# na

* Niet te verwarren met: Na, ná

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: na (hulp, bestand)
* IPA: / na / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* na

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘voorzetsel’ voor het eerst aangetroffen in 1200
* [1], erfwoord via Middelnederlands na van Oudnederlands nah
* [3] van Hebreeuws נע (na) "bewegend, mobiel"

#### Bijvoeglijk naamwoord

na
* dichtbij staand
*   * Dit vereist een nader onderzoek.
       Ik proef in 't zuivre morgenlicht
       Als een nog woordeloos gedicht
       Uw naë afwezigheid — Boutens
* verwant
*   * Dit is zijn naaste familie.
* (Jiddisch-Hebreeuws) bewegend (in: schwa na)

##### Opmerkingen

* De vormen van de stellende trap zijn verouder(en)d en de vergrotende en overtreffende trap functioneren meer en meer als afzonderlijke bijvoeglijke naamwoorden.

##### Hyponiemen

* [1], [2] (intensivering) allernaast

#### Voorzetsel

* na
    1. in tijd volgend op
*   * Na regen komt zonneschijn.
    2. later komend in de bewegingsrichting
*   * Je moet na de kerk linksaf slaan.
    3. later in tijd
*   * We worden na zeven uur verwacht.
    4. later in volgorde
*   * De hofdame kwam na de koningin binnen.

##### Synoniemen

* 2. voorbij
* 3. later dan
* 4. later dan

##### Antoniemen

* 1. voor
* 2. voor
* 3. voor
* 4. voor
| achterna bijna daarna | ei zo na erna eropna | hierna | uit-en-te-na uit-en-ter-na waarna |

##### Afgeleide begrippen

| na-apen na-ijlen na-ijver nabauwen nabehandeling nabeschouwing nabespreken nabestaan nabestaande nabestellen nabevallingsrust nabij nablijven nablijver nabloeden nabloei nabloeien nablussen nabootsen nabouwen nabranden nacalculatie nachecken nacompetitie nadagen nadat nadeel nadenken nadenkend nadien nadoen nadorst | nadragen nadreunen nadrogen nadrukken naduiken nafluiten nagaan nagalm nagalmen nageboorte nagedachtenis nagenieten nagenoeg nagerecht nageslacht nageven naglans nagloeien naheffen naheffing nahouden nahuwelijk najaar najagen najouwen nakaarten nakijken naklank naklinken nakomen nalaten naleven naleveren nalevering | nalezen nalopen namaken nameten namiddag naneef naoorlogs napalm napijn napluizen napraat napraten napret narekenen naroepen naschok nascholen naschools naschrift naseizoen naslaan naslag nasleep nasmaak nasmeulen naspel naspelen naspeuren naspoelen nasporen nastaren nastreven nasynchroniseren natafelen | natekenen natellen natrappen natrekken natrillen naturen navertellen navoelen navolgen navolgend navorming navraag navragen navullen nawee nawegen nawerken nawijzen nawoord nawuiven nazaat nazeggen nazenden nazetten nazicht nazien nazinderen nazingen nazitten nazoeken nazomer nazorg |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* op sterven na dode
* op sterven na dood
* bier na wijn geeft venijn
* wijn na bier geeft plezier
* Na gedane arbeid is het goed rusten.
* na het werk doet het goed te kunnen uitrusten
* Na mij de zondvloed.
* dat is een probleem dat zich pas voordoet als ik er niet meer ben - het zal mijn tijd wel duren
* Na regen komt zonneschijn.
* als er wat naars is gebeurd, wordt het daarna weer beter
* Na wat gepimpel, is de geest wat simpel.
* na wat te hebben gedronken ben je meestal niet meer helder van geest
* Berouw komt na de zonde
* als het eenmaal gebeurd is komt pas de berouw
* Iemand het vuur na aan de schenen leggen
* streng ondervragen
* Mosterd na de maaltijd zijn
* een te late maatregel ofwel: een voorstel of oplossing die pas komt als het al voorbij is
* Op geen stukken na (halen)
* met grote achterstand iets niet halen

##### Vertalingen
#### Bijwoord

* bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord
    nakijken: hij keek het huiswerk na
* prepositioneel deel van een voornaamwoordelijk bijwoord
    erna: hij heeft er weinig na weten te bereiken.
* te ~ te dicht erbij, te veel in iemands vaarwater
*   * Je moet hem niet te na komen, dan krijg je problemen.

