# Crònça

Crònça (Cronce en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Perimètre delh territòri

Comunas confrontantas de Crònça :
| Chasèlas (Cantal) | Sent Estremònie | Arlet |
| | | Ferruçac |
| Chastel | | Pinòus |

## Toponimia

La prononciacion a Solatges e a Auvèrs z-es [ˈkronsə] (o barrat, ni [ɔ], ni [u])$^,$.
Las fòrmas ancianas son Villa quæ nominatur Crocansia en 942, Crosancia, sans data, Ecclesia de Crolantia en 1131, Crosanza en 1213, Croance en 1379, Crouensse en 1398, Croanssa, Crohense en 1401, Cronsa en 1459, Cronce alh secle XVIII (mapa de Cassini).
Lo borg z-es en riba de Crònça, aiga de 27 km de long. Crònça es lo meime nom que Crosanças, nom d'aiga (finala -antiā), probablament celtic. L'etime z-es *Crosantiā, aparentat a Crosā, nom antic de Cruesa (aiga). Lo nom delh luòc ven delh nom de l'aiga$^,$.
Lo passatge de Crosança a Crònça comencèt per la pèrda de -s- intervocalica; de Croança resultèt un vocalisme en [wa], pueis en [ɔ]. Crònça es pusleu alh nòrd de Crosanças, coma Rentèiras es alh nòrd de Resenteiras e l'influéncia de l'accent tonic fòrt de las lengas germanicas, passat al francés (pendent la Nauta Edat Mejana, i aguèt un periòde de bilingüisme germanic-latin dins lo Bacin Parisenc), pueis transitat per lo Creissent e lo Bas Auvernhe, explica l'aflaquiment de las vocalas e de las consonantas pretonicas o pòst-tonicas.

## Istòria

En 1789, Crònça dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt delh presidiau de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de Sant Marc; lo prior de La Vòuta presentava a la cura.

## Administracion

Lista delhs cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| març de 2001 | 2026 | Gisèle Raspail | divèrs dreita |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 87, totala: 87 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 460 | 459 | 597 | 604 | 618 | 625 | 528 | 526 | 557 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 540 | 544 | 570 | 487 | 502 | 454 | 455 | 477 | 471 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 453 | 445 | 384 | 348 | 301 | 286 | 232 | 203 | 169 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 149 | 119 | 110 | 114 | 110 | 100 | 84 | 82 | 81 85 |
| 2009 | 2010 |
| 79 84 | 81 84 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 73 abitants e la densitat èra de 4,52 ab/km².

## Ligams extèrnes

* Crònça sobelh site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ enquèsta Sivadon, junh de 2018
* ↑ Enquèsta delh contributor en 2024
* 1 2 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 99 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f148.item
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 230, a Croisances
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 129 e 342
* Portal d'Auvèrnhe