# Clorur

Dins lo domèni de la quimia o de la qualitat de l'aiga o de l'aire, lo tèrme clorur designa:
* l'ion clorur Cl$^-$: es un atòm de clòr encargat d'un electron suplementari; es un ion negatiu (anion), dich alogenur; un atòm de clòr avent ganhat un electron. Es tanben produch pendent la dissociacion del clorur d'idrogèn dins l'aiga. De clorurs pòdon èsser localament implicats dins las pluèjas acidas e fenomèns d'acidificacion d'aiga superficialas o sosterranhas;
* tota sal de l'acid cloridric (HCl); un clorur pòt donc èsser inorganic (mineral, metallic) o organic (exemple: clorometan CH$_3$Cl, tanben nomenat clorur de metil).

## Los principals clorurs

Se destria:
* lo clorur de sòdi, NaCl, qu'es lo compausant màger del sal marina ; l'aiga de mar conten unes 35 g de sals par litre amb 27 g de clorur de sòdi e 5 g d'autres clorurs (de magnèsi, de calci e de potassi). A causa de sa capacitat a abaissar lo punt de congelation d'una solucion (l'aiga de mar gèla a −2 °C), lo clorur de sòdi es la sal mai utilizada pel salatge de las carrièras, destinada a lutar contra lo verglaç. Es una font creissanta de pollution de las aiga. Es tanben un factor d'ipertension arteriala quand es consomat en quantitat excessiva;
* le chlorure de calci es tanben utilizat en alternativa del NaCl pel salatge rotièr, mas puslèu per de temperaturas inferioras a −10 °C (finsa a −20 °C). Es tanben un font creissenta de contaminacion de las aigas pels clorures;
* lo clorur de potassi KCl es lo compausant màgere del sal de regime utilizar coma substitut au sal de taula en cas d'ipertension arteriala;
* lo clorur de magnèsi, un dels compausats de la sal marina, necessari al foncionament de gaireben totes los organismes;
* lo clorur d'argent AgCl èra utilizat vèrs 1890 dins la fabricacion del papièr fotografic;
* lo clorur d'alumini (AlCl$_3$), utilizat dins de produchs destinats a reduire la transpiracion o son odor. Es un produch dangierós, susceptible de produire une explosion s'es plaçat pur en contacte amb una basa o d'aiga;
* lo clorur d'idrogèn (HCl), es la forma gasosa (o anidra) de l'acid cloridric (toxic e fòrça corrosiu) ;
* lo clorur d'amòni (NH$_4$Cl), nociu se ingerit, e irritant, mas pasmens utilizat coma additiu alimentari (numèro E510). Es a vegada utilizat en zona d'esports de nèus per alentir la fonda, que la fa durcir (quitament un pauc al dessús de 0 0 °C) ;
* lo clorur de fèrre(III);
* lo clorur de zinc;
* lo clorur d'estanh(IV) o « tetraclorur d'estanh » o « clorure stanic » (produch dangierós);
* lo clorur d'estanh(II) o « clorur estanhós » o « diclorur d'estanh », utilizat coma additiu alimentari de proprietats antioxidantas e fixator de color (n$^o$ E512) ;
* lo clorur de vinil;
* lo policlorur de vinil (PVC).

## Clorur e santat

Los tauses de clorur de las cellulas e dels fluids (sang, limfa) dels animals vertebrats son de contunh contrarotlats pel sistèma ormonal e los rens o via dels organs especializats (per unes peissons, ausèls de mar...). Los clorurs en mai son excretats per l'urina e un pauc per la transpiracion.

## Lo clorur e l'aiga potabla

La directiva europèa 98/83 del 3 de novembre de 1998 fixa a 250 mg/l lo taus maxim en ions clorurs dins l'aiga potabla.

## Identificacion e/o dosatge

Lo metòde classic, dich de Charpentier-Volhard, repausa sul principi que los ions clorurs en solution reagisson amb lo nitrat d'argent produsent un precipitat blanc que ven negre a la lutz.

## Solubilitat dins l'aiga

Solubilitat de las sels anidras dins l'aiga a temperatura ambiante (20 a 25°C) en g/100g H$_2$O (sals preseas en compte: AlCl$_3$, SbCl$_3$, BaCl$_2$, BeCl$_2$, CdCl$_2$, CaCl$_2$, CsCl, CoCl$_2$, CuCl$_2$
, AuCl$_3$, InCl$_3$, FeCl$_3$, LaCl$_3$, PbCl$_2$, LiCl, MgCl$_2$, MnCl$_2$, HgCl$_2$, NdCl$_3$, NiCl$_2$, PtCl$_4$, KCl, PrCl$_3$, RaCl$_2$, RbCl, SmCl$_3$, AgCl, NaCl, SrCl$_2$, TlCl, YCl$_3$, ZnCl$_2$)

## Densitat

Densitat de las sals en g⋅cm$^{-3}$ (composés pris en compte : AcCl$_3$, AlCl$_3$, AmCl$_3$, SbCl$_3$, AsCl$_3$, BaCl$_2$, BeCl$_2$, BiCl$_3$, CdCl$_2$, CaCl$_2$
, CeCl$_3$, CsCl, CrCl$_3$, CoCl$_2$, CuCl$_2$, ErCl$_3$, EuCl$_2$, GdCl$_3$, GaCl$_3$, GeCl$_4$, AuCl$_3$, HoCl$_3$, InCl$_3$, ICl$_3$, IrCl$_3$, FeCl$_2$, LaCl$_3$, PbCl$_2$, LiCl, LuCl$_3$, MgCl$_2$, MnCl$_2$, HgCl$_2$, MoCl$_2$, NdCl$_3$, NiCl$_2$, NbCl$_5$, NCl$_3$, PdCl$_2$, PCl$_3$, PtCl$_2$, PuCl$_3$, KCl, PrCl$_3$, RaCl$_2$, ReCl$_3$, RhCl$_3$, RbCl, RuCl$_3$, SmCl$_3$, ScCl$_3$, SeCl$_4$, AgCl, NaCl, SrCl$_2$, SCl$_2$, TaCl$_5$, TeCl$_2$, TbCl$_3$, TlCl, ThCl$_4$, SnCl$_2$, TiCl$_2$, WCl$_6$, UCl$_3$, VCl$_2$, YbCl$_2$, YCl$_3$, ZnCl$_2$, ZrCl$_2$)

## Nòtas e referéncias

* ↑ (en) [www.fao.org/input/download/standards/13341/CXG_036f_2015.pdf Noms de catégorie et système international de numérotation des additifs alimentaires] - Codex Alimentarius
* ↑ PDF TP de lycée : TP spé n°7 : Dosage des ions chlorures par la méthode de Charpentier-Volhard
* ↑ (en) David R. Lide, CRC Handbook of Chemistry and Physics, Boca Raton, CRC Press, 18 juin 2002, 83$^e$ éd., 2664 p. (ISBN 0849304830, présentation en ligne), p. 4-37Modèl:HBChemPhys
* ↑ (en) David R. Lide, CRC Handbook of Chemistry and Physics, Boca Raton, CRC Press/Taylor and Francis, 3 juin 2009, 90$^e$ éd., 2804 p. (ISBN 9781420090840, présentation en ligne), p. 4-43Modèl:HBChemPhys