# borstel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: borstel (hulp, bestand)
* IPA: / ˈbɔrstəl / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* bor·stel

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘stijve haren van varkens e.d.’ voor het eerst aangetroffen in 1287
* erfwoord: Middelnederlands borstel, burstel ‘stekelhaar van een varken of wild zwijn’, ontwikkeld uit Oergermaans *burstila-, verkleinwoord bij *burstiz ‘stekelhaar’, bij Indo-Europees *bʰr̥s-tí-s, afleiding van *bʰers- ‘spits’, waartoe ook Oudiers barr ‘haarlok, punt’, Latijn fastīgium ‘top’, Russisch boršč ‘berenklauw’ en Sanskrit bhṛṣṭí- ‘punt’ behoren. Evenals Fries boarstel ‘stekelhaar’ en Engels bristle ‘varkens-, borstelhaar’; daarnaast zonder verkleinings-l Nederduits Börst ‘borstel’, Duits Bürste ‘borstel, schuier’ en IJslands burst ‘varkenshaar’.

#### Zelfstandig naamwoord

de borstel m
* (gereedschap) een gebruiksvoorwerp bestaande uit een bundel of bundels haren of vezels die in een houder of aan een blad van hout of een andere stof zijn vastgehecht
*   * Kun je me die borstel even aanreiken?
* (huishouden) grove kwast of op een bezem gelijkend gereedschap
* (België) verfkwast

##### Hyponiemen

| afwasborstel apenborstel bromborstel closetborstel flessenborstel glansborstel grauwe borstel haarborstel handborstel insmeerborstel kauwborstel keerborstel kleerborstel | klerenborstel koeborstel koolborstel lolaborstel make-upborstel meriansborstel nagelborstel plaatborstel pleeborstel rolborstel schoenborstel schuurborstel spinborstel spiraalborstel | staalborstel tandenborstel toiletborstel varkensborstel veegborstel verfborstel wc-borstel weerborstel witborstel wokborstel zeeborstel zwijnborstel zwijnenborstel zwijnsborstel |

##### Afgeleide begrippen

| Indische borstelrat Pels borstelneus Sladens borstelneus behaarde borstelboktor bonte borstelboktor borstel af borstel uit borstelachtig borstelbaan borstelbies borstelboktor borsteldraad borstelen borstelglimmer borstelgras borstelgroefbij borstelhaar borstelharig borstelig | borstelkop borstelkrans borstellijstergaai borstelmaker borstelmol borstelmot borstelmotten borstelmuis borstelneus borstelrat borstelscherm borstelsnor borstelspinnendoder borstelspriet borstelstaart borstelsteenvlieg borstelsteenvliegen borsteltapaculo borsteltiran | borsteltrommel borstelvormig borstelwespbij borstelwisser borstelworm borstelzanger gevlekte borstelmot gewone borstelboktor gewone borstelspinnendoder grijze borstelmot grote borstelkeverslak kale borstelboktor kleine borstelkeverslak noordse borstelspinnendoder oranje borstelmot pseudo-borstelwitvoetmuis zandkleurige borstelmot zwarte borstelspinnendoder |

##### Vertalingen
#### Werkwoord

borstel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van borstelen
*   * Ik borstel.
* gebiedende wijs van borstelen
*   * Borstel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van borstelen
*   * Borstel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord borstel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "borstel" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "borstel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ borstel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be