OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Audòs

Audòs (Odos en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Aute vilatge o quartièr : Lo Boscaron.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [aw'dòd] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Odos en 1285, Audos en 1292, De Odossio, en latin, en 1300 e 1313, De Odossio, en latin, en 1342, Odos en 1429, Odos (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat e Rostaing, Audòs que vien deu nom latin d'òme *Odos, inatestat, dab lo sufixe aquitan -ossum.
Segon Negre, lo nom preceltic de persona Odossus qu'ei atestat dens ua inscripcion deus Pirenèus francés. R. Aymard que senhala lo prolific germanic Odo, dab derivats atestats tanlèu lo sègle X (Berganton, p. 247).
Segon Miquèu Grosclaude, l'origina qu'ei un nom de persona, Odus o Odossus, dab sufixe aquitan -ossum. Aqueth nom pòt pas estar d'origina germanica, pr'amor los noms germanics son arribats tròp tard per recéber un sufixe aquitan (teoria personala de Grosclaude).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | 2026 | Isabelle Loubradou | shens | |
| 2014 | 2020 | Jean-Michel Lehmann | divèrs esquèrra | emplegat |
| març de 2008 | 2014 | Dominique Lidar | ex UMP | |
| heurèr de 1997 | 2008 | Gérard Boube | PS | professor puish regent, conselhèr generau (2001-2015) |
| | 1997 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 3235, totala: 3371 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 691 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 794 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 706 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 847 | 1 023 | 2 222 | 2 854 | 3 287 | 3 285 | 3 258 | 3 247 | 3 236 3 378 |
| 2009 | 2010 |
| 3 244 3 389 | 3 250 3 395 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 3253 abitants e la densitat qu'èra de 370,92 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 3 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1153&titre=odos
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 505
* Portau de Gasconha
# Alexandre VI

Alexandre VI (nascut Roderic de Borja a Xàtiva, 1432 - Roma, 1503) foguèt lo 214$^{en}$ papa de la Glèisa Catolica. Foguèt lo segond papa valencian, aprèp son oncle, lo papa Calixte III.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Alexandre VI.
| Precedit per | Alexandre VI | Seguit per |
| Innocent VIII | Lista dels papas | Piu III |
# Alexandre III de Russia

Alexandre III de Russia (26 de febrier de 1845, Sant Petersborg – 20 d'octòbre de 1894, Ialta) es un emperaire de Russia que reinèt dau 2 de març de 1881 au 20 d'octòbre de 1894. Succediguèt a son paire Alexandre II (1856–1881) e foguèt remplaçat per son fiu Nicolau II (1894–1917).
Fòrça conservator, èra partisan d'un renforçament de l'autocracia russa de drech divin. Conselhat per Konstantin Pobedonostzev, s'opausèt ai reformas dau rèine d'Alexandre II. Intensifiquèt la politica de russificacion e de promoccion de l'ortodoxia en Ucraïna e en Polonha e l'estendiguèt ai regions balticas e orientalas. Multipliquèt tanben lei mesuras còntra lei Judieus que deguèron s'establir dins lei regions occidentalas de l'Empèri. A l'exterior, mantenguèt l'aliança amb Alemanha, mai foguèt finalament obligat de s'aliar amb França en causa dau raprochament germanoaustrian. Deguèt tanben acceptar l'industrializacion dau país. Pasmens, en 1891–1892, una famina seguida d'una epidemia de colerà tuèt dos milions d'abitants e radicalizèt mai lei diferents movements d'oposicion presents dins l'Empèri.

## Liames intèrnes

* Alexandre II de Russia.
* Nicolau II de Russia.
* Revolucion Industriala.

## Bibliografia

* (fr) Michel Heller, Histoire de la Russie et de son empire, París, Perrin, 2015.
* (fr) Paul Vial, L'Europe et le monde de 1848 à 1914, París, Éditions de Gigord, 1968.
# Alexandre Nevski

Alexandre Nevski (13 de mai de 1220, Pereslavl-Zalesski - 14 de novembre de 1263, Gorodets) es un prince de Nòvgorod que tenguèt un ròtle important dins l'istòria de Russia. Reinèt de 1236 a 1259, mai aqueu periode foguèt trebolat per d'usurpacions frequentas. Exerciguèt tanben lo poder dins plusors vilas importantas e foguèt grand-prince de Vladimir (1252-1263) e grand-prince de Kiev (1246-1263).
Vassau dei Mongòls, aviá una autonòmia importanta en causa de sa posicion descentrada e de son amistat amb plusors caps nomadas importants. Son rèine foguèt marcat per doas victòrias importantas per la formacion de Russia còntra lei Suedés a la batalha de Neva (1240) e còntra lei Chivaliers Teutonics a la batalha dau lac Peipus (1242).

