OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Plini lo Jove

* De pas confondre amb Plini lo Vièlh.
Plini lo Jove (Caius Plinius Caecilius Secundus) (Còme, 61 – Nicomedia, 113) foguèt un òme politic e escrivan latin nomenat Plini lo Jove per lo distinguir de l'oncle omonim Plini lo Vièlh. Èra filh de Gai Cecili e de Plinia (la sòr de Plini lo Vièlh). Nasquèt probablament a Comum (Còme), en 61 o 62 (se sap qu'èra present a l'erupcion del Vesuvi en 79, que el meteis ditz qu'aviá 18 ans).

## Biografia

Plini nasquèt d'una familha de reng fòrça rica. Lo seu paire moriguèt quand el èra encara pichonet e Plini foguèt adoptat per l'oncle, Plini lo Vièlh, que lo faguèt estudiar a Roma, a l'escòla de Quintilian. Lo sieu nom en seguent las nòrmas republicanas seriá estat Gai Plini Cecilian Segond (Caius Plinius Caecilianus Secundus). Educat amb suenh per Plini e per lo seu tutor Vegini Ruf, se consacrèt a las letras e a 14 ans escriguèt una tragedia en grèc. Estudièt l'eloqüència amb Quintilian e Nicetes Sacerdos e aqueriguèt progressivament la reputacion d'un òme intelligent e erudit.
En l'an 79 assistiguèt a l'erupcion del Vesuvi dempuèi lo costat opausat del gòlf de Nàpols, ont perdèt la vida lo seu celèbre parent.
Se consacrèt a l'art oratòria e a 19 ans comencèt de parlar al forum e agiguèt sovent coma avocat a la cort dels cemtumviri. Passèt totes los estadis del cursus honorum jos l'empèri de Domician: tribun militar en Siria, questor, pretor (93) e cònsol (100) an en qué escriguèt un panegiric consacrat a Trajan. Foguèt tanben curador del canal e e de las broas de Tibre.
Probablament, mercé non pas sonque al seu pròpri talent, mas tanben a la fortuna e sas amistats poderosas, la siá carrièra foguèt de las pus brilhantas e arribèt a èsser prefècte del tresaur public de Saturne, es a dire, un dels tresorièrs de l'empèri. A la fin de la seuna vida foguèt governador de Bitinia entre los ans 111 e 113, an que, probablament, moriguèt.
Se maridèt dos còps, la segonda vegada amb Calpurnia la felena de Calpurni Fabat, qu'èra fòrça mai jove qu'el. Amb cap de las seunas doas femnas aguèt pas de filh.
Sa vida es coneguda per las seunas cartas. Èra ric e bastiguèt un temple a Tifernum, e faguèt d'autras contribucions dins de bastissas publicas.
# Nòta (solfegi)

