# beren
## Nederlands
##### Uitspraak

(heteroniem)
* [A]-[D] Geluid: beren (hulp, bestand)
** IPA: / ˈberə(n) / (2 lettergrepen)
* [E]: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
** IPA: / bəˈrɛn / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* be·ren

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A]: nevenvorm van baren ww
* [B]: afgeleid van beer zn met het achtervoegsel -en
** ww: beer in de betekenis "schuld(eiser", in de betekenis van ‘schulden maken’ aangetroffen vanaf 1898
* [C]: afgeleid van beer zn "gier, mensendrek" met het achtervoegsel -en
* [D]: van Middelnederlands beren
* [E]: berennen ww zonder de uitgang -en

#### Werkwoord

[A] beren
* inergatief schreeuwen

#### Werkwoord

[B] beren
* inergatief schulden maken

#### Werkwoord

[C] beren
* overgankelijk bemesten

#### Werkwoord

[D] beren
* (Suriname) geslachtsgemeenschap hebben
* overgankelijk (Vroegnieuwnederlands) slaan

##### Synoniemen

* [1] batsen

#### Werkwoord

[E] berèn
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van berennen
*   * Ik beren.
* gebiedende wijs van berennen
*   * Beren!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van berennen
*   * Beren je?

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de beren mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord beer
* meervoudsvorm als officiële benaming (roofdieren) Ursidae een familie van roofdieren (Carnivora). Beren maken deel uit van de Caniformia, waartoe onder meer ook de hondachtigen worden gerekend. De familie telt acht moderne soorten, verdeeld over vijf geslachten. De meeste beren zijn groot en log van gestalte, hebben stevige, korte ledematen en een kleine staart. Het lichaam is bedekt met een dikke vacht en de kop heeft een relatief lange snuit en kleine, afgeronde oren

##### Hyperoniemen

* [2] roofdieren, zoogdieren, gewervelden, chordadieren, dieren

##### Hyponiemen (in taxonomische zin)

* [2] Amerikaanse zwarte beer, bruine beer, reuzenpanda's
* [2] Aziatische zwarte beer, brilbeer, gobibeer, holenbeer, ijsbeer, kortsnuitbeer, lippenbeer, Maleise beer

##### Verwante begrippen

* kleine beren, neusberen, slankberen, wasberen, zeeberen
* Allens slankbeer, Beddards slankbeer, bonte beer, cozumelwasbeer, chiriqui-slankbeer, Engelse beer, Gabbi's slankbeer, galapagoszeebeer, gewone wasbeer, grote beer, guadalupezeebeer, Harris' slankbeer, juanfernandezzeebeer, kerguelenzeebeer, kleine beer, kleine neusbeer, krabbenetende wasbeer, mendicabeer, nelson-neusbeer, neusbeer, Nieuw-Zeelandse zeebeer, noordelijke zeebeer, prachtbeer, purperbeer, rode neusbeer, roodbandbeer, slankbeer, sneeuwbeer, Subantarctische zeebeer, tresmariaswasbeer, wasbeer, weegbreebeer, witsnuitneusbeer, zeebeer, Zuid-Amerikaanse zeebeer, zuidelijke zeebeer

##### Hyponiemen

* blikberen, glasberen, mestberen, ontberen, wandberen

##### Afgeleide begrippen

* beerachtig, beerbak, beerbaviaan, beerboer, beerboerin, beerdiertje, beerdiertjes, beerenburg, beerenhout, beerhond, beerhonden, beerhouder, beerhoudster, beerkar, beerkoeskoes, beerkuip, beerlepel, beerlook, beermakaak, beermaki, beermarter, beermens, beermost, beerproof, beerput, beerrups, beerschepper, beerschot, Beersel, beersteker, beerstoffen, beerstut, beertender, beerton, beeruil, beervlinder, beervlinders, beervoeter, beerwagen, beerwortel, bere, beredruk, beregezellig, beregoed, berekoud, bereleuk, berenbeurs, berenbijt, berenbijter, berenboek, berenboer, berenburg, berenburger, Berendrecht, berendruif, Bereneiland, berengal, berengeld, berengeur, berenhap, berenhoeder, berenhok, berenhol, berenhonger, berenhouderij, berenhuid, berenjacht, berenjager, berenjong, berenklauw, berenklus, berenknuffel, berenkooi, berenkop, berenkuil, berenleider, berenlul, berenmarkt, berenmuts, berenoor, berenpak, berenpap, berenpartij, berenpels, berenpoep, berenpoot, berenspray, berentand, berentemmer, berentemster, berenterritorium, berentrots, berenvacht, berenval, berenvel, beresterk, beretrots, berig, de huid niet verkopen voor de beer geschoten is

##### Verwante begrippen

* Amerikaanse zwarte beer
* atlasbeer
* Aziatische zwarte beer
* baribal
* brilbeer
* bruine beer
* Californische grizzlybeer
* Europese bruine beer
* gobibeer
* grizzly
* grizzlybeer
* holenbeer
* honingbeer
* ijsbeer
* isabelbeer
* kamtsjatkabeer
* kaneelbeer
* kodiakbeer
* kortsnuitbeer
* kraagbeer
* lippenbeer
* Maleise beer
* Marsicaanse bruine beer
* oessoeribeer
* Oost-Siberische bruine beer
* panda
* pandabeer
* poolbeer
* reuzenpanda
* reuzenpanda's
* Syrische bruine beer
* Tibetaanse blauwe beer +

#### Gangbaarheid

* Het woord beren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "beren" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ beren (schreeuwen) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ beren (schulden maken) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "beren" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ beren (bemesten) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ beren (geslachtsgemeenschap hebben) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Middelengels
##### Uitspraak

* IPA: /bɛːrən/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Angelsaksische beran

#### Werkwoord

beren
* dragen

##### Schrijfwijzen

* baren
* bearen
* beoren

##### Overerving en ontlening

* Engels: bear
* Schots: bere, beir
* Yola: ber

## Middelnederduits
#### Zelfstandig naamwoord

beren
* meervoud van bere

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudnederlandse beran

#### Werkwoord

beren
* dragen

##### Schrijfwijzen

* bēren

#### Verwijzingen

* Middelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

## West-Vlaams
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / ˈbɛrə(n) / (2 lettergrepen)

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelnederlands beren , ontwikkeld uit Oergermaans *barjanan-, bij Indo-Europees *bʰerH- ‘doorsteken, slaan’, waartoe ook Oudiers barae ‘woede, vijandigheid’, Latijn ferīre ‘slaan, stoten’ en Litouws bárti ‘schelden’ behoren. Evenals Oudhoogduits berjan ‘slaan, kloppen, kneden’, Oudengels verl.deelw. ġebered ‘neergeslagen, gekneed’ en IJslands berja ‘slaan, stoten’.

#### Werkwoord

* overgankelijk kneden

#### Verwijzingen

* ↑ Kroonen, Guus, Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden: Brill, 2013; blz. 53
* ↑ Antonius Angelus Weijnen, Etymologisch dialectwoordenboek, 2de druk, Assen: Sdu Uitgevers, 2003, blz. 45–46.
* ↑ beren op website: Etymologiebank.nl