## Liames intèrnes

* Batalha dau lac Peipus.
* Batalha de Neva.

## Bibliografia

* (fr) Michel Heller, Histoire de la Russie et de son Empire, Perrin, 2015.
# Alexandre Vinet

Alexandre Rodolphe Vinet :
| Profession: | teologian |
| País: | Soïssa |
| Data de naissença: | 17 de junh de 1797 |
| Luòc de naissença: | Lausana, Soïssa |
| Data de decès: | 4 de mai de 1847 |
| Luòc de decès: | Clarens, Soïssa |
Alexandre Rodolphe Vinet (n. 1797, m. en 1847) foguèt un teologian protestant soís del sègle XIX.
# Alexandre Ier (papa)

Alexandre I$^{èr}$ (mòrt vèrs 115) fuguèt, segon la tradicion catolica, un evesque de Roma vèrs 106-115. Succediguèt a Evarist (vèrs 99-107) e fuguèt remplaçat per Sixte I$^{èr}$ (vèrs 114-119 ò vèrs 124-128). Sa vida es fòrça mau coneguda. La tradicion lo credita de la creacion dau carema. Es considerat coma un sant de la Glèisa Catolica Romana
# Alexandre Lacazette

Alexandre Lacazette (Lion, 28 de mai de 1991) es un fotbolaire francés. Jòga actualament coma atacaire a l'Olimpic lionés.
# Alexandre Ruiz

Alexandre Ruiz (Casablanca, Marròc, 2 d'octobre de 1975) es un jornalista, comentador esportiu, animador de television e de ràdio francés.
# Alexandre II de Russia

Alexandre II de Rusia (1818-1881) foguèt lo tsar de l'Empèri Rus entre 1855 e 1881. Passèt a l'istòria coma lo pus important reformador de la societat russa durant lo periòde tsarista qu'a diferéncia de las realizadas per los sieus antecessors e de successors aguèron una importància transcendentala. Descendents d'Alexandre II de Russia son lo rei Miquel Ièr de Romania, la cap de l'ostal imperial russa Maria de Russia, o lo duc de Kent, Edoard del Reialme Unit.
| Precedit per Nicolau I | Tsar de Russia 1855 - 1881 | Seguit per Alexandre III |
# Beneset XII

Beneset XII (en latin: Benedictus PP. XII), nascut Jacme Fornièr (Savardun, País de Fois, a l'entorn de 1285 - Avinhon, 25 d'abril de 1342) foguèt papa de la Glèisa Catolica Romana entre 1334 e 1342. Aguèt un ròtle important dins la repression del catarisme per mejan de l'Inquisicion.
| Precedit per | Beneset XII | Seguit per |
| Joan XXII | Lista dels papas | Clamenç VI |
# Beneset VIII

Beneset VIII (vèrs 980, Latium - 9 d'abriu de 1024, Roma) foguèt lo 143$^{en}$ papa de la Glèisa Catolica dau 18 de mai de 1012 au 9 d'abriu de 1024. Succediguèt a Sèrgi IV (1009-1012) e foguèt remplaçat per Joan XIX (1024-1033).
Après un començament de pontificat trebolat per la temptativa d'usurpacion menada per l'antipapa Gregòri VI, Beneset VIII concentrèt son rèine sus la lucha còntra lei Sarrasins. D'efiech, Itàlia èra dempuei lo començament dau sègle XI la buta d'incursions maritimas organizadas a partir dei posicions conquistas per lei musulmans en Sicília. Assaiant d'empedir lei conflictes entre vilas e senhors italians, Beneset VIII sostenguèt totei leis operacions militaras còntra lei Sarrasins coma la defensa de Sardenha per Pisa e Gènoa (1015-1016) e l'installacion dei Normands dins lo sud de la peninsula.
Regardant leis afaires intèrnes de la Glèisa, organizèt un sinòde per perseguir la lucha còntra la simonia e contunièt de renfòrçar lo poder de l'evescat de Bamberg, cargat d'evangelizar leis Eslaus.

