OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# La Garriga (Miramont)

La Garriga (Lagarrigue en francés), autres còps Miramont de Gulhon es ua comuna occitana d'Agenés, lingüisticament gascona, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

Lo sens de garriga es « lòc rocassut ont creish Quercus coccifera » (varietat de casse : avaus, garrolha, agarrus, garric) o (puslèu ací) lana que i creishon pas que matas, boishons e bartàs, segon Ernèst Negre.
Lo nom ancian de la comuna, Miramont-d'Aiguillon (en francés) s'explica coma los autres Miramont, un sintagme de l'epòca feudala. Lo vèrbe mirar es a l'indicatiu e non pas a l'imperatiu. Situat sus un puèg (« mont »), lo castèth o lo vilatge es un punt d'observacion, capable de gaitar de luènh los enemics quan arriban. Aiguillon, Gulhon en occitan, es la vila vesina (mès la comuna èra deu canton deu Pòrt Senta Maria de 1801 a 2015).

## Istòria

Per ordonança deu 18 d'abriu de 1842, Miramont de Gulhon es renomat La Garriga.. Miramont e la Garriga son lòcs diferents e lo càmbiament de nom s'explica per un càmbiament de caplòc.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| març de 2014 | 2026 | Patrick Jeanney | |
| 1983 | 2014 | Aldo Zerbato | agricultor |
| | 2008 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 287, totala: 293 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 414 | 419 | 411 | 321 | 377 | 381 | 401 | 375 | 355 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 372 | 332 | 323 | 343 | 303 | 284 | 257 | 267 | 275 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 242 | 227 | 234 | 173 | 188 | 207 | 199 | 198 | 194 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 158 | 172 | 168 | 212 | 280 | 270 | 280 | 281 | 279 291 |
| 2009 | 2010 |
| 279 291 | 282 288 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 276 abitants e la densitat èra de 63,01 ab/km².

## Véser tanben

* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas

* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud,reedicion 1984, p. 311
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 144
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, pp. 173-174
* ↑ "Ordonnance du Roi portant sur... article 12". Bulletin des Lois. Legir en linha sus Gallica.
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/05/26/lot-et-garonne-decouvrez-les-nouveaux-maires-elus-7512535-3603.php
* Portau de Guiana
# La Gardiòla

La Gardiòla$^,$$^,$$^,$ (Lagardiolle en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Comuna situada al pè de la Montanha Negra, dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Thérèse Rivals |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 237, totala: 239 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 176 | 210 | 187 | 200 | 228 | 233 | 228 | 227 | 228 238 |
| 2009 | 2010 |
| 228 240 | 225 237 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Luòcs e monuments

* Frescas de Nicolas GRESCHNY a la glèisa de Sant Marin.
* Forn de pan banal restaurat a La Gascariá.
* Colombièr remarcable.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».

## Veire tanben
### Articles connèxes

* Comunas de Tarn
* Portal de Lengadòc
# La Gardèla

La Gardèla (Lagardelle en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de La Gardèla :
| Pescadoiras | | |
| | | Praissac Òut delà |
| Gresèls | Belaiga | |

## Toponimia

La Gardèla es una fòrma diminutiva, ambe'l sufixe derivat de -ella, de la Garda. Garda ven d'un vèrbe germanic wardon que donèt lo mot germanic wart, « garda », puèi « gaita », puèi « tor de garda », puèi « fortalesa en general », latinizat en warda o wardia$^,$$^,$. Lo borg es dins la ribièra d'Òut, mas una Tour de Lagarde es sus un morre del planòl.

## Istòria

* La comuna se creèt en 1847, a partir de Pescadoiras.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | 2026 | Jean-Louis Vidilles |
| 2008 | 2020 | Yves Chassain |
| març de 1989 | 2014 | Claude Teulet |
| març de 1965 | 1989 | Robert Gely |
| 1953 | 1965 | Jean Vidilles |
| | 1953 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Puèg l'Avesque, i demorèt.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 123, totala: 125 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | | - | 317 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 301 | 302 | 280 | 249 | 271 | 254 | 244 | 222 | 220 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 218 | 216 | 206 | 183 | 165 | 151 | 159 | 176 | 157 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 140 | 108 | 96 | 104 | 107 | 102 | 124 | 127 | 130 131 |
| 2009 | 2010 |
| 139 140 | 139 140 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas d'Òlt
* Lo Portal de Carcin
* L'occitan de Carcin

## Nòtas

* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 310
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 301
* ↑ Gaston Bazalgues, A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot, Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. 114
* ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18318
* Portal de Carcin
# La Garganta

La Garganta es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
# Elbeuf-sur-Andelle

Elbeuf-sur-Andelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.

