OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gohory

Gohory es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | François Malzert |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 253 | 285 | 312 | 285 | 295 | 397 | 410 | 403 | 414 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 439 | 418 | 402 | 407 | 432 | 429 | 419 | 415 | 419 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 375 | 400 | 411 | 368 | 375 | 341 | 319 | 333 | 293 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 300 | 258 | 226 | 223 | 234 | 222 | 220 | 246 | 273 |
| 2009 | 2010 |
| 301 307 | 329 336 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de las comunas de França
# Gogo (lenga)

Lo gogo es una lenga banto parlada en Tanzania.

## Localizacion

Lo gogo es parlat dins l'èst de Tanzania, dins la region de Dodoma e dins lo district de Manyoni de la region de Singida.

## Classificacion

Nurse e Philipson (1999) plaçan lo gogo dins un grop ruvu amb lo kagulu, lo zalamo, lo luguru, lo kami, lo kutu, lo vidunda e lo sagara.

## Escritura

l'alfabet gogo es:
a, aa, b, c [c], d, e , ee, f, h, i, ii, j [ɟ], k, l, m, (mb), mh [m̥], n, (nd), ng' [ŋ], ng, ngh [ŋ̥], nh [n̥], nyh [ɲ̥], o, oo, p, s, t, u, uu, v, w [β]~[w]~[ʋ], y
Las vocalas longas son escrichas dobladas.

## Referéncias

* ↑ Suleiman 2018, p. 1.
* ↑ Suleiman 2018, p. 3.
* ↑ Suleiman 2018, p. 6.

## Fonts

* (en) Salama Rashid Suleiman, 2018, Gogo fairy tales as communicative genres, Tèsa, Dodoma.
# Enclutge (esplech)

Un enclutge o enclumi es un esplech utilizat per fargar los metals. Es una pèça de talha variabla anant, segon los mestièrs, de unas desenas de gramas (relotgièrs) fins a lai de 400 kg (fabres), es d'acièr amb una superfícia plana, la taula, mai sovent cementada, a vegada dotada de perforacions mai sovent verticalas, circularas o carradas pels accessòris de trabalh o usatges adaptats per un emplec determinat.
Los enclutges grosses son sovent installats sus una basa de fusta enforçada avegada de cerclatges metallics que supòrte los tusts, e que redusís la vibracion. Pòdon èsser jonchas al blòt de supòrt per una tresena « punta » fissant verticalament dins la fusta.
Segon los usatges e los mestièrs, sa forma diferís pro. S'acaba mai sovent per una o doas banas servissent a formar l'objècte en cors de creacion.
Amb lo martèl, l'encluyge representa sovent una farga sus las medalhas e las monedas.

## Utilizacions

L'enclutge permet lo trabalh, sovent a caud, de pèças metallicas, l'ojectiu essent de lor far prene forma. Permet d'utilizar diferentas tecnicas: estirar, planejar amb de martèls, corber utilizant las puntas, copar o ponchonar, sòudar par aprochament, etc. Se ten la pèças al trabalhar amb de tenalhas. Unes enclutges en mai an de perforacions especialas, adaptadas a l'emplec d'espleches que s'i adaptan per un trabalh determinat, perforacions de forma carrada per manténer aquestes accessòris, o espleches d'enclutge, coma lo trenchet per copar lo metal a caud, espleches per crear de canals, per estamar lo metal a caud..., e de forma rondonda per far sortir los ponchons dins las operacions de traucatge a caud, e empachar qu'aquestes dintren en contacte amb la taula.
Los cordonièrs utilizan tanben un enclutge. Es utilizada coma supòrt estable de forma adaptada, per faiçonar, clavelar o empegar los elements de cauçaduras ensems. Unes modèls son nauts amb una basa dempuèi lo sòl, presentant doas o tres formas de puntas correspondent a las dimensions del sabaton o talon de trabalhar. Lo sabatièr ses seta en fàcia de l'enclutge que las puntas li arriben a nivèl de sa cencha. D'autres enclutges mai pichonas se plaçan dirèctament sus una taula de trabalh e mai sovent an una forma amb tres puntas formant entre eles de caires drechs permetent una bona estabilitat, caduna podent se posicionar segon lo trabalh de realizar.
Las òbras dels camps, realizada manualament, demanda tanben l'utilizacion d'un enclutge portatiu pichon (nomenat a vegada aira o harga). Aqueste espleche permet d'adobar la dalha.
L'enclutge es occasionalament utiliza coma instrument de percussion en musica, coma dins:
* Il trovatore, de Giuseppe Verdi ;
* Der Ring des Nibelungen, de Richard Wagner : Das Rheingold scèna 3 (18 enclutges) e Siegfried, acte 1 ;
* Maxwell's Silver Hammer, dels Beatles ;
* la musica originala de Lo Senhor dels anèls, de Howard Shore ;
* la musica originala de Las Dents de la Mar, de John Williams.

