# satelliet
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: satelliet (hulp, bestand)
* IPA: / ˌsatəˈlit / (3 lettergrepen); /sɑtɛ'lit/

##### Woordafbreking

* sa·tel·liet

##### Woordherkomst en -opbouw

* via een moderne taal en Oudfrans van Latijn satelles "begeleider"
** [1]: via Engels satellite, in de betekenis van ‘kunstmaan’ aangetroffen vanaf 1961
** [2]-[4]: via Frans satellite, in de betekenis van ‘hemellichaam dat een ander begeleidt’ aangetroffen vanaf 1763

#### Zelfstandig naamwoord

de satelliet m
* (ruimtevaart) toestel dat in een baan om de aarde is gebracht
*   * Deze satelliet wordt gebruikt voor communicatie.
    ▸ Vanaf 400 kilometer hoogte gaat de satelliet wolken, fijnstof, zonnestraling en warmtestraling meten.
* (astronomie) hemellichaam dat een baan beschrijft om een ander, groter hemellichaam
    ▸ De vijf opvallende ringboogjes rond Neptunus worden in stand gehouden door de aantrekkingskracht van de kleine satelliet Galatea.
* (persoon) iemand die veel in de omgeving van een ander bevindt en zich sterk op die persoon richt
    ▸ Zijn vriend, Frits van den Berghe, die eerst als satelliet aan zijn zijde stond, maakte een zelfde ontwikkeling door.
* (politiek) land dat zich in de invloedsfeer van een machtiger land bevindt en zich sterk op dat land richt
    ▸ Zo is nu de Verenigde Staten de metropolis, die kapitaal (surplus) onttrekt aan zijn Latijns-Amerikaanse satellieten (aanvankelijk waren Spanje en Portugal de metropolis voor Latijns-Amerika; later werd het Engeland, dat al in de achttiende eeuw Portugal tot satelliet maakte en daarmee Brazilië tot indirecte kolonie).

##### Synoniemen

* [1] kunstmaan
* [4] satellietstaat

##### Hyponiemen

| aardsatelliet ballonsatelliet communicatiesatelliet doelsatelliet | infraroodsatelliet killersatelliet kunstsatelliet maansatelliet | meteosatelliet microsatelliet omroepsatelliet radarsatelliet | ruimtesatelliet spionagesatelliet telesatelliet televisiesatelliet | verkenningssatelliet waarnemingssatelliet weersatelliet woonsatelliet |

##### Afgeleide begrippen

| satellietafhankelijk satellietbaan satellietbeeld satellietbeweging satellietcode satellietcommunicatie satellietconstellatie | satellietdatum satellietfoto satellietfrequentie satellietgegeven satellietkaart satellietkanaal satellietland | satellietnavigatie satellietnavigatiesysteem satellietnavigator satellietnevel satellietomroep satellietontvangst satellietontvangststation satellietpositie | satellietschotel satellietsignaal satellietsnelheid satellietstaat satellietstad satellietsysteem satelliettelefonie satelliettelefoon | satelliettelevisie satelliettoernooi satelliettumor satellietuitzending satellietverbinding satellietvirus satellietwapen satellietzender |

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord satelliet staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "satelliet" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ satelliet op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 "satelliet" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Weblink bron Laura Wismans “Weerkundigen kunnen straks ín de wolken kijken, onder leiding van het KNMI” (22 mei 2024) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron George Beekman “De maan Galatea houdt ringboogjes rond Neptunus bij elkaar” (4 mei 2002) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Leo van Puyvelde De expressionistische kunst van St-Martens-Latem (vervolg) in: West-Vlaanderen., jrg. 11 nr. 6 (november/december 1962), Christelijk Vlaams Kunstenaarsverbond, p. 416 op Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
* ↑ Weblink bron G. van Benthem van den Bergh Imperialisme en ontwikkeling in: De Gids., jrg. 133 nr. 1 (januari 1970), Stichting De Gids, Amsterdam, p. 57
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be