OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Brocmat

Brocmat (Brommat en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | 2026 | Didier Cayla | | retirat d'emplegat |
| març de 2001 | 2014 | Francis Issanchou | divèrs drecha | conselhièr general (1998-2011), president de la CC |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 646, totala: 663 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 850 | 446 | | | 1 688 | 1 804 | 1 709 | 1 772 | 1 723 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 562 | 1 475 | 1 609 | 1 533 | 1 515 | 1 415 | 1 387 | 1 283 | 1 216 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 203 | 1 213 | 1 161 | 1 189 | 1 137 | 3 293 | 1 334 | 1 361 | 1 166 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 074 | 971 | 908 | 932 | 861 | 781 | 726 | 718 | 710 728 |
| 2009 | 2010 |
| 696 714 | 693 711 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas d'Avairon

## Nòtas

* ↑ https://www.jornalet.com/editorial/7560/lo-trabalh-de-recuperacion-de-las-encontradas-doccitania-contunha
* ↑ Mur-de-Barrez, Christian-Pierre Bedel, al canton, 1996
# Brocourt-en-Argonne

Brocourt-en-Argonne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.

## Istòria

Lo sieu primièr nom conegut es Beroldi curtis l'an 1051 #çò qu'es lo nom d'un germain, Berold.
Lo diocèse dépendait de Verdun e la distincion aperteniá al pòrti de Lorraine, la justícia dépendait dels princes de Condé.
Son premier nom connu est Beroldi curtis en 1051 ce qui est le nom d'un germain, Berold.
Le diocèse dépendait de Verdun et la seigneurie appartenait au duc de Lorraine, la justice dépendait des princes de Condé.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean Friedrich |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 183 | 215 | 231 | 211 | 198 | 205 | 215 | 242 | 255 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 230 | 230 | 218 | 193 | 178 | 185 | 175 | 167 | 165 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 148 | 148 | 146 | 109 | 119 | 126 | 114 | 95 | 117 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 89 | 79 | | | Cercar | Cercar | 51 | 48 | 47 |
| 2009 | 2010 |
| 47 52 | 47 52 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Broadway

Broadway es una rota e una avenguda que travèrsa l'illa de Manhattan (21km), una part del borough del Bronx (3.2km), e divèrsas municipalitats del comtat de Westchester (29km) a Nòva York als Estats Units. Broadway es subretot coneguda per èstre lo còr de l'industria teatrala als Estats Units amb sos 40 teatres professionals actius situats dins lo Theater District (quartièr dels teatres).

## Istòria

Es lo pus ancian ais de circulacion nòrd-sud de Nòva York. Son nom data dels primièrs poblaments europèus de la Nòva Amsterdam, es la traduccion literala en anglés del neerlandés brede weg (larga via). Es la sola avenguda de Manhattan que travèrsa l'illa en diagonala e qu'es anteriora al plan de quadrilhatge establit en1881 per John Randel Jr.. A l'origina Broadway èra una dralha de las tribús algonquianas Wickquasgeck , que serpentejava entre las ròcas e las paluns de l'illa de Manhattan. Après l'arribada dels neerlandeses, la dralha venguèt lèu lèu, la principala rota de l'illa. L'exporador e entrepreneire olandés David Pietersz. de Vries ne fa la primièra mencion dins son jornal en l'an 1642 ("la rota Wickquasgeck ont los indians passan cada jorn"). Los olandeses nomenèron la rota "Heerestraat". Al sègle XVIII, Broadway s'acabava al nòrd de Wall Street, ont lo trafèc continuava sul costat èst de l'illa (East Side) per Eastern Post Road e sul costat oèst (West Side) per Bloomingdale Road. La rota de Bloomingdale oèst foguèt alargada e pavada al sègle XIX, e dita "Western Boulevard" o "The Boulevard" al nòrd del Grand Circle, uèi apelat Columbus Circle. En febrièr de 1899, lo nom "Broadway" foguèt estendut a l'ensemble Broadway/Bloomingdale/Boulevard road.