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Dat is mijn eer te na
* Iemand niet te na gesproken
          De goeden niet te na gesproken, maar de zorg kan naar mijn idee zovele malen beter.
* Na aan het hart gaan/liggen
          Dat ligt me na aan het hart.

#### Gangbaarheid

* Het woord na staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "na" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "na" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ na op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Stichting Hebreeuwse en Jiddisje woorden in het Nederlands
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
#### Voorzetsel

na
* naar
    «Ek smag nog na die miere, die krieke, die bye, die besies en die bloedrooi grond. »
       Ik smacht nog naar de mieren, de krekels, de bijen, de beestjes en de bloedrode grond.

## Lingala
#### Voorzetsel

na
* aan, met, in

#### Voegwoord

na
* en

## Papiaments
#### Voorzetsel

na
* naar; in de richting van

## Pools
##### Uitspraak

* IPA: /na/

##### Woordafbreking

* na

#### Voorzetsel

na
* op; aan de bovenkant aanrakend, rustend op

## Slowaaks
##### Uitspraak

* IPA: /na/

##### Woordafbreking

* na

#### Voorzetsel

na
* op; aan de bovenkant aanrakend, rustend op
* op; geeft een beweging aan naar oppervlak
* voor

## Surinaams
#### Bijvoeglijk naamwoord

na
* dichtbij

#### Voorzetsel

na
* te

## Tlingit
#### Zelfstandig naamwoord

na
* volk

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /na/
* Geluid: na (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* na

#### Voorzetsel

na + accusatief
* op; geeft een beweging aan naar oppervlak
    «Položila na televizor zelený kolíček na prádlo.»
       Ze heeft de groene wasknijper op de televisie gelegd.
* op; met gebruik van
    «Hrála na piano.»
       Ze speelde op de paino.
* voor
    «Jdeš s námi na pivo?»
       Ga je met ons mee voor een biertje?
* in; gedurende, tijdens
    «Na podzim padá listí se stromů.»
       In de herfst vallen de bladeren van de bomen.
* in
    «Takových případů je známo na tisíce.»
       Van dergelijke gevallen zijn er in de duizenden bekend.
* naar
    «Díval se celý den jen na televizi.»
       Hij keek de hele dag alleen maar naar de televisie.

##### Afgeleide begrippen

* například (bw.)

##### Typische woordcombinaties

* na příklad (bw.)

##### Verwante begrippen

* např.

#### Voorzetsel

na + locatief
* op; aan de bovenkant aanrakend, rustend op
    «Na stole leží čtyři kancelářské sponky.»
       Op tafel liggen vier paperclips.
* aan
    «Jeden z obrazů již nevisel na zdi.»
       Eén van de schilderijen hing al niet meer aan de muur.
* in; iets dat iets anders bevat
    «Na sále je k dispozici občerstvení.»
       In de zaal zijn drankjes beschikbaar.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

## Tyap
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /ná/

#### Lidwoord

na
* de, het

##### Opmerkingen

* Het Tyap kent geen onbepaald lidwoord, maar wel zes bepaalde lidwoorden. Bij een specifiek zelfstandig naamwoord hoort altijd maar een van de zes lidwoorden; bij de meervoudsvorm hoort vaak een ander lidwoord.
* Het lidwoord "na" hoort vaak bij meervoudsvormen die afkomstig zijn van woorden die in het enkelvoud het lidwoord "ka" of "hu" hebben.

##### Verwante begrippen

* lidwoorden in het Tyap: ba - hu - ji - ka - na - wu