# wit
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: wit (hulp, bestand)
* IPA: / wɪt / (1 lettergreep); /ʋɪt/

##### Woordafbreking

* wit

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] erfwoord, via Middelnederlands wit van Oudnederlands wit, in de betekenis van ‘kleurnaam’ aangetroffen vanaf 901
** [3] omdat het middelpunt van een schietschijf traditioneel een wit gekleurd was
* [B] erfwoord, via Middelnederlands wit / witte van Oudnederlands witti, in de betekenis van ‘wijsheid’ aangetroffen vanaf 901

#### Zelfstandig naamwoord

[A] het wit o
* (kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum
*   * Heeft u die ook in het wit?
*   * Grijs, wit en zwart zijn achromatische kleuren en dat betekent letterlijk dat dit kleuren zijn ‘zonder een echte kleur’.
* voorwerp of substantie met een zeer heldere, lichte kleur
* (figuurlijk) waar je op gericht bent, wat je probeert te bereiken

##### Vertalingen
#### Bijvoeglijk naamwoord

[A] wit
* (kleur) de kleur wit hebbend
*   * Hij rijdt in een witte auto.
*   * Sneeuw is wit, doordat alle ijskristallen op elkaar zijn gestapeld, over elkaar heen gegooid en neer zijn gedwarreld.
    ▸ De zwart verkoolde buitenkant omhulde zacht, wit vlees.
    ▸ Ik liep op een tapijt van kleine witte en roze bloemen en kon mijn geluk niet op.
* een lichte huidskleur hebbend
*   * De witte man.
* 1. Een potje met deksel van wit porselein.

##### Hyponiemen

* [1] (intensivering) hagelwit, inwit, krijtwit, parelwit, sneeuwwit
* [1] (intensivering) krijtwit, lijkwit, spierwit
| beeldwit blauw-wit blauwwit cleanroomwit crèmewit de Wit dimwit doelwit eiwit geelwit grauwwit grijs-wit grijswit groen-wit | groenwit halfwit helderwit helwit inwit ivoorwit kiemwit kippenwit kremserwit leliewit loodwit | melkwit mengwit oogwit ossenwit paars-wit papyruswit plaatwit pluimwit preiwit reinwit rood-wit rookwit roomwit schelpwit | signaalwit titaanwit vaalwit verkeerswit vuilwit warmwit witte kerst zilverwit zinkwit zuiver wit zuiverwit zwart-op-wit zwart-wit |

##### Afgeleide begrippen

| Belgischwitblauwstier Wit-Rus Wit-Rusland Witte Donderdag Witte Donderdagen Witte Donderdagjes Witten Witteveen Witveen Witzand boze witte man rood-wit-blauw wit-blauw wit-rood wit-zwart wit-zwartfoto witachtig witbalans witbestoven witbier witbloedig witbloemig witblond witboek | witbol witbont witborstel witbrood witgat witgatje witgedekt witgeel witgehandschoend witgejast witgekalkt witgekleurd witgelakt witgeld witgepleisterd witgeschilderd witgetint witgeverfd witglas witgloeiend witgoed witgoud witgouden witgrijs witgroen witharen witharig witheer witheet | witheid withoen without withouten witjas witkalk witkar witkiel witkop witkopaap witkoper witkuif witkwast witleren witlof witloof witloog witmaker witmarmeren witmetaal witneussaki witoog witpoot witregel witrot witruimte witspeler witstok witstuitbarmsijs | witte bes witte haai witte haaien witte haaitjes witte ibis witte ibisjes witte ibissen witte kornoelje witte kwikstaart witte kwikstaartjes witte wijn witte wijnen witte wijntjes wittebrood wittebroodje wittekaas wittekool witteman witten wittenbuik witvis witvissie witvoet witwassen witwasser witwerk witwerker witziekte zwart-wit-tv |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* de prins op het witte paardDe man van iemands dromen
* een wit voetje haleneen goede indruk bij iemand maken, zich bij iemand in de gunst werken
* witte raafiets wat heel zeldzaam is
* wit wegtrekkenverbleken van schrik
* witte woedeverzet door werknemers in de zorg tegen bezuinigingsplannen
* zwart op witschriftelijk vastgelegd (bij afspraken en toezeggingen)

