OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sant-Enion-al-Lenn-Veur

Sant-Enion-al-Lenn-Veur en breton (Saint-Aignan-Grandlieu en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Claude Lemasson |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 167 | | | 1 172 | 1 288 | 1 224 | 1 249 | 1 205 | 1 204 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 109 | 1 109 | 1 210 | 1 255 | 1 280 | 1 296 | 1 368 | 1 334 | 1 333 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 283 | 1 365 | 1 274 | 1 129 | 1 110 | 1 051 | 1 072 | 1 146 | 1 345 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 372 | 1 357 | 1 717 | 2 489 | 3 033 | 3 478 | 3 481 | 3 480 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 3 467 3 522 | 3 506 3 585 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Fieg-ar-Mewan

Sant-Fieg-ar-Mewan en breton (Saint-Fiacre-sur-Maine en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Yves Lecoq |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 636 | 651 | 761 | 935 | 935 | 996 | 1 141 | 1 162 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 1 209 1 228 | 1 194 1 231 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Eler-al-Lann

Sant-Eler-al-Lann en breton ( Saint-Hilaire-des-Landes en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.

## Geografia

Sant-Hilaire-de detlos-Lanas a situat a 41 km al nòrd-es de Roazhon e a 37 km al sud del Mont Sant-Michel dins lo país de Fougères.
Las municipalitats limitrophes son Lo Tiercent, Baillé, Sant-Étienne-en-Coglès, Sant-Salvador-de detlos-Lanas, Sant-Marc-sus-Couesnon e Sant-Ouen-de detlos-Alleux.
La municipalitat fa partida del país del Coglais.
Saint-Hilaire-des-Landes est situé à 41 km au nord-est de Rennes et à 37 km au sud du Mont Saint-Michel dans le pays de Felger.
Les communes limitrophes sont Le Tiercent, Baillé, Saint-Étienne-en-Coglès, Saint-Sauveur-des-Landes, Saint-Marc-sur-Couesnon et Saint-Ouen-des-Alleux.
La commune fait partie du pays du Coglais.

## Istòria

* Lo nom ven de sant Hilaire, avesque de Peitieus al Modèl:IVe sègle (315-367).
* 19 d'abril 1796 : un combat i aguèt luòc entre los chouans e los blaus "republicana" sus la lande de Landeumont, entre Sant-Hilaire-de detlos-Lanas e Sant-Salvador-de detlos-Lanas.
* L'escòla communale de filhas i aguèt fondat l'an 1851. I i aviá tres religiosas.
* Le nom vient de saint Hilaire, évêque de Poitiers au Modèl:IVe siècle (315-367).
* 19 avril 1796 : un combat eut lieu entre les chouans et les bleus "républicains" sur la lande de Landeumont, entre Saint-Hilaire-des-Landes et Saint-Sauveur-des-Landes.
* L'école communale de filles fut fondée en 1851. Il y avait trois religieuses.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Eugène Bertel |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 659 | 1 588 | 1 542 | 1 710 | 1 789 | 1 678 | 1 608 | 1 531 | 1 661 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 667 | 1 671 | 1 661 | 1 563 | 1 586 | 1 690 | 1 627 | 1 549 | 1 455 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 393 | 1 433 | 1 414 | 1 224 | 1 257 | 1 229 | 1 228 | 1 149 | 1 128 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 144 | 1 010 | 807 | 756 | 893 | 922 | 995 | 993 | 990 |
| 2009 | 2010 |
| 988 1 005 | 993 1 010 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Ervlan

Saent-Erbelaen en galò, Sant-Ervlan en breton ( Saint-Herblain en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Charles Gautier (PS) |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 000 | 1 830 | 2 302 | 2 192 | 2 388 | 2 279 | 2 375 | 2 267 | 2 410 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 449 | 2 482 | 2 607 | 2 578 | 2 611 | 2 569 | 2 603 | 2 683 | 2 508 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 535 | 2 589 | 2 664 | 2 874 | 3 345 | 3 981 | 4 678 | 5 506 | 7 636 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 11 990 | 17 568 | 39 867 | 41 958 | 42 774 | 43 728 | 43 901 | 43 516 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 43 119 43 987 | 43 153 44 078 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Ervlon-an-Dezerzh

