OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Domeiròt

Domeiròt (Domeyrot en francés) es una comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Toponimia

Conferir emb Domairac (Agenés).

## Administracion
### Lista daus maires

Lista daus maires successius :
| Periòde | Periòde | Identitat | Etiqueta | Qualitat |
| març 2014 | 2020 | Daniel Beuze | sense etiqueta | retirat foncion publica |
| març 2001 | 2014 | Alain Dechambre | | |
| | 2001 | | | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

### Intercomunalitat
## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 223, totala: 227 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | 221 | 222 | 223 232 |
| 2009 | 2010 |
| 224 233 | 223 232 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||
* En 2018 la populacion èra de 229 abitants.
# Domenge Dugay

Domenge Dugay que ho un poèta e un mètge gascon deu sègle XVII traductor d'Oraci e gerdonat peus Jòcs Floraus. Originari de Lavardens, qu'estudiè a Tolosa abans d'i tornar practicar sa sciéncia e son art.
Autors Auvèrnhe : Cordat Bearn : Fondevila Gasconha : Adèr • Astròs • Giraud Bedot • Dugay • Bertran Larada • Andriu du Pré Guiana : Francés de Corteta Lengadòc : Godolin Provença : Brueis • Zerbin • Micolau Sabòli • Pèire Chabèrt • Joan de Cabanas • Tronc de Codolet
Obras Teatre : La Pastorala deu Paysan Poesia : Lo Ramelet Mondin • Lo Gentilhòme gascon • La Margalida Gascoa
# Domenge de Guzmán

Domingo Núñez de Guzmán, mai conegut coma Sant Domenge (nascut en v. 1170 en Espanha e mòrt en 1221 a Bolonha), foguèt un religiós catolic, fondador de l'Òrdre dels fraires presicaires dits corentament «dominicans», canonizat per la Glèisa Catolica Romana en 1234.
# Domeni de Candie

Lo domeni agricòla de Candie es una bòria qu'aparten a la vila de Tolosa al tèrme sud-oèst de la comuna. Es expleitada en regia municipala agricòla pel Michel Freija.

## Istòria

Lo domeni es constituit per un castelar de bricas romanic e gotic apartenguèt al Senhor de Sant Simon, Jean Marie Candie, Tresaurièr de França a Tolosa. En 1781, subretot ja s'expleitava lo vinhal.

## Produccion actuala
### Lo vinhal

Lo vinhal fa 25 ectaras sus la segonda e tresena laissa de Garona. Los plants son Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Syrah, Mauzac, Négrette, Merlot, Chardonnay. Se fa de vins rosats, blancs e roge. Son cultivats jol regim de l'agricultura rasonada.

### Las autras produccions

Lo domeni s'espandís sus 273 ectaras de tèrra de granda cultura. Prepara sa conversion en agricultura biologica fin a 2012. Una finalitat es de produire sus 82 ectaras de blat tendre per provesir en pan biologic la cosina centrala de Tolosa

## Nòtas e referéncia
### Ligams extèrnes

* (fr) site de la vila
* (fr) La dépêche, visita pel public
# Domdatge

Lo domdatge designa lei respònsas especificas d'animaus sauvatges entraïnats a l'obeïssença umana. Es generalament utilizat per la proteccion o lo divertiment.
# Domenge de Gorgas

Domenge de Gorgas que ho un gentilòme gascon e un òme d'armas que servèt lo Rei Carles IX de França.
Que ho hèit presoèr peus espanhòus e venut aus Turcs com esclau.
Quand se las virè entà estar desliurat, que's vengè e bèth venjar autaplan los colons uganauts francés de Jean Ribault qu'avèvan fondat lo Fòrt Carolina en Florida e qu'èran estats chaplats en 1565 per Pedro Menéndez de Avilés au servici deu rei Felip II d'Espanha.
Domenge de Gorgas que s'escadè entà crompar e armar un vaissèu e d'òmis e amassas qu'anèn entà Florida on e s'alièn dab los indians Timucuas que s'èran amigalhats dab los francés e pas autan dab los espanhòus e atau amassa que'us aucidèn.
Los espanhòus qu'avèn marcat en bèth executar los colon uganauts qu'èran aucits non pas per'mor d'estar francés mès com eretges e, alavètz Domenges de Gorgas que mentavè que'us s'avèva aucits non pas per'mor d'estar espanhòus mes com murtrèrs.

