OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Villemaur-sur-Vanne

Villemaur-sur-Vanne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.

## Istòria

Villemaur-Sus-Vanne es una pichona municipalitat bastit sus un ancian cementèri. Lo sieu precedent nom en datant del XVIIe Sègle s'escriviá VilleMort. A la Mièja-edat , una fosse comuna i aviá situat a l'intrada del vilatge amb la fin de dissuadir los fourbes de penetrar-i. (Font: Archiu Communales de Villemaur-sus-Vanne)
Villemaur-sur-Vanne est une petite commune bâtie sur un ancien cimetière. Son précédent nom datant du XVIIe Siècle s'écrivait VilleMort. Au Moyen-âge , une fosse commune était située à l'entrée du village afin de dissuader les fourbes d'y pénétrer. (Source: Archives Communales de Villemaur-sur-Vanne)

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | M. Philippe Prot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 511 | 526 | 537 | 538 | 651 | 709 | 801 | 786 | 843 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 867 | 877 | 939 | 912 | 967 | 927 | 868 | 864 | 797 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 720 | 669 | 649 | 586 | 593 | 614 | 616 | 530 | 548 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 506 | 488 | 442 | 384 | 381 | 424 | 475 | 483 | 490 |
| 2009 | 2010 |
| 494 509 | 501 518 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Vitamina B2

La riboflavina o vitamina B$_2$ es una vitamina idrosolubla, que permet la respiracion cellulara. Coma la majoritat de las vitaminas, l'ingestion necessària es febla (1,5-2 mg/24 h), mas sa caréncia pòt provocar de lesions de la pèl e de problèmas visuals. Lo lach, lo formatge, e d'autres produches lactics en mai de qualques vegetals verds, e lo fetge son de bonas fonts de vitamina B$_2$, mas l'exposicion a la lutz destrusís la rivoflavina d'aquelas fonts naturalas. Las formas activas de la riboflavina son la flavina adenina dinucleotid (FAD) e la flavina mononucleotid (FMN), dos coenzims clau del metabolisme energetic de las cellulas doncas qu'intervenon dins de reaccions d'oxidacion-reduccion tot en transferint d'electrons e de protons.
# Vitalian

Vitalian (vèrs 600 - 27 de genier 672) foguèt lo 76$^{en}$ papa de la Glèisa Catolica Romana dau 30 de julhet de 657 a sa mòrt. Succediguèt a Eugèni I$^{èr}$ (655-657) e foguèt remplaçat per Adeodat II (672-676).
Vengut papa cinc annadas après l'arrestacion de Martin I$^{èr}$ per lei Bizantins, demorèt fòrça prudent dins sei relacions ambé leis autoritats imperialas de Roma. Ansin, prenguèt ges de posicion clara sus la question dau monotelisme e adoptèt lei posicions de Constantinòble e de l'emperaire Constant II sus mai d'un subjècte. Aquò permetèt lo desvolopament de bònei relacions entre Roma e la capitala de l'Empèri. Pasmens, Constant II favorizèt l'esquisme de l'archevesque de Ravena partisan de la somission de la Glèisa Latina au Patriarcat de Constantinòble. Conjugat ai consequéncias de l'esquisme d'Aquilèa e a la persisténcia de l'eresia ariana en Itàlia, aquò afebliquèt la posicion de la papautat dins la peninsula.
D'autra part, aguèt un ròtle important dins l'organizacion de la Glèisa Occidentala. De'n premier, i generalizèt l'utilizacion de la musica pendent leis oficis religiós e l'adopcion de campanas per lei glèisas. Puei, dins leis annadas 660, sembla tenir un ròtle important dins l'establiment e la definicion dau rite crestian irlandés ò l'organizacion de missions d'evangelizacion deis Illas Britanicas. Enfin, au sen de la Glèisa Occidentala.
# Vitalic

Pascal Arbez-Nicolas dich Vitalic, nascut lo 18 de mai de 1976 a Dijon, es un autor e compositor francés de musica electronica.
Assistèt a un concèrt de Daft Punk de cap a sos dètz e uèch ans : per el, foguèt una revelacion. Es tanben fan del pionièr francés de la musica electronica, Jean-Michel Jarre.
A tanben adobat tròces d'Indochine (Station 13, 2018), d'Étienne Daho (Le Jardin, 2018), de Mylène Farmer (À tout jamais, 2022), etc.

