# geluid
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: geluid (hulp, bestand)
* IPA: / ɣəˈlœyt / (2 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /χəˈlœʏt/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ɣəˈlœʏt/

##### Woordafbreking

* ge·luid

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘dat wat hoorbaar is’ voor het eerst aangetroffen in 1265.
* zn: Middelnederlands gheluut ‘geluid, geschreeuw, gericht, faam’, afleiding met het voorvoegsel ge- uit het verouderde zn luut m/o ‘geluid, rumoer, stem, het vermelden, inhoud, vonnis’ (nog in de uitdrukking naar luid van), een substantivering van het bn luut ‘luid, luidruchtig’. Evenals Middelnederduits gelūt ‘geluid, lawaai, gerucht’, Oudfries hlūd ‘geluid, lawaai’; verder Duits Geläut(e) ‘klokgelui’.
* vervoeging van luiden: de stam met omvoegsel ge- -d, zonder -d omdat de stam al op -d eindigt
* vervoeging van luien: de stam met omvoegsel ge- -d

#### Zelfstandig naamwoord

het geluid o
* (natuurkunde) trillingen die zich voortplant als een langsdrukgolf in de lucht of andere elastische stof (materie) en die door het oor waargenomen kunnen worden
*   * 's Avonds hoorden wij in onze hut in het Krugerpark allerlei geluiden.
    ▸ Hij ging op het geluid af en zag, op een bergweitje tussen de rotsen, een kleine donkere jongen zijn geiten hoeden.
    ▸ Doordat de wind recht mijn kant opblies en het geluid van de donder steeds dichterbij kwam bleven mijn tranen stromen. Deze storm zou ik moeten overleven boven op Mount Whitney, 4.421 meter hoog.
* standpunt, mening
*   * Dit geluid wordt in die kringen steeds vaker gehoord.

##### Verwante begrippen

* audiotief, audiovisueel

##### Hyponiemen

| achtergrondgeluid antigeluid bandgeluid bijgeluid contactgeluid dierengeluid fantoomgeluid feestgeluid gitaargeluid groepsgeluid impulsgeluid infrageluid | junglegeluid keelgeluid klopgeluid klusgeluid monogeluid motorgeluid oerwoudgeluid omgevingsgeluid partygeluid piepgeluid rockgeluid sirenegeluid spookgeluid | spraakgeluid stemgeluid stereogeluid straatgeluid surroundgeluid tegengeluid ultrageluid vliegtuiggeluid vogelgeluid vredesgeluid wangeluid wappiegeluid zaalgeluid |

##### Afgeleide begrippen

| geluidarm geluidbelasting geluidbox geluidbreking geluidbron geluiddempend geluiddemper geluiddemping geluiddicht geluiddrager geluidfragment geluidgever geluidgeving geluidgevoelig geluidgrens geluidhinder geluidinstallatie geluidisolatie geluidisolerend geluidloos geluidmateriaal geluidmeter geluidmeting geluidmixer geluidmontage geluidniveau geluidnorm geluidonderzoek geluidopname geluidoverlast geluidreducerend geluidreductie geluidrichter geluidsaanslag geluidsafdichting geluidsapparatuur geluidsarchief geluidsarm geluidsbalans geluidsband geluidsbarrière geluidsbeeld geluidsbegrenzer geluidsbelasting geluidsbestand geluidsbom geluidsbox geluidsbrij geluidsbron geluidscamera geluidscapaciteit geluidscassette geluidscherm | geluidscollage geluidscontour geluidsdag geluidsdecor geluidsdempend geluidsdemper geluidsdemping geluidsdiagram geluidsdicht geluidsdrager geluidsdruk geluidseffect geluidsemissie geluidsexplosie geluidsfilm geluidsfilter geluidsfoto geluidsfragment geluidsgevoelig geluidsgolf geluidsgrens geluidsheffing geluidshinder geluidsimmissie geluidsinstallatie geluidsintensiteit geluidsisolatie geluidsisolerend geluidsjaar geluidsjurk geluidskaart geluidskanaal geluidskogel geluidskunst geluidskunstenaar geluidskwaliteit geluidslabel geluidslandschap geluidsleer geluidsloos geluidsman geluidsmateriaal geluidsmedium geluidsmensen geluidsmeter geluidsmeting geluidsmix geluidsmixer geluidsmontage geluidsmuur geluidsniveau geluidsnorm geluidsonderzoek | geluidsontwerp geluidsopname geluidsoverlast geluidspaal geluidsplafond geluidspoort geluidsprikkel geluidsprobleem geluidsproductie geluidsreducerend geluidsreductie geluidsregistratie geluidsruimte geluidssanering geluidsschaduw geluidsschema geluidsscherm geluidssensor geluidsset geluidssignaal geluidssnelheid geluidsspectrum geluidsspoor geluidssterkte geluidsstress geluidsstudie geluidsstudio geluidssysteem geluidstechnicus geluidstechniek geluidstechnisch geluidstest geluidstoren geluidstrechter geluidstrilling geluidsversterker geluidsversterking geluidsvolume geluidsvoortplanting geluidswachtwoord geluidswagen geluidswal geluidswand geluidsweergave geluidswerend geluidswinkel geluidszone geluidszonering geluidversterker geluidwal geluidwerend geluidwering geluidzone |

##### Vertalingen
#### Werkwoord

geluid
* voltooid deelwoord van luiden
geluid
* voltooid deelwoord van luien

#### Gangbaarheid

* Het woord geluid staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "geluid" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "geluid" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ geluid op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 11
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be