## Vejatz tanben
### Articles connèxes

* Esplech
# Encortièth

Encortièth$^,$$^,$$^,$ (Encourtiech en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Jean-Claude Dedieu |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 123 | 131 | 102 | 100 | 91 | 84 | 98 | 101 | Cercar |
| 2009 | 2010 |
| 103 105 | 99 101 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ Pojada, Patrici. Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières, 2009. ISBN 978-2-86266-573-3.
* ↑ «Toponimia occitana».
* ↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
* ↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
* Portal d'Occitània
# Encés

L'encés (del latin incensum, participe de incendere, 'alumar', 'encendre') es una preparacion de resinas aromaticas vegetalas barrejadas amb d'òlis essencials d'origina animala o vegetala, qu'en cremar desprene un fum perfumat qu'a d'aplicacions religiosas, terapeuticas o esteticas. Las societats chinesa e japonesa n'utilizavan ancianament coma partida integrala de l'adoracion de divinitats indoïstas. Lo bodisme n'utiliza sempre dins los monastèris, en maai de la Glèisa Ortodòxa dins la celebracion de la Liturgia Divina coma, en grad menor, mai d'una confession crestiana, coma la catolica.
# Endarnòs

Endarnòs (Andernos-les-Bains en francés) es ua comuna gascona, administrada peu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta |
| 2014 | 2026 | Jean-Yves Rosazza | |
| 1974 | 2014 | Philippe Pérusat | UMP |
| 1973 | 1974 | Franck Cazenave | |
| | 1973 | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 11575, totala: 11897 :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 3 472 | 4 676 | 5 119 | 5 971 | 7 176 | 9 256 | 10 278 | 10 543 | 10 793 11 062 |
| 2009 | 2010 |
| 11 043 11 313 | 11 127 11 415 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* ↑ http://www.in-oc.org/index.php?option=com_content&task=view&id=197&Itemid=0
* ↑ https://www.sudouest.fr/2020/05/25/andernos-le-maire-elu-sans-opposition-7511273-2729.php
* Portau de Gasconha
# Encyclopédie

L'Encyclopédie (Enciclopèdia, en occitan) foguèt un voluminós compendi de coneissenças en francés editat per Denis Diderot e Jean d’Alembert.
Es considerada coma un exemple tipic del projècte del Sègle de las Luses. Lo seu nom original èra L'encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers (en occitan: L'enciclopèdia, o diccionari rasonat de las sciéncias, arts e mestièrs).

## Antecedents

L'idèa de publicar una enciclopèdia en francés nais de l'influéncia e capitada editoriala de la Cyclopedia or an Universal Dictionary of Arts and Sciences (1728) de Ephraim Chambers, e mai de la publicacion del Trevoux elaborat pels jesuistas. Le Breton obten en 1745 una licéncia per efectuar una traduccion en francés de l'enciclopèdia de Chambers. En 1747 encarga Diderot e D’Alembert de l'elaboracion editoriala de l'Encyclopédie.

