OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mesnil-sur-l'Estrée

Mesnil-sur-l'Estrée en normand (Mesnil-sur-l'Estrée en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.

## Istòria

Lo nom Estrées es un tèrme de ancià francés, issu del latin strata (via), #que designava una « via cobèrta de pèiras planas », per oposicion a rupta (via) > rota. S'es conservat dins la majoritat de las lengas romanas (cf. Lo italian e lo romanés strada) e a #èsser manlevat pel germanique (cf. Lo anglés street, lo alemand Straße e lo néerlandais straat). La paraula estrée a desaparegut del francés a la fin del Mièja Edat, mas demòra en un grand nombre de toponymes, particularament en lo nòrd de la França, en soslinhant la proximitat d'una via romaine.
Le nom Estrées est un terme d'ancien français, issu du latin strata (via), qui désignait une « voie couverte de pierres plates », par opposition à rupta (via) > route. Il s'est conservé dans la plupart des langues romanes (cf. l'italien et le roumain strada) et a été emprunté par le germanique (cf. l'anglais street, l'allemand Straße et le néerlandais straat). Le mot estrée a disparu du français à la fin du Moyen Âge, mais il demeure dans un grand nombre de toponymes, particulièrement dans le nord de la France, signalant la proximité d'une voie romaine.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Norbert Cayuela |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 343 | 343 | 435 | 385 | 456 | 485 | 514 | 555 | 521 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 491 | 524 | 552 | 542 | 475 | 535 | 543 | 559 | 575 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 576 | 588 | 609 | 502 | 559 | 559 | 559 | 572 | 637 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 708 | 753 | 739 | 764 | 1 090 | 1 031 | 1 006 | 980 | 973 |
| 2009 | 2010 |
| 974 994 | 976 996 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ John Ayto, Dictionary of Word Origins, Arcade Publishing, Naua Yòrk, 1990, 584 paginas, pg 506
* ↑ Stéphane Gendron, La Toponymie de las vias romaines e medievalas, edicions errance, París, 2006, 200 paginas, pg 32
* ↑ John Ayto, Dictionary of Word Origins, Arcade Publishing, New York, 1990, 584 pages, pg 506
* ↑ Stéphane Gendron, La Toponymie des voies romaines et médiévales, éditions errance, Paris, 2006, 200 pages, pg 32
* Portal de Normandia
# Mesnois

Mesnois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Sandrine Pacoud-Gauthier |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 154 | 158 | 144 | 166 | 171 | 154 | 188 | 193 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 202 212 | 202 211 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau d'Arpitània
# Mesnières-en-Bray

Mesnières-en-Bray es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.

## Istòria

En lo Antiquitat, lo luòc a traversat per una via romaine. A Modèl:La s-, Robert de Mesnières i bastís una fortalesa en bòsc, #que i aurà destruit pels Angleses a Modèl:La s-.
Dans l'Antiquité, le site est traversée par une voie romaine. Au sègle XI, Robert de Mesnières y construit une forteresse en bois, qui sera détruite par les Anglais au sègle XV.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Dany Minel |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 666 | 547 | 621 | 573 | 573 | 600 | 748 | 732 | 872 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 667 | 832 | 802 | 856 | 851 | 852 | 1 088 | 1 219 | 944 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 976 | 1 029 | 1 058 | 1 067 | 1 024 | 996 | 1 033 | 901 | 789 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 658 | 632 | 629 | 561 | 609 | 706 | 872 | 884 | 914 |
| 2009 | 2010 |
| 941 1 212 | 979 1 251 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* 1 2 3 4 Dels castèls e dels òmes, Lo castèl de Mesnières, Franck Boitel Edicions de las falaises en Novembre 2010.
* Portal de las comunas de França
# Mesolitic

