OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Casolés

Casolés (en francés: Cazoulès) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion es [kɒʐu’le]. Las fòrmas ancianas son Cazalet en 1326, Casaleys, al sègle XIV, Cazalosium al sègle XIV. Lo primièr nom representa casalet, « petit ben rural », derivat de l'occitan casa (del latin casa, « cabana ---> ostal rural ----> ben »). Lo sufixe actual es -ulum (Dauzat, site de las comunas de Dordonha), o -ula (Chantal Tanet e Tristan Hordé), l'ensemble garda lo sens de « petit ben rural »; lo tot es acompanhat d'un derivat, que los toponimistas precisan pas$^,$$^,$.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| mai de 2020 | 2026 | Joël Barbery | | |
| 2014 | 2020 | Philippe Zillhardt | divèrs esquèrra | professor de las escòlas |
| mai de 2010 | 2014 | Jean-Paul Castano | | |
| març de 2008 | abrial de 2010 (mòrt en foncions) | Bernard Dehan | divèrs esquèrra | retirat |
| març de 1971 | 2008 | Maurice Léonard | PCF | conselhièr general (1982-2001) |
| | 1971 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 469, totala: 480 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 385 | 412 | 415 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 452 | - | 518 | 515 | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 338 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 324 | 307 | 327 | 381 | 397 | 436 | 436 | 436 | 441 451 |
| 2009 | 2010 |
| 434 444 | 446 456 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas de Dordonha

## Nòtas

* 1 2 https://web.archive.org/web/20160811120026/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/carlux/CAZOULES.htm
* 1 2 Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 88-89
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 151-152, a Casabianca
* Portau de Perigòrd
# Escala diatonica

En musica, ua escala diatonica qu'ei ua succession de 7 nòtas distintas tanhentas desseparadas per 5 tons e 2 miei tons. Segon la plaça on e's tròban aquestes miei tons, on produseish diferentas combinasons aperadas mòdes.
Ua escala dab pas sonque miei tons qu'ei ua escala cromatica.
# Escalante

Escalante es un municipi de la província de Cantàbria.
# Escalar (Hauts Pirenèus)

Escalar (Escala en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Autes vilatges e quartièrs : Eth Cap dera Carrau, era Vesiau de Devath.

## Toponimia

Era prononciacion qu'ei [éska'la] (grafia fonetica deths autors). Era sola fòrma anciana qu'ei : Scala (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, eth rapòrt dab scala, « escala », ei pas clar : Escalar qu'ei en plana. Segon Negre, eth sens deth nom qu'ei escalà en gascon, « passatge mauaisit ».
Segon Miquèu Grosclaude, escalà, « passatge mauaisit », qu'ei dens eth diccionari Palay. Boisgontier que balançava pr'amor eth vilatge ei en plana. Per Grosclaude, estant que eth latin scalare a per sens « escalièr », eth vilatge qu'ei ua succession de terrassas alluvialas, que i a aquí ua explicacion acceptada e coneishuda per la populacion.
Que cau esclarzir eth discors de Grosclaude. Eth vilatge, a 565 m d'altitud, qu'ei sus ua terrassa alluviala, en haut d'ua còsta qui'u separa dera ribèra bassa (516 m). Puish en anant cap ath nòrd, que i a ua arribèra hauta, a 620 m qui pòrta era Vesiau de Devath. Donc, qu'ei era comuna e non pas eth vilatge qu'ei ua succession de terrassas alluvialas, dab 3 compartiments planèrs separats per còstas arrabentas.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Catherine Corrège | AC (aliança centrista) | conselhèra regionau |
| abans 1988 | ? | Fernand Bernigole | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 400, totala: 411 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 300 | 316 | 318 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 289 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 243 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 203 | 264 | 285 | 388 | 388 | 328 | 381 | 383 | 389 398 |
| 2009 | 2010 |
| 396 405 | 402 408 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 369 abitants e era densitat qu'èra de 95,1 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 4 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=843&titre=escala
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 269
* Portau de Gasconha
# Escaldes-Engordany

Escaldes-Engordany es una parròquia d’Andòrra. Sa populacion es de 14 767 abitants (2017).
# Escalans

