# geven

* Niet te verwarren met: gēven

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: geven (hulp, bestand)
* IPA: / ˈɣevə(n) / (2 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˈχevə(n)/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˈɣevə(n)/

##### Woordafbreking

* ge·ven

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord, in de betekenis van ‘aanreiken, verschaffen, schenken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901; verwant met gaaf en gift
| afkomstig van: Middelnederlands: gheven Oudnederlands: gevan Germaans: *gebanan Indo-Europees: *ghab-, *ghabh-, *gheb-, *ghebh- | Verwant in Germaans: West: Nedersaksisch geven (Oudsaksisch: geban), Duits: geben, (Oudhoogduits: geban), Fries: jaan (Oudfries: jeva), Engels: give (Angelsaksisch: giefan ) Noord: Zweeds: giva, ge, Deens: give, Noors: gi, gje, gjeva, (Oudnoords: gefa), IJslands: gefa, Faeröers: geva Oost: Gotisch: 𐌲𐌹𐌱𐌰𐌽 (giban) | Verwant in Indo-Europese talen: Iers: gabim Litouws: gabenù Sanskriet: गभस्ति (gábhasti) |

#### Werkwoord

geven
* overdragen van het bezit van iets aan iemand anders
* aanbieden
    ▸ Ik geef jullie een aantal ervaringen die ik heb meegemaakt op mijn eigen pad. Het zijn lessen die voor mij werken maar niet noodzakelijkerwijs voor jullie. Zie ze als suggesties, adviezen die je op verschillende momenten in je leven kunt raadplegen als een gids voor moeilijke en mooie momenten.
* opleveren, veroorzaken, verschaffen
    ▸ Deze wakkerheid gaf me een autonoom gevoel.
    ▸ Deze informatie was nog betrouwbaarder dan de soms wat verouderde opmerkingen in Guthook en gezamenlijk gaven ze voldoende informatie om met enigszins gerust hart de uitgedroogde woestijn in te trekken.

##### Synoniemen

* [1] schenken, doneren
* [2] aanreiken

##### Antoniemen

* nemen, krijgen

##### Hyponiemen

| aangeven achternageven afgeven begeven blootgeven doorgeven | hergeven ingeven lesgeven meegeven nageven omgeven | ondergeven ontgeven opgeven overgeven prijsgeven rondgeven | teruggeven toegeven uitgeven vergeven verslaggeven voorgeven | voortgeven vormgeven vrijgeven weergeven weggeven werkgeven wetgeven |

##### Afgeleide begrippen

| alarmgever avalgever berichtgever berichtgeving betekenisgeving bewaargever bewaargeving bloedgever bodemerijgever bodemgever bruikleengever commissiegever consignatiegever decreetgever depositogever discontogever franchisegever | gastgever geefachtig geefster gehoorgeving geldgever geluidgever geluidgeving gestaltegeving geveling gever grondwetgever hoekgever hypotheekgever impulsgever inbewaringgeving inktgeving inpandgeving kredietgever kredietgeving | kwartiergever lastgever lastgeving leasinggever levensgever licentiegever maatgever maatgeving machtgever mandaatgever naamgever naamgeving nieuwsgeving noodseingever normgeving oliegever onderduikgever onderlastgeving opdrachtgever | opstalgever pachtgever pandgever pandgeving peilingsgever plaatsbegever premiegever raadgever raadgeving redengeving regelgever regelgeving rentegever roerstandgever rustgever seingever seingeving seksuitgever signaalgever | simultaangever spanninggever subsidiegever terleengeving tipgever toonaangever toongever toongeving volmachtgever vonkgever voorbeeldgever voordrachtgever voorschotgever vrijgevig werkgeefster werkgever zingever zingeving zuurstofgever |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* 'm van jetje geven
* er flink tegenaan gaan
* carte blanche geven
* bevoegdheid geven om naar eigen inzicht vergaande maatregelen te nemen
* de aftrap geven
* iets starten
* de bons geven
* niet meer willen zien, als abrupt einde van een relatie
* de brui geven aan
* teleurgesteld ophouden met
* de genadeslag geven
* in een moeilijke situatie nog een fataal probleem erbij geven
* de nekslag geven
* door iets wordt de situatie een te groot probleem waardoor men het niet meer aan kan
* de pijp aan Maarten geven
* de schop geven
* ontslaan
* de volle laag geven
* hevig berispen of uitschelden
* de zak geven
* ontslaan
* een draai om de oren geven
* een gegeven paard niet in de bek kijken
* niet kritisch zijn over een verleende gunst
* een draai aan iets geven
* een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen
* een duwtje in de rug geven
* steunen
* een kat geven
* naar iemand snauwen
* een pluim krijgen of geven
* een compliment krijgen of geven
* een steek onder water geven
* iets naars zeggen op een bedekte, verborgen wijze
* geen krimp geven
* niet opgeven, volhouden
* geen sjoege geven
* niet opgeven, volhouden
* haken en ogen geven
* iets heeft veel moeilijkheden
* het volle pond geven
* uitvoerig en duidelijk antwoorden
* in de mond geven
* als eigen mening laten uiten wat eigenlijk de mening van een ander is
* iets op zijn brood geven
* onvriendelijk iets verwijten
* onder de voeten geven
* op een briefje geven
* zeker zijn van
* op zijn falie geven
* hevig berispen of uitschelden
* stenen voor brood geven
* iets geven waar de ander niets aan heeft
* te geef
* voor een zeer lage prijs
* tekst en uitleg geven
* precies tot in detail over iets vertellen
* van katoen geven
* met een pak slaag of woorden straffen
* zijn ogen de kost geven
* alles goed in zich opnemen
* zijn vet geven
* flink de waarheid zeggen
* Spreekwoorden
* aalmoezen geven verarmt niet
* Je moet een gegeven paard niet in de mond kijken.
* je moet niet te kritisch zijn over cadeaus, of koopjes
* Je zal ze de kost moeten geven!
* er zijn veel van zulke personen
* Veel beloven en weinig geven, doet de gek in vreugde leven.
* veel mensen zijn al blij met een belofte en geloven alles
* Wie geeft wat hij heeft, is waard dat hij leeft.
* als je zoveel geeft zoveel je kunt, dan kan niemand je iets verwijten

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord geven staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "geven" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ "geven" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ geven op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 3 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Middelnederduits
##### Uitspraak

* IPA: /ɣɪɛvən/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudsaksische geƀan / gevan

#### Werkwoord

geven
* geven

##### Schrijfwijzen

* gēven

##### Overerving en ontlening

* Nedersaksisch: geven, gewen, gierm, gierwen, giewen, giëwen, gïewwen

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudnederlandse gevan

#### Werkwoord

geven
* geven

##### Schrijfwijzen

* gēven
* gheven

##### Overerving en ontlening

* Limburgs: gaeve
* Nederlands: geven
** Afrikaans: geef

#### Verwijzingen

* Vroegmiddelnederlands Woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal
* Middelnederlands Woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

## Nedersaksisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudsaksische geƀan / gevan, via het Middelnederduitse geven / gēven

#### Werkwoord

geven
* geven

##### Schrijfwijzen

| gewen gierm gierwen | giewen giëwen gïewwen |

## Oost-Fries
#### Werkwoord

geven
* geven