| v · d · m | Preïstòria | Protoïstòria | Istòria |
| v · d · m | Paleolitic Mesolitic Neolitic | Edat del Coire Edat del Bronze Edat del Fèrre | Antiquitat Edat Mejana Edat Modèrna |
Edats preïstoricas :
| O | La Tène | La Tène | Protoïstòria |
| Protoïstòria ||
| Protoïstòria |||
| O | Bronze final | Bronze final | Protoïstòria |
| Protoïstòria ||
| Protoïstòria ||
| Protoïstòria |||
| O | Calcolitic | | Protoïstòria |
| O | Neolitic | Neolitic | Preïstòria |
| Preïstòria ||
| P | Paleolitic superior | | Preïstòria |
| P | Paleolitic mejan | | Preïstòria |
| P | Paleolitic inferior | | Preïstòria |
| Preïstòria ||
| Preïstòria |||
Lo Mesolitic es un periòde de transicion entre lo Paleolitic Final (Epipaleolitic) e lo Neolitic (entre aperaquí 10 000 e 5 000 ans abC en Euròpa). Correspond a una epòca postglaciària que menèt al cambiament de las costumas e de las aisinas, a l'aparicion d'un grand nombre de bòsques, a l'escantiment dels grands animals (mamot, rinocèros lanut, ors de las cavèrnas); lo rangièr migra e lo cèrvi, lo boquetin, lo singlar e lo cabiròl aumentan lor nombre e venon lo ferum favorit. Se caça tanben d'orses, de rainals, de gats de las montanhas, de taisses, d'autres mamifèrs pichons e d'ausèls. Lo cagaròl, pròpri dels climas umids e cauds, se multiplica e es manjat per milions. La pesca se desvolopa. En complement de la caça, los òmes pòdon alavetz culhir un grand nombre de fruches; las novèlas costumas alimentàrias modifican lors caracteristicas fisicas. Abandonan las caunas e bastisson d'ostals amb de marerials d'origina vegetala (fusta...), ran dels rius, luòc de descobèrta de mantun talhèr de selze (pèira usada per la fabricacion d'aisinas e d'armas e per la produccion de fuòc).
# Mesosfèra

La mesosfèra es un jaç de l'atmosfèra d'una planeta que marca la transicion entre lei partidas bassas e espessas e lei zonas pauc densas que forman lo limit ambé l'Espaci.
# Mesoth espinau

Lo mesoth espinau, (var. medoth espinau, mesolha espinala) qu'es ua partida deu sistèma nerviós centrau. Qu'es un tube que's tròba hens lo canau vertebrau o canau mesothèr. Que vaid au foramen occipitau e que s'acaba au nivèu de L3-L4, las tresau e quatau vertèbras lombaras

## A l'òme
### Anatomia

Lo mesoth espinau qu'es destriat en duas substàncias, la substància blanca e la substància grisa. La substancià blanca qu'es compausada de vias nerviosas, n'i a pas nat nuclèu cellular. Los nuclèus de las neurònas que's tròban hens la substància grisa, en avant d'aquera, que son las motoneurònas, en darrèr que son las neurònas sensitivas. Lo mesoth espinau qu'es tanben destriat en métamèrs, aquestes mètamèrs qu'an senglas partidas deu còs. Que son com solèrs, 8 au nivèu cervicau, 12 au nivèu toracic, 5 au nivèu lombar e 5 au nivèu sacrat. Que son d'aquì que sòrten cada arraditz nerviòs, un arraditz motor capvath l'avant deu mesolh e un arraditz endarrèr, l'arraditz sensitiu, que's torneran amassar a la sortida deu canau vertebrau ende balhar un arraditz nerviòs. N'es pas un tube regular, au nivèu cervicau e lombar, que's tròban dus bombats, Que son las originas deus nèrvis de la cama e deu braç

## Nòtas e referéncias

* ↑ «Moelle» (en francés). Multidiccionari Occitan Dicod'Òc. Congrès permanent de la lenga occitana.
# Mesoamerica

Mesoamerica es una region e una aira culturala de las Americas, que s'estend aperaquí del centre de Mexic entrò Belize, Guatemala, lo Salvador, Honduras, Nicaragua, e Còsta Rica, e que i espeliguèron mantunas societats precolombianas abans la colonizacion espanhòla de las Americas al sègles XV e XVI.

## Referéncias

* ↑ "Meso-America." Oxford English Reference Dictionary, 2nd ed. (rev.) 2002. (ISBN 0-19-860652-4) Oxford, UK: Oxford University Press; p. 906.
* ↑ (2000): Atlas del México Prehispánico. Revista Arqueología mexicana. Número especial 5. Julio de 2000. Raíces/ Instituto Nacional de Antropología e Historia. México.
# Phascolarctos cinereus

