# kat
## Universeel taalgebruik
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van katal

#### Symbool

kat
* (natuurkunde), (eenheid) het symbool voor katal, een eenheid voor katalytische activiteit

##### Verwante begrippen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kat (hulp, bestand)
* IPA: / kɑt / (1 lettergreep)

##### Gelijkklinkende woorden

* qat

##### Woordafbreking

* kat

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord via Middelnederlands catte van Oudnederlands katta, in de betekenis van ‘katachtige’ aangetroffen vanaf 1165 (cognaat met, maar niet ontleend aan Latijn cattus)
* [5] (verkorting) van bekattering, in de betekenis van ‘standje’ aangetroffen vanaf 1976

#### Zelfstandig naamwoord

de kat v / m
* (roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden
* (roofdieren) zoogdier dat behoort tot een geslacht van vleesetende dieren, zoals de tijgers en leeuwen
* (informeel) grote pluizige windprotectiehoes voor microfoons
* (figuurlijk) meisje dat zich vals gedraagt
* bitse terechtwijzing
* (scheepvaart) (verkorting) kleiner anker dat tot versterking van een groter anker uitgeworpen wordt
* 1. Een cyperse kat.
* 2. De moeraskat is een kat die in Azië voorkomt.
* 3. Een standaard met microfoon die door een kat tegen geruis wordt beschermd.
* 6. Een gebroken kat uit de 19e eeuw.

##### Synoniemen

* [1]: poes

##### Hyperoniemen

* wilde kat, katachtigen, roofdieren, zoogdieren, gewervelden, chordadieren, dieren

##### Verwante begrippen

* Afrikaanse civetkat, Afrikaanse goudkat, Afrikaanse wilde kat, amoertijgerkat, Aziatische goudkat, balemeerkat, Bengaalse tijgerkat, bergkat, bergmeerkat, borneobandcivetkat, borneogoudkat, brazzameerkat, campbellmeerkat, civetkat, colocolokat, Chinese bergkat, Dents meerkat, diadeemmeerkat, dianameerkat, dryasmeerkat, dwergmeerkat, Europese wilde kat, Filipijnse vliegende kat, fretkat, gedoornde zeekat, geelgroene meerkat, genetkat, geoffroykat, gewone bandcivetkat, gewone zeekat, grijze meerkat, groene meerkat, grootvlekkige civetkat, grote witneusmeerkat, Indische civetkat, iriomotekat, kleine witneusmeerkat, knevelmeerkat, kroonmeerkat, madagaskarcivetkat, malabarcivetkat, Maleise civetkat, Maleise vliegende kat, marmerkat, meerkat, mierencivetkat, moeraskat, moerasmeerkat, monameerkat, nachtkat, noordelijke dwergmeerkat, ottercivetkat, pampakat, pantanalkat, pardelkat, platkopkat, roestkat, roodbuikmeerkat, roodneusmeerkat, roodstaartmeerkat, sabeltandkat, Sclaters meerkat, sierlijke zeekat, tantalusmeerkat, tijgerkat, uilenkopmeerkat, vissende kat, watercivetkat, wilde kat, witkeelmeerkat, woestijnkat, Wolfs meerkat, zeekat, zonnestaartmeerkat, zwartvoetkat

##### Hyponiemen

* angorakat, asherakat, asielkat, babykat, binnenkat, bonsaikat, boomkat, boskat, buitenkat, buurkat, buurtkat, coronakat, doorsneekat, dorpskat, dwergkat, er is geen kat, erekat, fabriekskat, geselkat, goudkat, herfstkat, huiskat, ibbelkat, kamerkat, karakterkat, kitkat, kladderkat, knijpkat, kortstaartkat, krabbekat, kribbekat, laboratoriumkat, langstaartkat, lapjeskat, lievelingskat, loopgraafkat, loopkat, mangrovekat, mannetjeskat, manxkat, marterkat, moederkat, muiskat, muizenkat, muskuskat, naaktkat, najaarskat, panterkat, proefkat, raskat, robotkat, roofkat, rotkat, schietkat, schildpadkat, schootkat, servalkat, showkat, slenterkat, sluipkat, sneeuwkat, spiegelkat, spikkelkat, steppekat, straatkat, studentenkat, tempelkat, tuinkat, verwilderde kat, vliegende kat, vrouwtjeskat, werkkat, zwerfkat

