# Las Airas

Las Airas (Les Aires en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es airenc -enca, pl. airencs.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Las Airas :
| Colombièiras d'Òrb | Lo Pojòl | L'Amalon |
| Mònts (Erau) | | Erépia |
| Viuça | Sant Nazari de las Avelhanas | Cabrairòlas |

## Toponimia
### Las Airas

Las fòrmas ancianas son : aux Aires en 1659, des Aires, les Aires en 1740-60, les Aires en 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, las Airas ven del latin area, « espaci descobèrt, puèi cort, òrt, ostal »; segon Hamlin, Las Airas ven del latin aream. Los sens son variats; pels noms modèrnes, es « aira, sòl per batre las cerealas »; pels noms mai ancians, es « èrm, ermàs, patus », « espaci descobèrt concedit a un desbosigaire (rompeire) »; a Tesan de Besièrs, Mills a relevat lo sens « jaç près de la jaça (cujalar, cortalh) ».
* Fòrmas ancianas del diccionari topografic d'Eugène Thomas - Airas al sègle XI; Les Aires en 1702, en 1760 e en 1787; Les Ayres en 1780.

### Lo Morcairòl

Las fòrmas ancianas son : castrum quod vocant Mercariolo en 990, castello, quem vocant Mercoirols, cap a 1036, castello de Mercoirol, cap a 1059, Mercoirol en 1112, Guillelmi de Mercoirol en 1147, castrum de Mercoirol, a castro Mercoirol en 1164, capellam S. Michaelis de Mercoirol en 1182, castri de Mercorolio en 1262, de Morcayrolio en 1344, de Mercoyrolio en 1396, Mercoyrolo en 1458, Morquairol en 1574, Marcayrol o Mourcayrol en 1740-60, Morcayrol en 1740-60, St Michel en 1770-72 (mapa de Cassini), Mourcairol en 1865. Lo Morcairòl es un derivat del nom de divinitat latina Mercurius, ambe lo sufixe diminutiu -ol(um). Cf. mai d'un toponime Mercoira, Mercoirol dins lo Massís Central. La data e la rason de l'aparicion de l'article es desconeguda e la prononciacion exacta seriá a recercar.
* Lo Morcairòl (Mercouiròu, Mercouirol en grafia mistralenca; Mourcairol o Mercuriol en francés) - Fòrmas ancianas del diccionari topografic d'Eugène Thomas : Mercariolo castrum cum ipsa ecclesia S. Petri en 990; Mercoirols castellum en 1036; Mercoirol en 1059; Morcairol en 1112; Mercairol en 1625; Mercayrol en 1649; Mercairol en 1739. Los primièrs registres de l'estat civil republican pòrtan en francés, sistematicament, "Le Mourcairol" amb l'article.

## Istòria

Un còp èra, la glèisa parroquiala comuna als vilatges actuals d'Erépia, L'Amalon, Las Airas e Lo Pojòl èra Sant Pèire de Rhèdes, ara dins la comuna de L'Amalon.
En 1845, la comuna del Morcairòl foguèt devesida en doas: Las Airas d'un latz, Vilacèla de l'autre (Vilacèla vendrà L'Amalon en 1879).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2014 | 2026 | Michel Granier | divèrs esquèrra | retirat |
| 2008 | 2014 | Jean-Marie Puechberty | | |
| març de 2001 | 2008 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Gervais; es ara del canton de Clarmont d'Erau.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 596, totala: 611 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 771 | 718 | 801 | 807 | 855 | 894 | 898 | 557 | 554 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 581 | 561 | 561 | 532 | 524 | 521 | 542 | 478 | 471 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 445 | 467 | 450 | 420 | 403 | 418 | 360 | 330 | 313 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 324 | 364 | 361 | 467 | 537 | 544 | 557 | 559 | 561 577 |
| 2009 | 2010 |
| 563 579 | 572 588 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 602 abitants e la densitat èra de 29,31 ab/km².

## Luòcs e monuments

* La glèisa.
* La capèla de Sant Miquèl.

## Veire tanben

* Comunas d'Erau

## Nòtas e referéncias

* ↑ https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/34c.html
* 1 2 3 https://books.google.com/books?id=YL0iAQAAIAAJ&focus=searchwithinvolume&q=Mourcairol
* 1 2 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 6
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 6, a Aire.1
* ↑ https://dicotopo.cths.fr/places/P30370764
* ↑ Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 261
* ↑ https://books.google.com/books?id=yYx--JBqDX4C&pg=PA322&dq=Felibrige+AND+%22Mourcairol%22&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwic5e_6r6X4AhVBoY4IHZvXDPoQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Felibrige%20AND%20%22Mourcairol%22&f=false
* ↑ https://dicotopo.cths.fr/places/P53940213
* ↑ http://live.staticflickr.com/65535/50263138778_e9787e8f92_4k.jpg
* ↑ Archius departamentals d’Erau. Estat-civil en linha. 5 MI 25/5 Les Aires (Mourcairol) Naissances 1793-1835 "Document original conservé aux Archives départementales de l'Hérault sous la cote 3 E 180/1".
* Portal de Lengadòc