# Fronçac (Gironda)

Fronçac$^,$ (Fronsac en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Fronçac :
| Sent Anhan | Salhans | |
| Sent Miquèu de Fronçac | | Liborna (delà Eila) |
| Vèiras (delà Dordonha) | Arvèiras (delà Dordonha) | |

## Lenga

Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), Fronçac èra una comuna gascona; lo parlar deu Fronçadés orientau èra de tipe libornés. Deus parlars pus occidentaus, se diferenciava per la tendéncia progressiva a la prononciacion de j : lo jourt e pas l'iourt o lo iourt (lo jorn); per la conservacion de u : dou hut e pas dou heut (deu huc); de contraccions coma saous dit e pas sus leus dit (sus + los + dits); la conservacion de la nasala dens la tresena persona deu plurau ; bÉnon o bÉnoun e pas bÉnou (venon, venen), l'abséncia de h : fille e pas hille (filha, hilha), fut e pas hut o heut (huc = huec, fòc), fasi (1èira persona de l'imperfèit, e pas deu preterit, de far) ; per l'usatge deu diftongue óou : deu se ditz dóou e pas dou [du]; ièi, sovent, per aièr, geir (las grafias de l'autor son utilisadas).

## Toponimia

Las atestacions ancianas son nombrosas : Franciacum, au sègle VIII (cacografia o maishanta lectura o, segon Negre, atraccion deu nom deus Francs), Fronciacum, Frontiacum (sègles XI-XIII), Fronzac (sègles XI-XIII, en occitan), Ffronciaci (castellanie ~), en 1273, Fronsaco (Guillelmus Boca de ~), en 1273-1289, Ffrunciacum (apud ~), en 1274, Frunesak, Frunsak, en 1274-1275, en occitan, Fronciaci (castrum), en 1277, Ffronciaci (de castro ~), en 1277, Ffronciaco (Sancti Martini de ~), en 1289, Fronciacum (vicecomitatus ~), en 1307-1317, Fronsiacum, en 1307-1317, Fronsakes, Frunsak, en 1307-1317, en occitan. Coma son omonime de Comenge, Fronçac ven deu nom latin d'òme Frontius (sol, Ernèst Negre supausa Frondicius), emb lo sufixe -acum$^,$, latinizacion deu sufixe celtic -*acon. Fronçac èra donc una anciana granda proprietat galloromana. La prononciacion [frun'sat], qu'es segura pr'amor deu nom deu Fronçadés (e non pas *Fronçagués) pareish pas dens los tèxtes au quite sègle XIV.

## Istòria

Fronçac èra caplòc d'un vescomtat puèi d'un marquisat.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 1983 | (2026) | Marcel Durant | UMP, LR | retirat d'espleitador agricòla |
| | 1983 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, Fronçac èra canton; dempui 2015, es deu canton deu Libornés e Fronçadés.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1171, totala: 1187 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 389 | 1 339 | 1 295 | 1 405 | 1 490 | 1 529 | 1 440 | 1 475 | 1 505 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 470 | 1 560 | 1 517 | 1 547 | 1 487 | 1 460 | 1 450 | 1 457 | 1 444 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 422 | 1 404 | 1 302 | 1 204 | 1 265 | 1 190 | 1 231 | 1 205 | 1 264 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 230 | 1 155 | 1 129 | 1 170 | 1 067 | 1 042 | 1 036 | 1 043 | 1 046 1 074 |
| 2009 | 2010 |
| 1 049 1 078 | 1 077 1 107 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2019 la populacion èra de 1142 abitants e la densitat èra de 74,69 ab/km².

## Veire tanben

* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

* Fronçac sus lo site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Sit Toponimia occitana
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 149-150 e p. 93
* ↑ Tortolon https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5725104s/f138.item , p. 570-573
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 306
* ↑ «Fronsac» (en francés). Office de Tourisme du Fronsadais.
* Portau de Guiana