##### Afgeleide begrippen

* Afrikaanse gevlekte kathaai, Arabische kathaai, bedekte kathaai, bleke kathaai, bruine kathaai, bruine katvogel, gebochelde kathaai, geelgestippelde kathaai, gespikkelde kathaai, gestippelde kathaai, gestreepte kathaai, gevlekte katvogel, grauwe kathaai, grijsgevlekte kathaai, groene katvogel, grote katmaki, Japanse kathaai, katfretten, kathaai, kathaaien, katmaki's, katskinken, katslang, kattenlintworm, kattenspoelworm, kattenvlo, katvis, katvogel, Mexicaanse kathaai, Midden-Amerikaanse katfret, Noord-Amerikaanse katfret, Noord-Amerikaanse katvissen, noordelijke katvogel, rode katvis, roodgevlekte kathaai, slanke kathaai, slanke valse kathaai, sproetige kathaai, stevige kathaai, valse kathaai, valse kathaaien, vette kathaai, West-Afrikaanse kathaai, witte kathaai, Zuid-Chinese kathaai, zwarte katvogel
* kat-en-muisspel, kataal, kataas, katachtig, katanker, katbatterij, katbeer, katblock, katbout, katdavit, katfret, kathaak, kathalzen, katknuppelen, katlijnen, katloper, katmaki, katoog, katpardel, katplaat, katschip, kattakel, kattebrood, kattedoren, Kattegat, kattegaten, kattekliek, katten af, katten om, kattenagel, kattenaids, kattenbak, kattenbelletje, kattenbezitter, kattenblik, kattenblok, kattenbont, kattenborrel, kattenbrokken, kattencafé, kattendarm, kattendief, Kattendiep, Kattendijke, kattendoorn, kattendoren, kattendrek, katteneten, kattengat, kattengedragstherapeut, kattengejammer, kattengejank, kattengekrol, kattengeschrift, kattengeslacht, kattengespin, kattengoud, kattengras, kattengrit, kattenhaar, kattenhout, kattenkabinet, kattenkerkhof, kattenkind, kattenklauw, kattenklei, kattenkolonie, kattenkop, kattenkorrel, kattenkroeg, kattenkruid, kattenkwaad, kattenliefhebber, kattenluik, kattenluikje, kattenman, kattenmand, kattenmepper, kattenmof, kattenmoordenaar, kattenmuziek, kattenoog, kattenoor, kattenpension, kattenpeuter, kattenpijp, kattenpis, kattenpoep, kattenpoot, kattenprins, kattenpsycholoog, kattenpunt, kattenras, kattenrug, kattensnaar, kattensnor, kattensnuit, kattensoort, kattenspoor, kattensprong, kattenstaart, kattenstront, kattententoonstelling, kattenterrorist, kattentong, kattentouw, kattentri, kattenval, kattenvals, kattenvel, kattenvertaler, kattenvoer, kattenvoet, kattenvrees, kattenvriend, kattenvrouw, kattenwaanzin, kattenwas, kattenwasje, kattenwereld, kattenzeik, kattenziekte, kattenzilver, kattenzoet, kattepul, katterig, katterik, kattespoor, katteval, kattig, katuil, katvanger, katvechten, Katwijk, katwilg, Katwoude, katzoeker, katzwijm