## Ligams extèrnes

* (fr) Version en linha de l'Encyclopédie.
* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Encyclopédie.
# Endenhe e Juablen

La region de l’Endenhe e Juablen es una region de la Còsta d’Evòri, dins lo districte de Comoé. A 716 443 abitants. La capitala n’es la ciutat d’Abangoro.
Ten lo nom dels reialmes istorics d’Endenhe e de Juablen.
Es devesida en tres departaments, los departaments d’Abangoro, Anhibelecro e Betie.

## Referéncias

* ↑ Institut National de la Statistique, Recensement général de la population et de l’habitat 2021. Résultats globaux définitifs, en linha.
* ↑ Recensement Général de la Population et de l’Habitat de 2014. Répertoire des localités. Région de l’Indénié-Juablin, 2015
# Encore!

Sabine Ohmes, nascuda lo 12 d'agost de 1974, coneguda tanben jol pseudonime Encore!, es una cantaira alemanda pasmens coneguda per dos tubes tècno eurodance cantats en francés en 1997 e 1998, l'un coma cantaire del grop Sash!, Encore une fois en 1997, l'autre en solo, Le disc jockey debut 1998.

## Vejatz tanben

* Sash!
# Encío

Encío es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
# Kallag

Kallag (en breton; oficialament en francés: Callac) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Carole Le Jeune |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 041 | 1 543 | 1 928 | 1 959 | 2 616 | 2 764 | 3 022 | 3 188 | 3 424 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 3 184 | 3 279 | 3 361 | 3 397 | 3 228 | 3 147 | 3 372 | 3 418 | 3 295 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 3 430 | 3 629 | 3 607 | 3 637 | 3 552 | 3 230 | 3 373 | 3 183 | 2 946 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 3 002 | 3 043 | 3 024 | 2 872 | 2 592 | 2 459 | 2 375 | 2 363 | 2 351 |
| 2009 | 2010 |
| 2 359 2 399 | 2 365 2 403 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal de Bretanha
# Kalinino

Нурăс - Калинино Kalinino :
| País | Russia |
| Superfícia | |
| Populacion | 1.500 (2008) |
| Latitud | 55° 36' 33" N |
| Longitud | 46° 51' 09" È |
| Localizacion de la vila en Russia ||
Kalinino (en chovash: Нурăс - Norash; en rus: Калинино) es un vilatge de Chovàshia, en Russia, situat dins lo raion de Vornar. Sa populacion èra estimada a 1 500 abitants en 2008.
L'existéncia del vilatge èra ja atestada durant lo Sègle XVI dins los registres de Sigmund von Herberstein, un diplomata e escrivan austrian.

## Nòtas

* ↑ Село Калинино

## Ligams extèrnes

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Kalinino.
* Site oficial
# Kalkoti

Lo kalkoti (o goedijaa) es una lenga dardica parlada en Paquistan.

## Localisacion

La lenga es parlada dins la valada de Panjkora, al nòrd-èst de Paquistan dins lo district d'Upper Dir, restacat a la region de Khyber Pakhtunkhwa.

## Classificacion

lo kalkoti fa partida de l'ensem shina, amb lo brokskat, , lo kundal shahi, lo palula, lo savi, lo shina kohistani e l'ushojo. Lo shina es una lenga dardica, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa.
Segon Liljegren (2013), lo kalkoti forma un grop shina de l'oèst, amb lo savi e lo palula.

## Referéncias

* 1 2 3 Liljegren 2013, p. 129.

## Fonts

* (en) Henrik Liljegren, 2013, Notes on Kalkoti: A Shina Language with Strong Kohistani Influence, Linguistic Discovery 11:1, p. 129–160.
* Portal de las lengas
# Kaltenhouse

Kaltenhausen en alemannisch (Kaltenhouse en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.

