# do

* Niet te verwarren met: do.

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: do (muzieknoot) (hulp, bestand) v/m
** IPA: / do / (1 lettergreep)
* Geluid: donderdag (hulp, bestand) m
** IPA: / ˈdɔndərˌdɑx / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* do

##### Woordherkomst en -opbouw

* v/m uit het Italiaans overgenomen wijziging van de vroegere benaming ut, als verwijzing naar Latijn Dominus of mogelijk ook naar de achternaam van de Italiaanse musicoloog Giovanni Battista Doni die in de 17e eeuw deze naamswijziging bedacht, in de betekenis van ‘muzieknoot’ voor het eerst aangetroffen in 1601
* m (verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord donderdag

#### Zelfstandig naamwoord

de do v / m
* (muziek) (Nederland) een bepaalde toon, die de grondtoon van een melodie aangeeft
*   * De toonhoogte is wat lager dan gebruikelijk, toch noemen we de eerste drie trappen van de toonladder do-re-mi.
* (muziek) (Vlaanderen) een toon van een bepaalde frequentie, die in andere systemen met C aangegeven wordt
*   * Dit stuk staat in do mineur.

##### Verwante begrippen

* re, mi, fa, sol, la, si

#### Zelfstandig naamwoord

de do m
* (afkorting), (tijdrekening), (dag) donderdag, de vierde dag van de werkweek
    «Open: di, wo, do, vr; dicht: za, zo, ma.»
       Geopend op dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag; gesloten op zaterdag, zondag en maandag.

##### Opmerkingen

* Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: do., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.

##### Afgeleide begrippen

* madiwodo

#### Gangbaarheid

* Het woord do staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "do" herkend door:
| 67 % | van de Nederlanders; |
| 79 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Do
* Donderdag

#### Verwijzingen

* ↑ "do" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Afkortingen van de dagen van de week op website: taaladvies.net; geraadpleegd 2016-10-26
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Duits
##### Uitspraak

* IPA: /doː/
* Geluid: do (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* do

#### Partikel

do
* (muziek) do

##### Verwante begrippen

* re
* mi
* fa
* sol
* la
* si

##### Paroniemen

* da
* du
* wo

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: do (VS) muzieknoot (hulp, bestand)
* Geluid: do (VS) overige (hulp, bestand)
* Geluid: do (VK) overige (hulp, bestand)
* Geluid: do (AU) overige (hulp, bestand)

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] erfwoord van Middelengels don, Angelsaksisch dōn. Verder te herleiden tot West-Germaans *dōn, Protogermaans *dōną, Indo-Europees *dʰeh₁-.
* [B] In de 17e eeuw gemunt door de Italiaanse musicoloog Doni, ter vervanging van ut.

#### Zelfstandig naamwoord

[A] do
* (informeel) feestje, partijtje
    «We're having a bit of a do to celebrate my birthday.»
       We houden een feestje voor mijn verjaardag.
* (informeel) haardracht, kapsel
    «Nice do!»
       Leuk kapsel!
* iets dat gedaan hoort te worden
    «You have to know the dos and don'ts.»
       Je moet wel weten wat je doen en laten moet.
* (verouderd) daad, handeling
* (verouderd) gedoe, opschudding, rel

#### Werkwoord

do
* overgankelijk doen, een bep. handeling verrichten
* overgankelijk uitvoeren, verrichten
* hulpwerkwoord standaard syntactische markeerder in vraagzinnen als er geen ander hulpwerkwoord of een vorm van to be in dezelfde zin staat
* onovergankelijk, overgankelijk volstaan, toereikend zijn
* onovergankelijk er op een bepaalde manier voor staan, het eraf brengen
    «How are you doing?»
       Hoe gaat het met je?
* ditransitief als effect/uitwerking hebben, berokkenen
    «He won't do you any harm.»
       Hij zal je geen kwaad doen.