Sant-Ervlon-an-Dezerzh en breton ( Saint-Erblon en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Hervé Letort |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 289 | 1 342 | 1 347 | 1 275 | 1 350 | 1 319 | 1 264 | 1 378 | 1 309 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 370 | 1 487 | 1 550 | 1 531 | 1 541 | 1 645 | 1 773 | 1 892 | 1 885 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 791 | 1 320 | 1 311 | 1 327 | 1 347 | 1 354 | 1 425 | 1 750 | 1 779 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 847 | 2 036 | 2 395 | 2 803 | 1 708 | 2 230 | 2 475 | 2 512 | 2 500 |
| 2009 | 2010 |
| 2 491 2 549 | 2 482 2 539 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Divi

Sant Divi en breton (Saint-Divy en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.

## Geografia

Sant Divy se tròba al nòrd-oèst de Landerneau e a l'èst de Brèst : la municipalitat es d'ara endavant prèp de la via exprés rota nacionala 12 #que passa al nòrd del finage communal e del aeropòrt de Brèst Bretanha. Mas Sant-Divy es longtemps demorat isolat coma en testifica aquel extrach d'un tèxt publicat l'an 1909 : Modèl:Cita blòc
Comunas confrontantas de Sant-Divy :
* La Forest-Landerneau, lo Élorn
Lo centre del pòble, amb los grands arbres #qu'environan la glèisa, a conservat un aspècte rural en detriment de la périurbanisation recenta de la municipalitat amb los sieus nombroses lotissements.
Saint Divy se trouve au nord-ouest de Landerneau et à l'est de Brest : la commune est désormais proche de la voie express route nationale 12 qui passe au nord du finage communal et de l'aéroport de Brest Bretagne. Mais Saint-Divy est longtemps resté isolé comme en témoigne cet extrait d'un texte publié en 1909 :
Comunas confrontantas de Saint-Divy :
| Kersaint-Plabennec | Kersaint-Plabennec | Saint-Thonan |
| Brest Métropole Océane, Guipavas, aéroport de Brest Bretagne | | Saint-Thonan |
| Guipavas | La Forest-Landerneau, l' Élorn | Landerneau |
Le centre du village, avec les grands arbres qui entourent l'église, a conservé un aspect rural en dépit de la périurbanisation récente de la commune avec ses nombreux lotissements.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Jacques Cozian |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 570 | 449 | 567 | 552 | 564 | 580 | 608 | 672 | 721 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 709 | 708 | 670 | 633 | 655 | 644 | 675 | 694 | 635 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 637 | 613 | 664 | 570 | 600 | 602 | 560 | 714 | 614 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 529 | 533 | 745 | 1 141 | 1 413 | 1 407 | 1 321 | 1 311 | 1 290 |
| 2009 | 2010 |
| 1 321 1 354 | 1 353 1 386 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Eler-Kaleon

Sant-Eler-Kaleon en breton (Saint-Hilaire-de-Chaléons en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Françoise Relandeau |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | 1 189 | 1 429 | 1 467 | 1 240 | 1 092 | 1 200 | 1 317 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 329 | 1 411 | 1 529 | 1 459 | 1 542 | 1 546 | 1 480 | 1 550 | 1 563 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 580 | 1 568 | 1 508 | 1 362 | 1 315 | 1 269 | 1 249 | 1 215 | 1 242 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 304 | 1 311 | 1 255 | 1 362 | 1 333 | 1 551 | 1 791 | 1 841 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 1 940 1 971 | 1 967 1 997 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Eler-Neved

