# amandel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: amandel (hulp, bestand)
* IPA: / aˈmɑndəl / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* aman·del

##### Woordherkomst en -opbouw

* via Middelnederlands amandel via Oudfrans amandele of middeleeuws Latijn amandula, in de betekenis van ‘steenvrucht met eetbare pit’ voor het eerst aangetroffen in 1251
** v/m [3]: vanwege de vergelijkbare vorm, in de betekenis "tonsil" aangetroffen vanaf 1567

#### Zelfstandig naamwoord

de amandel m
* (plantkunde) kleine bladverliezende loofboom Amygdalus dulcis , die vooral in bergachtige gebieden groeit
    ▸ Italië produceert en exporteert goede kwaliteit hazelnoten en amandelen.
* Een amandel in Iran.
* 1. Een bloeiende amandel.
* 1. Een amandel in de herfst.

##### Synoniemen

* amandelboom

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de amandel v / m
* (fruit) vrucht van de amandelboom Amygdalus dulcis
* (voeding) eetbare pit van de amandelvrucht
    ▸ Het vreemdst was misschien nog wel dat oom Sverre deze keer niet de amandel in de rijstebrij kreeg.
    ▸ Iets vergeten? Ja. De amandel voor de rijstebrij, ze zouden tenslotte kerst vieren in het huis van oudoom Sverre, hij die altijd de amandel in de rijstebrij kreeg, vermoedelijk door de bedienden te corrumperen.
* (anatomie) elk van de vier klieren in de neus-keelholte, die deel uitmaken van het afweersysteem
*   * Bij veel kinderen worden de amandelen geknipt.
* [1] Een amandel.
* [3] Illustratie van de amandelen in de keel.

##### Synoniemen

* [1] amandelvrucht
* [3] tonsil, keelamandel

##### Hyponiemen

* [2] aardamandel, bosamandel, kraakamandel, Singapore-amandel, suikeramandel, zeeamandel
* [3] keelamandel, neusamandel, tongamandel

##### Afgeleide begrippen

| amandelachtig amandelboom amandelbrood amandeldeeg amandeldrank | amandelgebak amandelgeest amandelhout amandelmeel amandelmelk | amandelmot amandelolie amandelontsteking amandeloperatie amandelorgeade amandelpas | amandelpers amandelpruim amandelspijs amandelstaaf amandelsteen amandeltaart | amandelvormig amandelwater amandelwilg amandelwolfsmelk amandelzeep amandelzuur |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [3] mandelen knippentonsillen operatief verwijderen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord amandel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "amandel" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* 1 2 amandel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "amandel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Jan Klijn “Van regenwoud tot bergtop” (2020), KokBoekencentrum Uitgevers, ISBN 9789043535007
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
#### Zelfstandig naamwoord

amandel
* (fruit) amandel