 deu venir, coma los autres luècs d'aquel nom, del nom d'òme latin Lucanius e del sufixe -acum , latinizacion del sufixe gallés -aco(n). Luganhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Lucanius.

## Istòria

* De 1793 a 1801, la comuna, devat lo nom de Born, fuguèt capluèc de canton; adara Bòrn es pas capluèc de comuna. Bòrn èra pas una vila (un vintenat de fuècs, segon Durengues), mas èra milhor plaçada qu'adara per las comunicacions : èra sul camin de Castilhonés a Montflanquin per Bornèl e Montaut Le Jeune.
* En 1826, la comuna annexèt Piis e Villas (noms francés).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| mai de 2020 | 2026 | Jocelyne Colliandre | |
| març de 2001 | 2020 | René Ortyl | agricultor |
| 1971 | 2001 | Hervé Bord | |
| 1953 | 1971 | Paul Fitte | |
| 1944 | 1953 | Émile Moliérac | |
| 1936 | 1944 | Élie Balse | |
| 1929 | 1936 | Pierre Dorn Rabanel | |
| 1912 | 1929 | Pierre SOVILLIE | |
| 1900 | 1912 | Denis Chalibat | |
| 1880 | 1900 | Jean Duberger | |
| 1871 | 1880 | Pierre Saumitou | |
| 1870 | 1871 | Léo Issartier | |
| 1869 | 1870 | Jacques Delard | |
| 1859 | 1869 | Joseph Arman de BECHON | |
| 1851 | 1859 | Jean Boulle | |
| 1848 | 1851 | Sylvain Delbourg | |
| 1815 | 1848 | Jean Joseph Bernard ALBIE | |
| 1808 | 1815 | Jean Baptiste Delbourg | |
| 1805 | 1808 | Gabriel Hugou | |
| 1798 | 1805 | Jean Boulle | |
| 1797 | 1798 | Jean Baptiste Andreau | |
| 1796 | 1797 | ALBIE | |
| 1794 | 1796 | Claude Sarrus | |
| 1793 | 1794 | Louis Vergniol | |
| 1792 | 1793 | Pierre Garrigou | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilarial; es ara del canton de Le Haut Agenais Périgord (en francés), donc del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 690, totala: 716 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 555 | 1 455 | 1 404 | 1 427 | 1 954 | 1 906 | 1 862 | 1 807 | 1 675 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 684 | 1 573 | 1 523 | 1 407 | 1 357 | 1 286 | 1 274 | 1 174 | 1 150 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 130 | 1 096 | 1 166 | 949 | 943 | 940 | 893 | 871 | 843 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 717 | 633 | 569 | 560 | 557 | 609 | 667 | 675 | 683 701 |
| 2009 | 2010 |
| 696 715 | 694 713 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* 1826 : annexion de Piis e de Villas (noms francés)
* En 2018 la populacion èra de 678 abitants e la densitat èra de 17,71 ab/km².

## Luècs e monuments

* Castèl de Bòrn, del sègle XV e fòrtament modificat, près de Bòrn
* Castèl de Scandaillac (nom francés) : Escandalhac ? Es del sègle XIII e fuguèt modificat al sègle XVI. Es pres de Sent Estròpi, ancianament Sent Estròpi d'Escandalhac.
* sièis glèisas, en general del sègle XIV al sègle XVI : Barbaç, Bòrn, Luganhac, Pins, Sent Bebian e Sent Estròpi.

## Veire tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* 1 2 3 4 5 6 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 229-230
* ↑ https://web.archive.org/web/20170602164253/http://www.locongres.org/oc/aplicacions/top-oc/topoc-recerca/
* ↑ https://www.annuaire-mairie.fr/etablissement-scolaire-saint-eutrope-de-born.html
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 98
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 597
* ↑ http://nominis.cef.fr/contenus/saint/2126/Saint-Vivien.html
* ↑ http://nominis.cef.fr/contenus/saint/9885/Saint-Vivien.html
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 52
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 715
* ↑ https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/432/mode/2up
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 417
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=4947
* ↑ https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/426/mode/2up
* ↑ https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini cercar Born, 47210 Saint-Eutrope-de-Born
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=4947
* ↑ https://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-saint-eutrope-de-born.html
* ↑ https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/420/mode/2up
* ↑ http://www.patrimoine-religieux.fr/eglises_edifices/47-Lot-et-Garonne/47241-Saint-Eutrope-de-Born
* Portau de Guiana