Lo coala (Phascolarctos cinereus) es un marsupial arboricòl erbivòr endemic d'Austràlia e lo sol representant encara vivent de la familha Phascolarctidae. Lo coala se tròba per las regions costièras de l'Austràlia meridionala e orientala, d'Adelaïda a la part sud de la peninsula del cap York. Las populacions s'estendon tanben sus de distàncias considerablas dins lo rèire país australian (outback) ont l'umiditat es sufisenta per lo manten dels bòsques. Los coalas d'Austràlia Meridionala foguèron largament exterminats a la debuta del sègle XX, mas aquel Estat federat foguèt tornar poblat mercé a de transferiments dempuèi l'estat de Victòria. Lo coala es pas present ni en Tasmania ni en Austràlia Occidentala. Lo coala es estrechament ligat a l'eucaliptus o gomièr, que ne manja las fuèlhas d'unas espècias. Pòt viure en mejana 15 ans per los mascles e 20 ans per las femes.
Es vengut amb lo cangoro, un dels simbòls principals d'Austràlia. Après d'èsser estat caçat massisament per sa pèl, es uèi principalament amenaçat per la desaparecion de son biotòp.
# Phil Collins

Philip David Charles Collins, mai conegut coma Phil Collins (Hounslow, Middlesex, 30 de genièr de 1951) es un cantaire, cantautor e percussionista anglés. Abans d'entamenar una carrièra capitada en solista foguèt menaire, cantaire e percussionista del grop de rock Genesis. Sa filha, Lily Collins, es una actritz.

## Discografia

* Face Value (1981)
* Hello, I Must Be Going! (1982)
* No Jacket Required (1985)
* ...But Seriously (1989)
* Both Sides (1993)
* Dance into the Light (1996)
* Testify (2002)
* Going Back (2010)
# Phil Barney

Philippe Baranès, mai conegut coma Phil Barney, es un cantaire francés nascut lo 2 de febrièr de 1957 a Bône en Argeria, fòrça popular en França a la fin de las annadas 1980. Sa cançon la mai coneguda se ditz Un enfant de toi, gròs tube en França en 1987 e tanben en 2002.

## Discografia

* 1988 : Recto-verseau
* 1990 : Tour d'ivoire
* 1992 : Carnets de route
* 1995 : Partager tout
* 1996 : Histoire confidentielles
* 1998 : Voleurs de rêve
* 2002 : C'est promis
* 2015 : Au fil de l'eau

## Cançons mai conegudas

* Un enfant de toi (1987)
* Avec qui tu vis (1988)
* Le souvenir de toi (1989)
* Tour d'ivoire (1990)
* Tell'ment je pense à toi (1991)
* Il est parti (1991)
* Loin de tes bras (1992)

## Referéncias

* ↑ https://www.nostalgie.fr/artistes/phil-barney/biographie
* ↑ https://www.voici.fr/news-people/phil-barney-ce-celebre-chanteur-qui-a-figure-sur-la-pochette-de-son-tube-un-enfant-de-toi-quand-il-etait-petit-738253
# Phascolarctos

Lo genre Phascolarctos (del grèc ancian: Φασκολος 'pòcha' e ἄρκτος 'ors') se compausa de tres espècias, que sonque una (P. cinereus, lo coala) es viva uèi. L'espècia mai granda èra P. stirtoni (o coala gigant) que visquèt al Pleïstocèn. Las espècias de coala gigant son conegudas sonque mercé als fossils trapats dins lo lac Eyre e lo bacin Tarkarooloo al sud d'Austràlia. Se coneis pas res de l'espècia P. maris. Lo nom del genre foguèt creat pel zoologista francés Henri Marie Ducrotay de Blainville en 1816.
# Phasianus colchicus

Lo faisan comun (var. hasan comun) es un animal pròche de la galina, que se pòt crosar amb ela, mas en donant un ibrid esteril. Existisson d'espècias nombrosas de faisans. Los faisans largats per la caça son tanben d'ibrids esterils obtenguts pel crotzament entre doas espècias de faisans.

## Ligams extèrnes

* ITIS 175905
* Oiseaux.net
* Caça faisan
# Pheidole pallidula

Pheidole pallidula es una espècia de formiga dei regions mediterranèas. De color jaune daurat, es una espècia de talha pichona amb un polimorfisme marcat (2 a 2,8 mm per leis obrieras menoras e 4 a 4,5 mm per leis obrieras majoras). Lo formiguier, monogin, es puslèu installat dins d'endrechs eissuchs e dubèrts dins de zònas codolosas, de seuvas claras ò de pargues urbans. L'intrada es generalament enviroutat per un montet de tèrra caracteristic. Pòu agantar una populacion de 200 000 individús. L'eissamatge a luòc au començament de l'estiu.
Lo regime alimentari de Pheidole pallidula es omnivòr. Un trach caracteristic d'aquela formiga es sa capacitat de recrutar rapidament una gròssa quantitat d'obrieras per recuperar una fònt de norridura importanta. Aquò li permet d'assegurar sa dominacion dins lo mitan situat a l'entorn de la colonia.
En Occitània, Pheidole pallidula se tròba dins totei lei regions franc dei zònas montanhosas.

