# wolf

* Niet te verwarren met: Wolf

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: wolf (hulp, bestand)
* IPA: / ˈwɔl$^ə$f / (1 of 2 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ʋɔlf/, /ʋɔɫf/, /ˈʋɔləf/
** (Limburg): /wɔlf/

##### Woordafbreking

* wolf

##### Woordherkomst en -opbouw

* Van Middelnederlands wolf en Oudnederlands wulf; in de betekenis van ‘hondachtige’ voor het eerst aangetroffen in 1001. Verder te herleiden tot het Proto-Indo-Europese woord vraka of varka, wat in het Proto-Europees valka, ulka of valpa werd. In het Oudgrieks was het lukos, in het Latijn lupus en in het Oud-Germaans wolfe.

#### Zelfstandig naamwoord

de wolf m
* (roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond
*   * In dat gebied kun je vaak wolven zien lopen.
    ▸ Tot mijn opluchting zag ik dat het geen jonge beer, maar een grote vrouwtjescoyote was. Een soort kruising tussen een wolf en een vos.
* (medisch) tandwolf

##### Hyperoniemen

* [1] hondachtigen, roofdieren, zoogdieren, viervoeters, gewervelden, chordadieren, dieren

##### Hyponiemen (in taxonomische zin)

* [1] alaskawolf, dingo, Europese wolf, hokkaidowolf, hond, Iberische wolf, Indische wolf, kenaischiereilandwolf, Mexicaanse wolf, newfoundlandwolf, poolwolf, Spaanse wolf, witte wolf

##### Verwante begrippen

* aardwolf, Arabische wolf, buffelwolf, buidelwolf, Ethiopische wolf, falklandwolf, manenwolf, reuzenwolf, rode wolf

##### Hyponiemen

* alfawolf, bijenwolf, boswolf, carrièrewolf, eetwolf, geldwolf, goudwolf, kaardwolf, korenwolf, lompenwolf, prairiewolf, snotwolf, steppewolf, strandwolf, tandwolf, tijgerwolf, toendrawolf, vreetwolf, waterwolf, weerwolf, wolvin, zebrawolf, zeewolf

##### Afgeleide begrippen

* wolfachtig, wolfbaars, wolfdak, wolfeind, wolfeinde, wolfgang, wolfhaag, wolfharing, wolfijzer, wolfput, wolfsangel, wolfsbalk, wolfsbeet, wolfsboon, Wolfsburg, wolfsdak, wolfsdarm, wolfsdonk, wolfsdood, wolfsdoorn, wolfseind, wolfseinde, wolfsgebit, wolfshaar, wolfsharingen, wolfshond, wolfshonger, wolfshuid, wolfsijzer, wolfskardinaalbaars, wolfskers, wolfskind, wolfsklauw, wolfsklem, wolfskruid, wolfskuil, wolfsmelk, wolfsmond, wolfsmuil, wolfspels, wolfspin, wolfspinnen, wolfspoot, wolfsprent, wolfsslangen, wolfsspel, wolfsspin, wolfstand, wolfsuur, wolfsvanger, wolfsvel, wolfsvlieg, wolfswortel, wolfszweer, wolftoon, wolveaard, wolvenbeet, wolvenbek, wolvenboon, wolvendak, wolvenfamilie, wolvengehuil, wolvenhuid, wolvenjacht, wolvenjager, wolvenkind, wolvenklem, wolvenkop, wolvenkudde, wolvenkuil, wolvenmuil, wolvennatuur, wolvenopvang, wolvenpels, wolvenprent, wolvenspoor, wolvenstaart, wolvenstudiecentrum, wolventand, wolvenvel