Escalans (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [eska'lans]. Las fòrmas ancianas que son *Deschalanis, de Scalanis, deu sègle XIV.
Per Albèrt Dauzat, Escalans qu'ei dens ua vath e que sembla mauaisit d'i véder un rapòrt dab scala.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que precisa lo lòc domina la vath d'un afluent de Gelisa e i a ua vista immensa. Negre qu'explica lo nom peu plurau de l'occitan escalant.
Bénédicte Boyrie-Fénié que constata l'error topografica de Dauzat, çò qui permet de justificar un toponime derivat de scala, « escala, gra », mès shens saber quin ei lo sufixe.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2008 | (2026) | Jean Barrère | divèrs esquèrra | agricultor |
| junh de 1995 | 2008 | Ginette Laulan | | emplegada Tresaur Public |
| | 1995 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 271, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 667 | 706 | 669 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 666 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 531 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 346 | 301 | 251 | 218 | 220 | 219 | 244 | 248 | 252 258 |
| 2009 | 2010 |
| 249 256 | 251 258 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véser tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 94-95
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 269
* Portau de Gasconha
# Escalièr en viseta

Un escalièr en viseta o escalièr en espirala o escalièr en cacalausa a la forma elicoïdala.
* Escalièr en viseta dins lo Far de las Balenas de l'Illa de Rét
* Escalièr de dobla eliça de Giuseppe Momo al Vatican
* Escalièr de dobla revolucion
* Escalièr de dobla revolucion del Castèl de Chambord
# Escala musicau

Ua escala musicau qu'ei un ensemble de nòtas alinhadas en òrdi ascendent (de la mei grava dinc a la mei aguda) o descendent (de la mei aguda dinc a la mei grava) qui pòden estar utilizadas per compausar o interpretar ua pèça de musica.
Lo biais de las nòtas de se succedir dehens l'escala que pòt variar segon que las nòtas de la gama e sian pròchas o pas ; òm parla atau de gama cromatica se las nòtas e son desseparadas per sonque un miei tons o de gamas diatonicas se son deseparadas per tons e miei tons. La plaça deus miei tons dens ua gama diatonica que forma un esquema d'encadenament de la nòta qu'òm apera mòde e qui son escala musicau en octavas (dab sèt nòtas diferentas, la ueitau estant ua repeticion de la purmèra mes mei aguda).
Los ancians grècs que teorizèn e qu'identifiquèn sèt mòdes : lo mòde ionian, lo mòde dorian, lo mòde frigian, lo mòde lidian, lo mòde mixolidian, lo mòde aeolian e lo mòde locrian. La musica occidentau modèrna b'emplega generaument pas sonque dus mòdes gessits deus ancians mòdes grècs : lo mòde major e lo mòde menor.
A despart deus mòdes qui son escalas diatonicas devesidas en octavas, òm pòt emplegar d'autes menas d'escalas musicaus. Las gamas pentatonicas, per exemple que descompausan en cinc nòtas enlòc de ueit. Òm pòt tanben emplegar pas sonque tons o compausar gamas dab unitats inferioras au miei ton.
# Escalda

Escalda (Escaut en francés, Escô en valon, Schelde en neerlandés), es un flume europèu de 355 km de long, que travèrsa tres païses (França Belgica e Païses Basses), abans de s'escampar dins la mar del Nòrd. La font d'Escaut se tròba a Gouy, dins lo departament d'Aisne al nòrd de França. Raja cap al nòrd a travèrs Cambrai e Valenciennes, e dintra en Belgica prèps de Tournai. La vila de Gant s'es desvolopada al jonhent de Lys, un dels afluents principals, e d'Escaut, que vira puèi cap a l'èst. Prèp d'Anvèrs, la pus granda vila de sas ribas, Escaut se pren la direccion de l'oèst dins los Païses Basses cap a la mar del Nòrd.
# Escalièr

Un escalièr (var. eschalier, eschalèir, escalèr) es un element de construccion que permet d'escalejar una distància verticala amb l'ajuda d'unas grasas.