## Descripcion

Broadway s'estend long de l'illa de Manhattan, a pauc près parallèla a la North River (porcion de l'Hudson River que bòrda Manhattan), dempuèi Bowling Green al sud entrò a Inwood a l'exrtremitat nòrd de l'illa. Al sud de Columbus Circle, es cap al sud una carrièra de sens unic. Dempuèi 2009, lo trafèc automobila es estat forabandit de Times Square entre las carrièras 47 e 42, e a Herald Square entre las carrièras 35 e 33 dins l'encastre d'un programa pilòt; la circulacion es reservada als ciclistas e pedons. En riba nòrd de Manhattan, Broadway travèrsa Spuyten Duyvil Creek per lo Broadway Bridge e contunha a travèrs Marble Hill (una porcion discontinua del borough de Manhattan) e lo Bronx dins Westchester County. La rota U.S. 9 es totjorn dita Broadway entrò la jonccion amb la NY 117.

## Galariá

* Broadway en 1860
* Vista de Broadway dempuèi Bowling Green, amb lo Chrysler Building vesedor al fons
* Crosada en X de Broadway e d'Amsterdam Avenue
* Passa-carrièra per los astronautas d'Apollo 11, lo 13 d'agost de 1969
* Broadway jos la linha de mètro enauçada dins lo Bronx

## Referéncias

* ↑ {{{títol}}}.
* ↑ Traffic regulations for the Western Boulevard General Ordinances of the City of New York
* ↑ February 14th in NYC History: 1899, referred to as "the 'Western' Boulevard"; called "the 'Grand' Boulevard" in The New York Times, February 1869, quoted in Michael V. Susi, The Upper West Side "Introduction", 2009:7.
# Broc

Broc es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Rémy Chevallier |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 715 | 723 | 966 | 923 | 951 | 834 | 807 | 794 | 782 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 758 | 740 | 742 | 738 | 714 | 761 | 765 | 756 | 734 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 710 | 723 | 727 | 622 | 625 | 612 | 561 | 546 | 504 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 531 | 503 | 425 | 402 | 331 | 315 | 332 | 335 | 336 |
| 2009 | 2010 |
| 346 349 | 336 340 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Brocciu

Lo Brocciu es un formatge de Corsega. Benefícia d'una AOC dempuèi 1983. Es un formatge a basa de lach de feda o de cabra amb un pes de 250 gramas a 3 kg. Existís tanben lo Brocciu passu; lo formatge subís un salatge sec, e un afinatge de 21 jorns minimum.

## Ligams extèrnes

* (fr) Sit oficial

## Nòtas

* ↑ (fr) http://www.aoc-brocciu.com/accueil.php?pg=histoire
* Portal de la gastronomia
# Brocourt

Brocourt (Sonme) en picard (Brocourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Suzanne Genty |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 147 | 129 | 170 | 177 | 177 | 202 | 208 | 210 | 217 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 208 | 191 | 180 | 172 | 171 | 145 | 116 | 130 | 123 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 99 | 99 | 102 | 120 | 94 | 92 | 84 | 94 | 90 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 111 | 107 | 114 | 106 | 129 | 120 | 104 | 101 | 99 |
| 2009 | 2010 |
| 97 101 | 96 100 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Brua e Auriac

Brua e Auriac (Brue-Auriac en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Las comunas de Brua e Auriac las fusionèron en 1840.

## Administracion

Lista dei cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2020 | 2026 | Dominique Richard | |
| març de 2001 | 2020 | André Rousselet | |
| junh de 1995 | 2008 | Guy Codonnel | |
| març de 1989 | 1995 | Robert Hugou | PS |
| març de 1965 | 1989 | Georges Jean | PS |
| | 1965 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1256, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 558 | 564 | 503 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 527 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 436 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 396 | 425 | 380 | 429 | 630 | 888 | 1 140 | 1 137 | 1 161 1 190 |
| 2009 | 2010 |
| 1 186 1 215 | 1 210 1 240 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 1397 abitants.

## Vèire tanben

* Comunas de Var

## Nòtas

* Portal de Provença
# Bruch

La pollucion acustica, comunament nomenada bruch, es un polluent fisic fach d'una mescla de sons de frequéncias diferentas, que congrea una sensacion auditiva agressiva o desagradiva.

