OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dvaravati

La civilizacion de Dvaravati se desvolopèt dau sègle VI au sègle XI dins lo centre de Tailàndia e lo sud de Birmania. Se saup pas encara se lo tèrme « Dvaravati » regarda una ciutat, un reiaume, un ensems geografic o una cultura.
La destruccion de l'Empèri de Funan a partir dau sègle III, après una tièra de guèrras còntra lei Chinés, permetèt d'establir divèrsei reiaumes. Dvaravati èra un d'aquelei reiaumes. Èra constituit de Mons, populacion bodista de la peninsula d'Indochina. De relacions comercialas foguèron establidas amb Índia e la cultura indiana intrèt dins la region de Dvaravati.
Au sègle X, Dvaravati venguèt vassau de l'Empèri Khmer. Situats entre leis estats khmer, birman e tai, la pression militara de sei vesins entraïnèt sa disparicion entre 1050 e 1200. Una partida dei Mons migrèt vèrs lo nòrd de la Tailàndia modèrna per fondar lo reiaume Haripunchai. Pasmens, Davaravati aguèt una influéncia gròssa deis estats seguents de la region.
# Dzhokhar Dudaiev

Dzhokhar Musaievich Dudaiev (Джохар Мусаевич Дудаев en rus), Dudiyn Musa-khant Ƶovxar (Дудийн Муса-кӀант Жовхар en chechèn), nascut a Ialkhoroi lo 15 de febrièr de 1944, mort a Gekhi-Chu lo 21 d'abril de 1996, foguèt general de la Fòrça Aeriana de l'Union Sovietica e lo primièr president de la republica chechèna independenta.
Foguèt assassinat per dos missils de l'armada russa guidats sul senhal de son telefòn mobil.
# Duvy

Duvy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Pierre Brevignon |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 184 | 174 | 191 | 187 | 205 | 223 | 270 | 258 | 247 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 272 | 278 | 273 | 274 | 290 | 509 | 447 | 460 | 412 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 463 | 453 | 458 | 464 | 486 | 442 | 447 | 444 | 450 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 386 | 379 | 432 | 430 | 414 | 419 | 426 | 440 | 453 |
| 2009 | 2010 |
| 467 474 | 472 479 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Dwight D. Eisenhower

Dwight David Eisenhower :
| President de (país): | Estats Units |
| Periòde de govèrn: | 20 de genièr de 1953 20 de genièr de 1961 (reelegit 1 còp) |
| Predecessor: | Harry Truman |
| Successor: | John Fitzgerald Kennedy |
| Data de naissença: | 14 d'octobre de 1890 |
| Luòc de naissença: | Denison, Tèxas |
| Data de decès: | 28 de març de 1969 |
| Luòc de decès: | Washington, DC |
| Profession: | militar |
| Partit politic: | Partit Republican |
Dwight David Eisenhower, militar (1890–1969), foguèt president dels Estats Units d'America entre 1953 e 1961.
| Precedit per Harry Truman | President dels Estats Units d'America 1953 - 1961 | Seguit per John Fitzgerald Kennedy |
v · m Cronologia dels presidents dels Estats Units dempuèi 1789 :
1789 : Washington
1797 : J. Adams
1801 : Jefferson
1809 : Madison
1817 : Monroe
1825 : J. Q. Adams
1829 : Jackson
1837 : Van Buren
1841 : W. H. Harrison
1841 : Tyler
1845 : Polk
1849 : Taylor
1850 : Fillmore
1853 : Pierce
1857 : Buchanan
1861 : Lincoln
1865 : A. Johnson
1869 : Grant
1877 : Hayes
1881 : Garfield
1881 : Arthur
1885 : Cleveland
1889 : B. Harrison
1893 : Cleveland
1897 : McKinley
1901 : T. Roosevelt
1909 : Taft
1913 : Wilson
1921 : Harding
1923 : Coolidge
1929 : Hoover
1933 : F. D. Roosevelt
1945 : Truman
1953 : Eisenhower
1961 : Kennedy
1963 : L. B. Johnson
1969 : Nixon
1974 : Ford
1977 : Carter
1981 : Reagan
1989 : G. H. W. Bush
1993 : Clinton
2001 : G. W. Bush
2009 : Obama
2017 : Trump
2021 : Biden :
Vejatz tanben : Istòria . Estats Units d'America . Ostal Blanc :
# Dyego Rocha Coelho