En solfegi, ua nòta designa un deu noms e deus simbòls representant la hautor d'un son. Dens las escalas diatonica e cromatica de la musica occidentau, las nòtas que son au nombre de 7 e que hon nomadas Do (Ut a l'origina), Re, Mi, Fa, Sol, La, Si per Guido d'Arezzo a partir deu poëma Ut Queant Laxis.
Las nòtas de musica que son notadas suu pentagrama en foncion de la clau emplegada ; dens lo cas de la clau de Sol, lo Sol qu'ei marcat sus la linha deu miei e las nòtas que s'encadenan dens l'òrdi ascendent Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si e, dens un òrdi descendent Do, Si, La, Sol, Fa, Mi, Re.
Cada nòta qu'ei definida per la soa frequéncia. Ua medisha nòta qu'eixisteish dab diferentas hautors. Las hautor superioras que son multiples de 2 d'ua medisha nòta grava.
Uei la frequéncia relativa de las nòtas qu'ei definida a partir deu La de 440 Hz, mes aquesta frequéncia de referéncia qu'a coneguda variantas leugèras qui inspiran los acordatges deus ensembles de musica anciana e, en particular barròca.
Frequéncia de las nòtas :
| Note\octave | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| Do | 32,70Hz | 65,41Hz | 130,81Hz | 261,63Hz | 523,25Hz | 1046,50Hz | 2093,00Hz | 4186,01Hz |
| Do♯ | 34,65Hz | 69,30Hz | 138,59Hz | 277,18Hz | 554,37Hz | 1108,73Hz | 2217,46Hz | 4434,92Hz |
| Re | 36,71Hz | 73,42Hz | 146,83Hz | 293,66Hz | 587,33Hz | 1174,66Hz | 2349,32Hz | 4698,64Hz |
| Re♯ | 38,89Hz | 77,78Hz | 155,56Hz | 311,13Hz | 622,25Hz | 1244,51Hz | 2489,02Hz | 4978,03Hz |
| Mi | 41,20Hz | 82,41Hz | 164,81Hz | 329,63Hz | 659,26Hz | 1318,51Hz | 2637,02Hz | 5274,04Hz |
| Fa | 43,65Hz | 87,31Hz | 174,61Hz | 349,23Hz | 698,46Hz | 1396,91Hz | 2793,83Hz | 5587,65Hz |
| Fa♯ | 46,25Hz | 92,50Hz | 185,00Hz | 369,99Hz | 739,99Hz | 1479,98Hz | 2959,96Hz | 5919,91Hz |
| Sol | 49,00Hz | 98,00Hz | 196,00Hz | 392,00Hz | 783,99Hz | 1567,98Hz | 3135,96Hz | 6271,93Hz |
| Sol♯ | 51,91Hz | 103,83Hz | 207,65Hz | 415,30Hz | 830,61Hz | 1661,22Hz | 3322,44Hz | 6644,88Hz |
| La | 55,00Hz | 110,00Hz | 220,00Hz | 440,00Hz | 880,00Hz | 1760,00Hz | 3520,00Hz | 7040,00Hz |
| La♯ | 58,27Hz | 116,54Hz | 233,08Hz | 466,16Hz | 932,33Hz | 1864,66Hz | 3729,31Hz | 7458,62Hz |
| Si | 61,74Hz | 123,47Hz | 246,94Hz | 493,88Hz | 987,77Hz | 1975,53Hz | 3951,07Hz | 7902,13Hz |
# Nòstra Dòna de Triors

L'Abadiá de Nòstra Dòna de Triors es una abadiá benedictina de la congregacion de Solesme que s'atròba a Castelhon Sant Joan dins Droma.
Es estada fondada en 1984 a Castelhon Sant Joan per de monges venguts de l'Abadiá de Nòstra Dòna de Fòntgombault; lo priorat de Triors es passat abadiá en 1994 e lo premier abat de Triors recebe la benediccion de l'avesque de Valença aquela quita annada. Apartenent a la congregacion de Solemes, l'abadiá servèt de tradicions liturgicas gregorianas e tre 1984 aprofichèt de l'indult devèrs lo rite de Sant Piu V. An aqueu títol, depende de la comission Ecclesia Dei despuei 1988. L'abadiá compta encuei un quarantenat de monges; lo Paire Abat es Dòn Arvei Corau

## Liames extèrnes

* (fr.) Official site of the Abbey of Our Lady of Triors
* (fr.) Entretien avec un moine sur le chant grégorien par Hervé Courau, moine bénédictin.
[títol del ligam]
# Nòstra Dòna de la Gàrdia

La basilica de Nòstra Dòna de la Gàrdia, tanben anomenada Bòna Maire ò Vièrja de la Gàrdia, es un dei monuments màger de la ciutat de Marselha, acrancat a n'un bauç que domina la vila tota, entre lei quartiers dau Rocàs Blanc, d'Endome e de Vauban e a 149 mètres de nautor.
Lo bastiment actuau consagrat lo 5 de junh de 1864 es l'obra de l'arquitèct Enric Esperandieu. Son estile bizantin ramenta la catedrala nòva de la Major, dau mesme arquitèct.
Nòstra Dòna de la Gàrdia, protectriz dei pescadors mai tanben de la populacion marselhesa tota, demòra lo simbòu màger de Marselha.
Lo sèti de Nòstra Dòna de la Gàrdia èra dau temps dei Focèus ja un sèti consagrat a la protectriz dei Massaliòts, Artemís d'Efesa, que fuguèt puei cristanisada e incarnada dins la Vièrja Maria.
# Nòta blava

En musica, e mei que mei dens lo jazz e lo blues ua nòta blava qu'ei ua nòta abaishada d'un miei-ton. A l'origina qu'ei presenta dens ua gama pentatonica. Que da alavetz ua coloracion melancolica a la gama associada dens lo monde anglosaxon dab la color blava e que da atau lo son nom a l'estil deu blues. Que's cred que l'emplec de las nòtas blavas que vien d'Africa e atau que marquè lo jazz.

