# Vernòls

Vernòls (Vernols en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Vernòls :
| Sent Sadurnin | Landairac | |
| Segur | | Alancha |
| Diana | Chavanhac com. nov. de Nuçargues en Pinatèla | Senta Ostàsia com. nov. de Nuçargues en Pinatèla |

## Toponimia
### Vernòls

Ni Dauzat e Rostaing, nimai los Féniés dison pas ren de Vernòls e lo plaçan pas dins la lista dels derivats de vèrn, del gallés uerna, « vèrnhe, sanha », benlèu perqué sembla provesit d'un sufixe latin, -olum ( > òl) e non pas celtic. Mas lo gallés uerna a d'eiretèirs dins las lengas romanicas e un sufixe latin es acceptable. Lo vialatge es sus un replanat en triangle que domina de 40 m de tèrras que saguèron possiblament sanhosas.
En realitat, lo sufixe -ol(s) es una reinterpretacion de quicòm mai, çò que las atestacions presentas dins lo Dictionnaire topographique du Cantal (1897) pròvan amb evidéncia : Vernops, en 1329, Vernop, Verno, Vernomps, al sègle XIV, Bernops, en 1430, Vernos, en 1443, Vernols, en 1445, Vernompe, en 1595, Vernots, en 1667, Vernol, en 1704, Vernolz, en 1707, Vernox, en 1784, Vernols (mapa de Cassini). Entre la finala en -ops (-òps) e la en -omps (-òmps), la prumeira es probablament la pus etimologica e -m- ajudava a l'articulacion de -ps final en la renfortissent. La prononciacion [-ɔts] de -òps, grafiada -ots o -ox, es regulara (p e t son d'oclusivas sordas).
L'origina gallica es probabla e nos a esparnhadas las latinizacions acostumadas, mas l'etime es benleu ueru-, « large », amb un complement que començariá per n-, tanplan coma uerna, « vèrnhe (< sanha ?) »; mas, l'adjectiu ueronados, « qu'es amont » conven encara mai, benlèu combinat amb ops, -opis, oppo-, « uelh ». Amb un pauc d'imaginacion, Vernò(p)s seriá pas l'equivalent delhs Bèlvésers modèrnes ?
Se la prononciacion es [-ɔ], la grafia es *Vernòps, mas a Sent Sadurnin se ditz [ver'nɔl] e a Pradèirs [ver'nɔw] o [ver'nɔr] (amb una -r finala leugeira); aquelas informacions dels testimònis, pauc espontanèas, son benlèu d'adaptacions de la fòrma francesa.

### Cézerat

Las fòrmas ancianas son Sazarat, en 1329, Sézerac, en 1508, Raveirac, en 1618 (veire Laneyrat, l'atestacion es de meima origina), Cézerat, en 1673, Cézerac, en 1675, Cézerat-de-Vernolz, en 1707.
Cézerat sembla foneticament aparentat a Ceserac, mai qu'a Ceyzériat e, se n'es aital, seriá lo resultat del nom latin d'òme Caesar, sense rapòrt amb Juli Cesar, (o Caesarius, mas chaldriá que i saguèsse absorbit) segut delh sufixe -acum, latinizacion delh sufixe gallés -āco(n). Pasmens, la fòrma orala modèrna permetriá de verificar aquela interpretacion. Per de rasons climaticas, un derivat de cicer arietinum (lo céser) es exclús. Cézerat, benleu Ceserac en occitan, èra doncas probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mestre, eventualament Caesar (o Caesarius ?).

### Laneyrat

Las fòrmas ancianas son La Neyrac, en 1517, La Neirac, en 1518, La Veyrat, Raveyrat, en 1595, Lanayrat (mapa de Cassini).
Laneyrat poiriá ben èsser Lanairac e venir, coma Lanéria e Lanneray, d'un nom latin d'òme Lanarius, amb lo sufixe gallés -āco(n).. Laneyrat èra doncas benleu una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mestre, eventualament Lanarius.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2014 | 2020 | David Geneix | divèrs dreita | agricultor |
| 2001 | 2014 | Philippe Bagilet | | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Alancha; es ara del canton de Murat

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 67, totala: 69 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 522 | 497 | 500 | 413 | 414 | 466 | 463 | 460 | 393 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 402 | 435 | 443 | 457 | 384 | 398 | 394 | 398 | 382 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 360 | 362 | 338 | 286 | 325 | 296 | 270 | 224 | 200 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 204 | 145 | 112 | 107 | 93 | 81 | 72 | 71 | 69 74 |
| 2009 | 2010 |
| 67 72 | 67 69 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 316, 314, 315
* ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 242
* ↑ enquèsta Sivadon, junh 2018
* ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496855yngWoD
* ↑ Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 62
* ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496860PyF12w
* ↑ https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 384, a Lanéria
* Portal d'Auvèrnhe