Dyego Rocha Coelho, mai coneissut coma Coelho, es un fotbolaire brasilian naissut lo 22 de març de 1983 a São Paulo (Brasil). Jòga coma laterau drech.
# Fërsnèira

Fërsnèira (en italian e oficialament Fresonara) es una comuna piemontesa. Situada dins la Província de Lissandria comptava 748 abitants en 2015.
# Fígols i Alinyà

Fígols i Alinyà es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha), amb caplòc a Fígols.
| Entitat de poblacion | Abitants |
| Alinyà | 70 |
| Alzina d'Alinyà, l' | 29 |
| Canelles | 6 |
| Fígols | 152 |
| Perles | 16 |

## Demografia

Lo primièr cens es de 1975 après la fusion d'Alinyà e de Fígols de Organyà. Las donadas anterioras son la soma de las ancianas municipalitats.
* Portal de Catalonha
# Fígols

Fígols es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
# Fòbos (satellit)

Fobos es lo mai grand e lo mai pròcha de las doas lunas de Mart. Foguèt descobèrt per Asaph Hall lo 18 d'agost de 1877.

## Nom

Lo seu nom ven de la mitologia grèga e significa «paur panica». Aquel nom foguèt suggerit per l'astronòma Henry Madan que lo prenguèt de l'Iliada ont Fobos e Deimos (La pauc panica e la terror) son los dos companhons d'Arès, lo dieu de la guèrra. Alara que lo nom roman d'Arès es Mart, èra evident que los seus dos satellits porten aqueles noms.

## Caracteristicas fisicas

Coma totes los astres de la seuna talha, Fòbos es tròp petit per aver una forma esferica, las seunas dimensions son 27 x 22 x 18 km. Pr'amor es mai grand que l'autre satellit marcian, Deimos.
Fobos està compausat d'una mèscla de ròca e de gel. La ròca es formada per un material de condrita carbonatada, tot coma los asteroïdes de tipe C. D'imatges recents de la sonda Mars Global Surveyor indican que Fòbos es cobèrt d'una capa de regolita d'un mètre d'espessor.
La superfícia de Fòbos presenta nombroses cratèrs, que lo mai gròs es lo cratèr Stickney. Aquel cratèr es tan grand, comparat a la talha del satellit, que l'impacte produisit auriá podut o destruire. Tanben foguèt obsrevat de regas de 30 m prigondor, 150 m de larg i 20 km de long que benlèu son de marcas d'impacte.
Un dels problèmes que Fòbos e Deimos pausan als astronòms es l'origina d'aqueles astres pichons. Per qualques rasons se pòt pensar qu'es un asteroïde capturat per la fòrça de gravetat de Mart mas d'autras rasons fan pensar que serián de cosses formats a l'entorn de la planeta alara encara en formacion. E mai, Fobos presenta uns estrats qu'aquel satellit natural seriá un fragment separat d'un autre astre máger.

## Características orbitals

Fòbos orbita a 6 100 km d'altitud de la superfícia marciana. Perque se tròbar pas pro pròche de sa planèta, es sonque visible dins lo cèl marcian coma un punt fòrça brilhant. Lo seu diamètre es máger e la seuna orbita es mai bassa qu'aquela de Deimos, alara es lo mai brilhant dels dos.
Fòbos fa un torn de Mart en 7 h 39 min 14 s. Lo seu periòde de rotacion es exactament la meteissa, se dich alara qu'es en rotacion sincròna.
Perque sa revolucion fòrça mai rapida que la rotacion de la planèta sus ela meteissa (de 24 h e 42 min), lo satellit paréis descriure un movement retrograd: aparéis a l'alba per l'oèst e se trescòla a l'èst.
Una autra particularitat es que, gravitant sul plan eqüatorial de la planeta e tan prèp de la superfícia d'aquela, es invisible dempuèi las regions polaras: Fòbos se vei pas a de latituds de mai de 69º. Des de la superfícia del planeta s'obsèrva coma eclipsant parcialament lo Solelh.
S'observèt que Fòbos patís d'una acceleracion seculara que l'apròcha lentament de la superfícia de la planeta (tan lentament se poiriá passar 100 miions d'ans abans que es produsca la casuda). Aquela acceleracion demòra inexplicada fins ara.

