OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Montjean-sur-Loire

Montjean-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.

## Geografia

Comuna ligérienne del Nòrd dels Mauges, Montjean a situat approximativement en un triangle format de las vilas de Angieus, Nantas e Cholet, en la pichona region ligérienne suls bòrds de la Loire, al mièg dels coteaux de vinhas e d'òrtas.
Montjean Fa partida del departament de Maine-e-Loire.
Commune ligérienne du Nòrd des Mauges, Montjean est situé approximativement dans un triangle formé par les villes de Angers, Nantes et Cholet, dans la petite région ligérienne sur les bords de la Loire, au milieu des coteaux de vignes et de vergers.
Montjean fait partie du département de Maine-et-Loire.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Christian Maillet |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 500 | 1 755 | 1 850 | 2 124 | 2 404 | 2 770 | 2 910 | 3 046 | 3 126 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 3 185 | 3 274 | 3 541 | 3 345 | 3 316 | 3 179 | 3 044 | 3 094 | 2 815 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 2 894 | 2 795 | 2 592 | 2 185 | 2 193 | 2 124 | 2 070 | 1 895 | 1 842 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 2 037 | 2 150 | 2 277 | 2 492 | 2 469 | 2 652 | 2 687 | 2 736 | 2 745 |
| 2009 | 2010 |
| 2 849 2 900 | 2 939 2 993 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Maarja-Liis Ilus

Maarja-Liis Ilus, tanben coneguda coma Maarja (Tallinn, 24 de decembre de 1980) es una cantaira estoniana. Representèt Estònia al Festival de la Cançon Eurovision en 1996 amb Ivo Linna e tanben l'an seguent coma solista.

## Discografia

* Maarja (1996)
* First In Line (1998)
* Kaua veel (1998)
* City Life (2000)
* Look Around (2005)
* Läbi jäätunud klaasi amb Rein Rannap (2006)
* Homme (2008)
* Jõuluingel (2009)
* Kuldne põld (2012)
# Maaseik

Maaseik es una comuna de la província bèlga de Limborg.
# Maat

Maat qu'ei la divessa egiciana de la justícia. Qu'ei simbolizada per la pluma d'estruci e que'n pòrta ua suu cap.
Maat qu'ei presenta au moment de la pesada deus còrs deus defunts (qui ei dens la mitologia egipciana lo moment deu jutjament deus morts) e la soa pluma d'estruci que pesa suu platèu opausat au còr jutjat (lo còr d'un òmi juste que deu estar mei legèr que la pluma de Maat).
Maat en escritura ieroglifica :
| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Maarkedal

Maarkedal es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
# Maastricht

Maastricht es lo capluòc de la província neerlandesa de Limborg. Sa populacion èra estimada a 122 017 abitants, en mai de 2016. Sa superfícia totala es 60,06 km².

## Ligam extèrne

* (nl)(en)(zh) Pagina oficiala de la ciutat
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Maastricht, sus Wikimedia Commons
# Maasmechelen

Maasmechelen es una comuna de la província bèlga de Limborg.
# Maast e Violaine

Maast e Violaine es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jacques Fraize |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 257 | 249 | 295 | 265 | 330 | 310 | 319 | 358 | 369 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 350 | 296 | 300 | 318 | 328 | 320 | 312 | 268 | 258 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 247 | 247 | 265 | 257 | 244 | 243 | 233 | 244 | 251 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 213 | 194 | 143 | 159 | 157 | 155 | 159 | 160 | 161 |
| 2009 | 2010 |
| 164 167 | 160 164 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Maat Mons

Maat Mons es un volcan bloquier de Vènus. Situat d'Atla Regio, es l'edifici volcanic pus aut de la planeta amb una altitud de 8 km au dessüs dau nivèu mejan de la superficia. D'un diamètre de 395 km, a una caldera de 31 × 28 km que contèn plusors cratèrs d'afondrament segondaris. Fòrça elements suggerisson una activitat volcanica recenta .

## Liames intèrnes

* Vènus.
* Volcan.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (en) Cordula A. Robinson, Gill D. Thornhill e Elisabeth A. Parfitt, « Large-scale volcanic activity at Maat Mons: Can this explain fluctuations in atmospheric chemistry observed by Pioneer Venus? », Journal of Geophysical Research Planets, vol. 100, n° E6,‎ 1995, pp. 11755-11763.
* ↑ (en) Peter J. Mouginis-Mark, « Geomorphology and volcanology of Maat Mons, Venus », Icarus, vol. 277, 2016, pp. 443-441.
# Maaka

Lo maaka (o maka, magha) es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Nigèria.