## Dehens ua gama pentatonica

Dehens ua gama pentatonica de Do (Do, Mi bemòl, Fa, Sol, Si bemòl) òm pòt hornir un Fa dièsi (qui represent un abaishament deu Sol - o ua ogmentacion deu Fa - d'un miei ton.
* Portal de la musica
# Nòstra Dòna de las Flors

Nòstra Dòna de las Flors (Notre-Dame-des-Fleurs en francés) es un roman de Jean Genet de 1944.
Qu'ei hens Los 100 libres del sègle segon Le Monde: un classament de libres considerats coma los cent melhors del sègle XX.
# Nòstra Senhora dau Mont - Cors Julian (mètro de Marselha)

L'estacion de Nòstra Dòna dau Mont - Cors Julian es una estacion de la linha 2 dau mètro de Marselha.

## Istòria

L'estacion dobriguèt lo 3 de març de 1984.

## Situacion

Es situada sus lo Cors Julian.

## Veire tanben
### Articles ligats

* Mètro de Marselha

#### Estacions connèxas

* Noalhas
* Castelana

### Liames extèrnes

* L'estacion sus OpenStreetMap
# Nòt

Nòt (Noth en francés) es una comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Dissoubray |
| 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 527, totala: 534 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 510 | 517 | 517 524 |
| 2009 | 2010 |
| 517 524 | 519 526 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 495 abitants.

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ https://www.jornalet.com/editorial/7560/lo-trabalh-de-recuperacion-de-las-encontradas-doccitania-contunha
# Podbrdy

Podbrdy es una comuna chèca de la region de Boèmia Centrala. Sa populacion es de 209 abitants.

## Referéncias

* ↑ Český statistický úřad (Burèu estatistic chèc), Počet obyvatel v obcích - k 1.1.2016 (Populacion de las comunas lo 1èr de genièr de 2016). Legir en linha.
# Pocieures

Pocieures o Poshèrgues o Pochergues [pou'chérgués/pou'ciwés/pou'chéwrés] (en francés, oficiaument, Pouchergues) qu'ei ua anciana comuna occitana, fusionada en 1988 dens era comuna d’Adervièla e Pocieures. Que vadot ua comuna associada.
Administrativament qu'èra dens eth canton de Bordèras (uei Bordèras de Loron) e eth districte de La Barta, puish eth arrondiment de Banhèras, deth departament deus Hauts Pirenèus.
Eth n° INSEE qu'èra 65365.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [pou'chérgués] o [pou'ciwés] o [pou'chéwrés] (grafia fonetica deths autors). Las fòrmas ancianas que son : De Porcingias, de Porcinguis, en latin, en 1387, Pouchergues en Loron en 1678.
Era grafia Pocieures de Patrici Pojada qu'ei especiaument desastruga. Que caleré escríver Poshergues (fòrma mei conservatritz), Pociues o Posheures.
Segon R. Aymard, Poshergues que seré eth mont deth diu Ergé.
Miquèu Grosclaude que constata R. Aymard se basa sus ua inscripcion "Au Dieu Erge" (véder Montcirèr) e sus ua fòrma hornida per Lejosne, de Podio Ergii, en 1472, probablament faussa. En realitat eth resultat de podium ei pas pog, mes puei o poi. De mei, ua atestacion de 1472 qu'ei tròp tardiva per un diu aquitan. Eth nom que vien meilèu deth latin porcilia, « sot, porcau, lòc on elèvan pòrcs », vienut en gascon dera vath d'Aura porcingla (eth plurau qu'ei locaument porcingles), puish evolucions posterioras. Comparar dab Porcingles en Val d'Aran e Porciuvas en Bearn, atestat Poursieugues.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 73 | 81 | 75 | 73 | 73 | 83 | 78 | 79 | 72 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 64 | 64 | 64 | 64 | 72 | 67 | 64 | 46 | 55 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 55 | 44 | 57 | 51 | 43 | 49 | 35 | 32 | 35 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 19 | 20 | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
I a pas de donadas per 1975 e 1982.

