# pool

* Niet te verwarren met: Pool, poule

## Nederlands
##### Uitspraak

(heteroniem)
* Geluid: [A], [B], [C] pool (hulp, bestand)
** IPA: / pol / (1 lettergreep)
* Geluid: [D] pool (hulp, bestand)
** IPA: / pul / (1 lettergreep)

##### Gelijkklinkende woorden

* [D] poel

##### Woordafbreking

* pool

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] via Frans pôle of direct van Latijn polus "draaipunt", in de betekenis van ‘uiteinde van as waarom een lichaam draait’ aangetroffen vanaf 1598
* [B] via Frans poil van Latijn pilum "haar", in de betekenis van ‘opstaande haren van tapijt’ aangetroffen vanaf 1718
* [C] van Pool, mogelijke als (verkorting) van Poolse rok
* [D] van Engels pool zn "gemeenschappelijk fonds", in de betekenis van ‘voetbalpool’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1949

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de pool v / m
* (aardrijkskunde) uiteinde van een draaiingsas, met name van de aardas
*   * Aan de polen van de aarde is het zes maanden licht en zes maanden donker.
* (natuurkunde) een van beide einden van een (elektro-)magneet of antenne
*   * Bij de pool komen de veldlijnen het dichtst bij elkaar.
* (elektrotechniek) de aansluitpunten van een elektrisch toestel, snoer of netwerk
*   * Een accu heeft twee polen.
* (wiskunde) een uitzonderlijk punt waar een functie naar oneindig neigt
*   * De functie 1/(x-1) heeft een pool voor x=1.
* (wiskunde), (landmeetkunde) het referentiepunt in een polair coördinatenstelsel vanwaaruit de positie van een ander punt wordt bepaald door afstand (voerstraal) en richting (hoek t.o.v. een refentierichting)
*   * Als pool kent men in een cartesisch coördinatenstelsel de oorsprong.

##### Synoniemen

* [1] draaipunt
* [3] aansluitklem, aansluitpunt
* [5] aangrijpingspunt, oorsprong, referentiepunt

##### Antoniemen

* [4] nulpunt

##### Hyponiemen

| Noordpool (1) (2) Zuidpool (1) (2) aantrekkingspool aardpool atoompool attractiepool | dipool (2) (3) groeipool groenpool hemelpool (1) koudepool levenspool maanpool magneetpool | minpool minuspool monopool (2) necropool noordpool (1) (2) octupool (3) oligopool | pluspool quadrupool (3) tegenpool (2) terrorismepool vanpool vierpool (3) zuidpool (1) (2) |

##### Afgeleide begrippen

| Poolster (1) bipolair (2) meerpolig monoploïde polair (1) (5) poliet poolas (1) poolauto poolbeer poolcirkel poolcoördinaat (5) poolcoördinaten pooldag | poolexpeditie poolfiguur poolfront poolgebied poolgewicht poolhaas poolhond poolijs pooljaar poolkabeljauw poolkap poolketting poolklem poolklimaat poolkring | poollandschap poollicht poollucht poolnacht poololie poolonderzoeker poolreis poolreiziger pools poolschaal poolschip poolschoen (2) poolschommeling poolshoogte poolsneeuw | poolspanning poolstation poolster (1) poolstreek (1) poolstroom poolstuk poolterras poolvast poolvlakte poolvos poolweefsel poolwind poolwinter poolwisseling poolwoestijn poolzee |

##### Verwante begrippen

* polarisatie (2), polariteit (3)

##### Verwante begrippen

* laagpolig, bipolair
* [1] aardas, breedtecirkel, coördinaat, antipode, evenaar, meridiaan, parallel
* [2] elektromagneet, elektromotor, krachtlijn, magneet, magneetveld, magnetisme, spoel, veldlijn
* [3] antenne, circuit, connector, plug, relais, transistor
* [5] coördinaat, hoek, lijn, positie, punt, richting, vector, voerstraal, x-as, y-as, z-as

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

[B] de pool v / m
* (textielindustrie) een van de vele opstaande draden of noppen van een tapijt of kleed
*   * Een kleed met geknoopte polen.

##### Verwante begrippen

* stof, tapijt, vleug, weefsel, wol

#### Zelfstandig naamwoord

[C] de pool m
* (kleding) een lang model duffelse overjas

##### Verwante begrippen

* houtje-touwtjejas, loden, montycoat, wol

#### Zelfstandig naamwoord

[D] de pool m
* gezamenlijke pot met geld waarin personen of organisaties winsten, markten, risico's en meer inbrengen en verdelen
*   * Voor bedrijven is een pool een vorm van economische samenwerking.
* (spel) biljartspel lijkende op snooker

##### Hyponiemen

| antidopingpool arbeidspool autopool | banenpool denkpool dokterspool doorstroompool fietspool | flexpool genenpool havenpool invalpool | talentpool vervangingspool voetbalpool whirlpool zzp-pool |

##### Afgeleide begrippen

* [1] poolpallet, poolplaats
* [2] poolbiljart, poolbiljarten, pooltafel

##### Verwante begrippen

* [2] balspel, biljart

#### Werkwoord

[D] pool
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van poolen
*   * Ik pool.
* gebiedende wijs van poolen
*   * Pool!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van poolen
*   * Pool je?

#### Gangbaarheid

* Het woord pool staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "pool" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 96 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ pool op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 3 "pool" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ pool op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ pool op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: pool (VK) (hulp, bestand)

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] erfwoord van Angelsaksisch pōl (i.d.). Van West-Germaans pōl, Proto-Germaans *pōlaz, Indo-Europees *bōlos.
* [B] Van Frans poule zn

#### Zelfstandig naamwoord

[A] pool
* zwembad
* bassin zn , poel, plas zn [2]
* collectie, gemeenschappelijke voorraad, verzameling

#### Zelfstandig naamwoord

[B] pool
* (sport) poule zn

#### Werkwoord

pool
* onovergankelijk samenwerken
* onovergankelijk een poel/plas vormen
* overgankelijk bijeenvoegen, bundelen, samenvoegen

## Yucateeks
#### Zelfstandig naamwoord

pool
* (anatomie) hoofd