OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Astigarraga

Astigarraga qu’es ua comuna gascona$^,$ de lenga basca. Administrativament qu'es en Guipuscoa dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.

## Referéncias

* ↑ Halip Lartiga. Le gascon, origines, aréologie et caractérisation. 2009
* ↑ Joan Francés Blanc. Las comunas d’Occitània (segonda edicion, 2022). Estrasborg: Edicions Talvera. 2022. ISBN 979-10-90696-37-2.
# Astillé (Mayenne)

Astillé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.

## Geografia

La municipalitat fa partida del costat de Sant-Berthevin e a ligat a la comunitat de municipalitats de la Region de Cossé-lo-Vivián.
Comunas confrontantas de Astillé :
* Cosmes, Quelaines-Sant-Gault
La commune fait partie du canton de Saint-Berthevin et est rattachée à la communauté de communes de la Région de Cossé-le-Vivien.
Comunas confrontantas d'Astillé :
| | Ahuillé | Montigné-le-Brillant, Nuillé-sur-Vicoin |
| Cossé-le-Vivien | | Nuillé-sur-Vicoin |
| Cossé-le-Vivien | Cosmes, Quelaines-Saint-Gault | Quelaines-Saint-Gault |

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Loïc Derouet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 095 | 800 | 953 | 881 | 862 | 870 | 894 | 912 | 908 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 951 | 954 | 910 | 848 | 812 | 797 | 789 | 791 | 756 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 743 | 710 | 697 | 614 | 643 | 665 | 633 | 625 | 617 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 539 | 488 | 469 | 506 | 521 | 547 | 695 | 696 | 728 |
| 2009 | 2010 |
| 759 774 | 791 806 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Asteroïde de tipe S

Los asteroïdes de tipe S son d'asteroïdes principalament compausats de silicats que representan aperaquí 17 % dels asteroïdes; constituisson doncas lo segond tipe d'asteroïdes plus important, après los asteroïdes de tipe C.

## Caracteristicas

Los asteroïdes de tipe S son pauc brilhants, amb un albedo de 0,10 a 0,22, e son mai que mai constituïts de silicats de fèrre e de magnèsi. Son dominants dins la part intèrna de la Cencha d'asteroïdes a mens de 2,2 UA, comuns dins la part centrala de la Cencha fins a aperaquí 3 UA, e pus escasses al delà.
Los pus grands objèctes d'aquesta categoria son, per talha descreissenta, (15) Eunomia, (3) Junon, (29) Amphitrite, (532) Herculina, (7) Iris. Son vesedors amb de gemèlas de 10x50 dins la màger part de las oposicions ; lo mai lusent, (7) Iris, pòt aténher la magnitud +7,0, çò que ne fa l’asteroïde pus luminós après (4) Vesta.
# Aston Martin

Aston Martin Lagonda Limited es un constructor automobil britanic de veituras esportiva de luxe, que son sèti es a Gaydon, Warwickshire, Anglatèrra. Lo nom de la societat ven d'Aston Clinton e del d'un dels fondadors Lionel Martin.
# Astorga

Astorga es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.

## Referéncias

* ↑ Afirmat dins: Relacion de Municipis e los sieus Còdis per Províncias lo 1r de genièr de 2019. Data de publicacion: 8 de febrièr de 2019. Ostal d'edicion: Institut Nacional d'Estatistica d'Espanha.
* ↑ URL de la referéncia: https://ssweb.seap.minhap.es/REL/.
* ↑ URL de la referéncia: https://www.aemet.es/es/eltiempo/prediccion/municipios/astorga-id24008.
* ↑ Afirmat dins: Registre municipal d'Espanha de 2023. Autor: Institut Nacional d'Estatistica d'Espanha. Data de publicacion: 13 de decembre de 2023.
* Portau d'Espanha
# Asteïsme

Un asteïsme es una figura de retorica que consistís en lausar o flatar una persona en la blasmant.
Es sovent classificat dins los falses denigraments e los elògis desguisats. Es tanben considerat coma relevant de l'ironia.
# Astier Nicolas

Astier Nicolas, nascut lo 19 de genièr de 1989 a Tolosa, es un cavalièr occitan de concors complèt. Als Jòcs Olimpics de Rio en 2016, se ganhat doas medalhas:
* la medalha d'aur per equipas, amb l'equipa de França
* la medalha d'argent individuala
# Alfabet còpte

L'alfabet còpte (o coptic) es l'alfabet utilizat per notar la lenga còpta.

