# man
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: man (hulp, bestand)
* IPA: / mɑn / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* man

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘mens van mannelijk geslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901
* erfwoord afkomstig van: Middelnederlands: man Oudnederlands: man Germaans: *mann- Indo-Europees: *man- of *men- Verwant in Germaans: West: Engels: man (Angelsaksisch: mann, man), Duits: Mann, (Oudhoogduits: man), Fries: man (Oudfries: man, mon) Noord: Zweeds: man, Deens: mand, Noors: mann, (Oudnoords: maðr), IJslands/Faeröers: maður Oost: Gotisch: manna

#### Zelfstandig naamwoord

de man m
* (biologie) persoon van het mannelijk geslacht
*   * Elke man houdt van voetbal.
    ▸ Geen van de onderzoeken die waren uitgevoerd had antwoord kunnen geven op de vraag waarom de eerste brug in de rivier was gestort en achttien man had gedood.
    ▸ Nu moet blijken of de aanstormende knapen mannen zijn geworden en de grote mannen grote mannen zijn gebleven.
* (pregnant), (familie), (juridisch) echtgenoot, getrouwde man
*   * John is de man van Elly.
* mens, volwassen persoon in het algemeen; ook als aanspreekvorm
*   * Een man heeft voedsel nodig.
*   * Man, wat ben ik moe!
* (dierkunde) mannelijk exemplaar van een diersoort
    ▸ Ze grapte dat ze een zwarte weduwe was die haar mannetje na het paren opat.

##### Synoniemen

* [3] kerel
* [4] mens

##### Antoniemen

* [1-3]: vrouw
* [1]: (pejoratief) mens

##### Hyperoniemen

* [1-2]: mens

##### Opmerkingen

* -man komt vaak voor als tweede deel van een samenstelling waarbij het eerste deel een kenmerk nader aanduidt, bijv. een beroep. Dit soort samenstellingen kent soms een meervoud met lui zn of lieden zn . Als het om beroepen gaat, heeft de wens om mannen en vrouwen gelijk te behandelen vaak vormen opgeleverd met -vrouw en -mens in plaats van -man

##### Hyponiemen

* (intensivering) superman
| Alverman Engelsman Fransman Geldersman Kerstman Noorman Voerman Waterman Weidman aardman achterman akkerman alderman alfaman alleman alverman ambachtsman ambtman anchorman anderman ankerman appelman arbeidersman arbeidsman asman baardman baggerman bakelman barman batman batsman bedelman behoudsman beleidsman belichtingsman beurtman bewindsman bladenman blakaman blindeman boekman boeman boerman bolman bootsman bosman bouwman | brandweerman brillenman broekenman buisman buitenman burgerman buurman calmans cameraman clergyman clubman deleman dienstman discman dodeman doelman dolleman dolman donkeyman dressman dronkenman edelman ex-man fransman frontman geluidsman gemeensman gentleman godsman goedheiligman goeman granman grietman groenteman haaiman haarman handelsman handwerksman hangman hanneman haringman harnasman he-man heiligman henneman hetman hitman | hoekman hofman homan honderdman honkman hoofdman hopman huisman ijscoman jongeman jongman jonkman jurkman karakterman karman karrenman kerstman keurman kielenman kielman kiesman kikvorsman klapperman klepperman klusjesman koopman kopman krantenman krijgsman landman landsman leeman leenman leidsman lichtman lierenman linesman loerman loodsman lorrenman maatman machoman mannetjesman marsman materiaalman medicijnman | meerderman meerman melkman metroman middelman middenman minderman mosselman muzelman olieman ombudsman onderhoudsman onderkoopman onderstuurman opperman orgelman ottoman overbuurman pacman partijman peterman pieterman politieman pontman postman pr-man pullman raadsman rastaman riesman rijkman sandwichman scheidsman schieman schuurtjesman showman sideman sjouwerman slagman sneeuwman somberman sombermans speelman sportman sportsman staatsman stadsman steigerman | stielman stroman stuntman stuurman superman taalman targetman televisieman tijman timmerman toetsenman topman transman tuinman twaalfman vakman varensman veenman veerman veiligheidsman vertrouwensman verzetsman visserman vlaggenman vleugelman voddenman voerman voorman vrijman vrouwenman vuilnisman vuurman waardsman waarsman walkman weerman weidman weiman werkman wijsman wildeman wonderman wouterman zageman zakenman zandman zeeman zegsman |

