# proper
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: proper (hulp, bestand)
* IPA: / ˈpropər / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* pro·per

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Frans propre, in de betekenis van ‘keurig, zindelijk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1573
* [2] via Middelnederlands proper en Oudfrans propre van Latijn proprius "eigen, toebehorend aan"; deze betekenis is vanaf de 18e eeuw verdwenen

#### Bijvoeglijk naamwoord

proper
* goed schoongemaakt, netjes verzorgd
*   * Bart De Wever kan veel, maar van Antwerpen een propere stad maken lukt hem niet. Dat geeft hij zelf toe. Samen met schepen van Stads- en Buurtonderhoud Caroline Bastiaens (CD&V) en Skender Baleci van het ACV doet hij een oproep aan alle Antwerpenaren: alsjeblieft, heb respect voor de stad en voor de mensen die ze proper trachten te houden en laat geen afval rondslingeren.
*   * Onder ‘schoon’ wordt niet bedoeld: schrobben tot de vloer er als nieuw uitziet. Wel is bedoeld: proper maken, vuil wegnemen om verdere schade te voorkomen.
* (verouderd) toebehorend (aan), passend (bij)
*   * De Graaflyke Officieren, als Domestiques des Graaflykheids Huis van Holland mogten zekerlyk van alle tyden jaagen in hun's Heeren goederen; die vergunning bepaalde zig natuurlyk tot 's Graaven eigendom en proper domein; nadien de Graaf geen recht van vergunning op de goederen der Edelen had.

##### Synoniemen

* [1] net, rein, schoon, zindelijk, kraakhelder
* [2] eigen

##### Antoniemen

* [1] vuil, goor

##### Opmerkingen

* [1] In Vlaanderen is dit woord gangbaar in het normale spraakgebruik, in Nederland wordt vaker "schoon" gebruikt: een Vlaams "proper tapijtje" wordt in hedendaags Nederlands een "schoon kleedje" genoemd.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord proper staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "proper" herkend door:
| 95 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ "proper" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Vanmarsenille, K. Standpunt. Bart De Wever kan veel, maar van Antwerpen een propere stad maken lukt hem niet (24 mei 2018) op website Gazet van Antwerpen: gva.be;; geraadpleegd 2018-09-16
* ↑ Meul, V. "‘Als ieder zijn vloer keert, is het in alle huizen schoon’: behoud en preventief onderhoud van historische vloeren" in: Koldeweij, E. Over de vloer. Met voeten getreden erfgoed. (2008) Waanders Uitgevers. Zwolle / Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten, Zeist/Amersfoort; ISBN 978 90 400 8561 1; p. 248; geraadpleegd 2018-09-16
* ↑ "Verhandeling over het Recht van de Jagt, door Mr. J. Rendorp" in: Vaderlandsche Letteroefeningen. deel 1 (1777) A. van der Kroe en Yntema en Tieboel, Amsterdam; p. 597; geraadpleegd 2018-09-16
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: proper (VS) (hulp, bestand)
* IPA:

##### Woordherkomst en -opbouw

* Via Middelengels propre van Oudfrans propre (<Latijn proprius)

#### Bijvoeglijk naamwoord

proper
* geschikt bn , juist bn
* echt bn
* ~to eigen bn aan, inherent aan
* betamelijk, gepast bn
* (informeel) totaal bn , volkomen bn

##### Afgeleide begrippen

* proper name, properly, property

#### Zelfstandig naamwoord

proper
* (religie) tijdsgebonden deel van een mis zn , tijdseigen
* (verouderd) iets wat voor speciaal gebruik is gereserveerd