OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eccles

Eccles es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
== Geografia ==.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Claude Ansiaux |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 88 | 88 | 125 | 180 | 161 | 164 | 180 | 169 | 184 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 186 | 188 | 160 | 172 | 148 | 156 | 145 | 126 | 125 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 128 | 121 | 103 | 117 | 111 | 100 | 98 | 110 | 106 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 110 | 110 | 101 | 111 | 113 | 111 | 106 | 105 | 107 |
| 2009 | 2010 |
| 104 108 | 100 104 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Ecdysozoa

Los ecdisozoaris (Ecdysozoa) son un clade d'animals qu'an una muda cuticulara. Demest eles, se distinguís los nematòdes e los artropòdes.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Echinocactus platyacanthus

L'Echinocactus platyacanthus es una espécia de planta de la familha de las cactacèas.
# Etnolinguistica

L’etnolinguistica (var etnolingüistica) o antropolinguistica es ’na disciplina de las sciéncias umans qu’estúdia la variabilitat linguistica dins las societats umanas, au chaireforc de lo sociolinguistica e de la dialectologia.
Per abús se parla d’etnolinguistica per la determinacion de las etnias mercé a daus critèris linguistics.
# Etica environamentala

L'etica environamentala o etica de l'environament (de l'anglés environmental ethics e sas adaptacions romanicas; nom occitan de verificar) es una branca de la filosofia environamentala e l'etica aplicada que considèra las relacions eticas entre los èssers umans e l'environament natural. Influéncia una longa lista de disciplinas talas que lo drech, la sociologia, l'economia, l'ecologia, la geografia, etc. Dins son domèni, inclutz l'estetica de la natura e d'autras brancas de la recèrca filosofica (epistemologia, metafisica, axiologia, etc.).

## Veire tanben
### Ligams intèrnes

* Anarcoprimitivisme
* Biocentrisme
* Bioetica
* Conservacion de la natura
* Conservacionisme
* Ecocentrisme
* Ecofeminisme
* Economia ecologica
* Ecologia prigonda
* Ecologia umana
* Ecologisme
* Engenheria environamentala
* Escepticisme environamental
* Estudis environamentals
* Etica climatica
* Moviment ecologista
* Organizacion environamentala
* Racisme environamental
* Santat environamental
* Solastalgia
* Sostenibilitat
* Veganisme
* Resource depletion
* Population control

### Ligams extèrnes
## Nòtas e referéncias
### Referéncias

* (en) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en anglés intitolat « Environmental ethics ».
* (es) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en castelhan intitolat « Ética ambiental ».
* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Éthique de l'environnement ».
# Etimologia

L'etimologia es una disciplina diacronica de la lingüistica, qu'estúdia l'origina dei mots. S'apiela sus de leis de la fonetica istorica e sus l'evolucion semantica dei tèrmes concernits.

## Definicion

Lo tèrme etimologia es un mot compausat sabent grèc, ἐτυμολογία, etymología, eu mesme fabregat amb lei radicaus ἔτυμος, étymos, significant « vertadier» e del sufixe -λογια, -logia (derivat de λόγος, significant « discors, rason »), que pòrge lei noms de disciplinas. Ailadonc es, bèu premier, l'estudi de la significacion e dau sens d'origina d'un mot e de seis evolucions ulterioras. Aquesta definicion deu pasmens èstre passada: l'etimologia estúdia l'origina dei mots.

## Tipes de mots

Se considèra que lei mots d'una lenga pòdon, d'un ponch de vista diacronic, aver principalament tres originas:
* son de mots eiretats d'un estat anterior de la mesma lenga o d'una lenga mairala, mots qu'an subit lei procès d'evolucion fonetica; lo tèrme ancian a l'origina dau nòu mot es nomenat etimon;
* son de mots manlevats a una autra lenga, que son ansin adaptats au sistèma fonologic e grafic de la lenga receberèla;
* son de creacions o «neologismes» (soventeifes partent de rasics grègas o latinas per lei lengas europèas, de còps partent de rasics pròprias de la lenga ela meteissa).