## Mesuras

En 1675, François Blondel estudiguèt la question del calcul de l'escalièr dins son Cors d'arquitectura ensenhat a l'Acadèmia reiala d'arquitectura. Mesura lo pas (al sens de distància percorrida pel pè quand una marcha normala sus un plan orizontal) e constata que «cada còp que s'ausam d'un poce, la valor de la partida orizontala se trapa reducha de dos poces e que la soma de la nautor doblada de la grasa e de sa largor deu demorar constanta e èsser de dos pès». La « formula de Blondel » s'exprima atal: $M=2h+g$, que $M$ es lo modul (o lo pas) e val 2 pès (64,8 cm), $h$ la nautor de la grasa, e $g$ sa largor.
L'idèa es que l'esfòrç fach per la persona que poja siá constant, malgrat las variacions de la nautor pujada realament al respècte del desplaçament orizontal segon lo luòc que se situam dins l'escalièr, pujada mai fòrta dins los plegadisses (la persona essent posicionada amb la man sus la baranda).
A l'ora d'ara, las lòcas correntas an 17 cm de nautor, mas devon ara pas despassar 16 cm pels luòcs qu'acuelhan de public e 28 cm de largor minim (França: decrests n°2006-1657 e 1658 arrèstat del 15 de genièr de 2007): lo pas usual es de 63 cm (la plaça, e per seguida l'importància, donada a l'escalièr es mendre qu'al sègle XVII), lo pendís d'aquelas grasas es de gaireben 30°. Aquela valor estandard es a prene en compte coma basa de calcul, tot es question de l'efècte final donat a l'escalièr: escalabrós, o al contrari « agradable » o encara d' accessibilitat maximom pel public.
Aquela accessibilitat de l'escalièr per de personas endecadas dels membres inferiors depend en mai de l'angle e de la largor de la grasa mas tanben de la prigondor.

## Vegeu també

* Escalièr en viseta
* Baranda
* Grasa

## Referéncias

* ↑ (fr)Legifrance :Décret n°2006-1657 du 21 décembre 2006 relatif à l'accessibilité de la voirie et des espaces publics.
* ↑ (fr)Legifrance : Décret n°2006-1658 du 21 décembre 2006 relatif aux prescriptions techniques pour l'accessibilité de la voirie et des espaces publics.
* ↑ (fr)Legifrance : Arrêté du 15 janvier 2007 portant application du décret n°2006-1658 du 21 décembre 2006 relatif aux prescriptions techniques pour l'accessibilité de la voirie et des espaces publics.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Escalièr.
* Portal arquitectura e urbanisme
# Estadi deu Soldier Field

Lo Soldier Field qu'ei l'estadi màger de la ciutat de Chicago e l'ostau de la famosa equipa de fotbòl american los Chicago Bears desempuish 1971.
Lo purmèr estadi que ho inaugurat en 1924 dab lo nom d'Estadi Municipau de Grant Park (Municipal Grant Park Stadium) puish, l'annada seguent, que ho vodat tanben a aunora la memòria deus sordat nòrd-americans caduts suu camps batalhèr (çò qui explica lo son nom present).
Que ho dramaticament amplificat e transformat a la debuta de las annadas 2000 çò qui lo he horabandir de la lista deus monuments istoric aus Estats Units (National Historic Landmark).
# Estagell

Estagell en catalan (Estagel / Estagell en francés) es una comuna catalana, situada dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d'Occitània.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Roger Ferrer |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2025, totala: 2064 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 239 | 2 201 | 2 021 | 2 038 | 2 043 | 1 941 | 1 906 | 1 902 | 1 918 1 939 |
| 2009 | 2010 |
| 1 918 1 939 | 1 929 1 965 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Catalonha
# Estadi Rochelés

L’Estadi Rochelés es un club de rugbi de XV francés, basat dins la vila de La Rochèla, que foguèt fondat en 1898. Sei colors tradicionaus son lo negre e lo jaune e jòga normalament sei partidas a domicili a l'estadi Marcel-Deflandre (16 000 plaças). Integrat a l'elèit dau campionat de França de rugbi dempuei 1949, l'Estadi Rochelés venguèt professionau en 1997. En 2014, accediguèt au Top 14 e, dempuei aquela data, conoís una progression regulara marcada per doas victòrias de reng en Copa d'Euròpa en 2022 e 2023.

## Palmarès

| Competicions internacionalas | Competicions nacionalas | Competicions nacionalas disparegudas |
| Copa d'Euròpa: Venceire : 2022 - 2023 Finalista : 2021 Challenge Europèu : Finalista : 2019 | Campionat de França: Finalista : 2021 Semifinalista : 2017 - 2019 | Copa de la Liga de rugbi de XV: Venceire: 2002 - 2003 Challenge de l'Esperança : Finalista : 1962 - 1971 |

## Liames intèrnes

* Estadi Marcel-Deflandre
* Rugbi

## Bibliografia

* (fr) Jean-Michel Blaizeau, 115 ans de rugby au Stade Rochelais, Collection la Mémoire sportive, 2014.
# Estadi Tomás Adolfo Ducó