## Liames intèrnes

* Lista dei papas.
# Beneset Vidal

Beneset Vidal (en francés Benoît Vidal) Pontgibaud, Puèi de Doma en Auvèrnhe, lo 15 de mai de 1877 – Sent Ors, lo 5 d'agost de 1951) foguèt un escrivan occitan auvernhat de la renaissença de la literatura d’òc de la primièra meitat del segle XX, promotor del Felibritge en Bassa Auvèrnha. Foguèt fondator, president e capiscòl de l’Escòla de Limanha, elegit majoral del Felibritge en 1925, membre de l’Escòla occitana, laurejat del concors de l’Acadèmia dels Jòcs Florals.

## Biografia

Regent abans de devenir perceptor a Bilhom puèi a Lesós, fondèt en 1920 l’Escòla de Limanha e foguèt un membre actiu del consistòri del Felibritge durant l’entre-doas-guèrras. Clavaire de l’Acadèmia de las Sciéncias, Bèlas Letras e Arts de Clarmont-Ferrand, se faguèt conéisser per lo mitan sabent auvernhat per sas publicacions literàrias e filologicas dins las revistas ditas regionalistas, en particular L’Auvergne Littéraire et artistique.
A sa retirada, Beneset Vidal s’installèt definitivament a Clarmont-Ferrand abans de defuntar durant un sejorn dins son país natal.

## Òbras
### Òbras publicadas

* Flours de mountagno = Flors de montanha. Royan : Ed. de la France littéraire, [1921?].
* La serva = La serve. París ; Tolosa : Occitània, 1926.
* Un amor : jornau = Un amor : jornal, Orlhac : impr. Moderne, 1930.
* Libret de l'escolan auvernhat. Ed. de la Mantenença d'Auvèrnhe (Mantenensa d'Auvernha), [1936].

### Òbras ineditas

* Gramatica auvernhata, s. d. [après 1943]. Manuscrit, 2 vol., 266 p. e 226 p. Coll. CIRDÒC, Archius e manuscrits, Fons Collègi d’Occitània.
* Lo vièlh Clarmont, 1942. Manuscrit, 1 vol. 77 p. Coll. CIRDÒC, Archius e manuscrits, Fons Collègi d’Occitània.
* Jan Combralha, 1927. Manuscrit, 1 vol., 205 p. Coll. CIRDÒC, Archius e manuscrits, Fons Collègi d’Occitània.

## Bibliografia

* De la renaissance d’une langue occitane littéraire en Auvergne au début du XXe siècle, au travers des oeuvres de Benezet Vidal et Henri Gilbert, tèsi universitària, Universitat Pau Valèri - Montpelhièr III, 2020
* Huit siècles de littérature occitane en Auvergne et Velay, edicions EMCC, Lion, 2015 ISBN 978-2-357405-09-7Error d'escript : lo modul « check isxn » existís pas..

## Ligams extèrnes

* Beneset Vidal sus Occitanica
* Colleccion CIRDÒC, Fons del Collègi d'Occitània, dorsièr Beneset Vidal (inventari en linha)
* L'òbra perduda de Benezet Vidal, dins Jornalet
* ↑ https://theses.hal.science/tel-03264341v1
# Benessa d'Acs

Benessa d'Acs (Bénesse-lès-Dax en francés) qu'ei ua comuna gascona, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [bə'nœsə'daks]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Michael de Benessa, en latin, aus sègles XI-XII, Benesse (mapa de Classun de 1638).
Dauzat, shens certitud, que pensa a *Vinditia (villa), d'un nom gau d'òmi *Vinditius, de vindos « blanc ».
Negre (citat per B. Boyrie-Fénié) qu'ei per Vindicius e que precisa en gascon, -nd- > -n-. Bénédicte Boyrie-Fénié refusa pas la causida de Negre, mès lo cognomen Vindicius ei pas atestat qu'un sol còp. B. Boyrie-Fénié qu'arreliga lo toponime a Benés (Petrus de Benes en 1233. Joan Coromines que descriu lo nom com ibero-basco, basat sus iben « cama d'arbo » (en supausant ua aferèsi, dab un sufixe preindoeuropèu -esse.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 1991 | 2026 | Jean-Marie Abadie | PS | director de societat |
| | 1991 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 531, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 391 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 447 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 431 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 398 | 346 | 335 | 404 | 399 | 454 | 496 | 502 | 508 524 |
| 2009 | 2010 |
| 507 523 | 518 534 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 56-57
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 71
* Portau de Gasconha
# Benet

