# negen
## Nederlands

| 0 | 0 | 0 | 9 |

##### Uitspraak

* Geluid: negen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈneɣə(n) / (2 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˈne.χə(n)/
** (Vlaanderen, Brabant): /ˈne.ɣə(n)/
** (Limburg): /ˈne.ɣə(n)/

##### Woordafbreking

* ne·gen

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord via Middelnederlands negen van Oudnederlands nigon / neune, als telwoord aangetroffen vanaf 507-800

#### Hoofdtelwoord

negen
* "9", het getal tussen acht en tien
** om een hoeveelheid aan te geven
**   * De totale kosten bedragen negen euro en zevendertig cent.
** om een plaats in een volgorde aan te geven
**   * Het juiste antwoord op opgave negen is "42".
    ▸ Ik zette er flink de pas in en na een tijdje begon ik bijna te rennen want ik kon de hamburgers al ruiken! ’s Ochtends om tien over negen viel ik het beroemde café binnen en zette met een zucht mijn rugzak op de grond.

##### Schrijfwijzen

* 9 (decimaal)
* 1001 (binair)
* 9 (hexadecimaal)
* IX (Romeins)

##### Afgeleide begrippen

* negenen (oude verbogen vorm na sommige voorzetsels)
* alle negen
zelfstandig naamwoord samengesteld met "negen" ht
* negenhoek
* negenoog
* negenproef
* negenpunt
* negental
* negenvoud
bijvoeglijk naamwoord samengesteld met "negen" ht
* negendaags
* negenjarig
* negenmaands
* negenvoudig
bijwoord
* halfnegen
* negen uur
* negenhoog
* negenmaal
* negenwerf
rangtelwoord
* negende, negenden
* negen en een half
* negenduizend
* negenendertig
* negenenhalf
* negenennegentig
* negenentachtig
* negenentwintig
* negenenveertig
* negenenvijftig
* negenenzestig
* negenenzeventig
* negenhonderd
* negentien
* negentig
* achtendertighonderdnegen
* achtennegentighonderdnegen
* achtentachtighonderdnegen
* achtentwintighonderdnegen
* achtenveertighonderdnegen
* achtenvijftighonderdnegen
* achtenzestighonderdnegen
* achtenzeventighonderdnegen
* achtduizend negen
* achthonderdnegen
* achttienhonderdnegen
* dertienhonderdnegen
* drieëndertighonderdnegen
* drieënnegentighonderdnegen
* drieëntachtighonderdnegen
* drieëntwintighonderdnegen
* drieënveertighonderdnegen
* drieënvijftighonderdnegen
* drieënzestighonderdnegen
* drieënzeventighonderdnegen
* drieduizend negen
* driehonderdnegen
* duizend negen
* eenendertighonderdnegen
* eenennegentighonderdnegen
* eenentachtighonderdnegen
* eenentwintighonderdnegen
* eenenveertighonderdnegen
* eenenvijftighonderdnegen
* eenenzestighonderdnegen
* eenenzeventighonderdnegen
* elfhonderdnegen
* honderdnegen
* negenendertighonderdnegen
* negenennegentighonderdnegen
* negenentachtighonderdnegen
* negenentwintighonderdnegen
* negenenveertighonderdnegen
* negenenvijftighonderdnegen
* negenenzestighonderdnegen
* negenenzeventighonderdnegen
* negenduizend negen
* negenhonderdnegen
* negentienhonderdnegen
* twaalfhonderdnegen
* tweeëndertighonderdnegen
* tweeënnegentighonderdnegen
* tweeëntachtighonderdnegen
* tweeëntwintighonderdnegen
* tweeënveertighonderdnegen
* tweeënvijftighonderdnegen
* tweeënzestighonderdnegen
* tweeënzeventighonderdnegen
* tweeduizend negen
* tweehonderdnegen
* veertienhonderdnegen
* vierendertighonderdnegen
* vierennegentighonderdnegen
* vierentachtighonderdnegen
* vierentwintighonderdnegen
* vierenveertighonderdnegen
* vierenvijftighonderdnegen
* vierenzestighonderdnegen
* vierenzeventighonderdnegen
* vierduizend negen
* vierhonderdnegen
* vijfendertighonderdnegen
* vijfennegentighonderdnegen
* vijfentachtighonderdnegen
* vijfentwintighonderdnegen
* vijfenveertighonderdnegen
* vijfenvijftighonderdnegen
* vijfenzestighonderdnegen
* vijfenzeventighonderdnegen
* vijfduizend negen
* vijfhonderdnegen
* vijftienhonderdnegen
* zesendertighonderdnegen
* zesennegentighonderdnegen
* zesentachtighonderdnegen
* zesentwintighonderdnegen
* zesenveertighonderdnegen
* zesenvijftighonderdnegen
* zesenzestighonderdnegen
* zesenzeventighonderdnegen
* zesduizend negen
* zeshonderdnegen
* zestienhonderdnegen
* zevenendertighonderdnegen
* zevenennegentighonderdnegen
* zevenentachtighonderdnegen
* zevenentwintighonderdnegen
* zevenenveertighonderdnegen
* zevenenvijftighonderdnegen
* zevenenzestighonderdnegen
* zevenenzeventighonderdnegen
* zevenduizend negen
* zevenhonderdnegen
* zeventienhonderdnegen

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de negen v / m
* het cijfer 9
*   * Omdat hij het papier ondersteboven hield, werd de zes een negen.
* dat wat in een (rang)ordening met 9 is aangeduid
*   * Het is weer de negen die het niet doet, kunnen we die niet simpel vervangen?
*   * Ze had een mooi rapport met allemaal achten en zelfs een negen.
de negen mv
* groep van 9 eenheden
*   * De negen zijn natuurlijk blij, maar laten we ook denken aan het verdriet van de vier die zijn afgewezen.

#### Werkwoord

negen
* meervoud verleden tijd van nijgen
*   * Wij negen.
*   * Jullie negen.
*   * Zij negen.

##### Anagrammen

* (palindroom)

#### Gangbaarheid

* Het woord negen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "negen" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ negen op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "negen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Anagrammen

* (palindroom)

## Drents
#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Anagrammen

* (palindroom)

## Gronings
#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Anagrammen

* (palindroom)

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* van Oudnederlands nigon

#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Schrijfwijzen

* nēgen
* neghen

##### Anagrammen

* (palindroom)

#### Verwijzingen

* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek
* ↑ negen op website: Etymologiebank.nl

## Nedersaksisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* van Oudsaksisch nigun

#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Schrijfwijzen

* nëge
* nëgen
* niëgen
* niejen
* nierng

##### Anagrammen

* (palindroom)

## Sallands
#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Anagrammen

* (palindroom)

## Stellingwerfs
#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Anagrammen

* (palindroom)

## Twents
#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Anagrammen

* (palindroom)

## Veluws
#### Hoofdtelwoord

negen
* negen

##### Anagrammen

* (palindroom)

## Zeeuws
##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelnederlands negen / nēgen

#### Hoofdtelwoord

negne
* negen

##### Anagrammen

* (palindroom)