OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fabian Pelós

Fabian Pelós (escaissat Lo Pelican), nascut lo 7 de decembre de 1973 a Tolosa es un jogaire de rugbi de XV, creissèt a Gibèl. Estudièt per èsser quinesiterapeuta al CHU de Tolosa.
Format a Sabardu e eissit d'una familha locala d'agricultors, joguèt a l'Estadi Tolosenc de 1997 a 2009, aprèp doas sasons a l'US Dacs.
Foguèt capitani de l'Equipa de França e de l'Estadi Tolosenc. Amb lo recòrd de seleccions en equipa de França e del nombre de capitanejats.
Publiquèt son autobiografia 118 vies (118 vidas) (ed: Prolongations, 14 d'octobre de 2009).
Es lo pairin de l'associacion Un maillot pour la vie (Un malhòt per la vida) (en favor dels enfants espitalizats).
A las eleccions municipalas de 2008 a Tolosa, interessat per un pòste de cònsol encargat dels espòrts, foguèt candidat sus la lista del cònsol màger sortissent Joan-Luc Moudenc (UMP). La lista perdèt e dintrèt pas al conselh municipal. Afirmèt aprèp aver integrat la lista mejans lo president de l'Estadi Tolosenc Jean-René Bouscatel, tanben sus la lista, alara qu'aviá pas de contacte amb los socialistas locals, mas qu'èra "d'esquèrra".
En mai de 2010, èra dins la « Dream Team » europèa de l'European Rugby Cup (ERC), es a dire melhora equipa tipe de las competicions dels clubs europèus pendent los 15 darrièrs ans.
En junh de 2010, gerís l'equipa nacionala sèrva de França, o equipa de França A, entraïnada per Olivier Magne.
En 2011, obtenguèt une licéncia de pilòt d’elicoptèr, Fabien Pelous continua d'exercir sas foncions actualas al Comitat director de la FFR, e al Comitat de seleccion de l’equipa de França.
Es tanben proprietari d'un vinhal a Sent Milion, cogerís l’ostalariá Mercure de Sent Lari e Sola, e es proprietari d’un restaurant, lo Club 15, centrat sul tèma del rugbi a Nalhós (al Villatge de las Marcas -o Nailloux Fashion Village-, inaugurat lo 21 de novembre de 2011).
En 2011, tanben passèt une mestresa de Manager general de club esportiu professional, a l’Universitat de Limòtges, en fasent un memòri de fin d'estudis al du club de Colomièrs.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (fr)des lauréats des Prix ERC15 site ercrugby.com
* ↑ "DepecheMidi(fr)La Dépêche du Midi, dijòs 13 de genièr de 2011, p.24
* ↑ id "DepecheMidi

## Ligams extèrnes

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Fabian Pelós.
* (fr)Estatisticas dempuèi 1996 sul site Itsrugby.fr
* (fr)Estatisticassul site lesexperts-rugby.com
* (fr)entrevista sus humanite.fr
* (en)The top 10 frightening Frenchmen
# Fabio Berardi

Fabio Berardi (n. lo 26 de mai de 1959 a Borgo Maggiore) es un òme politic de Sant Marin qu'es capitani regent:
* del 1èr d'abril de 2001 al 30 de setembre de 2001, amb Luigi Lonfernini
* del 1èr d'octobre de 2016 al 31 de març de 2017, amb Marino Riccardi
# Fabio Biondi

Fabio Biondi (Palermo, lo 15 de març, 1961) qu'ei un violonista e cap d'orquèstra italian. Après ua carrièra de violonista durant laquau joguè dab las orquèstras barròca mei prestigiosas, en 1989 que fondè la celèbra orquèstra barròca Europa Galante.
Que jòga dab un vriulon de 1690 òbra de Goffredo Cappa e tanben dab un aute de 1766 òbra de Carlo Ferdinando Gagliano.

