# middel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: middel (hulp, bestand)
* IPA: / ˈmɪdəl / (2 lettergrepen); /ˈmɪdəɫ/

##### Woordafbreking

* mid·del

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘middelste deel, bv. van een lichaam’ voor het eerst aangetroffen in 1102
* [A] Afkomstig van Oudnederlandse woord middil,
    afleiding van midden met het achtervoegsel -el
* [B] Afleiding van bemiddeling.

#### Zelfstandig naamwoord

[A] het middel o
* het midden
* iets met behulp waarvan een doel bereikt kan worden
*   * Dat is een middel, niet een doel.
* (medisch) iets dat wordt aangewend om ziekte, ongesteldheid te bestrijden, (verkort voor geneesmiddel)
*   * Tegen die ziekte is nog geen middel gevonden.
*   * Er is nog steeds geen middel tegen aids.
* (financieel) geld, bezit; in deze betekenis meestal meerv.
*   * Hij heeft de middelen om er een sterke onderneming van te maken.
* (taalkunde) (als eerste deel van samenstellingen) fase in de geschiedenis van sommige talen tussen de oudste vorm daarvan ("oud") en de meest recente verleden ("nieuw")

##### Synoniemen

* [3]: medicijn

##### Hyponiemen

| BRK-middel actiemiddel afbijtmiddel afdichtingsmiddel afkickmiddel afschrikkingsmiddel afschrikmiddel afslankmiddel afvoermiddel afwasmiddel afweermiddel antiastmamiddel antibraakmiddel anticonceptiemiddel antigifmiddel antihaaruitvalmiddel antihoestmiddel antiklopmiddel antimalariamiddel antimigrainemiddel antiroestmiddel antirookmiddel antischimmelmiddel antislaapmiddel antistollingsmiddel antistolmiddel antiverwelkingsmiddel antivriesmiddel audiomiddel barrièremiddel bedrijfsmiddel bedwelmingsmiddel behoedmiddel beleidsmiddel beschermingsmiddel bestaansmiddel bestrijdingsmiddel betaalmiddel betalingsmiddel bevestigingsmiddel bevochtigingsmiddel bewaarmiddel bewijsmiddel bijtmiddel bindmiddel blaasmiddel bleekmiddel bloeddopingmiddel blusmiddel braakmiddel brandmiddel cassatiemiddel chantagemiddel combinatiemiddel communicatiemiddel conserveermiddel conserveringsmiddel contraceptiemiddel contrastmiddel controlemiddel desinfecteermiddel desinfectiemiddel dieetmiddel doorslaapmiddel dopingmiddel dreigmiddel droogmiddel drukkingsmiddel drukmiddel dwangmiddel erectiemiddel expressiemiddel fopmiddel | garantiemiddel gehoormiddel geleermiddel gemaksmiddel genademiddel geneesmiddel genotmiddel genotsmiddel gewasbeschermingsmiddel geweldsmiddel gifmiddel glansmiddel glansspoelmiddel glijmiddel groeimiddel grondontsmettingsmiddel haargroeimiddel haarkleurmiddel haarmiddel hechtmiddel hoestmiddel hoofdmiddel huis-tuin-en-keukenmiddel huismiddel hulpmiddel identificatiemiddel inmiddels inslaapmiddel intensiveringsmiddel interceptiemiddel kalmeermiddel kalmeringsmiddel kitmiddel kleefmiddel kleurmiddel koelmiddel koudemiddel kunstmiddel lapmiddel laxeermiddel leermiddel levensmiddel lokmiddel looimiddel losmiddel maagmiddel machtsmiddel meetmiddel narcosemiddel navigatiemiddel nepmiddel onderhoudsmiddel onderwijsmiddel ontbladeringsmiddel ontharingsmiddel ontsmettingsmiddel ontsnappingsmiddel ontstekingsmiddel ontstollingsmiddel ontstoppingsmiddel ontvettingsmiddel ontwormingsmiddel oorlogsmiddel oplosmiddel opsporingsmiddel paardenmiddel pepmiddel plakmiddel poetsmiddel pressiemiddel productiemiddel promotiemiddel propagandamiddel | purgeermiddel reageermiddel rechtsmiddel reddingsmiddel redmiddel reinigingsmiddel reumamiddel richtmiddel rijsmiddel roesmiddel roestmiddel ruilmiddel sanctiemiddel schijnmiddel schoonheidsmiddel schoonmaakmiddel schuurmiddel selectiemiddel slaapmiddel slijpmiddel slikmiddel smeermiddel smeltmiddel sproeimiddel spuitmiddel stemmiddel stijlmiddel stopmiddel straalmiddel strafmiddel strijdmiddel stuurmiddel tovermiddel transportmiddel tripmiddel tuchtmiddel uitdrukkingsmiddel vaatwasmiddel veiligheidsmiddel verbandmiddel verbindingsmiddel verdedigingsmiddel verdelgingsmiddel verdikkingsmiddel verdovingsmiddel verdunningsmiddel verjongingsmiddel verkeersmiddel vermageringsmiddel verpakkingsmiddel versnijdingsmiddel vervangingsmiddel vervangmiddel vervoermiddel vervoersmiddel verweermiddel vlekkenmiddel vloeimiddel vluchtmiddel voedingsmiddel voorbehoedmiddel voorbehoedsmiddel voorwasmiddel vulmiddel wasmiddel weermiddel wondermiddel wormmiddel zelfdodingsmiddel zelfzorgmiddel zoetmiddel zonnebrandmiddel zuiveringsmiddel zweetmiddel |

