OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Okavango

Okavango o Cubango es lo tresen cors d'aiga de l'Africa Australa per sa longor (entre 1 600 e 1 800 km). Sa font es près de la vila de Huambo en Angòla centrala, abans de traversar Namibia per aténher Botswana. Las aigas d'Okavango an la particularitat de jamai rejónher l'ocean, lo cors del fluvi s'acaba pel vast dèlta d'Okavango dins lo desèrt de Kalahari, es un fluvi endoreïc.

## Percors

A la seguida d’un accident geologic, se perd dins lo sec desèrt de Kalahari puslèu de desbocar dins l'Ocean Indian. Alara, se nomena lo fluvi quie tropa jamai la mar.
Près de l'estrecha Listra de Caprivi (Namibia), la coa de padena (panhandle) que separa lo Botswana e l'Angòla, lo fluvi Okavango serpeja entre las verdas pradas inondablas. Entre doas fracturas de la rusca terrèstra, aquel corredor mena a una depression ont lo fluvi s'espandís enseguida dins un vast dèlta.
D'un debit de gaireben quinze miliards de mètres cubics annals, sas aigas se pèrdon dins un gigantesc dèlta de 15 000 km$^2$, formant un labirint d'illas, de canals e de lagunas. Pasmens, los ans de fòrt debit, una pichona partida de l'aiga rejónh lo Zambèzi via un dels sieus afluents, lo Magwekwana.
Aquel espaci es en partida la resèrva naturala de Moremi Game Reserve. Es de fòrça granda importança per plan d'espècais d'aucèls, de mammifèrs, de peissons, de reptils, d'amfibians e de vegetals, mas es menaçat per la volontat dels païses que travèrsa (Angòla, Namibia, Botswana) d’expleitar sas aigas, bastissent de paissièras e de canals per l'irrigacion, fòrça importanta dins aqueles païses fòrça arids.

## Galariá

* Vegetacion del dèlta d'Okavango
* Okavango vist pel satellit Spot
* Ima(ge satellitara de dèlta d'Okavango

## Annèxes
### Bibliografia

* (en) Charles John Andersson, The Okavango River, a Narrative of Travel, Exploration and Adventure, Hurst & Blackett, London, 1861, 364 p.
* (en) Peter Johnson, Robert T. Teske et Anthony Bannister, Okavango: Sea of Land, Land of Water, Struik, Cape Town, 1997 (Modèl:2e éd.), 202 p. ISBN: 9781868253821
* (en) John Mendelsohn et Selma El Obeid, Okavango River: The Flow of a Lifeline, Struik, Cape Town, 2004, 176 p. ISBN: 9781868729630

### Ligams extèrnes

* Vol au-dessus de l’Okavango » (Entre Deux Eaux, Newsletter Modèl:Numéro, 18 février 2010)

### Notas e referéncias

* ↑ « Cubango » e « Kubango » son los noms donats al fluvi en Angòla.
# Okinawa

Okinawa (en japonés, 沖縄本島, Okinawa Hontō; en conigami, ふちな Huchináa e en okinawan, 沖縄/うちなー Uchinaa - que se pòt transcriure (H)ochinaa en occitan) es l’illa principala de l’archipèla del meteis nom, als Riuquius.
Administrativament, es dins la prefectura japonesa d'Okinawa, levat un espaci que demòra jos ocupacion militària americana. Las vilas principalas son Nafaa (Naha en japonés) e Uchinaa (Okinawa en japonés).
A una superfícia de 1 206,93 km$^2$ e 1 301 462 abitants (2014).
Es a Okinawa que s’inventèt lo karate.

## Nòtas e referéncias

* ↑ «Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana» (en occitan) p. 129.
* ↑ Vocabulari basic der aranés. Lhèida: Institut d'Estudis Aranesi-Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana [1a. ed. decembre de 2017], p. 94.
# Oklahoma

Oklahoma es un estat dels Estats Units d'America qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta al nòrd Kansas, al nòrd-èst Missorí, a l'èst Arkansas, al sud e a l'oèst Tèxas, e al nòrd-oèst Colorado e lo Nòu Mexic. Capitala: Oklahoma City.

