OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# outdoorseizoen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: outdoorseizoen (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* out·door·sei·zoen

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van outdoor zn en seizoen zn

#### Zelfstandig naamwoord

het outdoorseizoen o
* (sport) periode van het jaar dat atletiekwedstrijden in de buitenlucht worden gehouden; de periode van 1 april tot 1 oktober
    ▸ De Nederlandse handboogschutter wint de eerste wereldbekerwedstrijd van het outdoorseizoen en de eerste wereldbekerzege in zijn carrière. Met het team verloor Van den Berg de finale.
    ▸ Vijf Nederlandse meerkampers die komende zomer in actie komen op de Olympisch Spelen in Rio de Janeiro begonnen zaterdag hun outdoorseizoen met de Ter Specke Bokaal in Lisse. Verslaggever Leon Haan zocht uit hoe met Nadine Broersen, Nadine Visser, Anouk Vetter, Pieter Braun en Eelco Sintnicolaas gaat in de aanloop naar de Spelen.
    ▸ Het 'outdoorseizoen' loopt van 1 april tot 1 oktober. Het 'indoorseizoen' loopt van 1 oktober tot 1 april. Maar het is dus niet zo dat tijdens het 'outdoorseizoen' alleen maar outdoorwedstrijden georganiseerd mogen worden en andersom. Dit is te vinden in het Algemeen Wedstrijdreglement in de begripsbepalingen.

##### Antoniemen

* indoorseizoen

#### Gangbaarheid

* Het woord outdoorseizoen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Van den Berg pakt WB-goud in Shanghai” (maandag 2 mei 2016, 12:24), NOS
* ↑ Weblink bron “Meerkampers draaien warm in Lisse” (zondag 8 mei 2016, 08:51), NOS
* ↑ Weblink bron “Wanneer mogen er outdoor of indoorwedstrijden georganiseerd worden?”, knhs
# indoorbaan
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: indoorbaan (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·door·baan

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van indoor zn en baan zn

#### Zelfstandig naamwoord

de indoorbaan v / m
* (sport) overdekte atletiekbaan; overdekte wielerbaan; overdekte tennisbaan die men vooral in de wintermaanden gebruikt
    ▸ Rus speelde zeker niet onaardig, serveerde ook goed, maar werd in de rally's weggeblazen. Het gravel op de indoorbaan in Den Haag was traag, wat niet in het voordeel van Rus was. Met slim geplaatste ballen en tempowisselingen kon ze zo nu en dan iets uitrichten.Zo stelde ze bij 1-5 setverlies met een break nog even uit. Sabalenka brak Rus vroeg in de tweede set en dieselde daarna door: 6-2, 6-3.

#### Gangbaarheid

* Het woord indoorbaan staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “Oranje op 1-1 in Fed Cup na emotionele rentree Bertens: 'Tranen van geluk'” (vrijdag 7 februari 2020, 16:27), NOS
# industriegrond
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: industriegrond (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·dus·trie·grond

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van industrie zn en grond zn

#### Zelfstandig naamwoord

de industriegrond m
* aarde die men kan gebruiken voor industriële activiteiten
    ▸ Thermisch gereinigde grond wordt gebruikt in onder meer dijken en onder wegen. Het is een combinatie van grond afkomstig uit bodemsaneringen en teerhoudend asfaltgranulaat. Door extreme verhitting verdwijnen schadelijke stoffen normaal gesproken uit dat mengsel en vervolgens mag het gebruikt worden als industriegrond.
* gebied dat is gereserveerd voor industriële activiteiten

##### Verwante begrippen

* [1] industriezand

#### Gangbaarheid

* Het woord industriegrond staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “OM onderzoekt milieuvervuiling door fout gerecyclede grond” (vrijdag 16 april 2021, 09:27), NOS
# industriesector
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: industriesector (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·dus·trie·sec·tor

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van industrie zn en sector zn

#### Zelfstandig naamwoord

de industriesector m
* (industrie)deel van de economie, dat wordt gekenmerkt door de productie en verwerking van materiële goederen of artikelen in fabrieken en ondernemingen, veelal gekenmerkt door een hoge graad van mechanisering en automatisering
    ▸ De Nederlandse industriesector zegt dat een CO2-taks weinig zal doen in het verlagen van de uitstoot. "Bedrijven zouden het geld voor die CO2-heffing juist veel beter kunnen steken in het verduurzamen", zegt Cas König, voorzitter van de Industrietafel Noord-Nederland en directeur van Groningen Seaports.
    ▸ D66-fractievoorzitter Jetten wil een nationale CO2-heffing voor de energie- en industriesector. In een interview met Trouw zegt hij: "Het gaat internationaal niet hard genoeg. Wil je de komende tien jaar resultaten boeken, dan zijn nationale CO2-beprijzingen onontkoombaar."