## Ligam extèrne

* Biografia en italian suu site d'Europa Galante.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Fabio Biondi, sus Wikimedia Commons
# Fabien Pelous

Fabian Pelós (escaissat Lo Pelican), nascut lo 7 de decembre de 1973 a Tolosa, es un jogaire de rugbi de XV. Cresquèt a Gibèl. Estudièt per èsser quinesiterapeuta al CHU de Tolosa.
Format a Sabardu e eissit d'una familha locala d'agricultors, joguèt a l'Estadi Tolosenc de 1997 a 2009, aprèp doas sasons a l'US Dacs.
Foguèt capitani de l'Equipa de França e de l'Estadi Tolosenc. Ten lo recòrd de seleccions en equipa de França e del nombre de capitanejats.
Publiquèt son autobiografia 118 vies (118 vidas) (ed: Prolongations, 14 d'octobre de 2009).
Es lo pairin de l'associacion Un maillot pour la vie (Un malhòt per la vida) (en favor dels enfants espitalizats).
A la eleccions municipalas de 2008 a Tolosa, interessat per un pòsta de cònsol encargat dels espòrts, foguèt candidat sus la lista del cònsol màger sortissent Joan-Luc Moudenc (UMP). La lista perdèt e dintrèt pas al conselh municipal. Afirmèt aprèp aver integrat la lista gràcias al president de l'Estadi Tolosenc Jean-René Bouscatel, tanben sus la lista, alara qu'aviá pas de contacte amb los socialistas locals, mas qu'èra "d'esquèrra".
En mai de 2010, èra dins la « Dream Team » europèa de l'European Rugby Cup (ERC), es a dire melhora equipa tipe de las competicions dels clubs europèus pendent los 15 darrièrs ans.
En junh de 2010, gerís l'equipa nacionala sèrva de França, o equipa de França A, entraïnada per Olivier Magne.
En 2011, obtenguèt une licéncia de pilòt d’elicoptèr, Fabien Pelous continua d'exercir sas foncions actualas al Comitat director de la FFR, e al Comitat de seleccion de l’equipa de França.
Es tanben proprietari d'un vinhal a Sant Emilion, cogerís l’ostalariá Mercure de Sent Lari e Sola, e es proprietari d’un restaurant, lo Club 15, centrat sul tèma del rugbi a Nalhós (al Vilatge de las Marcas -o Nailloux Fashion Village-, inaugurat lo 21 de novembre de 2011).
En 2011, tanben passèt una mestresa de Manager general de club esportiu professional, a l’Universitat de Limòtges, en fasent un memòri de fin d'estudis al club de Colomièrs.

## Nòtas e referéncias

* ↑ (fr)des lauréats des Prix ERC15 site ercrugby.com
* ↑ "DepecheMidi(fr)La Dépêche du Midi, dijòus 13 de genièr de 2011, p.24
* ↑ id "DepecheMidi

## Ligams extèrnes

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Fabian Pelós.
* (fr)Estatisticas dempuèi 1996 sul site Itsrugby.fr
* (fr)Estatisticassul site lesexperts-rugby.com
* (fr)entrevista sus humanite.fr
* (en)The top 10 frightening Frenchmen
# Fabriano

Fabriano es una vila de la region italiana de las Marchas. Sa populacion èra estimada a 31 147 abitants en 2007.
Sa superfícia totala es 269,6 km².
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Faraons per òrdre cronologic

| Portal Egiptopèdia | Accedissètz dirèctament als articles de Wikipèdia concernent l'Egipte antica : Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic |

## Dinastia 0

* Òrus deu serekh
* Nu Hor
* Hat Hor
* Pe Hor
* Hedj Hor
* Iri-Hor
* Ka
* Escòrpi I
* Òrus Crocodil
* Òrus Leon
* Òrus Escorpion
* Narmer
* Shesh Ièra

## III$^{au}$ dinastia

* Djòser

## IV$^{au}$ dinastia

* Snefro
* Khofo
* Khafra

## XVIII$^{au}$ dinastia

* Djehotimès III
* Hatshepsot
* Djehotimès IV
* Amenòfis IV (Akhenaton)
* Totankhamòn

## XIX$^{au}$ dinastia

* Horemheb
* Ramsès I
* Sethi Ièr
* Ramsès II

## Dinastia Lagida

* Cleopatra VII
# Faramans (Ain)

Faramans en arpitan ( Faramans en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Faramans Se situa en la plana de la Dombes e fa egalament partida de la region naturala de la Litorala.
Faramans se situe dans la plaine de la Dombes et fait également partie de la région naturelle de la Côtière.

