# Marmanda

Marmanda (Marmande en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lo gentilici es marmandés -esa.

## Toponimia

La prononciacion es [mar'mandə]. Las fòrmas ancianas son Arnaldus de Maremaunde en 1242, Maremaude, Marmanda, Miremanda, Miremaunda en 1242-1255, Miremon, Miremunt, Miremunde, Myremaunde, Mirmauda en 1242-1255, Myremande en 1242, Mirmanda en 1254, Marmanda en 1254, Mirmande en 1283, Marmande en 1289, Marmanda, Marmandia, Marmann, Marmaun, Marmaund, Maremand, en 1307-1317, Marmandum, en latin, en 1307-1317, eccl. de Marmanda en 1316, prior de Marmanda en 1326, capella de Marmanda en 1326, Mermande en 1467, eccl. B. M. de Marmande cum suis annexis en 1501, prior de Marmande, rector ejusdem et de Greno en 1520 (Lista de Valeri).
Segon Dauzat e Rostaing, « l'ancian francés » (sic) mirmande a lo sens de « vila, ostau fortificat ». Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, i vei lo nom germanic d'òme Mirmanda. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, constata que Marmanda es près semanticament de miranda e a probablament lo sens de « vila fortificada ». Marmanda èra una bastida, una vila nava de Ricard Còr de Leon, fondada en 1186; èra tanben un lòc de peatge important.
Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta l'explicacion de Dauzat e d'Astor. Lo site d'origina, Sent Pèir de Granon (senhalat dens la lista de Valeri), èra Garonensis portus, « pòrt de Garòna »; èra bastit sus los vestigis d'una villa galloromana e d'una necropòli de la Hauta Edat Mejana.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | 2026 | Joël Hocquelet | PS | mètge |
| abriu de 2014 | 2020 | Daniel Benquet | UMP, LR, puish Agir | mètge, president de Vath de Garòna Aglomeracion |
| març de 1983 | 2014 | Gérard Gouzes | PS | avocat, deputat (1981-1986, 1988-1993, 1997-2002), president de Vath de Garòna Aglomeracion |
| març de 1977 | 1983 | Gérard Guillot | UDF | conselhèir generau deu canton de Marmanda-Èst (1973-1985) |
| aost de 1945 | 1977 | Yves Grassot | centrista | conselhèir generau deu canton de Marmanda (1961-1973) |
| | 1945 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 18028, totala: 18700 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 7 805 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 8 961 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 9 832 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 13 542 | | | | Cercar | 17 199 | 17 317 | 17 161 | 17 947 18 604 |
| 2009 | 2010 |
| 18 476 19 145 | 18 400 19 113 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 17534 abitants e la densitat èra de 389,13 ab/km².

## Veire tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* ↑ https://web.archive.org/web/20161115015531/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom
* ↑ http://toscanoreinat.chez-alice.fr/dicom.pdf
* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 165-166
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 436
* Portau de Guiana
* Portau de Gasconha