OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# cocaïne
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: cocaïne (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkokaˈinə / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* co·ca·i·ne

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘alkaloïde uit de coca’ voor het eerst aangetroffen in 1898

#### Zelfstandig naamwoord

de cocaïne v / m
* (scheikunde) een drug die bereid wordt uit de bladeren van de coca die euforie en ongevoeligheid voor pijn veroorzaakt en leidt tot verslaving
*   * Er wordt een strenger beleid uitgevoerd tegen het bezit van cocaïne.
*   * Bijna 4.000 kilo cocaïne onderschept in Rotterdam Het gaat om de op één na grootste vangst ooit in de haven. De drugs hadden een waarde van 140 miljoen euro.
*   * Ik begreep dat ik die avond mijn eerste kans op cocaïne gemist had en daarmee mijn kans om werknemer van de maand te worden waarschijnlijk had verspeeld.
    ▸ Voor de tweede keer in een week tijd heeft de douane in de haven van Hamburg een grote drugsvangst gedaan. In een containerschip uit Brazilië zat 1,5 ton cocaïne verstopt.

##### Afgeleide begrippen

| cocaïne-inspuiting cocaïneaffaire cocaïnebaron cocaïnebende cocaïnebol cocaïnedetector cocaïnegebruik cocaïnegebruiker | cocaïnehandel cocaïnehandelaar cocaïnekartel cocaïnekleding cocaïnelijn cocaïnemaffia cocaïneorgie cocaïnepasta | cocaïnesmokkel cocaïnesyndicaat cocaïnetransport cocaïnevangst cocaïneverslaving cocaïnezaak cocaïnisme cocainist cocainomanie |

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord cocaïne staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "cocaïne" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "cocaïne" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ cocaïne op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Jorg Leijten 15 juni 2016 NRC
* ↑ Sandes, David De wondermethode 2006 ISBN 9044509543 pagina 113
* ↑ Weblink bron Weer grote drugsvangst in Hamburg “ (07-08-2019), NOS
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# codetaal
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: codetaal (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkodəˌtal / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* co·de·taal

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van code en taal

#### Zelfstandig naamwoord

de codetaal v / m
* eigen communicatiemiddel binnen bepaalde groepen door het hanteren van codes die alleen binnen die groep betekenis hebben

##### Verwante begrippen

* geheimtaal, jargon, argot, Bargoens

#### Gangbaarheid

* Het woord codetaal staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "codetaal" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# cola
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: cola (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkola / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* co·la

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘koolzuurhoudende frisdrank’ voor het eerst aangetroffen in 1952

#### Zelfstandig naamwoord

de cola m
* (bloemplanten) een geslacht Cola dat bestaat uit meer dan honderd soorten bomen die voorkomen in tropisch en zuidelijk Afrika. Het enige bekende product is de kolanoot, die voornamelijk geleverd wordt door Cola acuminata
* (drinken) een uit kolanoten vervaardigde bruinkleurige drank met prik (frisdrank)
*   * Je doet mij veel meer plezier met een colaatje dan met een wijntje.
    ▸ Het water liep me spontaan in de mond als ik dacht aan een vanille milkshake en cola met ijs.

##### Hyperoniemen

* [1] kaasjeskruidfamilie, zaadplanten, rosiden, bedektzadigen, landplanten, planten

##### Hyponiemen

* coca-cola, cocacola, kindercola, rum-cola, whisky-cola

##### Afgeleide begrippen

* cola light, cola-automaat, cola-essence, cola-extract, cola-tic, colablik, colachampagne, coladisco, coladrank, colafles, colamarkt, colanoot, colaplant, colasmaak, colataks

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord cola staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "cola" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "cola" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ cola op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Portugees
##### Uitspraak

* IPA: /kɔlə/

#### Zelfstandig naamwoord

cola v
* lijm

## Spaans
#### Zelfstandig naamwoord

cola m
* (zoötomie) staart
* wachtrij
* (drinken) cola

#### Werkwoord

cola
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van colar
* gebiedende wijs (bevestigend) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van colar
# communist
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: communist (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkɔmyˈnɪst / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* com·mu·nist

