# Patrolhaire

Un patrolhaire es un naviri militar leugier e pichon destinat a l'equipament dei fòrças navalas costièras. N'existís dos tipes principaus. Lo premier gropava inicialament de naviris rapides equipats d'artilhariá leugiera ò de torpilhas. Aquelei naviris assaiavan de s'aprochar d'un biais discret e rapide dei flòtas enemigas per leis atacar. Pasmens, sei capacitats èran limitadas en fàcia de l'aviacion ò de l'artilhariá navala pesuca. A partir deis ans 1960, lo desvolopament de la furtivitat e dei missils li donèron d'interès novèus e aqueu tipe de patrolhaire es a l'ora d'ara fòrça frequent au sen deis estats desirós de formar una flòta pauc costosa. La segonda categoria de patrolhaire gropa de naviris rapides amb un armament limitat e destinat a d'operacions de susvelhança dei zònas economicas ò de polícia.

## Istòria

La patrolhaire apareguèt durant la Premiera Guèrra Mondiala en causa de l'aumentacion dau nombre de patrolhas necessàrias per susvelhar l'espaci maritim. Dins l'urgéncia, totei lei camps imaginèron de concèptes de naviris auxiliaris basats sus de naviris de pesca. L'armament èra sovent compausat de mitralhièras o de canons leugiers, de còps obsolèts.
Lo patrolhaire modèrne foguèt definit durant la Guèrra Freja. A sovent una velocitat auta (25 a 30 nos) e es destinat a de missions de susvelhança e de polícia maritima. Per aquò, lei modèls pus pesucs pòdon acuelhir un elicoptèr e un grop de fantassins. Participan ansin principalament a la susvelhança deis interès economics d'un Estat, a la lucha còntra la piratariá, a la lucha còntra lo comèrci illegau e a de missions de sauvament. En temps de guèrra, pòdon sostenir l'accion de naviris pus importants. Dins certanei cas, pòdon alora recebre d'armaments pus pesucs (torpilhas, missils antinaviri...) e de sistèmas de deteccion avançats. Quauquei modèls son dirèctament destinats a aquela utilizacion militara.
Gràcias a sa talha pichona e son còst feble, lo patrolhaire es actualament lo naviri militar pus frequent dins lo monde. D'efiech, la màger part dei marinas militaras dispausan d'unitats d'aqueu tipe, especialament lei flòtas encargadas de la proteccion d'un litorau.

## Tipes principaus de patrolhaires
### Lo patrolhaire lança-missils

Apareguts durant leis ans 1960, lei patrolhaires lança-missils son de naviris leugiers equipats de missils, generalament de missils antinaviri. Pòdon donc constituir una menaça importanta per de naviris pus importants car sa poissança de fuòc es sufisenta per eliminar la màger part dei naviris actuaus. Son donc generalament presents dins lei marinas que dèvon protegir un litorau còntra la menaça d'una flòta enemiga.

### Lo patrolhaire de susvelhança

Lei patrolhaires de susvelhança (o de polícia) son de naviris militars pauc armats (mitralhièras, canons leugiers...) destinats a d'operacions de susvelhança o de polícia dins de zònas de pesca o de navegacion. Dins lei marinas encargadas de susvelhar un espaci maritim important, s'utiliza de patrolhaires pesucs capables de navegar dins l'ocean e que pòdon dispausar d'un elicoptèr. Enfin, dins certanei país, d'administracions civilas, especialament lei doanas, pòdon aver de patrolhaires d'aqueu tipe.

### Lo naviri de defensa costiera

Lei naviris de defensa costiera son de patrolhaires pesucs que jògan lo ròtle de patrolhaire de susvelhança, de naviri de guèrra dei minas e de naviri de guèrra electronica (deteccion acostica dei sosmarins...). En revènge, son pas concebuts per lo combat dirècte.

## Liames intèrnes

* Marina militara.