# bed
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: bed (hulp, bestand)
* IPA: / bɛt / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /bɛt/
** (Vlaanderen, Brabant): /bɛt/
** (Limburg): /bɛd/

##### Woordafbreking

* bed

##### Woordherkomst en -opbouw

* in de betekenis van ‘slaapplaats’ voor het eerst aangetroffen in 1100
* van Middelnederlands bedde en Oudnederlands beddi;, verdere etymologie onzeker; mogelijk van Indo-Europees *bhodh-, waarvan bijv. ook het Latijnse fodere zou komen.

#### Zelfstandig naamwoord

het bed o
* (meubel) een meubel gemaakt om in te slapen
    ▸ Maar één ding wilde Pietje beslist niet: slapen in een groot bed met witte lakens.
*   * Op het bed ligt een matras, een laken, een dekbed en een kussen.
* (tuinieren) afgeperkte en/of verhoogde plaats in een tuin, waarop bloemen of gewassen gekweekt worden
*   * We liepen door de tuin langs een bed met aardbeien.
* (waterbeheer) bedding van een rivier/ onderlaag van een weg
*   * In de zomer had de rivier zich teruggetrokken in het zomerbed.
* (medisch) plaats in een verpleeginrichting
*   * Dit instituut heeft een capaciteit van 100 bedden.

##### Verwante begrippen

* [1] legerstede, sponde
* [2] bloemperk, perk, tuinbed

##### Hyponiemen

| IC-bed aardbeienbed aspergebed baanbed babybed ballastbed bankbed bloembed bobbed bonenbed bovenbed broeibed bruidsbed bruiloftsbed campingbed crisisbed dekbed divanbed doodsbed dubbelbed eenpersoonsbed erwtenbed etagebed filterbed gipsbed grindbed groentebed handbed | haringbed harmonicabed hekkenbed hemelbed hondenbed hoog-laagbed hotelbed hunebed hunnebed huwelijksbed intensivecarebed kampeerbed kantelbed kapokbed kastbed kermisbed kiezelbed kinderbed kingsize bed kraambed kweekbed ligbed logeerbed luchtbed massagebed mortelbed motelbed nagelbed nierbed | oesterbed onderbed opklapbed paradebed pissebed plantbed plantenbed praalbed prismabed procrustesbed puinbed refluxbed reisbed rijbed rijsbed rivierbed rozenbed rustbed scanbed slaapbed slabed slagbed sofabed spijkerbed spijlenbed staatsiebed stapelbed sterfbed stortebed | strandbed strobed stroombed testbed trouwbed tuinbed tulpenbed tweepersoonsbed uienbed veldbed verlosbed verpleeghuisbed violenbed voetbed vouwbed wachtbed waterbed wervelbed winterbed wondbed zaadbed zaaibed zandbed zetelbed ziekbed ziekenbed ziekenhuisbed ziektebed zomerbed |

##### Afgeleide begrippen

| Bedford Bedzin bed and breakfast bed-bad-broodregeling bed-bad-broodvoorziening bed-bad-en-broodregeling bedachterwand bedbank bedbodem bedbretel bedburg beddenbak beddencapaciteit beddendeken beddendood beddenfabrikant beddengoed beddenkruik beddenkussen beddenkwast | beddenlaken beddenlinnen beddenmaker beddenpan beddenplank beddenreductie beddenspecialist beddensprei beddenstok beddentijk beddenwarmer beddenwinkel beddenzak bedding bedeind bedeinde bedframe bedgebonden bedgebondenheid bedgeheim | bedgenoot bedgenote bedgordijn bedhek bedjasje bedklos bedkruik bedlamp bedlampje bedlegerig bedlinnen bedovertrek bedpan bedpartner bedplaat bedplank bedplassen bedpoot bedrand bedrol bedrust | bedscène bedscherm bedsermoen bedsponde bedsprei bedstad bedstede bedstee bedstel bedstro bedtijd bedvak bedvast bedverpleging bedwants bedwarmer bedwateren bedzeiltje inbedden ver-van-mijn-bedshow verbedden |

##### Verwante begrippen

* [1] deken, kussen, laken, ledikant, matras, sprei

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Een gespreid bedje
* Zie bedje
* Ergens midden in bed liggen
* ergens heel belangrijk / geliefd zijn
* Jan ligt bij de familie de Boer midden in bed!
* Jan is heel belangrijk / geliefd bij de familie de Boer!
* In hetzelfde bed[je] ziek liggen/zijn
* Aan dezelfde kwaal/tekortkoming lijden, dezelfde nadelen hebben
* Met bed en bult
* Met alles wat men bijeen kan pakken op reis gaan
* Met het verkeerde ( of het linker-) been uit het bed stappen
* Een slecht humeur hebben
* Met iemand naar bed gaan
* Met iemand geslachtsgemeenschap hebben
* Naar bed gaan
* Gaan slapen
* Zich [niet] uitkleden voor men naar bed gaat
* (Niet) alles weggeven alvorens te sterven

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord bed staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bed" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "bed" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ bed op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 11
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Zelfstandig naamwoord

bed
* bed

## Deens
##### Woordafbreking

* bed

#### Werkwoord

bed
* gebiedende wijs van bede

#### Werkwoord

bed
* verleden tijd van bide

#### Zelfstandig naamwoord

bed, o
* (tuinieren) perk

##### Synoniemen

* havebed

##### Afgeleide begrippen

| blomsterbed højbed jordbærbed | rosenbed spinatbed staudebed | stenbed surbundsbed urtebed |

#### Verwijzingen

* bed in: Det Danske Sprog- og Litteraturselskab Den Dankse Ordbog op website:ordnet.dk

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: bed (VS) (hulp, bestand)

#### Zelfstandig naamwoord

bed
* (meubel) bed, ledikant
* (geologie) bedding (v. rivier e.d.)
* (dierkunde) leger [2]
* (figuurlijk) graf, laatste rustplaats

#### Werkwoord

bed
* onovergankelijk gaan slapen, naar bed gaan
* onovergankelijk een laag vormen
* overgankelijk onderbrengen
* overgankelijk naar bed brengen
* overgankelijk, (seksualiteit) met iemand naar bed gaan, seks hebben/vrijen met