## Administracion

Lista deus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Étienne Vollmar |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): , totala: :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 482 | 306 | 511 | 706 | 770 | 873 | 883 | 921 | 999 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 987 | 1 050 | 1 230 | 1 156 | 1 042 | 1 086 | 1 112 | 1 015 | 1 138 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 115 | 1 114 | 1 073 | 1 017 | 1 047 | 1 026 | 1 048 | 872 | 1 066 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1 396 | 1 567 | 1 608 | 1 640 | 1 695 | 1 897 | 2 106 | 2 143 | 2 179 |
| 2009 | 2010 |
| 2 242 2 249 | 2 279 2 291 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Nòtas

* Portal d'Alsàcia
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* Kaltenhouse, sus Wikimedia Commons
# Kalimantan

Kalimantan es lo nom de la part indonesiana de l'illa de Bornèo, tèrme eissit de Berunai que se retròba dins lo nom del sultanat de Brunei.

## Divisions administrativas

Kalimantan, qui constituís los quatre cinquen de Bornèo, es devesit en cinc províncias :
* Kalimantan Barat (Kalimantan occidental), capitala Pontianak ;
* Kalimantan Tengah (Kalimantan central), capitala Palangkaraya ;
* Kalimantan Selatan (Kalimantan del Sud), capitala Banjarmasin ;
* Kalimantan Timur (Kalimantan oriental), capitala Samarinda ;
* Kalimantan Utara (Kalimantan del Nòrd), capitala Tanjung Selor.
# Kalle Keituri

Kalle Keituri (Lahti, Finlàndia, 25 d'abril de 1984) es un sautaire amb esquís finlandés.

## Ligams extèrnes

* Fis
# Kalpetta

Kalpetta (en malaialam, കൽപറ്റ kalpaṟṟa) es una vila de l’estat de Kerala en Índia.

## Administracion

Kalpetta es lo capluòc del districte de Wayanad.
# Johann Christoph Pepusch

Johann Christoph Pepusch (Berlin, 1667 - Londres, lo 20 de julhet de 1752) que ho un compositor barròc aleman qui viscó la màger part de la soa vita en Anglatèrra. Qu'ei l'autor de musica de crampa, de concertos e d'operàs.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Johann Friedrich Blumenbach

Johann Friedrich Blumenbach (11 de mai de 1752 - 22 de genièr de 1840) foguèt un antropològ, mètge e psicològ alemand. Foguèt lo creator de l'antropologia fisica, que s'ocupava de l'estudi la morfologia dels divèrses grops umans segon lo metòde de l'anatomia comparada.
# Johann Friedrich Fasch

Johann Friedrich Fasch (Buttelstedt, lo 15 d'abriu de 1688 – Zerbst lo 5 de deceme de 1758)que ho un compositor aleman de la fin de la tempsada barròca ; qu'èra tanben violinista.
Que ho mèste de capera a Zerbst a partir de 1722. Hèra presat per Johann Sebastian Bach, qu'ei autor mei que mei de musica instrumentau e de 4 operàs qui non hon pas estampat abans la soa mort.
# Johann Bernhard Fischer von Erlach

Johann Bernhard Fischer von Erlach, nascut lo 20 de julhet de 1656 e mòrt lo 5 de abril de 1723, foguèt un escultor e arquitècte austrian del barròc.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Johann Christian Bach

Johann Christian Bach (en italian Giovanni Christiano Bach - Leipzig, lo 5 de seteme de 1735- Londres, lo 1 de deceme de 1782), 11au hilh deu compositor aleman Johann Sebastian Bach que ho un deus pianistas e compositor aleman màger d'estil classic de las soas tempsadas.
Qu'aprengó la musica en purmèr dab lo son pair puish dab lo son hrair, lo compositor Carl Philipp Emmanuel Bach (lo dusau hilh mei famós de Johann Sebastian Bach). Que perfeccionè la soa formacion e lo son estil a Milan on e italianizè lo son nom (en Giovanni Christiano Bach) en se bèth convertir au catolicisme.
Lo son succès dens la composicion d'operà que'u miè au King's Theatre de Londres on avò ua carrièra de la bèras a maugrat de morì plen de deutes.
A maugrat d'estar un pauc esconut per la glòria deu son pair, Johann Christian Bach que ho un compositor clau dens lo desvolopament de l'estil classic en musica e mei que mei deu concerto per clavièr.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# Johann Christoph Pezel

Johann Christoph Pezel (1639 - 1694) que ho un comositor barròc aleman, un violonista e un trompetista qui viscó a Leipzig, ciutat qui l'emplegó com musician e compositor. Que compausè musica instrumentau e religiosa.

