# wapen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: wapen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈwapə(n) / (2 lettergrepen); /ˈʋaːpən/

##### Woordafbreking

* wa·pen

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘strijdwerktuig’ voor het eerst aangetroffen in 1237

#### Zelfstandig naamwoord

het wapen o
* een werktuig van geweld
    ▸ Bij de inval werd een vuurwapen gevonden. Mogelijk is dat het wapen waarmee de moorden zijn gepleegd. Tussen 21 december en 2 januari werden drie oudere mannen doodgeschoten. Het gaat om mannen van 63, 58 en 81 jaar.
* een wapenschild
* een onderscheidingsteken van een familie

##### Hyponiemen

| A-wapen V-wapen aanvalswapen alliantiewapen antiraketwapen antisatellietwapen antitankwapen atoomwapen belegeringswapen biowapen boordwapen chemowapen clusterwapen cyberwapen defensiewapen dienstwapen | elektroshockwapen familiewapen gebiedswapen geleidewapen gemeentewapen geslachtswapen geurwapen gevechtswapen gifwapen gsm-wapen handwapen kernwapen kortedrachtwapen kruisvluchtwapen laserwapen luchtwapen | magnetronwapen massavernietigingswapen moordwapen namaakwapen nepwapen neutronenwapen oliewapen oorlogswapen politiewapen precisiewapen prijswapen propagandawapen raketwapen rentewapen rijkswapen ruimtewapen | sanctiewapen schietwapen schutswapen slagwapen snelvuurwapen stadswapen stakingswapen stamwapen steekwapen stootwapen stroomstootwapen superwapen theaterwapen verdedigingswapen vernietigingswapen vuurwapen |

##### Afgeleide begrippen

| Wapenstilstand wapenaankoop wapenakkoord wapenarsenaal wapenbeeld wapenbeheersing wapenbeleid wapenbeperking wapenbestand wapenbeurs wapenbezit wapenbezitter wapenboek wapenbord wapenboycot wapenbrief wapenbroeder wapencontrole wapendeal wapendepot wapendeskundige wapendetector wapendicht wapendiefstal wapendier wapendracht wapendrager wapenembargo wapenen | wapenexpert wapenexport wapenexporteur wapenfabriek wapenfabrikant wapenfeit wapenfiguur wapengebied wapengebruik wapengekletter wapengeweld wapenhandel wapenhandelaar wapenhuis wapenhulp wapenindustrie wapeninspecteur wapeninspectie wapeninstructeur wapenkamer wapenkast wapenknecht wapenkoning wapenkreet wapenkunde wapenkunst wapenlaboratorium wapenleer wapenleverancier wapenleverantie | wapenlevering wapenlobby wapenloos wapenmagazijn wapenmantel wapenmarkt wapenmeester wapenonderhandelaar wapenorder wapenplaats wapenproducent wapenproductie wapenprogramma wapenrace wapenrecht wapenreductie wapenrek wapenroem wapenrok wapenroof wapenrusting wapenschild wapenschouw wapenschouwing wapensmederij wapensmid wapensmokkel wapenspel wapenspreuk wapensteun | wapenstilstand wapenstok wapenstuk wapensysteem wapentechnologie wapentent wapententoonstelling wapentrafiek wapentraining wapentransactie wapentransport wapentuig wapenuitrusting wapenuitvoer wapenveld wapenverbod wapenvergunning wapenverkoop wapenvermindering wapenvernietiging wapenverzamelaar wapenvlieg wapenvondst wapenvoorraad wapenwedloop wapenwet wapenwetgeving wapenwinkel wapenzaal wapenzending |

##### Verwante begrippen

* heraldiek

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Een balk in zijn wapen voeren
* Groots ( of hoog ) in zijn wapen zijn

##### Vertalingen
#### Werkwoord

wapen
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van wapenen
*   * Ik wapen.
* gebiedende wijs van wapenen
*   * Wapen!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van wapenen
*   * Wapen je?
    ▸ In Nederland is het warm, maar in Frankrijk en Spanje is het warmer, warmst. De hittegolven slaan toe in Zuid-Europa en toeristen puffen en zweten erop los. Hoe wapen je je onderweg naar je vakantiebestemming tegen de verzengende hitte? En hoe zorg je ervoor dat je koel blijft op de camping? NU.nl vroeg het enkele deskundigen.

#### Gangbaarheid

* Het woord wapen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wapen" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "wapen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ wapen op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “Verdachte schietpartijen IJsselmonde veertien dagen langer vast” (6-1-2025)
* ↑ Weblink bron “Hittegolf in Zuid-Europa: zo houd je je hoofd koel op (weg naar) de camping” (13 juli 2022), NU.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be