### Ligams extèrnes

* Allen Williamson Bridge, Ripley, Oklahoma
* Senator James Allen Williamson, Oklahoma
* Representative James Allen Williamson, Oklahoma
* ↑ Afirmat dins: United States Summary: 2010, Population and Housing Unit Counts, 2000 Census of Population and Housing.
* ↑ «cens dels Estats Units del 2020». [Consulta: 20 de març de 2022]
# Nguyễn Xuân Phúc

Nguyễn Xuân Phúc es un òme politic vietnamian. Foguèt elegit president de Vietnam lo 5 d'abril de 2021. Demissionèt en genièr de 2023.
# Ngwe

Lo ngwe (o nweh) es una lenga bamileke parlada en Cameron.

## Localisacion

Lo ngwe es parlat dins los arrondiments de Fontem, Alou e Wabane, dins lo departament de Lebialem, dins la Region del Sud-Oèst de Cameron.

## Classificacion

Lo ngwe fa partida d'un grop bamileke amb lo fe'fe', lo ghomala', lo kwa', lo medumba, lo mengaka, lo nda'nda', lo ngiemboon, lo ngomba, lo ngombale e lo yemba.

## Referéncias

* ↑ Ayotte e Ayotte 2003, p. 4.
* ↑ Watters 2003, p. 232-233.

## Fonts

* (en) Michael Ayotte, Charlene Ayotte, 2003, Sociolinguistic language survey of Ngwe: Fontem, Alou, and Wabane Subdivisions, Lebalem Division, South West Province, SIL International.
* (en) John R. Watters, 2003, Grassfields Bantu, in Derek Nurse, Gérard Philippson, (eds.), p. 225-256, The Bantu languages, Routledge Language Family Series 4., Londres e Nòva York, Routledge.
* Portal de las lengas
# Nguyễn Minh Triết

Nguyễn Minh Triết :
| president de (país): | Vietnam |
| Periòde de govèrn: | 27 de junh de 2006 - 27 de junh de 2011 |
| Predecessor: | Tran Duc Luong |
| Successor: | Trương Tấn Sang |
| Data de naissença: | 8 d'octobre de 1942 |
| Luòc de naissença: | Ben Cat, Vietnam |
| Profession: | professor de matematicas e òme politic |
| Partit politic: | Partit Comunista de Vietnam |
Nguyễn Minh Triết, professor de matematicas e òme politic nascut en 1942, foguèt lo president de Vietnam del 27 de junh de 2006 al 27 de junh de 2011.
| Precedit per Tran Duc Luong | President de Vietnam 27 de junh de 2006 - 27 de junh de 2011 | Seguit per Trương Tấn Sang |
# Ngā Wai Hono e te Pō

Nga wai hono i te po (nascuda lo 13 de genièr de 1997) es la reina del Quinguitanga, la monarquia maòria d’Aotearoa dempuèi lo 5 de setembre de 2024. Foguèt elegida per succedir al paire Tūheitia. Son nom e títol complet es Te Arikinui Kuini Nga wai hono i te po. Los sieus títols Te Arikinui (que significa Cap suprèm) e Kuīni (que significa Reina) li foguèron balhats quand venguèt monarca. L'enfant mai jove e sola filha de Tūheitia, es una descendenta dirècta del primièr rei maori, Pōtatau Te Wherowhero, que foguèt installat en 1858. Es l'ochena monarca del Quinguitanga, e la segonda femna a ocupar la posicion après sa grand.
# Nha Trang

Nha Trang :
| País | Vietnam |
| Superfícia | 230 km² |
| Populacion | 404 895 (2009) |
| Latitud | 12° 15' 22"N |
| Longitud | 109° 11'47" È |
| Localizacion de la ciutat en Vietnam ||
Nha Trang (en vietnamian Thành phố Nha Trang) es la vila de la provincia de Khanh Hoa, Vietnam. Sa populacion èra estimada a 404 895 abitants, en 2009. Sa superfícia totala es 250 km².
# Nhandó

Lo nhandó (Rhea americana en nomenclatura binominala) qu'ei ua mena d'estruci d'America deu Sud (Argentina, Brasil, Bolívia e Paraguai).
# Nguyễn Tấn Dũng