## Referéncias

* ↑ «Étymologie» (en francés). Multidiccionari Occitan Dicod'Òc. Congrès permanent de la lenga occitana.
* Portal de las lengas
# Etiologia

En medecina, l’etiologia (o etiopatogenia) es l'estudi de las causas e dels factors d'una malautiá. Aquel tèrme es tanben utilizat dins lo domèni de la psiquiatria e de la psicologia per l'estudi de las causas de las malautiás mentalas. L'etiologia definís l'origina d'una patologia en foncion de las manifestacions semiologicas.
En filosofia, l’etiologia es l'estudi de l'ensemble de las causas d'un fenomèn.

## Origina del tèrme

L'etiologia (del grèc αἰτιολογία « recerca, exposicion de las causas ») concernís una escòla filosofica de l'Antiquitat s'interessant à l'estudi de las causas.

## Pedagogia e imaginari

Se dich conte etiologic quand una istòria a per tòca de donar una explicacion imaginada a un fenomèn o una situacion que se mestreja pas l'origina scientificament. Exemple : Perqué los cans aman pas los cats? Aquel tipe de literatura es plan ancian e atestat dins la tradicion orala. Los primièrs recits escrichs son sovent basats sus aquelas tradicions. Las Metamorfòsis, d'Ovidi (43 Abc) dins son un exemple ja tardièr e erudit, inspirat de las Heteroeumena de Nicandre de Colofon (Sègle II AbC). Dins Pas que d'istòrias (Just so Stories), Rudyard Kipling torna de biais fantasierós amb la tradicion etiologica, que servís d'aviada a cadun d'aqueles contes: perqué los elefants an una trompa?; cossí nasquèt l'escritura?.

## Nòtas e referéncias

* ↑ http://www.cnrtl.fr/etymologie/%C3%A9tiologie

## Vejatz tanben
### Article connèxe

* Semiologia medicala

### Ligam extèrne

* Cours d'étiologie de l'Université catholique de Louvain
# Etnocentrisme

Etnocentrisme es l'acte de comprene, jutjar o avalorar un autre grop etnic, cultura o grop social cossent damb los estandards e valors de la cultura o grop pròpri. Sòl tanben aver lo significat a priori de considerar lo sieu grop superior als autres grops.
# Dominica

La Dominica es una republica pichona (754 km²) dins la mar Cariba.
La siá capitala es Roseau.
Lo gentilici es dominiqués -a.

### Istòria

Cristòl Colomb arribèt a la Dominica lo 3 de novembre de 1493, qu'atal foguèt la primièra illa descobèrta al moment de son segond viatge en America.
Lo nom que lo navigator genovés ne bategèt l'illa (Dominica) deriva del nom del jorn de la setmana que foguèt acostada.
Los vaissèls espanhòls lai arribèron amb frequéncia durant tot lo sègle XVI, mas la resisténcia ferotja dels guerrièrs indigènas caribas menèt Espanha a daissar de caire la quita idèa de colonizar, n'assajar.
En 1627 los britanics capitèron pas tanpauc a s'apoderar de l'illa.
Pauc après, en 1635, los franceses la reclamèron de contunh e comandèron missionièrs e missions, mas foguèron dins l'impossibilitat de la tenir ocupada per en causa dels resistents caribas e l'abandonèron per sarpar e fugir cap a Sant Vincenç durant lo decènni 1660-1670.
Pendent gaireben un sègle de temps, la Dominica demorèt isolada e arribavan encara maites indigènas caribas qu'après aver daissadas d' autras illas vesinas, se refugiavan a la Dominica per que los europèus (armadas, corsaris, filibustièrs o piratas e ca... etc) en pertot trevavan e dominavan la region.
França cediguèt formalament la possession de l'illa al Reialme Unit en 1763, que ne faguèt atal una colònia de facto en 1805 quand fin finala un govèrn foguèt establit pels angleses.
La Dominica venguèt independenta del Reialme Unit lo 3 de novembre de 1978.

### Politica

La Dominica es una republica parlamentària.

