# pot

* Niet te verwarren met: poť

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: pot (hulp, bestand)
* IPA: / pɔt / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* pot

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] via Middelnederlands pot en Oudnederlands pot, als deel van toponiem aangetroffen vanaf 1148 en in de betekenis van ‘vaatwerk’ vanaf 1250; cognaat met Engels pot, Duits Pott, Frans pot en met Latijn potus “beker, bokaal”
* [B] (verkorting) van lollepot.

#### Zelfstandig naamwoord

[A] pot m
* (huishouden) cilindervormig voorwerp van glas of aardewerk dat meestal dient om iets te bewaren (verpakking)
*   * Kun je mij de pot met jam aangeven?
    ▸ Het potje met mijn favoriete zwarte inkt plaatste ik binnen handbereik.
* (kookkunst) kookpot
    ▸ Een vuur van aangespoeld wrakhout op de rotsen. Een pot met kokend zeewater. Kreeft erin. Klaar.
* (sanitair) toiletpot
* (financieel) spaarpot; bij uitbreiding financiële reserve in het algemeen
* (drinken) pint, glas bier
* (spel), geheel van door de spelers ingezette bedragen, gebruikt als beloning voor de winnaars
* (spel), (informeel) (meestal als verkleinwoord) ronde
*   * Dat was een leuk potje.

##### Opmerkingen

* [2] In Nederland wordt bij bij ‘pot’ tegenwoordig eerder aan aardewerk (bloempot, suikerpot) gedacht dan aan metalen keukengerei, maar in Belgisch-Nederlands kan het nog om een metalen pot gaan, die Nederland nu meestal ‘pan’ wordt genoemd. Vlaamse kookpotten worden in Nederland ook pannen genoemd.
* [5] Vooral gangbaar in Vlaanderen.

##### Verwante begrippen

* bak, blik, bus, doos, emmer, etui, fles, foedraal, kan, kist, koker, kom, korf, krat, kruik, pan, pul, schaal, schrijn, urn, vaas, vat

##### Hyponiemen

| Hollandse pot Keulse pot Likkepot airpot appelpot aspot belastingpot bierpot bloempot boterpot brijpot brompot burgerpot cache-pot closetpot condensaatpot condenspot crashpot doofpot draagpot filterpot foekepot fooienpot frietpot frituurpot geldpot gemberpot gleipot grolpot grommelpot grompot hondenpot honeypot honingpot | hutsepot hutspot inktpot inmaakpot jackpot jampot jankepot kamerpot kampot kandeelpot kandijpot kanenpot kanjerpot kerstpot keuspot kijk-in-de-pot klankpot klassenpot knalpot knelpuntenpot knikkerpot knoeipot knorpot knorrepot koffiepot konkelpot kookpot koolpot kwijlpot lief-en-leedpot lijmpot likkepot lollepot lullepot | lummelpot melkpot meltingpot mopperpot morspot mosterdpot mussenpot oefenpot omroeppot ontwikkelingspot overpot pappot pensioenpot peperpot perspot pierenpot piespot pikpot pindakaaspot pispot plakselpot plantenpot plantpot pleepot premiepot prijzenpot proefpot reservepot rochelpot roekepot rommelpot rookpot sierpot smeerpot | smoorpot snoeppot soeppot spaarpot spreeuwenpot stamppot statiepot steriliseerpot stoofpot straatpot strooppot stroppenpot subsidiepot suikerpot taatspot tabakspot teerpot theepot toiletpot trekpot tuitpot verfpot vetpot vleespot vuurpot waterpot wc-pot weckpot wierpot yuppenpot zalfpot zanikpot zoutpot zwermpot |

##### Afgeleide begrippen

| pot-au-feu potaarde potas potcultuur potdeksel potdicht potdikkie potdomme potdommeke potdoof potdorie potdosie potdove potgat potgeld potgewas potgieter | potgrond pothelm pothoed pothoer pothoofd pothuis potjandorie potjandosie potjandrie potkachel potkijker potklei potlam potlatch potlepel potlood potmaat potnat | potpalm potplant potpolder potpourri potroos potscharnier potscherf potspel potspeler potstal potstuk pottenbakken pottenbakker pottenbakkerij pottenbakster pottenbank pottengoed pottenkijker | pottenlikker pottenschuur pottentrien potterie potteus potverdikke potverdikkeme potverdikkie potverdomme potverdorie potverdrie potverteren potvis potvissen potvormig potworm |

