# Generalitat de Catalonha

La Generalitat de Catalonha (en catalan: Generalitat de Catalunya) es lo sistèma institucional del autogovèrn de Catalonha. Es compausata pel Parlament de Catalonha, la Presidéncia de la Generalitat, lo Govèrn de Catalonha e las altras institucions de l'administracion de Catalonha.
Son sèdi official es lo Palais de la Generalitat de Catalonha dins la vila de Barcelona.

## Istòria

La Generalitat pren sas originas dins las Corts de Catalonha, institüidas par Jacme Ièr d'Aragon. Pendent lo regne Pièr lo Catolic, las Corts Catalanas venon de las institucions administrativas del principat de Catalonha.
Lo passat politic de Catalonha coma estat territorialament diferenciat amb sas pròprias institucions representativas e autonòmas, respècte al poder sobeiran de la sobeiranetat catalana pròpriament dicha (988-1283), de las monarquias aragonesas (1283-1516) e de las monarquias castelhanas (1516-1808) e de l'Estat constitucional espanhòl (dempuèi 1812), pòt èsser dividit en quatre etapas, separadas per tres rompeduras màgers dins l'òrdre juridic e public.

### Primièra abolicion

L'ensemble de las institucions de l'Estat catalan son estadas abolidas sul dich territòri comtats de Rosselhon e de Cerdanha, conegut uèi amb lo nom de Catalonha del Nord, un an après la signatura del Tractat dels Pirenèus al sègle xvii, que foguèt annexat a França.
A la debuta del sègle xviii, l'institucion foguèt egalament abolida sus tot lo territòri catalan.

### Primièra restauracion

La Generalitat de Catalonha foguèt restaurada en Catalonha meridionala e balhèt sa foncion politica e representativa modèrna coma governament regional de Catalonha en 1932, pendent la Segonda Republica espanhòla.

### Segonda abolicion

En 1939, la Generalitat de Catalunya foguèt abolida e demorèt pendolanta fins en 1977 pendent la dictatura franquista. Lluís Companys, president de la Generalitat de l'epòca, foguèt executat en octobre de 1940 pel crimi de rebellion militara.

### Segonda restauracion

Confòrmament a la Constitucion espanhòla de 1978 e l'Estatut d'autonomia de Catalonha de 1979 èsser estat aprovat a l'encòp per referendum en Catalonha e pel Parlament espanhòl los poders acordats son estats transferits jos la juridiccion de la Generalitat de Catalonha.

## Composicion
### Lo Parlament

Lo Parlament de Catalonha es l'assemblea legislativa de Catalonha. Es compausat de 135 députés elegits per sufragi universal pels ciutadans catalans.

### La Présidéncia

L'actual President de la Generalitat de Catalonha es Pere Aragonés i Garcia, per la rapresentacion de la Generalitat e l'ordre juridic segon l'Estatut d'Autonomia de Catalonha.

### Lo Govèrn

Lo Govèrn dich Conselh Executiu de Catalonha es l'organ superior ne carga de competéncia d'administracion delegada a las deputacions de Barcelona, Girona, Lhèida, Tarragona, Tèrras de l'Ebre (Tortosa), Catalunya Central (Manresa), Alt Pirineu i Aran (Tremp), e lo Penedès (Vilafranca del Penedès).

## Referéncias

* ↑ (es) « Comunidades Autónomas », sus lo site web de l'Administracion del Govèrn de Espanha.
* ↑ Se sona en catalan Palau de la Generalitat de Catalunya.
* ↑ Sánchez de Movellán Torent, Isabel. La Diputació del General de Catalunya: 1413-1479. Institut d'Estudis Catalans, 2004, p. 466. ISBN 8472837505.
* ↑ (en) « History of the Palau », sus lo sit web del Govèrn de Catalonha
* ↑ (ca+fr) « Atlas de Catalunya Nord » de Joan Becat, éd. Terra Nostra 1977-2019 [pdf]