# schroef
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: schroef (hulp, bestand)
* IPA: / sxruf / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* schroef

##### Woordherkomst en -opbouw

* via Middelnederlands schruve van Oudfrans escroue, in de betekenis van ‘staafje met schroefdraad’ aangetroffen vanaf 1573

#### Zelfstandig naamwoord

de schroef v / m
* (techniek) klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten
*   * Hoe krijg ik een schroef los die niet goed los wil?
* (scheepvaart) (luchtvaart) werktuig met twee of meer gebogen bladen die door draaiing een schip of vliegtuig voortbewegen
*   * De duif was op weg voor een leervlucht in de schroef van een vliegtuig terechtgekomen.
* (sport) sprong met een draai om de lengteas

##### Synoniemen

* [1] (Vlaams) vijs
* [2] scheepsschroef

##### Verwante begrippen

* helix, propeller, spiraal, spiraallijn

##### Hyponiemen

| aansluitschroef aanzetschroef aardschroef bakboordschroef bankschroef beenschroef bekerschroef belastingschroef belegschroef bladschroef bodemschroef boegschroef borgschroef bronsschroef cilinderkopschroef contraschroef differentiaalschroef draagschroef draagvleugelschroef drukschroef duimschroef duwschroef dwarsschroef enkelschroef gietstaalschroef gipsschroef greepschroef haakschroef haarschroef handschroef hefschroef hekschroef houtschroef justeerschroef kaplanschroef keerschroef kipschroef | klapschroef klemschroef kolomschroef kopschroef kraagschroef kruiskopschroef kurkschroef lijmschroef luchtschroef machineschroef massaschroef metaalschroef microschroef middenschroef modelschroef moerschroef muntschroef naaischroef ontluchtingsschroef oogschroef oorschroef paardenschroef parallelschroef parkerschroef passerschroef pentalobe-schroef persschroef plaatschroef platkopschroef punctuurschroef regelschroef remschroef reserveschroef richtschroef ringschroef roerschroef scheepsschroef schmeerschroef | slagschroef sleufschroef slotschroef spanschroef staartschroef steenschroef stelschroef stempelschroef stemschroef stokschroef stuitschroef stuurboordschroef stuurschroef stuwschroef tafelschroef tandemschroef tapschroef tegenschroef transportschroef trekschroef trommelschroef tuimelschroef tunnelschroef unislipschroef vaarschroef verstelschroef vierschroef vijzelschroef vleugelschroef vliegtuigschroef voetschroef volgstroomschroef wantschroef waterschroef wormschroef zeskantschroef zijschroef zweefschroef |

##### Afgeleide begrippen

| schroefaandrijving schroefanker schroefas schroefbacterie schroefballon schroefband schroefbank schroefbeitel schroefbeker schroefbescherming schroefbeweging schroefblad schroefblik schroefbok schroefboom schroefboon schroefboor schroefboormachine schroefboot schroefbout schroefbuis schroefbus schroefcentrifugaalpomp schroefcirkel schroefcontact schroefdeksel schroefdiameter schroefdok schroefdop schroefdraad schroefdruk schroefdruklager schroefduim schroefeind schroeffitting schroeffles schroefframe schroefgang schroefgat schroefgegeven schroefgeit schroefgeruis schroefgewelf schroefhaak schroefhamer schroefholte schroefhoorn schroefhoudend | schroefhuis schroefhuls schroefinduiking schroefkalkoen schroefkeu schroefklem schroefkoker schroefkop schroefkoppeling schroeflamp schroefleest schroeflens schroeflijn schroeflog schroefloos schroefmaat schroefmachine schroefmicrometer schroefmoer schroefmof schroefmolen schroefmuts schroefnaaf schroefnagel schroefnop schroefoog schroeforchis schroefpaal schroefpalm schroefpasser schroefpenning schroefpers schroefpiket schroefplaat schroefplug schroefpomp schroefpons schroefpot schroefraam schroefrad schroefram schroefrem schroefrendement schroefring schroefrozet schroefschade schroefschip schroefsgewijs schroefsleepboot | schroefsleutel schroefslip schroefslot schroefsluis schroefsluiting schroefsok schroefspanner schroefspie schroefspier schroefspil schroefspindel schroefspoed schroefsprong schroefstempel schroefsteven schroefstoomboot schroefstop schroefstopper schroefstroommeter schroeftakel schroeftandwiel schroeftang schroeftap schroeftheorie schroeftunnel schroefturbine schroefvast schroefveer schroefveld schroefventilator schroefverbinding schroefvijzel schroefvlak schroefvleugel schroefvliegtuig schroefvormig schroefwater schroefwerk schroefwiel schroefwijze schroefwijziging schroefwind schroefwinding schroefworm schroefzog schroevenboom schroevendraaier schroevenfabrikant schroeverig |

##### Verwante begrippen

* aanschroeven, afschroeven, bevestigen, bevestigingsmateriaal, dichtschroeven, inschroeven, losschroeven, omhoogschroeven, opschroeven, terugschroeven, vastschroeven

##### Uitdrukkingen en gezegden

[1]
* Er zit een schroefje [bij hem/haar,...] los
* Op losse schroeven staan
          • Het plan staat op losse schroeven.

##### Vertalingen
#### Werkwoord

schroef
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van schroeven
*   * Ik schroef.
* gebiedende wijs van schroeven
*   * Schroef!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van schroeven
*   * Schroef je?

#### Gangbaarheid

* Het woord schroef staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "schroef" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "schroef" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be