# Saramon

Saramon qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Lo gentilici qu'ei saramonés -a.

## Geografia

Despuish heurèr de 2022, la deviacion de Gimont, situada sus la RD 12, que facilita las relacions dab Tolosa.

### Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de Saramon :
| Castèthnau Barbarens | Bonlau | Tirent e Pontejac |
| L'Artiga | | Sent Martin Gimoés |
| Semesias e Caishan | Sent Helitz d'Astarac | Montgausir |

## Toponimia

Segon Dauzat e Rostaing, lo nom que vengueré benlèu d'un nom germanic d'òme, Saramund, sense sufixe. Mès, las fòrmas ancianas que s'i opausan segon Jacques Boisgontier: locum, cui vocabulum est Cella-Monulphi cum ecclesiis Dei quae ibidem sunt fundatae, en 904, Cella Modulphi, en 904, hoc ipsum mihi pertinet, quod dicitur Cella Odulphi, cap a 980, Ceramol (shèis còps), Seramol (un còp, en 1155-1171) au sègle XII, abbas Celle Medulphi, en 1383-1405, abbas et conventus Celle Medulphi, au sègle XIV o XV. Lo nom qu'es donc format de cella, « granja monastica » e de Medulphus, non pas del nom deu sent, mès deu fondator de l'establiment, Medulphe o Monulphe, lo prumèr prior de Saramon. Cella Medulphi que passèt a Ceramol. L'evolucion regulara de cella qu'es cèra, è vengut contratonic que's dubrigó en a. Jacques Boisgontier que dona l'exemple de Pardulphus > Perdon per justificar lo passatge de la finala l a -n en gascon, mès Sent Pardulphus que vengó Pardon o Perdon per atraccion paronimica, pertot en Occitània, que -n finala sia muda o pas, çò que Boisgontier podèva probablament pas saber a l'epòca; Boisgontier supausa ua faussa regression , ua reaccion a ua tendéncia a l'amudiment de -n instable. Pus simplament, -l finala de Ceramol pòt pas subsistir en gascon. La vocalizacion de -l que dona [-mow] puish (a l'entorn deu sègle XIV ?) [-muw]: lo prumèr qu'es fragile, lo segond qu'es impossible; per evitar la pèrda de la finala consonantica (venguda en realitat semiconsonantica), ua auta consonanta qu'èra requesida; -n, benlèu favorizada per l'atraccion de mont, frequent dens los toponimes, que s'impausè. Que cau citar l'explicacion aberranta de Negre. Saramon que vengueré de sèrra e de mont.

## Administracion

Cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | (2026) | Éric Balducci | divèrs esquèrra | |
| març de 2001 | 2020 | Jean-Pierre Salers | divèrs esquèrra | mestierau, conselhèr generau (2004-2015) puei departamentau |
| març de 1983 | 2001 | André Laffont | divèrs esquèrra | |
| març de 1971 | 1983 | Jean Montastruc | PS | conselhèr generau (1971-1985) |
| març de 1959 | 1971 | Joseph Rey | | |
| | 1959 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Saramon; qu'es ara deu canton d'Astarac-Gimone (en francés), donc d'Astarac Gimona.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 824, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 956 | 941 | 1 054 | 1 116 | 1 216 | | 1 276 | 1 174 | 1 283 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 260 | 1 299 | 1 318 | 1 204 | 1 241 | 1 240 | 1 232 | 1 220 | 1 123 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 984 | 996 | 974 | 819 | 806 | 829 | 797 | 767 | 740 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 742 | 779 | 759 | 717 | 661 | 673 | 759 | 770 | 782 795 |
| 2009 | 2010 |
| 802 816 | 856 872 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion qu'èra de 834 abitants e la densitat qu'èra de 64,01 ab/km².

## Lòcs e monuments

* Tor Sent Victor (ahonida en 2023) e glèisa.
* L'interior de la tor.
* La nau de la glèisa.
* Ostau Renaissença.
* Aute ostau Renaissença.
* La glèisa Sent Pèr, qui estó abadiala, qu'es principalament deu sègle XIX sus ua basa romanica. En 2016, pr'amor de trabalhs de consolidacion de la tor Sent Victor (ahonida lo 16 de març de 2023), situada a l'èst de la glèisa, que descobrigón quate colomnas aneladas de 4 m de haut escalpradas e decoradas, decòrs pintats. Tot aquò que data deu miei deu sègle XI e representa donc ua partida de l'anciana glèisa abadiala. Dens aquera tor Sent Victor, qu'èra expausada ua pèira en marme datada deus sègles IV-V; que servigó d'aiga-senhèr mès sa destinacion d'origina es pas coneishuda$^,$.

## Personalitats qui an ligams dab la comuna

François-Michel Lantrac (fr)

## Ligams extèrnes

* Saramon suu site de l'Insee
* Sit oficiau deu vilatge

## Nòtas e referéncias

* ↑ «Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon».
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 643
* ↑ ,https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_1994_num_23_1_1202 NRO, Mises à jour des manuels d'onomastique, p. 241
* ↑ Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, 1990-98, vol. II, p. 1194, par. 22 298
* ↑ http://www.mairie-saramon.fr/tour-saint-victor-saramon
* ↑ https://www.ladepeche.fr/article/2016/10/20/2443312-eglise-xixe-siecle-cachait-autre-presque-1000-ans.html
* Portau de Gasconha