## Galeria

* Expedicion de Ribault en Florida
* Jean Ribault
* Fòrt Carolina
* Pedro Menéndez de Avilés
* Tipí d'indians Timucuas
* Portau de Gasconha
# Centolh Lop de Bearn

Centolh Lop es lo primièr vescomte de Bearn al sègle IX.
| Precedit per | Centolh Lop | Seguit per |
| ??? | vescomte de Bearn sègle IX | Centolh Ièr |

## Annèxes
### Bibliografia

* Foundation for Medieval Genealogy : vescomtes de Bearn

### Article connèxe

* Lista deus vescomtes de Bearn
* Portau de Bearn
# Centory

Centory foguèt un grop de tècno dance anglofòn originari d'Alemanha (eurodance) actiu entre 1994 e 1996, fondat pels productors Alex Trima (Alexander Strasser) e Sven "Delgado" Jordan (Sven Kirschner), ambe l'ancian rapaire de Snap!, Turbo B (Durron Maurice Butler), e mantunas cantairas segon los simples, Lori Glori, Anita Davis, Janet Henry o encara Christiane Eiben.
Lor primièr single, Point of No Return, publicat en 1994, es tanben lor títol mai conegut en Occitània ; foguèt un tube incontornable de la fin de l'annada 1994.

## Discografia

* 1994 : Alpha Centory

## Cançons mai conegudas

* Point of No Return (1994)
* Take It to the Limit (1995, ambe Lori Glori)
* Eye in the Sky (1995)
# Centolh II de Bearn

Centolh II de Bearn que ho un vescomte de Bearn qui regnè au sègle X. Que seré mort en 940
| Precedit per Centolh Ièr | Vescomte de Bearn | Seguit per Gaston Ièr |

### Article connèxe

* Lista deus vescomtes de Bearn
# Centolh V de Bearn

Centolh V de Bearn, tanben conegut com Centolh lo Joen, que ho un vescomte de Bearn enter 1058 e 1090. Qu'èra l'arrèrhilh e lo successor de Centolh IV de Bearn (lo vielh), e lo hilh de Gaston III de Bearn, mort en 1053. Durant lo son regnat qu'ahortí l'autonomia de Bearn de cap au poder aquitan, que mantiengó de bonas relacions dab lo Sant Sièti, qu'ajudè Aragon dens la soa reconquista e sustot, que promulguè ua Carta de poblacion per Auloron qui ho a l'origina deu Fòr d'Auloron e donc deus Fòrs de Bearn.
Que comencè la bastida de la glèisa romanica de Santa Fe de Morlans.
| Precedit per | Centolh V de Bearn | Seguit per |
| Centolh IV | vescomte de Bearn 1058 - 1090 | Gaston IV |
| Raimon II | comte de Bigòrra 1080 - 1090 dab Beatritz | Bernat III |
* Portau de Bearn
* Portau d'Aragon
# Centolh IV de Bearn

Centolh IV de Bearn que ho un vescomte de Bearn, successor de hilh de Gaston II de Bearn e mort en 1058. Durant la soa minoritat i avó ua regéncia dinc a 1022. A la soa mort, lo son arrèrhilh Centolh V de Bearn qu'eretèr deu tròn per'mor lo son hilh Gaston III de Bearn qu'èra mort).
| Precedit per Gaston II | Vescomte de Bearn | Seguit per Centolh V |
# Centinhat

Centinhat [sɛ̃tiˈɲa] (Saint-Ignat en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Toponimia

Las atestacions son Santiniaco en 1107, Sancto Ignatio en 1229, Centinhac/Centynhac en 1242 e Saint-Ignac en 1394 e en 1789. Le toponim a l'origina z-èra ben Sentiniacum/Santiniacum, mas siguèt "sentifiat" per la Glèisa au fiau dau temps.