Nguyễn Tấn Dũng (n. 1949 avocat e òme politic foguèt lo primièr ministre de Vietnam de 2006 fins a 2016.
| Precedit per Phan Van Khai | Primièr ministre de Vietnam 27 de junh de 2006 - 6 d'abril de 2016 | Seguit per cap |
# Nhable

Nhable (Niablé en grafia oficiala afrancesada) es una ciutat de la Còsta d'Evòri, sosprefectura del Departament d'Abangoro, de la region de l’Endenhe e Juablen, e del districte de Comòe. En 2014 (recensament) aviá 22 380 abitants.

## Referéncias

* ↑ Recensement Général de la Population et de l’Habitat de 2014. Répertoire des localités. Région de l’Indénié-Juablin, 2015
# Oscar Luigi Scalfaro

Oscar Luigi Scalfaro ['skalfaro], òme politic n. 1918 m. 2012, foguèt president d'Itàlia entre 1992 e 1999.
| Precedit per Francesco Cossiga | President d'Itàlia 1992 - 1999 | Seguit per Carlo Azeglio Ciampi |
# Oscar Peterson

Oscar Emmanuel Peterson (1925 - 2007) foguèt un musician canadian de jazz.
# Oscar Palavecino

Oscar Palavecino (Rancho El Ñato, departament Rivadavia, província de Salta, lo 18 de deceme de 1959) conegut deu son nom d'empont El Chaqueño Palavecino qu'ei un cantaire de folclòre argentin originari d'ua region argentina coneguda com lo Chaco salteño (qui ei en vertat la region deu Chaco pertanhent a la província de Salta).
Que comencè com musician amator en tot har lo cauhaire de colectivo dinc a que hosse descobèrt en 1992 a l'escadença de la hestejada de Cosquín (amassa annau màger deus musicians de folclòre argentin). En 1993 que vadó unicament musician professionau.
Com lo Chaco b'ei ua region partatjada dab Paraguai e que, en mei d'aquò, Salta que costeja tanben Bolívia, la musica deu Chaqueño qu'ei marcada peus ritmes e per las orquestracions deu nòrd d'Argentina, de Bolívia e de Paraguai. Qu'ei dens l'encastre d'aquesta tripla influéncia que la soa musica e la deus sons musicians qu'a dat un vam navèth a la chacarera, la grana dança de Salta de de Santiago del Estero.

## Discografia

* Pa' Mis Abuelos Esta Zamba (1987)
* Pa'l Tío Pala (1989)
* El Alma De Filipito (1995)
* 20 Éxitos Del Zorzal Chacosalteño (1996)
* Salteño Viejo (1997)
* Apenas Cantor (1998)
* Chaqueñadas (1999)
* La Ley Y La Trampa (2001)
* La Pura Verdad (2003)
* Juan De La Calle (2004)
* 20 Grandes Éxitos (2005
* En Vivo Buenos Aires (2005, viu)
* El Gusto Es Mío (2006)
* Chaco Escondido (2007)

## Ligams extèrnes

* ChaquenoPalavecino.com.ar (sit oficiau).
* Portau d’Argentina
# Oscar Torp

Oscar Fredrik Torp (1893-1958) òme politic foguèt lo primièr ministre de Norvègia entre 1951 e 1955.
| Precedit per Einar Gerhardsen | Primièr ministre de Norvègia 19 de novembre de 1951 - 22 de genièr de 1955 | Seguit per Einar Gerhardsen |
# Oscar Levant

Oscar Levant (Pittsburgh, Pensilvània, 27 de decembre de 1906 - Beverly Hills, Los Angeles, Estats Units, 14 d'agost de 1972) foguèt un pianista, autor, compositor e actor american.
# Oscar Mina

Oscar Mina (Sant Marin, 24 de setembre de 1958) es un òme politic santmarinés (Partit Democrata Crestian). Es capitani regent del 1èr d'abril al 30 de setembre de 2022 amb Paolo Rondelli.
Foguèt tanben capitani regent del 1èr d'abril al 30 de setembre de 2009 amb Massimo Cenci.
| Precedit per Francesco Mussoni e Giacomo Simoncini | Capitani regent de Sant Marin amb Paolo Rondelli 1èr d'abril de 2022-30 de setembre de 2022 | Seguit per Maria Luisa Berti e Manuel Ciavatta |
# Oscar Ruggeri