L'Estadi Tomás Adolfo Ducó o Estadia d'Huracán tanben conegut com lo Palais (el Palacio en castelhan) que tròba a Buenos Aires dens lo quartièr de Parque Patricios e qu'acesa las partidas de fotbòl deu Club Atlético Huracán.
La soa capacitat qu'ei de 48 314 plaças. Que ho inaugurat en 1949 mes la purmèra partida jogada que ho ua confronatcion d'Huracán contre Boca.
Que deu lo son nom a un militar pròche de Juan Domingo Perón e important president istoric deu club.
Qu'ei lo lòc on se virè ua de las scènas mei emblematicas deu cinema argentin dens lo filme Lo secret deus sons uelhs.
# Estadilla

Estadilla es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
# Estafarda

Estafarda o Staffarda es una fraccion de la comuna occitana de Revèl, coneguda per son abadiá.

## Istòria

Es istoricament dins lo marquesat de Saluças.

## Referéncias

* ↑ http://www.chambradoc.it/revello.page "Revèl / Revello"], Enti in Rete 482/99, Draonier: Chambra d'Òc, en linha.
* ↑ “Le Marquiſat de Saluces eſt la quatrieſme Prouince, & fut iadis poſſedée par des Seigneurs qui tenoient le rang de Princes ; il confine auec la Prouence & le Daufiné au Couchant & au Midy. [...] Ce Marquiſat eſt chef de pluſieurs bonnes villes, & de plus de 58 chaſteaux, & des vallées de Grana, de Macra & de Varaite, de Bronda, & du Pò. Ses places principales ſont Carmagnole grande ville, & bien fortifiée, auec vne des plus celebres citadelles de l'Europe, fort riche pour ſes grands trafics marchez & foires; Reuel place forte, Barges grãde ville & riche, où ſe font les meilleurs fuzils pour les arquebuſes; Droné bonne ville, & fort chaſteau, proche duquel eſt l'Abbaye de St.Conſtance, Buſca, chef d'vn ancien Marquiſat, Dogliani grand boirg, la Mãte, où eſt vn fort beau chaſteau; Vevzol, où eſt auſſi vn chaſteau fort magnifique; Pagne renommé pour ſes vins delicats, Cartignan, Cardé, Caramagne, Stafarda & Caſanuoua, trois riches Abbayes de l'Ordre de Ciſteaux; Monrozzo, S.Pierre, &les Vilars, derniers confins, proches de Chaſteau-Daufin, qui eſt de la France; Mombrac, où eſt vn beau Conuent de Chartreux, Caſtellar, Paeſana, & Criſol, où lle Pò commence à ſe faire cognoiſtre, ayant la ſource dans le Monuiſe, la plus haute montagne d'Italie, comme il eſt le plus grand de ſes fleuues.” Pierre d'Avity, Le Monde, ou La description générale de ses quatre parties. Tome 2. 2e édition revue, corrigée et augmentée au tome de la France, par F. Ranchin. París: C. Sonnius & D. Bechet, 1643. p. 457.
# Estadi Niçard

L'Estadi Niçard (oficialement en francés Stade niçois) es un club professionau de rugbi de XV basat a Niça e fondat en 1912.
Lo club foguèt vicecampion de França en 1983 e emportèt lo Challenge Yves du Manoir en 1985. Jòga aüra dins la terça division francéa de rugbi de XV: la Federala 1.
Denant dau 2012, lo club foguèt nomenat Racing Club de Niça.

## Liames extèrnes

* Site oficiau
* Portau dau Comtat de Niça
# Estadi Velodròm

L'Estadi Velodròm es l'estadi ont jòga l'equipa de fotbòl de l'Olimpic de Marselha dempuei junh de 1937. L'Estadi deu son nom a la pista ciclista uei desapareguda. Proprietat de la Municipalitat de Marselha, L'Estadi Velodròm es gestionat per la societat Arema, dins l'encastre d'una concession ligada a la renovacion començada en 2011. Per la Copa dau mond 1998, la capacitat de l'estadi passèt de 42 000 a 60 013 plaças. Lo recòrd d'afluéncia (58 897 espectators) data dau 6 de mai de 2004 per la partida contra Newcastle United en Copa de l'UEFA. En 2014, la renovacion de l'estadi s'acaba amb una nòva capacitat de 67 054 sètis.

