# maal
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: maal (hulp, bestand)
* IPA: / mal / (1 lettergreep); /ma:l/

##### Woordafbreking

* maal

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘melktijd’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1726
* In de betekenis van ‘maaltijd’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285
* In de betekenis van ‘telkens terugkerend tijdstip, keer’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1246
* In de betekenis van ‘valies’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100
* In de betekenis van ‘jonge koe’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 701

#### Zelfstandig naamwoord

$^1$maal v (verouderd:) o
* (verouderd) tijdstip, tijd (vooral in samenstellingen en afleidingen)
* telkens terugkerend tijdstip waarop iets gebeurt
*   * Dit was de tweede maal dat zijn pet werd afgeblazen door de wind.

##### Synoniemen

* keer

##### Hyponiemen

| achtmaal achttienmaal altemaal allemaal andermaal dertienmaal ditmaal | driemaal duizendmaal eenmaal elfmaal etmaal helemaal honderdmaal | meermaal meermaals menigmaal miljoenmaal namaals negenmaal negentienmaal | telkenmaal tienmaal twaalfmaal tweemaal twintigmaal veertienmaal viermaal | vijfmaal vijftienmaal zesmaal zestienmaal zevenmaal zeventienmaal |

##### Afgeleide begrippen

* driemalig
* eenmalig
* maalkruis
* maalteken
* maalpunt
* meermalig
* toenmalig
* tweemalig
* voormalig

#### Zelfstandig naamwoord

$^2$maal o
* de handeling van eten zoals die dagelijks op geregelde tijden plaatsvindt
*   * Elke avond stond er weer een heerlijk maal klaar.

##### Synoniemen

* maaltijd

##### Hyponiemen

| afscheidsmaal akkermaal avondmaal bruiloftsmaal eetmaal | feestmaal galgenmaal gastmaal gildemaal godenmaal | kandeelmaal kerstmaal kindermaal koningsmaal lucullusmaal | middagmaal nachtmaal noenmaal ochtendmaal paasmaal | sabbatmaal sabbatsmaal vroegmaal zondagsmaal |

##### Afgeleide begrippen

* maaltijd

#### Zelfstandig naamwoord

$^3$maal o
* (verouderd) merkteken, vlek

##### Afgeleide begrippen

* ijzermaal
* maler

#### Zelfstandig naamwoord

$^4$maal m
* (verouderd) geërfde. markgenoot
* gemaal
* maalboom
* maalschap
* maalstede

#### Zelfstandig naamwoord

$^5$maal v
* (verouderd) koe van anderhalf tot twee jaar, die nog niet heeft gekalfd

##### Synoniemen

* vaars

##### Afgeleide begrippen

* watermaal

#### Zelfstandig naamwoord

$^6$maal m
* (verouderd) zak, tas

##### Afgeleide begrippen

* brievenmaal

#### Werkwoord

maal
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van malen
*   * Ik maal.
* gebiedende wijs van malen
*   * Maal!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van malen
*   * Maal je?

##### Opmerkingen

* zie malen voor meer afleidingen en samenstellingen waar ma(a)l in voorkomt

##### Anagrammen

* alma, lama, mala

#### Gangbaarheid

* Het woord maal staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "maal" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* 1 2 3 4 5 "maal" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be