Oscar Alfredo Ruggeri - tanben conegut com El Cabezón - (Rosario, Província de Santa Fe, Argentina, lo 26 de genèr de 1962) qu'ei un fotbolaire e un entrenaire argentin.
Que joguè comencè dab lo Boca (lo club qui'u formè dehens la soa seccion juvenila), puish, que passè a River Plate e a San Lorenzo.
A maugrat d'estar estat format per Boca, lo son passatge peu club rivau de River que ho marcant dens la soa carrièra per'mor River, alavetz entrenat per Héctor Veira, que passava per ua de las soas tempsadas mei gloriosas quan remportè la campionat nacionau, la Copa Libertadores e la Copa Intercontinentau. En mei d'aquò que ho l'annada qui Ruggeri he partida de la Seleccion nacionau argentina qui ho coroada campiona deu Monde a l'escadença de la Copa deu Monde de fotbòl de 1986

## Carrièra e clubs

| Tempora | Club | Partidas | Gòls |
| 1980 | Boca Juniors | 21 | 2 |
| 1981 | Boca Juniors | 31 | 1 |
| 1982 | Boca Juniors | 43 | 3 |
| 1983 | Boca Juniors | 19 | 1 |
| 1984 | Boca Juniors | 28 | 1 |
| 1985 | Boca Juniors | 13 | 1 |
| 1985~86 | River Plate | 35 | 1 |
| 1986~87 | River Plate | 18 | 1 |
| 1987~88 | River Plate | 28 | 2 |
| 1988~89 | C.D. Logroñés | 34 | 1 |
| 1989~90 | Real Madrid | 31 | 2 |
| 1990~91 | Vélez Sársfield | 31 | 1 |
| 1991~92 | Vélez Sársfield | 24 | 4 |
| 1992 | Ancona | 7 | 1 |
| 1992~93 | Club América | 27 | 4 |
| 1994 | San Lorenzo de Almagro | 22 | 1 |
| 1995 | San Lorenzo | 35 | 3 |
| 1996 | San Lorenzo | 27 | 5 |
| 1997 | San Lorenzo | 17 | 1 |
| 1997 | Lanús | 13 | 2 |
# Pau Vezian

Pau Vezian (Galargues (Gard), 1869 - 1952) foguèt un escrivan occitan de Lengadòc. Felibre del país de Vidorle, escriguèt sas òbras en grafia mistralenca e dins un occitan que se sarrava mai del provençal que de la varietat locala (montpelhierenc oriental). Faguèt de poesias mas tanben de libres sus la fauna e la flòra de l'airal.
En 2014, l'estudiosa Anny Herrmann publiquèt un quasernet inedit trobat per la felena de l'autor jol títol Poèmes de guerre.

## Òbras

* Floro Miéjournalo
* Fauno Miéjournalo
* Un panieroun de galejado (1940)
* Poèmes de guerre, publicat postumament (2014)
# Paucourt

Paucourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.

## Geografia

Lo vilatge a situat en un clar de la bòsc de Montargis e lo airal urban de Montargis, al nòrd-es de Montargis.
Le village est situé dans une clairière de la forêt de Montargis et l'aire urbaine de Montargis, au nord-est de Montargis.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Bernard Delaveau |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 150 | 283 | 283 | 282 | 293 | 304 | 311 | 317 | 304 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 308 | 262 | 294 | 281 | 308 | 269 | 269 | 273 | 241 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 223 | 189 | 196 | 191 | 270 | 230 | 232 | 256 | 238 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 216 | 242 | 441 | 652 | 758 | 860 | 879 | 882 | 889 |
| 2009 | 2010 |
| 895 960 | 894 941 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Pau Raimond