##### Afgeleide begrippen

| achtmannig andermans dodemansduim dodemansknop dovemansoren driemanschap eenmansactie eenmansband eenmansbedrijf eenmanscel eenmansfractie eenmansjury eenmansoorlog eenmansorkest eenmanspartij eenmansruimtecapsule eenmanszaak man-tegen-mangevecht man-tot-mangevecht manbaar | mandag mandekker mandekking mangat manhaftig manisme manjaar mankracht manlief manlijk manloos manmoedig mannelijk mannenarbeid mannenbesnijdenis mannenbeweging mannenbroeder mannenbroeders mannengek | mannenhaat mannenhaatster mannenkiesrecht mannenkoor mannenkraambed mannenkracht mannenlijn mannenmoed mannenpil mannenstem mannentaal mannentoilet mannentrouw mannenverslinder mannenverslindster mannenwereld mannenwerk mannenzaak manning mans mans-start | manschap mansdik manshoofd manshoog manskerel manslag manslengte mansoor manspersoon mansvolk manuur manvolk manwijf manziek manzieke onemanshow oudemannenhuis oudemannenkwaal veelmannerij vermannen |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* anderhalve man en een paardenkopbijna niemand
* de juiste man op de juiste plaatszeer geschikt voor het werk dat gedaan moet worden
* een man een man, een woord een woordje hoort een belofte na te komen
* een man van de klok zijniemand die steeds precies op tijd is
* geen man over boord zijnniet zo erg zijn, veel minder erg zijn dan mogelijk was
* aan de man brengeneen koper vinden
* man en paard noemeneerlijk zeggen wie het is
* [3] man, man, man
* met man en machtmet ieders daadwerkelijke medewerking
* met man en muis vergaanzinken van een schip, zonder overlevenden

##### Spreekwoorden

* als de wijn is in de man, dan is de wijsheid in de kan
* de kleren maken de manmet nette kleding en een goed verzorgd uiterlijk zal je veel sterker staan in het (zaken)leven

##### Woordherkomst en -opbouw

* Herkomst: Hebreeuws

#### Zelfstandig naamwoord

het man o
* (Jiddisch-Hebreeuws) (voeding) voedsel dat uit de hemel komt voor de Israëlieten tijdens hun tocht uit Egypte naar Kanaän; het woord kan in Ex. 16:15 ook worden begrepen als 'wat?' (14×: Ex. 16:15, 16:31 +, Num. 11:6 +, Deut. 8:3 +, Joz. 5:12 +, Ps. 78:24, Neh. 9:20)

##### Verwante begrippen

* Grieks-Nederlands (gangbare versie): manna

##### Vertalingen
#### Werkwoord

man
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van mannen
*   * Ik man.
* gebiedende wijs van mannen
*   * Man!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van mannen
*   * Man je?

#### Gangbaarheid

* Het woord man staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "man" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "man" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ man op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Weblink bron Rob Gollin “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Stichting Hebreeuwse en Jiddisje woorden in het Nederlands
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA: /mɑn/
* geluid

##### Woordafbreking

* man

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Nederlandse man

#### Zelfstandig naamwoord

man
* (biologie) man; persoon van het mannelijk geslacht
* man; echtgenoot, getrouwde man

##### Synoniemen

* eggenoot, (deftig:) gade

##### Antoniemen

* vrou
* vrou

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Angelsaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

man
* (biologie) man

##### Schrijfwijzen

* mann

##### Synoniemen

* wer

## Aragonees
#### Zelfstandig naamwoord

man v
* (anatomie) hand

## Cimbrisch
##### Woordafbreking

* man

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelhoogduitse man

#### Zelfstandig naamwoord

man
* (biologie) man; persoon van het mannelijk geslacht
* man; echtgenoot, getrouwde man

##### Schrijfwijzen

* mann
* månn

## Duits
##### Uitspraak

* IPA: /man/

##### Woordafbreking

* man

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelhoogduitse man

#### Voornaamwoord

man
* men

##### Gelijkklinkende woorden

* Mann m

## Engels
#### Zelfstandig naamwoord

man
* (biologie) man
* persoon
* mens
* mensheid

## Fries
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudfriese man

#### Zelfstandig naamwoord

man
* (biologie) man; persoon van het mannelijk geslacht
* man; echtgenoot, getrouwde man

#### Verwijzingen

* Wurdboek fan de Fryske taal - Instituut voor de Nederlandse taal

## Friulisch
#### Zelfstandig naamwoord

man
* hand

## Galicisch
#### Zelfstandig naamwoord

man v
* (anatomie) hand
    «A xente saúda dándose a man.»
       De mensen begroeten elkaar door elkaar een hand te geven.

