# La Sala

La Sala (Decazeville en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Foguèt creada al sègle XIX en rason de la preséncia d'un jaç de carbon, dins lo contèxte de la revolucion industriala. Es lo carbon que causèt lo desvolopament de la comuna, fasent de Decazeville un centre major de la produccion carbonièra dins lo departament amb mai de 10 milions de tonas de carbon produitas. Lo nom d'ostal d'Élie Decazes que creèt la vila al sègle XIX es a l'origina del nom francés: Decazeville (Vila de Decaze).

## Geografia

La comuna de La Sala se trapa dins la val d'un rèc afluent d'Òlt dit riu mòrt a aperaquí 200 m d’altitud.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de La Sala :
| Boissa e Panchòt | Livinhac / Flanhac | Las Juniás |
| Vivièrs | | Firmin |
| Los Aures | Aubinh | Cransac |

## Istòria

La vila e lo nom son recents : lo luòc se disiá autrescòps La Sala (La Salle, en francés), qu'indica a l'Edat Mejana un ostal fòrt de pichona noblesa.
Es lo carbon que causèt lo cambiament. La Sala ne produsissiá dempuèi lo sègle xvi, que s'exportava per Òlt cap a Bordèu, mas en pichonas quantitats.
Tot ven de çò que Loís XIV e los sieus successors, malgrat las protestacions de la parròquia, dotèron las siás mestressas de minas. Aital, lo duc Decazes (1780-1860) que n'eiretèt, creèt en 1826, amb l'ajuda del politecnician Cabròl, las "Houillères et Fonderies de l'Aveyron" que faguèron d'aquela vila-carrièra un grand centre siderurgic.
Jos Napoleon III, la vila prengèt lo nom de La Sala, del temps que lo fondator èra estatufiat en tòga romana.
L'apogèu fogèt atenh a la debuta del sègle XX amb 9 000 trabalhadors e un milion de tonas de fonda per an. Aquela activitat, uèi declinanta, menèt La Sala a se diversifiar e a desvolopar d'unas autras industrias : metallurgia, industria de la fusta, pairolariá, produccion de tubes en acièr.
Avent patit de plen foet lo declin de l'industria minièra, aquela vila compòrta d'ara endavant de nombrosas frichas industrialas tot en gardant un caractèr popular ligat al sieu passat minièr e industrial.
Lo bacin minièr es conegut per la cauma dels minaires de La Sala de 1961 a 1962 ont mai de 1500 carbonièrs passèron 66 jorns al fons de la mina entre lo 23 de decembre de 1961 e lo 26 de febrièr de 1962.
La darrièra mina barrèt definitivament en junh 2001.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| abrial de 2014 | 2026 | François Marty | | retirat de quadre, president de la CC (2020-) |
| 2010 | 2014 | Jean Reuilles | PS | |
| junh de 1995 | 2010 | Pierre Gadea | PS | president de la CC, conselhièr general (1994-2001) |
| març de 1977 | 1995 | Pierre Delpech | aparentat PCF puèi divèrs esquèrra | mètge, conselhièr general (1976-1994) |
| març de 1971 | 1977 | Yves Roques | PS | |
| març de 1965 | 1971 | René Rouquette | PSU | regent, conselhièr general (1962-1976) |
| mai ? de 1945 | 1965 | Paul Ramadier | SFIO | President del Conselh, conselhièr general (1928-1941, 1945-1962), deputat (1928-1940 e 1945-1958) |
| 1941 | 1944 | Georges Tourtonde | | notari, nommat pel govèrn de Vichèi |
| 1919 | 1941 | Paul Ramadier | SFIO | deputat, conselhièr general |
| | 1919 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 5911, totala: 6104 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | 2 715 | 4 154 | 6 323 | 5 938 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 8 842 | 8 620 | 7 106 | 8 710 | 9 547 | 9 625 | - | 8 871 | 9 634 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 14 144 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 11 855 | | | 8 804 | 7 754 | 6 805 | 6 294 | 6 203 | 6 164 6 364 |
| 2009 | 2010 |
| 6 107 6 302 | 6 012 6 205 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments

* « La Descobèrta »
* Pièja

## Personalitats ligadas amb la comuna

* François Cabrol
* Elie Decazes
* Emma Calvé (1858-1942), cantairitz.

## Veire tanben

* Comunas d'Avairon

## Ligams extèrnes

* Mans de Breïsh - Los carbonièrs de La Sala (paraulas de Joan Bodon, Ventadorn, 1975)

## Nòtas

* ↑ Philippe Marcy, Una cauma pauc ordinària : La Sala 1961-1962, Montauban, revista Arkheia, 2008.