## Òbras

* 1669 : Musika Vespertina Lipsica (Seguidas)
* 1670 : Hora decima musicorum Lipsiensium (Sonatas)
* 1672 : Schöne, lustige und anmuthige neue Arien
* 1675 : Bicinia variorum instrumentorum
* 1678 : Delitiae musicalas
* 1685 : Fünfstimmige blasende Music (Sonatas)
* Opus musicum sonatarum praestantissimarum 6 instrumentis instructum (25 Sonatas)
* Portal de la musica
# Johann Daniel Titius

Johann Daniel Titius o Johann Daniel Tietz (2 de genièr de 1729 a Konitz, Prússia (uèi Chojnice en Polonha) – 11 de decembre de 1796 a Lutherstadt Wittenberg en Alemanha) foguèt un astronòm alemand e professor a Wittenberg.
Es conegut per aver formulat la lei de Titius-Bode. L’asteroïde (1998) Titius e lo cratèr lunari Titius foguèron nomenats en son onor.
# Johann Deisenhofer

Johann Deisenhofer (n. 30 de setembre de 1943) es un bioquimista alemand. A recebut lo Prèmi Nobel de Quimia en 1988, amb Robert Huber e Hartmut Michel.
# Johann Elert Bode

Johann Elert Bode (19 de genier de 1747, Amborg - 23 de novembre de 1826, Berlin) foguèt un astronòm alemand qu'aguèt un ròtle important dins lo desvolopament de l'astronomia europèa a la fin dau sègle XVIII e au començament dau sègle XIX.
Disciple de Johann Georg Büsch, venguèt director de l'observatòri de Berlin en 1786 e lo demorèt fins a sa retirada en 1825. I publiquèt un obratge (Uranographia) en 1801 destinat a catalogar lei posicions deis estelas e deis objècts celèsts coneguts. En parallèl, prepausèt de cartas ambé d'interpretacions artisticas dei constellacions. Publiquèt tanben un obratge pus cort (Vorstellung der Gestirne) destinat ais astronòms amators e un libre d'introduccion ai constellacions e a sei legendas que conoguèt mai de dètz edicions diferentas. Venguèt sòci de la Royal Society en 1789.
Regardant l'astronomia dau periòde, popularizèt la lèi de Titius-Bode que foguèt a l'origina de la descubèrta deis asteroïdes. Après la descubèrta d'Uranus, participèt a l'estudi e au calcul de son orbita. Foguèt un dei premiers que pensèt que lo còrs foguèsse una planeta desconegut dau Sistèma Solar e non una cometa. Descurbiguèt egalament la galaxia M 81 qu'es tanben dicha galaxia de Bode en son onor.
# Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer

Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer :
| Profession: | quimista |
| País: | Alemanha |
| Data de naissença: | 31 d'octobre de 1835 |
| Luòc de naissença: | Berlin, Alemanha |
| Data de decès: | 20 d'agost de 1917 |
| Luòc de decès: | Starnberg, Alemanha |
Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer (n. en 1835, m.1917) foguèt un quimista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1905.

## Liames extèrnes

* Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer.
* (de) Adolf Ritter von Baeyer (Deutsche Biographie)
# Erevan

Երեւան Yerevan :
| País | Armenia |
| Superfícia | 227 km² |
| Populacion | 1 093 499 (2005) |
| Latitud | 40° 09' N |
| Longitud | 44° 30' È |
| Altitud | 989 m |
| Localizacion de la ciutat en Armenia ||
Erevan (en armèni: Երևան = Yerevan) es la capitala d'Armenia. Sa populacion èra estimada a 1 093 499 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 227 km².
# Ereño