##### Woordherkomst en -opbouw

* afgeleid van het Franse communiste (met het voorvoegsel com-)
* afgeleid van commuun met het achtervoegsel -ist

#### Zelfstandig naamwoord

de communist m
* (politiek) (economie) (filosofie) aanhanger, voorstander van het communisme

##### Antoniemen

* kapitalist

##### Hyponiemen

* anticommunist, cryptocommunist, eurocommunist, ex-communist, nationaalcommunist, neocommunist, niet-communist, oud-communist, poldercommunist, postcommunist, saloncommunist

##### Afgeleide begrippen

* communistenjacht, communistenhater, communistenjager, communistenleider, communistenvreter

##### Verwante begrippen

* mannelijke vorm van communiste

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord communist staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "communist" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ communist op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
#### Zelfstandig naamwoord

communist
* communist
# complicatie
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: complicatie (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkɔmpliˈka(t)si / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* com·pli·ca·tie

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verwikkeling’ voor het eerst aangetroffen in 1824
* Naamwoord van handeling van compliceren met het achtervoegsel -atie

#### Zelfstandig naamwoord

de complicatie v
* (medisch) bijkomende ziekte (verergering)
*   * Het krijgen van hart- en vaatziekten is een bekende complicatie van suikerziekte.
* verwikkeling, ongunstige samenloop
*   * Zembla onderzoekt in de uitzending van deze week calamiteiten in Nederlandse ziekenhuizen. Tijdens operaties kan van alles misgaan. Soms is dat te voorzien, een gevolg van de complexiteit van de operatie. Dat noemt men een complicatie. Soms is er sprake van een onvoorzien incident. Wanneer zo’n incident blijvend letsel of de dood van de patiënt tot gevolg heeft, noemt men dat een calamiteit. Hoe zwaar is de druk op de medisch specialisten?
    ▸ Hij was niet de enige: meer dan 65 procent van de hikers maakt de PCT niet helemaal af, voornamelijk vanwege blessures zoals ontstoken blaren, scheenbeenvliesontsteking, botbreuken, overbelasting en oververmoeidheid. Ook complicaties thuis zorgen ervoor dat een aantal mensen helaas moet stoppen.

##### Synoniemen

* moeilijkheid, probleem, verwikkeling

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord complicatie staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "complicatie" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "complicatie" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ complicatie op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ NRC 4 november 2015
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# compliment
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: compliment (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkɔmpliˈmɛnt / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* com·pli·ment

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘lof, begroeting’ voor het eerst aangetroffen in 1635
* afgeleid van het Franse 'compliment'

#### Zelfstandig naamwoord

het compliment o
* een lovende of vleiende opmerking
*   * De leerlingen gaven hun docente een groot compliment voor haar grote inzet.
    ▸ Ik verloor geleidelijk mijn gevoel voor leeftijd. Omdat ik voornamelijk optrok met jonge mensen voelde ik me zelf ook weer jong. Zo merkte Genie een keer op dat ze het gevoel had dat ze met een opgewonden kind zat te ontbijten. ‘Je verhaal gaat alle kanten op, er is geen peil op te trekken waar je nu weer mee komt.’ Ik koos ervoor om dit als een compliment op te vatten.

##### Synoniemen

* lofprijzing, lofuiting, loftuiting, pluim

##### Hyponiemen

* mantelzorgcompliment

##### Verwante begrippen

* complimenteus, complimenteren, complimentendag

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord compliment staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "compliment" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "compliment" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ compliment op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# componeren
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: componeren (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkɔmpoˈnerə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* com·po·ne·ren

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘samenstellen’ voor het eerst aangetroffen in 1548
* afgeleid van het Latijn compōnere (samenstellen) of het Franse composer met het achtervoegsel -eren

#### Werkwoord

componeren
* overgankelijk, (muziek) een muziekstuk schrijven
*   * Hij had twee sonates gecomponeerd.
* uit onderdelen een nieuw geheel maken
*   * Hij had met alle hem bekende ingrediënten weer een nieuw spannend verhaal gecomponeerd.

