# Borgonuòu

Borgonuòu (Bourganeuf en francés) es una comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son Borguet Nou, vers 1140, de Burgueto Novo en 1195. Lo prumier element dau nom es lo mot borg ambeu diminutiu -et, dau latin -ittum$^,$. L'origina de la vila èra donc relativament recenta (adjectiu -nou).
La prononciacion actuala [burgu'ɲɔw] (o quauquarren coma 'quò), pòt donar l'impression de la substitucion d'un sufixe per un autre e justificar la grafia bistòrta Borgon Nuòu. Mas, seriá vertadierament aquò ? Aquò sembla pas e lo nom francés es l'indici d'una estapa de l'evolucion. Borguet nòu [bur'get nɔw] s'es probablament viste articulat [burge'nɔw], coma un sol mot e ambe l'amudiment dau -t- davant -n. La grafia francesa, Bourganeuf, testimònia probablament, per la segonda sillaba, d'una prononciacion en [burga-], segonda mudason. Lo vocalisme de la segonda sillaba, qu'es ni tonica nimai iniciala, es especialament fragile, çò qu'explica aqueu chamnhament. Un -a- pretonic se pronóncia sovent [-ɔ-] (o se pòt mudar en [-ɔ-], per la rason dejà dicha). Sem donc a [burgɔ-]. Ambe la perta de la compreension dau sufixe, l'abséncia de sens de l'element borga-, aqueu [-ɔ-] pòt subir la regla generala de barradura en [-u-] de tots los [-o-] pretonics; donc [burgu-]. Pasmens auriá poscut demorar [burgɔ-], mas devem constatar qu'aquò s'es pas passat entau. I a donc pas de sufixe -on (dau latin -onem), çò que fai que la grafia Borgonuòu es la sola acceptabla. Coma que sia, lo remplaçament dau resultat d'un sufixe per lo resultat d'un autre, quò pòt arribar, mas a l'interior d'un nom, i a quauquarren que deuriá interrogar lo mendre lingüista un pauc atentiu...
Lo doctor Queyrat escriviá Bourgounéôou, Borgonueu en grafia classica, ambe la varianta nueu, que, coma nuòu, deriva d'un nòu pus ancian.

## Istòria

La vila fuguèt fondada per l'Òrdre daus Espitalièrs de Sent Joan de Jerusalèm, creat en 1104. Dempuei lo segle XII, d'aici a la revolution de 1789, los Chivaliers resteren a Borgonuòu, que coneisset entau una prosperitat e una reputacion qu'egalet jamai après. Borgonuòu èra lo chapluòc de la « venerable lenga d'Auvernhe » d'aici a 1750 ont fuguet desplaçat a Lion. Son poder s'espandiá sus lo centre de la França (en tant qu'estat) : Auvernhe, Marcha, Velai, Lemosin, Berric, Forés, Borbonés, Lionés, Beaujolés, Bugey e Savòia. Au segle XVIII, lo chamin grand Limòtges-Lion, que passava larjament au sud de Borgonuòu, fuguet desplaçat e traverset la vila.
Borgonuòu fuguet chapluòc de districte de 1790 a 1795 e chapluòc d'arrondiment d'aici a 1926.

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus cònsols successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| 2020 | 2026 | Régis Rigaud | PS | Inspector Generau a l'Educacion Nacionala |
| 2014 | 2020 | Jean-Pierre Jouhaud | PS | provisor, president de l'anciana CC |
| 2001 | 2014 | Jean-Pierre Jouhaud | PS | |
| junh 1995 | 2001 | Jean-Jacques Lozach | PS | senator |
| | 1995 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 2732, totala: 2988 :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 2 062 | 1 988 | 1 959 | 2 203 | 2 849 | 2 940 | 3 080 | 3 202 | 3 384 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 3 197 | 3 222 | 3 501 | 3 591 | 3 620 | 3 726 | 3 902 | 3 863 | 3 524 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 3 675 | 3 864 | 3 875 | 3 659 | 3 561 | 3 364 | 3 117 | 3 464 | 3 308 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 3 310 | 3 804 | 3 637 | 3 738 | 3 385 | 3 163 | 2 980 | 2 948 | 2 917 3 148 |
| 2009 | 2010 |
| 2 907 3 138 | 2 910 3 141 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 2487 abitants.

## Luecs e monuments

* La gleisa de Sant Joan Baptista e l'ostau de vila a dreita.
* L'interior de la gleisa.
* L'ostau de vila.
* La glèisa, la tor Zizim e lo chasteu.
* Lo musèu de l'electrificacion.

## Personalitats liadas a la comuna

Djem "Zizim" Prince otoman

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Lo sufixe -on es imaginari : Borguet Nou vers 1140, > *Borguenuòu > *Borganuòu> *Borgònuòu> Borgonuòu
* ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 97
* ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 381
* ↑ http://www.oocities.org/toponimiaoccitana/23.html