## Articles connèxes

* silenci
# Bruay-la-Buissière

Bruay-la-Buissière es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Alain Wacheux |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 500 | 470 | 592 | 606 | 688 | 707 | 711 | 694 | 712 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 935 | 1 528 | 2 102 | 2 316 | 4 037 | 5 335 | 7 031 | 9 647 | 11 380 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 14 740 | 16 544 | 18 363 | 29 710 | 30 893 | 31 831 | 30 125 | 31 705 | 31 923 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 30 902 | 28 628 | 25 714 | 22 893 | 24 927 | 23 998 | 23 813 | 23 804 | 23 737 |
| 2009 | 2010 |
| 23 621 24 073 | 23 408 23 869 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Bruailles

Bruailles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.

## Geografia

Bruailles Fa partida de la Bressa louhannaise.
Bruailles fait partie de la Bresse louhannaise.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Paul Pirat |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 025 | 1 128 | 1 163 | 1 050 | 1 104 | 1 171 | 1 169 | 1 171 | 1 218 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 178 | 1 164 | 1 166 | 1 175 | 1 242 | 1 331 | 1 300 | 1 165 | 1 148 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 173 | 1 186 | 1 182 | 1 086 | 1 064 | 1 041 | 993 | 1 010 | 958 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 862 | 822 | 793 | 851 | 800 | 842 | 912 | 920 | 927 |
| 2009 | 2010 |
| 932 956 | 937 960 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Bruay-sur-l'Escaut

Bruay-sur-l'Escaut es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França. .

## Geografia

Bruay-Sus-lo Escaut, vila del departament del Nòrd en la conca minaire del Nòrd Calava, es prèp de Valencianas (5 km), e de la frontièra bèlga (vila de Quievrain o Bonsecours) a unitat|10|km .
A traversat pel canal del Escaut dragué en 1784 pel desvolopament de l'indústria minaire, perque èra sens fons a l'epòca, e desplaçat de contunh meses en grand gabarit.
Es desservie pels beguts :
linha 14 ANZIN Crei de Anzin - Mt Peruwelz / Bonsecours (Anzin Otèl de vila - Mt Peruwelz / Bonsecours pendent la durada dels trabalhs del Tramvia de Valencianas),
linha S1 e S2 BRUAY Luòc - FAMARS Universitat,
e lèu pel Tramvia de Valencianas
Bruay-sur-l'Escaut, ville du département du Nord dans le bassin minier du Nord Pas de Calais, est proche de Valenciennes (5 km), et de la frontière belge (ville de Quievrain ou Bonsecours) à 10 km.
Elle est traversée par le canal de l'Escaut dragué en 1784 pour le développement de l'industrie minière, car il était sans fond à l'époque, et déplacé puis mis en grand gabarit.
Elle est desservie par le bus :
ligne 14 ANZIN Croix d'Anzin - Mt Peruwelz / Bonsecours (Anzin Hotel de ville - Mt Peruwelz / Bonsecours pendant la durée des travaux du Tramway de Valenciennes),
ligne S1 et S2 BRUAY Place - FAMARS Université,
et bientôt par le Tramway de Valenciennes

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jacques Marissiaux |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | 1 160 | 1 437 | 1 716 | 1 907 | 1 966 | 2 089 | 2 320 | 2 463 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 2 635 | 3 060 | 3 251 | 3 870 | 4 392 | 4 549 | 4 778 | 4 934 | 6 053 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 7 095 | 7 482 | 7 840 | 7 330 | 9 042 | 9 411 | 9 144 | 9 431 | 10 493 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 12 168 | 12 546 | 12 207 | 11 810 | 11 771 | 11 828 | 11 551 | 11 881 | 12 002 |
| 2009 | 2010 |
| 12 238 12 378 | 12 276 12 413 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Brucamps

Brucamp (Sonme) en picard (Brucamps en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Odette Theval |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 438 | 437 | 453 | 462 | 495 | 495 | 478 | 461 | 485 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 496 | 500 | 491 | 455 | 411 | 414 | 354 | 367 | 320 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 290 | 282 | 266 | 202 | 195 | 194 | 172 | 198 | 173 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 161 | 159 | 133 | 124 | 121 | 109 | 134 | 137 | 139 |
| 2009 | 2010 |
| 143 144 | 142 142 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* Portal de las comunas de França
# Bruce Jarchow

Bruce Jarchow es un actor american que naissèt lo 19 de mai de 1948 a Evanston, Illinois (Estats Units).
# Bruce Willis