## Liames intèrnes

* Formiga.

## Bibliografia

* (fr) Edouard Della Santa, Faune de Provence, Bulletin du C.E.E.P. (Conservatoire Etudes des Ecosystèmes de Provence/Alpes du Sud), Volume 16 (1995).
# Phasianidae

Es la familha de las perdises, de las catlas, dels faisans, dels pavons e de las espècias aparentadas : lerva, tetraofasis, tetraogals, francolins, perdiculas, ofrisia, xenoperdritz, torqueolas, rolols, Gallinèta, bambusicòls, galloperdritz, itagina, tragopans, eulòfa, lofofòras, gals, hokkis, esperonièrs e argus.
Son d'ausèls terrèstres de talha pichona a granda (de 14 a 250 cm, compresa una coa que pòt aténher 160 cm. An lo còrs repetenat, lo bèc cort e solid, las alas arredondidas; segon las espècias, la coa pòt èsser corta o fòrça longa. Quitament, lo plumatge es tèrne o espectaclós. Lor airal de reparticion se situa dins lo Mond Ancian, amb la pus granda diversitat en Asia del Sud-Èst e en Africa. Se tròban tant en mitan dobèrt coma en bòsc, del nivèl de la mar fins al limit de las nèus.
Una espècia almens es atudada :
La familha dels Fasianidats se subdevesís en doas sosfamilhas :
# Phelekezela Mphoko

Report Phelekezela Mphoko (nascut a Gwizane, l’11 de junh de 1940) es un politician zimbabwean. Foguèt President per interim de Zimbabwe entre lo 21 e lo 24 de novembre de 2017.
Après la demission de Robert Mugabe, es tres jorns president de la Republica en esperant la presa de foncions d’Emmerson Mnangagwa.
| Precedit per Robert Mugabe | President de Zimbabwe 21 de novembre de 2017 - 24 de novembre de 2017 | Seguit per Emmerson Mnangagwa |
# Pèire Danés

Pèire Danés (1497-1577) èra un ambaissador celèbre dau rei Francés I, originari de Provença.
# Pèire Deluns-Montaut

Pèire Deluns-Montaut (en francés: Pierre Deluns-Montaud; Alemans de Dròpt (Lengadòc), 5 de junh de 1845 – París, 8 de novembre de 1907) foguèt un politician e escrivan occitan. Son nom vertadièr èra Montaut mas emplegava tanben Deluns qu'èra lo nom de la branca mairala que foguèt portat fins al sègle XVIII. Foguèt deputat del departament d'Òlt e Garona de 1879 a 1898.

## Biografia

Pèire Deluns-Montaut nasquèt a Alemans de Dròpt en 1845. Èra lo filh de Joan Montaut, regent e cònsol del vilatge. Faguèt d'estudis segondaris al collègi de Marmanda e puèi se n'anèt far de drech a Tolosa ont obtenguèt lo doctorat. S'installèt coma avocat a Marmanda ont incitat per Leopòld Faye un avocat e adjonch del cònsol de la vila comencèt a far de politica en 1874. Venguèt puèi conselhièr municipal e adjonch del cònsol de Marmanda. En abril de 1879, se presentèt a las eleccions e foguèt elegit deputat en remplaçament de Faye qu'èra vengut senador. Foguèt deputat de l'Union Republicana del departament d'Òlt e Garona del 6 d'abril de 1879 al 31 de mai de 1898 dins la circonscripcion de Marmanda.
Foguèt tanben Ministre de las Òbras publicas dins lo govèrn Charles Floquet del 3 d'abril de 1888 al 14 de febrièr de 1889.
Foguèt plan amic d'Armand Falièras.

