# Firefox

Firefox [moˈzɪla ˈfaɪəfɒks] (oficialament nommat Mozilla Firefox e abreviat en Fx, fx o popularament FF) es un navegador liure desvolopat a partir del projècte Mozilla. L'objectiu de Firefox es de desvolopar un Mozilla mai pichon, leugièr e rapid al mejan de l'extraccion e del redessenh del compausant de navegador de la seguida de logicials Mozilla. De la meteissa manièra que Mozilla, Firefox es multiplatafòrma e utiliza lo lengatge d'interfàcia XUL.
Firefox es un projècte parallèl al Thunderbird, un client de corrièr electronic amb la meteissa filosofia e amb una origina similara. Lo bon acuèlh d'ambedós de la part dels usatgièrs faguèt que la Fondacion Mozilla los adoptèt coma produches principals, luòga de la seguida Mozilla originala.
Lo projècte a emplegat dins lo passat los noms Phoenix (tradusit literalament Fènix) e Firebird.

## Istòria

Dave Hyatt e Blake Ross comencèron una branca experimentala del projècte Mozilla. Aquela branca venguèt, lo 9 de novembre de 2004, la primièra version del Firefox.
Aquel projècte èra pus leugièr que la Suite Mozilla e èra destinat mai als usatgièrs que non pas tant als desvolopaires. Lo succès de Firefox foguèt tant important que lo 3 d'abril de 2003 decidiguèron de consacrar la màger part dels sieus esfòrces a Firefox e a Thunderbird. Lo 12 d'abril de 2006 Mozilla quitèt de publicar de versions de la Suite Mozilla (malgrat qu'a l'ora d'ara los usatgièrs de la comunitat Mozilla la mantenon jol nom de Sea Monkey).
Per de rasons divèrsas lo nom del Firefox a cambiat fòrça còps. Lo primièr nom que recebèt lo projècte èra Phoenix, qu'arrestèt d'èsser emplegar per de motius legals, aquel nom aviá durat dempuèi setembre de 2002 fins al 14 d'abril de 2003. Lo nòu nom foguèt Firebird mas èra tanben ja utilizat, dins aquel cas per una basa de donadas de còde liure. A causa de la pression, Mozilla cambièt lo nom del navegador per Mozilla Firefox, en escartant d'autras opcions coma Firebird Browser e Mozilla Firebird.
L'identitat visuala ven de la version 0.8, en 2004, de la man de Jon Hicks. Se'n faguèt pus tard una revision, per resòuver qualques problèmas a l'ora de l'agrandir. Aquel logotipe es en vigor a l'ora d'ara.
Mozilla publiquèt una web ont se reculhián totas las extensions e de tèmas assajats amb la sortida de la version 0.9, per evitar aital de possiblas atacas a la seguretat. Lo 19 d'octobre de 2005, Firefox 1.0 arribèt als 100 milions de descargaments.
Lo 30 de novembre de 2005 sortiguèt la version 1.5 de Firefox. Lo 31 de julhet de 2006 Firefox 1 e 2 arribèron als 200 milions de descargaments.
La version 2.0 se publiquèt lo 24 d'octobre de 2006. E en sonque un jorn acumulèt 2 milions de descargaments. La version 3.0 sortiguèt lo 17 de junh de 2008.
Dempuèi lo 12 de novembre de 2008, amb la version 3.0.4, la version occitana (lengadociana) de Firefox es disponibla en version de tast.
Dempuèi la version 3.0.9, Firefox es oficialament disponible en occitan (lengadocian).

## Ligams extèrnes

* (oc) Sit oficial

## Referéncias

* ↑ (en) Versions traduchas, sul site oficial de Mozzila
* ↑ (en) How do I spell Firefox? How do I abbreviate it? De las FAQ de Firefox publicat per Mozilla.org lo 8 de genièr de 2007
* ↑ (en) FF de Abbreviations.com, lo 19 de julhet de 2006, publicat a STANDS4 LLC
* ↑ (en) Mozzila Firefox 3.0.4 Release Notes, What's New in Firefox 3.0.4, nòtas d'aquela version sul sit internet de Firefox
* ↑ (en) Mozzila Firefox 3.0.9 Release Notes, What's New in Firefox 3.0.9, nòtas d'aquela version sul sit internet de Firefox
* Portal de l’informatica