Walter Bruce Willis (Idar-Oberstein, Alemanha de l'oèst, 19 de març de 1955) es un actor, cantaire, scenarista e producteur de cinèma american. Willis foguèt revelat per la sèria Moonlighting, e venguèt lèu una dels actors mai apreciats del cinéma d'accion gràcias a son ròtle de John McClane dins lo film Die Hard. D'autres films coma 12 Monkeys, The Fifth element, Armaggeddon, The Sixth Sense o Unbreakable li portèron la consecracion.
Bruce Willis foguèt maridat amb l'actritz Demi Moore en 1987. Divorcièt en 2002 e es actualament amb la modèla Emma Heming.
# Còl de l'Eschala

Lo còl de l'Eschala es un còl daus Aups occitans a 1 762 mètres d'altitud. Es situat dins lo departament daus Auts Aups, sul territòri de la comuna de Nevascha, a sièis quilomètres de la frontièra entra França e Itàlia.

## Geografia

Lo còl de l'Eschala fa la ligason entre lo vilatge de Nevascha, dins la vau de Clarèia, e la vau Estrecha, ela meteissa tanben per part sul la comuna de Nevascha. Lo ponch de passatge entre las doas vaus s'enauça a 1 779 mètres d'altitud, a qualques quilomètres au nòrd de la localizacion oficiala dau còl de l'Eschala, au Malpas. Entre los dos còls se trapa una pichona vau sècha endoreïca.
# Còl de la Crotz

Lo Còl de la Crotz (Col Lacroix en francés e Colle della Croce en italian) es un còl dals Alps Còcis situat entre Cairàs en França e la Val Pèlis en Itàlia.
Es accessible per Ristolàs dal costat francés e Buebi dal costat italian.
# Còl de la Chavada

Lo còl de la Chavada, dins lo massís Central, dividís lo plan d'Ardecha delh Bas Vivarés. Es situat sobre l'aigavèrs Mediterranèa / Atlantic. Son altitud es de 1 266 m.
Lo tuc uèfra una vista excepcionala daus monts de Vivarés e de la sèrra de la Crotz de Bauçon que l'entornejan.
La rota nacionala 102 dempuèi Aubenàs, bastida per los estats de Lengadòc alh sègle XVIII, travèrsa lo còl; la penda, coneguda coma «còsta de la Chavada» o «còsta de Maires», es fòrta e sinuosa, fasent 666 m en 10 km.
# Còl de la Crotz-Morand

Lo còl de la Crotz-Morand o còl de la Crotz-Morand, o còl de Dyane (nom occitan?), es un còl du Massís central, situat a proximitat de Clarmont-Ferrand.

## Geografia

Lo còl de la Crotz-Morand es un pòrt del Massís central, situat dins lo departament del Puèi de Doma, dins la comuna de Chambon. S'auça a 1 403 mètres d'altitud, entre lo puèi de la Crotz-Morand (1 520 m) a l'èst-nòrd-èst e lo puèi de la Tacha (1 632 m) al sud-oèst. La rota departamentala 996 i passa e religa la val de Dordonha (comuna del Mont Dòr) al sud-oèst a la de la Cosa Chambon (comuna de Chambon) al sud-èst. Puèi de Doma.

## Istòria

En 1963, un telesèti foguèt erigit al còl per permetre als passejaires d'accedir a la cima del puèi de la Tacha (1 632 m). D'autras remontadas mecanicas existissián long de la rota del còl, sustot dins lo val Blanc, e al caireforc de Barbier, en venent de Mont Dòr. Aquelas installacions son estadas desmontadas dins las annadas 1990 mas qualques bastiments demòran encara dont la gara de partença del Barbièr e un cabanon sul parcatge del còl de la Crotz-Morand.
# Còl de Galibier

Lo còl de Galibier (forma exacta locala de precisar, mas Galibier es correcte) es un còl entre los departaments de Savòia e daus Auts Aups.
* ↑ https://doczz.fr/doc/101165/montanhas-n%C3%B2stras---josiane-ubaud---pagesperso
* ↑ https://sephatrad.wordpress.com/2021/05/01/limportancia-del-territori-occitan-dins-lo-mond-del-ciclisme/
* ↑ https://occitanica.eu/items/browse?search=&advanced%5B0%5D%5Belement_id%5D=49&advanced%5B0%5D%5Btype%5D=is+exactly&advanced%5B0%5D%5Bterms%5D=Salvat%2C+Joseph+%281889-1972%29&submit_search=Recherche&output=omeka-xml
# Còl Sud