## Discografia

* 2005 : OK Cowboy
* 2009 : FlashMob
* 2012 : Rave Age
* 2017 : Voyager
* 2021 : Dissidænce Episode 1
* 2022 : Dissidænce Episode 2

## Musicas mai conegudas

* My Friend Dario (2005)
* Poison Lips (2009)
* Second lives (2010)
* Stamina (2012)
* Fade Away (2013)
* Waiting For The Stars (2016, ambe David Shaw and The Beat)

## Referéncias

* ↑ https://lequotidien.lu/culture/vitalic-je-vais-dans-le-sens-ou-la-musique-mamene/
# Vitamina B

La vitamina B en realitat es un grop de 8 vitaminas ligadas au metabolisme. Lo nom comun proven dau fach que se cresiá inicialament qu'i aviá ren qu'una vitamina B, mai se descobriguèt après que n'i avián mai d'una amb de foncions semblablas. Son idrosolublas, de sòrta que se pòdon pèrdre dins lo procès de coseson deis aliments dins l'aiga, e dins lo cas d'una presa en excès, l'organisme leis elimina per l'urina.

## Complèxe vitaminic B

* Vitamina B1: Tiamina
* Vitamina B2: Vitamina G (Riboflavina)
* Vitamina B3: Vitamina P o Vitamina PP (Niacina)
* Vitamina B5: Acid pantotenic
* Vitamina B6: Piridoxina o Piridoxamina
* Vitamina B8: Vitamina H o Vitamina Bw (Biotina)
* Vitamina B9: Vitamina M o Vitamina Bc (Acid folic)
* Vitamina B12: Cianocobalamina
# Vitamina B12

La vitamina B$_{12}$ o cianocobalamina, es un complèxe exacoordinat de cobalt. De vegadas es tanben nomenada cobalamina encara qu'es pas exactament lo meteis compausat. Quatre posicions de coordinacion son ocupadas per un macrocicle de corrina. Una de las posicions axialas se complèta amb un grop cian, CN-. Una cadena laterala de l'anèl de corrina compausada per una amida, un grop fosfat, una ribosa e un nucleotid complètan la coordinacion a travèrs lo rèste 5,6-dimetilbenzimidazòl a son extrèmitat. La corrina, lo grop fosfat e lo CN- portan cadun una carga negativa, en presentant lo cobalt dins d'estat d'oxidacion 3. Lo complèxe que ne'n resulta es d'espin bas.
# Vitamina B3

La niacina, o acid nicotinic o vitamina B$_3$ o PP, es una vitamina idrosolubla. Sos derivats, NADH e NAD$^+$, e NADPH e NADP$^+$ jogan de ròtles essencials dins lo metabolisme energetic de la cellula e de la reparacion de l'ADN. La designacion vitamina B$_3$ inclutz tanben l'amida correspondenta, la nicotinamida, o niacinamida, amb formula quimica C$_6$H$_6$NO$_2$.
# Vitamina B5

La vitamina B$_5$ o acid pantotenic es una vitamina idrosolubla qu'interven coma compausanta del coenzim A e d'autras moleculas importantas. Exercís un ròtle fòrça important dins lo foncionament del metabolisme cellular e del sistèma nerviós e immunitari. Se tròba dins la majoritat dels aliments, sustot dins los uòus, lo peis, lo fetge e lo lach. La manca d'acid pantotenic pòt provocar infertilitat e insufiséncia renala, aumentacion de la fatiga e estrès, casuda dels pels, de feridas e ulceras cutaneas e d'alteracions en la sensibilitat dels pès.
# Vitamina A