## Vejatz tanben

* Deimos, l'autre satellit de Mart.
# Fêche-l'Église

Fêche-l'Église es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.

## Geografia

Lo vilatge a situat entre Beaucourt e Delle, a 22 km de la prefectura de Belfòrt e a una altitud mièja de 370 m.
Le village est situé entre Beaucourt et Delle, à 22 km de la préfecture de Belfort et à une altitude moyenne de 370 m.
La municipalitat se situa entre Beaucourt e Delle, a 22 km de Belfòrt, la capitala de departament, e a una nautor de 370 m.
El municipi se situa entre Beaucourt i Delle, a 22 km de Belfort, la capital de departament, i a una alçada de 370 m.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Thierry Marcjan |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 182 | 185 | 173 | 185 | 271 | 304 | 296 | 375 | 396 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 355 | 377 | 410 | 425 | 486 | 468 | 438 | 443 | 474 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 443 | 417 | 410 | 377 | 330 | 291 | 285 | 273 | 282 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 365 | 412 | 637 | 789 | 764 | 787 | 770 | 767 | 797 |
| 2009 | 2010 |
| 785 803 | 789 802 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Féy

Féy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.

## Istòria

* Dépendait Del país messin en lo Isle.
* Possession del capítol de la catedrala fins a la Revolucion.
* Destruccions al cors de la guèrra 1939/45.
* Dépendait du pays messin en l'Isle.
* Possession du chapitre de la cathédrale jusqu'à la Révolution.
* Destructions au cours de la guerre 1939/45.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Joël Strozyna |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 230 | 275 | 326 | 359 | | 287 | 300 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 304 | 286 | 271 | 282 | 286 | 288 | 268 | 245 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 286 | 247 | 231 | 187 | 181 | 177 | 207 | 143 | 183 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 215 | 236 | 285 | 500 | 487 | 574 | 590 | 593 | 596 |
| 2009 | 2010 |
| 599 617 | 596 615 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Folies

Foulies en picard (Folies en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Édouard Boquet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 396 | 420 | 359 | 424 | 408 | 423 | 435 | 440 | 425 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 413 | 417 | 397 | 354 | 332 | 335 | 335 | 294 | 273 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 263 | 255 | 219 | 132 | 150 | 150 | 135 | 138 | 137 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 118 | 102 | 106 | 85 | 88 | 86 | 111 | 114 | 118 |
| 2009 | 2010 |
| 120 122 | 129 131 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Folleville

Folleville pòt essèr:
* Folleville, una comuna d'Eure
* Folleville, una comuna de Sòma
# Folkling

Folkling es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.

## Istòria

La municipalitat se trucava Folchelinga en 1266.
* Dépendait De l'anciana província de Lorraine, amb la siá annèxa Gaubiving.
* La commune s'appelait Folchelinga en 1266.
* Dépendait de l'ancienne province de Lorraine, avec son annexe Gaubiving.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Alain Marchetto |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 354 | 458 | 446 | 599 | | 704 | 683 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | 778 | 829 | 757 | 697 | 681 | 661 | 720 | 716 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 755 | 792 | 809 | 791 | 761 | 744 | 735 | 731 | 769 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 829 | 867 | 966 | 1 150 | 1 372 | 1 386 | 1 384 | 1 384 | 1 384 |
| 2009 | 2010 |
| 1 370 1 422 | 1 358 1 410 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Folleville (Sòma)

Forville en picard (Folleville en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França .

