# -el
## Nederlands
##### Uitspraak

* IPA: / əl / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /-əɫ/, /-ɔɫ/
** (Vlaanderen, Brabant): /-əɫ/
** (Limburg): /-əl/

##### Woordafbreking

* -el

##### Woordherkomst en -opbouw

* naamwoordelijk achtervoegsel: van het Germaanse achtervoegsel *-il-; van het Protogermaanse achtervoegsel *-ila, verwant aan het Beierse -(e)l, het Alemannische -li, het Zuidopperfrankische -lein en Latijn -ulus
* [2] werkwoordelijk achtervoegsel: van het Protogermaanse achtervoegsel *-lō- (met de uitgang van de infinitief *-ną) verwant aan Engels -le, Duits -(e)l, Deens -le, Zweeds -la

#### Achtervoegsel

-el
* (verouderd) een uitgang die oorspronkelijk afstamming aangaf en daarmee ook verkleining;
*   * Er zou kans zijn op ijzel.
*   * Onder de eik lagen veel eikels.
*   * Vader sloeg op de grote trom en zijn drie zoons elk hun eigen trommel.
*   * Zo'n lange slungel kan toch nooit een goede kompel zijn.
* (verouderd) een uitgang die een werktuiglijke of instrumentele term van een werkwoord afleidt
*   * Hij maakte de sleutel vast aan zijn gordel.
* (verouderd) een achtervoegsel dat direct na de stam en voor een eventuele uitgang wordt geplaatst om een frequentatief te vormen, dat herhaling en intensiteit uitdrukt
*   * Hij hinkelde niet zo graag, maar deed toch maar mee.

##### Verwante begrippen

* [2] -er

##### Afgeleide begrippen

* [1] fratsel, ondersponsel, uitkotsel

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ -el op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Weblink bron Schönfeld, M. (ed. A. van Loey) “Historische grammatica van het Nederlands”, 8e druk (1970), N.V. W.T. Thieme & Cie, p. 227, par. 185 op Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
* ↑ Weblink bron Tim de Goede “Derivational Morphology: New Perspectives on the Italo-Celtic Hypothesis”, masterscriptie (2014), Universiteit Leiden, p. 15
* ↑ Weblink bron W. Haeseryn e.a. “12.2.1.4.2 Het achtervoegsel -el” (januari 2019) op e-ans.ivdnt.org (Algemene Nederlandse Spraakkunst)
* ↑ Weblink bron Schönfeld, M. (ed. A. van Loey) “Historische grammatica van het Nederlands”, 8e druk (1970), N.V. W.T. Thieme & Cie, p. 237, par. 191 op Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

## Duits
##### Uitspraak

* IPA: /-əl/

##### Woordherkomst en -opbouw

* [1] naamwoordelijk achtervoegsel: van het Germaanse achtervoegsel *-il-; van het Protogermaanse achtervoegsel *-ila, verwant aan het Beierse -(e)l, het Alemannische -li en het Zuidopperfrankische -lein
* [2] werkwoordelijk achtervoegsel: van het Protogermaanse achtervoegsel *-lō- (met de uitgang van de infinitief *-ną) verwant aan Engels -le, Nederlands -el, Deens -le, Zweeds -la

#### Achtervoegsel

-el
* een uitgang die oorspronkelijk afstamming aangaf en daarmee ook verkleining; de uitgang komt ook voor om degene die iets uitvoert of het middel waarmee dat gebeurt af te leiden.
* een achtervoegsel dat direct na de stam en voor een eventuele uitgang wordt geplaatst om een frequentatief te vormen, dat herhaling en intensiteit uitdrukt.

##### Afgeleide begrippen

* [1] Eichel, Viertel

## Frans
##### Uitspraak

* IPA: /ɛl/

##### Woordafbreking

* -el

##### Woordherkomst en -opbouw

* [1] uit het Latijn -ālis.
* [2] uit het Latijnse achtervoegsel -ellus.

#### Achtervoegsel

-el
* vormt bijvoeglijke naamwoorden uit zelfstandige naamwoorden
* als verkleinsuffix of suffix van relatie, vormt -el mannelijke zelfstandige naamwoorden
    «un hommelet [van homme 'man, mens']»
       een onbeduidend mannetje