# god

* Niet te verwarren met: God, gód, gōd

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: god (hulp, bestand)
* IPA: / ɣɔt / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /χɔt/
** (Vlaanderen, Brabant): /ɣɔt/
** (Limburg): /ɣɔd/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord, in de betekenis van ‘bovenmenselijk wezen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 776
| afkomstig van: Middelnederlands: god Oudnederlands: got ‘(de christelijke) God’ (eind 8e eeuw) Germaans: *guda- o ‘het vereerde, geëerbiedigde’ Indo-Europees: *g$^{wh}$u-tó- | Verwant in Germaans: West: Engels: god (Angelsaksisch: god o), Duits: Gott, (Oudhoogduits: got m), Fries: god (Oudfries: god m) Noord: Zweeds/Deens/Noors: gud (Oudnoords: guð m, o), IJslands/Faeröers: guð Oost: Gotisch: guð m | Verwant in andere Indoeuropese talen: Slavisch: Russisch: говеть /govět’/ ‘vasten en ter communie gaan’, (verouderd) ‘eerbiedigen, vereren’ (Oudkerkslavisch: говѣти /gověti/ ‘eerbiedigen, vereren’) Romaans: Latijn: favēo ‘begunstigen’ |

#### Zelfstandig naamwoord

de god m
* (religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid
*   * De god van de zee, de god van de oorlog.
*   * Waren de goden kosmonauten?
* versterkend voorvoegsel (krachtterm) heel erg, gebruikt als linkerdeel van samengestelde bijvoeglijke naamwoorden als versterker van het rechterdeel; in feite samengesteld met God, maar geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.S
*   * Ze zitten de godganse dag achter de computer.

##### Verwante begrippen

* geloof, God, godheid, godsdienst, opperwezen, religie

##### Hyponiemen

| aapgod aardgod afgod berggod beschermgod bosgod broodgod | dondergod geldgod halfgod handelsgod hemelgod herdersgod hindoegod hoofdgod | huisgod krijgsgod lichtgod maangod metgod minnegod natuurgod oh my god | oorlogsgod oppergod regengod riviergod stamgod stormgod stroomgod voetbalgod | vuurgod watergod weergod wijngod woestijngod woudgod zeegod zonnegod |

##### Afgeleide begrippen

| Godmens Godsgezant Godsrijk god-is-doodtheologie godallemachtig godbehaaglijk godbeleving godbetert goddank goddelijk goddeloos goddomme godegelijk godenbeeld godendienst godendom godendrank godenkind godenleer godenmaal godenpeer godenschemering godenspijs godentaal godenteelt godentelg godenwereld godenzoon godesnaam godewaardig godgans godganselijk godgeklaagd godgeleerd godgelijk | godgetrouw godgevallig godgevloekt godgewijd godgezind godheid godlasterend godlievend godlof godloochenaar godloochening godloos godmother godonterend godsaanschouwing godsadvocaat godsakker godsamme godsargument godsbeeld godsbegrip godsbelofte godsbesef godsbestaan godsbestel godsbestuur godsbetrouwen godsbewijs godsbewustzijn godschristus godsdienst godservaring godsgave godsgebod godsgebouw | godsgeloof godsgemeenschap godsgemeente godsgenade godsgenadig godsgericht godsgeschenk godsgetuige godsgruwelijk godshemelsnaam godshuis godsidee godsjammerlijk godskennis godskind godskracht godskunde godslam godslamp godslaster godslasteraar godslasterend godslastering godslasterlijk godsleer godsliederlijk godsloon godsman godsnaam godsonmogelijk godsoordeel godsopenbaring godspenning godsregering godssoevereiniteit | godsspraak godsstad godsverduistering godsverering godsverlangen godsvermogen godsverschijning godsvertrouwen godsvloek godsvolk godsvoorstelling godsvraag godsvrede godsvrees godsvrucht godswatertje godswege godswil godswonder godswoord godtergend godverdomd godverdomme godverdorie godvergeten godverlaten godverlatenheid godverzakend godverzaker godverzaking godverzoenend godvrezend godvrucht godzalig godzijdank vergoden |

