OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Assigny (Char)

Probablhament Acinhi (Assigny en francés) es una comuna francesa administrada per lo departament de Char de la region dau Centre.

## Toponimia

Las atestacions ancianas son, per lhuec:
* Acinhi - Ecclesia de Accigniaco en 1144; Axigniacum en 1163; Acigniacum en 1164; Acigni en 1180; Capellanus de Aucigniaco en 1327; Auxigny en 1345; Asseigneyum en 1405.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Robert Guillot |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 161, totala: 161 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 501 | 544 | 639 | 571 | 544 | 558 | 613 | 655 | 635 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 688 | 706 | 719 | 702 | 702 | 709 | 704 | 716 | 719 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 696 | 661 | 617 | 572 | 509 | 486 | 429 | 398 | 367 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 332 | 294 | 228 | 207 | 172 | 167 | 157 | 156 | 154 161 |
| 2009 | 2010 |
| 154 161 | 152 159 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ «Dictionnaire topographique de la France».
* Portal de las comunas de França
# Assimilacion (fonetica)

En fonetica, una assimilacion es un fenomèn que fa qu'un son d'un mot ven identic a un autre son o ne pren una partida dels caractèrs, pr'amor de son contacte, dirècte o indirècte (proximitat), ambe aquel autre son.
# Balsièja

Balsièja (Balsièges en francés) es una comuna gavaudanesa situada administrativament dins lo departament de Losera e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Toponimia

La prononciacion, relevada a Esclanedes (informatritz nascuda a Barjac, comuna confrontanta), es [ba'sjɛtʒes]. Per l'amudiment de -l dins Bal-, veire en Gavaudan Malboson [mabu'zu] e los Malbòsc [ma'bɔs]. Autre luòc : [bramu'nas] (Bramonàs).

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2008 | 2020 | Philippe Martin | |
| 2001 | 2008 | Jeanine Rouvière | PS |
| | 2001 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 535, totala: 544 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 513 | 514 | 515 540 |
| 2009 | 2010 |
| 521 548 | 517 544 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Ligams extèrnes

* Siti del conselh general de Losera (fr)

## Nòtas e referéncias

* ↑ enquèsta Sivadon, setembre 2019
* Portal de Lengadòc
# Baltasar Brum

Baltasar Brum Rodríguez (1883-1933) avocat e òme politic, foguèt lo president d'Uruguai entre 1919 e 1923.
| Precedit per Feliciano Viera | President d'Uruguai 1 de març de 1919 - 1 de març de 1923 | Seguit per José Serrato |
# Balones

Balones es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
# Balot

Balot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Bernard Fernandes |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 364 | 427 | 422 | 378 | 413 | 409 | 410 | 407 | 383 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 349 | 348 | 342 | 306 | 267 | 262 | 250 | 267 | 269 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 252 | 232 | 213 | 175 | 203 | 204 | 187 | 169 | 182 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 139 | 141 | 103 | 96 | 93 | 93 | 91 | 91 | 90 |
| 2009 | 2010 |
| 91 92 | 89 90 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Balsa de Ves

Balsa de Ves es un municipi de la província espanhòla d'Albacete e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
# Balsac

Balsac (Balsac en francés) es una anciana comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Dempuèi lo 1èr de genièr 2017, es comuna delegada de la comuna novèla de Druèla e Balsac.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març de 2008 | fin 2016 | Daniel Raynal | divèrs esquèrra | retirat |
| març de 2001 | 2008 | Alain Gabriac | | |
| abans 1988 | ? | François Pons | drecha | agricultor |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 616, totala: 629 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 591 | 461 | | | | | | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | 595 | 569 | 605 | 648 | 633 | 612 | 563 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 536 | 520 | 481 | 434 | 407 | 411 | 402 | 400 | 361 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 346 | 328 | 347 | 407 | 411 | 501 | 565 | 573 | 586 603 |
| 2009 | 2010 |
| 598 616 | 611 630 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas d'Avairon

## Nòtas

* ↑ Marcillac, Christian-Pierre Bedel, al canton, 2001
# Baltanás

Baltanás es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Baltar

Baltar es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
# Balsareny

Balsareny es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
# Balschwiller

Balschweiler en alemannisch ( Balschwiller en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Marie Schnoebelen |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 529 | 553 | 542 | 600 | 669 | 762 | 816 | 823 | 831 |
| 2009 | 2010 |
| 823 838 | 824 839 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal d'Alsàcia
# Biol

Biol en arpitan (Biol en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.