## Istòria

L'alfabet còpte foguèt creat a l'entorn del sègle 1 de nòsta èra. L'escritura ieroglifica leiissèt la plaça a un sistèma derivat de l'alfabet gregau (24 caractèris) al quau s'apondèron 7 caractèrs demotics (derivats dels ieroglifes). Foguèt utilizat per notar de tèxtes variats mas, amé la predominança de l'arabi, son ròlle se limitèt pauc a pauc a notar sonque de tèxtes sul cristianisme.

## Usatge

Coma la lenga còpta, l'alfabet còpte a quasi desaparegut de l'usatge corrent. Es mai que mai utilizat dins l'encastre de la liturgia còpta.
L'alfabet còpte a agut una influéncia al sud d'Egipte e a donat naissença a l'alfabet nubian.
* Wolfgang Kosack: Koptisches Handlexikon des Bohairischen. Koptisch - Deutsch - Arabisch. Verlag Christoph Brunner, Basel 2013, ISBN 978-3-9524018-9-7.
Alfabet còpte
# Alfabet latin

L'alfabet latin es un sistèma d'escritura basat sus l'alfabet de la lenga latina utilizada durant l'Antiquitat romana.
# Alfabet romanés

Lo romanés utiliza l'alfabet latin. L'escritura del romanés seguís la fonetica e gaireben totas las letras se pronóncian ( amb l'excepcion de la -i finala).

## L'alfabet

| Letra | Nom en romanés |
| A, a | a |
| Ă, ă | ă |
| Â, â | î / î din a |
| B, b | be / bî |
| C, c | ce / cî |
| D, d | de / dî |
| E, e | e |
| F, f | ef / fe / fî |
| G, g | ge / ghe / gî |
| H, h | haș / ha / hî |
| I, i | i |
| Letra | Nom en romanés |
| Î, î | î / î din i |
| J, j | je / jî |
| (K, k) | ca / capa |
| L, l | el / le / lî |
| M, m | em / me / mî |
| N, n | en / ne / nî |
| O, o | o |
| P, p | pe / pî |
| (Q, q) | kü / chiu |
| R, r | er / re / rî |
| S, s | es / se / sî |
| Letra | Nom en romanés |
| Ș, ș | șe / șî |
| T, t | te / tî |
| Ț, ț | țe / țî |
| U, u | u |
| V, v | ve / vî |
| (W, w) | dublu ve / dublu vî |
| X, x | ics |
| (Y, y) | igrec / i grec |
| Z, z | ze / zet / zed / zî |

## Diacritics

I a qualques diacritics que son pas coneguts dins las autras lengas romanicas.
Ă ă — /ə/ coma la -a finala en gascon occidental.
Â â — /ɨ/ desconegut en occitan (entre un i e un u guturau), utilizat dins un mòt (mâine : deman).
Î î — /ɨ/ desconegut en occitan (entre un i e un u guturau), utilizat a la fin d'un mòt (a vomî : vomir/badar).
Ș ș — /ʃ/ coma -sh en occitan.
Ț ț — /t͡s/ coma -tz en occitan.
Â e Î son de fach la meteissa letra mas Â s'utiliza per de rasons etimologicas coma per exemple dins România (Romania). S'escrivia Romînia durent la periòda comunista (avian eliminat lo â, jutjat inutile per los dirigents dau partit de Nicolae Ceaucescu). Lo Î a 'donc una conotacion politica aüèi per los que l'emplegen en luòc dau Â.

## Veire maitot

* L'alfabet aromanés
# Alfabet fenician

L’alfabet fenician es un alfabet consonantic non pictografic utilizat per l'escritura dau fenician e d'autrei lengas cananèas. A partir dau sègle IX avC, foguèt difusat dins lo mond mediterranèu per lei marchands fenicians. Gràcias a seis innovacions (sistèma fonetic, nombre limitat de simbòls...), rescontrèt un gròs succès e inspirèt la creacion d'alfabets similars dins plusors culturas. En particular, l'alfabet grèc – e donc sei derivats ulteriors coma l'alfabet latin ò l'alfabet cirillic – es una adaptacion dau fenician amb de modificacions destinadas a permetre la representacion de vocalas. Dins lei lengas semiticas, l'alfabet aramèu, a l'origina de l'alfabet ebrieu e de l'alfabet arabi, es egalament una forma modificada de l'alfabet fenician.