## Administracion

Lista daus cònses successius :
| Periòde | Periòde | Identitat |
| 2008 | 2014 | Philippe Cartailler |
| març de 2001 | 2008 | |
| Totas las donadas son pas encara conegudas. |||||

## Demografia

modificar « persona »  v · d · m 
Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2013): 829, totala: 840 :
| 1962 | 1968 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 |
| | | Cercar | Cercar | Cercar | 730 | 747 758 |
| 2009 | 2010 |
| 763 774 | 780 792 |
| Fonts ||
| Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE Evolucion de la populacion 1962-2008 |||||||||

## Veire tanben

* Comunas dau Puèi de Doma

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias

* ↑ Collectatge IEO 63. Parlar de Sent Bonet.
* ↑ https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_2013_num_55_1_1779#onoma_0755-7752_2013_num_55_1_T8_0169_0000 p. 176.
* Portal d'Auvèrnhe
# Centolh III de Bearn

Centolh III de Bearn que ho un vescomte de Bearn, successor (en 984) de Gaston Ièr de Bearn e mort en 1004. Son hilh Gaston II de Bearn qu'eretè deu tròn.
| Precedit per Gaston Ièr | Vescomte de Bearn | Seguit per Gaston II |

### Article connèxe

* Lista dels vescomtes de Bearn
# Centolh I de Bearn

Centolh Ièr de Bearn que seré estat un vescomte de Bearn qui auré regnat au sègle X.
| Precedit per Centolh Lop | Vescomte de Bearn | Seguit per Centolh II |

### Article connèxe

* Lista deus vescomtes de Bearn
# Centolh VI de Bearn

Centolh VI que ho vescomte de Bearn enter 1131 e 1134.
Qu'eretè de la vescomtat a la mort deu son pair Gaston IV lo Crotzat en crotzada en Aragon. Eth tanben que trobè la mort lo 17 de julhet de 1134 a l'escadença de la batalha de Fraga, remportada per las òsts musulmanas almoravids.
Shens nat hilh, la soa sòr Guiscarda de Bearn qu'eretè del vescomtat.
| Precedit per Gaston IV | Vescomte de Bearn | Seguit per Pèir II |
* Portau de Bearn
* Portau d'Aragon
# EV

EV èra un grop rock breton actiu entre 1981 e 2007. EV èra au començament compausat de dos Bretons e de dos fraires Finlandeses. Cantavan en breton, en finés e en francés.

## Discografia

* 1992: Distruj
* 1994: Reuz
* 1996: Huchal
* 2001: Pemp
* 2004: Dizehan

## Referéncias

* ↑ https://www.rockmadeinfrance.com/encyclo/ev/3120/
# ESMA

L'Escòla Superiora de Mecanica de l'Armada o ESMA qu'èra un centre de formacion de l'Armada Argentina abans de vòder durant la Dictatura un center clandestin de detencion. Per era que passèn de cap a 5000 desaparaguts e mantuns que partí anestesiats de cap aus Vòus de la Mort (vòu on èran getats adromits dens la mar).
Dab lo retorn de la democracia que clavè las pajas mei òrras de la soa istòria e que vadó musèu de la memòria per un decret de 2004.
Suls autres projèctes Wikimèdia :
# E (nombre)

Lo nombre e (tanben dich nombre d'Euler ò constanta de Neper) es una constanta matematica fòrça importanta qu'es la basa dei logaritmes neperians, es a dire lo nombre definit per ln(e) = 1. Sa valor es environ egala a 2,71828.