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* ↑ per eras duas fòrmas, Patrici Pojada, Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus, ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. 83, mes e qu'ei totjorn barrat ----> Poshergues
* ↑ Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées http://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=858&titre=adervielle-pouchergues
* ↑ https://www.insee.fr/fr/recherche?q=65365&debut=0
* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=858&titre=adervielle-pouchergues
* Portau de Gasconha
# Podemos

Podemos (en catalan: Podem) es un movement e partit politic espanhòl d'esquèrra contestatària. Foguèt creat en genièr de 2014 pel professor de sciéncias politicas e analista politic madridenc Pablo Iglesias, amb la tòca de participar a las Eleccions Europèas de 2014. Se revelèt una suspresa de las eleccions europèas dins l'estat espanhòl gràcias a sos resultats elevats per una formacion novèla. Amb 8,25% dels sufragis se situèt en cinquena posicion dels partits mai votats e obtenguèt aital una representacion de 5 sètis al Parlament Europèu.

## Polemica ulteriora a las eleccions

Lo jurista Carlos Jiménez Villarejo, un dels cinc candidats de Podemos elegits al Parlament Europèu, suscitèt una polemica lo 28 de mai de 2014 en anonciar que se retirariá pas per laissar sa plaça a un autre membre de la formacion, Tania González, contràriament a çò qu'aviá declarat anteriorament. E mai, a l'encòp reiterèt sa posicion ostila a l'independéncia catalana que s'opausa a l'orientacion del partit que defensa lo drech a l'autodeterminacion.

## Referéncias

* ↑ "Jiménez Villarejo s'aferra a l'escó de Podem", Vilaweb, 28 de mai de 2014
# Pocinhac

Pocinhac (Poussignac en francés) es una comuna gascona de Vasadés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Pocinhac :
| Rufiac | Argenton | Lo Gresèth e Cavanhan |
| | | La Bastida Castèthamorós |
| Sent Martin de Curton | Bausiac | Castèlgelós |

## Toponimia

Dauzat e Rostaing explican Pocinhac per un nom latin d'òme, *Porcinius, derivat de Porcius, o *Poccinius, derivat de Poccius, dab lo sufixe -acum, latinizacion deu sufixe gallés -āco(n). La prononciacion es [pusi'ɲak]. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, aima mèi lo nom « roman » d'òme Poncinius, dab -acum. Bénédicte Boyrie-Fénié causeish meilèu la proposicion de Negre. Lo nom de Pocinhac es a l'origina lo de la glèisa, qu'es sola, mès adara designa meilèu lo petit borg, constituït de l'escòla, de l'ostau de comuna e de bastiments recents; sus las mapas, pòrta lo nom de L'École, mès suus panèus es Poussignac qu'es escrit. L'origina de çò que ven pauc a pauc una aglomeracion dessarrada es l'escòla, plan plaçada i a un pauc mèi d'un sègle a una crotzada e au centre de la comuna.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 23 de mai de 2020 | 2026 | Florian Patacconi-Silvestrini | | |
| junh de 1995 | 28 d'abriu de 2020 (mòrt en foncions) | Éric Alberti | PS | artesan electrician |
| | 1995 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Boglon; es adara deu canton de las Seuvas/Ahorèsts /deus Bòscs de Gasconha.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 281, totala: 286 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 241 | 322 | 393 | 421 | 454 | 424 | 419 | 419 | 428 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 428 | 426 | 403 | 399 | 403 | 385 | 425 | 381 | 391 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 363 | 366 | 329 | 294 | 332 | 308 | 284 | 275 | 293 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 241 | 207 | 169 | 185 | 227 | 213 | 233 | 261 | 277 281 |
| 2009 | 2010 |
| 292 296 | 294 298 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 282 abitants e la densitat èra de 21,66 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 545
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 207
* ↑ https://www.lepetitjournal.net/47-lot-et-garonne/2020/05/25/florian-pataconi-sylvestrini-elu-maire-de-poussignac/#gsc.tab=0
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/04/28/lot-et-garonne-eric-alberti-maire-de-poussignac-s-est-eteint-7445503-3804.php
* Portau de Gasconha
# Podanàs