##### Verwante begrippen

| Aphrodite Apollo Ares Artemis Athena Demeter | Dionysos Erebus Eros Hades Hera Hermes | Hestia Persephone Poseidon Zeus aether apollo | ares britomartis eros gaia hephaestus hygieia | leto maia nyx ouranos phoebus pontos |

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord god staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "god" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "god" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ god op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Guus Kroonen. 2013. Etymological Dictionary of Proto-Germanic. Leiden - Boston: Brill Publishers: p. 193-4.
* ↑ Peter Schrijver. 1991. The reflexes of the PIE laryngeals in Latin. Amsterdam - Atlanta: Rodopi: p. 441-2.
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Nederlands god

#### Zelfstandig naamwoord

god
* (religie) god

##### Afgeleide begrippen

* godjie

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Angelsaksisch
##### Uitspraak

* [A] IPA: /ɡod/
* [B] IPA: /ɡoːd/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Protogermaans *gudą, via Proto-West-Germaans *god
* [B] van Protogermaans *gōdaz, via Proto-West-Germaans *gōd

#### Zelfstandig naamwoord

[A] god
* (religie) god; hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid
* (religie) God; de god van de Abrahamistische religies (specifiek de Christelijke God)

##### Schrijfwijzen

* God

##### Afgeleide begrippen

* godcund
* gyden

##### Overerving en ontlening

* Middelengels: god, God, godd, godde
** Engels: god
** Schots: god

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] god
* goed

##### Schrijfwijzen

* gōd

##### Antoniemen

* yfel

##### Afgeleide begrippen

* betera
* betst
* gōdnes

##### Verwante begrippen

* wel (bw.)

##### Overerving en ontlening

* Middelengels: god, gode, goed, good, gude
** Engels: good
** Schots: guid
** Yola: gayde, gooude

## Deens
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /guː/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Oudnoords góðr

#### Bijvoeglijk naamwoord

god
* goed

#### Verwijzingen

* god in: Det Danske Sprog- og Litteraturselskab Den Dankse Ordbog op website:ordnet.dk

## Drents
##### Woordafbreking

* god

#### Zelfstandig naamwoord

god
* (religie) god

##### Afgeleide begrippen

* God

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: god (VS) (hulp, bestand)
* IPA: /gɑːd/ (VS), /gɒd/ (VK)

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelengels god / God / godd / godde

#### Zelfstandig naamwoord

god
* (religie) god

##### Afgeleide begrippen

* God
* goddess

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Fries
##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Oudfries god

#### Zelfstandig naamwoord

god
* (religie) god

##### Afgeleide begrippen

* goadinne
* godheid

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Wurdboek fan de Fryske taal - Instituut voor de Nederlandse taal

## Limburgs
##### Uitspraak

* IPA: /ɣɒd/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelnederlands god / got

#### Zelfstandig naamwoord

god
* (religie) god

##### Schrijfwijzen

* gód

##### Afgeleide begrippen

* aafgod
* gaodin
* God
* godsdeens

## Middelengels
##### Uitspraak

* [A] IPA: /ɡɔd/
* [B] IPA: /ɡoːd/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Angelsaksisch god
* [B] van Angelsaksisch god / gōd

#### Zelfstandig naamwoord

[A] god
* (religie) god; hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid
* (religie) God; de god van de Abrahamistische religies (specifiek de Christelijke God)

##### Schrijfwijzen

* God
* godd
* godde

##### Afgeleide begrippen

* godfader
* godmoder

##### Overerving en ontlening

* Engels: god
* Schots: god
* Yola: gud

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] god
* goed

##### Schrijfwijzen

* gode
* goed
* good
* gude

##### Overerving en ontlening

* Engels: good
* Schots: guid
* Yola: gayde, gooude

## Middelnederduits
##### Uitspraak

* [A] IPA: /ɣɔt/
* [B] IPA: /ɣoːt/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Oudsaksisch gad / god
* [B] van Oudsaksisch god / gōd

