# Linha L3 del BHNS de Tolosa

La linha L3 del BHNS de Tolosa (o Linéo 3) es una linha del malhum de bus de naut nivèl de servici de l'aglomeracion de Tolosa. Traversa l'oèst de la metropòli tolosenca e religa l'estacion Arenas a l'èst, a l'estacion Plasença Monestié, dins la vila de Plasença deu Toish, a l'oèst, en passant per la vila de Tornafuèlha.
La linha L3 es longa de 12 kilomètres. Passa pels quartièrs de l'oèst de Tolosa de las Arenas, la Cepièra e Lardena, puèi las comunas de Tornafuèlha e Plasença deu Toish.
La linha, obèrta en 2019, es la setena linha del malhum Linéo.

## Istòria

Lo projècte d'un transpòrt en comun estructurant servissent l'oèst de l'aglomeracion tolosenca es relativament ancian. Lo primièr projècte foguèt un tramvai, puèi un BHNS en site propri integral, abans de devenir l'actual «Linéo 3» a la seguida del cambiament de municipalitat de 2014. La realizacion d'un transpòrt collectiu en site pròpri sul aqueste traçat foguèt inscrich en primièr al plan de desplaçaments urbans de 2001.

### Lo projècte original de BHNS Oèst

En 2012, un primièr projècte de BHNS se concretisa a la seguida d'un vòte pel conselh sindical de Tisséo. La linha deviá religar la gara Matabiau a Plasença Monestié en passant pels quartièrs de Compans-Caffarelli, dels Amidonièrs, Sant Çubran, Lardena, e las comunas de Tornafuèlha e Plasença deu Toish, per una longor totala de 18 km. Foguèt previst que la linha siá en sit propri integral.

#### L'oposicion

Lo projècte a subit una oposicion de la part dels comerçants, estimant un potencial impacte negatiu sul quartièr a causa dels trabahls.

### Lo «Linéo 3»

A la seguida del cambiament de municipalitat en 2014, lo projècte de BHNS Oèst originalament portat per Pierre Cohen, es remplaçat per la novèla equipa de Joan Luc Modenc e Joan Miquèl Latas pel projècte de linha de bus Linéo 3, essent opposat al projècte original de BHNS.
Lo novèl projècte cambi lo cap de la linha de Matabiau a Arenas, abandonant la desserta del centre de Tolosa (Compans-Caffarelli, Amidonièrs, Sant Çubran) e suprimissent una partida dels sites propris, especialament a Lardena.
Lo 7 de genièr de 2019, la linha es mesa en servici, remplaçant la linha de bus 65 e en reorganizant d'unas.

## Percors
### Traçat

La longor de la linha es de 12 km e desservís al total 27 estacions : 11 a Tolosa, 11 a Tornafuèlha e 5 a Plasença deu Toish.
A l'èst, la linha debuta al pòl d'escambi d'Arenas, non luènh del centre-vila de Tolosa. Partís en tronc comun ambe la linha L2, e bordejan lo quartièr de la Cepièra a esquèrra, e lo tramvai a drecha. Las linhas desservisson après l'ipodròm de la Cepièra, e lo tronc comun s'arresta a l'arrèst venenta, Brombach, sus l'avenguda de Lardena.
Puèi, la linha seguís aquesta avenguda dins son integralitat, en passant al dessús de la rocada oèst e intra dins lo quartièr de Lardena. Desservís alara lo cementèri, la glèisa puèi lo còr del barri. La linha s'alonha del còr del barri per desservir l'èst del quartièr e la zòna de la Barigoude a l'arrèst Montagné.
Après, la linha passa al dessús de la riu del Toish e intra dins la comuna de Tornafuèlha, passa al dessús de la rocada Arc-en-Ciel e s'engatja sus la principal artèria de Tornafuèlha, lo baloard Vincent Auriol, e desservís lo centre comercial de la vila e un grop escolar. A la fin del Baloard, l'arrèst Los Quercus desservís lo centre-vila e la partida la mai animat de la vila, ambe l'ostal de vila, la glèisa, lo comissariat, lo cinema, atal que de nombrós comèrcis.
La linha quita après lo centre-vila per traversar e desservir de quartièrs residencials pauc densas, mas tanben lo collègi Labitrie a l'arrèst omonim, un ipermercat puèi lo licèu de la vila, comprenent un terminus de mantuna linhas de bus.
La linha s'engatja alara sus una partida en site pròpri e intra dins Plasença deu Toish e desservís una zòna comerciala abans de partir cap al centre-vila. Lo site pròpri s'arrèsta a l'intrada del centre-vila, e la linha traversa e e desservís la carrièra principala del centre, l'avenguda dels Pirenèus.
La darrièra estacion Plasença Monestié arriba alara a la fin de l'avenguda, a costat de l'espaci Monestié, comprenent lo cinema de la vila. Lo terminus possedís un pichon parcatge relai.