Pau Raimond (en francés Paul Raymond - Belleville (París), lo 8 de seteme de 1833 - 27 de seteme de 1878) que ho un archivista, paleograf e lexicograf bearnés d'origina franciliana.
Qu'entrè a l'Escòla de las Cartas en 1854 e que'n ho diplomat en 1858 com archivista e paleograf entà vàder archivista deus Baish Pirenèus (uei Pirenèus Atlantics) dinc a 1877.
Que classifiquè e qu'editè mantuns deus grans tèxtes administratius bearnés e de lenga bearnesa (com, per exemple, lo Denombrament de Gaston Fèbus. Que participè tanben, dab Vastin Lespin, a l'elaboracion deu Dictionnaire du Béarnais ancien et moderne.
De 1871 dinc a 1877 que ho secretari de la Société des Sciences, Lettres et Arts de Pau.
# Pau V

Pau V (17 de setembre de 1550 - 28 de genier de 1621) foguèt lo papa de la Glèisa Catolica Romana dau 16 de mai de 1605 a sa mòrt. Succediguèt a Leon XI (abriu de 1605) e foguèt remplaçat per Gregòri XV (1621-1623).
Originari de l'ostau Borghese, venguèt cardinau en 1596 après d'estudis de drech canonic qu'aguèron una influéncia importanta sus son accion. D'efècte, elegit papa en 1605, son pontificat foguèt marcat per una aplicacion estricta d'aqueu drech en aplicacion dei decrèts dau Concili de Trent. En particular, ordonèt ais evesques de demorar dins sei diocèsis puei luchèt per mantenir lo regime d'exempcion eclesiastic, ço qu'anava entraïnar divèrsei conflictes ambé lei ciutats-estats italianas. Per exemple, tre 1605, prononcièt una excomunicacion còntra la Republica de Venècia e seis institucions. Laissèt tanben la Glèisa condamnar lei trabalhs de Copernic.
# Pau Sabatièr

Pau Sabatièr :
| Profession: | Quimista |
| País: | Occitània |
| Data de naissença: | 5 de novembre de 1854 |
| Luòc de naissença: | Carcassona, Lengadòc |
| Data de decès: | 14 d'agost de 1941 |
| Luòc de decès: | Tolosa, Lengadòc |
Pau Sabatièr (en francés Paul Sabatier) (n. en 1854 a Carcassona, Lengadòc; m. en 1941 a Tolosa, Lengadòc) foguèt un quimista occitan (de nacionalitat francesa). Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1912 amb Victor Grignard, per son metòde d'idrogenacion dels compausats organics en preséncia de metals finament devesits, çò qu'a permés de grands progrèsses en quimia organica sas darrièras annadas.
# Pau VI

Pau VI (nascut Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini en 1897, mòrt en 1978) foguèt papa de la Glèisa Catolica Romana entre 1963 e 1978.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Pau VI.
| Precedit per | Pau VI | Seguit per |
| Joan XXIII | Lista dels papas | Joan Pau Ièr |
# Paucituberculata

Aqueste òrdre de marsupials compren pas qu'una familha :
# Ramon Berenguièr IV de Barcelona

Ramon Berenguièr IV de Barcelona, dich lo Sant (en catalan Ramon Berenguer IV (nascut en 1113 - mòrt lo 6 d'agost de 1162 al Borg Sant Dalmatz, actualament dins las Valadas Occitanas), foguèt comte de Barcelona. Foguèt sustot conegut per èsser estat l'artesan de l'union d'Aragon e de Catalonha.

