# Echinoidea

Los Orsins (equinids) son de creaturas de mar espinosas vivent dins totes los oceans del mond. La talha mejana adulta es entre 3 e 14 cm.
Son d'invertebrats marins de l'embrancament dels Echinodermata (Equinodèrmes), del grèc echinos, « espina » e derma « dèrma ». Son de parents pròches dels congombres de mar e de las estelas de mar.

## Descripcion

Lor còs esferic es protegit per una cauquilha dura o entièrament recobèrta d'espinas aceradas.
Se desplaçan lentament en utilizant lors espinas mobilas e lors podias o pseudopòdis (pichons tubes situats entre las espinas, emplenats d'aiga e que fan ventosa a lor extremitat). Aqueles podias constituisson l'aparelh ambulacrari de l'orsin.

## Plaça dels orsins dins lo mond animal

Lo mond animal:
amb asterisc : los tipes d'organizacion que son de grases evolutius correspondent pas a de gropes monofiletics, mas parafiletics (comportant pas totes los descendents d'un meteis ancèstre – exemple : los descendents d'ancèstres vermifòrmes son pas totes uèi de vèrms, etc.).
En jaune : las principalas explosions radiativas. :
| * Unicellulars Procariòtas (cellula sens nuclèu) | ♦ Equinodèrmes: Orsin, Crinoïdes, Congombres de mar, estèla de mar e ofiura. | ♦ Bivalves (cauquilhatges) | |
| >* Unicellulars Eucariòtas (cellula de nuclèu) | | ♦ Gasteropòdes (escagaròls, limauces,...) | |
| >* Esponga (organisme multicellular) | ♦ Mollusques | ♦ Cefalopòdes (Pofres, sépias) | |
| >* Polip: idras, coralh e medusa | | | |
| >* Vèrm (mobilitat e tube digestiu) bilaterian | | ♦ Trilobits (de doas a 24 patas - atudat) | |
| >* Peisses agnats (sens maissas) | ♦ Artropòdes primitius tipe miriapòdes (Fòrça patas) | ♦ Decapòdes: crancs e escrabidas (dètz patas) | |
| >* Peisses primitius (peisses cartilaginoses) | | ♦ Aracnids de uèch patas: aranhas, scorpions et acarians. | ♦ Domaisèlas |
| >* Peisses tipics (peisses ossoses) | ♦ Sèrps | > exapòdes (de sièis patas) : Insèctes primitius sens alas (tipe Apterygota). | ♦ Babaròts, mantas, termites. |
| >* Peisses de nadarèlas carnudas (Sarcopterygii) | ♦ Dinosaures (atudat) | | ♦ Ortoptèr (sautarèla, grèlh). |
| >* Tetrapòdes primitius (tipe Anfibians) | ♦ Crocodils | ♦ Marsupials | ♦ Emiptèrs (Barnats pudents, cigalas,...) |
| >* Reptils primitius (Amniòtas de tipe Lausèrt) | ♦ Tartugas | ♦ Insectivòrs (Taupia, Eiriç,...) | ♦ Coleoptèrs (escarabat, catarineta,...) |
| | ♦ Ausèls | ♦ Quiroptèrs (Ratapenada) | ♦ Imenoptèrs (abelha, Vèspa, formiga |
| | | ♦ Primats | ♦ Diptèr (moscas) |
| | >*Mamifèrs primitius tipe monotrèma | ♦ Rosegaires e Lagomòrfs (conilhs) | ♦ Lepidoptèr (parpalhòl) |
| | | ♦ Carnivòrs | ♦ |
| | | ♦ Ongulats | ♦ |

## Lista de las sosclassas

* sous-classe Euechinoidea Bronn, 1860
** superòrdre Atelostomata Zittel, 1879
*** òrdre Cassiduloida Claus, 1880
*** òrdre Spatangoida Claus, 1876
** superòrdre Diadematacea Duncan, 1889
*** òrdre Diadematoida Duncan, 1889
*** òrdre Echinothurioida Claus, 1880
*** òrdre Pedinoida
** superòrdre Echinacea Claus, 1876
*** òrdre Arbacioida Gregory, 1900
*** òrdre Echinoida Claus, 1876
*** òrdre Phymosomatoida
*** òrdre Salenioida
*** òrdre Temnopleuroida Mortensen, 1942
** superòrdre Gnathostomata Zittel, 1879
*** òrdre Clypeasteroida A. Agassiz, 1872
*** òrdre Holectypoida Ducan, 1889
* sous-classe Perischoechinoidea M'coy, 1849
** òrdre Cidaroida Claus, 1880

## Vejatz tanben

Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Echinoidea, sus Wikimedia Commons
* Echinoidea, sus Wikispecies
* oursin, sul Wikiccionari
* Referéncia ITIS : Echinoidea Leske, 1778 (fr) (+ version anglesa (en))
* Paginas sus la lantèrna d'Aristòtel
* L'orsinada