## Localisacion

Lo maaka es parlat dins la zòna de govèrn local de Gulani, dins lo sud-èst de l'estat de Yobe.

## Classificacion

Lo maaka es una lenga chadica classada dins la branca bole-angas del chadic de l'oèst, ont fa partida del grop bole-tangale.

## Referéncias

* 1 2 Schuh, s. d., p. 1.

## Fonts

* (en) Russell Schuh, s. d., Maka Wordlist
* Portal de las lengas
# Maati Bouabid

Mohammed Maati Bouabid (1927-1996) òme politic foguèt primièr ministre de Marròc entre 1979 e 1983.
| Precedit per Ahmed Osman | Primièr ministre de Marròc 22 de març de 1979 - 30 de novembre de 1983 | Seguit per Mohammed Karim Lamrani |
# Laurenç Pèire Berenger

Laurenç Pèire Berenger (Riés, lo 28 de novembre, 1749 - lo 26 de setembre, 1822) foguèt un poeta provençau de lenga francesa e una personalitat academica majora (professor a l'Escòla Centrala de Lion). Escriguèt tanben quauquei vèrs en provençau de Tolon çò que fa d'eu tanben un autor en occitan. Coma autor francés, pasmens, son òbra es clafida de referéncias ai país occitans.

## Extrach

Elegia compausada sur la montanha de Codon de Provença
Coma me siáu trompat quand cresiáu que l'abséncia Gaririá mon amor e calmariá mei maus ! Ai bèu fugir lei luòcs que charma ma preséncia, Escondut dins lei boés, l'i tròbi lo silenci Mai non pas lo repaus. L'amor que totjorn m'acompanha De pensament en pensament. Me coech'ambé son foit sus aquesta montanha, E se trufa de ieu quand plori mon torment.

## Bibliografia

* Merle, Renat. Inventaire du tèxte provençal de la région toulonnaise. GRAICHS : Sièis Forns, 1986.

## Referéncia

* ↑ Renat Merle, op cit 18-20.
* ↑ "présénço" rima ambé "silenço" dins la grafia originala.
# Lauri Asikainen

Lauri Asikainen (Savonlinna, 28 de mai de 1989) es un esquiaire de saut e de combinat nordic finlandés.

## Ligams extèrnes

* Fis
# Lauri Hakola

Lauri Hakola (Oulu, Finlàndia, 13 de decembre 1979) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.

## Ligams extèrnes

* Fis
# Lauret (Erau)

Lauret (Lauret en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : parrochia S. Briccii de Laureto, villam de Laureto en 1154, ecclesiam S. Brixii de Laureto, cap a 1160, de Laureto, sense data [sègle XII ?], villam de Laureto en 1228, ville et parrochie de Laureto en 1270, parrochia de Laureto et de Alayraco en 1293, prior de Laureto en 1331, de Laureto en 1529, 1550, Lauret en 1526, 1743, 1740-60, 1774-75 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Lauret ven dau latin laurus « laurièr », amb lo sufixe collectiu latin -etum; segon Hamlin, Lauret ven dau latin laurum, amb lo sufixe collectiu -etum o de l'ancian occitan laur, amb lo sufixe collectiu -et. Lo sens es de « luòc plantat de laurièrs » o de « bòsc de laurièrs».

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | 2026 | Stéphane Catania | sense | cap d'entrepresa |
| març de 2008 | 2020 | André Leenhardt | sense | agricultor |
| març de 2001 | 2008 | Rémy Fromentin | | |
| març de 1977 | 2001 | Bernard Nadal | UDF | |
| 1963 | 1977 | Edmond Bruguière | | |
| 1950 | 1963 | Marcel Miolane | | |
| | 1950 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 583, totala: 599 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | 367 | | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | 201 | 199 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 210 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 167 | 166 | 147 | 169 | 224 | 426 | 549 | 561 | 564 574 |
| 2009 | 2010 |
| 563 578 | 563 578 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 612 abitants e la densitat èra de 91,75 ab/km².