##### Verwante begrippen

* Afrikaanse goudkat
* Afrikaanse luipaard
* Afrikaanse wilde kat
* amoertijgerkat
* amoerpanter
* Anatolische luipaard
* Arabische luipaard
* Aziatische goudkat
* Balinese tijger
* balkanlynx
* Bengaalse tijger
* Bengaalse tijgerkat
* berberleeuw
* bergkat
* borneogoudkat
* Borneose nevelpanter
* Canadese lynx
* caracal
* cheeta
* Chinese bergkat
* Chinese tijger
* colocolokat
* cougar
* Euraziatische lynx
* Europese leeuw
* Europese wilde kat
* floridapanter
* genet
* geoffroykat
* holenleeuw
* huiskat
* hyena
* Indische panter
* iriomotekat
* jachtluipaard
* jaguar
* jaguarundi
* Javaanse panter
* Javaanse tijger
* Kaapse leeuw
* Kaspische tijger
* leeuw
* los
* luipaard
* lynx
* lynxen
* Maleise tijger
* manoel
* margay
* marmerkat
* Mesopotamische leeuw
* moeraskat
* nachtkat
* nevelpanter
* Noord-Chinese panter
* Noord-Indochinese tijger
* ocelot
* pampakat
* pantanalkat
* panter
* pardelkatten
* pardellynx
* Perzische leeuw
* Perzische panter
* platkopkat
* poema
* rode lynx
* roestkat
* sabeltandkatten
* serval
* Siberische tijger
* sneeuwluipaard
* sneeuwpanter
* Sri Lankaanse panter
* Sumatraanse tijger
* tijger
* tijgerkat
* vissende kat
* wilde kat
* woestijnkat
* zanzibarluipaard
* zwartvoetkat +

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] als een kat om de hete brij draaienom de zaak heen praten om conflicten te vermijden
* [1] als kat en hond zijnin voortdurende ruzie zijn
* [1] de kat bij het spek zetten
* [1] de kat bij de melk zetten
* [1] de kat de bel aanbinden
* [1] de kat in het donker knijpen
* [1] de kat op het spek binden
* [1] de kat sturenwegblijven
* [1] de kat uit de boom kijken
* [1] een kat een kat noemen
* [5] een kat geveneen snauw geven
* [1] een kat in de zak kopen
* [1] er is geen kat
* [1] kat in 't bakkiemakkelijk, iets dat weinig moeite kost
* [1] katje lam zijnstomdronken zijn
* [1] nu komt de kat op de koord
* [1] verzopen katjeiemand die helemaal doorweekt is door de regen
          ∗ De man keek me aan; zijn lichte ogen verdwenen bijna tussen zijn rimpels toen hij lachte. 'Ho, juffertje' Hij tikte tegen zijn pet. 'Je lijkt wel een verzopen katje. Waar kom jij ineens vandaan?'
* [1] voor de kat z'n viool
* [1] voor de kat zijn viool
* [1] zich weren als een kat in de krullenzich geducht weren

##### Spreekwoorden

* [1] als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel
* [1] als de katjes muizen, dan miauwen ze niet
* [1] als de katten muizen, mauwen ze niet
* [1] als katjes muizen, dan mauwen ze niet
* [1] de kat zal met zijn maag niet weglopengezegd van iemand die net veel heeft gegeten
* [1] een benauwde kat maakt rare sprongen
* [1] een kat in het nauw maakt rare sprongen
* [1] een kat komt altijd op z'n pootjes terechtingewikkelde en vervelende dingen kunnen vanzelf weer voor elkaar komen
* [1] in het donker zijn alle katjes grauwin het duister ziet men geen verschil tussen mooi en lelijk
* [1] maak dat de kat wijs
* [1] om der wille van de smeer likt de kat de kandeleer

##### Vertalingen
#### Werkwoord

kat
* enkelvoud tegenwoordige tijd van katten
* gebiedende wijs van katten

##### Anagrammen

* kta, tak, TAK, t.k.a.