### Estacions e correspondéncias

| | Estacion | Coordenadas | Comuna | Correspondéncias Tisséo | Ret Arc-En-Ciel / TER |
| ■ | Arenas Arènes | 43° 35′ 35″ N, 1° 25′ 06″ E | Tolosa | L2​​​​​​​​​​​​​​​ 14​34​67​​​​​​​​​​​​​ | 305 21 |
| • | Negagossas Négogousses | 43° 35′ 34″ N, 1° 24′ 37″ E | Tolosa | L2​​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Ipodròm Hippodrome | 43° 35′ 37″ N, 1° 24′ 28″ E | Tolosa | L2​​​​​​​​​​​​​​​ 67​​​​​​​​​​​​​​​ | 305, 363, 365 |
| • | Brombach Brombach | 43° 35′ 35″ N, 1° 24′ 14″ E | Tolosa | L2​​​​​​​​​​​​​​​ 67​​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Pont Rocada Pont Rocade | 43° 35′ 32″ N, 1° 24′ 00″ E | Tolosa | 67​​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Tissié Tissié | 43° 35′ 36″ N, 1° 23′ 36″ E | Tolosa | | |
| • | Centre Airejat Centre Aéré | 43° 35′ 34″ N, 1° 23′ 20″ E | Tolosa | | |
| • | Gléisa Lardena Église Lardenne | 43° 35′ 27″ N, 1° 23′ 01″ E | Tolosa | | |
| • | Lardena Lardenne | 43° 35′ 24″ N, 1° 22′ 37″ E | Tolosa | 46​​​​​​​​​​​​​​​ | 365 |
| • | Montagné Montagné | 43° 35′ 24″ N, 1° 22′ 08″ E | Tolosa | | |
| • | Teulièra Briqueterie | 43° 35′ 23″ N, 1° 21′ 55″ E | Tolosa | | |
| • | Sant Exupèri Saint-Exupéry | 43° 35′ 19″ N, 1° 21′ 34″ E | Tornafuèlha | 21​25​​​​​​​​​​​​​​ | 365 |
| • | Centre comercial Tornafuèlha Centre commercial Tournefeuille | 43° 35′ 17″ N, 1° 21′ 14″ E | Tornafuèlha | 21​​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Montjòia Montjoie | 43° 35′ 10″ N, 1° 20′ 51″ E | Tornafuèlha | 21​​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Los Quercus Les Chênes | 43° 35′ 04″ N, 1° 20′ 39″ E | Tornafuèlha | 21​63​121​​​​​​​​​​​​​ | 365 |
| • | Montel Montel | 43° 35′ 10″ N, 1° 20′ 28″ E | Tornafuèlha | 21​121​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Sant Pèire Saint-Pierre | 43° 35′ 01″ N, 1° 20′ 11″ E | Tornafuèlha | | |
| • | Peirigòrd Périgord | 43° 34′ 56″ N, 1° 20′ 00″ E | Tornafuèlha | | |
| • | Aupilhas Alpilles | 43° 34′ 49″ N, 1° 19′ 45″ E | Tornafuèlha | | |
| • | Collègi Labitrie Collège Labitrie | 43° 34′ 44″ N, 1° 19′ 30″ E | Tornafuèlha | 48​63​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Joan Gay Jean Gay | 43° 34′ 36″ N, 1° 19′ 06″ E | Tornafuèlha | 48​63​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Tornafuèlha Licèu Tournefeuille Lycée | 43° 34′ 30″ N, 1° 18′ 52″ E | Tornafuèlha | 48​63​116​​​​​​​​​​​​​ | 365 |
| • | Loti Loti | 43° 34′ 13″ N, 1° 18′ 31″ E | Plasença deu Toish | 116​​​​​​​​​​​​​​​ | 365 |
| • | Prat Dessús Prat Dessus | 43° 34′ 06″ N, 1° 18′ 13″ E | Plasença deu Toish | 116​​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Riu Bassa Rivière Basse | 43° 34′ 01″ N, 1° 18′ 01″ E | Plasença deu Toish | 116​​​​​​​​​​​​​​​ | |
| • | Glèisa de Plasença Église de Plaisance | 43° 33′ 55″ N, 1° 17′ 45″ E | Plasença deu Toish | 116​​​​​​​​​​​​​​​ | |
| ■ | Plasença Monestié Plaisance Monestié | 43° 33′ 47″ N, 1° 17′ 27″ E | Plasença deu Toish | 55​67​116​​​​​​​​​​​​​ | 365 |

