OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# allemansgek
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: allemansgek (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* al·le·mans·gek

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van alleman zn en gek zn met het invoegsel -s-

#### Zelfstandig naamwoord

de allemansgek m
* iemand die te goed is voor zijn medemens en regelmatig wordt bedrogen

##### Uitdrukkingen en gezegden

* menigmansvriend is allemansgek

#### Gangbaarheid

* Het woord allemansgek staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
# aanspanner
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: aanspanner (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* aan·span·ner

##### Woordherkomst en -opbouw

* afleiding van Naamwoord van handeling van aanspannen met het achtervoegsel -er

#### Zelfstandig naamwoord

de aanspanner m
* (techniek) een hulpmiddel of gereedschap dat wordt gebruikt om onderdelen vast te zetten of onder spanning te brengen
* (beroep) (paardrijden) persoon die verantwoordelijk was voor het inspannen van paarden voor een kar of koets; paarden verhuurder
* (juridisch) persoon die een zaak voor de rechter aanbrengt
    ▸ In de Amerikaanse staat zitten momenteel 37 veroordeelden in dodencellen. Twee van de drie voor wie geen rechtsmiddelen meer openstaan tegen hun veroordeling, hebben meteen een rechtszaak aangespannen tegen de nieuwe wet. Ze kunnen volgens hun advocaten niet worden geëlektrocuteerd of doodgeschoten omdat hun cliënten zijn veroordeeld op basis van een eerdere wet. Die bepaalde dat ter dood veroordeelden die niet kiezen voor de elektrische stoel, automatisch sterven door middel van een dodelijke injectie. De twee aanspanners van de zaak kozen voor die laatste methode. Die kan weliswaar niet worden uitgevoerd maar een gedwongen strafuitvoering op een andere manier schendt hun grondrechten, aldus de raadslieden van Freddy Owens en Brad Sigmon.
    ▸ Een voorgenomen kort geding van boze leden is hiermee van de baan, beweert de partijtop. Maar de aanspanner, oud-bestuurslid en voormalig manager van het partijkantoor Peter Pont, laat weten dat hij nog geen officiële brief heeft ontvangen van de top. ,,Pas daarna neem ik een besluit over het kort geding", meldt hij. Pont is overigens ook in de race om voorzitter van de selectiecommissie te worden.

#### Gangbaarheid

* Het woord 'aanspanner' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “Nieuwe wet dwingt ter dood veroordeelden in South Carolina te kiezen: elektrische stoel of vuurpeloton” (18-05-2021), Tubantia
* ↑ Weblink bron Edwin van der Aa “50Plus-voorzitter Geert Dales is toch kandidaat-Kamerlid” (13-04-2020), Tubantia
# afstraling
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: afstraling (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* af·stra·ling

##### Woordherkomst en -opbouw

* afleiding van afstralen met het achtervoegsel -ing

#### Zelfstandig naamwoord

de afstraling v
* licht en warmte die door een voorwerp wordt uitgezonden of gereflecteerd
* (religie) 'straling' of 'energie' die door een onstoffelijk wezen wordt uitgezonden
* effect dat iets of iemand heeft op zijn of haar omgeving

##### Synoniemen

* glans, weerglans, afspiegeling

#### Gangbaarheid

* Het woord afstraling staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
# afwerking
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: afwerking (hulp, bestand)
* IPA: /ɑfwɛrəkɪŋ/

##### Woordafbreking

* af·wer·king

##### Woordherkomst en -opbouw

* Naamwoord van handeling van afwerken met het achtervoegsel -ing

#### Zelfstandig naamwoord

de afwerking v
* de voltooiing
*   * De afwerking van het script verliep goed.
* de wijze waarop iets voltooid is
*   * De afwerking van het boek werd gepubliceerd.
    ▸ Hoewel de zakenreis van Sir Bertram naar Antigua slechts terloops wordt genoemd en er zich weinig afspeelt ter plekke, is deze reis cruciaal voor de plaatsing van de handelingen van de hoofdfiguur: Mansfield Park (is) structureel onderdeel van de [Britse], zich uitdijende imperialistische onderneming We krijgen een idee hoe de afhankelijke volkeren en gebieden niet alleen door ambtenaren overzee, koloniale bureaucraten, of militaire strategen werden bestuurd, maar ook door intelligente romanlezers die zichzelf schoolden in de finesses van morele opvoeding, literair evenwicht, en stilistische afwerking.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord afwerking staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "afwerking" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Babette Hellemans “Cultuur” (2014), Amsterdam University Press , ISBN 9789089646040
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# canope
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: canope (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ca·no·pe

##### Woordherkomst en -opbouw

* Via het Frans van Latijn canopus.