## Geografia

La municipalitat a traversat pel Andelle e pel Héronchelle.
La commune est traversée par l'Andelle et par l'Héronchelle.

### Comunas vesinas
## Istòria

Abans la Revolucion, la parròquia dépendait del doyenné de Ry, del bailliage, de la vicomté e de l'eleccion de Roan.
Avant la Révolution, la paroisse dépendait du doyenné de Ry, du bailliage, de la vicomté et de l'élection de Rouen.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Patrick Lelouard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 343 | 346 | 357 | 269 | 281 | 269 | 280 | 260 | 280 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 284 | 270 | 249 | 233 | 239 | 234 | 227 | 230 | 218 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 206 | 197 | 175 | 160 | 150 | 128 | 133 | 213 | 183 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 155 | 147 | 127 | 184 | 245 | 284 | 362 | 373 | 385 |
| 2009 | 2010 |
| 394 399 | 411 414 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Elbroz

Elbroz o lo Mont Elbroz (5 642 m) es una montanha de Caucàs situada en Russia dins lo nòrd d'aqueu massís montanhós. Es la cima pus auta dau continent europèu. Es un volcan d'aspècte simetric qu'es constituit de dos brecs. La cima occidentala es la pus auta e la cima orientala, qu'assosta un cratèr de 300 a 400 mètres de diamètre, arriba a una altitud de 5 621 mètres. Sa formacion comencèt fa 10 milions d'ans e son activitat actuala es relativament limitada amb una darriera erupcion datada entre lei sègles III e I abC. L'ensemble de la montanha es cubèrta per de glaciers importants e es lo centre d'un pargue nacionau creat en 1986.
Au nivèu culturau, la cima dau Mont Elbroz foguèt lo luòc dau castig prononciat per Zèus còntra Prometèu. Lo Titan foguèt estacat entre lei doas cimas de la montanha e una aigla foguèt cargada de li manjar lo fetge cada jorn. La primiera ascension aguèt luòc en 1829 e la guida Killar Khachirov foguèt lo premier alpinista qu'arribèt a la cima. Aquela ascension es considerada coma tecnicament simpla mai es sovent complicada per lei condicions meteorologicas.

## Liames intèrnes

* Caucàs.
# Elche de la Sierra

Elche de la Sierra es un municipi de la província espanhòla d'Albacete e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Elbeuf

Elbeuf es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Djoudé Merabet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 5 862 | 5 600 | 6 351 | 9 090 | 10 258 | 13 366 | 14 646 | 16 318 | 17 534 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 18 821 | 20 692 | 21 784 | 22 848 | 22 213 | 23 152 | 22 104 | 21 404 | 20 542 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 19 050 | 18 729 | 18 290 | 18 672 | 17 964 | 18 379 | 17 506 | 15 958 | 17 293 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 18 988 | 19 407 | 19 116 | 17 224 | 16 604 | 16 666 | 17 277 | 16 975 | 17 170 |
| 2009 | 2010 |
| 17 251 17 520 | 17 178 17 452 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Elbeuf-en-Bray

Elbeuf-en-Bray es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.

## Geografia

La municipalitat a situat en lo país de Bray.
La commune est située dans le pays de Bray.

### Comunas vesinas
## Istòria

Una preséncia umana anciana sus aquel territòri a testificat : en 1831 a #èsser trobat entre Elbeuf e Brémontier una pigassa en silex, de l'epòca gauloise.
Une présence humaine ancienne sur ce territoire est attestée : en 1831 a été trouvé entre Elbeuf et Brémontier une hache en silex, de l'époque gauloise.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jacky Guichot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 538 | 442 | 445 | 436 | 456 | 462 | 449 | 466 | 495 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 435 | 433 | 421 | 414 | 387 | 409 | 406 | 423 | 390 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 375 | 375 | 383 | 319 | 324 | 358 | 341 | 358 | 365 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 313 | 277 | 240 | 259 | 314 | 359 | 386 | 390 | 394 |
| 2009 | 2010 |
| 394 404 | 398 407 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Jean Benoît Desirat Cochet, PAN394&dq=Elbeuf-sus-Andelle&hl=fr&ei=CImbTOPiPIrLOKSStPAM&la siá=X&vertat=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDsQ6AEwAzgK#v=onepage&q=Elbeuf-sus-Andelle&f=false La Seine-Inferiora istorica e archéologique, d'epòcas gauloise, romaine e franque, Librariá istorica e archéologique de Derache, París, 1864.
* ↑ Jean Benoît Désiré Cochet, La Seine-Inférieure historique et archéologique, époques gauloise, romaine et franque, Librairie historique et archéologique de Derache, Paris, 1864.
* Portal de las comunas de França
# Elciego