#### Gangbaarheid

* Het woord kat staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kat" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ kat (huisdier) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Oudnederlands Woordenboek
* ↑ kat (standje) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "kat" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Danielle Teller (vert. Marja Borg) “Er was eens iets anders” (2018), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026346477
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Zelfstandig naamwoord

Kat
* (roofdieren) kat

##### Schrijfwijzen

* katte

##### Synoniemen

* hoeskat
* poes

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA: /kɐt/
* geluid

##### Woordafbreking

* kat

##### Woordherkomst en -opbouw

* Uit het Nederlands

#### Zelfstandig naamwoord

kat
* (roofdieren) kat; tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden
* (roofdieren) kat; gebruikt als naam voor een geslacht van vleesetende dieren, zoals de tijgers en leeuwen

##### Synoniemen

* (taxonomisch) Felis sylvestris catus

##### Anagrammen

* tak

##### Spreekwoorden

* As die kat weg is, is die muis baas.
* Die kat uit die boom kyk.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Deens
#### Zelfstandig naamwoord

kat g
* (roofdieren) kat
    «Min kat er bange for mus.»
       Mijn kat is bang voor muizen.

##### Synoniemen

* (taxonomisch) Felis sylvestris catus

#### Verwijzingen

* kat in: Det Danske Sprog- og Litteraturselskab Den Dankse Ordbog op website:ordnet.dk

## Drents
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* (roofdieren) kat

##### Schrijfwijzen

* katte

## Engels
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* qat (plant)

##### Schrijfwijzen

* gat
* qat
* khat
* tschat

## Fries
#### Zelfstandig naamwoord

kat g
* (roofdieren) kat

##### Synoniemen

* (taxonomisch) Felis sylvestris catus

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Koerdisch
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* scheut, spruit

## Limburgs
##### Uitspraak

* IPA: /kɑt/ (Etsbergs)

#### Zelfstandig naamwoord

kat v
* (roofdieren) kat
* (slang) een aantrekkelijke vrouw

##### Synoniemen

* (taxonomisch) Felis sylvestris catus

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* (roofdieren) kat

##### Schrijfwijzen

* Katt
* katte
* Katte

##### Synoniemen

| (schertsend) dakhaeze (schertsend) dakhaos (schertsend) dakhaoze | hoeskat poes puus |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Nedersorbisch
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* (beroep) beul, scherprechter; de uitvoerder van executies

##### Synoniemen

* wobjesaŕ
* wobjesowaŕ

##### Verwante begrippen

* katowaś

## Oppersorbisch
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* (beroep) beul, scherprechter; de uitvoerder van executies

##### Verwante begrippen

* katować

## Pools
##### Uitspraak

* IPA: /kat/
* Geluid: kat (hulp, bestand)

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *katъ

#### Zelfstandig naamwoord

kat m
* (beroep) beul, scherprechter; de uitvoerder van executies

##### Synoniemen

* oprawca

##### Anagrammen

* akt m
* tak

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Stellingwerfs
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* (roofdieren) kat

##### Schrijfwijzen

* katte

##### Synoniemen

* (schertsend) dakhaeze

## Slowaaks
##### Uitspraak

* IPA: /kat/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *katъ

#### Zelfstandig naamwoord

kat m
* (beroep) beul, scherprechter; de uitvoerder van executies

##### Afgeleide begrippen

* katovský

##### Verwante begrippen

* katovsky (bw.)
* katovstvo o

##### Anagrammen

* akt m

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /kat/

##### Woordafbreking

* kat

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *katъ

#### Zelfstandig naamwoord

kat mbezield
* (beroep) beul, scherprechter; de uitvoerder van executies

##### Synoniemen

* popravčí mbezield

##### Afgeleide begrippen

* katovna v
* katovský
* katův

##### Paroniemen

* kát

##### Verwante begrippen

* katan mbezield
* katyně v
* rozkatit se

##### Anagrammen

* akt monbezield
* tak (bw.)

##### Uitdrukkingen en gezegden

* pracovat jako kat

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Zelfstandig naamwoord

kat
* genitief meervoud van kata

## Twents
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* (roofdieren) kat

##### Schrijfwijzen

* katte

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

kat
* (roofdieren) kat

##### Schrijfwijzen

* katte

##### Synoniemen

* (schertsend) dakhaos
* (schertsend) dakhaoze
* poes
* puus

## West-Dani
#### Persoonlijk voornaamwoord

kat
* jij