#### Zelfstandig naamwoord

[B] do
* (muziek) do, de naam van de grondtoon in solmisatie

## Frans
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

#### Zelfstandig naamwoord

do m
* (muziek): de muziektoon “c” of ook “do”

##### Synoniemen

* ut

##### Afgeleide begrippen

* do bémol, do dièse, do double bémol, do double dièse

##### Verwante begrippen

* ré, mi, fa, sol, la, si

## Fries
#### Zelfstandig naamwoord

do
* (duifachtigen) duif

#### Persoonlijk voornaamwoord

do
* tweede persoon enkelvoud informeel: jij

## Iers
#### Bezittelijk voornaamwoord

do
* (met aspiratie voor een vrouwelijk woord) jouw

## Latijn
#### Werkwoord

dō
* actief indicatief praesens, eerste persoon enkelvoud van dăre

## Luxemburgs
##### Uitspraak

* IPA: /dɔ/

##### Woordafbreking

* do

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Protogermaanse *þar

#### Bijwoord

do
* daar

#### Werkwoord

do
* tweede persoon enkelvoud gebiedende wijs van doen

## Nedersorbisch
##### Uitspraak

* IPA: /dɔ/

##### Woordafbreking

* do

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *do

#### Voorzetsel

do
* in, naar

##### Typische woordcombinaties

* do Chóśebuza – naar Cottbus
* do jsy – naar het dorp
* do wognja ― in het vuur

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* [A] IPA: / dɔ /
* [B] IPA: / duː /

##### Woordafbreking

* do

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] Afkomstig uit het Italiaans
* [B] Afkomstig van het Nederduitse werkwoord "don" (= doen)

#### Zelfstandig naamwoord

[A] do, m
* (muziek) do

##### Verwante begrippen

* re
* mi
* fa
* sol
* la
* ti

#### Zelfstandig naamwoord

[B] do, m / o
* (bouwkunde) bestekamer, closet, gemak, plee, toilet, wc, WC

##### Synoniemen

* avtrede
* klosett
* wc

#### Zelfstandig naamwoord

do
* nominatief onbepaald onzijdig meervoud van do

##### Schrijfwijzen

* doer, m / o

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* [A] IPA: / dɔ /
* [B] IPA: / duː /

##### Woordafbreking

* do

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] Afkomstig uit het Italiaans
* [B] Afkomstig van het Nederduitse werkwoord "don" (= doen)

#### Zelfstandig naamwoord

[A] do, m
* (muziek) do

##### Verwante begrippen

* re
* mi
* fa
* sol
* la
* ti (ook: si)

#### Zelfstandig naamwoord

[B] do, m / o
* (bouwkunde) bestekamer, closet, gemak, plee, toilet, wc, WC

##### Synoniemen

* dass
* veslehus
* wc
do
* nominatief onbepaald onzijdig meervoud van do

##### Schrijfwijzen

* doar, m

## Pennsylvania-Duits
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

##### Woordafbreking

* do

#### Bijwoord

do
* daar, hier
    «Gedechtnisdaag iss der Daag as mir do in Amerikaa denke un errinere uff all die Soldaade die in Griege gschtarewe sin.»
       Memorial Day is de dag op die we denken en herinneren hier in Amerika aan al de soldaten die zijn omgekomen in oorlogen.

##### Opmerkingen

* Duits: da, hier
* Engels: here

## Pools
##### Uitspraak

* IPA: /dɔ/
* Geluid: do (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* do

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *do

#### Voorzetsel

do
* voor
* naar, in

## Riograndenser Hunsrückisch
##### Uitspraak

* IPA: /toː/

##### Woordafbreking

* do

#### Bijwoord

do
* hier
* zo, toen

##### Synoniemen

* hie, hier
* dann

## Saterfries
##### Uitspraak

* IPA: /dʊ/

##### Woordafbreking

* do

#### Lidwoord

do
* de

## Schots-Gaelisch
#### Voorzetsel

do + lenitie (+ datief)
* aan, tot

## Slowaaks
##### Uitspraak

* IPA: /dɔ/
* Geluid: do (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* do

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *do

#### Voorzetsel

do
* naar, in

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /dɔ/
* Geluid: do (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* do

#### Zelfstandig naamwoord

do o
* (muziek) do

##### Synoniemen

* c

#### Verwijzingen

* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *do

#### Voorzetsel

do + genitief
* naar, in
    «Vlak vjel do tunelu a zahoukal.»
       De trein is de tunnel in gereden en toeterde.
* tot
    «Pili až do rána.»
       Ze dronken tot de ochtend.
* in, per
    «Vídáme se dvakrát do roka.»
       We zien elkaar twee keer per jaar.

##### Synoniemen

* (verouderd) v
* za

##### Antoniemen

* z / ze

##### Typische woordcombinaties

* skok do dálky monbezield

##### Uitdrukkingen en gezegden

* od á do zet / od á až do zet
* do třetice všeho dobrého
    «Co je to do toho?»
       Wat gaat het jou aan?

##### Paroniemen

* no
* to

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)