# Woody Allen

Woody Allen (nascut Allan Stewart Konigsberg lo 30 de novembre de 1935) es un director, scenarista, escrivan e actor nòrd-american. A filmat la màger part de las siás pelliculas a Nòva York, la siá vila natala. Es tanben clarinetista amb una banda de jazz.

## Biografia

D'origina jusieva, nasquèt al districte del Bronx mas demorèt a Brooklyn. A catorze ans aprenguèt a jogar de la clarineta e a setze comencèt ja a escriure d'articles per The New York Post, lo primièr que foguèt publicat lo 25 de novembre de 1952. En 1953 foguèt contractat per un agent publicitari, e pendent un an faguèt prenguèt de corses a l'Universitat qu'acabèt pas. Après trabalhar de scenarista a la ràdio e la television, comencèt a èsser reconegut pels gags qu'escriguèt per l'umorista Sid Caesar, lo primièr foguèt publicat lo 2 de novembre de 1958.
En 1960 debutèt coma umorista al club Blue Angel, e en 1963 èra ja reconegut dins tot lo país mercés a una virada. Debutèt dins lo cinèma coma scenarista e actor en un ròtle segondari dins What's New Pussycat? (sortit als Estats Units lo 22 de junh de 1965). En 1966 sortiguèt sa primièra òbra de teatre, Dòn't Drink the Water e publiquèt sos primièrs contes dins la revista The New Yorker. Coma director, lo sieu primièr film foguèt Take the Money and Run (sortit lo 18 d'agost de 1969). La consagracion arribèt amb Annie Hall (sortit lo 20 d'abril de 1977), que ganhèt per el quatre prèmis Oscar, que volguèt pas anar recebre, en prenent coma excusa que lo meteis jorn aviá un concèrt amb son grop de jazz.
Es autor d'una autra òbra teatrala, Play It Again, Sam (1969) e de tres libres ont i amassa los sieus contes: Getting Even (1971), Without Feathers (1975) e Side Effects (1980). Se liguèt sentimentalament a las actrises Diane Keaton e Mia Farrow, de protagonistas de la majoritat de las siás pelliculas. D'aquela darrièra n'a un filh, Satchel (nascut lo 10 de decembre de 1987), mas se'n separèt après un grand escandal, lo 1993, en se far publica la relacion qu'aviá amb la filha adoptiva de la Mia Farrow (qu'alavetz encara èra lo sieu coble oficial), Soon-Yi Previn, que s'acabèt amb el en maridant lo 22 de decembre de 1997.
En 2002 recebèt lo Prèmi Prince d'Astúrias dels Arts, e lo 2007 foguèt investit doctor honoris causa per l'Universitat Pompeu Fabra de Barcelona , per la siá contribucion a las arts e la cultura populara.
L'an 2008 rodèt una pellicula dins la Ciutat Comtal amb Scarlett Johansson, Penélope Cruz e Javier Bardem: Vicky Cristina Barcelona.

### Musician

Allen ei un apassionat deth jazz e tostemps que pòt deisha enténer aguest tipe de musica en sòns filmes. Començèc a tocar eth clarinet coma drolhe e gahèc eth sòn nom deth clarinetista Woody Herman (1).
A tocat en public des des annades 1960, sustot damb era Preservation Hall Jazz Band ena musica deth filme Sleeper (2). Ua des sues mès ancianes aparicions ena TV siguec en The Dick Cavett Show, en octobre de 1971 (3).
Woody Allen e era sua New Orleans Jazz Band an estat tocant cada deluns ath ser en er Hotel Carlyle de Manhattan pendent d'annadas (4). que des de 2011 s'a especializat en jazz de Nova Orleans de principis deth segle XXau (5).
Eth documentari Wild Man Blues (dirigit prt Barbara Kopple) mostra era gira per Euròpa de 1996 d'Allen e era sua banda atau coma tamben era sua relacion damb Previn.
Era banda a dus CDs: The Bunk Project (1993) e era musica deth filme Wild Man Blues (1997). En un show dera banda de jazz d'Allen hèt en 2011 eth critic Silsbee deth Los Angeles Times suggeriguèc qu'Allen podiá éster vist tamben coma un music qu'a hobbyes plan competent damb era sincera amor peth jazz mès ancian. "Eth clarinet d'Allen bremba Sidney Bechet, Barney Bigard e Evan Christhoper. Eth ton dera su buhada e sòns acòrds en es notes d'staccato poden pas hèr mès proche es frases liriques o melodiques. Totun, era sua sinceritat e sòn esforç peth jazz tradicional ei plan valid" (6).
Woody Allen e The New Orleans Band Orchestra parteciparen en eth Festival de Jazz Internacional de Montreal (7)(8) pendent dus nets consecutives en junhsega de 2008 e coma se estosse un des cantaires mès famosi d'opera partecipèc tamben en 2014 en eth Grand Teatre deth Liceu de Barcelona, Catalonha.
Referències
1. Gonzalez, Victor (September 19, 2011). "Woody Allen and His New Orleans Jazz Band Announce Miami Beach Haunukkah Show". Miami New Times. Retrieved November 5, 2011.
2. Stafford, Jeff. "Sleeper". Turner Classic Movies. Retrieved November 5, 2011.
3. Galbraith, Stuart, IV (February 21, 2006). "The Dick Cavett Show: Comic Legends DVD Talk Review of the DVD Video". dvdtalk.com. Retrieved November 5, 2011.
4. Olsen, Erik (October 19, 2005). "New York City: Catch Woody Allen at the Cafe Carlyle". gadling.com. Retrieved November 5, 2011.
5. Alcantara, Krisanne (March 3, 2011). "Woody Allen Plays Jazz at the Carlyle Hotel". nearsay.com. Retrieved November 5, 2011.
6. "New Orleans Trombone, Jerry Zigmont – Jazz Trombone, Eddy Davis & His New Orleans Jazz Band featuring Woody Allen, Cafe Carlyle, Woody Allen Band". Retrieved January 17, 2008.
7. Silsbee, Kirk (2011). Jazz review: Woody Allen's New Orleans band at Royce Hall," The LA Times, 30 December 2011, accessed 26 October 2014.
8. "Concert: Woody Allen And His New Orleans Jazz Band – Festival International de Jazz de Montreal". Montreal Jazz Festival. Retrieved November 5, 2011.

## Referéncias

* ↑ https://books.google.com/books?id=81HYDwAAQBAJ&pg=PT11
* ↑ https://time.com/4100521/woody-allen-biography
* ↑ https://www.yahoo.com/entertainment/celebrity-actor-director-birthdays-week-163947283.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20230903021451/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9ef3006f
* ↑ Prèmi Prince d'Astúrias 2002 (es)
* ↑ Woody Allen, Doctor honoris causa de la UPF
* Portal del cinèma