# dicht
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: dicht (hulp, bestand)
* IPA: / dɪxt / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* dicht

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘nauw aaneensluitend’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1286
* In de betekenis van ‘gedicht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1350

#### Zelfstandig naamwoord

het dicht o
* dichtkunst
* (dichtkunst) het resultaat van die dichtkunst, een gedicht

##### Hyponiemen

| adieudicht bruiloftsdicht geboortedicht gelegenheidsdicht grafdicht hekeldicht heldendicht herdersdicht jaardicht keerdicht | kerstdicht ketendicht klaagdicht klankdicht klinkdicht kniedicht koppeldicht kreeftdicht kreupeldicht lasterdicht | leerdicht letterdicht lierdicht lijkdicht lofdicht mengeldicht minnedicht naamdicht nieuwjaarsdicht puntdicht ridderdicht | rouwdicht schimpdicht slotdicht smeekdicht sneldicht spotdicht treurdicht trouwdicht wapendicht zedendicht zegedicht |

##### Afgeleide begrippen

| dichtader dichtbundel dichten | dichtkunst dichtmaat dichtmatig | dichtregel dichtstijl dichtstuk | dichtvorm dichtwedstrijd dichtwerk |

#### Bijvoeglijk naamwoord

dicht
* nauw aaneengesloten, zonder veel tussenruimte
*   * De bewolking is erg dicht.
    ▸ Dit dichte dennenwoud ontnam mij elke vorm van overzicht en ik voelde me vaak claustrofobisch.
    ▸ Hoe hoger we kwamen, hoe dichter ik tegen de rotswand ging lopen, doordat het naast me loodrecht naar beneden liep.
* waar niets in of doorheen kan gaan, moeilijk doordringbaar
*   * De deur is dicht. Het dak is dicht. Na zes uur is de winkel dicht.

##### Synoniemen

* [2] gesloten, toe

##### Antoniemen

* [2] ondicht, open

##### Verwante begrippen

* [2] ondoordringbaar

##### Hyponiemen

| dampdicht gasdicht geluiddicht geluidsdicht glasdicht halfdicht | lekdicht lichtdicht luchtdicht mestdicht muisdicht oliedicht | overdicht potdicht regendicht rookdicht spatwaterdicht stofdicht stoomdicht | tochtdicht traliedicht vloeistofdicht vochtdicht waterdicht winddicht |

##### Afgeleide begrippen

| dicht opeen dichtader dichtbebost dichtbebouwd dichtbedrukt dichtbegroeid dichtbeschreven dichtbevolkt dichtbewoond dichtbij dichtbijvakantie dichtbinden dichtbloemig dichtbranden dichtbundel dichtdoen dichtdraaien dichtdrukken dichtduwen | dichten dichtgaan dichtgooien dichtgroeien dichtheid dichthouden dichthoudend dichtklappen dichtklemmen dichtkleven dichtklikken dichtknijpen dichtknopen dichtkunst dichtlakken dichtlassen dichtleggen dichtlijmen dichtlopen | dichtmaat dichtmaken dichtmatig dichtmetselen dichtmetsen dichtnaaien dichtnieten dichtplakken dichtplooien dichtrijden dichtritsen dichtschroeien dichtschroeven dichtschuiven dichtslaan dichtslaand dichtslibben dichtsmeren dichtsmijten | dichtsnoeren dichtspijkeren dichtspringen dichtstijl dichtstoppen dichtstorten dichtstuk dichttapen dichttimmeren dichttrekken dichtvallen dichtvorm dichtvouwen dichtvriezen dichtwedstrijd dichtwerk dichtweven dichtzetten dichtzitten |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] Dicht bij het vuur zitten.
       Nauw bij iets betrokken zijn.
* [1] Dichter tot elkaar komen.
** Meer tot overeenstemming komen.
* [1] Dicht bij elkaar staand.
* [2] Mond dicht!
** Verzoek om iets geheim te houden.
* [2] Dicht bebouwd.
* [2] Een dicht woud.
* De deur dicht doen of Dat doet de deur dicht
* Zo dicht als een pot zijn

##### Vertalingen
#### Bijwoord

dicht
* op compacte wijze
*   * Nederland en Vlaanderen zijn dicht bevolkte gebieden.
* bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord
    dichtmaken, dichtdoen: Dat deed de deur dicht.

#### Werkwoord

dicht
* enkelvoud tegenwoordige tijd van dichten
* gebiedende wijs van dichten
*   * Ik dicht wel even een Sinterklaasrijmpje.

#### Gangbaarheid

* Het woord dicht staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dicht" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 "dicht" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ dicht op website: Etymologiebank.nl
* ↑ dicht op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be