## Biografia

Sos parents èran Ramon Berenguièr III de Barcelona e Doça de Gavaudan. N'eiretèt lo comtat de Barcelona lo 19 de julhet de 1131. L'11 d'agost de 1137, a Òsca, foguèt promés a l'infanta Peironèla d’Aragon, annadida de 3 ans a l'epòca. Lo paire d'aquela, Ramiro II d'Aragon, qu'aviá demandat l'ajuda del comtat de Barcelona contra Anfós VII de Castelha, abdiquèt lo 13 de novembre de la meteissa annada, en legant son reialme a Peironela e a son espós. Ramon Berenguièr IV governèt d'ara enavant Aragon, sens, caquelà, se'n far coronar rei; preferissiá portar lo títol de comte de Barcelona e prince del reialme d'Aragon. Foguèt lo darrièr monarca catalan qu'utilizèt en primièr luòc lo títol de comte de Barcelona; a partir de son filh Anfós II d'Aragon, los comtes de Barcelona utilizèron d'en primièr lo títol de reis d'Aragon.
Lo tractat entre Ramon Berenguièr IV e son sògre estipulava que sos descendents governarián conjuntament los dos reialmes. Quitament se Peironela moriguèt abans que lo maridatge foguès consomat, lo comte de Barcelona eiretèt de la corona d'Aragon. Los dos reialmes conservèron lors leis pròprias, lors institucions e lor autonomia, e demorèron distints sul plan de las leis mas units jol règne d'una sola dinastia.
Los istorians considèran aqueste arrengament coma un dels caps d'òbra politics de l'Edat Mejana ispanica. Los dos reialmes i ganhèron en fòrça e en seguretat. D'un autre costat, la formacion d'una entitat politica novèla al moment que Portugal fasiá secession de Castelha contribuiguèt a l'equilibri entre los reialmes crestians de la peninsula.

## Nòtas

* ↑ Las formas Ramond e Raimon son tanben posssiblas en occitan
| Precedit per Ramon Berenguièr III de Barcelona "lo Grand" | Comte de Barcelona | Seguit per Anfós II d'Aragon "lo Cast" |
# Ramon Feraud

Ramon Feraud (Ramoun Feraud en nòrma mistralenca; Ra(i)mon Feraut en occitan ancian; Ilonça, v. 1245―v. 1320-1324) èra un trobador niçard, puèi prior de Roquesteron e autor de la vida de Sant Honorat e la vida de Sant Porcari. Es lo filh de Guilhèm Feraud III de Torama, senhor d'Ilonça.

## Veire tanben
### Bibliografia

* Études historiques sur l'ancien comté de Nice. III. Le troubadour Raymond Feraud, son temps, sa vie et ses œuvres, p. 5-68, Annales de la Société des lettres, sciences et arts des Alpes-Maritimes, 1873, tome II (lire en ligne)
* Antoine Léandre Sardou, La vida de Saint Honorat. Légende en vers provençaux par Raymond Feraud troubadour niçois du Modèl:XIIIe siècle. Notice sur l'auteur et son œuvre, dans Annales de la Société des lettres, sciences et arts des Alpes-Maritimes, 1875, tome III, p. V-XX (lire en ligne)
* André Compan, Raimon Feraut, troubadour Nissart (Modèl:XIIIe-Modèl:XIVe siècles)
* Clovis Brunel, Le comput en vers provençaux attribué à Raimon Féraut, p. 269-287, Annales du Midi, 1924, volume 36, Modèl:Numéro (lire en ligne)

### Articles connèxes

* Lista de trobadors e trobairises

### Ligams extèrnes
## Nòtas e referéncias
### Referéncias

* 1 2 3 Frederic Mistral. Lo Tresaur dau Felibritge
* ↑ Lou Brusc, 1881
* ↑ Jóusè Giordan. Lu Terignoun
* ↑ Veire : Études historiques sur l'ancien comté de Nice. III, p. 37
* ↑ https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?q=Pourcari
* ↑ André Compan, Raimon Feraut, troubadour Nissart (Modèl:XIIIe-Modèl:XIVe siècles)
* Wikidata: Q22248441
# Ramon II Trencavèl

Ramon II Trencavèl (v. 1204 - v. 1263/7), membre de l'ostal de Trencavel, cercarà durant mantun ans de recuperar las possessions que la crosada albigesa aviá espoliat al sieu paire. S'oposèt mai d'una vegada a Amalric de Montfòrt, filh de Simon de Montfòrt, alavetz establit subre los ancians domenis dels Trencavels.
Raimon es encara jove, quand los crosats fan lo sètge de la ciutat de Carcassona, alavetz tenguda pel sieu paire Ramon Rogièr Trencavel en 1209. A la presa de la ciutat, Simon de Montfòrt, cap militar de la crosada, farà empresonar Ramon Rogièr dins sos pròpris crotons. A la mòrt d'aqueste, lo 10 de novembre de 1209, Simon de Montfòrt, que sollicitava los territòris dels Trencavels, faguèt signar a Agnès de Montpelhièr, la molhèr del defunt, una renonciacion subre los sieus dreits e los de son filh. En contrapartida, recebèt una renda viatgièra de tres mil sòus e lo remborsament subre un an, realizat en quatre pagaments, de sa dòt que pujava a vint-e-cinc mila sòus. Raimon foguèt alara fisat a la tutèla del comte Ramon Rogièr de Fois.