## Geografia

Biol A situat al mièg de las Tèrras Fredas, zòna géographique del Nòrd Isère.
La Municipalitat de Biol a dividit en divèrses caserius. Entre aqueles lo vilatge (Biol, o Biol-Lo-Bas), Biol-La-Nautor, Lo Rapoux e Blassin.
Biol Es d'environats pòbles de Belmont, Montrevel, Doissin, Torchefelon, Succieu e ChateauVillain.
Per en un autre luòc, lo autoroute A48 (E711) (Lion-Grenòble) passa en las marais de la comuna.
Biol est situé au milieu des Terres Froides, zone géographique du Nord Isère.
La Commune de Biol est divisée en plusieurs hameaux. Parmi ceux-ci le village (Biol, ou Biol-Le-Bas), Biol-Le-Haut, Le Rapoux et Blassin.
Biol est entouré des villages de Belmont, Montrevel, Doissin, Torchefelon, Succieu et ChateauVillain.
Par ailleurs, l'autoroute A48 (E711) (Lyon-Grenoble) passe dans les marais de la commune.

### Comunas vesinas
## Istòria

Dels vestigis a Biol-La-Nautor an datat d'aperaquí 2000 abans J-C.
Des vestiges à Biol-Le-Haut sont datés d'environ 2000 avant J-C.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean Claude Archer |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 1405, totala: 1470 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 070 | 1 192 | 1 440 | 1 299 | 1 534 | 1 435 | 1 454 | 1 568 | 1 468 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 372 | 1 317 | 1 257 | 1 248 | 1 285 | 1 305 | 1 270 | 1 155 | 1 116 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 048 | 1 004 | 955 | 914 | 889 | 909 | 878 | 866 | 865 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 856 | 810 | 774 | 972 | 1 025 | 1 203 | 1 295 | 1 311 | 1 327 1 327 |
| 2009 | 2010 |
| 1 343 1 384 | 1 373 1 415 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal dau Daufinat
* Portau d'Arpitània
# Biologia cellulara

La biologia cellulara, tanben coneguda coma citologia, es una disciplina de la biologia qu'estúdia las cellulas e lors organitas, los procediments vitals que s'i debanan e mai los mecanismes permetent lor subrevida (reproduccion, metabolisme, omeostasia, neguentropia, comunicacion) sens doblidar la caracteristica principala de la cellula viventa, de saber, la mòrt, que benlèu es programada geneticament (apoptòsi) o pòt èsser lo resultat d'una agression (necròsi).
Quant a l'istologia, es l'estudi de las cellulas a un nivèl superior, es a dire de lors agençaments en teissuts e de lors interaccions (joncions cellularas simplas, etc.).
# Biogàs

Lo biogàs es un gas combustible, qu'es una mescla de metan e de dioxid de carbòni, produit per la fermentacion anaerobia, volontària o non, d'una biomassa.
L'energia del biogàs proven unicament del metan : lo biogàs es atal la forma renovelabla de l'energia fossila fòrça correnta qu'es lo gas natural que el, conten essencialament de metan mas tanben de butan, de propan e d'autres elements. Se pòt tanben utilizar lo tèrme biometan.
Se destria tres plajas de produccion de biogàs en foncion de la temperatura.
* 15-25 °C : psicrofila
* 25-45 °C : mesofila
* 45-65 °C : termofila
# Biogeografia