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Roger Lavasseur |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 237 | 228 | 220 | 176 | 188 | 201 | 206 | 202 | 203 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 194 | 200 | 200 | 188 | 214 | 209 | 225 | 214 | 219 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 211 | 151 | 152 | 137 | 110 | 129 | 117 | 157 | 143 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 94 | 73 | 46 | 62 | 63 | 72 | 122 | 130 | 137 |
| 2009 | 2010 |
| 145 147 | 148 150 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Follainville e Dennemont

Follainville-Dennemont es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Samuel Boureille |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 767 | 770 | 712 | 751 | 750 | 724 | 714 | 672 | 659 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 599 | 606 | 580 | 608 | 608 | 538 | 535 | 518 | 685 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 780 | 845 | 815 | 650 | 730 | 764 | 680 | 766 | 789 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 014 | 1 056 | 1 383 | 1 507 | 1 775 | 1 912 | 1 876 | 1 871 | 1 858 |
| 2009 | 2010 |
| 1 840 1 869 | 1 846 1 876 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Folleville (Eure)

Folleville en normand (Folleville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.

## Geografia

Lo territòri de la municipalitat possedís una estèla separada per Lo Theil-Nolent
Le territoire de la commune possède un fragment séparé par Le Theil-Nolent

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Pierre Launay |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 625 | 562 | 636 | 641 | 685 | 681 | 646 | 624 | 617 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 603 | 577 | 544 | 382 | 351 | 319 | 331 | 291 | 270 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 243 | 217 | 229 | 184 | 196 | 209 | 190 | 193 | 206 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 232 | 230 | 200 | 193 | 181 | 173 | 182 | 186 | 185 |
| 2009 | 2010 |
| 190 193 | 197 200 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Erupcion hawaiana

Leis erupcions hawaianas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizadas per de lavas fòrça fluidas, basalticas amb una concentracion de silici febla. Aquò permet l'escolament de la lava sus lei flancs dau volcan sus de distàncias lòngas que pòdon agantar de desenaus de quilomètres. Lo desagatge dau magma es aisat e son emission se forma siá sota la forma d'una fònt de lava d'unei centenaus de mètres d'autor amb un debit regular siá sota la forma d'un lac de lava situat dins lo cratèr. Una activitat hawaiana regulara entraïna generalament la formacion d'un volcan bloquier. Certanei volcans coma Mauna Loa, Kilauea o Nyiragongo an un regim eruptiu quasi unicament hawaian.
Aqueleis erupcions son generalament gaire perilhosas mai pòdon causar de destruccions importantas en causa dei coladas de lava que son capablas de destrurre la màger part deis infrastructuras umanas. L'Indici d'Explositat Volcanica d'una erupcion hawaiana se situa generalament entre 0 e 1.
* Erupcion de Mauna Loa en 1984.
* Lac de lava de Kilauea en 1954.
* Lac de lava d'Erta Ale en 2001.
* Fònt de lava de Kilauea en 1983.
# Erupcion sosmarina

Leis erupcions sosmarinas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizats per l'emission de lava en dessota d'una massa d'aiga importanta coma un lac prefond, una mar o un ocean. La lava es rapidament refrejada e caufa l'aiga per formar un plumacho de vapor. La solidificacion dei coladas es donc rapida entraïnant la formacion d'un edifici volcanica ai pendas fòrça sobdas. Lei basalts sosmarins an tanben una forma caracteristica en coissin qu'es dicha pillow-lava. Coma la màger part dei volcans terrèstres son situats de lòng dei dorsalas oceanicas, aqueu tipe d'erupcion es fòrça frequent. Pasmens, en causa dei condicions d'observacion malaisada, es relativament mau conegut.
Lei riscs per lei populacions son generalament limitats per la prefondor. Pasmens, quauquei cas d'erupcion sosmarina murtriera son documentats coma lo volcan grèc Columbo en 1649-1650. En fach, lo risc despend dau tipe de volcan implicat, roge o gris, e de la prefondor.
* Basalts en pillow-lava formats dins la region d'Hawaii.
* Colada de lava sosmarina observada en 2009 sus lo volcan de Mata Oèst.
* Erupcion de Mata Oèst en 2009.
* Fotogràfia aeriana de l'erupcion dau Mont Seamount en 2008.
# Erupcion surtseyana

