# Popàs

Popàs (Poupas en francés) es una comuna gascona de Lomanha, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Popàs :
| | La Capèra | Puèigalhard de Lomanha |
| Miradors (Gers) | | Balinhac |
| Marçac | Marçac | Montgalhard |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : Poupaux, en 1333, Arnaldo de Popassio, en 1344, Popanis, en 1381, Sanctus Christophorus de Popassio, en 1486, dominae de Poupats, en 1518, prior de Sancte Genefeve de Popanis, en 1532. Popàs, s'es un derivat de popa damb un sufixe aumentatiu -às, pòt representar metaforicament ua tuca sola e arredondida. Mès lo vilatge es meilèu sus ua sèrra. Duas tucas mèi hautas que Popàs, a 179 m, situadas au sud-èst e au nòrd-èst, representan milhor l'idèa de popa.
Meilèu que d'un derivat de popa, solucion adoptada per Dauzat, cau cercar deu costat d'un nom de persona latin, Poppaeus o meilèu Puppus, damb un sufixe que seré -ales (atestacion de 1333), -atos (atestacion de 1518), o -anos (atestacions de 1381 e de 1532).
REMARCA. Tant de càmbiaments de sufixe en dus sègles son impossibles, cau donc cercar una auta solucion. Lo sufixe -anos es representat dus còps, mès damb documents de medisha origina, lo Pouillé (inventari de bens eclesiastics) de l'avescat de Leitora. Lo cau donc comptar per un. Pr'aquò, se la fòrma medievala èra *Popans, la pròva de la dificultat de gardar lo grope final -ns, fenomèn plan conegut en occitan, seré precisament dens sa disparicion aus sègles ulteriors. Cau donc imaginar que l'esfòrç articulatòri per lo gardar pòt produsir una consonanta o una vocala parasita mèi o mens furtiva e mèi o mens clarament prononciada e percebuda. -ans se pòt atau mudar en un -aus confús (a la mòda deus parlars albigeses qu'an definitivament cambiat un Confolenç en Confolèuç), o en -ants > -ats, l'oclusiva estant per natura apta a renforçar l'articulacion de -n. Lo desòrdre aparent de las atestacions estuja donc en realitat ua tendéncia naturala a amudir l'-n- davant -s e reaccions de compensacion per conservar ua articulacion que los locutors devèvan considerar corrècta e tradicionala. Se pòt pas har un rasonament semblable en supausant que la fòrma d'origina èra *Popaus o *Popats. Cau gardar çaquelà la grafia Popàs, pus clara fonologicament. Per un cas diferent de dificultat a manténer ua prononciacion conservatritz, véser Cors, qu'èra un ancian Cols.
* Nom ancian. Lo vilatge [o la parròquia] se disèva Orios o Oriols. I avèva ua glèisa deu nom de Saint-Martin-de-Riols (nom francés) qu'apartenèva a Moissac. I a encara un toponime Orios sense abitat, au sud de la comuna. Las atestacions en son : (glèisa) Sancti Martini de loco qui dicitur Orriolo, cap a 1030, ecclesia de Orriolis, en 1096, Oriols, en 1240, St Martin d'Oriols. S'enten sovent [aw'riɔls] a prepaus de lòcs en relacion damb aqueth vilatge (atraccion deu nom de persona Auriol e deu nom d'ausèth auriòu, deu latin aureolus). Las atestacions mèi ancianas son en -orr- pr'aquò, çò que mia au latin horreum, « graèr de blat », damb lo sufixe -olum e au plurau, donc a *horreolos.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Pascal Guérin |
| junh de 1995 | 2014 | Serge Forlay |
| març de 1983 | 1995 | André Cadoet |
| març de 1959 | 1983 | René Moussaron |
| mai de 1945 | 1959 | Elie Candelon |
| 1929 | 1945 | Elie Cadoet |
| 1926 | 1929 | Auguste Vedel |
| 1918 | 1926 | Adolphe Téchiné |
| 1899 | 1918 | Elie Cadoet |
| 1897 | 1899 | Albert Pujos |
| 1891 | 1897 | Isidore Navarre |
| 1884 | 1891 | Jean Navarre |
| 1880 | 1884 | Antoine Pujos |
| 1878 | 1880 | Emmanuel Reversac de Marsac (de) |
| 1877 | 1878 | Eloi Candelon |
| 1873 | 1877 | François Béraut |
| 1870 | 1873 | André Candelon |
| 1865 | 1870 | François Béraut |
| 1860 | 1865 | Antoine Pujos |
| 1855 | 1860 | André Candelon |
| 1850 | 1855 | Jean Canteloup |
| 1837 | 1850 | Jean Gibily |
| 1834 | 1837 | Jean Candelon |
| 1825 | 1834 | Jean Gibily |
| 1821 | 1825 | Jean Candelon |
| 1815 | 1821 | Jean Labatut |
| 1812 | 1815 | Pertuzé |
| 1807 | 1812 | André Candelon |
| 1803 | 1807 | Jean Gensac |
| 1800 | 1803 | Jean Labatut |
| 1798 | 1800 | André Candelon |
| 1792 | 1797 | Pierre Massoc |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de La Vit de Lomanha; es ara deu canton de Garonne-Lomagne-Brulhois (en francés), donc de Garona Lomanha Brulhés.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 89, totala: 91 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 504 | 501 | 511 | 520 | 536 | 473 | 479 | 455 | 420 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 415 | 382 | 374 | 370 | 352 | 329 | 325 | 272 | 266 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 240 | 257 | 260 | 213 | 211 | 203 | 208 | 204 | 171 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 180 | 132 | 138 | 117 | 101 | 97 | 85 | 88 | 91 92 |
| 2009 | 2010 |
| 93 93 | 97 97 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véser tanben

* Comunas de Tarn e Garona

## Nòtas

* ↑ Patrici Pojada, Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus, ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. 103
* 1 2 3 Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 188-189
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 544
* ↑ https://www.geoportail.gouv.fr/carte%7Cmapa IGN topografica
* ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-poupas.html
* Portau de Gasconha