# bouwen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: bouwen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈbɑuwə(n) / (2 lettergrepen); /ˈbɑu̯ə(n)/

##### Woordafbreking

* bou·wen

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘een huis optrekken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901
* In de betekenis van ‘het land bewerken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1375

#### Werkwoord

bouwen
* overgankelijk, (bouwkunde) een constructie oprichten door het samenvoegen van onderdelen
*   * Dit kasteel werd in de dertiende eeuw gebouwd.
    ▸ Een goede vriendin verwees me naar Maurits de Planque, een ervaren survival-instructeur van wie ik het een en ander hoopte te leren, zoals vuur maken, een schuilplaats bouwen en wat ik zou kunnen eten uit de natuur mocht ik verdwalen.
    ▸ Het werd met de minuut duidelijker dat zijn vrouw het podium bouwde waarop hij kon schitteren.
* inergatief ~ op: zich verlaten op, vertrouwen op
*   * Iemand waarop je kunt bouwen is een betrouwbaar persoon.

##### Antoniemen

* afbreken

##### Hyponiemen

| aanbouwen afbouwen bebouwen bijbouwen doorbouwen herbouwen inbouwen landbouwen | meebouwen misbouwen modelbouwen nabouwen nieuwbouwen ombouwen onderbouwen opbouwen | overbouwen passief bouwen samenbouwen terugbouwen uitbouwen vastbouwen verbouwen volbouwen voortbouwen |

##### Afgeleide begrippen

| bouwakker bouwbedrijf bouwbesluit bouwblok bouwboer bouwboerin bouwcombinatie bouwcommissie bouwcontingent bouwdepot bouwdok bouwdoos bouwer bouwerij bouwfonds bouwfraude bouwfraudezaak bouwfysica bouwgereedschap | bouwgrond bouwheer bouwhoek bouwhoeve bouwhoogte bouwhuis bouwjaar bouwkas bouwkavel bouwkeet bouwklimaat bouwknecht bouwkraan bouwkuip bouwkunde bouwkunst bouwkunstenaar bouwlaag bouwlamp | bouwland bouwlat bouwlieden bouwlift bouwlocatie bouwmaatschappij bouwman bouwmanswoning bouwmarkt bouwmateriaal bouwmeester bouwmodulus bouwmuur bouwnijverheid bouworde bouwovertreding bouwpakket bouwpastoor bouwplaat bouwplaats | bouwplan bouwpolitie bouwpremie bouwproject bouwpromotor bouwput bouwrente bouwrijp bouwschuim bouwsector bouwsel bouwsom bouwsparen bouwsteen bouwsteiger bouwstelsel bouwstijl bouwstof bouwstop bouwstuk | bouwteam bouwtechniek bouwtekening bouwterrein bouwtijd bouwtrant bouwvak bouwvakker bouwval bouwverbod bouwvergunning bouwverlof bouwverordening bouwvloot bouwvolume bouwwereld bouwwerf bouwwerk bouwzone gebouw |

##### Verwante begrippen

* aanleggen, construeren, ineenzetten, maken, oprichten, timmeren

##### Uitdrukkingen en gezegden

* in aanbouw zijn

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord bouwen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bouwen" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* 1 2 "bouwen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be