La biogeografia es l'estudi scientifica de la distribucion deis animaus e dei vegetaus dins la biosfèra, lors gropaments e lors rapòrts embé l'environa, aus epòcas geologicas coma aus temps modèrnes. Aquesta disciplina es devesudas en cinc sotadisciplinas come: la biogeografia, la paleobiogeografia, la filogeografia, la zoogeografia, la fitogeografia.
# Biografia

Una biografia (del grèc bios ("vida") e graphein ("escriure"), es un genre de la literatura (o d'autres mejans, coma lo cinèma) basat sus la narracion escricha d'un personatge. Generalament, s'emplega lo mot biografia per de narracions sus de personatges pas fictius. Una biografia escricha sul quite autor se sona una autobiografia.
Una biografia es quicòm mai qu'una recopilacion de donadas (naissença, educacion, trabalh, etc.) o un curriculum vitae. Normalament, evòca tanben las emocions e los sentiments de la persona de cap a las experiéncies de sa vida.
Las biografies mai ancianas que se conescan son las qu'escriguèron los escribes de l'Antiquitat (Egipte anciana, Mesopotamia, divèrsas biografias de l'Ancian Testament e, mai avant, las biografias de la Grècia Anciana e los evangèlis, que contavan la vida de Jèsus de Nasaret. En general, la rigor istorica d'aquelas biografias es pro limitada.
Pendent l'Edat Mejana, los escrivans principals de biografias son los monges, qu'escrivon mai que mai sus de personatges religioses. Per çò qu'es de las tèrra occitanas conven citar las Vidas, biografias escrichas a prepaus dels trobadors. Es tre lo sègle XVII que s'entamena l'escritura de las biografias modèrnas suls personatges illustres. Uèi la biografia es un genre plan popular, tant en literatura coma al cinèma.
# Bioglio

Bioglio es una comuna italiana de la Bièla, dins la region de Piemont.
Confronta las comunas de

## Referéncias

* ↑ Totas las donadas demograficas e autres estatisticas provenon de l'Institut italian d'estatistica (Istat) Donadas demograficas (2010)
# Biologia estructurala

La biologia estructurala es la sciéncia que s'interèssa a l'estructura quimica dei moleculas dau vivent. Mai que d'una tecnica permeton de determinar l'estructura dei biomoleculas. Lei mai importantas son la cristallografia de rais X, la ressonància magnetica nucleara o RMN e la microscopia electronica.
# Biologia moleculara

Al crosament de la genetica, de la bioquimia e de la fisica, la biologia moleculara es una disciplina scientifica que l'objècte n'es la compreneson dels mecanismes del foncionament de la cellula al nivèl molecular. Lo tèrme « biologia moleculara » designa tanben l'ensemble de las tecnicas de manipulacions d'acides nucleïcs (ADN, ARN), nomenadas tanben «tecnicas del gèni genetic».
S'abreuja l'expression biologia moleculara en "biò mòl" o "BM".
La biologia moleculara apareguèt al sègle XX, en seguida de l'elaboracion de las leis de la genetica, la descobèrta dels cromosòmas e de l'identificacion de l'ADN coma supòrt quimic de l'informacion genetica.
Après la descobèrta de l'estructura en dobla eliç de l'ADN en 1953 per James D. Watson (1928- ), Francis Crick (1916-2004), Maurice Wilkins (1916-2004) e Rosalind Franklin (1920-1958) la biologia moleculara coneguèt de desvolopaments importants per venir un esplech essencial de la biologia modèrna a partir de las annadas 1970.
# Caorches-Saint-Nicolas

Caorches-Saint-Nicolas en normand (Caorches-Saint-Nicolas en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.