## Liames intèrnes

* Alfabet.
* Fenician.

## Nòtas e referéncias

* ↑ En comparason, lo cuneïfòrme mesopotamian e leis ieroglifs egipcians necessitavan lo mestritge de centenaus de simbòls e de règlas particularas per indicar lor valor figurativa ò fonetica.
# Alfabet grèc

L'alfabet grèc (en grèc: Ελληνικό αλφάβητο) es un repertòri de 24 letras que servisson per escriure la lenga grèga desempuish los sègles 9 o 8 aC. Es lo primièr alfabet amb un sistèma d'escritura dels caractèrs diferents per cada vocala e cada consona.
Actualament es utilizat per escriure lo grèc modèrne e tanben per designar d'unitats (en matematicas, fisica, astronomia, etc.).
Alfabet grèc :
| Α α alfa | Β β bèta | Γ γ gamma | Δ δ dèlta |
| Ε ε èpsilon | Ζ ζ zèta | Η η èta | Θ θ tèta |
| Ι ι iòta | Κ κ capa | Λ λ lambda | Μ μ mi |
| Ν ν ni | Ξ ξ xi | Ο ο omicron | Π π pi |
| Ρ ρ rò | Σ σ sigma | Τ τ tau | Υ υ ipsilon |
| Φ φ fi | Χ χ qui | Ψ ψ psi | Ω ω omèga |
| letras arcaïcas e numeralas ||||
| Ϛ ϛ stigma | Ϙ/Ϟ ϙ/ϟ koppa | Ͳ/Ϡ ͳ/ϡ sampi |
| letras obsolètas ||||
| Ϝ/Ͷ ϝ/ͷ digamma | Ͱ ͱ eta | Ϻ ϻ san | Ϸ ϸ shò |
# Alfabet latin croat

L'alfabet latin croat o Gajica (en Croat: hrvatska abeceda) es una varianta de l'alfabet latin concebut en 1830 per lo lingüista croat Ljudevit Gaj.
* (a)
* (be)
* (ce)
* (če)
* (će)
* (de)
* (dže)
* (đe)
* (e)
* (ef)
* (ge)
* (ha)
* (i)
* (je)
* (ka)
* (el)
* (elj)
* (em)
* (en)
* (enj)
* (o)
* (pe)
* (er)
* (es)
* (eš)
* (te)
* (u)
* (ve)
* (ze)
* (že)
* (i(j)e)(i(j)e)
* (ŕ)(ŕ)
# Akihito

S.M.I. l'Emperaire emerit (上皇, jōkō) (Tòquio, 23 de decembre de 1933) es un membre de la familha imperiala de Japon e foguèt lo 125$^{en}$ emperaire de Japon (天皇 tennō) de 1989 a 2019.
| Precedit per Hirohito | Emperaire de Japon 7 de genièr de 1989-30 d'abril de 2019 | Seguit per Naruhito |
# Akiho Yoshizawa

Akiho Yoshizawa (en japonés: 吉沢明歩, Tòquio, 3 de març de 1984), mai coneguda coma Acky (あっきー), es una actritz japonesa de films pornografics e erotics.
# Akhenaton

Amenòfis IV (tanben conegut deu nom que's causí : Akhenaton) que ho un faraon egipcian de la XVIIau dinastia. Qu'ei famós per'mor d'aver arrenegat la religion egipciana en tot ensajar de desenvolopar lo culte deu son diu Aton en bastir ua navèra capitala (Akhetaton, suu sit de la moderna Tell-el-Amarna) vodada ad aqueth diu e on desenvolopè tanben un cambiamnet de canons etetics conegut com l'art amarnian. Qu'èra l'espós de la regina Nefertiti e lo pair de Totankhamòn. La soa revolucion religiosa que'u miè ad estremà's dehens las parets d'Akhetaton en beth negligir los ahars politics d'Egipte. Aquesta aventura que s'acabè dab ua crisi, la pujada au poder deu generau Horemheb, la soa regença devath lo regnat de Totankhamòn (darrèr faraon de la XVIIau dinastia) e la vaduda de la XVIIIau dinastia (la dinastia deus Ramses).