Podanàs (Poudenas en francés) qu'es una comuna gascona d'Agenés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'es [puda'nas]. las fòrmas ancianas que son : parrochia Sancti Johannis de Podenas au sègle XIII, parrochia d'Arbussan que est prope castrum de Podenas, au sègle XIII, parrochia d'Arbussa prope Podenas au sègle XIII, castrum de Podanas en 1259, de Podenasio, en latin, en 1279, castrum de Podonasio, en latin, en 1279, castrum de Podanas en 1286-87, parrochie de Cazaligrando de Podanas en 1286-87, de Arbussano, alias parrochie Sancti Stephani de Podenas en 1286-87, de Podenssano, en latin, en 1293, dominus de Podenas en 1294, Podanesio, en latin, en 1305, capella de Podanozio en latin, en 1317, Podenaz en 1366.
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, Podanàs que ven d'ua « basa oronimica » pod-, tirada deu latin podium, « poi », damb un doble sufixe -en e -às (aumentatiu), pr'amor deu penent en sus de Gueyze (nom francés) on bastiguèn lo vilatge. Comparar damb Podiç (Podiz en 1193, Podicio en 1384). Las fòrmas en Pode- que son majoritàrias, mes la prononciacion qu'impausa d'escríver Podanàs.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2014 | 2026 | Jean de Nadaillac | divèrs dreta | |
| març de 2001 | 2014 | Geneviève Piot | | secretària en entrepresa |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 246, totala: 249 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 958 | 1 030 | 988 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 834 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 633 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 444 | | | | Cercar | 252 | 251 | 246 | 246 249 |
| 2009 | 2010 |
| 247 250 | 247 250 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Lòcs e monuments

* Le château et l'église
* Les Arcades, ancien relais de poste
* Pont sur la Gélise
* Ancien moulin
* Monument aux morts
* La comuna de Podenàs.

## Véser tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 206-207
* Portau de Gasconha
# Pocets

Los Pocets, naut de 3 375 mètres es lo segon somal dels Pirenèus en altitud.

## Topografia

Situat al centre de la cadena de montanhas, la vista qu'ofrís ne fa un objectiu fòrça corregut dels alpinistas.
Es situat sul penjadís espanhòl dels Pirenèus, a meteissa distància dels vilatges de San Juan de Plan e de Benás.

## Istòria

Le primièr pireneïsta a aténher lo somal foguèt lo britanic Henry Halkett e los guidas de Luishon Pierre Redonnet e Pierre Barrau lo 6 d'agost de 1856 fòrça aprèp lo pic d'Aneto alara qu'es mai naut. Vint-e-cinc ans aprèp se faguèt la primièra ascencion ivernala, per Roger de Monts e Célestin Passet.

### Vias d'accès

L'ascencion se fa en general per la carrièra Reiala dempuèi lo pont d'Espiantosa (1 505 m), dins la val de Benás, primièra estapa fins al refugi Angel Orus (2 095 m) (1 h 45 de caminada) e aprèp lo pic es a gaireben 4 h 15. Una caminada esportiva classica fa le torn dels Pocets de 4 a 6 jorns, que fa descobrir de vistas fòrça bèlas sul massís. Es tanben possible de far aquela ascencion en un jorn via lo glacièr rocós del Forau de la Neu e lo penjadís èst, mas dins aquel pas se fa de casudas de pèiras e es fòrça desconselhat de lo prendre per descendre... L'aresta nòrd oèst ofrís tanben un pas d'ont se pòt observar la deliquescéncia del glacièr occidental. Aquela via es la normala quand se ven de la val del rio Cinqueta e lo refugi de Viados, mas lo desnivèl es important per manca d'un refugi intermediari (1 600 m).

## Nòtas e referéncias

* ↑ Henri Beraldi, Cent ans aux Pyrénées.