##### Spreekwoorden

* aprilletje zoet heeft ook nog weleens een witte hoed
* aprilletje zoet sneeuwt nog wel een witte hoed
* witte paarden hebben veel stro nodigrijke, pronkzieke vrouwen geven hoge onkosten

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[A] wit
* enkelvoud tegenwoordige tijd van witten
* gebiedende wijs van witten

#### Zelfstandig naamwoord

[B] het wit o
* (verouderd) verstand
* (verouderd) kennis
* (verouderd) mening
* (verouderd) karakter

#### Gangbaarheid

* Het woord wit staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wit" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Middelnederlandsch Woordenboek
* ↑ wit op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "wit" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ wit op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Oudnederlands Woordenboek
* ↑ wit op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Je hebt koel grijs en warm grijs - zie hier het verschil, Lida Thiry, 31 juli 2016
* ↑ Waarom is sneeuw wit?, WRM Magazine
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Zelfstandig naamwoord

wit
* (kleur) wit; de lichtst mogelijke kleur, in wezen geen kleur op zich maar een combinatie van alle zichtbare kleuren in het spectrum

#### Bijvoeglijk naamwoord

wit
* (kleur) wit; de kleur wit hebbend

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Bijvoeglijk naamwoord

wit
* (kleur) wit

## Angelsaksisch
##### Uitspraak

* IPA: /wit/

#### Persoonlijk voornaamwoord

wit
* wij twee.

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: wit (VS) (hulp, bestand)

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord van Angelsaksisch witt. Verder te herleiden tot Protogermaans *wit-, Indo-Europees *weid-.

#### Zelfstandig naamwoord

wit
* scherpzinnigheid, vernuft, verstand

#### Werkwoord

wit
* (verouderd), overgankelijk weten

##### Afgeleide begrippen

* bewit
* unwitting
* witness

#### Verwijzingen

* ↑ wit, Online Etymology Dictionary

## Gotisch
#### Persoonlijk voornaamwoord

wit
* wij twee (nominatief van de eerste persoon tweevoud)

## Limburgs
##### Uitspraak

* IPA: /wɪt/ (Etsbergs)

##### Woordherkomst en -opbouw

* Mogelijk een leenwoord uit het Nederlands.

#### Bijvoeglijk naamwoord

wit
* (kleur) wit

#### Zelfstandig naamwoord

wit o
* (kleur) wit

##### Synoniemen

* wiet

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

wit
* (kleur) wit; de lichtst mogelijke kleur, in wezen geen kleur op zich maar een combinatie van alle zichtbare kleuren in het spectrum

#### Bijvoeglijk naamwoord

wit
* (kleur) wit; de kleur wit hebbend

##### Schrijfwijzen

* witt

## Sallands
#### Zelfstandig naamwoord

wit
* (kleur) wit; de lichtst mogelijke kleur, in wezen geen kleur op zich maar een combinatie van alle zichtbare kleuren in het spectrum

#### Bijvoeglijk naamwoord

wit
* (kleur) wit; de kleur wit hebbend

## Twents
#### Zelfstandig naamwoord

wit
* (kleur) wit; de lichtst mogelijke kleur, in wezen geen kleur op zich maar een combinatie van alle zichtbare kleuren in het spectrum

#### Bijvoeglijk naamwoord

wit
* (kleur) wit; de kleur wit hebbend

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

wit
* (kleur) wit; de lichtst mogelijke kleur, in wezen geen kleur op zich maar een combinatie van alle zichtbare kleuren in het spectrum

#### Bijvoeglijk naamwoord

wit
* (kleur) wit; de kleur wit hebbend