## Liames intèrnes

* Foncion exponenciala.
* Logaritme neperian.
# EPUB

Lo format EPUB (acronim en anglés d'Electronic PUBlication - «publicacion electronica») es un estandard dobèrt de libre electronic. Los fichièrs d'aquel tipe an l'estenduda .epub e permeton de conténer tèxt e imatges en un format que s'adapta als ecrans dels lectors (en permetent tanben cambiar la letra, la mesura, èca.) per'mor de ne facilitar la siá lectura. Aiçò ne fa la lectura mai comòda, e semblabla a la d'un libre corrent per çò qu'es d'autras formats coma lo .pdf.
Lo format EPUB servís a la distribucion e l'escambi d'archius. Fonciona tot representant, amb una estructura adaptable, contengut pròpri d'una web tala que còdi HTML5, CSS, SVG e imatges raster agropadas en un sol fichièr.

## Istòria

Aquel format es promogut pel International Digital Publishing Forum (IDPF) coma successor de l'anterior estandard «Open eBook». L'EPUB venguèt l'estandard oficial del IDPF en setembre de 2007.

## Referéncias

* ↑ «EPUB 3.0 Overview». IDPF, 11 d'octòbre de 2011.
* ↑ «EPUB». IDPF, 15 de març de 2012.

## Ligam extèrne

* Projècte Gutenberg amb libres digitalizats per descargar en format .epub entre d'autras
* L'editor Tim O'Reilly explica l'importància del format EPUB (en)
# EUGA Ardziv

L'Ententa Union Generala Armènia Ardziv es un club de fotbòl marselhés fondat en 1924 per lei gents que fugissián lo genocidi e que jòga dins lo campionat de França de Divison d'Onor
Es un dei clubs, ambé la JSA Sant Antòni que representa la comunautat armènia de Marselha.
Aqueu club a la particularitat de far jogar dins son efectiu au mens nòu jogaires eissits de la comunautat armènia ò qu'an de familha armènia.
Son sèti s'atròva dins lo quartier a fòrta populacion d'origina armènia de Bèumont.
# EXID

EXID (이엑스아이디) ei un grop de musica pop corean de Seol. Es actiu dempuish 2012.

## Membres

* Solji (솔지)
* LE (엘리)
* Hani (하니)
* Hyelin (혜린)
* Junghwa (정화)
* Yuji
* Dami (ダミ)
* Haeryeong (ヘリョン)
* Yuki Kishimoto (岸本有紀)

## Discografia

* Hippity Hop (2012)
* Ah Yeah (2015)

## Ligams extèrnes

* Site oficiau (en corean)
Suls autres projèctes Wikimèdia :
* EXID, sus Wikimedia Commons
# E tu, mon vilatge

E tu, mon vilatge es una cançon de Claudi Martí en lenga occitana :
E tu, mon vilatge,
De vinha, d 'oliu e de mèl,
Tu, mon vilatge,
Calor, torrada, infèrn...
Podètz cantar cigalas,
Es pas filh de la nuèit. Sus nòstra tèrra blanca,
Es pas nascut de res...
E tu, mon vilatge,
Sègle après sègle bastit,
De sang e de carn d'òmes, Sègles per sègles noirit.
Podètz cantar, cigalas ! Nòstra plaça es aicí.
Crida la tramontana, Nos farà pas partir. E dins mon vilatge Quand la vinha va mal, Dins mon vilatge, Nos cal barrar l'ostal.
Podètz cantar, cigalas ! Si lo vin va mal, Sus nòstra tèrra blanca Marcelin tornarà.
# Ernest Mayer

Ernest Mayer (Zgornji Tuhinj, Eslovènia, 10 de novembre de 1920 - Ljubljana, 17 de març de 2009) foguèt un botanista eslovèn. Autor de mai de 100 articles scientifics de tematica botanica, s'interessèt subretot a l'identificacion fitogeografica, morphologica e taxonomica de las plantas que creisson sul territòri de l'anciana Iogoslavia e tanben dins lo demai de la peninsula balcanica, amb una enfasi sus l'endemisme e lo polimorfisme de las espècias.
# Ernest Fourneau