Lo retinòl o vitamina A es una vitamina liposolubla qu'ajuda a la formacion e la mantenença de dents sanas, de teissuts mòus e òsses, dei membranas mucoses e de la pèl. Se coneis tanben coma retinòl, doncas que genèra lei pigments necessaris pel foncionament de la retina. Exercís un ròtle important dins lo desvolopament d'una bona vision, mai que mai en preséncia de pauc lutz. Se pòt tanben requerir per la reproduccion e la lactància. Lo betacaroten, qu'a de proprietats antioxidantas, es un precursor de la vitamina A.
# Vitamina B1

La tiamina o vitamina B$_1$, es una substància qu'agís coma catalisador dins lo metabolisme dei glucids, en permetent metabolitzar l'acid piruvic, participa de mai a la sintèsi de substàncias que regulan lo sistèma nerviós. La manca d'aquela vitamina dins l'organisme pòt provocar de malautiás coma lo Beri-beri, de neuropàtias o d'insufisenças cardiacas.
# Torfou

Torfou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.

## Istòria

Pauc de faches istorics an conegut. Torfou A #èsser totalament bastit d'après los òrdres del rei Louis VI dicha "lo gròs". O manca d'aiga a totjorn mes problèma, un sol potz existissiá al centre del pòble.
Un telègraf Chappe #èsser installat ; a aquela fin, se #desmontar la nautor del campanal de la glèisa. L'installacion demorada en luòc fins en 1886, l'an seguent, una indemnité #èsser versée per restablir lo campanal en la siá forma iniciala.
Peu de faits historiques sont connus. Torfou a été entièrement bâti d'après les ordres du roi Louis VI dit "le gros". Le manque d'eau a toujours posé problème, un seul puits existait au centre du village.
Un télégraphe Chappe fut installé ; à cette fin, on démonta le haut du clocher de l'église. L'installation restée en place jusqu'en 1886, l'année suivante, une indemnité fut versée pour rétablir le clocher dans sa forme initiale.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Alain Brisse |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 234 | 256 | 240 | 236 | 239 | 218 | 199 | 209 | 223 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 218 | 196 | 227 | 186 | 207 | 222 | 207 | 194 | 199 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 188 | 168 | 171 | 150 | 156 | 140 | 156 | 119 | 123 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 120 | 158 | 159 | 187 | 214 | 248 | 266 | 268 | 270 |
| 2009 | 2010 |
| 272 277 | 272 277 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Torhout

Torhout es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
# Torigni-sur-Vire

Torigni-sur-Vire es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de Normandia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Anne-Marie Cousin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 100 | 2 557 | 2 796 | 2 905 | 2 659 | 2 579 | Cercar | 2 422 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 2 393 2 442 | 2 377 2 420 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Torigneg-Fouilharzh

Torigneg-Fouilharzh en breton ( Thorigné-Fouillard en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.

