# zon

* Niet te verwarren met: Zon

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: zon (hulp, bestand)
* IPA: / zɔn / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* zon

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord, in de betekenis van ‘lichtend hemellichaam’ aangetroffen vanaf 901
* afkomstig van: Middelnederlands: sonne Oudnederlands: sunna Germaans: *sunnōn Indo-Europees: *sóh₂wl̥ Verwant in Germaans: West: Engels: sun (Angelsaksisch: sunne), Duits: Sonne, (Oudhoogduits: sunna), Fries: sinne (Oudfries: sunne) Noord: Oudnoords: sunna, IJslands/Faeröers: sunna Oost: Gotisch: sunno

#### Zelfstandig naamwoord

de zon v / m
* (astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt
*   * Als de zon schijnt, gaan veel mensen graag naar buiten.
    ▸ Zo zag ik erg op tegen onbekende gevaren op de trail zoals ratelslangen, beren, steile bergen, felle zon en hoge temperaturen in de woestijn.

##### Hyponiemen

| Oranjezon aprilzon augustuszon avondzon benedenzon bijzon decemberzon februarizon filmzon | gelukszon herfstzon hoogtezon januarizon julizon junizon lentezon maartzon meizon middagzon | middernachtzon morgenzon najaarszon namiddagzon noorderzon novemberzon ochtendzon oerzon oktoberzon oogstzon | oosterzon regenzon septemberzon tropenzon voorjaarszon waterzon winterzon woestijnzon zomerzon zuiderzon |

##### Afgeleide begrippen

| Zonhoven Zonnekoning Zonneveld Zusi's zonnekolibrie blauwe zonlibel doorzonkamer doorzonwoning geplooide zonneschelp kleine zonne-eekhoorn kleine zonnekolibrie zonaanbidder zonaanbidster zonastrild zonbeschenen zonbescherming zonbestemming zonbestraling zondag zonecht zoneclips zonenergie zongebruind zongedroogd zongerijpt zonhoed zoninval zonkant zonkracht zonlibel zonlibelle zonlibellen zonlicht zonloos zonne-eekhoorn zonne-energie zonne-installatie zonne-uitbarsting zonne-uitslag zonneactiviteit zonneallergie zonneauto zonnebaan zonnebaars zonnebad zonnebaden zonnebader zonnebank zonnebeeld zonneblad zonneblind zonnebloem zonneboiler zonneboself zonnebrand zonnebril zonnecel zonnecentrale zonnecirkel zonnecollector zonneconstante zonnecrème zonnecultus zonnecyclus zonnedag | zonnedak zonnedans zonnedauw zonnedek zonnedienst zonnefakkel zonnefysica zonnegas zonnegeel zonneglans zonneglas zonnegloed zonnegloren zonnegod zonnegodin zonnegroet zonnehemel zonnehoed zonnehoningzuiger zonnehout zonnehuis zonnejaar zonnejurk zonnekalender zonnekampoot zonnekanon zonnekant zonnekap zonnekeer zonnekijker zonnekind zonneklaar zonneklep zonneklopper zonnekolibrie zonnekoning zonnekracht zonnekring zonnekroon zonnekruid zonneland zonneleen zonneleeuwerik zonnelicht zonnelied zonneluifel zonnemaand zonnemaire zonnemelk zonneoven zonnepaneel zonnepit zonnepraatpaal zonnerad zonneral zonnerallen zonneregen zonneroosje zonnescherm zonneschijf zonneschijn zonnesimulator zonneslag zonnespectrum | zonnespiegel zonnestand zonnesteek zonnesteen zonnestelsel zonnester zonnestilstand zonnestorm zonnestraal zonnestraling zonnestroom zonnestudio zonnetafel zonnetempel zonnetent zonneterras zonnetijd zonnetoren zonnetornado zonnevis zonnevlam zonnevlecht zonnevlek zonnevlugje zonnevogel zonnevuur zonnewagen zonnewarmte zonneweg zonnewei zonneweide zonnewende zonnewering zonnewiel zonnewijzer zonnewijzers zonnewind zonnewoning zonnezeil zonnezout zonnig zonovergoten zonparkiet zonpreventie zonrecord zonreis zonsafstand zonshoogte zonsondergang zonsopgang zonsopkomst zonsoppervlak zonsverduistering zonuren zonuur zonvakantie zonverbrand zonvormig zonvriendelijk zonwerend zonwering zonzeker zonzij zonzijde |

##### Verwante begrippen

* ster, maan, Mercurius, Venus, aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus, Pluto, Antares, Aldebaran, Arctures, Castor, Pollus, Sirius

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Achter de wolken schijnt de zon
* Alleen de zon gaat voor niets op
* Als sneeuw voor de zon verdwijnen
* De zon niet in het water kunnen zien schijnen
* er is niets nieuws onder de zon
          • Die demarcatielijn kwam precies overeen met de lijn die de officieren scheidde van de manschappen. Niets nieuws onder de zon, zei Albert bij zichzelf.
* voor niets gaat de zon op
         * Al geruime tijd staat u in ons bestand aangemerkt als fase 4. Economisch gezien zet u geen zoden aan de dijk. Aangezien voor niks de zon nog niet opgaat, zal u uw gelanterfant spoedig moeten opgeven. Uitzendbureau Klaar over Werk ziet u van harte tegemoet voor de begeleiding van uw passiviteitsfase naar een ik-ga-er-voor-mentaliteit. Er is genoeg werk te doen.
* het zonnetje in huis zijn
* Wie boter op zijn hoofd heeft moet niet in de zon gaan lopen

##### Vertalingen
#### Werkwoord

zon
* enkelvoud verleden tijd van zinnen
*   * Ik zon.
*   * Jij zon.
*   * Hij, zij, het zon.

##### Verwante begrippen

* zinde

#### Werkwoord

zon
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van zonnen
*   * Ik zon.
* gebiedende wijs van zonnen
*   * Zon!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van zonnen
*   * Zon je?

#### Werkwoord

zon
* onpersoonlijke verleden tijd van zinnen

##### Verwante begrippen

* zinde

#### Gangbaarheid

* Het woord zon staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zon" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "zon" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ zon op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Lemaitre, Pierre Tot ziens daarboven 2014 ISBN 9789401601931 pagina 12
* ↑ Sandes, David De wondermethode 2006 ISBN 9044509543 pagina 12
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be