# Vialanòva de z-Alèir

Vialanòva de z-Alèir [vjaʁaˈnɔva.də.zaˈʁi] (Villeneuve-d'Allier en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament delh Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Perimètre delh territòri

Comunas confrontantas de Vialanòva de z-Alèir :
| | Sent Just de Briude | Velha Briude |
| Mercuèr | | Sent Ilpize |
| vès-Al | Blaçac | |

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son Villa Nova Sancti Ilpidii en 1459, Villenove en 1464, Mansus Villænovæ S. Ilpidii en 1470.
La prononciacion aproximativa z-es [,viɾa'nɔva] o [,vjaɾa'nɔvə] o [,viɾa'nɔvɔ].
Segon Dauzat e Rostaing, una vilanòva z-es una aglomeracion novèla fondada a l'Edat Mejana per un senhor o una comunautat religiosa, mas sans que las franchesas autrejadas a las vilafranchas siàssion precisadas.
Astor, citat per B. Boyrie-Fénié per Vilanuèva d'Òut , precisa qu'una vilanòva z-es un borg nòu bastit en un sole còp, de las charrèiras sovent rectilinèas, creat delh mièg delh sègle X d'aquí alhs sègles XIII-XIV.

## Istòria

La gleisa saguèt erigida en sucursala lo 25 del mes lòng de 1829. Lo vocable de la gleisa z-es la Nativitat de la Santa Verge. La comuna saguèt constituida per ordenança delh 30 de decembre de 1844 a partir d'una part delh territòri comunau de Sent Ilpize$^,$.

## Administracion

Lista delhs cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2014 | (2026) | Nathalie Rambourdin | | regenta |
| març de 2008 | 2014 | François de la Rochette de Rochegonde | | |
| | 2008 | Jean-Baptiste Issartel | | |
| davant 1988 | ? | Alain Besson | | |
| davant 1968 | 1974 (mòrt en foncions) | Paul Besson | divèrs dreita | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 315, totala: 323 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | | 1 066 | 1 101 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 056 | 1 040 | 1 028 | 1 028 | 1 045 | 1 022 | 989 | 975 | 944 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 967 | 900 | 826 | 666 | 571 | 550 | 578 | 433 | 380 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 368 | 324 | 298 | 346 | 288 | 306 | 326 | 324 | 328 334 |
| 2009 | 2010 |
| 329 335 | 329 336 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 284 abitants e la densitat èra de 19,85 ab/km².

## Ligams extèrnes

* Vialanòva de z-Alèir sobelh site de l'Insee

## Nòtas

* ↑ Albert Massebeuf, Pe Bride, à travers Brioude, Edition imprimerie Watel, Brioude, 1985. "Viaranova" e "Zari"/"Zaraï".
* 1 2 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 299-300 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f348.item
* ↑ Enquèsta delh contributor en 2024
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 723
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 292-293
* ↑ Villeneuve-d'Alier al sit Dels vilatges de Cassini a las comunas d'uèi del EHESS.
* Portal d'Auvèrnhe