# Ausat

Ausat$^,$$^,$$^,$ (Auzat en francés) es una comuna foissenca situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Comuna situada dins los Pirenèus sul riu Vic de Sòs, es frontalièra amb los estats d'Andòrra e Espanha. Son trescòl es la Pica d'Estats (3 143 m) qu'es situada dins lo massís del Montcalm. Es tanben le "Teulat d'Arièja" e lo mai naut suc de Catalonha.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas d'Ausat :
| Le Pòrt | Suc e Sentenac | Vic de Sòs |
| Aulús | | Golièr, Lercol |
| Alins, Lladorre ( Catalonha, Pallars Sobirà) | La Massana (Andòrra) | Ordino (Andòrra) |

## Toponimia

La prononciacion es [aw'zat]. Las fòrmas ancianas son Auzato en 1246, villa de Aussaco en 1272, Aussaco en 1375, Ausat en 1385 e 1390, Auzat en 1445, etc. Segon Dauzat e tanben Negre, citat per Patrici Pojada, le nom d'Ausat vendriá del nom latin d'òme Avitius ambe'l sufixe -acum.
Segon Delamarre, Ausat èra auitiācon, la proprietat d'Avitios (nom frequent en Gàllia, coma Avitos e considerat celtic). Segon Astor, citat per P. Pojada, Ausat ven del nom latin d'òme Avitus (basat sus avitus « aujòl »). Segon Felip Carbona es un nom a religar ambe Ausate (La Guingueta d'Àneu, Pallars Sobiran). Pòt venir del basc aus(o) « ventada, bofaniá de vent e de nèu », o ausa « lhavet », ambe at(e) « còl, pòrt », donc « pòrt de las ventadas o dels lhavets ». Ausat poiriá tanben èsser (h)alzate « lòc o passatge dels vèrnhes », romanizat.
Segon Patrici Pojada, de toponimistas considèran que lo sufixe -at es una evolucion de -ac(um) e dins aquel cas una minoritat de fòrmas ancianas anirián dins aquel sens. Mes es pas brica segur, los escribas an benlèu relatinizat un nom en -at en ne fasent un -acum. L'existéncia del lòc (desabitat) Ausate en Catalonha, a 30 km tot dret, jòga en favor de las ipotèsis de Carbona : -at pòt aver, coma sovent, le sens de « còl » e la primièra sillaba de « ventada, bofaniá de vent e de nèu », o de « lhavet »; (h)alzate es tanben possible, perqué una [z] permet la vocalizacion de [l] precedent (la dificultat es que z basca se pronóncia [s]). Per comprene lo rasonament, cal saber que l, en foissenc, se vocaliza en w davant [z] e se consèrva davant [s].

## Istòria

Ausat incorporèt Olbier (nom francés) entre 1790 e 1794, e Saleix (nom francés) en 1964 (annexion efectiva en 1965).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | 2026 | Abdelhamid El Yacoubi | PS | agent territorial |
| 2014 | 2020 | Jean-Pierre Ruffé | sense etiqueta | foncionari |
| 1996 | 2014 | Bernard Piquemal | PS | foncionari collectivitats territorialas |
| abans 1988 | ? | André Maury | PS | retirat cap de quart EDF |
| abans 1960 | ? | Alexandre Denjean | PS | pancosièr |
| 1867 | 1871 | Victorin Galy | | conselhièr general |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala, Ausat èra del [[canton de Vic de Sòs e dempuèi 2015 es del canton de Savartés.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 255 | 1 364 | 1 867 | 1 750 | 1 875 | 1 774 | 1 745 | 1 749 | 1 693 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 643 | 1 615 | 1 519 | 1 435 | 1 330 | 1 154 | 1 261 | 1 273 | 1 064 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 117 | 1 049 | 1 268 | 997 | 1 012 | 952 | 778 | 1 383 | 1 068 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 970 | 949 | 798 | 847 | 760 | 666 | 593 | 605 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 590 599 | 582 591 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 481 abitants e la densitat èra de 2,96 ab/km².

### Demografia Saleix (nom francés)

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 366 | 404 | 444 | 461 | 487 | 502 | 494 | 496 | 489 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 423 | 419 | 387 | 339 | 365 | 360 | 323 | 300 | 251 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 216 | 209 | 198 | 165 | 137 | 101 | 84 | 72 | 58 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 32 | | | | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| Cercar | Cercar |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas

## Véser tanben

* Comunas d'Arièja

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* 1 2 3 Patrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 82-83
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, a Auzas, p. 40
* ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 67, 286 e 326
* Portal de Lengadòc