## Titulatura

Com aqueth faraon e comencè lo son regnat dab lo nom d'Amenòfis per marcar arron ua ruptura soslinhada peu son cambiment de nom, que possedeish donc ua dobla titulatura.

### Purmèra titulatura

* Nom d'Òrus :
* Nom de Nebtí :
* Nom d'Òrus d'aur :
* Nom de Nisot-Bití :
* Nom de Sa-Ra :

### Dusau titulatura

* Nom d'Òrus :
* Nom de Nebty :
* Nom d'Òrus d'aur :
* Nom de Nisot-Bití :
* Nom de Sa-Ra :
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
# Aki Rahunen

Aki Rahunen (Helsinki, 24 de decembre de 1971) es un ancian jogaire de tennis finlandés.
# Akbar Hashemi Rafsanjani

Ali Akbar Hashemi Rafsanjani (Nough, 15 de febrièr de 1934) es un representant religiós de l'Islam. Foguèt president d'Iran entre 1989 e 1997.
| Precedit per Ali Khamenei | President d'Iran 3 d'agost de 1989 - 2 d'agost de 1997 | Seguit per Mohammad Khatami |
# Akira Miyawaki

Akira Miyawaki, en japonés:宮脇 昭 (Miyawaki Akira), nascut lo 29 de genièr de 1928 es un botanista japonés expèrt en ecologia vegetala, especializat dins las granas e dins l'estudi dels bòsques primaris. Es actiu dins lo mond entièr coma especialista dins la restauracion de la vegetacion naturala en zona degradada. Dempuèi 1993, es Professor Emeriti a l'Universitat Nacionala de Yokohama e director del Centre japonés dels estudis interncionals en Ecologia. Recebèt lo Blue Planet Prize in 2006.
# Aketo

Aketo es un rapaire francés d'origina argeriana.

## Biografia

Aketo comença lo rap a 13 ans, mas s'especializa pas dins lo rap perque en parallèla, serà grafaire (farà los graffitis sus l'album "Gravé dans la roche" de Sniper). Pus tard, integrarà lo collectiu "Comité" de Dòl-La-Barra que quitarà pas qu'en 1997 per rejónher "Personnalité Suspecte" de sos amics Tunisiano e Blacko. Al meteis moment, amenarà al grop DJ Boudj. Lo grop fa una aparicion sus la compilacion "Première Classe Vol.1".
Puèi signan en cò de Warner e publican son primièr album nomenat Du Rire Aux Larmes ambe lo tròç France. Aquel album vendrà doble disc d'aur amb mai de 200 000 exemplars venduts. Aprèp qualques aparicions solòs sus divèrsas compilacions, los tres membres se reünisson per sortir son segond album Gravé Dans La Roche que coneisserà un gròs succès comercial ambe 400 000 vendas.
Agent cadun envejas d'aviar una carrièra solò, los tres amics sortisson un tresen album nomenat Trait Pour Trait que se vendrà de un pauc mai de 120 000 exemplars. Aketo sortís en decembre de 2007 un Street CD sos lo nom de Cracheur de Venin ont convidèt d'artistas de rap francés coma Haroun, Soprano, Salif, Seth Gueko, Sefyu, Six Coups Mc o L'Skadrille. Aketo sortirà en 2009 son album nomenat "Une Petite Vie, 100 Histoires" ambe la preséncia de Tunisiano del grop Sniper.

## Discografia

* 2001 : Du rire aux larmes (Sniper)
* 2003 : Gravé dans la roche (Sniper)
* 2006 :Trait pour trait (Sniper)
* 2007 : Cracheur de venin (Solò)
* Portal de la musica
# Akhenaton (rapaire)

Akhenaton, de son nom vertadièr Philippe Fragione (Marselha, 17 de setembre de 1968), es un rapaire francés, qu'es sòci del grop musical IAM.
Nascut dins una familha de soca italiana, debuta sa carrièra musicala amb lo grop IAM.

