# Patcholí

Lo patcholí (Pogostemon cablin) es una planta tropicala de la familha de las Lamiacèas.

## Definicion botanica

Lo patcholí (Pogostemon cablin) es una planta tropicala de la familha de las Lamiacèas utilizada subretot en perfumariá e en cosmetologia. La planta (Pogostemon cablin (Blanco) Benth., sinonim de Pogostemon patchouly Pellet.) es subreto cultivada en Indonesia e a las Filipinas. L'òli essenciala es producha per distillacion de las fuèlhas. Un còp obtenguda, l'esséncia deu vielhir de meses en barricas per perdre de son amarum.

## Descripcion

Lo patcholí es una èrba aromatica podent passar 1m de naut, de fuèlhas largas e velosadas, de tijas tetragonalas.

## Cultura e multiplicacion

En país tropical, lo patcholí preferís los luòcs mièjombrats e drenats dins un sol ric e umid.
La multiplicacion se fa en porreta de las tijas de 20 a 25 centimètres de longor.
Melhor es de metre los plants en plena tèrra a la sason de las pluèjas.
La primièra culhida se fa sièis meses après la plantacion, puèi enseguida, totes los tres meses.
Cal podar regularament la planta per la fortificar.

## Utilizacion medicinala

L'utilizacion de la planta en infusion es efficaça contra la marrida digestion, los trebles intestinals (evacuacion dels gases).
Lo patcholí es utilizat tanben a la Antilhas contra lo raumàs, las cefalèas e los vòmits.
Es un antiinflamatòri poderós.
Sas proprietats son antiemeticas, antalgicas, e antiseptica.
En cosina, l'òli essenciala de la planta pòt s'utilizar coma d'aromat per las bevendas e los dessèrts.

## Origina del mòt patcholí

Lo nom, apareguèt al començament del sègle XIX, correspond sens dobte a un mot tamol compausat dels tèrmes patch (= verd) e ilai (= fuèlhas). Segon d'autres, lo segond element seriá puslèu l'anglés leaf, que tanben significa fuèlha.

## Utilizacion en perfumeriá

Fòrça utilizat dins la formula dels perfums, lo patcholí possèda una odor poderosa, a l'encòp enfustada, terrosa e seca amb d'accents fumats, camfrats, liquoroses e quitament mosits. La planta fresca possèda pas cap d'odor, es sonque après una fasa de fermentacion que los davancièrs de diferentas moleculas (patcholol e autres) donan l'odor a las fuèlhas que se tracha o per distillacion o per una extraccion als solvents volatils per obtenir l'òli essenciala o l'absoluda.
Lo patcholí arribèt en Euròpa a la mitat de XIX$^e$ siècle, los perfumaires descobrissent l'atrach olfactiu de las femnas suls chales en cachemir envelopats dins de fuèlhas de patcholí importats d'Índia. Lo patcholí, coma lo jasemin o lo musc, essent una odor erotica e addictive, l'utilizavan las miejas mondanas del Segond Empèri. Longtemps associat au movement hippie dels ans 1970 amb las femnas portant lo perfum amb une nota de fons de patcholí (coma l’Aromatics Elixir, parfum de la liberacion sexuala) sus la quita pèl, lo patcholí aguèt pas totjorn lo succés qu'a ara. Matèria primièra uèi cara e luxuosa, lo patcholí tornèt al vam dempuèi qualques ans per las marcas de perfum. S'utiliza l'òli essenciala, e tanben de fraccions (esséncias de nòu distilladas e separadas de lors fasas tròp pesucas) qu'an l'avantatge de possedar una sabor mai fina, mens camfrada. Lo patcholí es utilizat coma nota de fons, quitament dins las fragranças masculinas coma femeninas. Lo patcholí balha sa sabor enfustada terrosa al perfums enfustats, chiprats, coirats e orientals.
Facietas olfactivas de l'esséncia de patcholí: fusta, tèrra, camfre, verd, licor, fum, mosit, medicinal.
Qualques parfums rics en patcholí: Patchouli (Parfums M.Micallef), Gentleman (Givenchy), Patchouli (Réminiscence), Angel (Thierry Mugler), Aromatics Elixir (Clinique (en)), C'est la Fête Patchouli (Christian Lacroix), Purple Patchouli et White Patchouli (Tom Ford), Musc Patchouli (El Nabil), Jimmy Choo the fragrance (Jimmy Choo), etc.

## Utilizacions alternativas

En medecina tradicionala chinesa, s'emplec per curar la gastroenteritis. En aromaterapia, son esséncia es un tonic e un estimulant digestiu, un tonic circulatòri (tanben s'utiliza pels suenhs de la pèl).

## Notas e referéncias

* ↑ Elisabeth de Feydeau, « Les parfums, histoire, anthologie, dictionnaire », magazine Idées sur RFI, 1 janvier 2012
* ↑ Le parfum Ovni, Le Figaro Madame, 3 octobre 2011

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes

* (fr)Lo patcholí: un mite dins l'istòria del perfum
* (fr)Lo patcholí reviscola en perfumeriá