#### Gangbaarheid

* Het woord industriesector staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “CO2-taks komt er niet, maar uitstoot wordt çonstant punt van overleg'” (vrijdag 21 december 2018, 20:30), NOS
* ↑ Weblink bron “D66 wil CO2-heffing voor energie- en industriesector” (dinsdag 11 december 2018, 22:47), NOS
# industrietak
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: industrietak (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·dus·trie·tak

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van industrie zn en tak zn

#### Zelfstandig naamwoord

de industrietak m
* groep gelijksoortige industriële bedrijven
    ▸ De GGD's zijn nog in gesprek met de minister over het verzoek, reageert koepelorganisatie GGD-GHOR. Een mogelijke uitkomst is dat inderdaad iedereen in deze industrietak getest wordt, maar dat is nu nog te vroeg om te zeggen.
    ▸ Jeroen van der Veer, oud-topman van Shell, pleit voor het invoeren van CO2-heffingen per industrietak. Ïk denk niet dat je één prijs hebt die fair is voor de hele industrie. Voor het ene bedrijf hakt het er heel anders in dan voor de ander."
    ▸ De burgemeester wil daarom dat niet alleen criminelen, maar ook de bedrijven die de criminaliteit mogelijk maken het werken wordt bemoeilijkt. "De georganiseerde criminaliteit kun je alleen maar aanpakken als je beseft dat de georganiseerde criminaliteit een professionele industrie is, die heel veel schakels kent. Als je de schakels ontregelt die ze gebruiken om de industrietak overeind te houden, dan win je daar misschien veel meer mee dan de kopstukken een paar jaar in de cel te zetten."

##### Synoniemen

* industriebranche

#### Gangbaarheid

* Het woord industrietak staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “FNV: tijd om iedereen in de slachtindustrie te testen op corona” (vrijdag 29 mei 2020, 10:13), NOS
* ↑ Weblink bron “Oud-topman Shell: elke industrie eigen CO2-prijs” (donderdag 14 maart 2019, 22:04), NOS
* ↑ Weblink bron “'Maak huurauto's minder anoniem met afwijkend kenteken'” (donderdag 14 juli 2016, 19:00), NOS
# infectiebestrijding
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: infectiebestrijding (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·fec·tie·be·strij·ding

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van infectie zn en bestrijding zn

#### Zelfstandig naamwoord

de infectiebestrijding v
* (medisch) het voorkomen en behandelen van besmettelijke aandoeningen
    ▸ Het systeem dat Nederland moet beschermen tegen een nieuwe uitbraak van een infectieziekte die kan worden overgedragen van dier op mens, is niet zo goed als de overheid beweert. Dat zegt Roel Coutinho, voormalig directeur van het Centrum Infectiebestrijding, tegen onderzoeksprogramma Zembla.
    ▸ Het RIVM krijgt er tientallen vragen per week over. Mensen willen vooral weten of ze bezorgd moeten zijn, zegt Jaap van Dissel, hoofd Infectiebestrijding bij het RIVM. "We leggen dan uit dat het zaak is om te voorkomen dat je een tekenbeet oploopt en dat je een teek die zich in je heeft vastgebeten zo snel mogelijk verwijdert."

#### Gangbaarheid

* Het woord infectiebestrijding staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “'Volksgezondheid niet op één bij aanpak dierziektes'” (woensdag 28 september 2016, 06:00), NOS
* ↑ Weblink bron “RIVM krijgt veel vragen over nieuw tekenvirus” (zondag 14 augustus 2016, 16:01), NOS
# inflatiestijging
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: inflatiestijging (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·fla·tie·stij·ging

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van inflatie zn en stijging zn