##### Uitdrukkingen en gezegden

[1] "cilindervormig voorwerp"
* De dood in de pot
* Eén pot nat
* Een potje kunnen breken
* Er een potje van maken
[2] "kookpot"
* [2] rond de pot draaien
* De hond in de pot vinden
* Eten wat de pot schaft
          • Zittend op een steen aten we wat de pot schafte.
          • Noem mij een ouderwets moedertje, maar mijn zoon eet wat de pot schaft. En waarom ook niet? Ik bereid geen stront. Zelfs toen hij net leerde eten, als dreumes, heb ik hem gewoon alles voorgeschoteld. Hij kon zijn lieve oogjes rood huilen, maar iets anders kreeg hij niet. Het zal wel harteloos van me zijn. Maar nu verorbert hij zonder moeite spruitjes, witlof met roquefort of een salade van bietjes met haring.
* Haar pot is aangebrand
* Uit de grote pot mee-eten
* Uit de pot van Egypte (mee)eten
* Zijn eigen potje koken
[3] "toiletpot"
* Buiten/Naast de pot pissen
* Dat is van de pot gerukt
* Iemand in de pot doffen
* Iemand op de pot zetten
* In dezelfde pot pissen/kakken/schijten
* De pot op kunnen
[5] "pint, glas bier"
* [5] een pot pakken
* [5] tussen pot en pint

##### Spreekwoorden

[1]
* Kleine potjes hebben grote oren
[2]
* De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

[B] de pot v
* (seksualiteit), (informeel) vrouw die zich seksueel aangetrokken voelt tot vrouwen
*   * De buurvrouw is een pot.

##### Synoniemen

* lesbienne

##### Verwante begrippen

* vrouwelijke vorm van flikker

##### Vertalingen
#### Werkwoord

pot
* enkelvoud tegenwoordige tijd van potten
* gebiedende wijs van potten

##### Anagrammen

* top

#### Gangbaarheid

* Het woord pot staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "pot" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |
* frequentie in teksten in het Nederlands uit België, op een 7-puntsschaal:
    7
* frequentie in teksten uit België, vergeleken met die in Nederland, op een 7-puntsschaal:
    2

#### Meer informatie

* Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ pot (vaatwerk) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "pot" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ pot (lesbienne) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 18
* ↑ De Standaard in: Ludo Permentier & Rik Schutz Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, pot
* ↑ Ludo Permentier & Rik Schutz “Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen” (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, p. 388 kol. 2
* ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
* ↑ De Telegraaf AUDREY ZONNEVELD 07 mei 2015 Tafeldictators: mijn zoon eet wat de pot schaft
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
* 1 2 Ludo Permentier & Rik Schutz “Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen” (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, pot

## Afrikaans
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Nederlandse pot

#### Zelfstandig naamwoord

pot
* pot

##### Anagrammen

* top

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: pot (VS) (hulp, bestand)
* IPA: /pɔt/

#### Werkwoord

pot
* overgankelijk potten
* overgankelijk inmaken

#### Zelfstandig naamwoord

pot
* pan, pot (in betekenis 1)
* bloempot
* (kookkunst) kookpan, kookpot
    «Bring a large pot of water to a boil.»
       Breng een grote pan water aan de kook.
* (gereedschap) po
* (gereedschap) toilet
* pot, prijs (een cumulatief bedrag)
* (spreektaal) pens, buik
* (spreektaal) marihuana, weed, wiet

##### Synoniemen

* [4]: chamber pot
* [5]: toilet
* [6]: jackpot
* [7]: paunch

##### Afgeleide begrippen

* [2]: container, flowerpot, planter
* [7]: pot-bellied

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [3]: to take pot luck
* [3]: to take potluck (VS)
* [8]: to smoke pot

## Frans
##### Uitspraak

* Geluid: pot (hulp, bestand)
* [A] IPA: /poː/
* [B] /pɔt/

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] Uit Oudfrans pot, ontleend aan Oudfrankisch *potta-, uit Volkslatijn pottus (= literair Latijn potus “beker, bokaal”)
* [B] Uit Engels pot “cannabis”.