### Correspondéncias

* Ambe la linha A del mètro, las linhas T1 e T2 del tramvai e la linha C dels trens de banlèga a l'estacion Arenas.
* Ambe l'estacion las linhas T1 e T2 del tramvai a l'estacion Ipodròm.

## Espleitacion
### Servici

Lo trajècte dura 20 a 40 minutas segon las condicions de circulacion e la linha essent pas en sit propri integral.
En setmana, la primièra partença dels caps de linha es a 5h20, e la darrièra es a 0h30 a Plaisença Monestié (1h lo divendres), e 0h40 a Arenas (1h10 lo divendres). Lo dissabte, la primièra partença es a 5h30 dempuèi Arenas e 5h45 dempuèi Monestié, e la darrièra es a 1h dempuèi Arenas e 1h10 dempuèi Monestié. Lo dimenge, la primièra partença es a 6h25 dempuèi Arenas e 6h15 dempuèi Monestié, e la darrièra es a 0h30 a Plaisença Monestié e 0h40 a Arenas.

### Parcatge relai

La linha dispausa de dos parcatges relais a cadas caps de linha :
* Lo parcatge d'Arenas, ambe 600 plaças
* Lo parcatge de Monestié

### Material rotlant

La linha es espleitada ambe d'autobús Mercedes-Benz Citaro articulats e, de còps, de GX 437 ibrids. Circulan amb una mejana de 30km/h e una vitessa maximala de 50km/h.

### Depaus

Lo depaus es situat a Colomèrs.

### Infrastructura
## Torisme

La linha L3 a d'arrèst a proximitat de luòcs culturals importants coma :
* Lo Zenit e l'Ipodròm de la Cepièra (arrèst Ipodròm)
* Lo zoo African Safari (arrèst Plasença Monestié, per la linha 116)

## Nòtas e referéncias

* ↑ (fr) David Saint-Sernin, Bouchons. Pourquoi l’ouest de Toulouse est devenu « un enfer » et comment cela pourrait s’améliorer, Actu Toulouse, 5 de novembre de 2018.
* ↑ (fr) Laurent Marcaillou, Toulouse renoue à son tour avec le tramway, Les Échos, 26 de novembre de 2010.
* 1 2 (fr) Fabrice Valery, Tram, aérotram, métro, bus : les projets de transports annulés, suspendus ou lancés à Toulouse, France 3 Occitanie, 16 de mai de 2014.
* 1 2 (fr) Philippe Emery, Toulouse. Lardenne : où va passer le BHNS «light» ?, La Despacha del Miègjorn, 7 de setembre de 2014.
* ↑ PDU Toulouse 2001
* ↑ (fr) Philippe Emery, Toulouse. Un bus express va relier l'ouest à Matabiau, La Despacha del Miègjorn, 25 de junh de 2012.
* ↑ (fr) Marie-Ange Momméja, Plaisance-du-Touch. Le bus qui ressemble au tram est attendu, La Despacha del Miègjorn, 22 de novembre de 2012.
* ↑ (fr) Philippe Emery, Toulouse. Lardenne : le tracé de bus qui fait polémique, La Despacha del Miègjorn, 16 d'octobre de 2012.
* ↑ (fr) Philippe Emery, Linéo 3 : Plaisance-Tournefeuille-Arènes le 7 janvier, La Despacha del Miègjorn, 17 de decembre de 2018.
* ↑ (fr) Linéo 3, la nouvelle ligne de bus express mise en service lundi 7 janvier, Le Journal Toulousain, 4 de genièr de 2019.
* ↑ (fr) Dépliant du Linéo 3, Tisséo.
* ↑ (fr) Ficha orària de la linha L3, Tisséo.

## Vejatz tanben
### Articles ligats

* Transpòrts en comun de Tolosa
* BHNS de Tolosa

### Ligams extèrnes

* Lo Linéo 3 sul site de Tisséo