#### Zelfstandig naamwoord

de inflatiestijging v
* (economie) versnelling van de geldontwaarding; versnelling van de prijsstijgingen
    ▸ Ook de voedselprijzen droegen bij aan de toename van de inflatie. Voedingsmiddelen waren in januari 4,3 procent duurder dan een jaar eerder. In december was dit 2,6 procent. Brood, kaas en kwark leverden de grootste bijdrage aan de inflatiestijging.
    ▸ Econoom en oud-centraal bankier Lex Hoogduin is er minder gerust op. Ër is een niet te verwaarlozen kans dat de inflatiestijging niet tijdelijk is en als je pas op inflatie gaat reageren als die zich genesteld heeft ben je gewoon te laat. Het is als je huis tegen brand verzekeren. De kans dat je huis afbrandt is klein maar de meeste mensen willen het risico niet lopen en verzekeren zich."
    ▸ Econoom en oud-centraal bankier Lex Hoogduin is er minder gerust op. Ër is een niet te verwaarlozen kans dat de inflatiestijging niet tijdelijk is en als je pas op inflatie gaat reageren als die zich genesteld heeft ben je gewoon te laat. Het is als je huis tegen brand verzekeren. De kans dat je huis afbrandt is klein maar de meeste mensen willen het risico niet lopen en verzekeren zich."

#### Gangbaarheid

* Het woord inflatiestijging staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Inflatie stijgt naar 6,4 procent, hoogste niveau in bijna 40 jaar” (donderdag 10 februari 2022, 06:51), NOS
* 1 2 Weblink bron André Meinema “ECB houdt vast aan lage rente en pandemiesteun, ondanks hoge inflatie” (donderdag 10 juni 2021, 15:55), NOS
# informaliteit
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: informaliteit (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·for·ma·li·teit

##### Woordherkomst en -opbouw

afleiding van informeel met het achtervoegsel -iteit

#### Zelfstandig naamwoord

de informaliteit v
* strijdig met de officiële manier van doen, niet door protocol gereguleerde omgang met elkaar
    ▸ "Met veel kleine gebouwen vlak bij elkaar en ontstaan er heel veel interessante tussenruimtes. Pleintjes, straatjes, steegjes, doorgangetjes, dat samen levert een heel verrassend en verrijkende buurt op. Dus hier heb je een bepaalde intimiteit en een informaliteit en die krijg je cadeau door het op deze manier zo dicht te organiseren", aldus Van 't Spijker.
    ▸ Informaliteit als kracht: Toch bleef het doel van de conferentie: een bijdrage leveren aan een vreedzame oplossing van conflicten. Soms aan de hand van concrete afspraken of aankondigingen, zoals in 2011, toen de ministers Clinton namens de VS en Lavrov namens Rusland hier een akkoord sloten om aan beide zijden het aantal nucleaire wapens te verminderen.

#### Gangbaarheid

* Het woord informaliteit staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron Lune van der Meulen “Weg met woontorens? Deze architecten hebben alternatieven voor de woningnood” (zaterdag 29 mei 2021, 18:34), NOS
* ↑ Weblink bron Charlotte Waaijers “Op de veiligheidsconferentie in München is dit jaar geen plek voor iedereen” (vrijdag 17 februari 2023, 21:07), NOS
# myriagon
## Engels
##### Uitspraak

* IPA: /ˈmiɹiəɡɑn/
* Geluid: myriagon (US) (hulp, bestand)

#### Zelfstandig naamwoord

myriagon
* (meetkunde) tienduizendhoek, veelhoek met tienduizend zijden

##### Hyperoniemen

* polygon

##### Afgeleide begrippen

* myriagonal
# informatieavond
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: informatieavond (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·for·ma·tie·avond

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van informatie zn en avond zn

#### Zelfstandig naamwoord

de informatieavond m
* bijeenkomst in avonduren waarin de bezoekers informatie over een bepaald onderwerp krijgen
    ▸ Nog voor de zomer is er een oplossing voor boeren in het bevingsgebied die schade hebben aan hun mestkelders. Dat beloofde het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) gisteren op een informatieavond georganiseerd door brancheorganisatie LTO Noord.
    ▸ De commotie laat volgens Rutgers zien dat het belangrijk is om ouders mee te nemen in de voorlichtingsweek. Dat kunnen scholen doen door ze op tijd over te informeren via een brief en door een informatieavond te organiseren.

