# La Garda (Var)

La Garda (La Garde en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Leis abitants si dison gardéens, -ennes en francés.

## Geografia

Si situa a l'èst de Tolon, entre Marselha e Niça. Son territòri s'estende sus 1554 ectaras, despartidas coma aquò :
* 3 quilomètres de litorau
* 75 quilomètres de rotas e camins
* 642,5 ectaras d'urbanizacion
* 21,4 ectaras de bòscs
* 400 ectaras d'espacis verds urbans

## Toponimia

La comuna de la Garda tenguèt son nom dau rocàs que, tre l'Antiquitat, servèt de gacha. Lo mot ven d'un vèrbe germanic wardon que donèt lo mot germanic wart, latinizat en warda o wardia, « garda », puèi « gacha », puèi « torre de garda », puèi « fortalesa en generau »$^,$.

## Istòria

La Garda possedisse de vestigis de l'Antiquitat e dau periòde roman.
Citat en 1056 sota lo nom de Guarda, lo castèu siguèt lo fèu deis evesques de Tolon au sègle XIII, dei Castelanas au sègle XV, puei senhoriá dei Glandeves puei dei Tomàs. Uèi ne'n sobra que la capèla e una torre d'angle.
Gacha de Tolon a l'Atge Mejan, la Garda subissèt d'invasions nombrosas mai tanben lei guèrras de religion. Siguèt saquejada en 1707 per lei tropas de Savòia au moment que son nom èra La Garda de Tolon.
Sant Maur, patron de la comuna, es en fach un òme nomat Maur que passèt d'aquí en 542. Afamat quand intrèt dins lo vilatge, una vièlha li donèt de pan e de cebas. Maur lei benesissèt e decidissèt qu'a partir d'aqueu jorn, lei cebas de la Garda aurián la doçor de la poma.
Ancian centre agricòla prospèr, la Garda venguèt banlèga urbana de Tolon. Dau rocàs d'andesita s'extraguèron lei caladas de Tolon.
Mai recentament, per "punir" la vila de Tolon de s'èstre liurada ais Anglés, Napoleon Bonaparte transferissèt lo quartier de Santa Margarita au vilatge de la Garda. Es per aquò que i a una comuna annèxa dins aquest quartier, un pauc alunchat dau centrevila administratiu.

## Administracion

En 2010, la comuna de la Garda siguèt recompensada per lo labèl "Vila Internet @@@@".
Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| julhet de 2020 | 2026 | Jean-Louis Masson | LR | retirat d'oficier de la gendarmariá, deputat (2017-2020), conselhier generau (2004-2015) puèi departamentau (2015-), 1er vice-president dau conselh departamentau (2015-2017)}} |
| març de 2020 | julhet de 2020 | Jean-Pierre Haslin | divèrs drecha | interim, quinesiterapèuta |
| julhet de 2017 | març de 2020 (demission) | Jean-Claude Charlois | divèrs drecha | retirat de mètge |
| 2001 | julhet 2017 (demission) | Jean-Louis Masson | UMP, LR | filh de Louis Masson, retirat d'oficier de la gendarmariá, deputat (2017-2020), conselhier generau (2004-2015) puèi departamentau (2015-), 1er vice-president dau conselh departamentau (2015-2017) |
| setembre de 1977 | 2001 | Yvon Robert | PCF | conselhièr generau dau canton de la Garda (1998-2004) |
| 1962 | setembre 1977 | Maurice Delplace | PCF | conselhièr generau dau canton de La Valeta |
| març de 1959 | 1962 | Louis Masson | | |
| abrièu de 1958 | 1959 | Maurice Delplace | PCF | regent |
| 1944 | abrièu de 1958 | Michel Zunino | PCF | negociant en vins, deputat de la 1ra e de la 2nda Assemblada constituanta (1945-1946) puèi deputat dau Var (1946-1955), conselhier generau dau canton de Tolon-4 (1949-1955) |
| | 1944 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 25298, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 050 | 2 263 | 2 288 | 2 329 | 2 353 | 2 572 | 2 321 | 2 429 | 2 875 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 568 | 2 572 | 2 695 | 2 852 | 2 986 | 2 864 | 3 104 | 3 418 | 2 398 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 791 | 2 961 | 3 037 | 2 827 | 3 048 | 3 095 | 3 792 | 4 066 | 5 021 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 6 273 | 9 629 | 15 506 | 19 805 | 22 412 | 25 329 | 25 621 | 25 551 | 26 203 26 586 |
| 2009 | 2010 |
| 26 064 26 485 | 25 930 26 321 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 25380 abitants.

## Personalitats

* Jean Aicard (Joan Aicard) (Tolon 1848 - París 1921), poèta e autor dramatic, sòci de l'Académie française, restèt dins la comuna a la bastida "Lei Rosatges" a partir de 1864. Leguèt aquel ostau a Julia Pillore, critica d'art, tanben mairina de Marcel Duchamp e maridada au pintre Paulin Bertrand.
L'ostau venguèt lo rendètz-vos dei celebritats de l'epòca : Claude Michelet (Claudi Michelet), Émile Ollivier (Emili Ollivier), Frederic Mistral, Édouard Schuré, Ernest Reyer, Gaston Bonnier, Pierre Loti, Juliette Adam, Charles Richet, Antoine Albalat (Antòni Aubalat), etc.
* Dieudonné Jacobs, pintre impressionista.

## Luecs e monuments

* Lo campus de l'Universitat de Sud Tolon Var si situa dins la comuna de la Garda.
* Lo licèu generau e tecnologic dau Codon si situa dins la comuna de la Garda.
* Lo vilatge vièlh de la Garda es en partida bastit sus un rocàs de natura volcanica. A l'Atge Mejan, aqueu rocàs serviá de promontòri au castèu de l'epòca. Mai la revolucion passèt d'ailà, lo castèu siguèt destruch e lo rocàs servèt de peiriera. Subsistís uèi dau castèu que la glèia romanica e una torre.
* Torre e glèia romanica sus lo rocàs
* Comuna
* Jardin public
* La capèla

## Vèire tanben

* Comunas de Var

## Nòtas

* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 310
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 301
* Portal de Provença