# roken
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: roken (hulp, bestand)
* IPA: / ˈrokə(n) / (2 lettergrepen); /ˈroːkə(n)/

##### Woordafbreking

* ro·ken

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Middelnederlands roken, op te vatten als afgeleid van rook [A] zn met het achtervoegsel -en
** [1] in de betekenis van ‘rook afgeven’ aangetroffen vanaf 1240
** in de betekenis van ‘de rook van tabak genieten’ aangetroffen vanaf 1668
** in de betekenis ‘beroken’ aangetroffen vanaf 1250
** de sterke werkwoorden "rieken" en "ruiken" zijn door herkomst verwant aan "roken", wat bij hun vervoeging zichtbaar wordt.
* [B] afgeleid van rook [B] met het achtervoegsel -en

#### Werkwoord

[A] roken
* inergatief rook afgeven
*   * Die schoorsteen rookt geweldig.
* overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan
*   * Hij kan het roken niet voor een dagje laten.
*   * In verschillende landen is het bij wet verboden te roken in openbare gebouwen.
    ▸ De gesprekken met deze dames waren diepgaander, maar voor de rest vloekten ze evenveel als de gemiddelde man, lieten ze evenveel scheten, rookten ze evenveel wiet en liepen ze even hard.
    ▸ Ik had geen zin om te beginnen met roken, niet één zwemmer rookte.
* overgankelijk (van rauwe vis of rauw vlees) conserveren door langdurige blootstelling aan rook.
*   * Hij at paling die lang had liggen roken.

##### Hyponiemen

* aanroken, afroken, beroken, doorroken, kettingroken, meeroken, niet-roken, oproken, overroken, uitroken, verroken

##### Afgeleide begrippen

| gerook roker rokerig rokerij rookagaat rookartikel rookbom rookcabine rookcoupé rookdetector rookdicht | rookeest rookgas rookgat rookglas rookgordijn rookgranaat rookhok rookhol rookkaas rookkamer rookkanaal | rookkast rookkolom rookkwarts rooklucht rookmachine rookmasker rookmelder rookoffer rookontwikkeling rookoven rookpaal | rookpluim rookpot rookpunt rooksauna rookschade rookscherm rooksignaal rookspek rookstel rookstoel rooktabak rooktopaas | rooktunnel rookvang rookvat rookverbod rookverslaving rookvlees rookvrij rookwit rookwolk rookworst rookzuil rookzwaluw |

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[A] roken
* meervoud verleden tijd van ruiken
*   * Wij roken.
*   * Jullie roken.
*   * Zij roken.

#### Werkwoord

[A] roken
* meervoud verleden tijd van rieken
*   * Wij roken.
*   * Jullie roken.
*   * Zij roken.

#### Werkwoord

[B] roken
* overgankelijk (landbouw) (historisch) (van hooi) stapelen in oppers

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de roken mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord rook

##### Anagrammen

* koren, ronke

#### Gangbaarheid

* Het woord roken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "roken" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ roken op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 "roken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be