Leis erupcions surtseyanas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizadas per la preséncia de quantitats d'aiga gròssas (mar, lòna, lac subglacièr...). L'endrech de l'erupcion es sosmarin mai pròche de la superficia, generalament a mens de cent mètres. Lo contact entre lo magma e l'aiga entraïna d'explosions e de projeccions d'una mesclada formada de lava refrejada, d'aiga liquida e de vapor. Dins lo corrent de l'erupcion, lo volcan pòu agantar la superficia e formar una illa. A partir d'aquel instant, lo contact entre l'aiga e lo magma pòu s'acabar e l'erupcion adoptar una forma classica efusiva o explosiva.
Lei riscs per lei societats umanas varian segon l'endrech de l'erupcion. Pasmens, en general, sei consequéncias segondàrias (tsunami, inondacion...) representan sovent lei perilhs pus importants. L'Indici d'Explosivitat Volcanica d'aqueu tipe d'erupcion va de 2 a 5 segon la natura dau magma.
* Erupcion de Surtsey de 1963-1967.
* Erupcion de Surtsey de 1963-1967.
* Erupcion d'Anak Krakatoa en 1927-1928.
# Erupcion pliniana

Leis erupcions plinianas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizadas per una lava que tèn una concentracion de silici auta e qu'es donc fòrça viscosa. Lo desagatge es fòrça malaisat e la pression aumenta dins la sèrva magmatica causant d'explosions gròssas que van formar de plumachos de cendre importants d'unei desenaus de quilomètres d'autor. De còp, un dòme de lava dins lo cratèr renforça lo procès. Lo plumacho s'afondra sovent en causa de son pes per formar de coladas piroclasticas sus lei flancs dau volcan. Aqueu tipe d'erupcion es frequent per lei volcans gris de la Cencha de fuòc dau Pacific.
Lei riscs per lei societats umanas son fòrça importants en causa dei tombadas de cendre e dei coladas piroclasticas que pòdon percórrer rapidament de distàncias importantas e causar de degalhs gròs. L'Indici d'Explosivitat Volcanica d'aqueu tipe d'erupcion se situa entre 3 e 8.
* Erupcion dau Mont Saint Helens en 1980.
* Erupcion de Pinatubo en 1991.
* Representacion de l'erupcion de Krakatoa en 1883.
* Erupcion dau Mont Redoubt en 1990.
# Erupcion subglaciala

Leis erupcions subglacialas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizats per una emission de lava en dessota d'una massa gròssa de glaç (glacièr, inlandsis...). La calor transforma lo glaç en aiga liquid o en vapor. Quand de quantitats d'aiga importantas son accumuladas, l'erupcion pòu evolucionar vèrs lo tipe surtseyan o causar una inondacion rapid e brutala o un tsunami. En causa de la preséncia d'aiga, un plumacho format de vapor e de còps d'aiga liquida o de materiaus volcanics refrejats pòu se formar. Aqueu tipe d'erupcion es frequent dins lei regions polaras coma Islàndia o lo sud de Chile. L'erupcion d'Eyjafjallajokull de 2010 es un exemple d'aqueu tipe d'erupcion.
Lei riscs per lei populacions varian segon l'endrech de l'erupcion pòdon venir importants se de centres urbans son situats a proximitat dau volcan o dins una region menaçada per leis inondacions o per lei tsunamis. L'Indici d'Explosivitat Volcanica varia segon lo magma implicat.
* Glacièr en dessús dau volcan d'Eyjafjallajokull en 2010.
* Erupcion d'Eyjafjallajokull en 2010.
* Erupcion d'Eyjafjallajokull en 2010.
* Erupcion de Katla en 1918.