# Pèrlas e Castelhet

Pèrlas e Castelhet$^,$$^,$$^,$ (Perles-et-Castelet en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Pèrlas e Castelhet es una comuna occitana, que recampa dos vilatges: Pèrlas e Le Castelhet, lo primièr dins la val, lo segond sus un penjal.

### Perimètre del territòri

Comunas confrontantas de Pèrlas e Castelhet :
| Unac | Tinhac | |
| Lusenac | | Savinhac |

## Toponimia

Enric Guiter dins l'ALPI dóna la pronóncia ['perles caste'let]. Cal probablament corregir en 'pɛɾles].

### Pèrlas

La prononciacion es ['pɛɾles]. La fòrma occitana segon Patrici Pojada es Pèrlas o Pèrles (dins l'airal a final al plural ven -es; ex. la vaca, les vaques). Las fòrmas ancianas son Pederlas, en 1145, Perles en 1224, Perlas en 1246 e 1648, Perlis en 1271, 1272, 1305, 1308, Perle en 1318-25, Perlas en 1385, 1390, Perles en 1401, Perlas cap a 1460 (Cronica d'Esquerrier) e en 1540, etc.
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, Pèrles es benlèu lo femenin de Paterculus, nom latin d'òme, seguit de -as. Los Féniés sègon aquela explicacion. Segon Coromines, tanben citat per P. Pojada, en partent de la fòrma Pederlas, explica lo nom per Petrulas, derivat del grèc petra, espandit en latin vulgar : Petrulas > Pedrelas > Perlas; petrula seriá « aquesta ròca, una ròca notabla, particulara ». Mes en occitan, quitament periferic, petr- > pedr- > peir-.
Segon Patrici Pojada, los autors parton de la primièra mencion qu'es sola. La tombada de -d- intervocalic es rara dins l'occitan d'aquel airal. Çaquelà, i a un Perles en Fenolhedés qu'es atestat Petrolas en 1011. La solucion seriá Paterculus femenizat [ > *Paderlhas ], o Petrulas, de petra, o quicòm mai ?.

### Castelhet

La prononciacion es [kaste'ʎet] e la grafia Castelhet. Castelhet es un diminutiu de castèlh, fòrma locala de castèl (palatalizacion de -l finala) : un castèlh pichon.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2014 | (2026) | Gérard Durand | PCF | retirat |
| octobre de 2011 | 2014 | Christian Vives | | |
| març de 2008 | agost de 2011 (demission) | Max Joulé | | |
| | 2008 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Ax; es ara del canton de Haute Ariège (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 408 | 351 | 461 | 464 | 522 | 523 | 509 | 515 | 499 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 416 | 389 | 380 | 366 | 363 | 408 | 370 | 368 | 356 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 373 | 341 | 326 | 294 | 237 | 277 | 224 | 173 | 192 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 188 | 157 | 130 | 119 | 157 | 160 | 177 | 182 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 196 203 | 204 211 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 223 abitants e la densitat èra de 12,55 ab/km².

## Personalitats ligadas amb la comuna

* Augustin Bonrepaux : Ancian deputat e President del Conselh General, nascut a Pèrlas e Castelhet
* Cedric Rousseu : jornalista occitan.

## Véser tanben

* Comunas d'Arièja

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* 1 2 3 4 Patrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 326-327
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 128
* ↑ Patrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 140
* Portal de Lengadòc