#### Zelfstandig naamwoord

de canope v / m
* Oudegyptische urn met een deksel in de vorm van een kop van mens of dier

##### Synoniemen

* askruik, asurn

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord canope staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ canope op website: Etymologiebank.nl

## Frans
##### Uitspraak

* Geluid:
* IPA:

##### Woordherkomst en -opbouw

* Van Latijn canopus, vernoemd naar de gelijknamige god

#### Zelfstandig naamwoord

canope v
* canope

#### Bijvoeglijk naamwoord

canope
* met, voorzien van een canope
# gekauw
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gekauw (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ge·kauw

##### Woordherkomst en -opbouw

* afleiding van kauwen met het voorvoegsel ge-

#### Zelfstandig naamwoord

het gekauw o
* het aanhoudend kauwen
    ▸ Ze vreesde het moment dat ze het geluid van haar eigen gekauw niet meer zou kunnen verdragen, zodat ze voortaan alleen nog maar vloeibaar voedsel tot zich kon nemen.

#### Gangbaarheid

* Het woord gekauw staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Juli Zeh “Onder buren” (2021), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026356186
# allerdomste
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

##### Woordafbreking

* al·ler·dom·ste

#### Bijvoeglijk naamwoord

allerdomste
* verbogen vorm van de stellende trap van allerdomst
    ▸ O, mijn allerliefste, allerdomste Lamballe! Waarom verliet je de veiligheid .
    ▸ De klassieke misdadiger is en blijft toch de inbreker, de ordinaire dief. En in dat genre kóm je toch van alles tegen, van onvoorbereide opportunisten tot echte sukkels. Zie deze top 15 van 2018. Aftellen naar de allerdomste dievenactie van vorig jaar.

#### Verwijzingen

* ↑ Victoria Holt “Bekentenissen van een koningin” (1968), Saga, ISBN 9788726484847
* ↑ Weblink bron Victor Schildkamp “Dit zijn de 15 grootste inbrekersblunders van 2018” (05-03-2019), Tubantia
# hippieachtig
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: hippieachtig (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* hip·pie·ach·tig

##### Woordherkomst en -opbouw

* afleiding van hippie met het achtervoegsel -achtig

#### Bijvoeglijk naamwoord

hippieachtig
* lijkend op de kleding en het gedrag van hippe mensen uit de jaren 1960 - 1970
    ▸ Josta zag tot haar derde levensjaar amper andere mensen en leefde bijna letterlijk onder de hippieachtige rokken van haar moeder Enkele dagen nadat de Stasi Josta had meegenomen werd Julia gearresteerd, na een schijnproces tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld en afgevoerd naar de vrouwengevangenis Hoheneck.
    ▸ ,,De grote boosdoener is die beroepscommissie”, brieste PVV-Kamerlid Gidi Markuszower, die staatssecretaris Dijkhoff over de kwestie naar de Kamer wil halen vandaag. ,,Deze mensen moeten allemaal ontslagen worden en ze mogen nooit meer iets met rechtspraak te maken hebben. Die clubjes in de strafrechtketen bestaan louter uit linkse, hippieachtige ambtenaren die de rechten van de dader laten prevaleren boven die van slachtoffers. De maatschappij wordt zoals justitie nu functioneert, niet voldoende beschermd. De staatssecretaris laat weliswaar doorschemeren dat ook hij moeite heeft met deze uitspraak, maar zijn ministerie heeft die prutsers wel gewoon benoemd!” PVV-leider Geert Wilders noemt de vrijlating van de man op Twitter ,,schandalig'