## Veire tanben

* Comunas d'Erau

## Nòtas e referéncias

* 1 2 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 208-209
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 390, a Lauraët
* Portal de Lengadòc
# Lauri Ingman

Lauri Johannes Ingman (n. 30 de junh de 1868 - m. 25 d'octobre de 1934) evesque e òme politic foguèt primièr ministre de Finlàndia entre 1918 e 1919, e entre 1924 e 1925.
| Precedit per Juho Kusti Paasikivi | Primièr ministre de Finlàndia 27 de novembre de 1918 - 17 d'abril de 1919 | Seguit per Kaarlo Castrén |
| Precedit per Aimo Cajander | Primièr ministre de Finlàndia 31 de mai de 1924 - 31 de març de 1925 | Seguit per Antti Tuleheimo |
# Laurenç Strozzi

Laurenç Strozzi, o, en italian, Lorenzo Strozzi, nascut a Florença lo 3 de decembre de 1513, mòrt a Avinhon lo 14 de decembre de 1571 foguèt arquevesque e cardinal.

## Biografia

Laurenç Strozzi nasquèt Florentin, filh de Felip Strozzi lo Jove e de Clarissa de Medicis, neboda del papa Leon X. Es eissit de las doas grandas familhas rivalas e pasmens ligadas de Florença, los Strozzis e los Medicis.
Aprèp sos estudis a Pisa e Pàdoa, s'anèt en França servir jols òrdres de son fraire Pèire Strozzi, pus tard marescal de França.
Dintrèt apuèi dins lo clergat e foguèt abat de Staffarda, en Piemont. Venguèt evesque de Besièrs, lo 5 de decembre de 1547; mas sonque sacrat lo 5 de junh de 1550. En 1548, lo rei Enric II de França lo nomenèt abat de Sant Victor de Marselha, pasmens l'abadiá ja èra donada pel papa Pau III al cardinal d'Urbin, Jules Feltri de La Rovère e lo prenguèt pas que vint ans mai tard. En cambi, Pau IV lo nomenèt cardinal lo 20 de decembre de 1555.
Lo 14 d'abril de 1561, foguèt transferit a l'evescat d'Albi. En 1567, cambièt amb son nebot Felip de Rodolfis l'evescat d'Albi contra l'abadiá de Sant Victor de Marselha. Foguèt nomenat, aquel jorn o lo seguent, arquevesque d'Ais de Provença remplaçant Joan de Saint-Chamond revocat per apostasiá.
Mòrt a Avinhon lo 14 de decembre de 1571, foguèt enterrat dins la Collegiada de Sant Agricòl d'Avinhon.

## Fonts

* Gallia Christiana Novissima; vol: I, 1$^a$ partida, Provincia d'Ais; ed:Paul Hoffmann; J.H. Albanès
* (fr)Histoire générale de Languedoc; vol:IV; ed: Privat; Dom Claude Devic, dom Joseph Vaissète; 1876 (reimp. 2003); Tolosa.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (fr)C. Devic, J. Vaissète, Histoire générale de Languedoc, IV, p. 271
# Laureças

Laureças$^,$$^,$$^,$ (Lauresses en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Administracion

Lista dels cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2020 | 2026 | Martial Juliac |
| junh 1995 | 2020 | Pierre Lagarde |
| 1986 | 1995 | Roger Fau |
| 1978 | 1986 | Amédée Cambou |
| 1944 | 1978 | André Amadieu |
| | 1944 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 268, totala: 271 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 1 055 | 1 061 | 1 060 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 038 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 758 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 557 | | | | Cercar | 296 | 297 | 293 | 288 295 |
| 2009 | 2010 |
| 284 291 | 283 290 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas d'Òlt
* Lo Portal de Carcin
* L'occitan de Carcin

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal de Carcin
# Lauri Kiiski

Lauri Kiiski (Tampere, Finlàndia, 10 d'octobre de 1980) es una jogaira de tennis finlandesa.
# Lauret (Lanas)

Lauret (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Tursan, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

La prononciacion qu'ei [law'ret]. Lo nom qu'ei citat dens ua mapa de 1714 (mapa « d'Amsterdam »).
Lo nom qu'ei eretèr deu latin laurus, « laur, laurèr » e deu sufixe collectiu -etum ( > et), mès la formacion qu'ei devuda a un nom de persona, Otton de Lauret, qui recep en 1331 deu rei d'Anglatèrra l'autorizacion de bastir un castrum, non saben ont. Formalament, lo nom qu'ei la fòrma masculina de Laureda, dab ua motivacion diferenta : ei pas un lòc plantat de laurèrs, com ac cresèn Ernèst Negre e Albèrt Dauzat$^,$.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Qualitat |
| març de 2001 | 2026 | Stéphane Cabanne | tecnician |
| març de 1989 | 2001 | Simone Pape | |
| | 1989 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 89, totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 316 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 263 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 171 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 98 | 98 | 77 | 79 | 71 | 74 | 78 | 78 | 77 77 |
| 2009 | 2010 |
| 79 79 | 82 82 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

* Comunautat de comunas de Shalossa Tursan

## Nòtas

* ↑ http://www.institutoccitan.com/index.php?option=com_content&task=view&id=166&Itemid=0&lang=oc
* 1 2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 129-130
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 390, a Lauraët
* Portau de Gasconha
# Laureta (Itàlia)

Loreta (Laureto en nòrma mistralenca; Loreto en italian) es una comuna de 12 887 habitants, situada dins la província d'Ancòna, dins la region de las Marchas, en Itàlia centrala.