### Economia

De veire: Economia de la Dominica.
# Domingo Santa María

Domingo Santa María González (Santiago de Chile, 4 d'agost de 1825 – Santiago de Chile, 18 de julh de 1889) foguèt un avocat e politician chilen. Ocupèt la foncion de President de Chile de 1881 a 1886.
# Domingo Pérez

Domingo Pérez es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Dominik Nicolas

Dominik Nicolas (nom d'artista) o Dominique Nicolas (nom oficiau) es un musician e un compositor de rock, occitan e francés, nascut lo 5 de julhet de 1958 a París (França) e que, uei lo jorn, viu en Occitània, en Lemosin. Es conegut perque foguèt lo cofondador, lo guitarrista e lo compositor dau celèbre grop Indochine de 1981 a 1994, pendent l'expansion dau movement musicau new wave. Dominik Nicolas es donc lo compositor d'aquelas chançons que son vengudas daus grands succès en Occitània e en França dins los ans 1980 coma L'Aventurier, Miss Paramount, Kao Bang, 3e sexe, Trois nuits par semaine, Tes yeux noirs, Les Tzars o Canary Bay.
Publiquèt lo 25 de mai de 2015 son primier album sòlo entitolat La Beauté de l'idée («La beutat de l'idèa»), que s'anoncièt d'avança per la publicacion de la vidèo de la chançon Underground tre novembre de 2014. Aquel album lo tornèron publicar en 2022.
Dominik Nicolas demòra a l'ora d'aura en Occitània, mai precisament en Lemosin (en Corresa), e d'alhors a de las originas nòrd-lemosinas per son paire.

## Referéncias

* ↑ Dominik Nicolas: «J’espère rejouer sur scène, pourquoi pas avec Indochine», Ouest France, 01.07.2022 https://www.ouest-france.fr/culture/musiques/entretien-dominik-nicolas-j-espere-rejouer-sur-scene-pourquoi-pas-avec-indochine-dbce5e54-f7ad-11ec-9081-e9c3cdc26fd6
* ↑ «Dominik Nicolas, cofondateur et compositeur des débuts du groupe Indochine, est installé en Corrèze», Le Populaire du Centre, 12.07.2015 https://www.lepopulaire.fr/limoges-87000/loisirs/dominik-nicolas-cofondateur-et-compositeur-des-debuts-du-groupe-indochine-est-installe-en-correze_11517977/
# Dominique Bertinotti

Dominique Bertinotti, nascuda lo 10 de genièr de 1954 a París, es una femna politica francesa, mèstra de conferéncias a l'universitat París VII, membre del Partit Socialista e cònsol del 4$^n$ arrondiment de París.
Lo 16 de mai de 2012, foduèt nomenada ministra delegada a la Familha dins lo govèrn de Jean-Marc Ayrault.

## Biografia

* 1954 : Naissença dins lo 16$^n$ arrondiment de París, abitèt en Sèina Saint Denis pendent 20 ans.
* 1977 : Agretjada d'istòria. Començèt sa carrièra coma professora dins un collègi d'Oise, puèi en Sèina Saint Denis.
* 1984 : Doctorat de treseb cicle d'istòria contemporanèa.
* 1989 : Mèstra de conferéncis d’istòria contemporanèa a l'universitat París VII.
* 1993-1997 : Encargada de conferéncias de metòde « lectura de tèxtes istorics » a l’Institut d’Estudis Politics de París.
* 1988 : Trabalh de doctorat d’Estat jos la direccion de René Rémond, president de la Fondacion Nacionala de las Sciéncias Politicas.
* 1992-1995 : Encargada de mission prèp de François Mitterrand a l'Elisèu
* 1994-1995 : Participa activament a la creacion d’una fondacion que vendrá l’Institut François-Mitterrand.
* 1995 : Nomenda per François Mitterrand mandatària dels archius presidencials dels dos setenats
* 1996-2001 : Secretària generala de l’Institut François-Mitterrand.
* 1993 : Primièra candidatura a las eleccions legislativas]] dins 1$^a$ circonscripcion de París.
* 1995 : Cap de lista socialista a las eleccions municipalas, e venguèt conselhèra de París.
* 2001 : Elegida cònsola màger del 4$^n$ arrondiment de París que pel primièr còp versèt a l'esquèrra (54 % des vòtes).
* 2006-2007 : Membra activa de la campanha presidenciala de Ségolène Royal e mandatària financièra de la candidata del PS.
* 2008 : Tornèt èsser elegida cònsola màger del 4$^n$ arrondiment.
* 2011 : Directritz de campanha de Ségolène Royal a las primàrias socialistas de 2011 e aprèp Membra del grop encargat del projècte presidencial de François Hollande.
* 2012 : Ministra delegada a la Familha prèp de la Ministra dels Afars socials e de la Santat dins lo govèrn de Jean-Marc Ayrault.