#### Gangbaarheid

* Het woord informatieavond staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Boeren in bevingsgebied krijgen snel oplossing voor schade aan mestkelders” (woensdag 29 maart 2023, 09:56), NOS
* ↑ Weblink bron “Ondanks onrust meer voorlichtingslessen gegeven in Week van de Lentekriebels” (vrijdag 31 maart 2023, 20:14), NOS
# informatiemakelaar
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: informatiemakelaar (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·for·ma·tie·ma·ke·laar

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van informatie zn en makelaar zn

#### Zelfstandig naamwoord

de informatiemakelaar m
* (juridisch) crimineel die vertrouwelijke informatie doorverkoopt aan criminelen
    ▸ Het aantal corruptiezaken is de afgelopen jaren vrijwel stabiel gebleven, maar de informatiemakelaar is in opkomst, zegt Van Baaren op basis van ontsleutelde cryptotelefoons. Volgens hem hebben overheidsinstanties vaak niet eens door dat hun gegevens aantrekkelijk zijn voor criminelen. "Terwijl wij zien dat die daar grof geld voor betalen, wat erop wijst dat de informatie heel belangrijk is."
    ▸ Dat bleek een soort informatiemakelaar, een doorgeefluik richting criminelen. De motoragent en 'Richard' communiceerden versleuteld via de speciale telefoon en spraken ook regelmatig af op een parkeerplaats. Daar overhandigde hij gegevens en kreeg hij nieuwe verzoeken.

#### Gangbaarheid

* Het woord informatiemakelaar staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Rijksrecherche ziet dat omkopen van ambtenaren verdienmodel is geworden” (dinsdag 9 mei 2023, 00:42), NOS
* ↑ Weblink bron Remco Andringa “Politieman verkocht complete dossiers voor 500 euro” (dinsdag 8 december 2020, 18:37), NOS
# inhaalduel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: inhaalduel (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·haal·du·el

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van inhalen ww en duel zn

#### Zelfstandig naamwoord

het inhaalduel o
* (sport) wedstrijd die men houdt omdat men die eerder heeft moeten uitstellen
    ▸ Met de 2-3 overwinning houdt Groningen zicht op een terugkeer naar de eredivisie. Ook de periodetitel ligt nog binnen handbereik. FC Groningen speelt begin april een inhaalduel met FC Emmen en kan bij winst het bronzen kampioensschild in ontvangst nemen.
    ▸ Ook de periodetitel ligt nog voor het grijpen. FC Groningen speelt begin april een inhaalduel tegen FC Emmen en mag bij winst in deze wedstrijd het bronzen kampioensschild in ontvangst nemen.

##### Hyperoniemen

* inhaalwedstrijd

#### Gangbaarheid

* Het woord inhaalduel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “ADO redt punt tegen Dordrecht door werelddoelpunt Van Mieghem” (maandag 11 maart 2024, 22:17), NOS
* ↑ Weblink bron “Winnend Willem II profiteert van gelijkspel concurrenten ADO Den Haag en Roda JC” (vrijdag 8 maart 2024, 22:04), NOS
# inhaalpoging
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: inhaalpoging (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·haal·po·ging

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van inhaal ww en poging zn

#### Zelfstandig naamwoord

het inhaalpoging o
* (verkeer) de keer dat men probeert een ander voertuig in te halen
* (sport) de keer dat de ene sporter de ander probeert in te halen
    ▸ Van 't Wout kwam juist ingetogen over de finish, want hij kreeg zijn bronzen plak in de schoot geworpen na een val van de Chinees Xiaojun Lin, die met zijn onhandige inhaalpoging ook zijn landgenoot Shaoang Liu hinderde.
    ▸ George Russell, die al bij de kwalificatie voor de sprintrace een straf incasseerde en pas als elfde van start ging, ontving wel een straf vanwege een inhaalpoging bij Oscar Piastri en dat kostte hem uiteindelijk ook een plekje.

#### Gangbaarheid

* Het woord inhaalpoging staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Goud voor shorttrackploeg op gemengde aflossing, brons voor Velzeboer en Van 't Wout” (zaterdag 9 december 2023, 08:33), NOS
* ↑ Weblink bron “Verstappen declasseert concurrentie in sprintrace van GP Verenigde Staten” (zondag 22 oktober 2023, 00:45), NOS
# inkomensklasse
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: inkomensklasse (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·ko·mens·klas·se

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van inkomen ww en klasse zn met het invoegsel -s-

#### Zelfstandig naamwoord

de inkomensklasse v
* {economie{|nld}} een inkomen tussen een bepaalde ondergrens en een bepaalde bovengrens
    ▸ Opvallend is dat vooral kinderen uit een lagere inkomensklasse meer moeite hebben om daaruit op te klimmen. Inmiddels komt een derde van de kinderen uit een gezin dat in de laagste inkomensgroep zit zelf ook in die groep terecht. In 2005 was dat nog 27 procent.
    ▸ Het marketingbedrijf Cendris, dat tegenwoordig onderdeel uitmaakt van PostNL, voegt allemaal kenmerken toe aan die verzameling adresgevens. Bijvoorbeeld: naam, leeftijd- en inkomensklasse, opleidingsniveau, levensfase en type woning. Zo ontstaat een profiel van elk adres in Nederland. Die informatie wordt vervolgens doorverkocht aan bedrijven.