## Referéncias

* ↑ «Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011». ISTAT. [Consulta: 16 de març de 2019]
* ↑ URL de la referéncia: https://demo.istat.it/?l=it.
* ↑ Mistral, Frederic. Lou Tresor dóu Felibrige (TDF).
# National Football League

Lo National Football League (en occitan la Liga Nacionala de Fotbòl), abreujat NFL, es una associacion d'equipas professionalas de fotbòl american, activa als Estats Units. Lo NFL foguèt creat en 1920, primièrament jol nom de American Professional Football Associacion (APFA), abans d'èsser rebatejat National Football League en 1922. Lo NFL organiza cada annada (de 1967) un campionat fòrça seguit als Estats Units acabat per un eveniment màger: lo Super Bowl.

## Nòtas e referéncias

* (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « National Football League ».

## Ligams extèrnes

* Site oficial
# Natofian

Lo Natofian qu'ei ua cultura arqueologica epipaleolitica deu Lhevant mediterranèu qui's situa de 14 500 a 11 500 abans lo present, dab las purmèras experiéncias de sedentarizacion. Aqueth periòde que pren lo nom deu Wadi en-Natuf, en Cisjordania, on se tròba l'espeluga de Šuqba. En 1928, l'arqueològ britanic Dorothy Garrod que i descrobí los purmèrs testimoniatges d'aquera cultura. Dens lo son airau geografic, lo Natofian succedeish au Kebarian e precedeish lo Ḫiamian.
# National Music Museum

Lo National Music Museum: America's Shrine to Music & Center for Study of the History of Musical Instruments (abreujat NMM) qu'ei un musèu vodat a la presentacion e a la conservacion d'instruments de musica. Que ho fondat a Vermillon (Dakota deu Sud) dens lo campus de la University of South Dakota en 1973 e qu'ei un important musèu deus Estats Units d'America e ua de las colleccions màgers d'instruments de musica de tots los continents e de totas las tempsadas.
Lo NMM qu'ei administrat au còp per la University of South Dakota (qui proveseish lo musèu en personau de conservacion, d'entertien, d'expausicion e d'estudi) e per un burèu de direccion. Lo musèu que possedeish ua sala de concèrt e que da lo parat d'organizar concèrts suber instruments d'epòca.
La colleccion de vriulons qu'amassa caps d'òbra de 650 laütièrs diferents e notament deus Amati suber tres generacions, d'Antonio Stradivari (dab tanben ua de las duas Mandolinas stradivarius conservada uei lo dia), de Giovanni Paolo Maggini e d'Andrea Amati.
Lo NMM que possedeish tanben exemplars unics de pianos deu sègle XVIII òbras de Bartolomeo Cristofori (l'inventor deu piano) e tanben un piano deu provençau Loís Bas de 1781.
En 2007 lo NMM que vençó lo Metropolitan Museum of Art de Nava York a l'escadença d'ua venta a màger dita per aquesir un cistre anglés deu sègle XVII.
# National Advisory Committee for Aeronautics

Lo National Advisory Committee for Aeronautics ò NACA (« Comitat Consultatiu Nacionau per l'Aeronautica ») èra una agéncia federala estatsunidenca encargada de la recèrca dins lo domeni de l'aeronautica entre 1915 e 1958. La NASA foguèt creada sus lei basas dau NACA e reprenguèt seis activitats en 1958. Durant son existéncia, lo NACA foguèt un centre de recèrcas fòrça actiu amb de resultats importants dins lo melhorament de l'aerondinamisme deis aparelhs, dei sistèmas de seguretat e de la gestion dei situacions extrèmas (taravèu...). Participèt tanben a l'establiment dei premierei reglementacions aeronauticas estatsunidencas.

## Liames intèrnes

* NASA.
# National Aeronautics and Space Administration

La National Aeronautics and Space Administration (NASA) (fondada en 1958) es l'agéncia governamentala responsabla als Estats Units d'America del programa espacial e de la recèrca espaciala.