## Presa de posicion

Dominique Bertinotti prenguèt partit per una reconeissença de la lei de l'omoparentalitat.

## Nòtas e referéncias

* ↑ site oficial de Dominique Bertinotti

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes

* Site oficial de Dominique Bertinotti
# Domingo French

Domingo French que ho un revolucionari e un militar argentin. Que's destaquè durant las invasions anglesas de l'arriu de la Plata en bèth obtièner lo grad de capitani. Durant la Revolucion de Mai que he partida deu grop de chisperos (los "hargaires de belugas") e, amassa dab Antonio Luis Beruti, que distribuiva insignas entà distinguir los partisans de la revolucion e poder estremar de las discussion lo opositor. Per aquesta rason, French e Beruti que son a còps considerats per error com los inventors de la cocarda blava e blanca.
French que comptava enter los Revolucionaris mei determinats a anar dinc a l'independéncia e qu'èra un pròche de Mariano Moreno ; qu'acopanhè Juan José Castelli dens l'expedicion de repression de la contrarevolucion entà executar l'ancian vicerei Jacques de Liniers.
# Dominion

Un dominion es un tèrme ancian que designava un Estat autonòm de l'Empèri Britanic ò dau Commonwealth. Lei dominions èran de colonias de poblament ancianas qu'avián obtengut de drechs li permetent de gerir sei finanças, sa politica interiora a condicion de respectar quauquei règlas eticas de basas impausadas per Londres e son comèrci levat de quauqueis exigéncias egalament fixadas per lo Reiaume Unit. Aguèt tanben lo drech de crear la sieuna fòrça armada. En revènge, lo govèrn britanic gardava lo contraròtle deis afaires estrangiers. Leis institucions juridicas britanicas èran tanben lei corts suprèmas dei dominions, compres per lei questions constitucionalas.
Lei dominions principaus èran Canadà, Austràlia, Nòva Zelanda e lei colonias sud-africanas. Aquela autonòmia evolucionèt pauc a cha pauc vèrs una independéncia complèta. Aquela transformacion foguèt oficialament reconegut en 1931 amb l'Estatut de Westminster. Pasmens, dins lei fachs, lei dominions contunièron d'alinhar sa diplomacia sus aquela dau Reiaume Unit fins a la Segonda Guèrra Mondiala. Quauquei ponchs, coma lo reglament dei desacòrdis constitucionaus, demorèron de la responsabilitat dei tribunaus londonencs encara pus lòngtemps. Per exemple, fins a 1982, totei lei modificacions constitucionalas canadencas devián èsser aprovadas per lo Parlament de Londres.
Après 1945, l'estatut de dominion foguèt donat a fòrça colonias britanicas dins lo quadre dau procès de fragmentancion de l'Empèri Britanic. Pasmens, aqueleis Estats gardèron pas lòngtemps aquel estatut.

## Liames intèrnes

* Colonialisme.
* Protectorat.
# Domingo Pérez de Granada

Domingo Pérez de Granada es un municipi de la província espanhòla de Granada.
# Domingos da Costa Oliveira

Domingos Augusto Alves da Costa Oliveira (1873-1957) militar (general) foguèt primièr ministre de Portugal entre 1930 e 1932.
| Precedit per Artur Ivens Ferraz | Primièr ministre de Portugal 21 de genièr de 1930 - 25 de junh de 1932 | Seguit per António de Oliveira Salazar |
# Domingo García

Domingo García es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Elias Canetti

