# brood
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: brood (hulp, bestand)
* IPA: / brot / (1 lettergreep); /broːt/

##### Woordafbreking

* brood

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘baksel uit gerezen deeg’ voor het eerst aangetroffen in 1101. Van Protogermaans *braudą. Mogelijk ook verwant met brouwen.
| Verwant in Germaans: Duits: Brot Engels: bread Deens: brød Noors: brød Zweeds: bröd Oudfries: brād Oudhoogduits: brot | Verwant in Romaans: Latijn: fermentum/dēfrutum Oudfrans: breu |

#### Zelfstandig naamwoord

het brood o
* (voeding) een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen
*   * Die bakker maakt een buitengewoon heerlijk brood.
    ▸ De zware tenten werden ontmanteld, matjes en slaapzakken opgerold en alle kleren in rugzakken gepropt. Er werd pap gekookt boven het houtvuur en een broodje voor de lunch bereid.
* (figuurlijk) levensonderhoud, beroepsmatige inkomsten
    ▸ Abraham Tuschinski behoorde echter tot een voorhoede die meer mogelijkheden zag – vooral toen steeds meer bedrijven brood zagen in het maken van langere films die een compleet verhaal ter lengte van een toneelstuk in beeld brachten.

##### Hyponiemen

| aardappelbrood aardbrood afbakbrood allinsonbrood amandelbrood apenbrood avondbrood avondmaalsbrood bak brood bakken brood bakt brood bakte brood bakten brood bananenbrood bedelbrood bijenbrood bodenbrood boerenbrood bolbrood bombrood bonenbrood boterbrood bruinbrood busbrood casinobrood cassavebrood commiesbrood driekoningenbrood duivelsbrood eekhoorntjesbrood eierbrood gehaktbrood genadebrood gerstebrood glutenbrood | grahambrood groevebrood hart van koekebrood hazenbrood hemelbrood hondenbrood hubertusbrood huishoudbrood johannesbrood kalfsbrood kaneelbrood kanenbrood kerstbrood knipbrood koekebrood koekoeksbrood kokosbrood koninginnenbrood krentenbrood kropbrood luxebrood maanzaadbrood maisbrood maïsbrood meergranenbrood melkbrood mik [2] moutbrood munitiebrood naanbrood nierbrood notenbrood oordjesbrood paardenbrood paasbrood persbrood pitabrood | plaatbrood puntbrood regeringsbrood roggebrood rozijnenbrood sesambrood slankbrood speltbrood sportbrood stokbrood suikerbrood tarwe-roggebrood tarwebrood tijgerbrood toonbrood uienbrood varkensbrood verloren brood vesperbrood viergranenbrood vlechtbrood vleesbrood vloerbrood volkorenbrood vruchtenbrood waldkornbrood waterbrood weitebrood wijbrood witbrood wittebrood worstenbrood zielenbrood zuurdesembrood zwanenbrood zwartbrood |

##### Afgeleide begrippen

| bed-bad-broodregeling bed-bad-broodvoorziening bed-bad-en-broodregeling brodeloos broodaap broodachtig broodautomaat broodbakken broodbakker broodbakkerij broodbeleg broodbelegsel broodbeschuit broodbezorger broodboom broodbus broodclipje broodcrouton brooddeeg brooddieet brooddief brooddoos brooddronken broodeter broodfabriek broodfietser broodfok broodfokker broodfonds broodgebrek broodgod broodgoed broodgraan broodhaan | broodheer broodhonger broodhuis broodkaart broodkamer broodkast broodkeuken broodkever broodkist broodkoek broodkorf broodkorst broodkost broodkruim broodkruimel broodletter broodmaaltijd broodmachine broodmager broodmand broodmeel broodmes broodmix broodnijd broodnodig broodnood broodnuchter broodoorlog broodoproer broodoven broodpap broodplank broodpoot broodpoëet | broodprijs broodproducent broodpudding broodrantsoen broodrat broodrenner broodroof broodrooster broodroven broodschimmel broodschrijver broodschuld broodsgebrek broodslijter broodsoort broodsuiker broodtekst broodtrommel broodverbeteraar broodverkoop broodvervanger broodvorm broodvraag broodvrees broodvrucht broodwagen broodwinkel broodwinner broodwinning broodwisseldieet broodwortel broodzaag broodzak broodzetting |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Brood en spelen
* brood op de plank hebben
* De een z'n dood is een ander z'n brood.
* Een kruimeltje is ook brood.
* Ergens geen brood in zien
* Iemand het brood uit de mond stoten
* Iemand iets op zijn brood geven
* Niet bij brood alleen leven
* Stenen voor brood geven
* Wiens brood men eet, diens woord men spreekt.
* Zich de kaas niet van het brood laten eten
* iets op je brood krijgen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord brood staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "brood" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "brood" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ brood op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron Henk van Gelder “Tuschinski’s Amsterdamse theater bleef als enige overeind - en is nu het mooiste ter wereld” (13 oktober 2021) op nrc.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Zelfstandig naamwoord

brood
* (voeding) brood

## Drents
#### Zelfstandig naamwoord

brood
* (voeding) roggebrood; een van rogge gebakken brood

##### Synoniemen

* roggebrood

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Engels
#### Zelfstandig naamwoord

brood
* gebroed, broedsel

#### Werkwoord

brood
* broeden
* ergens op zinnen, meestal in kwaadaardige zin

## Gronings
#### Zelfstandig naamwoord

brood
* (voeding) roggebrood; een van rogge gebakken brood

##### Synoniemen

* roggebrood

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

brood
* (voeding) brood; een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen
* (voeding) roggebrood; een van rogge gebakken brood

##### Schrijfwijzen

* broad, Broad, brooi, Broot

##### Synoniemen

* bolle, brogge, stoede, stoet, stoete, stuut, Stuut
* Groffbroot, kleirog, kroggen, peerdebrood, roggebrood, roggemik, roggen, roggenbrood, roggens, roggestoete, roggeteunis, rouwstoete, zwart brood

#### Meer informatie

* nds:Broot
* nds:Groffbroot
* nds-nl:Stoete
* nds-nl:Brood

## Sallands
#### Zelfstandig naamwoord

brood
* (voeding) brood; een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen

##### Synoniemen

* stoete

## Stellingwerfs
#### Zelfstandig naamwoord

brood
* (voeding) brood; een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen

##### Synoniemen

* bolle
* brogge
* stoete

## Twents
#### Zelfstandig naamwoord

brood
* (voeding) roggebrood; een van rogge gebakken brood

##### Synoniemen

* roggestoete
* rouwstoete

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

brood
* (voeding) brood; een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen

##### Schrijfwijzen

* brooi

##### Synoniemen

* stoete

##### Afgeleide begrippen

* peerdebrood
* roggebrood
* roggenbrood