#### Zelfstandig naamwoord

[A] god
* (religie) god

##### Schrijfwijzen

* gad
* got

##### Overerving en ontlening

* Nedersaksisch: Goatt, Godd, Gott, Guatt
* Plautdietsch: Gott

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] god
* goed

##### Schrijfwijzen

* got
* gôt

##### Afgeleide begrippen

* bēter
* best

##### Overerving en ontlening

* Nedersaksisch: god, good, goot, got

## Middelnederlands
##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Oudnederlands god / got

#### Zelfstandig naamwoord

god
* (religie) god

##### Schrijfwijzen

* got

##### Overerving en ontlening

* Limburgs: god, gód
* Nederlands: god
** Afrikaans: god

## Nedersaksisch
##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Middelnederduits gad / god / got
* [B] van Middelnederduits god / got / gôt

#### Zelfstandig naamwoord

[A] god
* (religie) god

##### Schrijfwijzen

* Goatt
* Godd
* Gott
* Guatt

##### Afgeleide begrippen

* God / Gott

#### Meer informatie

* god
* god

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] god
* goed

##### Schrijfwijzen

* good
* goot
* got

##### Afgeleide begrippen

* bäter
* best

## Nedersorbisch
##### Woordafbreking

* god

#### Zelfstandig naamwoord

god
* genitief meervoud van gódy

##### Schrijfwijzen

* gód

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /guː/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord van Oudnoords woord góðr, uit Germaans *gōda- “goed”, “geschikt”', verwant aan Nederlands goed, Engels good, Duits gut, enz.

#### Bijvoeglijk naamwoord

god
* goed
    «Er det noen som har forslag til en god kake?»
       Heeft iemand een suggestie voor een goede taart?
«Fotballjentene, håndballjentene, skigutta og Oslo-filharmonikerne. De hevder seg i verdenstoppen. På samme måte skal vi vise at norsk næringsliv klarer seg internasjonalt. Trenger vi kanskje et nytt slagord? Det er typisk norsk å være god.»

##### Afgeleide begrippen

* i god tid

##### Uitdrukkingen en gezegden

* i god tid
* godt nyttår / godt nytt år
* vær så god

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron Noors premier Gro Harlem Brundtlands “Nyttårstale (Nieuwjaarstoespraak)” (1 januari 1992)

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /guː/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Oudnoords góðr

#### Bijvoeglijk naamwoord

god
* goed

##### Afgeleide begrippen

* i god tid

##### Uitdrukkingen en gezegden

* i god tid
* godt nyttår / godt nytt år / godt nyår
* ver så god

## Oudfries
##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Protogermaanse *gudą, via Proto-West-Germaanse *god
* [B] van Protogermaanse *gōdaz, via Proto-West-Germaanse *gōd

#### Zelfstandig naamwoord

[A] god
* (religie) god

##### Overerving en ontlening

* Fries: god
* Saterfries: god

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] god
* goed

##### Schrijfwijzen

* gōd

##### Overerving en ontlening

* Fries: goed
* Noord-Fries: gud
* Saterfries: goud

## Oudsaksisch
##### Uitspraak

* [A] IPA: /ɣɔd/
* [B] IPA: /ɣoːd/

##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Protogermaans *gudą, via Proto-West-Germaans *god
* [B] van Protogermaans *gōdaz, via Proto-West-Germaans *gōd

#### Zelfstandig naamwoord

[A] god
* (religie) god; hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid
* (religie) God; de god van de Abrahamistische religies (specifiek de Christelijke God)

##### Schrijfwijzen

* gad

##### Overerving en ontlening

* Middelnederduits: gad, god, got
** Nedersaksisch: Goatt, Godd, Gott, Guatt
** Plautdietsch: Gott

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] god
* goed

##### Schrijfwijzen

* gōd

##### Afgeleide begrippen

* betiro
* betst

##### Overerving en ontlening

* Middelnederduits: god, got, gôt
** Nedersaksisch: god, good, goot, got

## Schots
##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelengels god

#### Zelfstandig naamwoord

god
* (religie) god

##### Afgeleide begrippen

* God

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Sloveens
#### Zelfstandig naamwoord

god
* naamdag

## West-Vlaams
##### Woordafbreking

* god

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Middelnederlands god / got
* [B] stam van goan ww met de uitgang -d

#### Zelfstandig naamwoord

[A] god
* (religie) god

##### Afgeleide begrippen

* God

#### Werkwoord

[B] god
* tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van goan
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van goan