## Istòria

S'evoca lo vilatge en los escrits a partir de la XIV$^{en}$ sègle. Se tròba lo nom Thorigné sus la mapa de Cassini.
A l'origina Thorigné e Fouillard èran dos pòbles desparièrs. Divèrsas temptativas de rattachement (1866, 1867, 1902, 1928) se #saldar per un échec. En 1975, 337 abitants de Fouillard (sus 480 electors) #demandar a Senhor lo Prefècte lo rattachement de lo sieu "caseriu" a Thorigné-sus-Vilaine. Aquel procediment se #saldar per un refús l'an 1979.
La municipalité de Thorigné-sus-Vilaine #relançar un nòu dossièr en març 1980 e lo 4 de decembre de 1981, un decrèt de rattachement de Fouillard (part de la municipalitat de Liffré) a la municipalitat de Thorigné-sus-Vilaine a signat.
En 1982, la notícia comuna pren lo nom de Thorigné-Fouillard.
On évoque le village dans les écrits à partir du XIV$^{en}$ siècle. On trouve le nom Thorigné sur la carte de Cassini.
À l'origine Thorigné et Fouillard étaient deux villages distincts. Plusieurs tentatives de rattachement (1866, 1867, 1902, 1928) se soldèrent par un échec. En 1975, 337 habitants de Fouillard (sur 480 électeurs) demandèrent à Monsieur le Préfet le rattachement de leur "hameau" à Thorigné-sur-Vilaine. Cette procédure se solda par un refus en 1979.
La municipalité de Thorigné-sur-Vilaine relança un nouveau dossier en mars 1980 et le 4 décembre 1981, un décret de rattachement de Fouillard (partie de la commune de Liffré) à la commune de Thorigné-sur-Vilaine est signé.
En 1982, la nouvelle commune prend le nom de Thorigné-Fouillard.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Jacques Bernard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 423 | 432 | 458 | 461 | 515 | 503 | 513 | 532 | 527 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 507 | 575 | 577 | 559 | 546 | 501 | 521 | 526 | 483 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 515 | 474 | 431 | 390 | 390 | 393 | 380 | 399 | 330 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 345 | 397 | 1 245 | 3 591 | 5 257 | 6 625 | 6 846 | 6 937 | 7 019 |
| 2009 | 2010 |
| 7 105 7 363 | 7 140 7 399 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Mapa Cassini en linha.
* ↑ Carte Cassini en ligne.
* Portal de Bretanha
# Torena (província)

Torena (Toureno en nòrma mistralenca) es una anciana província de França que recobriá la mai granda partida de l'actuau departament d'Endre e Léger. La soa capitau qu'ei Tors.
Lo gentilici es torangèl, -èla, variacions dialectalas -èu, -èla, -èth -èra, -eu, -ela (tourangèu, ello en nòrma mistralenca).
* ↑ Lo Tresaur dau Felibritge
* ↑ https://clo-occitan.com/wp-content/uploads/2021/08/CLO-preconizacions-2007.pdf
* ↑ https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?q=tourangeu
# Toreno

Toreno es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Torii

Un torri es un portau tradicionalament situat a l'intraa d'un santuari sintoïsta. Simboliza la separacion entre l'environament profane e lo monde sacrat. Es constituït de dos montants subremontats d'un linteu. Lo materiau utilizat es generalament la fusta, mas i a de torii de peira. Es considerat coma un simbòle dau sintoïsme e, mai generalament, de la cultura japonesa.

## Liames internes

* Sintoïsme.

## Nòtas e referéncias

* ↑ 鳥居 en japonés.
# Torija

Torija es un municipi de la província espanhòla de Guadalajara e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Torfou (Maine e Léger)

Torfou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.

## Geografia

La municipalitat de Torfou fa partida Mauges. N'efièch, se tròba a 20 km a l'oèst de Cholet, e a 25 km nòrd/oèst dels Herbiers e a aperaquí 40 km de la vila de Nantas.
Torfou Es egalament al limit de tres de las ancianes províncias : lo Anjau (Maine-e-Loire), lo Peitau (Vendée), e la Bretanha (Loire-Atlantica).
Las municipalitats limitrophes de Torfou son las municipalitats de Montfaucon-Montigné, Roussay, La Romagne, e Lo Trauessèr, en Maine-e-Loire; de Tiffauges, e La Bruffiere en Vendée; e fin finala Boussay en Loire-Atlantic.
La commune de Torfou fait partie des Mauges. En effet, elle se trouve à 20 km à l'ouest de Cholet, et à 25 km nord/ouest des Herbiers et à environ 40 km de la ville de Nantes.
Torfou est également à la limite de trois des anciennes provinces : l'Anjou (Maine-et-Loire), le Poitou (Vendée), et la Bretagne (Loire-Atlantique).
Les communes limitrophes de Torfou sont les communes de Montfaucon-Montigné, Roussay, La Romagne, et Le Longeron, en Maine-et-Loire; de Tiffauges, et La Bruffiere en Vendée; et enfin Boussay en Loire-Atlantique.