Elias Canetti (Ruse, Bulgaria, 25 de julhet de 1905 - Zuric, 14 d'agost de 1994 en Soïssa) foguèt un escrivan austrian e britanic de lenga alemanda. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1981. Canetti, que residiguèt una part importanta de sa vida en Soïssa es sovent associat a la literatura autriana e mai se generalament son òbra cobrís una perspectiva mai ampla plus large qu'i defendiá una idèa pluralista de la cultura europèa dins sa riquesa e diversitat.
# Elias Fonsalada

Elias (de) Fonsalada foguèt un trobador occitan del sègle XII e XIII. Aqueste autor originari de Brageirac es conegut gràcias a sa vida escricha posteriorament que ditz d'el:
    N'Elias Fonsalada si fo de Bragairac, del avesquat de Peiregors. Bels hom fo molt de sa persona, e fo fils d'un borges que se fetz joglar; e n'Elias fo joglars atressi. No bon trobaire mas noellaire fo; e saup benestar entre la gen.
De sa produccion subsistisson sonque doas cançons, escrichas aparentament durant las darrièras annadas de la vida del sobeiran catalan Pèire II d'Aragon segon lo cercaire Manfred Raupach.
# Elias James Corey

Elias James Corey :
| Profession: | quimista |
| País: | Estats Units |
| Data de naissença: | 12 de julhet de 1928 |
| Luòc de naissença: | Methuen, Massachusetts, Estats Units |
Elias James Corey (n. en 1928) es un quimista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1990.
# Elias Bachàs

Elias Bachàs (en grafia mistralenca Elìo Bachas, en francés Élie Bachas, Tolon, 1903 - 1986) es un escrivan de lenga d'òc que foguèt capolièr del Felibritge entre 1963 e 1971.

## Òbras

* Atualita dóu Felibrige (1965)
* Lou Felibrige dins noste tèms (1967)
* Lou simbèu de la Coupo, seguit de La dicho d'Avignoun (1968)
* Lou liame catalan (1969)
* L'idèio de patrìo (1970)
* Lou Felibrige e la jouvènço (1970)

## Bibliografia

* {{{títol}}}. ISBN 978-2-9533591-0-7.

## Ligams extèrnes

* (fr) BnF
* Capoulié dóu Felibrige, Discours de Santo Estello, Elìo BACHAS, sus Ciel d'Oc
* Portal de Provença
* Portal de la literatura
# Elias Boirac

Elias Boirac (Elie Boirac), vadut au Pian (Gironda) lo 5 de janvèir 1810 de Caterina Marròt e Pèir Boirac, mòrt a Sent Macari lo 27 de març 1884, es un poèta occitan d’expression occitana.
Bolantgèir, republican convinçut, fondèt en 1848 lo Cercle Republican de Lo Pian de Garona dont estut secretari, au bèth miei empèri autoritari. Son naturau lengut e bramassaire li hasut escríver panflets que prenen la fòrma de poesias epicas e satiricas dens lasquaus ataca personatges locaus, clarament designats per lor nom.
Augent compausat un tèxte agressiu sus Badinguet, estut horabandit de Sent Macari per decision prefectorau, s’exilièt… a cent mètres de son ostau, dens la comuna vesina, chès un de sa familha.
Lo 20 de julhet 1930, lòrs de la 8a Felibrèia, lo comitat macarian dau Felibritge rassemblèt un brave milèir de gents sus la plaça dau Mercadiu, a Sent Macari, per onorar en mèsme temps la memòria d'Elie Boirac. Lo dishuren bon pair de familha, ardent republican, fervent Macarian.
Adara, una placa commemorativa es apausada sus son ostau de la rua d'Yquem.