Elciego es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
# Elda

Elda es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
# Elbach

Elbach en alemannisch ( Elbach en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Emmanuel Schacherer |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 138 | 140 | 160 | 243 | 256 | 276 | 270 | 269 | 268 |
| 2009 | 2010 |
| 262 266 | 260 266 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal d'Alsàcia
# Eldamar

Dins l'univèrs de J.R.R. Tolkien, e mai que mai, dins lo sieu roman Lo Silmarilion, Eldamar, vòl dire "Ostal dels Elfs" en quenya, e es un sinonime de la region d'Aman, ont demòran los elfs.
Eldamar es situat a la region nòrd-orientala d'Aman, pròche a Arda, ont tanben i a l'abadiá del quite nom. Lo territòri d'Eldamar s'espandís a ambedos costats de las montanhas Pelóri, e tanben i son inclusas la granda illa de Tol Eressëa e la region d'Alqualondë. De còps, es nomenada tanplan Elendë.
A Eldamar demòran los mai grands de las tres raças dels vaniar, nòldor e teleri, amb lors poders valarians. Foguèt fondada pendent la Segonda Edat dels Arbres.
En aquela region i aviá fòrça vilas e vilatges mas Tirion, bastida sul puèg de Tuna, al mièg del Passatge de la Lutz, èra la princiapala vila dels vaniar e nòldor, e atanben la vila pús granda. Tanben ailà i aviá la fortalesa nòldor de Formenos, en la tèrra de la lutz, e las vilas teleri dels elfs marins d'Alqualondë a la còsta, e Avallonë a Tol Eressëa. Aquela tèrra recep la lutz dels Dos Arbres de Valinor; lo Calacirya o Pas de la Lutz balhava de lutz a la còsta e la Granda Illa, a l'èst de las montanhas.
Eldamar, pasmens, èra plan mai rica e celèbra. Las siás vilas èran bastidas amb de pèiras e de metals precioses. Las colhitas de blat e frucha èran grandas e lors abitants, èran eroses e savants. Òm afirmèt que tanben la còsta d'Eldamar èra plena de diamants, opals e d'autres cristals. Aprés l'Akallabêth e lo Cambiament del Mond e pendent la fin de la Segonda Edat del Solelh, Eldamar foguèt menada dempuèi los Cercles del Mond mai enlà d'ont i poguèsse aver de mortals que poguèssen la damnar.
L'ABADIÁ D'ELDAMAR
Es l'abadiá situada a la còsta centre-orientala d'Aman, sul Belegaer, ont finís lo Calacirya. S'obrís vèrs lo sud e l'illa de Tol Eressëa es al sieu centre. Dempuèi lo Taniquetil òm pòt agachar tota l'abadiá.
Lo nom ven per l'arribada dels Eldar a Valinor e lors vilatges a Tirion e l'Illa Solitària; çò es dire "l'abadiá de l'Ostal dels Elfs".
# Lagòs (Bearn)

Lagòs (Lagos en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [la'gɔs]. Las fòrmas ancianas que son Lagos en 1385, Lagoos en 1580, Lagos (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat e Rostaing, Lagòs que vien deu nom gallic d'òmi *Lacos, d'après Laco, dab lo sufixe -ossum. Gerhard Rohlfs, citat per Grosclaude, qu'explica Lagòs, shens certitud, per l'antroponime Laco atestat en Lusitania, o lo cognomen Lagissu atestat dens la region de Bordèu.
Miquèu Grosclaude que tròba aqueths noms de persona divèrs explican dificilament lo nom. Grosclaude qu'aima mei lo mot latin lacum, « lac, petita espandida d'aiga, abeurader », vienut en basco lako, « cuba, trolh, dependenças d'ua bòrda ». Véder Lac (Bearn). Lo nom de l'aiga qui i passa qu'ei probablament arreligat dab Lagòs, dab ua simpla diferéncia de sufixe. Lo nom qu'ei donc lo resultat deu radicau latin lacum, shens poder precisar lo sens, dab lo sufixe -ossum.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 1995 | 2026 | Christian Petchot-Bacqué | PS | conselhèr generau (2004-2015), puish departamentau (2015-), president de la Comunautat de comunas deu País de Nai (2008-) |
| | 1995 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 474, totala: 492 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 475 | 472 | 468 486 |
| 2009 | 2010 |
| 467 485 | 464 482 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Nòtas

* ↑ Toponimia Occitana (Institut d'Estudis Occitans) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org
* 1 2 3 Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 259-260
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 378
* Portau de Bearn
# Lahar