### Comunas vesinas
## Istòria

Lo data|19|de
, la batalha de Torfou, tanben coneguda jol nom de batalha de Tiffauges, viu la victòria de las tropas vendéennes contra los Republicans de Kléber. Aquela victòria #èsser commémorée per l´edificacion d'una colomna anautita cap a 1828, pels suenhs del marques de la Bretesche.
Le Mes invalid (septembre), la bataille de Torfou, aussi connue sous le nom de bataille de Tiffauges, vit la victoire des troupes vendéennes contre les Républicains de Kléber. Cette victoire fut commémorée par l´édification d'une colonne élevée vers 1828, par les soins du marquis de la Bretesche.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Paul Manceau |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 208 | 1 023 | 946 | 1 109 | 1 217 | 1 374 | 1 380 | 1 575 | 1 682 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 807 | 2 027 | 2 069 | 2 124 | 2 217 | 2 257 | 2 224 | 2 250 | 2 189 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 158 | 2 060 | 2 225 | 2 093 | 2 065 | 2 100 | 2 102 | 2 155 | 2 121 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 093 | 2 077 | 1 920 | 1 981 | 1 958 | 1 923 | 2 053 | 2 065 | 2 067 |
| 2009 | 2010 |
| 2 077 2 123 | 2 090 2 138 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Lo Correspondent - La batalha de Torfou, 1849, Modèl:Pàg.658
* ↑ Le Correspondant - La bataille de Torfou, 1849, p. 658
* Portal de las comunas de França
# Tori Amos

Myra Ellen Amos, dicha Tori Amos, nascuda lo 22 d'agost de 1963 a Newton en Carolina del Nòrd, es una cantaira pop anglofòna americana d'origina cherokee e irlandesa. Es tanben compositritz e pianista.
En Occitània, es mai que mai coneguda per son tube Crucify en 1993.

## Cançons mai conegudas (en Occitània)

* Crucify (1993)
* Cornflake Girl (1994)
* Professional Widow (1996, version electro adobada per Armand Van Helden)
# Vižina

Vižina es una comuna chèca de la region de Boèmia Centrala. Sa populacion es de 259 abitants.

## Referéncias

* ↑ Český statistický úřad (Burèu estatistic chèc), Počet obyvatel v obcích - k 1.1.2016 (Populacion de las comunas lo 1èr de genièr de 2016). Legir en linha.
# Vladimir Vysotzkii

Vladimir Semionovich Vysotzkii (en rus: Владимир Семёнович Высоцкий) (Moscòu, lo 25 de genèr de 1938 e lo 25 de julhet de 1980) que ho deus cantaires de varietat sovietic màger deu sègle XX. Que ho tanben actor de cinema.
Hilh d'un oficièr sovietic d'origina judiva e d'una interpreta russa, son parents que divorcien chic après la soa naissença e que s'anè víver dab lo son pair e sa mairastra dens la sector sovietic de Berlin. Qu'abandonè los sons estudis d'engenheria entà víver de la musica e qu'aquesó ua renomada de las granas en Union Sovietica, perpetuada après dens la cultura russa.
Que's morí d'ua ataca cardiaca devuda a la soa consomacion de drògas durant los Jòcs Olimpics organizats en Union Sovietica e mantuns espectadors qu'abandonèn alavetz l'estadi entà anar véder lo son atahut. A maugrat d'aver hèita la soa carrièra a despart deus mejan deu poder politic, que ho onorat dab la medalha d'Artista de Merit de l'Union Sovietica.