Sant-Eler-Neved en breton (Saint-Hilaire-de-Clisson en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Martine Legeai |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 4 000 | | 1 023 | 1 018 | 1 224 | 1 231 | 1 222 | 1 306 | 1 247 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 273 | 1 287 | 1 280 | 1 243 | 1 287 | 1 282 | 1 244 | 1 277 | 1 250 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 204 | 1 176 | 1 137 | - | 1 001 | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 962 | 991 | 964 | 1 173 | 1 334 | 1 474 | 1 773 | 1 840 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 1 973 2 001 | 2 019 2 049 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Evarzeg

Sant Evarzeg en breton (Saint-Évarzec en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.

## Istòria

Aquela municipalitat a conegut per faches ligats a la Revòlta de las Casquetas Rojas l'an 1675. D'après lo diccionari dels Castells (de Salch, en Publitotal), i a dos mottes féodales e un solar de la XV-sègle XVI al luòc-dich Lo Moustoir.
Cette commune est connue pour des faits liés à la Révolte des Bonnets Rouges en 1675. D'après le dictionnaire des Châteaux (de Salch, chez Publitotal), il y a deux mottes féodales et un manoir des XV-sègle XVI au lieu-dit Le Moustoir.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | André Guillou |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 772 | 900 | 808 | 1 157 | 1 039 | 1 030 | 1 002 | 1 062 | 1 053 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 116 | 1 085 | 1 155 | 1 127 | 1 251 | 1 320 | 1 486 | 1 507 | 1 549 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 566 | 1 550 | 1 586 | 1 484 | 1 507 | 1 374 | 1 337 | 1 404 | 1 345 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 379 | 1 362 | 1 917 | 2 525 | 2 966 | 2 897 | 3 090 | 3 209 | 3 325 |
| 2009 | 2010 |
| 3 442 3 536 | 3 486 3 584 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Sant-Derc'hen

Sant-Derc'hen en breton (Saint-Derrien en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Geneviève Riou |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | - | 1 011 | 944 | 877 | 945 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 889 | 913 | 950 | 958 | 903 | 901 | 892 | 815 | 759 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 688 | 634 | 594 | 582 | 531 | 567 | 682 | 696 | 716 |
| 2009 | 2010 |
| 743 752 | 770 780 |
| Impossible de compiler l'entrée EasyTimeline : EasyTimeline 1.90 Timeline generation failed: 1 error found Line 70: bar:1881 from:0 till: 1011 - Plotdata attribute 'till' invalid. Date '1011' not within range as specified by command Period. |||||||||
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Teddington

Teddington es una vila d'Anglatèrra que si situa dins lo destrech londonian de Richmond upon Thames, au sud-oèst de Londres, en riba nòrd de Tamèsi.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Tederic Quatre

Tederic Quatre (n. lo 22 de decémer de 1973, en francés Thierry Quatre) es un pedagòg e escrivan occitan originari deu parçan de Nerac.
Es ensenhaire a Bordeu e secretari de l’Ostau occitan, la seccion girondina de l’Institut d’estudis occitans. Es editor scientific de l’edicion de las Papilhòtas de Jansemin en 2014. Lo son roman Lo papagai president es editat per l’IEO, dens la colleccion A Tots, en 2022. Tanben escriu e compausa de cançons en francés, e es l’autor de vidèos sus la literatura occitana.

## Referéncias

* ↑ Ficha BNF: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb169271614]
* ↑ TNT. "Nuit d'ennui". Youtube.
* ↑ "D'Astròs. Au legidor gascon". Youtube.
# Tee

Lo tee (o tai) es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca ogoni.

## Localisacion

Lo tee es parlat dins la zòna de govèrn local de Tai de l'Estat de Rivers.