### Comunas vesinas
## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Andrée Bozon |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 283 | 297 | 271 | 277 | 316 | 320 | 332 | 371 | 415 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 425 | 412 | 394 | 362 | 375 | 391 | 401 | 423 | 393 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 393 | 360 | 347 | 328 | 326 | 308 | 311 | 304 | 290 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 265 | 283 | 315 | 388 | 482 | 592 | 635 | 641 | 647 |
| 2009 | 2010 |
| 661 675 | 681 695 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portau d'Arpitània
# Faramontanos de Tábara

Faramontanos de Tábara es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Farandola

La farandola (var. farandòla) qu'ei ua dança provençau e deu Comtat de Niça dab un ritme de 6/8. Se dança en formant ua cadena entre dançaires en tot se dar la man o se bèth tiéner las mans au mejan d'un mocador entà non pas càder. La cadena compte au son cap dab un miaire. A cada temps de la mesura los dançaires que sauteriquelhan entà se deplaçar.
La cadena forma per son percors figuras com la sèrp, l'escargòlh o las agulhas (ua mena se sèrp qui se passa en devath mercés au hèit que dus executant au dehens de la cadena e lhevin los braç).
Es ua dança de hèsta.
Com d'autres ritmes tradicionaus occitans, qu'inspirè compositors de musica classica e academica com Piotr Ilich Chaikovskii e Georges Bizet.

## Bibliografia

* Dubrana - Lafargue. Le trésor des danses provençales. Roumanille : Avinhon.

## Liame extèrne

* Concors de farandola sus youtube.com.
* Farandòla de la Bèra adromida de Piotr Ilich Chaikovskii sus youtube.com.
* Farandola de Georges Bizet dens L'Arlatenca sus youtube.com.
* Portal de Provença
# Faramans

Faramans es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | M. Gilbert Richard |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 980, totala: 997 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 154 | 1 010 | 1 104 | 1 402 | 1 593 | 1 530 | 1 067 | 1 190 | 1 293 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 083 | 1 040 | 1 009 | 975 | 979 | 897 | 925 | 884 | 855 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 790 | 772 | 715 | 657 | 649 | 654 | 639 | 592 | 567 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 541 | 528 | 515 | 614 | 679 | 734 | 836 | 868 | 878 878 |
| 2009 | 2010 |
| 886 924 | 935 953 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal dau Daufinat
* Portau d'Arpitània
# Farbauti

Farbauti (de designacion provisòria S/2004 S 9) es una de las lunas de Saturnus. Sa descobèrta siaguèt anonciada per Scott S. Sheppard, David Jewitt, Jan Kleyna e Brian G. Marsden lo 4 de mag de 2005, aprèp d'observacions fachas entre lo 12 de desembre de 2004 e lo 9 de març de 2005.
Farbauti mesura aproximativament 5 quilomètres de diamètre e fa lo torn de son orbita en 1079,009 jorns.
# Instituto Federal da Bahia

L’Instituto Federal da Bahia (Instituto da Bahia), o pus simplament IFBA, es una universitat situada a Salvador en Bahia, Brasil.
Fondada en 1910, es considerada coma l'establiment d'ensenhament superior mai ancian del Bahia.

## Nòtas

* ↑ Evolução Histórica do IFBA
* ↑ Lei 11.892/2008 - Institui a Rede Federal de Educação Profissional, Científica e Tecnológica, cria os Institutos Federais de Educação, Ciência e Tecnologia, e dá outras providências.

