# roest
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: roest (hulp, bestand)
* IPA: / rust / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* roest

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘metaaluitslag’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287
* [1] erfwoord afkomstig van: Germaans *rūsto Indo-Europees: *reudh-to- «roodheid» Verwant in Germaans: West: Engels: rust, Duits: Rost Noord: Deens: rust, Zweeds: rost Andere Indo-Europese talen Baltisch: Litouws: rudis Slavisch: Pools: rdza Italisch: Latijn: rubigo
* [2]: Afgeleid van [1], naar de roestachtige aantasting van het blad.
* [3]: Afgeleid van [1], naar de roodbruine kleur ervan.
* [4,5]: Mogelijk verwant met rusten.
* [6]: Waarschijnlijk afgeleid van [4].

#### Zelfstandig naamwoord

het roest o
* m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht
*   * Hij was de roest aan het wegpoetsen toen ik thuiskwam.
* (biologie), (schimmels) m een schimmel behorende tot de Urediniomycetes, een klasse binnen het rijk van de Fungi, behorend tot de stam van Basidiomycota
*   * Roesten veroorzaken ziekten bij planten; deze schimmels tasten het blad aan en komen onder andere voor op granen, gras en prei.
* m een roestkleur
*   * Deze vogel heeft te veel roest op de vleugels.
* m een rustplek voor hoenders, een kippenhok
*   * De hoenders gingen op den roest.
* (jachttaal) m het nachtleger van vliegend wild, met name van kraaiachtigen
*   * Er zijn een aantal roesten in deze streek, waar je roeken kunt aantreffen.
* (jachttaal) m uitwerpselen van met name patrijzen bij hoopjes, bij de gulplaats

##### Hyponiemen

* antiroest, blaasroest, bonenroest, graanroest, ijzerroest, koperroest, kroonroest, oudroest, streeproest, vliegroest

##### Afgeleide begrippen

| antiroestmiddel roestachtig roestattila roestbaardloper roestbak roestbruin roesten roesterig roestgenet roestig | roestkappitta roestkaptangare roestkat roestkleur roestkleurig roestkniptor roestkrabber roestkrabspin roestlijnbladroller roestmiddel roestmierklauwier | roestmijnmot roestmot roestmotten roestmus roestpapier roestpitohui roestplaats roestplek roestpluimbroekje roestpoeder roestprinia | roestrood roeststekelstaart roeststok roesttiran roestuil roestvast roestvlek roestvliegenvanger roestvorming roestvrij roestwerend |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Oude liefde roest niet
* Rust roest

##### Vertalingen
#### Werkwoord

roest
* enkelvoud tegenwoordige tijd van roesten
* gebiedende wijs van roesten
roest
* tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van roezen
*   * Jij roest.
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van roezen
*   * Hij roest.
* (verouderd) gebiedende wijs meervoud van roezen
*   * Roest!

#### Gangbaarheid

* Het woord roest staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "roest" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "roest" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be