Benet es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per lhuec:

## Administracion

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Daniel David |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 007 | 2 106 | 2 100 | 2 314 | 2 233 | 2 274 | 2 344 | 2 502 | 2 508 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 501 | 2 497 | 2 625 | 2 471 | 2 517 | 2 606 | 2 581 | 2 580 | 2 590 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 487 | 2 464 | 2 536 | 2 201 | 2 151 | 2 026 | 1 933 | 1 945 | 1 987 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 253 | 2 025 | 2 761 | 3 062 | 3 224 | 3 200 | 3 521 | 3 565 | 3 610 |
| 2009 | 2010 |
| 3 662 3 759 | 3 696 3 794 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* Portal de Peitau
# Beneset XIII (papa)

Beneset XIII (en latin: Benedictus PP. XIII), nascut Pietro Francesco Orsini (Gravina in Puglia, 2 de febrier de 1649 - Roma, 21 de febrier de 1730) foguèt lo 245$^{en}$ papa de la Glèisa Catolica Romana dau 29 de mai de 1724 a sa mòrt. Succediguèt a Innocenci XIII (1721-1724) e foguèt remplaçat per Clement XII (1730-1740).
Originari de l'Ostau Orsini, intrèt en 1667 au sen de l'Òrdre Dominican e venguèt cardinau en 1672. Puei, foguèt nomenat evesque de Manfredonia (1675), de Cesena (1680) e enfin de Benevent (1686). Son pontificat foguèt marcat per una volontat de melhorar lei mors de la Glèisa au sen de Vatican (obligacion de residéncia per lei cardinaus, vida fòrça simpla dau papa, ajuda ai paures de Roma...) e de defendre leis interès temporaus de la Glèisa còntra lei monarquias europèas, especialament Àustria qu'èra la poténcia dominanta en Itàlia. Enfin, au nivèu teologic, condamnèt lo jansenisme
# Beneset de Tèrme

Beneset de Tèrme èra un religiós catar nascut abans 1160 de segur al castèl de Tèrme e mòrt pauc après 1230 benlèu al castèl de Querbús.

## Biografia

Se tròba la primièra mencion de Beneset de Tèrme a l'escasença del collòqui de Montreal, en 1207. Es alara un diacre catar de Rasés, e donc dependent de l'avescat catar de Carcassona. Pendent aquela controvèrsia, mentre que Diego d'Osma es causit per èsser campion del camp catolic, los catars delègan Arnaud Oth (diacre de Cabardés) e Beneset de Tèrme.
En 1226, assistís a un concili catar qu'a luòc al Castèl de Piuça. Es fach avesque de Rasés a aquela escasença, avescat que compren Rasés pròpriament dich, s'espandissent fins a Mirapeis. Guilhabèrt de Castras li conferís lo consolament.
La darrièra mencion qu'ajam d'el se tròba dins las deposicions fachas a l'inquisicion, ont un certan Guilhem Cabilblanc indica li aver vendut un pastís de peis en 1230. Residissiá alara al castèl de Querbús, luòc de refugi pels religioses catars. Beneset, plan annadit, se morís probable pauc après car son filh menor, Raimond Agulher, es senhalat coma avesque de Rasés en 1233.
Sembla èsser estat l'oncle e lo preceptor del celèbre cavalièr Olivièr de Tèrme, protector dels catars.

## Nòtas

* ↑ Non es per error que mantun obratge o balha per mòrt a Querbús en 1241. Ni la data ni lo luòc de decès non son pas coneguts.

## Fonts, bibliografia

* Olivier de Termes (en francés). Privat, 2001. ISBN 2-7089-7520-X.
* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Benoît de Termes ».