Ernest Fourneau (4 d'octòbre de 1872, Biàrritz - 5 d'aost de 1949, Ascain) es un quimista francés, d'origina occitana, de la premiera mitat dau sègle XX. Trabalhèt per lo grop Poulenc e per l'Institut Pasteur, trabalhèt sus la sintèsi e sus lei proprietats de medicaments e d'anestesics novèus coma lo Stovarsol (antisifilitic), la Stovaïne (premier anestesic locau de sintèsi) ò la rodoquina (antipaludic).
# Ernest Payne

Ernest Payne, escaissat Ernie Payne (Worcester, Anglatèrra, 23 de decembre de 1884 – Worcester, 10 de setembre de 1961) foguèt un ciclista anglés. Ganhèt una medalha d'aur durant los Jòcs Olimpics de Londres de 1908, dins la categoria de perseguida en equipa amassa amb Clarence Kingsbury, Leonard Meredith e Benjamin Jones.
# Ernest Hemingway

Ernest Hemingway (n. en 1899, m.1961) foguèt un important escrivan american del sègle XX. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1954.

## Biografia

Hemingway nasquèt lo 21 de julhet de 1899 dins la vila d'Oak Park, una localitat situada dins l'estat nòrd-american d'Illinois, filh d'un mètge que li ensenhèt a pescar e caçar quand èra pichonèl. A l'escòla, fondèt e dirigiguèt un jornal sonat "The Trapeze", a mai se son interès principal se centrava sus l'espòrt. En 1917 comencèt a trabalhar, coma jornalista, al "Kansas City Star", e tre la debuta de l'an seguent partiguèt per Itàlia, e participèt a la Primièra Guèrra Mondiala, coma menaire d'ambulàncias. Del temps que demorèt al front patiguèt una ferida. Puèi foguèt condecorat e promogut lòctenent. En 1919 tornèt als Estats Units ont faguèt lo jornalista per mantun jornal de Chicago e Toronto (Canadà), ont publiquèt sos primièrs contes. En 1926, publiquèt The Sun Also Rises que faguèt la celebritat de las fèstas de la Sant Fermin de Pampalona.
Del temps de la Guèrra Civila Espanhòla trabalhèt coma correspondent de guèrra a Madrid, ont se sentiguèt fòrtament implicat dins la causa republicana, que fin finala ne venguèt propagandista. L'experiéncia en Espanha li serviguèt en 1940 per escriure una de sas òbras màgers, For Whom the Bells Toll ("Per qui sonan las campanas"), situada dins las montanhas de Segòvia durant los preparatius de la batalha de Guadalajara. Son estada en Espanha faguèt d'el un aficionat a la tauromaquia.
Fòrtament alcoolic e ja qu'aviá paur de venir baug, foguèt internat dins un bon nombre d'espitals psiquiatrics. En saber qu'èra malaut de cancèr se suïcidèt amb un fusilh lo 2 de julhet de 1961 a Ketchum, vila de l'estat d'Idaho.

## Òbras seleccionadas
### Novèlas

| 1924: The Torrents of Spring 1926: The Sun Also Rises o Fiesta 1929: A Farewell to Arms 1937: To Have and Have Not 1940: For Whom the Bell Tolls 1950: Across the River and Into the Trees 1952: The Old Man and the Sea (Lo vièlh e la mar) 1970: Islands in the Stream, òbra postuma 1986: The Garden of Eden, òbra postuma 1999: True at First Light, òbra postuma 2005: Under Kilimanjaro, òbra postuma Racontes autobiografics 1932: Death in the Afternoon 1935: Green Hills of Africa 1962: Hemingway, The Wild Years, obra pòstuma 1964: A Moveable Feast, obra pòstuma 1967: By-Line: Ernest Hemingway, obra pòstuma | 1970: Ernest Hemingway: Cub Reporter, obra pòstuma 1981: Ernest Hemingway Selected Letters 1917-1961, obra pòstuma 1985: The Dangerous Summer, obra pòstuma 1985: Dateline: Toronto, obra pòstuma Istòrias cortas 1923: Three Stories and Ten Poems 1925: In Our Time 1927: Men Without Women 1933: Winner Take Nothing 1936: The Snows of Kilimanjaro 1938: The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories 1969: The Fifth Column and Four Stories of the Spanish Civil War, obra pòstuma 1972: The Nick Adams Stories, obra pòstuma 1987: The Complete Short Stories of Ernest Hemingway, obra pòstuma 1995: Everyman's Library: The Collected Stories, obra pòstuma |
# Ernest Lawrence