##### Afgeleide begrippen

| Middelburg Middeldijk Middelengels Middelfrankisch Middelfrans Middelfries Middelhoogduits Middelkoop Middelnederduits Middelnederlands Middelsluis Middelveen middel- middelbeers middelbrand | middelbreedte middeleeuwen middeleeuws middelen middelengebruik middelentoets middelenwet middelertijd middelerwijl middelevenredig middelfijn middelganger middelgebergte middelgewicht middelgroot | middelhand middelheim middelhoog middellands middellang middellijk middellijn middelloodlijn middelloon middelmaat middelman middelmanagement middelmatig middelmoot middelmoter middelpunt | middelpuntig middelradioactief middelrif middels middelschot middelsom middelsoort middelste middelstuk middelstum middeltocht middelvinger middelvoet middelvroeg middelweg middelzwaar |

##### Spreekwoorden

* [2]: Het doel heiligt de middelen.

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [2]: door middel van (d.m.v. / dmv)
          • Dit is een merkwaardige uitvinding die door middel van uv-licht alle parasieten en bacteriën in het water binnen negentig seconden uitschakelt.
* [3]: Het middel is erger dan de kwaal.

##### Vertalingen

    Onderstaande vertalingen dienen nagekeken te worden en omgezet in de bovenstaande tabellen. Nummers na de vertalingen komen niet noodzakelijk overeen met de opgegeven definities. Voor meer uitleg zie WikiWoordenboek:Hoe vertalingen nakijken.

#### Zelfstandig naamwoord

[B] middel m/o
* (anatomie) middendeel van het menselijk lichaam, meer specifiek op heuphoogte, daar waar de benen overgaan in het bovenlijf;
*   * Hij stond tot aan zijn middel in het water.
*   * Hij krijgt wat te veel vet om zijn middel.

##### Synoniemen

* taille

##### Vertalingen
#### Werkwoord

middel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van middelen
*   * Ik middel.
* gebiedende wijs van middelen
*   * Middel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van middelen
*   * Middel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord middel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "middel" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "middel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ middel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

middel
* middel

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /ˈmidəl/

##### Woordafbreking

* mid·del

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig uit het Nederduits

#### Zelfstandig naamwoord

[A] middel o
* middel (iets om een doel te bereiken, b.v. een tegenmiddel, vlekkenmiddel)
* (medisch) geneesmiddel
* (economie) hulpbron, resource

##### Afgeleide begrippen

* [1]: botemiddel
* [1]: hjelpemiddel
* [1]: næringsmiddel
* [1]: pussemiddel
* [1]: virkemiddel
* [2]: legemiddel

##### Spreekwoorden

* [1]: Målet helliger middelet.

#### Zelfstandig naamwoord

[B] middel m
* (financieel) vermogen (geld, bezit)

#### Zelfstandig naamwoord

[C] middel m
* middel (het midden)
* middeltall
* middelverdi

#### Zelfstandig naamwoord

middel, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van middel

##### Schrijfwijzen

* midler

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /ˈmidəl/

##### Woordafbreking

* mid·del

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig uit het Nederduits

#### Zelfstandig naamwoord

[A] middel o
* middel (iets om een doel te bereiken, b.v. een geneesmiddel)
* middel (iets om een doel te bereiken, b.v. een tegenmiddel, vlekkenmiddel)
* (medisch) geneesmiddel

##### Afgeleide begrippen

* [1]: botemiddel
* [1]: hjelpemiddel
* [1]: næringsmiddel
* [1]: pussemiddel
* [1]: verkemiddel
* [2]: lækjemiddel

#### Zelfstandig naamwoord

[B] middel m
* middel (het midden)
* middeltal
* middelverdi

#### Zelfstandig naamwoord

middel, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van middel

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

middel
* middel