# tot
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tot (hulp, bestand)
* IPA: / tɔt / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* tot

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘voorzetsel’ voor het eerst aangetroffen in 901
| afkomstig van: Middelnederlands: tote Oudnederlands: tuote | Verwant in Germaans: Fries: tot (Oudfries: tot) |

#### Voorzetsel

tot
       1. het punt dat benaderd wordt; zodra dit punt bereikt wordt eindigt de actie
          Je moet deze weg tot de volgende kruising volgen.
          Tot hier en niet verder!
       2. het tijdstip waarop de actie eindigt
          We repeteren tot half acht.
          Ik zoek door tot het moment dat ik het gevonden heb.
          De kantine blijft tot nader order gesloten.
          Angela is tot en met het einde op het feest gebleven.
       3. het resultaat
          We verbouwen die oude boerenschuur tot vakantiehuis.
          Het gebruik van dit medicijn kan tot hartkloppingen leiden.
          Die dame is benoemd tot burgemeester in een kleine stad.
          Het gaat met Diederik van kwaad tot erger.
       4. als, dienend tot, (provisorisch) in de functie van
          Tot uw dienst!
          Hij nam zijn vinger tot pen en schreef een gedicht in het zand.
          Ik was al laat, en tot overmaat van ramp bleek mijn band lek.
       5. bij het afscheid om aan te geven wanneer men elkaar weer ziet of hoort
          Tot ziens!
          Tot morgen!
          Tot later!
    tot ... toe
       6. het punt dat bereikt wordt,, letterlijk (in plaats of tijd) of overdrachtelijk
          Tot nu toe gaat alles goed.
          De overvaller sloeg hem tot bloedens toe.
          De zeurpiet klaagde tot vervelens toe over de kwaliteit van de koffie.
    tot ... van
       7. het gevoel dat iets bij iemand oproept
          Tot mijn verrassing ben ik dit jaar uitgenodigd voor het boekenbal.
             [ mijn verrassing = verrassing van mij ]
          Tot woede van het publiek werd de wedstrijd gestaakt.
| tot genoegen van tot hilariteit van tot ontzetting van tot plezier van tot schrik van | tot teleurstelling van tot verbazing van tot verdriet van tot vermaak van tot verrassing van | tot vertier van tot verveling van tot vreugde van tot woede van |

##### Hyponiemen

* met betrekking tot

##### Afgeleide begrippen

* man-tot-mangevecht, mond-tot-mondreclame, tot op heden, tot wederhoren, totdat

##### Verwante begrippen

* voorzetselbijwoord: toe

##### Uitdrukkingen en gezegden

* tot weerziens
* tot ziens
* Tot de jaren des onderscheids komen
* oud genoeg zijn om zelf te weten/mogen wat wel en niet mag
* Tot de tanden gewapend zijn
* met allerlei soorten wapens voorzien zijn
* Tot het gaatje gaan
* volhouden
* Tot in de pruimentijd
* Tot in de puntjes regelen
* alles nauwkeurig regelen
* Tot moes slaan
* iets helemaal kapot slaan
* Tot nader order / tot nader orde
* Als de berg niet tot Mohammed komt, zal Mohammed tot de berg gaan.
* genoegen nemen met wat er beschikbaar/mogelijk is
* Botertje tot de boom
* Het water komt tot de lippen
* in groot gevaar, in hoge nood
* Iemand tot op zijn hemd uitkleden
* alles van iemand afnemen ofwel: een te hoge prijs laten betalen
* Stel niet uit tot morgen, wat je vandaag kunt doen.
* doelt op actie, wees niet lui of gemakzuchtig, ga door en wel nu. ofwel: door nu het werk al te doen geeft het later een rustiger gevoel
* Van a tot z
* van begin tot eind
* Van eeuwigheid tot amen duren
* iets duurt heel erg lang, er komt maar geen einde aan
* Van haver tot gort
* volledig, door en door
* Van haver tot gort (kennen)
* volledig, door en door kennen
* Van hier tot gunter
* Van kwaad tot erger komen/vervallen
* Steeds erger worden
* tot stand komen
* tot stand brengen
* tot dusver

##### Vertalingen
#### Voegwoord

tot
* geeft onderschikkend de voorwaarde waaronder de actie in de hoofdzin eindigt
*   * We wandelen verder tot het regent.

##### Synoniemen

* [1] totdat

##### Spreekwoorden

* De kruik gaat zo lang te water tot hij barst
* De kruik gaat zolang te water, tot zij breekt.

##### Anagrammen

* "tot" is een palindroom

#### Gangbaarheid

* Het woord tot staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "tot" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "tot" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Catalaans
#### Bijvoeglijk naamwoord

tot
* alle, al de/het

#### Voornaamwoord

* alles

##### Anagrammen

* "tot" is een palindroom

## Duits

* IPA: /toːt/

##### Woordafbreking

* tot

#### Bijvoeglijk naamwoord

tot
* dood

##### Synoniemen

* gestorben, umgekommen, mausetot

##### Antoniemen

* lebend

##### Verwante begrippen

* töten

##### Anagrammen

* "tot" is een palindroom

## Latijn
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig van totus

#### Bijwoord

tot
* zoveel

##### Anagrammen

* "tot" is een palindroom

## Nedersaksisch
#### Voorzetsel

tot
* tot; het resultaat

##### Anagrammen

* "tot" is een palindroom

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /tɔt/

##### Woordafbreking

* tot

#### Zelfstandig naamwoord

tot
* genitief meervoud van toto

##### Synoniemen

* toto

##### Anagrammen

* "tot" is een palindroom

## Urkers
#### Voorzetsel

tot
* tot; het resultaat

##### Anagrammen

* "tot" is een palindroom [[Categorie:Palindroom in het Sjabloon:nls-urk]]