# patroon
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: patroon (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* pa·troon

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘huls met projectiel en buskruitlading’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1637
* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontwerp’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1400
* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘beschermheilige’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1200

#### Zelfstandig naamwoord

patroon
* m/v: (militair) munitie voor een vuurwapen (cartouche, cartridge)
*   * De patronen waren op, dus gaf de dief zich over.
* o: tekening die als basis dient om meerdere dezelfde eindproducten te maken, sjabloon, template
*   * Voordat je een jurk maakt, teken je meestal eerst het patroon.
* o: min of meer vaste terugkerende structuur, concreet dan wel abstract
*   * In zijn handelingen is een zeker patroon te zien.
* m: (beroep) baas, chef, overste
*   * Daarvoor moet je bij mijn patroon zijn.
* m: (religie), (juridisch) (beroep) beschermheer, beschermheilige, schutspatroon
*   * Hij trad op als patroon van de klager.

##### Synoniemen

* [2] mal, model

##### Hyponiemen

| aankooppatroon afnamepatroon arbeidspatroon bandenpatroon basispatroon behangpatroon behoeftepatroon bestedingspatroon bewegingspatroon bewolkingspatroon breipatroon consumentenpatroon consumptiepatroon cultuurpatroon dagpatroon denkpatroon eetpatroon filterpatroon gaspatroon gebruikspatroon | gedachtepatroon gedragpatroon gedragspatroon gildepatroon golfpatroon groeipatroon grondpatroon haakpatroon hagelpatroon handelspatroon inktpatroon interactiepatroon kerkpatroon klachtenpatroon klankpatroon kleurpatroon knippatroon landingspatroon leefpatroon levenspatroon | lijnenpatroon margapatroon moirépatroon naaipatroon netwerkpatroon normenpatroon ontwerppatroon opvoedingspatroon organisatiepatroon productiepatroon radiopatroon rasterpatroon reactiepatroon relatiepatroon rollenpatroon rolpatroon ruitjespatroon ruitpatroon schaduwpatroon schutspatroon | seizoenspatroon slaappatroon smeltpatroon spelpatroon stoelgangpatroon stoelgangspatroon stratenpatroon streepjespatroon streeppatroon strijkpatroon stromingspatroon surfpatroon uitgavenpatroon verwachtingspatroon visgraatpatroon vlekkenpatroon voedingspatroon waardepatroon wolkenpatroon ziektepatroon zigzagpatroon |

##### Afgeleide begrippen

| patronaal patronaat patroonband patroondenken | patroongenerator patroongordel patroonheilige patroonherkenning | patroonhouder patroonhuls patroonpapier patroonriem | patroonschap patroonsfeest patroontas patroontekenen |
patroontas

##### Verwante begrippen

* patroneren
* mannelijke vorm van patrone

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord patroon staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "patroon" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 3 "patroon" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be