## bibliografia

(fr)
* Pyrénées-Passion
* Ascension des Posets et vue générale depuis le sommet
* Ascension du pic des Posets par le Forau de la Neu
* Ascensions dans le massif des Posets

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes

Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Pocets, sus Wikimedia Commons
# Pocheta

Ua pocheta (tanben aperat vriulon de mèste de dança, pochette o violino piccolo alla francese) qu'ei ua mena de petit vriulon hèit, justament, per estar lo mei petit possible e donc quasi per caber dehens ua pòcha. Qu'èra mei que mei utilizat au sègle XVIII peus mèstes de dança entà provesir la musica de las loas leçons e peus musicians dens la carrèras.
* Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
* Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
* Viola pomposa
* Arpeggione
* Familha de la viòla de gamba
* Contrabassa • octobassa
* Bariton
* Trompeta marina
* Sonsaina
* Creta : lira
* China : huquin • zhonghu
* Corea : haegeum
* Pérsia : kamancheh
* Monde arab : rebab
# Mont Carmèl

Lo mont Carmèl (en ebrieu הַר הַכַּרְמֶל‎‎, Har HaKarmel, lo vinhal de Dieu) es un mont costièr en Israèl tresplombant la mar Mediterranèa. La vila d'Aifa se trapa per part bastida suls pendisses del mont Carmèl, coma d'autres vilòtas, coma Nesher o Tirat Carmel.

## Istòria

Segon la Bíblia, lo profèta Elia i demorava, çò qu'explica son autre nom de « mont Sant Elia », en arabi جبل مار إلياس, Jabal Mar Elyas. Es sul mont Carmèl, qu'afrontant los prèires de Bal al nom del Dieu d'Israèl, Elia faguèt los miracles destinats a probar als Israelians la falsetat de sas cresenças idolastras o sincretistas. Aprèp la victòria, los prèires de Bal foguèron executats.
Un òrdre religiós de la Glèisa Catolica Romana, l'Òrdre del Carmèl (Carmes e Carmelitas), foguèt fondat sul Mont Carmèl al sègle XII per Sant Bertòld (mòrt en 1195), pelegrin o Crosat, qu'amb qualques autres comencèt a viure en ermita en tèrra Santa sul mont Carmèl coma ja l'aviá fach d'en primièr lo profeta Elia. Aquel òrdre foguèt organizat vèrs 1209 per Sant Albert Avogadro, patriarca latin de Jerusalèm que li donèt una règla prescrivent la mai granda pauvretat, la solitud e lo regim vegetarian. Aquel òrdre es, mondialament, l'un dels mai importants òrdres catolics.
Los Carmelitas penson qu'una comunautat d'ermitas josieus vivián sul Mont Carmèl del temps d'Elia, mas se ne trapèt pas cap de pròba fins ara.

## Mausolèu del Bab e los baha'ins

Lo Mausolèu del Bab es situat sus la còsta del Mont Carmel çò que ne fa un site important pels baha'ins. Sus de laissas d'autres bastiments baha'ins formam lo centre administratiu mondial de lor religion.

## Waco

« Mont Carmèl » es lo nom qu'èra estat donat pels Branch Davidians, una sècta crestiana dels Estats Units d'America, a lor demorança que s'i debanèt en abril de 1993 un sètge murtrièr que causèt la mòrt de 82 personas.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (en)Hossein Amanat; Haifa; Encyclopædia Iranica, ed: Mazda; Costa Mesa; 2002 en linha

## Annèxas
### Articles connèxas

* Monastèri de Nòtra Dama del Mont Carmèl (Aifa)
* Òrdre del Carmèl
* balma de Nahal Me’arot

### Ligams extèrne

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Mont Carmèl.
# Mont Cassin

Lo mont Cassin (Mount-Cassin en grafia mistralenca; Montecassino o Monte Cassino en italian) es un puèg culminant a 516 mètres d'altitud situat en Itàlia, sul territòri de la comuna de Cassino, a l'oèst del vilatge, dins la província de Frosinone e la region del Laci.
# Mont Damavand

Lo Mont Damavand es un volcan amorçat de la cadena dei Monts Alborz situat dins lo nòrd d'Iran. Sa darriera erupcion se debanèt vèrs 5000 avC.