# vizier
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: vizier (hulp, bestand)
* IPA: / viˈzir / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* vi·zier

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Duits Visier “zoeker, waarmee men op een doel richt” (eind 16e eeuw)
       [2] via Middelnederlands visiere van Frans visière, in de betekenis van ‘helmklep’ aangetroffen vanaf ca. 1260 (zie vindplaats hieronder)
* [B] via Frans vizir, Ottomaans وزیر (vezir) of Perzisch وزیر (vazir) van Arabisch وزیر (wazīr) “zaakgelastigde”; in de betekenis van ‘grootwaardigheidsbekleder’ aangetroffen vanaf 1622 (zie vindplaats hieronder)

#### Zelfstandig naamwoord

[A] het vizier o
* (militair) richttoestel op de loop van een vuurwapen
    ▸ Wat wel gheoeffent schutter mach nu dese engheyt misprijsen? Of wie soude den Leering een ruymer Visier of kijckgat op sijne Busse willen maken tot voorderinge van sijn wel schieten?
*   * Hij had 'm in het vizier.
* (militair) (historisch) klep aan een hoofddeksel of opening in een helm waar men doorheen kan kijken
    ▸ Nichanor sette hem ter weren Ende stakene doe vele sciere Mettien spere dor die visiere Dor den nese in bede doghen.
* in het vizier hebben: je richten op een haalbaar doel, (van personen) als doelwit (van een aanval, acquisitie, kritiek, wantrouwen, e.d.) nemen
*   * ,,We zitten in een heel goede fase”, aldus Hulshoff. ,,Zeker als je ziet waar we vandaan komen. Natuurlijk hebben we, toen het sportief minder goed ging, ook gedacht: verdikke, zou het erin zitten? Maar we hebben voor Jupiler League-begrippen gewoon een hartstikke goede ploeg.” Cambuur staat momenteel elfde in de Jupiler League, maar heeft inmiddels de subtop in het vizier.
    ▸ Wat wel gheoeffent schutter mach nu dese engheyt misprijsen? Of wie soude den Leering een ruymer Visier of kijckgat op sijne Busse willen maken tot voorderinge van sijn wel schieten?
    ▸ Clinton Mata heeft intussen aangegeven dat hij Club Brugge graag wil verlaten. De verdediger hoopt op een stap hogerop en verschillende Bundesliga-clubs hebben hem in het vizier.

##### Schrijfwijzen

* [1] visier o
* [2] Middelnederlands visiere v

##### Synoniemen

* [1] kijkgat

##### Hyponiemen

* [1] telescoopvizier

##### Afgeleide begrippen

* [1] vizierkijker, vizierlijn, vizierschot

##### Verwante begrippen

* [1] richtmiddel, zoeker, collimator

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Iemand in het vizier hebben.

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

[B] de vizier m
* (geschiedenis) minister of hoog staatsdienaar, rechterhand onder een Oosters heerser zoals een sultan (meestal voorafgegaan door primo, groot, eerst)
    ▸ overmits sy desen teghenwoordighen soldaen hebben willen of setten, daer teghens sich alleene ghestelt heeft den Ianitzer Aga, waer over men een ander Primo Vizier geordonneert, ende des Soldaens Regieringhe op 6. Iaren gheconfirmeert heeft.

##### Afgeleide begrippen

* grootvizier

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord vizier staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vizier" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron VISIER in: Der deutsche Wortschatz von 1600 bis heute op www.dwds.de
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ vizier (helmklep) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ vizier (grootwaardigheidsbekleder) op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 Weblink bron Dirck Volkertsz. Coornhert “Dat Godts gheboden licht zijn ende leerlijck” (1630), Jacob Aertsz Colom, Amsterdam, fol. 221r op dbnl.org
* ↑ Weblink bron Jacob van Maerlant Alexanders geesten (ca. 1260) in: Johannes Franck (ed.) Alexanders geesten (1882), J.B. Wolters, Groningen, p. 77. op dbnl.org
* ↑ Tubantia Sander de Vries 29-01-18 Hulshoff: Wij gaan ons niet verstoppen in Enschede
* ↑ Weblink bron “Transfermarkt: Clinton Mata weg bij Club Brugge, Hondurese aanvaller voor RSCA?” (4 juli 2020) op voetbal24.be.
* ↑ Weblink bron "Uut Venetien den 18. Augusti in: Tĳdinghe uyt verscheyde quartieren, Amsterdam (17-09-1622), p. 1.
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be