## Ligams extèrnes

* (pt) Sit web oficial de l'Universitat
# Instrument de coire

Un instrument de coire qu'ei un aerofòn on lo son b'ei produsit per la vibracion deus pòts dehens ua embocadura, independement qui l'instrument e sia efectivament hèit de coire o de tot aute materiau ; atau, lo saxofòn, a maugrat d'etsra hèit de coire qu'ei tanhent de la familha de la espiulas simplas mentre qui la trompa deus Aups, hèita de coire, que pertanh a la familha deus coire.
Tot canèr d'ua certa longor minumun qui perlonga aquesta embocadura que selecciona las vibracions d'ua certa seria de nòtas armonicas natraus (dit d'un aute biais, los sons de frequéncias multiplas de la frequéncia d'un son fondamentau).
Entà poder prodúser tots los sons d'ua gama cromatica que cau donc trobar un mejan de modificar la circulacion de l'aire dehens lo canèr de l'instrument. Qu'ei atau qu'òm pòt distiguir enter los coires :
* Los coires naturaus (com ac son las trompetas naturaus - la trompeta barròca e la trompeta de cavaleria - lo claron, la trompa deus Aups) qui son limitats a la produccion d'ua sola seria de nòtas armonicas naturaus.
* Los coires traucat o provesits de claus on lo son b'ei modificat en aubrir horats deus canèr entà deishar l'aire escapà's (qu'ei lo cas de la trompeta de claus, deu cornetto e de la sèrp). Lo problèma qu'ei que lo lor timbre qu'ei deformat e chic estiglant.
* Los coires eslissadís (com lo trombon on lo canèr b'ei alongat o abracat en tot eslissar ua deus son tròç).
* Los coires de pistons o de paletas (com la trompeta classica, lo cornet, lo bugle, lo còrn d'armonia, lo tuba, los saxhorns, l'elicon,lo sousafòn, lo trobon de pistons e la corneta iberica) on, en baishar o lhevar un o mantuns pistons o en har virar las paletas òm obliga l'aire de seguir un camin mei o mens long.
Lo coires que pòden tanben estar dividits en coires de canèr cilindric (com ac son los canèrs de las trompetas o deus trombons) o de canèr conic (com ac son los canèrs deu bugle, deu claron, deu cornet, deu tuba, deus saxhorn, de l'elicon, deu sosafòn). Los purmèrs an un son mei estiglant e lo segond mei doç.
Fin finau, òm pòt tanben destriar coire de canèr sancèr (qui pòden emitir lo son fondamentau de la loa seria armonica) e los coires de miei canèr (qui la loa nòta la mei grava qu'ei la segonda nòta mei grava de la loa seria armonica).
# Institut ucraïnian

L'Institut ucraïnian (ucraïnian: Український інститут, Ukrayinsʹkyy instytut) es una institucion publica ucraïniana de granda importància que la mission es de divulgar e promòure la coneissença de la lenga ucraïniana e la siá cultura dins lo mond.
Volodymyr Sheiko es lo director de l'Institut.

## Nòtas e referéncias

* ↑ Mission

## Liames extèrnes

* Página web oficial
# Instrument de còrdas puntejadas

Un Instrument de còrdas puntejadas qu'ei un cordofòn (un instrument de musica qui produseish los sons sons au mejan de la vibracion d'ua còrda) qui las soas còrdas e son mesas en vibarcion mercés per un còp trucat sia per un dit sia per un plèctre. Aqueste instrument que s'amassan en familhas : la familha deu laüt (dab la famila de la guitarra, de la mandolina e deus laüts e tanhents), la familha de la citara dab lo sons tanhents (autoarpa, bandora ucraïnana eca), la familha de l'arpa e la familha deu clavecin.
La màger part deus instruments de còrdas hregadas (com lo vriulon) que pòden tanben estar puntejats dab los dits dab la tecnica deu pizicato (e per la contrabassa, qu'ei mèma dens certes estil musicaus com lo jazz, lo principau biais de'n jogar).
* Intruments ancians : cistre • mandòra
* Familha de l'arpa : arpa classica • arpa celta
* Familha de la mandolina : mandolina • mandòla • mandoloncèl • mandobaisha • mandolina bluegrass • banjolina
* Familha de la guitarra : guitarra barròca • vihuela • guitarra • guitarra baisha •
* Familha deu laüt : laüt • archilaüt • teorba
* Familha deu clavecin : espineta • clavecin
# Instrument de còrdas hregadas

Los instruments de còrdas hregadas (var. instruments de còrdas fretadas) que hèn vibrar las loas còrdas sian au mejan d'un arquet, sia dab ua arròda (com dens lo cas de la sonsaina).
A despart d'estar mavudas per la hregada de l'arquet o de l'arròda, la còrdas que poden totun estar puntejadas (com las còrdas de la guitarra, e aquò que s'apera alavetz lo pizzicato, hèra emplegat au vriulon e a la contrabassa) o vibrar per simpatia (com ac hèn las còrdas simpaticas de la sonsaina e de la viòla d'amor).
* Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
* Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
* Viola pomposa
* Arpeggione
* Familha de la viòla de gamba
* Contrabassa • octobassa
* Bariton
* Trompeta marina
* Sonsaina
* Creta : lira
* China : huquin • zhonghu
* Corea : haegeum
* Pérsia : kamancheh
* Monde arab : rebab
# Ferran Torrent

Ferran Torrent i Llorca (Sedaví, València, 31 de mai de 1951) es un escrivan e jornalista valencian. Venguèt famós dins la panorama literari dels Païses Catalans en 1984 a partir de la publicacion de No emprenyeu el comissari. Es un dels escrivans mai famoses e prolifics de la literatura catalana del País Valencian.

