# mens
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: mens (hulp, bestand)
* IPA: / mɛns / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* mens

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘(m.) hoogst ontwikkelde wezen’ voor het eerst aangetroffen in 1236
* Het woord "mens" (Duits Mensch, Zweeds människa, Deens menneske) is een variant van "man" (Duits Mann, Engels man), die uiteindelijk teruggaat op een Indo-Europese stam *men-: "denken" of *me-: "meten". Deze stam treft men aan in Latijn mens, mentis: "geest, verstand" (vergelijk Engels mind), memoria: "geheugen, herinnering", Grieks menos: "geest", mnèmè: "geheugen", Sanskriet man-: "denken, geest". In het Oud-Indisch bestaat tevens Manu: "(oer)mens", modern Hindi manusha: "mens, man"

#### Zelfstandig naamwoord

de mens m
* (primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt
*   * De mens heeft een sterk ontwikkeld brein, maar kan niet vliegen.
    ▸ De jongen naast me deed zijn koplamp aan waardoor de in de muur gekraste namen zichtbaar werden: hier waren al eerder mensen gestrand.
    ▸ Slechts vier mensen, waaronder ik, hadden microspikes voor onder hun schoenen.
het mens o
* (pregnant), (pejoratief), (informeel) vrouw [1], meestal in ongunstige zin (omdat zij vervelend, lastig, raar e.d. is)
*   * Zij is een raar mens.
*   * Ach mens, doe toch eens normaal.

##### Schrijfwijzen

* mensch (officiële spelling tot 1935 in Nederland en 1946 in België)

##### Antoniemen

* onmens

##### Hyperoniemen

* apen, primaten, zoogdieren, viervoeters, gewervelden, chordadieren, dieren

##### Verwante begrippen

* cepranomens, denisovamens, floresmens, luzonmens, solomens

##### Hyponiemen

* aapmens, alfamens, ambachtsmens, avondmens, bankmens, barmens, beermens, beestmens, beleidsmens, beroepsmens, beveiligingsmens, boekenmens, boerenmens, bootmens, bosmens, brandweermens, buitendienstmens, buitenmens, burgermens, bètamens, cameramens, circusmens, clubmens, coronamens, cro-magnonmens, cultuurmens, cybermens, christenmens, dagjesmens, de mens is voor de mens een mens, denkmens, deugmens, diepvriesmens, diermens, doemens, doorsneemens, dwergmens, Europees Hof voor de Rechten van de Mens, Europese Hof voor de Rechten van de Mens, evenmens, fabrieksmens, familiemens, fatsoensmens, flexmens, geluidsmens, gemeenschapsmens, gemoedsmens, gevoelsmens, gewoontemens, gezelligheidsmens, Godmens, goedmens, holenmens, huismens, javamens, jodenmens, jongmens, justitiemens, kantoormens, karaktermens, kerkmens, kermismens, krachtmens, kropmens, kuddemens, manmens, mannenmens, marketingmens, massamens, medemens, mensenmens, middenmens, millenniummens, modelmens, moedermens, nachtmens, natuurmens, ochtendmens, oermens, oerwoudmens, olifantsmens, ondermens, onderwijsmens, paardmens, pekingmens, politiemens, prachtmens, prozamens, reclamemens, rechten van de mens, rotmens, slangenmens, sleurmens, sportmens, staartmens, stadsmens, stofmens, stuntmens, supermens, theatermens, tijgermens, timmermens, topmens, vakmens, veiligheidsmens, verstandsmens, verzetsmens, volksmens, vrouwmens, vuilnismens, walmens, wanhoopsmens, weermens, wegwerpmens, werkmens, wetenschapsmens, wondermens, zakenmens, zeemens, zegsmens, zendingsmens, zwemmens

