# dam

* Niet te verwarren met: Dam

## Universeel taalgebruik
##### Woordherkomst en -opbouw

* Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “da” (deca-)

#### Symbool

dam
* (natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) het symbool voor decameter, een lengte van 10 meter of 0,01 kilometer

##### Verwante begrippen

* dam², dam³

##### Afgeleide begrippen

* dam-eenheid

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: dam (hulp, bestand)
* IPA: / dɑm / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* dam

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] erfwoord van Middelnederlands dam en Oudnederlands dam, in de betekenis van ‘waterkering’ aangetroffen vanaf 1165
* [B] mogelijk via Frans dame van Spaans dama
[A] de dam m
* (waterbeheer) relatief smalle, massieve bodemophoging in een waterweg om wegverkeer tussen de oevers mogelijk te maken en/of ter bescherming tegen overstromingen
*   * Bij een dijk is aan de ene zijde land en aan de andere zijde water bij een dam is aan beide zijden water.
*   * In het Deltaplan is de functie van een dam primair de kustverdediging.
* (waterbeheer) vaste waterkering, aangelegd voor de waterbeheersing en doorgaans voorzien van regelbare doorlaatopeningen of sluizen

##### Verwante begrippen

* [1] dijk, golfbreker, havenhoofd, landhoofd, pier, stuwmeer, talud, wal

##### Hyponiemen

| Dubbeldam Giessendam Knuppeldam Krabbendam Leerdam Maasdam Oosterscheldedam Potsdam Rotterdam Schoorldam Steendam Stellendam | Veendam Werkendam Zaandam achterdam afsluitdam beteugelingsdam beverdam cofferdam compartimenteringsdam havendam hulpdam ijsdam | inrijdam keerdam kistdam kleidam kofferdam kweldam langsdam leidam monnikendam muurdam pendam pijlerdam | puntdam rijsdam rivierdam slufterdam spekdam strekdam (1) stuwdam (2) toegangsdam (1) veerdam waterdam |

##### Afgeleide begrippen

| Damman Damrak Damslaper Damstraat | dambreuk damlijn damloop damloper | dampaal damplank damproject damrakkertje | damschreeuwer damsluis damwand (1) |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Als er een schaap over de dam is, volgen er meer
* het hek is van de dam

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[A] dam
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dammen
*   * Ik dam.
* gebiedende wijs van dammen
*   * Dam!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dammen
*   * Dam je?

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de dam v / m
* (spel) (bij het damspel) twee gestapelde schijven

##### Afgeleide begrippen

* dammen ww (zie dit woord voor verdere afleidingen)
* damlijn
* damslag
* damzet

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[B] dam
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dammen
*   * Ik dam.
* gebiedende wijs van dammen
*   * Dam!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dammen
*   * Dam je?

#### Gangbaarheid

* Het woord dam staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dam" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ dam op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "dam" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ dam op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: dam(US) (hulp, bestand)

#### Zelfstandig naamwoord

dam
* (waterbeheer) dam (een scheiding tussen twee wateren: zee, stuwmeer, rivier etc.)

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

dam
* (waterbeheer) dam

## Urkers
#### Zelfstandig naamwoord

dam
* (waterbeheer) dam