## Istòria

La municipalitat a constituit per la fusion, en 1972, de Caorches e de St-Nicolas-de detlo-Bòsc-lo Abbé. Lo Quid escrich 1964.
La commune est constituée par la fusion, en 1972, de Caorches et de St-Nicolas-du-Bosc-l'Abbé. Le Quid écrit 1964.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jim Wallart |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 268 | 252 | 251 | 252 | 247 | 215 | 205 | 256 | 225 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 226 | 230 | 233 | 185 | 172 | 147 | 159 | 150 | 152 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 162 | 146 | 168 | 155 | 144 | 152 | 138 | 145 | 157 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 151 | 162 | 513 | 534 | 570 | 564 | 573 | 577 | 582 |
| 2009 | 2010 |
| 582 602 | 582 602 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Normandia
# Canòp
## Mitologia

Canòp es lo nom d'una divinitat de las aigas de la civilizacion egipciana. Pilòt d'Osiris pels Egipcian es tanben citat jol nom de Canopus pel les Grècs ancians coma essent lo pilòt d'una nau de Menelas après la guèrra de Tròia.

## Toponimia

* Canòp èra una ciutat de l'Egipte antica, situada près de l'actuala Abokir.
A l'entorn se debanèt l'abans darrièra batalha de la campanha d'Egipte:
* la batalha de Canòp, o batalha d'Alexàndria (21 de març de 1801) permetèt als Angleses de desfar los Francesas, que se retirèron a Alexàndria.

## Arqueologia

Lo nom del dieu Canòp es utilizat per designar doas menas de vases:
* los canòps, o vases canòps son d'aisinas utilizadas en Egipte antica, utilizadas pels les embaumaments;
* los canòps de Chiusi son d'urnas funeràrias etruscs antropomorfas destinadas a recebre las cendres del mòrt (èran fabricadas dins la region de Chiusi, (província de Siena, Itàlia). Lor ressemblança amb los canòps egipcianas explica lo nom.
Lo nom de la vila de Canòp el foguèt donat a una estèle decobèrta en 1865 par Karl Richard Lepsius :
* lo decret de Canòp, inscrich sus la pèire dictat per Ptolemèu III Evergèt en 238 AbC.

## Astronomia

* Canòp (α Carinae) o Canopus, es una de las tres estelas mai brilhantas vistas de la Tèrra, après Sirius e abans Alfa du Centauri. Son nom ven gaireben segur de Canopus, lo pilòt de la nau de Melenas de la mitologia grèga.

## Vejatz tanben

* Canopus
* Canopèa
# Caors (Salucés)

Caors es una comuna de 5 386 abitants dins la region istorica de Salucés. Administrativament, depend de la Ciutat Metropolitana de Turin, dins la region de Piemont de l’estat italian.

## Toponimia

Del latin Caburrum, donèt Cavor en piemontés e Caors en occitan. Xenonims: Cavour o Cavorre en italian, Cahours o Cavour en francés.
# Caors (omonimia)

Caors es un toponim:
* Caors, ciutat de Carcin, en Occitània
* Caors, ciutat de Salucés, en Piemont
# Canòp (vas)

Dins l'Egipte antica, los vases canòps, al nombre de quatre, èran destinats a recébre las viscèras embaumadas del defunt. Èran realizats de calcari, d'albastre, de terralha, de ceramica o de faiença e èran pausats près del sarcofag, dins la cambra funerària del tombèl, sus una caissa o una cuba.
tanben se donava lo nom de canòps a de vases ont se gardava l'aiga del Nil per la beure, e tanben a de menas d'urnas ont s'embarrava lo còrs d'animals sagrats o que se plaçavan dins las momias.

## Origina

Son d'anticaires del sègle XIX qu'aurián donat a aquestes vases l'adjectiu canòp (canopus en latin), venent del nom d'una ciutat egipciana del dèlta occidental, ont, segon los Grècs, s'adorava una divinitat presentada jos la forma d'un vas.
Es atribuit a Champolion la descobèrta de l'usatge dels vases canòps. Lo 12 de novembre de 1812, pendent l'examen d'un vas funerari, nota:
« [...] Tornam plaçar lo canòp dins l'aiga bolhenta e nos foguèt mai aisit de levar del fons un còrs estrangièr. Es envelopat dins una pèça de tela pro fina de sièis poces de larg sus uèit de long. [...] èra una matèria animala que lo tipe li donava d'analogia amb lo fetge, lo còr o la mèlsa de l'òme. [...] lo volum d'aqueste objècte lo fasiá paréisser mai a la mèlsa. »

