# moes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: moes (hulp, bestand)
* IPA: / mus / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* moes

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘brij’ voor het eerst aangetroffen in 901
* van Middelnederlands moes, cognaat met Duits Gemüse

#### Zelfstandig naamwoord

moes v / m / o
* (voeding) fijngehakte of fijngekookte groente of vruchten
* (verouderd) aanduiding van planten waarvan voedsel bereid kan worden

##### Verwante begrippen

* [1] bowl, brij, compote, pap, puree

##### Hyponiemen

| aalmoes aardappelmoes addermoes akkermoes appelmoes auberginemoes bladmoes boerenmoes eendenmoes | groenmoes hakmoes heermoes heringmoes kalmoes kassiemoes kervelmoes kruidmoes kruisdoornmoes | kruudmoes kweepeermoes lakmoes linzenmoes melkmoes mengelmoes notenmoes pampelmoes peermoes | perenmoes pompelmoes pruimenmoes rabarbermoes stengelmoes tamarindemoes tomatenmoes vruchtenmoes vruchtmoes warmoes |

##### Afgeleide begrippen

| moesappel moesdistel moesdistelboorvlieg moesgroente | moesgrond moeshof moesjanken moesjanker moeskop | moeskopper moeskopperij moeskruid moeslepel moeslook | moesmaker moesmarkt moestuin moestuinder moesvrouw |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1]
* tot moes slaan

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de moes v
* (spreektaal) (koosnaam) moeder, moe, mama
*   * Kijk, dáár, dáár was de achtergalerij, en dáár stond het bankje waar moes - zo duidde ze zichzelf altijd aan - zat te lezen en haar eerste verhalen neerschreef.

#### Verwijzingen

* ↑ "moes" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ moes op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Nieuwenhuys, R. Vergeelde portretten uit een Indisch familiealbum. 8e druk (1990) Em. Querido's uitgeverij, Amsterdam; ISBN 9021476967; p. 23; geraadpleegd 2016-12-13

#### Bijvoeglijk naamwoord

moes
* partitief van de stellende trap van moe
*   * Zijn houding had iets heel moes, wat na al die vergeefse pogingen wel begrijpelijk was.
*   * Hij hijgde van inspanning en er was zoo iets moes en pijnlijks in 't fronsen van z'n wenkbrauwen, dat Vos 'n gevoel van medelijden kreeg.
$_{NietindeWoordenlijstNederlandseTaalvandeTaaluniealswerkwoord}$

#### Werkwoord

moes
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van moezen
*   * Ik moes.
* gebiedende wijs van moezen
*   * Moes!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van moezen
*   * Moes je?
* (spreektaal) moest
*   * Hij riep dat ik m'n best moes doen.

#### Gangbaarheid

* Het woord moes staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "moes" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Sinclair, F. de "Op de linie" in: Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift jrg. 14 deel 27 (1904) p. 131; geraadpleegd 2016-12-12
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Zelfstandig naamwoord

moes
* (knaagdieren) muis

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

moes
* (knaagdieren) muis