## Discografia

* 1995: Métèque et Mat
* 2001: Sol Invictus
* 2002: Black Album
* 2006: Soldats de fortune
* 2014: Je suis en vie
# Akhvakh

L'akhvakh es una lenga caucasenca del nòrd-èst parlada en Russia e en Azerbaitjan.

## Localisacion

L'akhvakh es parlat dins la Republica de Daguestan, dins lo Caucàs rus, e tamben en Azerbaitjan dins lo vilatge d'Akhvakh-Dere.

## Classificacion e dialèctes

L'akhvakh es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-èst, ont forma lo grop avaroandi amb l'avar, l'andi, lo bagwalal, lo botlikh, lo chamalal, lo godoberi, lo karata e lo tindi.
La lenga a dos dialèctes, lo dialècte del nòrd, parlat dins lo raion d'Akhvakhskiy e aquel del sud, dins lo raion de Shamilskiy.

## Referéncias

* 1 2 Magomedbekova 1999, p. 252.

## Fonts

* (ru) Z. M. Magomedbekova, 1999, Akhvakhskiy iazyk, dins G. Klimov (ed.) Iazyki Mira - Kavkazskie iazyki, p. 252-261, Moscòu, Akademia.
* Portal de las lengas
# Amance (Auba)

Amance es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.

## Istòria

* 1825 : Amance absorbeix La Vila-a los-Bòsques-lès-Vendeuvre #que li cal pas pas èsser confonduda amb la municipalitat, totjorn actuala, de La Vila-a los-Bòsques egalament en lo Alba.
* 1825 : Amance absorbe La Ville-aux-Bois-lès-Vendeuvre qui ne doit pas être confondue avec la commune, toujours actuelle, de La Ville-aux-Bois également dans l'Aube.
* 1825 : Amance absorbeix La Vila-a los-Bòsques-lès-Vendeuvre #que li cal pas pas èsser confonduda amb la municipalitat, totjorn actuala, de La Vila-a los-Bòsques egalament en lo Alba.
* 1825 : Amance absorbe La Ville-aux-Bois-lès-Vendeuvre qui ne doit pas être confondue avec la commune, toujours actuelle, de La Ville-aux-Bois également dans l'Aube.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Michel Pietremont |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 291 | 299 | 287 | 329 | 629 | 536 | 550 | 660 | 662 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 638 | 607 | 568 | 544 | 557 | 549 | 541 | 477 | 425 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 396 | 407 | 384 | 338 | 320 | 292 | 296 | 273 | 311 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 306 | 301 | 274 | 238 | 228 | 235 | 253 | 253 | 260 |
| 2009 | 2010 |
| 267 272 | 275 280 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Amance (Meurthe e Mosèla)

Amance es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.

## Geografia

Vilatge perché.
* Village perché.

### Comunas vesinas
## Istòria

En 1285, en lo moment dels festivités donadas pel comte de Chiny, a Chauvency-lo-Castèl près de Montmédy, al cors de joutes e de la baralha del tournoi, André e Wichart de Amance son los eròis cantats pel trouvère Jacques Bretel en lo sieu long reportatge poétique : Lo Tournoi de Chauvency
Amance a #èsser cap de-luòc de costat pendent la Revolucion (de 1790 al 8 Pluviôse an IX (28 genièr 1801)).
En 1285, lors des festivités données par le comte de Chiny, à Chauvency-le-Château près de Montmédy, au cours de joutes et de la mêlée du tournoi, André et Wichart d'Amance sont les héros chantés par le trouvère Jacques Bretel dans son long reportage poétique : Le Tournoi de Chauvency
Amance a été capluòc de canton durant la Révolution (de 1790 au 8 Pluviôse an IX (Mes invalid (janvier))).

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Michel Christophe |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 464 | 519 | 527 | 477 | 500 | 581 | 549 | 522 | 534 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 487 | 467 | - | 469 | 480 | 488 | 485 | 437 | 427 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 433 | 414 | 418 | 320 | 256 | 245 | 256 | 249 | 299 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 336 | 304 | 319 | 329 | 312 | 296 | 328 | 332 | 330 |
| 2009 | 2010 |
| 333 345 | 333 340 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Amance (Nauta Sòna)

Amance es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.