## Evolucion

Pendnet l'istòria, lo nombre d'aquestes vasòts varièt pas, mas lor forma, ela, evoluèt. D'en primièr pro foscs e ventruts, venguèron mai prims a partir del règne d'Amenotep III (Empire Novèl) avec d'espatlas nautas e una basa estrecha. A la Bassa epòca, lors formas vengan mai trapets.
Los taps tanben evoluèron. D'en primièr redonds o plans, prenguèron, al Novèl Empèri, una forma umana, portant los trachs del defunt. Es a partir de la dinastia XVIII qu'apareguèron los taps representant los quatre filh d'Orus, quatre gènis que tres amb de tèstas d'animals. Aquesta representacion se generalisava a l'epòca ramessida.
A vegada, a la plaça de vases, se pòt tanben trapar de paquets canòps plaçats dins la momia. En efièch, pendent de la momificacion, los organs èran levats, plaçat dins de natron per los secar, puèi banhats dins un baume per los servar. Enseguida, los organs èran plaçats dins de telas puèi retornats dins lo cròs toracoabdominala.

## Valors simbolicas

Cada vas èra associat a un gèni (un dels « quatre filhs d'Orus »), una divesa e un punt cardinal, e son ròtle èra d'aparar los organs que contenián.
* Lo fetge:
** Lo gèni Amset amb tèsta umana;
** La divesa Isis;
** Lo Sud.
* L'estomac:
** Lo gèni Doamotef amb tèsta de chacal;
** La divesa Net;
** L'Èst.
* Los palmons:
** Lo gèni Api amb tèsta de baboïn (cinocefal) ;
** La divesa Neftis;
** Lo Nòrd.
* Los intestins:
** Lo gèni Qebehsenof amb tèsta de faucon o d'esparvièr (ieracocefal);
** La divesa Serket;
** L'Oèst.
Los « quatre filhs d'Orus » representats suls vases canòp:
# Canòp (ciutat)

Canòp (en grec Κάνωπος) es una anciana ciutat de l'Egipte antica, situada près de l'actuala Abokir. Abrigava lo temple de Serapis, lo dieu medicinaire e dels mòrts, equivalent ptolemaïc d'Osiris. Son ancian nom egipcian èra Pikuat.

## Istòria

Segon l'istorian roman Tacit, la vila seriá estat fondada per d'Espartencs de retorn de Tròia. Lor nau auriá estat desportada e lo pilòt du nau, Canòp, auriá estat enterrat aquí. Es Canòp, lo pilòt d’Osiris, se cresèm Plutarc que dona son nom a l'estèla Canopus.
Canòp es tanben la vila ont Antinoús, amant d'Adrian, se seriá negat. Adrien bastiguèt lo canòp de la villá d'Adrian per remembrar de l'ancian canal que ligava las doas vilas egipcianas d'Alexàndria e de Canòp.
En 391, l'evèsque Teofil d'Alexàndria installa a Canòp un important monastèri de l'òrdre fondat par Pacòmi lo Grand, nomenat monastèri de la Metanoia (de la Peniténcia) o monastèr dels Tabennesiòts. Aqueste establiment demorèt ocupat al mens fins a la fin del sègle VII (Joan de Nikió). Mas vèrs 485, un temple clandestin d'Isis foguèt encora descobèrt tot près, a Menotis, çò que provoquèt una persecucion contra los pagans.
Los sites englotits (Serapeum seguidor de l'Osirium) jos las aigas de Canòp e d'Eracleion foguèron descobèrts e explorats per Franck Goddio.

## Notas e referéncias

Modèl:Références

## Vejatz tanben

* Decrèt de Canòp

## Fonts

* Pomponius Mela, II, 7
* Estrabon, XVII
* Tacit, Annalas, Libre II, cap. Modèl:LX-1

## Ligams extèrnes

* Site de l'exposicion Trésors engloutis d'Égypte
* ↑ Exposition Trésors engloutis d'Égypte, Grand Palais à Paris, 2007