#### Gangbaarheid

* Het woord inkomensklasse staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “Dertigers klimmen nu moeilijker op dan hun ouders” (maandag 10 september 2018, 10:01), NOS
* ↑ Weblink bron “De slag om uw gegevens” (vrijdag 24 mei 2013, 18:36), NOS
# servicestation
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: servicestation (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ser·vice·sta·ti·on

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van service ww en station zn

#### Zelfstandig naamwoord

het servicestation o
* hulppost waar automobilisten benzine kunnen tanken en kleine reparaties kunnen laten uitvoeren
* hulppost in het algemeen waar men terecht kan voor bepaalde veel voorkomende problemen
    ▸ China heeft de Nederlandse overheid nooit ingelicht over het bestaan van de bureaus, die volgens RTL Nieuws een "overzees servicestation" worden genoemd. Chinese Nederlanders kunnen hier hun Chinese rijbewijzen verlengen en wijzigingen in de burgerlijke stand doorgeven, schrijft de nieuwswebsite. Zaken als paspoortverlengingen horen normaal gesproken thuis bij een ambassade of consulaat.

#### Gangbaarheid

* Het woord servicestation staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “China heeft illegaal politiebureaus in Nederland, aanwijzingen voor intimidatie” (dinsdag 25 oktober 2022, 19:16), NOS
# aleviet

* Niet te verwarren met: alawiet

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: aleviet (hulp, bestand)
* IPA: / ˌaleˈvit / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ale·viet

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Turks Alevi met het achtervoegsel -iet, geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.M

#### Zelfstandig naamwoord

de aleviet m
* (religie) moslim die een meer humanistische, spirituele variant van het sjiisme belijdt Alevieten vormen in Turkije, Nederland en België na de soennieten de grootste geloofsgemeenschap onder Turkse moslims.
    ▸ Wat je ook zoekt, zoek het in jezelf, niet in Mekka, Jeruzalem of Rome. Het grootste boek dat gelezen moet worden is de mens. Misschien vraag jij je nu zomaar af wie ik ben. Dat kan ik je wel vertellen, hoor. Ik ben een Turk uit Deventer. Een Aleviet, dus vrees me niet. Dat rijmt.

##### Afgeleide begrippen

* alevitisch

#### Gangbaarheid

* Het woord aleviet staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "aleviet" herkend door:
| 34 % | van de Nederlanders; |
| 35 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron Arthur van Amerongen “Blijf met je poten van Eus, Amsterdam CS en Argos af” (16 juni 2017), HP de Tijd
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# medeplichtig
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: medeplichtig (hulp, bestand)
* IPA: / ˌmedəˈplɪxtəx / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* me·de·plich·tig

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘opzettelijk behulpzaam bij een misdrijf’ voor het eerst aangetroffen in 1558
* samenstelling 'mede' ook en Middelnederlands 'plichtig' schuldig
* Samenstellende afleiding van mede en de stam van plegen met het achtervoegsel -ig

##### Vaste voorzetsels

* medeplichtig zijn aan

#### Bijvoeglijk naamwoord

medeplichtig
* (juridisch) bewust bijgedragen hebbend tot een bepaalde wandaad
*   * De aan berovingen medeplichtige man werd veroordeeld tot vijf jaar gevangenis.
* bewust profiteren van een moreel verwerpelijk iets
    ▸ Alleen Ingeborg zou ertegen geprotesteerd hebben, maar wij anderen zitten tevreden en medeplichtig te smullen, peinsde Lauritz terwijl hij genoot van een stuk vlees dat zo mals was dat het, zoals de uitdrukking luidde, bijna smolt in je mond, Eerst komt het vreten, dan de moraal.
*   * ‘Wie nu nog Tesla’s koopt en X gebruikt, wordt medeplichtig aan de vernietiging van vrijheid en democratie,’ kopte het doorgaans toch vrij bedeesde Nederlands Dagblad deze week boven zijn column

##### Afgeleide begrippen

* medeplichtige, medeplichtigheid

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord medeplichtig staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "medeplichtig" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "medeplichtig" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ medeplichtig op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ www.parool.nl (18 jan 2025)
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be