# half
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: half (hulp, bestand)
* IPA: / ˈhɑl$^ə$f / (1 of 2 lettergrepen); /ɦɑlf/

##### Woordafbreking

* half

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘telwoord: de helft’ voor het eerst aangetroffen in 1236
* van Middelnederlands half

#### Hoofdtelwoord

half
* de helft (½)

#### Bijvoeglijk naamwoord

half
* de helft zijnde
    ▸ Ik had de keuze om 10 kilometer terug te lopen naar een plek waarvan ik zeker wist dat er water was of 8 kilometer door te lopen naar het eerstvolgende beekje, dat echter ook opgedroogd zou kunnen zijn. Ik ging er even voor zitten, ik was moe en had nog maar een halve fles water over, dit was geen moment om een foute beslissing te nemen.

##### Hyponiemen

| acht en een half achtenhalf anderhalf derdehalf dertien en een half dertiendehalf drie en een half drieënhalf | eenenhalf elf en een half flyhalf half en half half-en-half half-om-half halfhalf linkshalf midhalf | negen en een half negenenhalf onderhalf rechtshalf scrumhalf tien en een half twaalf en een half twee en een half tweeënhalf | vier en een half vierenhalf vijf en een half vijfenhalf zes en een half zes-en-een-half zesenhalf zeven en een half zevenenhalf |

##### Afgeleide begrippen

| Rode Halvemaan gouden halfmaki grijze halfmaki half en half half miljoen half-Jood half-Nederlands half-continuïteit half-en-half half-hbo half-om-half half-om-halfgehakt halfaap halfacht halfapen halfautomaat halfautomatisch halfback halfbak halfbakken halfbegrepen halfbevroren halfbewolkt halfbewust halfblind halfbloed halfbriljant halfbroeder halfbroer halfbrus halfcast halfcel halfcirkelvormig halfdek halfdicht halfdonker halfdood halfdoor halfdrie halfdronken halfdroog halfduister halfedel halfedelsteen halfeen halfelf halfelfje halfezel halffabricaat halffiguur halfformaat halfgaar halfgebakken halfgeïnteresseerd halfgek halfgekookt halfgeleerd halfgeleider halfgeopend halfgesloten halfgevuld halfglanzende groefbij halfgod halfgoed halfhalf halfhard halfhartig halfheester halfheid | halfhemd halfhonderd halfhoog halfhout halfhouts halfhysterisch halfjaar halfjaarlijks halfjarig halfkleinbeeld halfklinker halfkoers halfkristal halfkristallijn halflaken halflandelijkheid halflang halflangoeren halfleeg halfleren halflinnen halfluid halfmaandelijks halfmaki halfmaki's halfmast halfmetaal halfnaakt halfnatuurlijk halfnegen halfnomade halfom halfonderstandig halfoogst halfopen halfopens halfpension halfpijler halfpipe halfpond halfporselein halfproduct halfreliëf halfrijk halfrijke halfrijm halfrijp halfrijps halfrond halfschaduw halfscheid halfscheut halfschild halfslaap halfslachtig halfslag halfsleet halfsluiten halfspeler halfstam halfsteek halfsteens halfstof halfstok halfstruik halftallig halfter halftien halftij | halftijds halftime halftint halftoon halftop halftwaalf halftwee halfuur halfvaatsband halfvasten halfverborgen halfvergaan halfvergeten halfverhard halfverheven halfvers halfverteerd halfvet halfvier halfvijf halfvleugelig halfvloeibaar halfvocaal halfvol halfvolley halfvolwassen halfvrij halfvrijstaand halfwakker halfwas halfwees halfweg halfwijs halfwijze halfwind halfwinder halfwinds halfwit halfwoekerplant halfwoestijn halfwollen halfzacht halfzes halfzesje halfzeven halfzijde halfzijdig halfzoet halfzuil halfzus halfzuster halfzwaar halfzwaargewicht halling halve finale halve finales halvefinalist halvefrank halvegare halveling halvelings halvemaan halverhoogte halverlijve halvermijn halverstok halverwege halverwind noordelijk halfrond zuidelijk halfrond |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Beter een half ei dan een lege dop.
* Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.
* De brutalen hebben de halve wereld.
* Een half ei is beter dan een lege dop.
* Een goed begin is het halve werk.
* Een goed verstaander heeft maar een half woord nodig.
* Gedeelde smart is halve smart.
* Goed begonnen is half gewonnen.
* Goed gereedschap is het halve werk.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord half staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "half" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "half" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ half op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: half (VS) (hulp, bestand)
* IPA: /hɑːf/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig van het Oudengelse healf.

#### Bijvoeglijk naamwoord

half
* half

#### Bijwoord

half
* voor de helft

#### Zelfstandig naamwoord

half
* helft

##### Uitdrukkingen en gezegden

* in half
          «Cut the meatballs in half and set aside.»
             Snijd de gehaktballen in het midden door en leg ze opzij.