## Òbras

* La gola del llop, escrich amb Josep Lluís Seguí (1983)
* No emprenyeu el comissari (1984)
* Penja els guants, Butxana! (1985)
* Un negre amb un saxo (1987)
* Cavall i rei. Barcelona (1989)
* L'any de l'embotit (1992)
* Gràcies per la propina (1994)
* Tocant València. Altea (1995)
* La mirada del tafur (1997)
* Semental, estimat Butxana (1997)
* L'illa de l'holandès (1999)
* Living l'Havana (1999)
* Cambres d'acer inoxidable (2000)
* Societat limitada (2002)
* Espècies protegides (2004)
* La vida en l'abisme (2004)
* Judici final (2006)
* L'any de l'embotit (2007)
* Només socis (2008)
* Bulevard dels francesos (2010)
* Ombres en la nit (2011)
* Caminaràs entre elefants: Un retrat de Mònica Oltra (2013)
* Un dinar un dia qualsevol (2015)
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Ferran Torrent, sus Wikimedia Commons
# Ferrand II

* Ferrand II (1137-1188), rei de León de 1157 a 1188
* Ferrand II (1816-1885), rei de Portugal de 1837 a 1853
* Ferrand II dich lo Catolic (1452-1516), rei de Castelha e Leen jol nom de Ferrand V de Castelha de 1474 a 1504, rei d'Aragon jol nom de Ferrand II d'Aragon de 1479 a 1516 e rei de Nàpols e de Sicília jol nom de Ferrand III de Nàpols de 1479 a 1516
* Ferrand II dich Ferrandino (1468-1496), rei de Sicília de 1495 a 1496
* Ferrand II (1578-1637), emperaire del Sant Empèri de 1619 a 1637
* Ferrand II (1610-1670), grand duc de Toscana de 1621 a 1670
* Ferrand II (1810-1859), rei de las Doas Sicílias de 1830 a 1859
# Ferran Civit

Ferran Civit i Martí (Espluga de Francolí, Conca de Barberà, 1977) es un politic catalan. Dempuèi 2015 es deputat dins lo Parlament de Catalonha. Foguèt membre del secretariat de l'Assemblada Nacionala Catalana e va fa partida de la candidatura de Amassa per l'Òc a las eleccions de 2015. Es president regional d'ERC al camp de Tarragona dempuèi 2015.

## Referéncias

* ↑ Redacció «ERC proposa Ferran Civit per la llista Junts pel Sí a Tarragona». Tarragona21, 25-07-2015 (en catalan)
# Ferran Delèris

Ferran Delèris (en francés Ferdinand Deleris - Vòrs e Bar, Roergue, lo 23 de julh, de 1922 - La Sanha, Var, lo 19 de febrièr de 2009), es un escrivan roergàs d'expression occitana e francesa.
Nascut en Roergue dins una familha de bordièrs, fugiguèt en Espanha durant l'ocupacion alemanda. Arrestat per las autoritats franquistas, foguèt liberat mercé a l'edat faussa marcada sus sos faus papièrs. Aital poguèt persègre sa fugida fins en Marròc ont junhèt las fòrças francesas liuras e finiguèt la guèrra coma paracasudista.
Après la guèrra trabalhèt en Indochina (ont coneguèt sa molhèr amb qui aguèt dos filhs e una filha) entrò la fin de la preséncia francesa puèi a Madagascar al moment de son independéncia (èra conselhaire del primièr president Tsiranana).
Escriguèt primièr en francés, de romans e de libres sobre Madagascar. Son primièr roman en occitan foguèt l'Aucon (1992), seguit per dos autres : Pèire e Maria (1996) e Los Crocants de Roergue (2000).
L'Aucon tracta de la segonda guèrra mondiala dins lo contèxte occitan amb un fons d'istòria de Mafia. Pèire e Maria parla de la Primièra Guèrra Mondiala. Los Crocants de Roergue conta l'istòria de Joan Petit (devengut famós amb la cançon tradiconala e tanben amb la cançon de Los de Nadau : Auròst tà Jan Petit) e tanben la dels crocants de 1643.
Escriguèt tanben una autobiografia, Memòris qu'i contèt son istòria occitana, militara, indochinesa e malgasha.
Moriguèt en 2009 e es sepelit dins sa vila nadala de Vòrs, en Roergue.