## Ligam extèrne

* Vysotzkii sus youtube.com
* Vladimir Vysotsky in different languages
# Vjosa Osmani

Vjosa Osmani es 'na femna politica cossovara. Lo 4 d'abriu de 2021 es elegida presidenta de Cossòva.
# Vladimir Prelog

Vladimir Prelog :
| Profession: | quimista |
| País: | Soïssa/Croàcia |
| Data de naissença: | 23 de julhet de 1906 |
| Luòc de naissença: | Sarajevo, Russia |
| Data de decès: | 7 de genièr de 1988 |
| Luòc de decès: | Zuric, Soïssa |
Vladimir Prelog (n. en 1906, m.1988) foguèt un quimista soís-croat. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1937.
# Vladimir Maiakovskii

Vladimir Maiakovskii :
| Profession: | poèta |
| País: | Union Sovietica |
| Data de naissença: | 8 de julhet de 1893 |
| Luòc de naissença: | Bagdadi, Georgia |
| Data de decès: | 30 d'abril de 1930 |
| Luòc de decès: | Moscòu, Russia |
Vladimir Maiakovskii (1893-1930), en rus Владимир Владимирович Маяковский, es considerat coma lo poèta mai important de l'Union Sovietica. Nasquèt en l'actuala Republica de Georgia, publiquèt lo manifèst del Futurisme dins la literatura russa e sovietica, amb los poètas David Burliuk e Chebnikov.
# Vladimir Kotelnikov

Vladimir Aleksandrovich Kotelnikov (6 de setembre de 1908 - 11 de febrièr de 2005) èra un astronòm sovietic que foguèt un pionier de l'observacion radar.
# Vladimir Voronin

Vladimir Nicolae Voronin, engenhaire, economista e òme politic n. 1941, es lo president demissionari de Moldàvia.
| Precedit per Petru Lucinschi | President de Moldàvia 7 d'abril de 2001-11 de setembre de 2009 | Seguit per Mihai Ghimpu |

## Vejatz tanben

* Lista dels dirigents actuals

## Ligam extèrne

* Site oficial de la presidéncia de la Republica de Moldavia

## Referéncias

Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Vladimir Voronin, sus Wikimedia Commons
* ↑ Lo 11 de setembre de 2009, es anonciada sa demission, per exemple sus la Pravda eslovaca
# Ulex europaeus

La toja, (var. ajauc, jalatja, gavarra) (Ulex europaeus) es una espècia d'arbust de fuèlha persistenta de la familha de las fabacèas. Espècia espinosa fòrça competitiva, forma a l'estat natural de bartasses impenetrables. Es una planta originària de las regions maritimas d'Euròpa occidentala que foguèt introducha dins totas las regions temperadas del mond per formar de baranhas.

## Descripcion

Es un arbust semblable a l'argelàs pr'aquò mai robust. Creis fins a 2–3 m de naut. Las tijas joves son verdas, amb los brots e fuèlhas modificadas en espinas verdas, d'aperaquí 3 cm de long. Las fuèlhas dels individús joves son trifoliadas. Las flors son jaunas de 1–2 cm de longor, florís pendent tot l'an, mas principalament de febrièr a junh. Lo fruch es una dòlça de 2 cm de long e conten 2-3 alavetz vidables pendent unes 30 ans.

## Abitat

Landas e bruguièras en terrens siliçoses. Rebrota lèu lèu après los incendis de bòsc, pòt arribar als 30 ans. Es considerada coma una espècia invasiva dins qualques païses ont foguèt introduita coma en Nòva Zelanda, e a l'oèst dels Estats Units e al Sri Lanka.
S'utiliza dins qualques zònas per alimentar los cavals e autres tropèls. La lectina extracha de las siás granas servís alavetz coma metòde per identificar la substància-h (H-substance) qu'es absenta del sistèma antigèn hh dels globuls roges umans. Es una planta que fixa l'azòt dins lo sòl.

## Referéncias

* 1 2 3 Lalith Gunasekera, Invasive Plants: A guide to the identification of the most invasive plants of Sri Lanka, Colombo 2009, p. 88–89.
* ↑ «Weeds of National Significance».
* ↑ Aiton, William (1811). General View of The Agriculture of the County of Ayr; observations on the means of its improvement; drawn up for the consideration of the Board of Agriculture, and Internal Improvements, with Beautiful Engravings. Glasgow. p. 441

## Ligams extèrnes

* Jepson Manual Treatment
* USDA Plants Profile Arxivat .
* Washington Burke Museum
* Photo gallery
* «ANTI-H LECTIN».