Lo Còl Sud (7 904 m) es un còl de montanha situat lòng de la cresta que va de l'Everest (8 848 m) a Lhotse (8 516 m). Per leis alpinistas que vòlon realizar l'ascension d'aquelei montanhas, marca l'intrada dins la « zòna de la mòrt » onte, en causa de la demenicion de la pression parciala d'oxigèn dins l'aire, un èsser uman entraïnat pòu gaire subreviure dos a tres jorns. Lo Còl Sud marca tanben la frontiera entre Nepal e China.

## Liames intèrnes

* Everest.
* Lhotse.
# Còl de Mosolés

Lo Còl de Mosolés se tròba dins las Cevenas, per la comuna de Mars.
Lo dimenge 29 d'abril de 1742, una assemblada protestanta i foguèt suspresa per los Dragons.

## Ligams intèrnes

* Torre de Constança

## Ligams extèrnes

* Istòria e imatges
# Dinastia Shang

La dinastia Shang fuguèt la segonda dinastia chinesa tradicionala e es la premiera que son existéncia es demostrada per de vestigis arqueologics. Reinèt de 1750 a 1040 avC. Èra basat sus la cultura de milh e desvolopèt divèrsei trachs caracteristics de la societat chinesa dei periòdes seguents coma lo culte deis ancians e una ierarquia estricta. Lo rèi dominava la societat gràcias a sei foncions religiosas. Existiá una aristocràcia qu'èra cargada de la guèrra còntra lei populacions estrangieras e, de còps, entre elei.

## Ligams intèrns

* Dinastia Xia.
* Dinastia Zhou.
* Republica Populara de China.
# Dinastia Jin (1115-1234)

La dinastia Jin es una dinastia fondada per lo pòble Jurchen que reinèt sus un estat situat dins lo nòrd de China. Dispareguèt en 1234 après sa desfacha còntra leis armadas mongòlas. Se compausèt de dètz sobeirans :
* Taizu (Wanyan Aguda) (1115-1123).
* Taizong (Wanyan Wuqimai) (1123-1135).
* Xizong (Wanyan Dan) (1135-1149).
* Wanyan Liang (1149-1161).
* Shizong (Wanyan Yong) (1161-1189).
* Zhangdi (Wanyan Jing) (1189-1208).
* Wanyan Yunji (1208-1213).
* Xuanzong (Wanyan Xun) (1213-1223).
* Aizong (Wanyan Shouzhu) (1223-1234).
* Modi (Wanyan Chenglin) (1234).
# Dinastia Liao

La dinastia Liao es la dinastia que dirigiguèt l'Empèri Khitan de sa fondacion en 907 a sa disparicion en 1125. Se compausèt de nòu sobeirans :
* Taizu (916-926).
* Taizong (926-947).
* Shizong (947-951).
* Muzong (951-969).
* Jingzong (969-983).
* Shengzong (983-1031).
* Xingzong (1031-1055).
* Daozong (1055-1101).
* Tianzuodi (1101-1125).
# Dinastia Qajara

La Dinastia Qajara fuguèt una dinastia iraniana que reinèt sus Pèrsia de 1786 a 1925. Aqueu periòde fuguèt marcat per lo declin dau país que perdiguèt divèrsei territòris au profiech dei Russia, dei Reiaume Unit, deis Omanés — d'aperaquí 1780 a 1880 — e reconóisser l'independéncia d'Afganistan. A partir de la fin dau sègle XIX, lo país venguèt tanben l'enjòc de luchas d'influéncia entre Rus e Britanics que finiguèron per devesir lo país entre una zòna russa au nòrd, una zòna britanica au sud-èst e una zòna neutra entre lei doas. Aquel acòrd permetèt d'empachar la colonizacion de Pèrsia mai entraïnèt un afondrament economic. Durant la Granda Guèrra, Pèrsia fuguèt parcialament ocupada per leis Otomans entraïnant una reaccion russa e britanica. De 1917 a 1919, lo país fuguèt ocupat per lei Britanics, ço qu'entraïnèt l'afondrament totai dau poder de la dinastia que perdiguèt lo poder tre 1921 e fuguèt oficialament destituida en 1925.