#### Gangbaarheid

* Het woord 'hippieachtig' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Anya Niewierra “Het dosseir” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789021042503
* ↑ Weblink bron Edwin van der Aa “Verbijsterde reacties op vervroegde vrijlating Poolse doodrijder” (13-05-2017), Tubantia
# inning
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: inning (hulp, bestand)
* IPA: / ˈɪnɪŋ / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* in·ning

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A]: naamwoord van handeling van innen met het achtervoegsel -ing
* [B]: van Engels inning, in de betekenis van ‘slagbeurt bij cricket e.d.’ voor het eerst aangetroffen in 1889

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de inning v
* (financieel) handeling om iemand geld dat hij je schuldig is te laten betalen
*   * De organisatie van de Belastingdienst is dermate wankel dat de continuïteit van de organisatie gevaar loopt. Daarmee komt de inning van belastinggeld mogelijk in de problemen

##### Hyponiemen

* [1] onmiddellijke inning

##### Verwante begrippen

* collecte, inzameling, ontvangst

##### Vertalingen

[B] de inning m
* (sport) (cricket, honkbal) elk van de perioden waarin een wedstrijd is onderverdeeld en waarin de ene ploeg punten kan scoren na het slaan van de bal en de andere ploeg dat tegengaat door het vangen van de bal
    ▸ De Nederlandse honkballers hebben dinsdag de halve finale van de World Baseball Classic in de elfde inning met 4-3 verloren van Puerto Rico.

##### Synoniemen

* slagbeurt

#### Gangbaarheid

* Het woord inning staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "inning" herkend door:
| 93 % | van de Nederlanders; |
| 94 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ inning op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "inning" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ www.nu.nl
* ↑ Weblink bron “Honkballers verliezen in halve finale WBC na elf innings van Puerto Rico” (21 maart 2017) op nu.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# kaarsenhouder
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kaarsenhouder (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kaar·sen·hou·der

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van kaars zn en houder zn met het invoegsel -en-

#### Zelfstandig naamwoord

de kaarsenhouder m
* (huishouden) voorwerp waarin men een kaars kan laten branden
    ▸ 'Dat gaat dus niet gebeuren, Josta,' zegt ze, terwijl ze in een snelle reflex mijn arm grijpt, me de kaarsenhouder afhandig maakt en me tegen de muur smijt.
    ▸ Toen de politie een aangifte binnenkreeg van een van een graf gestolen kaarsenhouder, herkenden agenten het voorwerp. Dat hadden ze kort daarvoor op het balkon van de Hagenaar zien staan. Toen de politie bij de man thuis zocht, kwamen er meer gestolen grafbeelden en decoraties tevoorschijn. De man zelf bracht een dag na zijn arrestatie nog een doos vol beeldjes naar de politie. Vijftien diefstallen zijn volgens het OM bewezen.

##### Synoniemen

* kandelaar, kandelaber, kaarsenstandaard, blaker

#### Gangbaarheid

* Het woord kaarsenhouder staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Anya Niewierra “Het dosseir” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789021042503
* ↑ Weblink bron “Hagenaar steelt ’uit verdriet’ grafbeelden, krijgt 150 uur taakstraf” (06 apr. 2021in Binnenland), De Telegraaf
# output
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: output (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* out·put

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘uitvoer’ voor het eerst aangetroffen in 1970

#### Zelfstandig naamwoord

de output m
* (informatica) uitvoer zn [3]
* (techniek) energie of signaal dat ergens uitkomt

##### Antoniemen

* input

#### Gangbaarheid

* Het woord output staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "output" herkend door:
| 95 % | van de Nederlanders; |
| 96 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "output" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ output op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: output (VK) (hulp, bestand)
* IPA:

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het werkwoord put ww met het voorvoegsel out-

#### Werkwoord

output
* overgankelijk als resultaat hebben, opleveren [1]
* overgankelijk voortbrengen
* overgankelijk, (informatica) als uitvoer zn [3] hebben

#### Zelfstandig naamwoord

output
* opbrengst
* (informatica) output, uitvoer zn [3]
* (elektrotechniek) uitgang [3]

## Slowaaks
##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Engels

#### Zelfstandig naamwoord

output m
* (informatica) output; uitvoer
* (techniek) output; energie of signaal dat ergens uitkomt