##### Synoniemen

* [1] toonzetten
* [2] samenstellen, assembleren

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord componeren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "componeren" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "componeren" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# compositie
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: compositie (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkɔmpoˈzi(t)si / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* com·po·si·tie

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘samenstelling’ voor het eerst aangetroffen in 1554
* afgeleid van het Latijnse compōsitiō (met het voorvoegsel com-)

#### Zelfstandig naamwoord

de compositie v
* (muziek) een muziekstuk, werkstuk van een componist
*   * Er zijn geen composities van Bach bekend die van slechte kwaliteit zijn.
* samenstelling zowel in de (taalkunde) als een andere ordening van delen tot een geheel
*   * Deze gedichtenbundel was weer een prachtige compositie waardoor het meesterschap van de dichter weer helemaal bevestigd is.

##### Synoniemen

* [1] toonzetting, toondicht

##### Antoniemen

* [2] decompositie

##### Hyponiemen

| beeldcompositie bewegingscompositie | functiecompositie kettingcompositie kleurcompositie | kleurencompositie muziekcompositie naaktcompositie | vioolcompositie vormcompositie |
* beeldcompositie, decompositie, functiecompositie, kleurcompositie, kleurencompositie, muziekcompositie, naaktcompositie, vioolcompositie, vormcompositie

##### Afgeleide begrippen

* compositiebal, compositieles, compositiefoto, compositiedocent, compositietechniek

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord compositie staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "compositie" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "compositie" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ compositie op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# confronteren
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: confronteren (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkɔɱfrɔnˈterə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* con·fron·te·ren

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tegenover elkaar plaatsen’ voor het eerst aangetroffen in 1609
* afgeleid van het Franse confronter (met het voorvoegsel con- en met het achtervoegsel -eren)

#### Werkwoord

confronteren
* overgankelijk ~met: iemand laten zien wat diegene heeft gedaan (en wat diegene liever niet zou willen weten)
*   * Ik confronteerde hem met zijn fouten die hij heeft begaan.
    ▸ De waarheid kon hard, helder en bijzonder confronterend zijn.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord confronteren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "confronteren" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "confronteren" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Wiktionnaire
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# contacten
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: contacten (hulp, bestand)
* IPA: / kɔnˈtɑktə(n) / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* con·tac·ten

#### Zelfstandig naamwoord

de contacten mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord contact
    ▸ Recht voor haar zat een hoopje ellende. Een vrouw zonder vrienden of sociale contacten.

#### Gangbaarheid

* Het woord contacten staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "contacten" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Spaans
#### Werkwoord

contacten
* aanvoegende wijs derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van contactar
* gebiedende wijs (bevestigend en ontkennend) derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van contactar
# controleren
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: controleren (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkɔntroˈlerə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* con·tro·le·ren

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘inspecteren’ voor het eerst aangetroffen in 1548
* afgeleid van het Franse contrôler (met het voorvoegsel con- en met het achtervoegsel -eren)

#### Werkwoord

controleren
* overgankelijk toezicht houden
*   * als gevolg daarvan was het nodig om te controleren op stabiliteit en betrouwbaarheid.
*   * Het filtersysteem is uitgerust met sensoren die informatie verzamelen over de condities van het systeem, het gezuiverde luchtvolume en de fijnstofconcentratie en de weersomstandigheden, om zo de efficiëntie van het systeem permanent te kunnen controleren.
    ▸ De meest kritieke fase is daarmee voorbij, meldt de brandweer, die 950 brandweerlieden inzette. De vlammen worden geblust met behulp van vliegtoestellen. Er blijven nog 520 brandweerlieden in het gebied om de brand verder te controleren. Hulpdiensten spreken van een "megabrand".
    ▸ En deze keer mocht er niets fout gaan, het kleinste detail moest worden gecontroleerd.
* overgankelijk beheersen, overheersen
*   * het experiment waarbij mensen met hun gedachten computers controleren is niet het eerste in zijn soort, rapporteert Wired
*   * Ajax controleerde in de eerste helft de wedstrijd volkomen, maar in de tweede helft was de tegenstander sterker.
    ▸ Mensen moeten het regenwoud met rust laten. Het aansteken van branden moet dus verboden worden. Nu wordt er bijna niet gecontroleerd. Er moet dus ook beter gecontroleerd worden.