Un lahar es una colada de fanga compausada de material piroclastic e aiga que s'escorrís sul pendís d'un volcan, puèi generalament lo long de la rega d'una val fluviala.
Lo tèrme de lahar ven d'Indonesia e en javanés significa lava.
Los lahars an la consisténcia del beton: se compòrtan coma un fluid quand se mòvon, e coma un solid quand s'arrèstan. Los Lahars pòdon èsser enòrmes: lo lahar Osceola produit fa 5600 ans pel Mont Rainier dins l'Estat de Washington produguèt una paret de fanga de 140 m de prigondor dins las gòrjas de la White River e cobriguèt un airal de 330 km² correspondent a 2,3 km³ de material. Un lahar pòt èsser extremament perilhós, amor de son energia e velocitat: un lahar grand se pòt mòure a mantun desenats de mètres per segonda subre fòrça quilomètres, causant destruccions e catastròfas. Lo lahar de l'erupcion del Nevado del Ruiz en Colómbia en 1985 provoquèt la Tragedia d'Armero, que tuèt 23 000 personas quand la vila d'Armero foguèt rebonduda jos 5 m de fanga.

## Causas

Los lahars son deguts a divèrsas causas:
* La nèu e los glacièrs se pòdon desglaçar per la calor de la lava o d'un flux piroclastic durant una erupcion volcanica
* Un aigat provocat per un glacièr, la rompedura d'un lac, o de precipitacions fòrtas pòdon formar un lahar, o un jökulhlaup.
* L'aiga d'un lac de cratèr, combinat amb de material volcanic pendent una erupcion.
E mai que los lahars sián associats mai que mai als efièches d'activitat volcanica, aquestes se pòdon produire pasmens sens cap d'activitat volcanica actuala, se las condicions son reünidas per provocar un esfondrament e un resquilhatge de fanga qu'a per origina los depaus de cendres volcanicas.

### Referéncias

* 1 2 «Lahars and Their Effects».
* ↑ «Deadly Lahars from Nevado del Ruiz, Colombia».
# Lahiguera

Lahiguera es un municipi de la província espanhòlade Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
# Lagunilla del Jubera

Lagunilla del Jubera es una comuna de la Rioja.
# Lahaymeix

Lahaymeix es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Raymond Leclerc |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 290 | 279 | 324 | 326 | 339 | 339 | 347 | 333 | 321 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 314 | 333 | 320 | 315 | 335 | 321 | 308 | 277 | 245 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 228 | 220 | 205 | 152 | 152 | 141 | 119 | 108 | 109 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 108 | 90 | 70 | 70 | 72 | 78 | 94 | 97 | 95 |
| 2009 | 2010 |
| 92 93 | 90 91 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Lagwan

Lo lagwan (o kotoko de Logone, kotoko de Logone-Birni, logone, lagouané) es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Cameron e en Chad.

## Localisacion

Lo lagwan es d'en primièr parlat dins lo departament de Logone-Chari, qu'es restacat a la region de l'Extrèm-Nòrd de Cameron. Unes locutors vivon de l'aute costat de la frontièra, en Chad.

## Classificacion

Lo lagwan es una lenga chadica classada per Gravina (2014) dins la branca biu-mandara, ont fa partida del grop kotoko central amb lo mser.

## Escritura

l'alfabet lagwan es:
| A | B | Ɓ | C | D | Ɗ | E | F | G | Gh | Ghw | Gw | H | I | Ɨ | J | K | Kw | Kʼw | Kʼ | L | M | N | O | P | R | S | Sʼ | SH | Sl | T | Tlʼ | U | V | W | X | Xw | Y | Z | Zl |
| a | b | ɓ | c | d | ɗ | e | f | g | gh | ghw | gw | h | i | ɨ | j | k | kw | kʼw | kʼ | l | m | n | o | p | r | s | sʼ | sh | sl | t | tlʼ | u | v | w | x | xw | y | z | zl |

## Referéncias

* ↑ Henry Tourneux, kotoko
* ↑ Ruff 2005, p. 6.
* ↑ Gravina 2014, p. 26-27.
* ↑ Shryock e Brahim 2014, p. 3-5.

## Fonts

* (en) Sean Allison, 2003, Logone-Birni Kotoko provisional lexicon, Yaoundé, SIL Cameroun.
* (fr) Aaron Shryock e Alhaji Marouf Brahim, 2014, Manuel d’apprentissage de la lecture et de l’écriture en lagwan - Dapkar e spuwun ka bɨrbazla hage lagwan, Yaoundé, SIL Cameroun.
* (en) Joy Naomi Ruff, 2005, Phonology of Lagwan (Logone-Birni Kotoko), Yaoundé, SIL Cameroun.
* (en) Richard Gravina, 2014, The phonology of Proto-Central Chadic: the reconstruction of the phonology and lexicon of Proto-Central Chadic, and the linguistic history of the Central Chadic languages, Utrecht LOT publications.
* Portal de las lengas