## Gotisch
#### Werkwoord

man
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van munan
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van munan

##### Schrijfwijzen

* 𐌼𐌰𐌽

## Lets
#### Persoonlijk voornaamwoord

man
* datief aan mij, voor mij

## Limburgs
##### Woordafbreking

* man

#### Zelfstandig naamwoord

man m
* (biologie) man; persoon van het mannelijk geslacht
* man; echtgenoot, getrouwde man

##### Synoniemen

* echgenoet

## Luxemburgs
##### Uitspraak

* IPA: /maːn/

##### Woordafbreking

* man

#### Werkwoord

man
* maken

##### Schrijfwijzen

* maachen

## Middelengels
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Angelsaksische man

#### Voornaamwoord

man
* men

##### Schrijfwijzen

| ma mæn mane manne | men mon monne |

##### Afgeleide begrippen

* animan
* me
* noman

##### Verwante begrippen

* me
* ei

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudnederlandse man

#### Zelfstandig naamwoord

man
* mens
* (biologie) man; persoon van het mannelijk geslacht
* man; echtgenoot, getrouwde man

## Nedersaksisch
##### Woordafbreking

* man

##### Woordherkomst en -opbouw

* [B] Afgeleid van het Middelnederduitse man

#### Zelfstandig naamwoord

man [A]
* (biologie) man

#### Voegwoord

man [B]
* maar

##### Synoniemen

* avers
* awer
* bloots

## Noord-Fries
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudfriese min

#### Bezittelijk voornaamwoord

man
* mijn

## Occitaans
##### Uitspraak

* IPA: /'ma/

##### Woordafbreking

* man

#### Zelfstandig naamwoord

man v
* hand

## Oudhoogduits
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Germaanse *mann-

#### Zelfstandig naamwoord

man
* man

## Oudnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Germaanse *mann-

#### Zelfstandig naamwoord

man m
* mens
* (biologie) man; persoon van het mannelijk geslacht

##### Afgeleide begrippen

* ambahtman

#### Verwijzingen

* Historische woordenboeken Nederlands en Fries - Instituut voor de Nederlandse taal

## Oudsaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

man
* mens
* (biologie) man; persoon van het mannelijk geslacht

##### Synoniemen

* gumo
* helith
* rink
* seg
* wer

## Slowaaks
##### Uitspraak

* IPA: /man/

##### Woordafbreking

* man

#### Zelfstandig naamwoord

man m
* (historisch) leenman, vazal

##### Synoniemen

* lénnik mbezield
* vazal mbezield

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /man/

##### Woordafbreking

* man

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Duits

#### Zelfstandig naamwoord

man mbezield
* (historisch) leenman, vazal

##### Synoniemen

* leník mbezield
* vazal mbezield

##### Afgeleide begrippen

* manka v
* manský

##### Verwante begrippen

* manství o

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

#### Zelfstandig naamwoord

man
* genitief meervoud van mana

## Veluws
##### Woordafbreking

* man

#### Zelfstandig naamwoord

man
* (biologie) man

## Zeeuws
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelnederlandse man

#### Zelfstandig naamwoord

man
* (biologie) man; persoon van het mannelijk geslacht
* man; echtgenoot, getrouwde man

## Zweeds
##### Uitspraak

* Geluid: man (hulp, bestand)
* IPA: / man /

##### Woordafbreking

* man

#### Onbepaald voornaamwoord

man
* men
    «Man får inte äta eller dricka i det här rummet.»
       Men mag in deze kamer niet eten of drinken.
| mans | enkelvoud | enkelvoud | meervoud | meervoud |
| | onbepaald | bepaald | onbepaald | bepaald |
| nominatief | man | mannen | män | männen |
| genitief | mans | mannens | mäns | männens |

#### Zelfstandig naamwoord

man, g
* (biologie) man
    «Där går två män och en kvinna.»
       Daar lopen twee mannen en een vrouw.

##### Afgeleide begrippen

* landsman
* mansyrke