## Lei diferentei renovacions

L'estadi a subit diferentei renovacions. L'estadi foguèt inaugurat en 1937 per una victòria còntra leis Italians dau Torino FC. La primiera renovacion a luòc per la copa dau mond de 1998. La renovacion comença lo 18 de febrier de 1996 per la demolicion parciala de la tribuna Joan Boin. Leis òbras finisson fòrça criticadas; se ditz que l'estadi es tròp envasat, l'ambient es tròp diferent d'abans, pasmens i aviá mens de plaças dins l'ancian estadi. En 2011, l'estadi entamena un nòva renovacion, en rason de l'atribucion a la França dau Campionat d'Euròpa dei Nacions. La capacitat serà portada a 67 000 sètis e lo teulat que demandavan totei lei costumiers dei travèias marselhesa serà pausat, fasent dau Velodròm un deis estadis mai modèrnes d'Euròpa tota e classificat cinq estèlas dins l'indici UEFA, çò que li permetrà d'aculir de finalas de copas europencas.

## Liame extèrne

https://web.archive.org/web/20140413094805/http://www.arema-velodrome.com/
# Chasteurós

* De pas confondre amb Chasteurós (Endre).
Chasteurós o ben Chasteu Ros (en los dos mots etimologics), prononciada Chaste(r)rós (Chastè-Ròus o ben Chastè-Rous en grafia mistralenca; Châteauroux-les-Alpes en francés), es una comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
En parlar provençau, la comuna es apelada Castèu Ros (Castèu-Rous en grafia mistralenca).

## Toponimia

* Chasteurós - Castrum Rodulphi en 1154; Castrum et villa Castri Rodulphi au segle XIII; Castrum Rodulphum en 1321; Castrum Rodulphi en 1416; Castrum Rodulphum en 1508; Chasteauroux en 1512; Castrum Ruffum en 1520; Chastelroux en 1568. Segon Frederic Mistral, lo "Ros" dins lo nom de comuna es lo prenom Ros, fòrma occitana del latin Radulphus e l'occitan ancian Raols, Raus, Raolf, o Ruols. La vila de Chasteurós del departament d'Endre ten la meteissa etimologia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Marie Barral |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 699 | 1 704 | 1 866 | 1 647 | 1 726 | 1 772 | 1 747 | 1 777 | 1 870 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 918 | 1 875 | 1 920 | 1 691 | 1 640 | 1 616 | 1 643 | 1 578 | 1 516 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 489 | 1 506 | 1 338 | 1 119 | 1 046 | 939 | 946 | 825 | 770 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 736 | 683 | 578 | 649 | 766 | 927 | 1 076 | 1 097 | 1 110 |
| 2009 | 2010 |
| 1 119 1 153 | 1 117 1 144 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

* ↑ Avèm una varianta feminina del nom Ros, qu'es Rossa (Rousso en grafia mistralenca)

### Referéncias

* ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa a la pagina 73
* 1 2 Segon la grafia mistralenca e Joan Francés Blanc: . Blanc prepausa que Ròus es una error de Mistral, valent a dire Rous.
* 1 2 https://tdf.locongres.org/files/assets/common/page-substrates/page2028.jpg
* ↑ https://www.yumpu.com/fr/document/read/4471874/i-ate-dou-felibrige-estatut-dou-felibrige-universite-de-provence
* ↑ https://biblio.cieldoc.com/presso/integral/pres0278.pdf
* ↑ https://dicotopo.cths.fr/places/P75386940
* ↑ https://tdf.locongres.org/files/assets/common/page-substrates/page1926.jpg
* Portal dau Daufinat
* Portal d'Occitània
# Chasteu de Montberol

La construccion dau prumier chasteu de Montberol, dins lo País d'Òrta e Tardoira, en Charanta Occitana, remonta au segle XI. Son primitiu donjon rectangular fuguet rasat sos Charles VII.
Lo chasteu actuau, tanben conegut coma lo Chasteu Vielh, fuguet bastit vers 1480, pauc aprep la Guerra de Cent Ans, sos l'autoritat de Marjarida de Rohan, comtessa d'Engoleime. Fuguet construch emb de las peiras de l'anciana fortalesa feudala e integrat dins la ciutat enrodada de barris. Subsistís la torrela poligonala, que conten un eschalier en espirala. Las doas chaminèias pintadas, situadas dins la prumiera feniera, datan dau segle XVII. Venguet «monument istoric» en 1985.

## Galariá

* Vista dau chasteu
* La tor poligonala