Ereño es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
# Erebidae

Leis Erebidae son una familha de lepidoptères (parpalhons) que sovent son activitat es nocturna.
Recentament subjècta a de remanejaments nomenclaturaus importants, la familha inclutz uei toi leis espècias qu'aguèron plaçadas a passat temps dins lei familhas deis Arctiidae e dei Lymantriidae (que retrogradèron au reng de sotafamilhas, ensin que mai d'una sotafamilha qu'aguèron plaçadas dins lei Noctuidae aperavans. Aquò fa deis Erebidae la familha de lepidoptères mai diversificada, emé mai de 24 500 espècias descrichas.
# Erebor

Erebor foguèt, segon J.R.R. Tolkien, un reialme de nans de la Tèrra Mejana situat a la Montanha Solitària, prèp dels limits del Bòsc Lugubre.
La Montanha Solitària foguèt ont demorèt primièr Thrain I mas son filh Thorin I l'abandonèt per emigrar a las Montanhas Grisas.
Los dracs del fred expulsèron Thror e son pòble de las Montanhas Grisas. Per ansin, Thror tornèt a Erebor, ont poguèt amassar de tresaurs sens fin e faguèt d'amistat amb los òmes de Dale. D'annadas apuèi un drac (nomentat Smaug) arribèt de Glebièr Fenit,e expulsèt los nans de son reialme e destruiguèt atanben la vila de Dale.
Plusors nans emigrèron a las Montanhas de Fèrre mas la majoritat se dirigiguèt a las Montanhas Blavas dirigits per Thror, Thrain e Thorin Escutdegarric. Temps apuèi Thror moriguèt a Moria a mans d'Azog, e aquò provoquèt una òrre guèrra entre los nans e los orcs de las Montanhas Nebladissas. La Resulta foguèt una victòria estrecha per los nans. Aprés aquò, Thrain comencèt un viatge desesperat vèrs Erebor per assajar tornar conquistar lo reialme mas l'assag capitèt pas e Thrain finiguèt empresonat a Dol Guldur.
Alara Thorin venguèt rei de totes los nans e aprés un encontre amb Gandalf decidiguèt marchar amb tretze nans e un hobbit vèrs la Montanha Solitària. Atal voliá expulsar lo drac e conquistar tornarmai son reialme. Pendent aquel viatge Bilbon Saquet trobèt l'Anèl Unic, dins las Montanhas Nebladissas. Fin, finala, e aprés divèrsas aventuras, los nans podèron conquistar tornarmai Erebor malgrat que Thorin e dos dels sieus amics moriguèron a la Batalha de las Cinc Armadas (Smaug ja èra estat aucit per Bard l'Arquièr d'Esgaroth).
Dain II (cosin de Thorin) venguèt Rei jos la Montanha e mercés a aquò los nans poguèron i viure uroses pendent d'annadas e annadas.
Pendent la Guèrra de l'Anèl Erebor foguèt atacada pels aliats orientals de Sauron. Las armadas de Dale e la Montanha Solitària luchèron amassa contra aquelas armadas d'Orient e podèron ganhar lo sètge dins la montanha. Quora lo Senhor Escur foguèt desfach, los qu'èran dins la montanha podèron ganhar lors enemics. En aquela batalha perdèron la vida lo rei Dain d'Erebor (que foguèt succedit per son filh Thorin Elm de Pèira) e Brand, lo rei de Dale (que foguèt succedit per son filh Bard II)
# Erec e Enide

Erec e Enide es un roman medieval que foguèt escrich per Chrétien de Troyes.

## Istòria

Erec es un cavalièr meritós qu'encontra pendent una aventura la jove Enide, dròlla del vavasseur d'un vilatge de Bretanha. Decidís de l'esposar. Après de somptuosas nòças s'envan al castèl de senhor Erec per i viure. Mas al cap de qualque temps Erec se voluda dins la pigresa e oblida l'entrainament, sos òmes començan de se trufar d'el, çò dont a pas cura. Sa femna Énide ne sofrís e un jorn gausa en parlar a-z-auta votz davant el.
Èrec decidís de se reprene en man, el part sus las rotas de Bretanha per querir l'aventura e pren Enide amb el. Las aventuras que se succedisson lo menan al castèl de Brandigan ont la perilhosa quista de la Jòia de la Cort l'espèra.