## Escritura

Lo tee es escrich amb l'alfabet pan-nigerian.
Alphabet tèè :
| ʼ | A | Ã | B | D | E | Ẹ | Ẽ | G | H | I | Ĩ | K | L | M | N | O | Ọ | Õ | P | R | S | T | U | Ũ | W | Y | Z |
| ʼ | a | ã | b | d | e | ẹ | ẽ | g | h | i | ĩ | k | l | m | n | o | ọ | õ | p | r | s | t | u | ũ | w | y | z |
Los digrams son: gb, gw, hl, hn, hw, hy, kp, kw, nw, ny.
Las vocalas nasalizadas son marcadas amb lo tilde ã, ẽ, ĩ, õ, ũ. Las letras ẽ e õ son utilizadas per ẹ e ọ nasalizats.
Los tons son indicats amb los signes diacritics accents agut e grèu:
* l'accent agut indica lo ton naut: á, ã́, é, ẹ́, ẽ́, í, ĩ́, ó, ọ́, ṍ, ú, ṹ
* l'accent grèu indica lo ton bas: à, ã̀, è, ẹ̀, ẽ́, ì, ĩ̀, ò, ọ̀, õ̀, ù, ũ̀
* lo ton mejan es pas indicat.

## Referéncias

* ↑ Blench 2019, p. 92.
* ↑ Nwi-Bari 2001, p. iii-v.

## Fonts

* (en) Roger Blench, 2019, An Atlas of Nigerian Languages
* (en) Elder Wilson Kpàkpàn Nwí-Bàrì, 2001, Tèẹ̀-English Dictionary - Tabtàb Tèẹ̀ Turé Bu Bekéè, Port Harcourt, ISCOM.
* Portal de las lengas
# Teggargrent

Lo teggargrent es un parlar dau berbèr que se practica dins l'oasi de Wargren (Ouargla), au nòrd de Sahara, en Argeria.

## Vejatz tanben
### Liames intèrnes

* berbèr
# Teddy Ongoly

Teddy Ongoly, naissut lo 21 de març 1981 a Sibiti (Còngo), es un fotbolaire internacionau congolés que jòga coma defensor centrau.
# Tegenaria atrica

Tegenaria atrica (ò tegenària negra, tegenària deis ostaus, tegenària giganta) es una espècia d'aranha de la familha deis Agelenidae que son airau de difusion cubrís la quasi totalitat d'Euròpa. Es una gròssa aranha que son còrs aganta 12-18 mm en lei femèlas e 10-15 mm en lei mascles. Ambé sei patas, son diamètre passa aisament 10 cm. Es de color sorna ambé doas bendas claras sus lei costats dau cefalotorax e un abdomèn ambé de tacas claras. Es una aranha discrèta que viu dins leis endrechs umids coma lo dessot dei ròcas. Es fòrça frequenta dins leis ostaus ont ataca totei leis artropòds pus pichons qu'ela.

## Liames intèrnes

* Aranha.
# Tegenaria parietina

Tegenaria parietina (ò tegenària dei muralhas) es una espècia d'aranha de la familha deis Agelenidae que son airau de difusion cubrís Euròpa, lo bacin mediterranèu e l'Africa dau Sud. Es una gròssa aranha que son còrs pòu agantar 11 a 20 mm en lei dos sèxes ambé de patas de 50-60 mm. A de motius anelats caracteristics sus sei patas.

## Liames intèrnes

* Aranha.
# Tedirac

Tedirac$^,$$^,$$^,$ (Thédirac en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2014 | 2026 | Jean-Marie Cournac |
| 1996 | 2014 | Claudine Mazeau |
| 1975 | 1996 | Jean Frayssinet |
| | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 317, totala: 317 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 878 | 878 | 869 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 837 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 601 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 318 | | | | Cercar | 275 | 293 | 295 | 300 303 |
| 2009 | 2010 |
| 306 309 | 310 310 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas d'Òlt
* Lo Portal de Carcin
* L'occitan de Carcin

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal de Carcin
# Tegenaria domestica

Tegenaria domestica (ò tegenària domestica) es una espècia d'aranha de la familha deis Agelenidae que son airau de difusion cubrís lo continent europèu. Es una gròssa espècia que son còrs pòu agantar 6-9 mm en lei mascles e 7,5-11,5 mm en lei femèlas. Ambé lei patas, la femèla passa sovent 50 mm de diamètre. Es una aranha fòrça frequenta dins leis ostaus ont es fòrça discrèta. I a pauc de predators naturaus franc d'autrei tegenàrias pus gròssas coma Tegenaria atrica.

