# Catús

Catús$^,$$^,$$^,$ (Catus en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Catús :
| Montgestin | Tedirac | Usèg de las Olas |
| | | Sent Daunís de Catús Boissièras |
| Sent Miard | Craissac | Nusejols |

## Toponimia

Cadurcio, atestacion del començament del sègle IX, sembla una marrida latinizacion. Dauzat evòca, sense certitud, un nom gallés d'òme *Cattusius, varianta intensiva de Catusius. De las doás possibilitats enonciadas per Basalgas, una es absoludament impossibla : un nom latin d'òme Catius qu'auriá evolucionat cap a Catus (*Catus donariá Cado > Cad > Cat). L'autra possibilitat es una planta, Euphorbia lathyris, la catapuça, un purgatiu, dont una de las variantas del nom es la catuça. Demorariá a explicar perqué lo nom es sense sufixe e a perdut sa finala femenina. E cossí un nom que deviá èsser encara quicòm coma catapuça al sègle IX seriá estat latinizat en Cadurcio ?
Xavier Delamarre fornís, en mai de Cadurcio, una fòrma de 1326, Caturcium, en latin, qu'esclaira la primièra e la justifica en partida, çò que permet d'eliminar totas las etimologias desprovesidas de r. Prepausa en prioritat un etime, catu-rission, justificat per un luòc situat près del Bourg-d'Oisans e escrit dins la Taula de Peutinger, Catorissium, format sus catu-, « batalha, combat » e benlèu -riss-, vengut ipoteticament de *-ret-s-, « corsa ». -R- foguèt donc absorbit. Lo sens seriá de « (luòc) de las corsas de combat » o, de preferéncia, « la proprietat de *Caturissios ». Delamarre dona una autra possibilitat, *Caturicion, la proprietat de *Caturicios. Caturios es atestat e *Caturicios es justificat per Caturicius, citat a Lion. Delamarre cita tanben, p. 335, un autre etime, Catussion, que cal rebutar, solide, pr'amor de las fòrmas ancianas. Totas aquelas fòrmas supausan logicament un redoblament de -t- (*Cattu-), doncas una varianta intensiva o ipocoristica de la fòrma normala, siquenon lo nom seriá estat *Cadús.

### Salveson (nom supausat)

Salveson ven probablament d'un nom latin d'òme Salvitius, diminutiu de Salvus, ambe'l sufixe -onem.

## Istòria

* Catús annexèt Salvezou (nom francés) entre 1795 e 1800.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | 2026 | Olivier Liard |
| 1983 | 2020 | Claude Taillardas |
| 1971 | 1983 | Lucien Andral |
| 1959 | 1971 | Antoine Lafon |
| 1953 | 1959 | Jean Marinot |
| 1952 | 1953 | Claude Balet |
| 1944 | 26 d'abrièl 1952 | Jean-Baptiste Emile Albugues |
| 1944 | 1944 | Marc Courtil |
| 1935 | 1944 | Jean Soulié |
| 1921 | 1935 | Marc Delpech |
| 1919 | 1921 | Paul Lacombe |
| 1916 | 1919 | Étienne Delpech |
| 1915 | 1916 | Paul Baptiste Cambournac |
| 1904 | 1915 | Paul Lacombe |
| 1892 | 1904 | Emile Baloy-Durand |
| 1888 | 1892 | Louis Cambournac |
| 1882 | 1888 | Ludovic Valois de Valon |
| 1878 | 1882 | Louis Cambournac |
| 1877 | 1878 | Jean-Antoine Perboire |
| 1872 | 1877 | Léon Vialard |
| 1871 | 1872 | Ludovic Valois de Valon |
| 1871 | 1871 | Joseph Brugalières |
| 1870 | 1871 | Jules Caviole |
| 1847 | 1870 | Antoine Caviole-Astié |
| 1835 | 1847 | Baptiste Baloy-Durand |
| 1834 | 1835 | Augustin Lagarde |
| 1814 | 1834 | Pierre Caviole |
| 1800 | 1814 | Jean Parant |
| 1794 | 1800 | Jean Caviole |
| 1792 | 1794 | Baloy |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Catús; es ara del canton de Causse e Boriana.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 899, totala: 914 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 134 | 1 244 | 1 265 | 1 387 | 1 438 | 1 478 | 1 461 | 1 510 | 1 534 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 511 | 1 611 | 1 621 | 1 595 | 1 584 | 1 704 | 1 457 | 1 328 | 1 209 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 128 | 1 100 | 1 036 | 834 | 813 | 778 | 752 | 706 | 654 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 685 | 653 | 647 | 775 | 807 | 906 | 911 | 929 | 926 942 |
| 2009 | 2010 |
| 923 939 | 920 936 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

### Demografia Salvezou

* 1793 : 244 abitants

## Luòcs e monuments

* Autra vista de la glèisa.
* Salveson (nom supausat) ambe la glèisa Sent Alari.
* Sent Alari de Salveson.
* L'ostal de comuna.
* Lac dich Vert (alimentat pel riu de Vèrn).

## Veire tanben

* Comunas d'Òlt
* Lo Portal de Carcin
* L'occitan de Carcin

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 155
* ↑ Gaston Bazalgues, A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot, Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. 109
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 110, 291 e 335
* ↑ Gaston Combarnous, Les noms de domaines gallo-romains à anthroponymes dans la cité des Lutevani et dans l’actuel arrondissement de Lodève (suite et fin), R.I.O., 1956 8-4 p. 267 https://www.persee.fr/doc/rio_0048-8151_1956_num_8_4_1565
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=7213
* ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-catus.html
* Portal de Carcin