#### Zelfstandig naamwoord

[A] pot m
* pot (voor verschillende doeleinden)
* (spreektaal) hapje & drankje, borrel (vergezeld van een lichte maaltijd of hapjes)
    «Si on allait prendre un pot?»
       Als we eens een borrel gingen drinken?
* (spreektaal) mazzel
    «Yann a toujours du pot avec les gonzesses.»
       Yann heeft altijd mazzel bij de vrouwtjes.
* (spreektaal) (vulgair) kont, achterwerk
* (spreektaal) (kindertaal) pispot, po, potje, plee
    «La cérémonie familiale du pot, organisée par ma tante et ma mère en l’honneur du petit cousin, était toujours suivie d’un examen, d’où résultaient des propos de connaisseurs : propos parfois inquiets, mais le plus souvent flatteurs. Écœuré , je quittais discrètement la place sans reprendre haleine.»De familiebijeenkomst van het "potje" die mijn tante en mijn moeder ter ere van het neefje hadden georganiseerd, werd altijd gevolgd door een onderzoekje, wat opmerkingen van kenners ontlokte: soms bezorgd, maar meestal toch wel vleiend. Met walging verliet ik discreet de plaats zonder dat opnieuw in te ademen.

##### Afgeleide begrippen

* [4] popotin

##### Overerving en ontlening

* [5] Nederlands: po

#### Zelfstandig naamwoord

[B] pot m
* (spreektaal) (Canada) cannabis
    «Une centaine de personnes attendent patiemment en file indienne à l’extérieur du magasin pour acheter ce cannabis que les Québécois appellent «pot». «J’achète ici, parce que c’est le fun», assure une jeune fille.»Ongeveer honderd mensen wachten geduldig in een lange rij buiten de winkel om deze cannabis, die de bevolking van Quebec “pot” noemt. „Ik koop hier, omdat het leuk is.”, sprak een jong meisje vol vertrouwen.

#### Verwijzingen

* ↑ Guus Kroonen. 2013. Etymological Dictionary of Proto-Germanic. Leiden - Boston: Brill Publishers: p. 131, zie fata-. ISBN: 978-90-04-18340-7.
* 1 2 3 Wouw, Berry van de, Woordenboek populair Frans - Nederlands. Woordenboek van het Frans dat u op school nooit leerde, 2e druk, Breda: Uitgeverij Arti-Choc, 2014; p. 165
* ↑ Marcel Pagnol “Le temps des secrets” (1960), p. page 207
* ↑ Weblink bron Ludovic Hirtzmann “Au Canada, le cannabis pour échapper à l’enfer du Covid” (19 oktober 2020 [herzien 20 oktober 2020] (achter betaalmuur)) op lefigaro.fr

## Limburgs
#### Zelfstandig naamwoord

pot
* pot

## Middelengels
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Angelsaksische pott

#### Zelfstandig naamwoord

pot
* pot

##### Schrijfwijzen

* pote
* poot
* pott
* potte

##### Verwante begrippen

| potage potager potell poteller | potful pot stik pottere pyssepotte |

## Middelnederlands
#### Zelfstandig naamwoord

pot m
* pot

#### Verwijzingen

* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

pot
* pot

## Pools
##### Uitspraak

* IPA: /pɔt/
* Geluid: pot (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* pot

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *potъ

#### Zelfstandig naamwoord

pot m
* zweet; transpiratie, transpiratievocht

##### Afgeleide begrippen

* pocić się
* potny

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Slowaaks
##### Uitspraak

* IPA: /pɔt/

##### Woordafbreking

* pot

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *potъ

#### Zelfstandig naamwoord

pot m
* zweet; transpiratie, transpiratievocht

##### Synoniemen

* znoj

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /pɔt/

##### Woordafbreking

* pot

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *potъ

#### Zelfstandig naamwoord

pot monbezield
* zweet; transpiratie, transpiratievocht

##### Synoniemen

* znoj

##### Gelijkklinkende woorden

* pod

##### Anagrammen

* top

##### Afgeleide begrippen

* potit se
* potní

##### Verwante begrippen

* pocení o
* potnička v

##### Paroniemen

* poť
* bod monbezield
* bot mbezield
* bot monbezield

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

pot
* pot

## Wymysoojs
#### Zelfstandig naamwoord

pot m
* peetoom

#### Zelfstandig naamwoord

pot v
* peettante