## Referéncias

* ↑ http://www.assemblee-nationale.fr/sycomore/fiche.asp?num_dept=2353
# Pèire Fabri Chailan

Pèire Fabri Chailan (Pierre Fabry-Chailan, o Fabri-Chailan en francés), naissut lo 1er de julhet de 1776 as Ais de Provença e defuntat a una data inconeissuda, siguèt un politician francés.
# Pèire Chabèrt

Pèire Chabèrt (ca 1610 e 1720) foguèt un escrivan provençau de lenga occitana originari de la region tolonenca e mei precisament de La Valeta de Var, dau sègle XVII.
Son nom en francès èra Pierre Chabert e eu, au costat de Pierre, signèt Peiré dins son poema L'ostau de Neptune.
Se saup pauc de cauvas subre aquèu autor e, en defòra deis informacions dirèctas porgidas dins sei composicions, lei donadas biograficas son subretot indirèctas. Felip Blanchet e Roger Gensollen ensageron de recampar aquelei donadas dinsson edicion deis composicions de Chabèrt en tot arrivar a la conclusion que, coma va laissa pensa son estil e lo contengut de sei vers, Pèire Chabèrt èra un notable de La Valeta, elejut cònsol, aviá seguit d'estudis superior, èra trilingue francés, latin e occitan, e èra perfechament au fial dei mòdas literàrias de son temps.
Son provençau es a l' encòp classic (un pauc meme arcaïc coma se va vètz dins la rigor de sa grafia) en tot ostentar de particularitats dialectalas maritimas e varesas ben marcadas.

## L houstau de Neptuno

| Provençau (grafia de l'autor) | Provençau (nòrma classica) |
| L houstau de Neptuno Vn jour qu'eri fouart pensatiq, Et ravant, como-un Fantastiq, Mi proumenavi-a la campagno, Fasen de Casteus en Espagno ; Et moun esprit leugierament, Voulavo, jusqu-au Firmament. Veniou de legi d escrituros, Vounte l'-i-avié proun d'aventuros, Que mi rendien tant ennuyous, Qu'auriou vougut fini mei jous. En ressarquan cauvos Semblablos, N'a que v'estimoun tot de fablos ; Mai, apres ceque vous dirai, Poudés creiré qu'es tout verai.[...] | L'ostau de Neptune Un jorn qu'èri fòrt pensatic, E revant, coma un Fantastic, Me promenavi a la campanha, Fasent de Castèus en Espanha ; E mon esprit leugierament, Volava, jusqu'au Firmament. Veniáu de legir d'escrituras, Vonte li aviá pron d'aventuras, Que me rendián tant enuiós, Qu'auriáu vogut finir mei jorns. En recercant cauvas Semblablas, N'a que v'estimon tot de fablas ; Mai, après ce que vos dirai, Podètz creire qu'es tot verai.[...] |

## Edicion

* Poèmes provençaux de Pierre Chabert. Caors : Autres Temps, 1997. Edicion critica de Felip Blanchet e de Roger Gensollen.
Autors Auvèrnhe : Cordat Bearn : Fondevila Gasconha : Adèr • Astròs • Giraud Bedot • Dugay • Bertran Larada • Andriu du Pré Guiana : Francés de Corteta Lengadòc : Godolin Provença : Brueis • Zerbin • Micolau Sabòli • Pèire Chabèrt • Joan de Cabanas • Tronc de Codolet
Obras Teatre : La Pastorala deu Paysan Poesia : Lo Ramelet Mondin • Lo Gentilhòme gascon • La Margalida Gascoa
# Pèire Davantés l'ainat

Pèire Davantés l'ainat, dich Antesignanus (Rabastens, 1525―Genèva, 31 d'agost de 1561) es un umanista, musician e compositor actiu a Lion e Genèva al mièg del sègle XVI.
# Pèire Devoluy

Pèire Devoluy (pseudonim de Pau Gròs Long; en francés Pierre Devoluy; Chastilhon de Diés, Droma, 27 de junh de 1862 - Niça, 6 de març de 1932) èra un felibre occitan que foguèt Capolier dau Felibritge de 1901 a 1909.