## Son istòria
### La corsa espaciala

Lo programa espacial sovietic lancèt lo primièr satellit artificial del mond (Spotnik 1) lo 4 d'octobre de 1957, çò que portèt los Estats Units a s'esforçar de desvolopar tanben mai prigondament aqueste domeni. Lo Congrès dels Estats Units percebèt aquela capitada coma una menaça per la seguretat americana e lo President Eisenhower amb sos conselhièrs aprèp una tièra de debats que durèron de meses acordèron de bastir una novèla agéncia federala que dirigiriá tota l'activitat espaciala pas militara.
Lo 29 de julhet de 1958, lo President Eisenhower signèt l'Acte fondaire de la NASA que comencèt a foncionar tre lo 1 d'octobre de 1958 amb quatre laboratòris e aperaquí 8000 emplegats. Los primièrs programas de la NASA consistiguèron a metre una nau espaciala amb son equipatge en orbita e se faguèt per encausa de la pression de la competicion entre los Estats Units e l'URSS dins çò que foguèt sonat corsa espaciala que se debanèt pendent la Guèrra Freja. Lo programa de Mercuri, s'entamenèt en 1958, e la NASA començava lo camin d'exploracion de l'espaci amb la tòca de descobrir se l'òme podiá subreviure dins l'espaci exterior. Lo 5 de mai de 1961, l'astronauta Alan B. Shepard Jr. foguèt lo primièr american dins l'espaci e pilotava la nau Libertat 7 dins un vòl suborbital de 15 minutas. John Glenn, lo 20 de febrièr de 1962, venguèt lo primièr american que demorèt en orbita a l'entorn de la Tèrra pendent un vòl de cinc oras amb la nau Amistat 7 que virèt tres còps a l'entorn de la Tèrra.

## Ligams extèrnes

* (en) Sit de la NASA
# National socialist black metal

Lo National socialist black metal o NSBM qu'ei un sota genre deu black metal. Com lo nom ac ditz, las paraulas que hèn l'apologia deu nazisme. Au nivèu musicau, n'i a pas gran causa qui cambie deu black metal "classic".
De segur, aqueth estil qu'ei hòrt confidenciau, com la oï nazi. Parièr, lo grop de NSBM Seigneur Voland que s'ac virè per aver quauquas pajas sus eth dens magazines de metal "classics" e atau véner mei de discs que los autes.
Precisem tanben que hèra de grops de metal (Motörhead, Slayer, Venom, etc...) hèn referéncia a l'Alemanha nazi o a d'autes regims totalitaris (los regims islamics per Immortal Ayatollah, per exemple) shens adherir ad aqueras ideologias, pr'aquò. En efèit, dens un estil musicau qui parla de mort, d'opression e deu mau en generau, l'istòria deu sègle XX qu'ei un subjècte de paraulas de mau evitar. Cèrtas tematicas religadas au totalitarisme que son vadudas tòpoi : uei lo dia que seré de mau comptar lo nombre de grops o de cançons qui s'apèran o se son aperats Genocide, per exemple.
Mes enter la fascinacion inspiratora deus artistas e l'adesion ideologica, la termièra qu'ei esloisha e sustot de mau véder entau public. Vist qu'ei anticomerciau d'afirmà's clarament neonazi, que's podèm demandar si cèrtes grops n'an pas un messatge volontariament ambigú.
# Nathaniel Palmer

Nathaniel Palmer (8 d'aost dau 1799, Stonington - 21 de junh dau 1877, San Francisco) es un capitani de marina american dau sègle XIX. Membre de l'expedicion de Benjamin Pendleton, descurbèt la peninsula Antartica lo 17 de novembre dau 1820 e es de còps citat coma lo descurbèire d'Antartica. Totun, d'observacions d'autri regions antartiqui avian agut luèc quaucu mes avant l'arribada dei naus americani dins li aigas de l'ocean Austral. Durant lo meteis viatge, Palmer descubrèt finda li islas Orcadas dau Sud. Durant lo rèsta de la sieua vida, foguèt comandant, conceptor, constructor e proprietari de clippers.
Una region de la peninsula Antartica porta lo sieu nom. Li a finda un archipèl Palmer.

## Ligams intèrnes

* Peninsula Antartica.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Paul-Émile Victor, « Les Explorations polaires », dins L.-H. Parias, Histoire Universelle des Explorations, t. 4, París, Nouvelle Librairie de France, 1957, p. 230.