# gal
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gal (hulp, bestand)
* IPA: / ɣɑl / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* gal

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord via Middelnederlands galle van Oudnederlands galla In de betekenis van ‘bittere vloeistof’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901
* eponiem, genoemd naar de Italiaanse onderzoeker Galilei In de betekenis van ‘eenheid van versnelling’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1950

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de gal m
* (natuurkunde), (eenheid) eenheid van versnelling in het c.g.s-stelsel (centimeter-gram-seconde-stelsel), weergegeven met symbool Gal

##### Vertalingen
#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de gal v / m
* (anatomie) uit de lever afkomstig vocht dat een rol speelt in de spijsvertering, met name van vet
*   * Gal helpt bij de vertering van vetten.

##### Synoniemen

* levervocht

##### Afgeleide begrippen

* galaandoening, galblaas, gallen, galontsteking, galsteen, galvocht, zwartgallig, vergallen

##### Uitdrukkingen en gezegden

* bitter als gal zijn
* De gal loopt over
* Zijn gal spuwen
         * Verder spuwde Rutte zijn gal over de „witte wijn sippende elite in Amsterdam.”
* Zijn pen in gal dopen

##### Vertalingen
#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Zelfstandig naamwoord

[C] de gal v
* (techniek) door luchtinsluiting gevormd holletje in (giet-) materiaal
*   * De grote gaten moeten we dichtplamuren, de kleine galletjes mogen wel blijven zitten.
* (biologie) (Cecidologie) uitwas aan blad van boom of struik, ontstaan door een parasiet of symbiont, meestal een insect (een galwesp, galmug, gewone vijgenwesp, vlieg, bladluis of galmijt) die haar eieren in de plant legt
* (diergeneeskunde) gezwel bij dieren (paardenbeen)

##### Synoniemen

* [1]: gietgal
* [2]: galappel, galnoot

##### Afgeleide begrippen

* [3]: vlotgal, waaigal, steengal

##### Vertalingen
#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Werkwoord

gal
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gallen
*   * Ik gal.
* gebiedende wijs van gallen
*   * Gal!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gallen
*   * Gal je?

#### Gangbaarheid

* Het woord gal staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gal" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* 1 2 "gal" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Reformatorisch Dagblad Gerard Vroegindeweij 21-1-2019Het knettert in de coalitie dankzij reclameman
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

#### Zelfstandig naamwoord

gal
* (informeel) meisje, vriendin
Alle jongens en meisjes vermaakten zich kostelijk.#:*All the guys and gals were having a great time.

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /gɑːl/

##### Woordafbreking

* gal

##### Woordherkomst en -opbouw

* eponiem; Afkomstig van het Oudnoorse woord galinn.

#### Bijvoeglijk naamwoord

gal
* fout, verkeerd
    «Det var en veldig godt planlagt tur som dessverre endte veldig galt.»
       Het was een zeer goed geplande reis die helaas zeer verkeerd eindigde.
* gek, gestoord
* krankzinnig, geestesziek

##### Verwante begrippen

* [3]: galskap

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [2]: gale ideer

#### Zelfstandig naamwoord

gal o
* gekraai, kreet

##### Afgeleide begrippen

* gjøkegal, hanegal

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /gɑːl/

##### Woordafbreking

* gal

##### Woordherkomst en -opbouw

* eponiem; Afkomstig van het Oudnoorse woord galinn.

#### Zelfstandig naamwoord

gal o
* gekraai, kreet

##### Afgeleide begrippen

* hanegal

## Pools

Periodiek systeem der elementen (pol) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

#### Zelfstandig naamwoord

gal
* (scheikunde), (element) gallium (Ga)