Ernest Orlando Lawrence (n. en 1901, m. en 1958) foguèt un fisician nuclear american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1939.
# Ernest Lluch

Ernest Lluch i Martín (Vilassar de Mar, 21 de genièr de 1937 – Barcelona, 21 de novembre de 2000) foguèt un òme politic catalan, fondator del PSPV, deputat e ministre del govèrn espanhòl.

## Biografia

En 1961 Ernest Lluch obtenguèt sa licéncia en sciéncias politicas, economicas e comercialas a l'Universitat de Barcelona amb un prèmi extraordinari de fin de cors. Lo meteis an venguèt Professor ajudaire a la Facultat de Sciéncias Politicas e Economicas de l'Universitat de Barcelona. Foguèt expulsat d'aquesta universitat per son activisme politic antifranquista en 1966. Estudièt tanben a l'Universitat de la Sorbona a París.
Afilhat al Partit Socialista de Catalonha (PSC) e un dels fondadors del Partit Socialista del País Valencian (PSPV), faguèt partida del govèrn de Felipe González coma ministre de la Santat e de la Consomacion entre 1982 e 1986. Se retirèt de la vida politica en 1989.
Foguèt assassinat dins lo parquing de son ostal per l'organizacion Euskadi ta Askatasuna (ETA) a l'edat de 63 ans.
# Ernest Puget

Ernest Puget foguèt una personalitat de la Comuna de París (1871).
Durant lo sètge de 1870-1871, foguèt comandant dau 157$^{en}$ batalhon de la Gàrdia Nacionala. Elegit membre de la Comuna lo 26 de març, faguèt partida de la Comission dau trabalh, industria e cambi e venguèt tanben comandant de la XIX$^a$ Légion. Après lei combats de la Setmana Saunosa, s'exilièt e foguèt condamnat a mòrt per contumàcia.
# Ernest Sabatier

Ernest Sabatier (Chassinhòlas, 24 de mai de 1886 - 1965) es un capelan e filològ auvernhat.

## Biografia

Estudièt a Valença puèi a Fribourg.
Foguèt curant d'Abemama dins la islas de Gilbèrt (uèi Kiribati). Trabalhèt sus la lenga gilbertina e publiquèt en 1954 un Dictionnaire gilbertin-français.

## Referéncias

* ↑ http://www.archives43.fr/ark:/47539/s0051b032d1021d9/51b034db0975a
# Ernest Shackleton

Ernest Shackleton :
| Profession: | explorator polar |
| País: | Reialme Unit |
| Data de naissença: | 15 de febrièr de 1874 |
| Luòc de naissença: | Athy, County Kildare, Irlanda |
| Data de decès: | 5 de genièr de 1922 |
| Luòc de decès: | illa de Georgia del Sud |
Sir Ernest Henry Shackleton (1874–1922) foguèt un explorador polar angloirlandés, principala figura de l'Edat d'Aur de l'Exploracion Antartida. Recebèt l'Òrde Reial de Victòria e l'Òrde de l'Empèri Britanic per sas contribucions.
Shackleton es conegut per aver dirigit l'infructuosa Expedicion Endurance, entre 1914 e 1916. Emai que Shackleton capitèsse pas son objectiu de traversar a pè lo continent Antartida, demostrèt sas qualitats per lo comandament quora lo vaissèl Endurance se retrobèt prés per la glaça.
Shackleton, dit pels sieus contemporanèus "lo Cap", menèt sos òmes se refugiar a l'illa Elephant abans de traversarar 1.300 km de l'ocean Antartic dins una barca amb cinc òmes entrò arribar en Georgia del Sud. En arribar a l'illa alunhada, Shackleton i dos dels seus òmes traversèron un terrenh montanhós fòrça complicat, fins arribar a una estacion balenièra per demandar el rescat dels sieus òmes abandonats a l'illa Elephant. Totes los membres d'equipatge de l'Endurance subrevisquèron a un calvari de 22 meses en Antartida. Pasmens, tres òmes del vaissèl de supòrt, lo Ross Sea Party, perdèron la vida.
Shackleton foguèt una figura clau de l'edat eroïca de l'exploracion de l'Antartida al costat de Roald Amundsen, Douglas Mawson e Robert Falcon Scott, cadun d'eles famós per de proesas que captèron l'atencion publica.