##### Verwante begrippen

* Afghaanse vos
* Afrikaanse wilde hond
* Arabische wolf
* Aziatische wilde hond
* alaskawolf
* andesvos
* azaravos
* Bengaalse vos
* boshond
* buffelwolf
* coyote
* Darwins vos
* dingo
* Ethiopische wolf
* Europese wolf
* eilandvos
* falklandwolf
* fennek
* gestreepte jakhals
* goudjakhals
* goudvos
* grijze vos
* grijze vossen
* grootoorkitvos
* grootoorvos
* hond
* Iberische wolf
* Indische wolf
* jakhals
* jakhalzen
* Kaapse vos
* kitvos
* kortoorvos
* krabbenetende vos
* krabbenhond
* lepelhond
* Mexicaanse wolf
* manenwolf
* newfoundlandwolf
* oostelijke zandvos
* Patagonische vos
* poolvos
* poolwolf
* reuzenwolf
* rode wolf
* Spaanse wolf
* san-joaquinkitvos
* savannevos
* steppevos
* Tibetaanse zandvos
* vos
* vossen
* wasbeerhond
* wilde hond
* witte wolf
* zadeljakhals
* zandvos +

##### Afgeleide begrippen

* Wolfsburg
* wolfachtig
* wolfbaars
* wolfeind
* wolfhaag
* wolfijzer
* wolfsangel
* wolfsbalk
* wolfsdak
* wolfseind
* wolfseinde
* wolfshond
* wolfshonger
* wolfskers
* wolfskind
* wolfsklauw
* wolfsklem
* wolfskruid
* wolfskuil
* wolfsmelk
* wolfsmond
* wolfsmuil
* wolfspin
* wolfspoot
* wolfsspin
* wolfstand
* wolfsuur
* wolfsvel
* wolfswortel
* wolvenbeet
* wolvendak
* wolvengehuil
* wolvenjacht
* wolvenjager
* wolvenkind
* wolvenklem
* wolvenkuil
* wolvenmuil
* wolvenopvang
* wolvenspoor
* wolvenstudiecentrum
* wolventand
* wolvenvel
* aardwolf
* alaskawolf
* bijenwolf
* buidelwolf
* carrièrewolf
* geldwolf
* goudwolf
* korenwolf
* prairiewolf
* rode wolf
* snotwolf
* strandwolf
* tandwolf
* waterwolf
* weerwolf
* zeewolf

##### Uitdrukkingen en gezegden

* De wolf bij de schapen opsluiten
* De wolf tot schaapherder maken
* Een wolf in schaapskleren
* Een hongerige wolf
* Eten als een wolf
          • Als een hongerige wolf viel ik aan maar zat al na twee Big Macs helemaal vol.
* Huilen met de wolven in het bos

##### Spreekwoorden

* De mens is de mens een wolf
* De wolf ruilt wel van baard, maar niet van aard
* Wee de wolf die in een kwaad gerucht staat (komt of is)

##### Opmerkingen

Vaak wordt met "wolf" [1] meer specifiek de grijze wolf bedoeld.

##### Vertalingen
#### Werkwoord

wolf
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van wolven
*   * Ik wolf.
* gebiedende wijs van wolven
*   * Wolf!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van wolven
*   * Wolf je?

#### Gangbaarheid

* Het woord wolf staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wolf" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "wolf" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA /voɫf/ geluid

#### Zelfstandig naamwoord

wolf
* (roofdieren) wolf

##### Uitdrukkingen en gezegden

* jakkals trou met wolf se vrou

## Engels
##### Uitspraak

* IPA: /wʊlf/

#### Zelfstandig naamwoord

wolf
* (roofdieren) wolf

##### Hyperoniemen

* canine, canid

## Middelnederlands
#### Zelfstandig naamwoord

wolf m
* (roofdieren) Canis lupus wolf
    «Maer dien wolve enten liebarde hevet hi den hals curt ghegheven, want si bider proien leven.»Maar aan de wolven en de luipaarden heeft Hij een korte nek gegeven, omdat zij van prooien leven

##### Schrijfwijzen

* wulf, vulf

#### Verwijzingen

* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek
* ↑ Weblink bron Jacob van Maerlant “Der Naturen Bloeme” (13e eeuw)