# Portèths (Gironda)

Portèth o puslèu Portèths (Portets en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Situada sus l'esquèrra deu fluvi de Garona, a 22 km de Bordèu.

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son de Porteto, en latin, aus sègles XI-XIII, de Portellis, en latin, en 1253, in par. de Porteto, en latin, en 1273, Portetum, en latin, en 1281, locus e parochia Portetum, prioratus de Porteto arch. Sarnensis, en latin, en 1326.
Dauzat e Rostaing explican Portèths pr'au latin portus, « pòrt, abric sus mar o sus un flume », damb lo sufixe ellum. Negre (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) supausa [perqué ?] qu'a l'origina lo sufixe diminutiu èra -et [de -ittum] e non pas èt(h), de -ellum, qui seré posterior, atau com lo plurau. Bénédicte Boyrie-Fénié constata que l'etime es portellu(m), « pòrt »; la finala -s seré adventícia e s'expliqueré per una fricatizacion de -t, com dens Castèths.
Una fricatizacion tardiva d'un -t finau es probablament quauquarren d'anormau en gascon, mèi dens lo quite gascon bordalés. I a una explicacion pus probabla : com pr'aus noms en -ac venguts -ats (= -acs), lo gentilici (noms daus abitants) èra format (daus uns còps enquèra actualament) dau nom dau lòc simplament seguit de -s : Portèth, *los portèths. E per confusion, lo gentilici prengot sovent la plaça dau nom d'origina : Portèths. I a donc pas cap de rason de refusar la grafia Portèths. Bénédicte Boyrie-Fénié coneishèva pas aqueth fenomèn quand son libre sortit.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2014 | 2026 | Didier Cazimajou | divèrs dreta | quadre superior |
| març 1989 | 2014 | Marie-France Théron | | |
| març 1977 | 1989 ? | François Jean Déjean | | |
| mai 1945 | ? | Henri Delamette | | |
| | 1945 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||
* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Podençac; es adara dau canton de Las Landas de las Gravas.

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2592, totala: 2735 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| | | | | | | 1 820 | - | - |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| - | - | - | - | 1 883 | - | - | - | - |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| - | - | 1 827 | - | - | - | - | - | - |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 685 | 1 889 | 1 997 | 2 030 | 2 008 | 2 001 | 2 120 | 2 195 | 2 258 2 286 |
| 2009 | 2010 |
| 2 335 2 361 | 2 407 2 435 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Ligams externes

* Portèth suu site de la comuna

## Véder tanben

* Comunas de Gironda

## Nòtas

* 1 2 3 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 248
* 1 2 Miquèu Audoièr, Los gentilicis sense sufixe, in Lo Gai Saber n° 553, prima de 2019, p. 111-112
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 248
* Portau de Guiana