## Nòtas

* ↑ Las formas Ramond e Raimon son tanben posssiblas en occitan
* Wikidata: Q1826696
* Multimedia: Raymond II Trencavel
# Ramon IV de Tolosa

Ramon IV de Tolosa (egaument conegut com Ramon de Sant Geli) que ho comte de Sant Geli, duc de Narbòna, marqués de Gòtia, comte de Roergue, marqués de Provença, comte de Tolosa e comte de Trípol.
Que ho un senhor occitan e un crotzat de la Purmèra Crotzada qui participè a la conquesta de Trípol, deu Krak deus Cavalièrs e de Jerusalèm. Qu'èra lo hilh de Ponç, comte de Tolosa, e d'Almòdis de la Marcha. Moric en 1105 a Mont Pelegrin.
| Precedit per | Ramon IV de Tolosa | Seguit per |
| Guilhèm IV | comte de Tolosa 1092-1105 | Bertand |
| Bertrand Ièr | marqués de Provença v.1085-1105 | Bertand |
| Creacion | comte de Tortosa (Trípol) 1102-1105 | Guilhèm Jordan |
# Ramon Llull

Ramon Llull (Ciutat de Mallorca, 1232/1233 - 1315/1316) siguec un considerable escrivan, filosòf, poèta e teòleg. Considerat eth prumèr gran escrivan en catalan, atau coma eth creador deth catalan literari; tanben escriuec en arab e latin. Siguec eth prumèr autor qu'utilizèc ua lengua romanica entà exprimir coneishements filosofics, scientifics e tecnics.
Llull auie ua vida alègra e damb fòrça ahèrs amorosi ara còrt deth rei Jaume I, enquia qu'auec ua sèrie de visions de Crist ara crotz que provoquèren era sua conversion.
Òbres mès importantes:
* Llibre d'amic e amat
* Llibre d'Evast e Blanquerna
* Llibre de meravelles
* Ars magna
* Ars brevis
Jos eth patrocini dera Generalitat de Catalonha e era collaboracion iniciau deth govèrn des Ilhes Balears, se creèc er Institut Ramon Llull (2002), damb er objectiu de promòir era projeccion exteriora dera lengua e era cultura catalanes.
# Ramon III de Torèna

Ramon III (c. 1165 – 1219) foguèt lo 10en vescomte de Torèna de l'ostal de Còmborn. Èra filh del vescomte Ramon II e de Elia de Castèlnòu.
Ramon participèt al primièr engatjament militar de la crosada dels albigeses. Emb lo comte Gui II d'Auvèrnhe, l'archevesque de Bordèu e los avesques de Limòtges, Caors e Agen, menèt una armada crosada dins la region de Carcin en mai de 1209. Après aver pres tres vilas mai pichonas, lor avança s'arrestèt davant lo chastèl de Cassanuèlh. Pasmens, metèron fin a la coalicion après quaranta jorns e se retirèron sus lors tèrras.
Ramon moriguèt a causa d'un traumatisme cranian. Èra maridat a Elia, l'eretièra de Gui de Severac. Lors mainatges èran:
* Boson III (mòrt 1209), co-regent a Torèna
* Ramon IV (mòrt ), vescomte de Torèna
* Ramon, senhor de Serviera e Malamòrt; paire de Ramon V

## Nòtas e referéncias

* ↑ Guilhèm de Tudèla. Cançon de la Crosada.
* ↑ Ex Chronico Gaufredi Vosiensis §23, in: Recueil des Historien des Gaules et de la France 12 (1867), p. 424.
* (en) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en anglés intitolat « Raymond III of Turenne ».
* Wikidata: Q1364421