## Òbras

Deishèt bocins d’antologia, coma Lou Tintamarre (1846), poèma satiricoepic, qu’arrepresenta una batalha rengada entre los Costilhans de Lo Pian de Garona (vilatge capsús Sent Macari, pitat sau costalat) e los Macarencs, en òrdi de batalha. L’epic se hèi burlesc, quora la batalha fanfaronada se compara a las grandas batalhas de l’Antiquitat.
De citar tanben lo Riguedoundoun (1868), shens dobte son cap d’òbra, longa diatriba hasent seguida a la lei de l’Empèri sus las cooperativas, e l’obertura d’una panisseria cooperativa a Sent Macari, au ras de la sua. Lo gerant, Gilaressa, i es atacat personaument e d’un biais frem maishant. D’autes comerçants macarencs i son tanben brocardats.
L’òbra de Boirac, tota manescriuta, es inedita. Nos estut transmesa per tradicion familiau sonque. Son estil quita pas de hèser pensar, a còps, au de Victòr Gelu.
Rencountre de Moussu FERBOS paÿ maire de Sen-Macary et dé Moussu GRESEAUX docteur-médecin, sus les alleyes a prépaou dé les électiouns municipales doun M. FERBOS ère renoumat présidént (1842)
Lou Tintamarre (1846)
Lous Trotoirs de Maouargat (1865)
Riguedoundoun (1868)
Debat l’emban dou Mercadiou (cançon non datada)
# Elias Lönnrot

Elias Lönnrot (9 d'abriu de 1802, Sammatti - 19 de març de 1884, Sammatti) es un mètge e un escriban finlandés dau sègle XIX. Es l'autor dau Kalevala qu'es una epopèia majora de la literatura finesa.
Nascut dins la region d'Uusimaa, estudièt la medecina, la literatura, l'istòria e lei lengas an Abo e venguèt mètge en 1832. A partir de 1827, comencèt de s'interessar a la mitologia finesa e de collectar lei racòntas tradicionaus dei païsans. Tre 1831, comencèt de publicar plusors obratges sus lo subjècte, especialament lo Kalevala e lo Kanteletar que gropan plusors centenaus de cants e poèmas tradicionaus.

## Liames intèrnes

* Kalevala.
* Kanteletar.
# Eliana Tortet

Eliana Tortet es una jornalista e militanta occitana. Es jornalista per França 3, per l’emission Vaquí e d’autras emissions de magazine. Es dempuèi longtemps animatritz de las seccions alpencas de l'IEO.
Dempuèi 2021 es copresidenta de l’Institut d’Estudis Occitans.
| Precedit per Pèire Brechet | Copresidenta de l'IEO 2021 - uèi | Seguit per en foncions |
# Elias Hrawi

Elias Hrawi (1925–2006) avocat e òme politic de religion crestiana maronita, foguèt president de Liban entre 1989 e 1998.
| Precedit per René Moawad | President de Liban 1989 - 1998 | Seguit per Émile Lahoud |
# Fasilides

Fasilides (1603 - 18 d'octòbre de 1667) foguèt lo negus de l'Empèri d'Etiopia de 1632 a 1667. Succediguèt a son paire Susneyos (1607-1632), que foguèt obligat d'abdicar a son profiech en causa de sa politica religiosa, e foguèt remplaçat per son fiu Yohannes I$^{èr}$ (1667-1682).
Maugrat sa durada lònga, lo periòde de Fasilides es relativament mau conegut car laissèt ges de cronica de son rèine. Sa capitada principala foguèt d'amaisar lei tensions religiosas entraïnadas per son paire qu'aviá assaiat d'impausar lo catolicisme en plaça dau cristianisme ortodòx. Per aquò, exilèt lei jesuistas a Fremona avans d'ordonar son expulsion e la destruccion deis obratges catolics dau país. En parallèl, installèt sa capitala a Gondar que venguèt un centre comerciau major d'Africa de l'Èst. Pasmens, lo desvolopament de la capitala permetèt pas de defugir lo declin dau poder imperiau menaçat per lei revendicacions de l'aristocracia tradicionala e de l'aristocracia novèla formada au sen dau pòble oromò. D'un biais generau, lei transferiments financiers entre lei vassaus cargats de collectar l'impòst e l'emperaire demeniguèron entraïnant la baissa dei revenguts de l'Estat. Enfin, regardant lei relacions ambé leis estats vesins, se preocupèt d'aparar Etiopia còntra leis ambicions de l'Empèri Otoman en s'aliant ambé lei principats musulmans d'Africa de l'Èst.