## Veire tanben
### Ligams intèrnes

* Castèls catars
* Catarisme
* Cucunhan

### Ligams extèrnes

* Site officiel du château de Termes (Aude)
* Benoît de Termes, évêque cathare du Razès
# Benessa de Maremne

Benessa de Maremne (Bénesse-Maremne en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [bə'nœsə]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Martinus de Benesse, en latin, aus sègles XI-XII, de Benessa, en latin, aus sègles XI-XII, Benessa, en latin, en 1105, Benesse (mapas de 1638, 1647, 1714, 1733).
Dauzat, shens certitud, que pensa a *Vinditia (villa), d'un nom gau d'òmi *Vinditius, de vindos « blanc ».
Negre (citat per B. Boyrie-Fénié) qu'ei per Vindicius e que precisa en gascon, -nd- > -n-. Bénédicte Boyrie-Fénié refusa pas la causida de Negre, mès lo cognomen Vindicius ei pas atestat qu'un sol còp. B. Boyrie-Fénié qu'arreliga lo toponime a Benés (Petrus de Benes en 1233. Joan Coromines que descriu lo nom com ibero-basco, basat sus iben « cama d'arbo » (en supausant ua aferèsi, dab un sufixe preindoeuropèu -esse.
Lo determinant qu'ei lo país o anciana viscomtat de Maremne, citat en 1527 archipresbyteratus Maritime. Lo nom que vien de marítimu > marítmu > marétme > marénme > marémne.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2026 | Jean-François Monet | divèrs esquèrra | quadre bancari |
| març 1989 | 2014 | Jean-François Dussin | PS | Retirat d'ensenhaire, conselhèr generau (2004-2011) |
| març 1983 | 1989 | Guy Pécastaing | | |
| 1947 | 1983 | René Folin | SFIO puish PS | |
| | 1947 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2624, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 703 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 073 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 1 175 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 988 | 1 089 | 1 070 | 1 175 | 1 471 | 1 752 | 1 989 | 2 078 | 2 166 2 222 |
| 2009 | 2010 |
| 2 254 2 308 | 2 297 2 353 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Nòtas

* ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 57
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 71
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/06/03/a-benesse-maremne-jean-francois-monet-est-reelu-maire-7534823-3301.php
* Portau de Gasconha
# Aurinhacian

L'Aurinhacian es un periòde industrial del començament del Paleolitic superior. En Euròpa Centrala e Occidentala, sembla de correspondre a l'arribada dels òmes anatomicament modèrnes. L'Aurinhacian se caracteriza per son industria ossosa (sagaias de basa asclada) e litica (pèças carenadas, lameladas, lamas retocadas...).
# Aurius

Aurius (Orieux en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Toponimia

Eras fòrmas ancianas que son Colomer de Orils, cap a 1140, shens certitud qu'aqueth personatge sia ligat a Aurius, Orius, en 1285 e 1379, Orios en 1313, de Oriuis, en latin, en 1369, Orieux, en 1389, Orius, en 1429, Ourieux en 1790, Aurieux, en 1791, Ourieux, sus era mapa de Cassini, ara fin deu sègle XVIIIau. Era prononciacion segon era grafia de Miquèu Grosclaude qu'ei [aw'rioud] e era grafia Aurius; cau comprene [aw'riwd] ? Curiosament, Patrici Pojada, qui guarda era medisha grafia, que dona era prononciacion [aw'riud] en grafia AFI per [aw'riwd] supausat (era prononciacion [aw'riud] que demandaré ua grafia *Auriós).
I a pas de proposicion seriosa dens era literatura toponimica. La diftongason iniciau en Au- qu'ei recenta, absenta de las fòrmas ancianas qui guardan O-, çò qui elimina tot rapòrt dab eth mot (ar)riu (deth latin rivus), enqüèra mèi dab eth mot aura (vent), absent deth gascon a totas eras epòcas en mèi d'aquò. Miquèu Grosclaude que considèra eth mot com escur.

## Administracion

Lista deths cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Sylvie Moulédous |
| març de 2008 | 2014 | Sylvie Sarraméa |
| març de 2001 | 2008 | Pierre Serin |
| 1995 | 2001 | Jean-Claude Forgues |
| | 1995 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 113, totala: 115 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 232 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 330 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 265 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 141 | 132 | 126 | 127 | 120 | 113 | 110 | 110 | 109 113 |
| 2009 | 2010 |
| 109 113 | 107 111 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 era populacion qu'èra de 111 abitants e era densitat qu'èra de 13,55 ab/km².

## Véder tanben

* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas

* 1 2 Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000, http://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=1159&titre=orieux
* ↑ Patrici Pojada, Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus, ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. 88
* Portau de Gasconha