##### Afgeleide begrippen

* mensapen
* allemenselijks, bemensen, de mens is voor de mens een mens, gewonemensentaal, grotemensachtig, grotemensenboek, grotemensenkost, grotemensenwereld, mens-erger-je-niet, mens-erger-je-nietspel, mens-wereldbeeld, mens-wereldbeschouwing, mens-zijn, mensaap, mensachtig, mensbeeld, mensbeschouwing, mensdag, mensdier, mensdom, menseigen, menselijk, mensenbaby, mensenbeeld, mensenbeen, mensenbelager, mensenbestaan, mensenbeul, mensenbloed, mensenbrein, mensendief, mensendochter, mensendodend, mensendorp, mensendrek, mensendrom, menseneten, mensenetend, menseneter, mensenfamilie, mensenfiguur, mensenfluisteraar, mensengedaante, mensengeest, mensengeheugen, mensengemeenschap, mensengeschiedenis, mensengeslacht, mensengestalte, mensengroep, mensengunst, mensenhaai, mensenhaar, mensenhaat, mensenhand, mensenhandel, mensenhandelaar, mensenhandels, mensenhart, mensenhater, mensenhersenen, mensenheugenis, mensenhoofd, mensenhuid, mensenhuis, mensenhulp, mensenjacht, mensenjager, mensenkant, mensenkenner, mensenkennis, mensenketting, mensenkind, mensenkluwen, mensenkracht, mensenkunde, mensenleed, mensenleeftijd, mensenleven, mensenlichaam, mensenlief, mensenliefde, mensenlijf, mensenlijk, mensenlof, mensenlot, mensenlucht, mensenluis, mensenluizen, mensenmaat, mensenmaatschappij, mensenmacht, mensenmassa, mensenmateriaal, mensenmenigte, mensenmens, mensenmin, mensenminnaar, mensenmond, mensenoffer, mensenoog, mensenpaar, mensenpakhuis, mensenpark, mensenplaag, mensenplicht, mensenras, mensenrecht, mensenredder, mensenroof, mensenschedel, mensenschuw, mensenschuwheid, mensensmokkel, mensensmokkelaar, mensensoort, mensenstad, mensenstem, mensenstroom, mensentaal, mensentocht, mensentroep, mensentype, mensenverachting, mensenverstand, mensenvlees, mensenvlo, mensenvrees, mensenvreter, mensenvriend, mensenwaarde, mensenwelzijn, mensenwereld, mensenwerk, mensenwijsheid, mensenwoord, mensenzee, mensenziel, mensenzoeker, mensenzoon, mensenzweet, mensfiguur, mensgericht, mensgerichtheid, mensgeworden, mensheid, menshoog, mensjaar, menskracht, menskunde, menslief, menslievend, mensonterend, mensonvriendelijk, mensonwaardig, mensopvatting, menspaard, menssoort, mensstier, menstype, mensuur, mensverbetering, mensvisie, mensvormig, mensvriendelijk, menswaardering, menswaardig, menswetenschap, menswezen, mensworden, menswording

##### Uitdrukkingen en gezegden

* de mens is voor de mens een mens
* De mens is [voor] de mens een wolf
* De mens wikt, maar God beschikt
* Een mens lijdt dikwijls het meest door het lijden dat hij vreest
* Een mens zijn zin, is een mens zijn leven
* Een brutaal mens heeft de halve wereld
* Een gewaarschuwd mens telt voor twee
* Kinderen en dronken mensen zeggen de waarheid
* Stukken van mensen (kosten)
* Van brood alleen kan de mens niet leven

##### Verwante begrippen

* menselijk wezen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord mens staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "mens" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "mens" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Latijn
#### Zelfstandig naamwoord

mens v
* geest, verstand
    «Mens sana in corpore sano.»
       Een gezonde geest in een gezond lichaam.

##### Verbuiging
## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

mens
* (primaten) mens; het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt

##### Schrijfwijzen

| means meanske meens mèens mèèns mèensch | meense mèense mèènse meensk mèensk meenske | meins meinse mèns mense mènsk | mins mìns minse minsk mìnsk |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / mens /

##### Woordafbreking

* mens

##### Woordherkomst en -opbouw

* Voegwoord: Afkomstig van het Oudnoorse woord meðan
* Zelfstandig naamwoord: Verkorting van het Noorse zelfstandige naamwoord menstruasjon

#### Voegwoord

mens
* terwijl
    «Lær spansk mens du jobber.»
       Leer Spaans terwijl je werkt.

#### Zelfstandig naamwoord

mens, m
* (medisch), (informeel), (afkorting) menstruatie, ongesteldheid

##### Uitdrukkingen en gezegden

* få mensen
* ha mensen

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / mens/

##### Woordafbreking

* mens

##### Woordherkomst en -opbouw

* Verkorting van menstruasjon

#### Zelfstandig naamwoord

mens, m
* (medisch), (informeel), (afkorting) menstruatie, ongesteldheid

##### Uitdrukkingen en gezegden

* få mensen
* ha mensen

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

mens
* (primaten) mens; het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt

##### Schrijfwijzen

| mèèns meens meense mèènse | mense mins minse |