# marron
## Nederlands
##### Uitspraak

* [A]Geluid: marron (hulp, bestand)
** IPA: / mɑˈrɔn / (2 lettergrepen)
* [B]Geluid: marron (hulp, bestand)
** IPA: / mɑˈrɔ̃ / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* mar·ron

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontvluchte slaaf, bosneger’ voor het eerst aangetroffen in 1770
* [A] van Frans marron uit slavernij ontsnapte
* [B] van Frans marron kastanje

#### Zelfstandig naamwoord

[A] marron m
* (Suriname) (geschiedenis) zwarte die uit slavernij naar de wildernis is ontsnapt
*   * Het ontoegankelijke bos wordt beschreven als bondgenoot van de marrons en als vijand van de blanke. Een oude slaaf waarschuwt: ‘Vluchten is één kans op vrijheid en duizend kansen op een wrede, afschuwelijke dood.’
* (Suriname) iemand die afstamt van zwarten die uit slavernij naar de wildernis waren ontsnapt
*   * Marrons, nakomelingen van ooit gevluchte slaven die leven in de binnenlanden van Suriname en Frans Guyana, hebben hun Afrikaanse genetische erfenis voor 98 procent bewaard.

##### Synoniemen

* [2] boslandcreool
* [2] bosneger (wordt soms als een meer denigrerende term ervaren)

##### Afgeleide begrippen

* marroncultuur
* marrondorp

#### Zelfstandig naamwoord

[B] marron m
* (voeding) grote kastanje, vrucht van de tamme kastanje, Castanea sativa
*   * De allermooiste kastanje is ongetwijfeld de marron, die één noot per bolster bevat. Zowel de kastanje als deze marron zijn de vruchten van de tamme kastanje.
*   * Ook uit de keuken van de Périgord is de marron aan het verdwijnen. Er zijn winig koks meer die het bos intrekken, voordat zij het eten gaan maken.

##### Afgeleide begrippen

* crème de marron
* marron glacé

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] marron
* (kleur) kastanjebruin, in een bepaalde tint, vergelijkbaar met RAL-nummer 8015 (    )

#### Gangbaarheid

* Het woord marron staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "marron" herkend door:
| 41 % | van de Nederlanders; |
| 41 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "marron" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Rutgers, W. "1952. Literair nationalisme, een nieuw geloof in Negerschap. Eddy Bruma" in: De brug van Paramaribo naar Willemstad. Nederlands-Caribische en Caribisch-Nederlandse literatuur 1945-2005. (2007) Fundashon pa Planifikashon di Idioma / Universiteit van de Nederlandse Antillen, Curaçao; geraadpleegd 2018-03-18
* ↑ Vlasblom, D. Surinaamse marrons zijn genetisch nog Afrikanen (7 november 2017) op website: nrc.nl; geraadpleegd 2018-03-18
* ↑ Koenen, L. Van bosneger tot marron (10 november 2009) op website: nrc.nl; geraadpleegd 2018-03-18
* ↑ Cas Hoe maak ik lekkere en gezonde gerechten met kastanjes op website: leerwiki.nl; geraadpleegd 2018-03-18
* ↑ Kastanjes op website: dordogne-vakantie.nl; geraadpleegd 2018-03-18
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Frans
##### Uitspraak

* Geluid: marron (hulp, bestand)
* IPA: /ma.ʁɔ̃/

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Spaans cimarrón "wilde, mens, plant of dier levend in de wildernis"
* [B] van Italiaans marrone

#### Zelfstandig naamwoord

[A] marron m
* (Frans Guyana) marron, iemand uit slavernij naar de wildernis is ontsnapt
* illegaal drukwerk

#### Bijvoeglijk naamwoord

[A] marron m
* verwilderd (van dieren of planten)
* ontsnapt (van een slaaf)
* (spreektaal) nep, malafide, onbetrouwbaar
    «Ce type est un courtier marron.»
       Die kerel is een beunhaas.

#### Zelfstandig naamwoord

[B] marron m
* (voeding) grote kastanje, vrucht van de tamme kastanje; in het bijzonder de variëteit afkomstig uit een schil die maar één vrucht bevat
* (RAL-kleur) kastanjebruin zn , bepaalde tint met RAL-nummer 8015 (    )
* (figuurlijk) (spreektaal) mep, klap, muilpeer
    «Il m'a filé un marron.»
       Hij heeft me een opdoffer verkocht.

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] marron

#### Bijvoeglijk naamwoord

* (RAL-kleur) kastanjebruin bn , in een bepaalde tint met RAL-nummer 8015 (    )

