# waard
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: waard (hulp, bestand)
* IPA: / wart / (1 lettergreep); /ʋaːrt/

##### Gelijkklinkende woorden

* waart

##### Woordafbreking

* waard

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] erfwoord via Middelnederlands wert van Oudnederlands wardo, in de betekenis van ‘bewaker’ aangetroffen vanaf 855 en in die van ‘kastelein’ vanaf 1240
* [B] erfwoord via Middelnederlands wert van Oudnederlands wertha, in de betekenis van ‘laag liggend land’ aangetroffen vanaf 821-823
* [C] uitspraakvariant van "woerd"
* [D] erfwoord via Middelnederlands wert van Oudnederlands werth, in de betekenis van ‘de genoemde prijs hebbend’ aangetroffen vanaf 1100

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de waard m
* (beroep) (horeca) baas van een herberg, taveerne of café
* A 1 Een waard in Neurenberg rond 1580.

##### Synoniemen

* herbergier
* kastelein
* cafébaas

##### Hyponiemen

* hoerenwaard

##### Afgeleide begrippen

* waardboom, waardplant, waardgeld, waardschap

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Buiten de waard rekenen

##### Spreekwoorden

* Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten.

##### Vertalingen

[B] de waard v / m
* (aardrijkskunde) vlak land in een rivierengebied
* B 1. Luchtfoto van de waard bij Kinderdijk rond 1930.

##### Synoniemen

* weerd (uitspraakvariant)

##### Verwante begrippen

* gors, kwelder, schor, slik, voorland

##### Hyponiemen

* griendwaard, rijswaard, uiterwaard

##### Afgeleide begrippen

* waardland, waardzegge
[C] de waard m
* (dierkunde) mannelijke eend
* C 1. Een waard.

##### Synoniemen

* woerd, woord (uitspraakvarianten)
* mannetjeseend

#### Bijvoeglijk naamwoord

[D] waard
* predicatief: ~ zijn in geld uitdrukbaar zijn
*   * Dat huis is veel minder waard geworden.
* predicatief: ~ zijn anders dan financieel belang hebben
*   * Hij is wel wat beter maar nog steeds niet veel waard.
    ▸ Ik bladerde erdoorheen en las eindeloze verhalen over hoe geweldig die burger was: ‘Goddelijk – al dat lopen waard’, ‘Drie Michelinsterren’, ‘Nog nooit zo’n grote burger gezien’ en ‘Ik ga een franchise openen in Londen’.
* geacht, beste
*   * Waarde landgenoten!

##### Hyponiemen

| aanbevelenswaard achtenswaard achtingswaard afkeurenswaard begerenswaard behartigenswaard beklagenswaard beminnenswaard benijdenswaard betreurenswaard bewonderenswaard | bezienswaard eerwaard eigen haard is goud waard goudswaard lezenswaard lovenswaard meldenswaard minderwaardig | navolgenswaard noemenswaard opmerkenswaard overwaard prijzenswaard roemwaard vermeldenswaard vermeldingswaard volwaardig wetenswaard |

##### Afgeleide begrippen

* waardboom, Waardenburg, waardgeld, waardig, waardij, waardland, waardplant, waardschap, waardsman, waardzegge

##### Antoniemen

* onwaard

##### Uitdrukkingen en gezegden

* De eerste klap is een daalder waard.
* De ene dienst is de andere waard.
* Een goed hart is goud waard.
* [2] eigen haard is goud waardeen gezin en woning zijn het belangrijkste wat een mens kan hebben
* Geen knip voor de neus waard zijn
* Het sop is de kool niet waard.
* Parijs is wel een mis waard.
* Wie geeft wat hij heeft, is waard dat hij leeft.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord waard staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "waard" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Oudnederlands Woordenboek
* ↑ waard (kastelein) op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 "waard" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Oudnederlands Woordenboek
* ↑ waard (laag liggend land) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ woerd op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ waard (de genoemde waarde, prijs hebbend) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be