# hoed
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: hoed (hulp, bestand)
* IPA: / hut / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /ɦut/
** (Vlaanderen, Brabant): /ɦut/
** (Limburg): /hud/

##### Woordafbreking

* hoed

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1253

#### Zelfstandig naamwoord

de hoed m
* (hoofddeksel) een hoofddeksel
*   * De man droeg een hoge hoed.
* (mycologie) het bovenste gedeelte van het vruchtlichaam van een zwam
* (dierkunde) het koepelvormige deel van een kwal
* (medisch), (letterwoord) huisartsen onder een dak, een vorm van groepspraktijk

##### Hyponiemen

| apenhoed bolhoed bonthoed buishoed chapelleriehoed clitorishoed cowboyhoed dameshoed deukhoed dophoed feesthoed | flaphoed garibaldihoed gleufhoed gravenhoed hallelujahoed helmhoed herenhoed hogehoed jodenhoed kapothoed kardinaalshoed kastoorhoed | klaphoed luifelhoed molenhoed mutshoed pakhoed panamahoed pelgrimshoed pothoed punthoed regenhoed stormhoed strohoed | tepelhoed toppershoed toverhoed trouwhoed valhoed vilthoed vingerhoed vrijheidshoed winterhoed zomerhoed zonhoed zonnehoed |

##### Afgeleide begrippen

| hoedconstructie hoeden hoedendoos hoedenfabriek | hoedenkast hoedenlint hoedenmaakster hoedenmaker | hoedenparade hoedenpen hoedenplank hoedenspeld | hoedenvlechtschool hoedenwinkel hoedverband ouwehoedendoos |

##### Verwante begrippen

* heraldiek, hoofddeksel

##### Uitdrukkingen en gezegden

* aprilletje zoet geeft ook nog weleens een witte hoed
* aprilletje zoet heeft ook nog weleens een witte hoed
* aprilletje zoet sneeuwt nog wel een witte hoed
* Ergens zijn hoed voor afnemen
* Ergens bewondering voor hebben
* Hij is onder een hoedje te vangen
* Hij is zeer stil en gedwee
* Hij heeft een mus onder zijn hoed
* Hij weigert om iemand te groeten
* Zich een hoedje schrikken
* Heel erg schrikken van iets
* Van (dat mens, ...e.d.) heb ik geen hoge hoed op
* Die schat ik niet hoog in
* Iemand een veer op de hoed steken
* Iemand vertellen dat die zijn of haar werk goed gedaan heeft
* Met de hoed in de hand komt men door het ganse land
* Iemand die vriendelijk is, bereikt meer in het leven dan iemand die onaardig en onbeleefd is (vgl. Men vangt meer vliegen met honing dan met azijn)
* Van de hoed en de rand weten
* Precies weten hoe het zit
* Zijn hoed staat op drie haartjes

##### Vertalingen
#### Werkwoord

hoed
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van hoeden
*   * Ik hoed.
* gebiedende wijs van hoeden
*   * Hoed!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van hoeden
*   * Hoed je?

#### Gangbaarheid

* Het woord hoed staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "hoed" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "hoed" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

##### Woordafbreking

* hoed

#### Zelfstandig naamwoord

hoed
* (hoofddeksel) hoed
* (mycologie) hoed