##### Verwante begrippen

* alfabetisch in deze categorie
* zie ook: CSS-kleuren
* 1000    beige vert
* 1001    beige
* 1002    jaune sable
* 1003    jaune de sécurité
* 1004    jaune or
* 1005    jaune miel
* 1006    jaune maïs
* 1007    jaune narcisse
* 1011    beige brun
* 1012    jaune citron
* 1013    blanc perlé
* 1014    ivoire
* 1015    ivoire clair
* 1016    jaune soufre
* 1017    jaune safran
* 1018    jaune zinc
* 1019    beige gris
* 1020    jaune olive
* 1021    jaune colza
* 1023    jaune signalisation
* 1024    jaune ocre
* 1026    jaune brillant
* 1027    jaune curry
* 1028    jaune melon
* 1032    jaune genêt
* 1033    jaune dahlia
* 1034    jaune pastel
* 1035    beige nacré
* 1036    or nacré
* 1037    jaune soleil
* 2000    orangé jaune
* 2001    orangé rouge
* 2002    orangé sang
* 2003    orangé pastel
* 2004    orangé pur
* 2005    orangé brillant
* 2007    orangé clair brillant
* 2008    orangé rouge clair
* 2009    orangé signalisation
* 2010    orangé de sécurité
* 2011    orangé foncé
* 2012    orangé saumon
* 2013    orangé nacré
* 2017    orangé RAL
* 3000    rouge feu
* 3001    rouge de sécurité
* 3002    rouge carmin
* 3003    rouge rubis
* 3004    rouge pourpre
* 3005    rouge vin
* 3007    rouge noir
* 3009    rouge oxyde
* 3011    rouge brun
* 3012    rouge beige
* 3013    rouge tomate
* 3014    vieux rose
* 3015    rose clair
* 3016    rouge corail
* 3017    rosé
* 3018    rouge fraise
* 3020    rouge signalisation
* 3022    rouge saumon
* 3024    rouge brillant
* 3026    rouge clair brillant
* 3027    rouge framboise
* 3028    rouge pur
* 3031    rouge oriental
* 3032    rouge rubis nacré
* 3033    rose nacré
* 4001    lilas rouge
* 4002    violet rouge
* 4003    violet bruyère
* 4004    violet bordeaux
* 4005    lilas bleu
* 4006    pourpre signalisation
* 4007    violet pourpre
* 4008    violet de sécurité
* 4009    violet pastel
* 4010    telemagenta
* 4011    violet nacré
* 4012    mûre nacré
* 5000    bleu violet
* 5001    bleu vert
* 5002    bleu outremer
* 5003    bleu saphir
* 5004    bleu noir
* 5005    bleu de sécurité
* 5007    bleu brillant
* 5008    bleu gris
* 5009    bleu azur
* 5010    bleu gentiane
* 5011    bleu acier
* 5012    bleu clair
* 5013    bleu cobalt
* 5014    bleu pigeon
* 5015    bleu ciel
* 5017    bleu signalisation
* 5018    bleu turquoise
* 5019    bleu capri
* 5020    bleu océan
* 5021    bleu d’eau
* 5022    bleu nocturne
* 5023    bleu distant
* 5024    bleu pastel
* 5025    gentiane nacré
* 5026    bleu nuit nacré
* 6000    vert patine
* 6001    vert émeraude
* 6002    vert feuillage
* 6003    vert olive
* 6004    vert bleu
* 6005    vert mousse
* 6006    olive gris
* 6007    vert bouteille
* 6008    vert brun
* 6009    vert sapin
* 6010    vert herbe
* 6011    vert réséda
* 6012    vert noir
* 6013    vert jonc
* 6014    olive jaune
* 6015    olive noir
* 6016    vert turquoise
* 6017    vert mai
* 6018    vert jaune
* 6019    vert blanc
* 6020    vert oxyde chromique
* 6021    vert pâle
* 6022    olive brun
* 6024    vert signalisation
* 6025    vert fougère
* 6026    vert opale
* 6027    vert clair
* 6028    vert pin
* 6029    vert menthe
* 6032    vert de sécurité
* 6033    turquoise menthe
* 6034    turquoise pastel
* 6035    vert nacré
* 6036    vert opal nacré
* 6037    vert pur
* 6038    vert brillant
* 6039    vert fibre
* 7000    gris petit-gris
* 7001    gris argent
* 7002    gris olive
* 7003    gris mousse
* 7004    gris de sécurité
* 7005    gris souris
* 7006    gris beige
* 7008    gris kaki
* 7009    gris vert
* 7010    gris tente
* 7011    gris fer
* 7012    gris basalte
* 7013    gris brun
* 7015    gris ardoise
* 7016    gris anthracite
* 7021    gris noir
* 7022    gris terre d’ombre
* 7023    gris béton
* 7024    gris graphite
* 7026    gris granit
* 7030    gris pierre
* 7031    gris bleu
* 7032    gris silex
* 7033    gris ciment
* 7034    gris jaune
* 7035    gris clair
* 7036    gris platine
* 7037    gris poussière
* 7038    gris agate
* 7039    gris quartz
* 7040    gris fenêtre
* 7042    gris signalisation A
* 7043    gris signalisation B
* 7044    gris soie
* 7045    telegris 1
* 7046    telegris 2
* 7047    telegris 4
* 7048    gris souris nacré
* 8000    brun vert
* 8001    brun terre de sienne
* 8002    brun de sécurité
* 8003    brun argile
* 8004    brun cuivré
* 8007    brun fauve
* 8008    brun olive
* 8011    brun noisette
* 8012    brun rouge
* 8014    brun sépia
* 8015    marron
* 8016    brun acajou
* 8017    brun chocolat
* 8019    brun gris
* 8022    brun noir
* 8023    brun orangé
* 8024    brun beige
* 8025    brun pâle
* 8028    brun terre
* 8029    cuivre nacré
* 9001    blanc crème
* 9002    blanc gris
* 9003    blanc de sécurité
* 9004    noir de sécurité
* 9005    noir foncé
* 9006    aluminium blanc
* 9007    aluminium gris
* 9010    blanc pur
* 9011    noir graphite
* 9012    blanc salle blanche
* 9016    blanc signalisation
* 9017    noir signalisation
* 9018    blanc papyrus
* 9022    gris clair nacré
* 9023    gris fonçé nacré

#### Verwijzingen

* 1 2 Wouw, Berry van de, Woordenboek populair Frans - Nederlands. Woordenboek van het Frans dat u op school nooit leerde, 2e druk, Breda: Uitgeverij Arti-Choc, 2014; p. 130