##### Synoniemen

* výstup m
* výstup m

##### Antoniemen

* vstup m, input m
* vstup m, input m

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch
##### Woordafbreking

* out·put

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Engels

#### Zelfstandig naamwoord

output monbezield
* (informatica) output; uitvoer
* (techniek) output; energie of signaal dat ergens uitkomt

##### Synoniemen

* výstup monbezield
* výstup monbezield

##### Antoniemen

* vstup monbezield, input monbezield
* vstup monbezield, input monbezield

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
# paljas
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: paljas (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* pal·jas

##### Woordherkomst en -opbouw

* Ontleend aan het Franse paillasse (leenvertaling uit het Italiaans pagliaccio), in de betekenis van ‘hansworst’ voor het eerst aangetroffen in 1816
* Homoniem met het Franse paillasse (strozak), afgeleid van paille 'stro, strootje'

#### Zelfstandig naamwoord

de paljas m
* (persoon), (min of meer verouderd) clown
    ▸ Jan Brinkman, als paljas uitgedost met een allergekst besmeerd gezicht en een karpet om het lijf gebonden, gaf Pietje de meegebrachte gereedschappen uit een mandje aan.
* (persoon) iemand die zich lachwekkend en/of dom/belachelijk gedraagt
* strozak, stromatras

##### Synoniemen

* [1] hansworst, pias, potsenmaker

##### Afgeleide begrippen

* paljasachtig

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord paljas staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "paljas" herkend door:
| 83 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "paljas" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ paljas op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron Chris van Ab “Pietje Bell, of de lotgevallen van een ondeugenden jongen”, digitale editie gemaakt naar de eerste druk (1914), Kluitman , 83-84
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# progressiviteit
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: progressiviteit (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* pro·gres·si·vi·teit

##### Woordherkomst en -opbouw

* afleiding progressief met het achtervoegsel -iteit

#### Zelfstandig naamwoord

de progressiviteit v
* de mate waarin iemand veranderingsgezind is
    ▸ Ik moet u erover inlichten dat de geschiedenis van het strafrecht ondanks alle progressiviteit geen volkomen irreversibele aangelegenheid is.
    ▸ In 1974 stelde hij dat het kabinet-Den Uyl als lakmoesproef voor zijn progressiviteit vier hervormingsvoorstellen moest doorvoeren. Dat werd geen succes: in 1977 viel het kabinet al over het eerste hervormingsvoorstel.
    ▸ De progressiviteit van de regio zie je bij de voetbalclub terug binnen de kalklijnen. De geboren Brightonian Tony Bloom (53) redde zijn jeugdliefde in 2009 van de dood met een als pokermagnaat vergaarde zak geld en runt de club middels bij zijn gokadviesbedrijf Starlizard gecreëerde algoritmes.
* iets dat getuigt van veranderingsgezindheid
*   * De oude, conservatieve man werd helemaal tureluurs van al die progressiviteiten die zijn 30 jaar jongere vrouw doorvoerde.

#### Gangbaarheid

* Het woord progressiviteit staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Juli Zeh “Corps delcti” (2009), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789041417480
* ↑ Weblink bron Dik Verkuil “Ed van Thijn, 'man achter Den Uyl', hervond zijn Joodse identiteit” (zondag 19 december 2021, 20:35), NOS
* ↑ Weblink bron Rens Went “Bij progressieve Ajax-opponent Brighton doen ze dingen net even anders” (donderdag 26 oktober 2023, 08:53), NOS
# quote
## Nederlands
##### Uitspraak

(heteroniem)
* [A] Geluid: quote (hulp, bestand)
** IPA: /kwot/
* [B] Geluid: quote (hulp, bestand)
** IPA: / ˈkwotə / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* [A] quote
* [B] quo·te

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Engels quote
* [B] via Middelnederlands quote en Oudfrans quote van Latijn quota

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de quote v
* (taalkunde) letterlijke passage die door iemand anders aangehaald wordt
*   * Volgens de quote van de buurman had hij er niets mee te maken.
    ▸ Maar ook Malala met de wereld aan haar voeten met de quote van Beyonce er overheen: ‘Who run the world? Girls!’