## Biografia
### Enfància

Ernest Shackleton nasquèt lo 15 de febrièr de 1874, a Kilkea, prèp d'Athy, (comtat de Kildare, Irlanda), a 50 km de Dublin. Lo paire d'Ernest, Henry, e la maire, Henrietta Letitia Sophia Gavan, èran d'origina angloirlandesa. Ernest era lo segond dels sieus detz mainatges e lo primièr dels dos filhs. Enfant, foguèt descrit coma "brilhant, aimable... e de fisança". En 1880, a sièis ans, Ernest desbagatjèt a Dublin amb son paire, qu'èra estudiant en medecina. Quatre ans pus tard, la familha partiguèt per Londres; o faguèron per cercar de revenguts melhors e perqué lor ascendéncia angloirlandesa lor fasiá témer per sa seguretat aprés de l'assassinat de Lord Frederick Cavendish a las mans dels nacionalistes irlandeses. Ernest serà educat per una institutritz fins a 11 ans, dintrarà a la Fir Lodge Preparatory School, a West Hill, per èsser puèi educat entre 13 e 16 ans al Dulwich College, una escòla publica per dròlle.

## Nòtas

* ↑ Ernest Shackleton, ' ' BBC, Figures Històriques
* ↑ James A. Goodlad, Escòcia i l'Antàrtic, Secció 3: Scott, Shackleton i Amundsen. Royal Scottish Geographical Society. ISBN 0-904049-04-3
* 1 2 Johnson, pàg. 9–12
* ↑ Huntford, pàg. 7–11
# Elvira Lindo

Elvira Lindo Garrido (Cadis, lo 23 de genièr de 1963) es una escrivana e actritz ocasionala espanhòla. Estudièt lo jornalisme a l'Universitat Complutense de Madrid e es maridada amb Antonio Muñoz Molina.

## Òbra

* 1998: El otro barrio.
* 2002: Algo más inesperado que la muerte.
* 2005: Una palabra tuya

#### Manolito Gafotas

* 1994: Manolito Gafotas.
* 1995: Pobre Manolito.
* 1996: ¡Cómo molo!: (otra de Manolito Gafotas).
* 1997: Los trapos sucios de Manolito Gafotas.
* 1998: Manolito on the road.
* 1999: Yo y el imbécil.
* 2001: Manolito tiene un secreto.
* 2012: Mejor Manolo.

## Comte

* 1996: Olivia y la carta a los Reyes Magos.
* 1997: La abuela de Olivia se ha perdido.
* 1997: Olivia no quiere bañarse.
* 1997: Olivia no quiere ir al colegio.
* 1997: Olivia no sabe perder.
* 1997: Olivia y el fantasma.
* 1997: Olivia tiene cosas que hacer.
* 1999: Charanga y pandereta.
* 2000: Bolinga.
* 2000: Amigos del alma
* 2001: Fue una gran dibujante

## Guidons

* 1998: Manolito Gafotas.
* 1998: La primera noche de mi vida.
* 2000: Ataque verbal.
* 2000: Plenilunio.
* 2000: El cielo abierto.
* 2008: Una palabra tuya
* 2010: Lo que me queda por vivir.
* 2014: La vida inesperada.

## Prèmis

* 1998: Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil, Los trapos sucios de Manolito Gafotas
* 2005 XIX Premio Biblioteca Breve, Una palabra tuya.

## Ligams extèrnes

* (es) Site web d'Elvira Lindo
* Portal del cinèma