##### Synoniemen

* [1] inspecteren, onderzoeken, nazien

##### Afgeleide begrippen

* controleerbaar, controlering, controleur, controle

##### Verwante begrippen

* aflezen, checken, nagaan, nakijken, surveilleren, toezien, verifiëren

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord controleren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "controleren" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "controleren" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ controleren op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tubantia Erik Kouwenhoven 13-03-18 Rijdende stofzuigers gaan lucht in binnensteden zuiveren
* ↑ Weblink bron “Zeer grote bosbrand in Frankrijk onder controle, 650 hectare nog in brand” (09 juli 2022), NU.nl
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Weblink bron nieuwsbegrip.nl “Bosbranden in het Amazonegebied” (26-8-2019), CED-groep
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# cruciaal
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: cruciaal (hulp, bestand)
* IPA: / ˌkrys(i)ˈjal / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* cru·ci·aal

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘doorslaggevend’ voor het eerst aangetroffen in 1976
* met de huidige betekenis: van het Engels crucial
* afgeleid van het Latijnse crux (kruis, kwelling) met het achtervoegsel -aal

#### Bijvoeglijk naamwoord

cruciaal
* van beslissend of doorslaggevend belang
*   * Om je eindexamen te halen, is een goede voorbereiding cruciaal.
*   * Maar zulke externe productiemiddelen zijn kostbaar. Om ze tot een succes te maken is toegankelijkheid cruciaal, en dat is weer vooral afhankelijk van een goede infrastructuur in een land, in de vorm van havens, spoorwegen en een breed vertakt wegennet op het platteland.
    ▸ Hoewel beide zaken cruciaal zijn voor een goed begrip van de huidige problemen in de ouderenzorg en derhalve ook voor het beleid in de toekomst, krijgen ze in het rapport nauwelijks aandacht.
    ▸ De helderheid die zij zouden verschaffen, was van cruciaal belang.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord cruciaal staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "cruciaal" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "cruciaal" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ cruciaal op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Volkskrant Hidde Boersma18 januari 2019 Bevolkingsgroei maakt een welvarend en groen Afrika mogelijk
* ↑ Weblink bron Noud Engelen “Kwetsbare ouderen hebben beschermde woonomgeving nodig” (14 februari 2020), Trouw
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# ambtenarenstatuut
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: ambtenarenstatuut (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* amb·te·na·ren·sta·tuut

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van ambtenaar zn en statuut zn

#### Zelfstandig naamwoord

het ambtenarenstatuut o
* het geheel van regels, rechten en plichten die van toepassing zijn op ambtenaren die in dienst zijn van een overheid of overheidsinstelling
    ▸ In totaal zijn er ongeveer 50.000 EU-ambtenaren. Die betalen momenteel 5,5 procent minder belasting dan in 2012, omdat de solidariteitsheffing is afgeschaft en 'er nog geen akkoord is bereikt over herziening van het EU-ambtenarenstatuut', zoals in de antwoorden wordt vermeld. 'Hier gaat de belasting omhoog en de pensioenen omlaag, terwijl daar de belasting juist daalt. Volgens mij ben je dan verkeerd bezig', aldus Omtzigt. De ministers laten weten te betreuren dat er geen solidariteitsheffing plaatsvindt.
    ▸ Het ziet er naar uit dat de honderden geblokkeerde schepen weer zullen kunnen varen, na een akkoord over het ambtenarenstatuut van de sluiswachters.

#### Gangbaarheid

* Het woord ambtenarenstatuut staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “3000 EU-ambtenaren verdienen meer dan Rutte” (03-02-2013), Tubantia
* ↑ Weblink bron “Sluizen gaan weer open na akkoord over ambtenarenstatuut” (Zaterdag 9 december 2023 om 08:09), De Standaard