##### Synoniemen

* aanhaling, citaat

##### Hyponiemen

* misquote

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[A] quote
* aanvoegende wijs van quoten

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de quote v / m
* (economie) aandeel in een groter geheel dat iemand of iets wordt toegerekend
    ▸ De kosten die de Generaliteit maakte, werden volgens een bepaalde verdeelsleutel over de gewesten omgeslagen. Ieder gewest droeg een vast percentage, de quote, bij.

##### Synoniemen

* quotum

##### Hyponiemen

* arbeidsinkomensquote, belastingquote

#### Gangbaarheid

* Het woord quote staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "quote" herkend door:
| 97 % | van de Nederlanders; |
| 95 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ quote op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron P.H.D. Leupen Een plan voor de verbetering van de publieke financiën in de Meierij tijdens de nadagen van het Ancien Régime (1985) in: P.H.D. Leupen e.a. (red.) Nederlandse historische bronnen 5., Verloren, Hilversum, ISBN 9065501037, p. 147
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: quote (VS) (hulp, bestand)
* IPA: /kwoʊt/

#### Werkwoord

quote
* citeren

#### Zelfstandig naamwoord

quote
* quote
* offerte
# retrieve
## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: retrieve (VK) (hulp, bestand)
* IPA:

##### Woordafbreking

* re·trieve

##### Woordherkomst en -opbouw

* Via Middelengels retreven van Oudfrans retrever (modern Frans: retrouver).

#### Werkwoord

retrieve
* overgankelijk terugvinden
* overgankelijk reden
* overgankelijk (zich) herinneren
* overgankelijk, (verouderd) herstellen, repareren
* onovergankelijk (van honden e.d.) een spelletje doen waarbij het gaat om dingen terugbrengen

#### Verwijzingen

* ↑ retrieve (v.), Online Etymology Dictionary
# Spackelter
## Luxemburgs
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /ˈʃpɑkəltɐ/

#### Zelfstandig naamwoord

Spackelter m
* (plantkunde) egelantier

##### Synoniemen

* Heckerous, Wëll Rous

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
# vijzel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: vijzel (hulp, bestand)
* IPA: / ˈvɛizəl / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* vij·zel

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Middelnederlands visel, in de betekenis van ‘stampvat’ aangetroffen vanaf 1478
* [B] van Middelnederlands visele, in de betekenis van ‘windas’ aangetroffen vanaf 1465

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de vijzel m
* (scheikunde), (gereedschap) vat waarin met een stamper stoffen fijngestampt kunnen worden
*   * Vijzels worden van hard materiaal zoals messing, porselein of agaat vervaardigd.
* A 1. Agaten vijzel met stamper.

##### Synoniemen

* stampvat, mortier

##### Afgeleide begrippen

* vijzelstamper

##### Verwante begrippen

* deegroller, loper, molen, stamper, wals, wrijfplaat

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

[B] de vijzel v / m
* (bouwkunde) (techniek) dommekracht of krik waarmee door middel van een schroef- of hydraulisch systeem, grote kracht kan worden uitgeoefend.
*   * Met behulp van een groot aantal vijzels is het gebouw opgevijzeld.
* (waterbeheer) (techniek) waterschroef, een spiraalvormig onderdeel van een gemaal
*   * Een ronddraaiende vijzel werkt het water omhoog.
* B 1. Hydraulische vijzel.
* B 2. Vijzel van een watergemaal.

##### Synoniemen

* [1] dommekracht, schroefkrik
* [2] schroef van Archimedes, tonmolen, waterschroef

##### Afgeleide begrippen

* [1] opvijzelen

##### Verwante begrippen

* [1] bouwstempel, schroefspindel, spindelschoor
* [2] centrifugaalpomp, gemaal, noria, watermolen, waterrad

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1]: hydraulische cilinder
* [2]: schroef van Archimedes

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[B] vijzel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vijzelen
*   * Ik vijzel.
* gebiedende wijs van vijzelen
*   * Vijzel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vijzelen
*   * Vijzel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord vijzel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vijzel" herkend door:
| 93 % | van de Nederlanders; |
| 92 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ vijzel (mortier) op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 "vijzel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ vijzel (windas) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be