## Biografia

Politecnician, oficier dau Gèni - acabèt sa carriera amb lo grade de coronèu -, Pèire Devoluy s'illustrèt a partir de 1888 au sen dau movement simbolista ai costats de René Ghil e a partir de 1894 au sen dau Felibritge qu'a sa tèsta exerciguèt lei foncions de capolier de 1901 a 1909. Poèta, polemista, foguèt lo director dau jornau Prouvènço ! vengut Vivo Prouvènço ! de 1905 a 1914. Confident de Mistral, ne publiquèt lei Discours e Dicho (1906) e tanben lei Proso d'Armana (Ed. Grasset, 1926 et suiv.).
Durant la revòuta dei vinhairons de Lengadòc de 1907 còntra lo govèrn de Georges Clemenceau balhèt son sosten ai rebèls, causa que l'enfrontarà amb Frederic Mistral e que donarà lo còp de gràcia au pauc de prestigi politic qu'aviá lo Felibritge. En 1909 es butat a la demission dau capolierat. En 1912 demissiona pereu de sa foncion de majorau.
Es autor d’una Istòri naciounalo de la Prouvènço e dóu miejour di Gaulo.
Retirat a Niça, exerciguèt lei foncions d'adjonch au cònsol Jean Médecin e, au delà de la vida intellectuala locala, collaborèt regularament a l’Éclaireur de Nice de 1919 a 1932. Pèire Devoluy èra comandaire de la Legion d'Onor (1920). Maridat a Lucie Serres, originària d'Alès, lo 20 d'octobre de 1903, aguèt doas filhas, Magali (sens descendéncia) e Nerto, esposa Bayle. Aperteniá a una familha protestanta.
Pèire Devoluy repausa dins lo cementèri protestant de Chastilhon de Diés. Son nom es estat balhat a mai d'una carriera o plaça (Arle, Avinhon, Chastilhon de Diés, Niça, Nimes, Tolon) e tres placas rementan son sovenir, una a Chastilhon de Diés sus son ostau natau e doas autras au 35, Bd Carabacel a Niça ont moriguèt.

## Bibliografia

* Flumen (1891)
* Bois ton sang ! (1893)
* Prouvènço (1905-1907) vengut Vivo Prouvènço (1908-1914) jornau entierament redigit en provençau
* Le Psautier Huguenot (Ed. du Monde Nouveau, 1922)
* La Connaissance de la Guerre (publicat sos son nom vertadier) (Ed. Nouvelle Librairie Nationale, 1922)
* Le Psaume sous les Etoiles (Ed. du Monde Nouveau, 1926)
* Le Violier d'Amour (Ed. Fasquelle, 1927)
* Sous la Croix (Ed. Je sers, 1930)
* Mistral et la Rédemption d'une Langue (Ed. Grasset, 1941)
* Istòri naciounalo de la Prouvènço e dóu Miejour di Gaulo. Introduccion de Pèire Fabre, Capolier dau Felibritge (Ed. Cercle Pierre-Devoluy et Maintenance de Provence du Félibrige, 1992)
* La Cévenne Embrasée (Le Psaume sous les Etoiles, Le Violier d'Amour, Sous la Croix) Prefaci de Pèire Fabre, Capolier dau Felibritge (Ed. de Paris, 2002)

### Autre

* Correspondance Frédéric Mistral - Pierre Devoluy (2 vol.) par Ch. Rostaing, imp. Bené (1982) En linha subre lo site Ciel d'Oc

## Referéncias

* ↑ Veire sa letra dau 27 d'avost de 1909 a Mistral
| Precedit per | Pèire Devoluy | Seguit per |
| Fèlix Gras | Capolier dau Felibritge dau 21 de mai de 1901 au 27 d'agost de 1909 | Valèri Bernard |
* Portal de Provença
* Portal de la literatura
# Pèire Duesa

Pèire Duesa († 1326) es lo fraire de Jacme Duesa que foguèt Papa jol nom de Joan XXII al sègle XIV.
Se faguèt bastir vèrs 1300 un palais al cap de la vila de Caors, que ne demòra una torre e qualques pams de parets.
En 1317 Pèire Duesa crompèt, de Bernart de Lautrec, la vescomtat de Caramanh e la baroniá de Sant Fèlix de Caramanh (uèi Sant Felitz de Lauragués) confirmat per letras-patentas del rei Carles IV en 1324. Son ainat, Arnald Duesa, o de Vesa, foguèt fach comte roman per son oncle Joan XXII en 1328.
# Pèire Gabrièl Bufardin

* Aqueste article es un esbòs de biografia; lo cal completar. Podètz ajudar la Wikipèdia e partejar vòstras coneissenças en lo modificant.
Pèire Gabrièl Bufardin (Pierre-Gabriel Buffardin en francés) (Avinhon, 29 de junh de 1689―París, 13 de genier de 1768) fo un compositor e flaütista barròc provençau.
* Wikidata: Q324069
* Multimedia: Pierre-Gabriel Buffardin