## Istòria

* Claude Doyen en demorant a Amance de la seigneurerie de Amance en 1572;Laurent Doyen,capitani-châtelin de Amance,receveur pel Rei,esposa l'an 1595 Laborey Françoise #que lududes #donar 3 fils;Jean Guillaume Doyen granger de las rendas seigneuriales l'an 1619, capitana châtelin de la seigneurerie de Amance en 1628.
* Claude Doyen demeurant à Amance de la seigneurerie d'Amance en 1572;Laurent Doyen,capitaine-châtelin d'Amance,receveur pour le Roi,épouse en 1595 Laborey Françoise qui lui donna 3 fils;Jean Guillaume Doyen fermier des rentes seigneuriales en 1619, capitaine châtelin de la seigneurerie d'Amance en 1628.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Marie Bertin |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 862 | 905 | 995 | 982 | 1 055 | 1 021 | 1 032 | 1 017 | 991 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 977 | 983 | 974 | 928 | 934 | 896 | 883 | 812 | 783 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 778 | 797 | 829 | 791 | 801 | 796 | 819 | 819 | 772 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 783 | 768 | 728 | 730 | 755 | 754 | 697 | 684 | 684 |
| 2009 | 2010 |
| 692 713 | 699 719 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Amanda Simpson

Amanda Renae Simpson, nascuda lo 26 de març de 1961 a Chicago (Illinois, Estats Units), es vicepresidenta del departament de recèrca e tecnologia a Airbus Americas e foguèt secretària adjunta de la Defensa dels Estats Units per «l'energia operacionala».
Al moment de sa nominacion al pòst de conselhièra tecnica principala al Burèu de l'Industria e de la Seguretat en 2010, es devenguda la primièra femna obèrtament trans nomenada per una administracion presidenciala.

## Nòtas e referéncias

* (en) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en anglés intitolat « Amanda Simpson ».
* ↑ (en) Airbus Americas Appoints Amanda Simpson Vice President, Research and Technology, Aviation Pros, 25 de junh de 2018.
* ↑ (en) John Riley, Amanda Simpson named Deputy Assistant Secretary of Defense, Metro Weekly, 18 de setembre de 2015.
* ↑ (en) Lisa Keen, Obama makes first trans appointments, Pride Source, 7 of genièr de 2010.
# Amancy

Amanci en arpitan (Amancy en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.

## Geografia

Amancy Es una municipalitat situada en la vallée de la Arve, just a lo-dessous de la vila de la Ròca-sus-Foron.
Amancy est une commune située dans la vallée de l'Arve, juste au-dessous de la ville de La Roche-sur-Foron.

### Comunas vesinas
## Istòria

Se supausa #qu'una guèrra (Cesar contra las Gaulois/celte allobroges) i auriá #aver luòc a Amanticus. Cesar I auriá vencut.
On suppose qu'une guerre (Cesar contre les Gaulois/celte allobroges) aurait eu lieu à Amanticus. Cesar aurait vaincu.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Claude Monet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 544 | 573 | 582 | 644 | | 800 | | 827 | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 811 | 780 | 788 | 854 | 888 | 878 | 853 | 817 | 816 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 803 | 795 | 768 | 737 | 739 | 750 | 738 | 757 | 775 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 865 | 1 068 | 1 131 | 1 403 | 1 640 | 1 756 | 1 872 | 1 889 | 1 920 |
| 2009 | 2010 |
| 1 941 1 998 | 2 046 2 117 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau de Savòia (Arpitània)
# Amanda Aizpuriete

Amanda Aizpuriete (Jūrmala, 28 de març de 1956) es una escrivana, poèta e traductritz letona. Sas òbras son estadas reviradas en mai de 14 lengas estrangièras. A fach de reviradas en leton de divèrses autors internacionals coma Anna Akhmatova, Virginia Woolf, Franz Kafka, Georg Trakl e Joseph Brodsky demest d'autres. Recebèt lo prèmi literari alemand Horst-Bienek-Preis für Lyrik en 1999.

## Òbras

* Nāks dārzā māte (1980)
* Kāpu iela (1986)
* Nākamais autobuss (1990)
* Pēdējā vasara (1995)
* Bābeles nomalē (1999)
* Sārtu baložu bars (1999)
* Vēstuļu vējs (2004)
* Ledusskapja šūpuļdziesma (2011)