## Bibliografia
### En francés

* Madagascar 1995 : le Marais. París : L’Harmattan, 1996.
* Le vazaha (l'étranger). París : L’Harmattan, 1995.
* Madagascar 1991-1994 : dans l'œil du cyclone. París : L’Harmattan, 1994.
* Chroniques d'une âme errante : nouvelles d'ici, d'ailleurs et d'au-delà . París : L’Harmattan, 1990.
* Le tire-lune. Paris : Pygmalion, 1987.
* Ratsiraka : socialisme et misère à Madagascar. París : L’Harmattan, 1986.
* Les marais de Tan-Thoï. París : L’Harmattan, 1985.

### En occitan

* Memòris. Camins, pensaments e dolors d'un enfant de Bòrs. Castras : IEO, 2002.
* Los Crocants de Roergue. Castras : IEO, 2000.
* Pèire e Maria. La Plana : IEO, 1996.
* L'Aucon. Puèglaurenç : IEO, 1992.
* Memòris. IEO, 1999.
# Ferrand II de Portugal

Ferrand II de Portugal nasquèt en 1816 e moriguèt en 1885. Après son mariage, venguèt rei consòrt de Portugal de 1837 à 1853 e fondèt la tresen ostal de Bragança. Creèt palais de Pena d'arquitectura eclectica e son pargue ombrat. Al Portugal, es conegut coma lo Rei Artista.
Filh de Ferrand de Saxe-Coborg e Gota e d'Antònia de Koháry, es lo nebòt del rei Leopòld I de Belgica e lo cosin german de la reina Victòria Ia del Reialme Unit.
En 1836, se maridèt amb la reina Maria II de Portugal, veusa de primièrs naridatge d'August de Leuchtenberg, e ven rei consòrt de Portugal, segon la lei portuguesa, après la naissença de son filh ainat, en 1837.
D'aquela union nasquèron:
* Pèire (1837-1861), succediguèt a sa maire, esposa en 1858 Estefània de Hohenzollern-Sigmaringen (1837-1858)
* Loís (1838-1889) succediguèt a son fraire, eposèt en 1862 Maria Pia d'Itàlia (1847-1911) (posteritat)
* Joan de Bragança (1842-1861), duc de Beja
* Maria Ana de Portugal (1843-1884), en 1859 esposa lo roi Jòrdi I de Saxe (posteritat)
* Antònia de Portugal (1845-1913), en 1861 esposa Leopòld, Prince de Hohenzollern (postérité)
* Ferrand de Portugal (1846-1861)
* August de Portugal (1847-1889), duc de Coimbra
* Leopòld de Portugal (1849)
* Maria de la Glòria de Portugal (1853)
Venguèt veuse, regnèt fins a la majoritat de son filh Pèira V de Portugal. Foguèt presentat d'autoritat per Angletèrra coma candidat al tròn de Grècia, çò que deguèt refusar amb energia preferissent se consacrar a l'art e a sa vida privada.
En efièt, Fereand eposèt morganaticament una cantatritz soïssa, Elisa Hensler, que foguèt titulada comtesa d'Edla per son cosin lo duc Ernèst II de Saxe-Coborg-Gota. Domorèron ensemble al palais de la Pena.

## Títol complet

Rei de Portugal e dels Algarves, de cada costat de la mar en Africa, duc de Guinèa etde la conquista, de la navigatcon e del comèrci d'Etiopia, d'Arabia, de Pèrsa e d'Índia per la gràcia de dieu

## Articles connèxes

* Maria II de Portugal

## Fonts

* Généalogie des rois et des princes de Jean-Charles Volkmann Edit. Jean-Paul Gisserot (1998)

## Notes et références

* ↑ Chantal de Badts de Cugnac et Guy Coutant de Saisseval, Le Petit Gotha, Paris, chez les auteurs, 2002, Modèl:2e éd., p.745.
| Precedit per Maria II de Portugal sola | Rei consòrt de Protugal e Algarves 2 de mai de 1826 – 23 de junh de 1828 amb Maria II de Portugal | Seguit per Pèire V de Portugal |