## Liames intèrnes

* Aranha.
# Substàncias per- e polifluoroalquiladas

Las substàncias per- e polifluoroalquiladas (mai conegudas per l'acronim anglés PFAS) son una granda categoria de compausats quimics sintetics que la molecula es formada per multiples atòms de fluor units a una cadena alquila. Pòdon èsser pòlifluorats o basas de fluorocarboni (perfluorats). Los PFAS sus fòrma polimèra pòdon èsser trobats dins los produits quotidians coma los vestits, los embalatges de restauracion rapida, las padenas antiadesivas, la mofa extinctritz e de nombroses pesticidas.

## Definicion

Una primièra definicion, de 2011, determina que contenon almens un fragment perfluoroalquil, –C$_n$F$_{2n+1–}$. A partir de 2021, l'Organizacion per la Cooperacion e lo Desvelopament Economic (OCDE) elargissèt sa terminologia, afimar que:
    «los PFAS se definisson coma substàncias fluoradas que contenon almens un atòm de carboni de metil o de metilen totalament fluorat (sens cap H/Cl/Br), es a dire, amb qualques expecions, tota substància quimica que possedís un grop metil perfluorat (–CF ₃) o un grop metilen perfluorat (–CF ₂ -) es un PFAS».

## Referéncias

* 1 2 Fenton SE, Reiner JL, Nakayama SF, Delinsky AD, Stanko JP, Hines EP. «Analysis of PFOA in dosed CD-1 mice. Part 2: Disposition of PFOA in tissues and fluids from pregnant and lactating mice and their pups». Reproductive Toxicology p. 365–372, junh de 2009. PMID: 19429407. PMC: 3446208. DOI: .
* ↑ «Per- and Polyfluoroalkyl Substances (PFAS)». Agéncia Estatsunidenca per la Proteccion Environamentala. www.epa.gov.
* ↑ «Per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS)» (en anglés). Agéncia Europèa de Quimia. echa.europa.eu. [Consulta: 27 d'abril de 2024]
* ↑ Lehmler, HJ. Synthesis of environmentally relevant fluorinated surfactants—a review. 58, març de 2005, p. 1471–96. DOI 10.1016/j.chemosphere.2004.11.078.
* ↑ «Throwaway Packaging, Forever Chemicals: European wide survey of PFAS in disposable food packaging and tableware» (en anglés). Arnika Association, 2021.
* ↑ Integrated Environmental Assessment and Management. 4, octubre 2011, p. 513–41. DOI 10.1002/ieam.258.
* ↑ Environmental Health Perspectives. 126, agost de 2018, p. 84502. DOI 10.1289/EHP4158.
* ↑ «A New OECD Definition for Per- and Polyfluoroalkyl Substances». A: Environmental Science & Technology, novembre de 2021. DOI 10.1021/acs.est.1c06896.
* ↑ OECD. «Reconciling Terminology of the Universe of Per- and Polyfluoroalkyl Substances: Recommendations and Practical Guidance» (en anglés). OECD Publishing, 2021. Archiu de l'original del 13 de julhet de 2021.
* ↑ Environmental Science & Technology. 23, decembre de 2021, p. 15575–15578. DOI 10.1021/acs.est.1c06896.
* Wikidata: Q648037
* Multimedia: Per- and polyfluoroalkyl substances