# iets
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: iets (hulp, bestand)
* IPA: / its / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* iets

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘een of ander ding’ voor het eerst aangetroffen in 1348.
* Met toegevoegd -s onder invloed van niets, uit Middelnederlands iet, waarvoor zie iet.

#### Onbepaald voornaamwoord

iets
* een onbepaalde of niet-gespecificeerde, stoffelijke of onstoffelijke zaak; een ongenoemd voorwerp
*   * Hij heeft daarover wel iets gezegd, maar het is me ontschoten.
    ▸ Maar er moest ergens iets fout zijn gegaan, aangezien de hele gietvorm van de brugoverspanning in de slotfase was ingestort. Dat was het enige wat met zekerheid kon worden gezegd.

#### Bijwoord

* een beetje, enigszins
*   * Hij kwam iets dichterbij staan.
*   * We komen iets later.
*   * Het is op zich goed, maar iets te prijzig.
    ▸ De volle fles legde ik tussen mijn benen in de hoop mijn slaapzak iets op te warmen.

##### Synoniemen

* (België) iet

##### Antoniemen

* niets

##### Anagrammen

* eist

##### Afgeleide begrippen

* ietsepietsje, ietsisme

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Aan iets een mouw weten te passen
* een oplossing ergens voor weten
* Bij de vleet (iets hebben)
* erg veel (van iets hebben)
* De brui aan iets geven
* ergens mee ophouden
* De draak met iets steken/De draak steken met iets
* ergens hetzij niets van geloven of het niet serieus nemen, en er dan maar grapjes over maken
* De hand met iets lichten
* minder streng zijn dan normaal
* De hand op iets leggen
* Ergens aan kunnen komen
* De laatste hand aan iets leggen
* iets afmaken/voltooien
* De vruchten van iets plukken
* het voordeel van iets hebben
* Een balletje (over iets) opgooien
* een onderwerp voorzichtig noemen, in de hoop dat anderen er dan ook over gaan praten
* Een draai aan iets geven
* een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen
* Een zwak voor iets of iemand hebben
* iets/iemand leuk of aardig vinden
* Een zware dobber aan iets hebben
* Goed en bloed voor iets offeren
* Grip / greep op iets krijgen
* Het land aan iets hebben
* aan iets een hekel hebben
* Het leeuwendeel van iets krijgen
* het grootste aandeel van iets krijgen
* Iemand iets aan de hand doen
* iemand een suggestie geven
* Iemand iets aan de neus hangen
* iemand iets vertellen wat die beter niet kan weten
* Iemand iets betaald zetten
* wraak nemen of straffen
* Iemand iets diets maken
* iemand iets wijs maken
* Iemand iets door de neus boren
* Iemand iets in de mond geven
* iemand de mening van een ander laten geven in plaats van de eigen mening
* Iemand iets onder de roos vertellen
* iemand in het geheim iets meedelen.
* Iemand iets op de mouw spelden
* iemand iets wijsmaken
* Iemand iets op een briefje geven
* ergens zeker van zijn
* Iemand iets op zijn brood geven
* iemand onvriendelijk iets verwijten
* Iemand iets te kort doen
* iemand te weinig geven of begrijpen
* Iemand iets voor de voeten werpen
* iemand beschuldigen van iets
* iets (met krijt) aan de balk schrijven
* een gebeurtenis is zo belangrijk/bijzonder dat men het niet wil vergeten
* iets aan de grote klok hangen
* iets grootschalig bekend maken
* iets aan de kaak stellen
* bekend maken wat niet in orde is
* iets aan de knikker zijn
* iets niet in orde of aan de hand zijn
* iets aan de man brengen
* iets verkopen
* iets aan de wilgen hangen
* iets aan het handje hebben
* een beetje verkering hebben
* iets aan het licht brengen
* iets bekend maken wat verborgen is
* iets aan zijn laars lappen
* zich ergens niets van aantrekken
* iets achter de hand hebben
* iets ter beschikking hebben voor wanneer het nodig mocht zijn (bv nood)
* iets achter de knopen hebben
* iets is volbracht of voltooid
* iets blauw-blauw laten
* iets laten rusten en er niet meer over praten
* iets blauwblauw laten
* iets de kop indrukken
* iets door de vingers zien
* doen alsof de fouten van een ander niet opgemerkt worden
* iets in andermans schoenen schuiven
* de schuld aan een ander (laten) geven
* iets in de doofpot stoppen
* ergens totaal niet meer over praten, verzwijgen
* iets in de ijskast zetten
* met iets niets meer doen
* iets in de schoot geworpen krijgen
* iets verkrijgen zonder al te veel moeite er voor te doen
* iets in de wacht slepen
* op oneerlijke manier verkrijgen ofwel: iets in bezit krijgen voor weinig geld
* iets in het oor knopen
* iets goed onthouden
* iets in het vet hebben
* nog iets voor iemand tegoed hebben
* iets in je schild voeren
* iets in kleuren en geuren vertellen
* iets meet overdrijving en fantasie vertellen
* iets in petto houden
* een mededeling voor later bewaren
* iets in zijn schild voeren
* iets van plan zijn, een geheim hebben, stilzwijgend een plan uitvoeren
* iets langs je (koude) kleren af laten glijden
* ergens niets van aan trekken
* iets met Argusogen gadeslaan
* iets met wantrouwen bekijken
* iets met argusogen bekijken
* iets met de mantel der liefde bedekken
* iets niet met anderen bespreken maar stilzwijgen en accepteren
* iets met de moedermelk binnenkrijgen
* iets leren in de eerste levensjaren
* iets met een korreltje zout nemen
* iets beschouwen als overdreven
* iets met lede ogen aanzien
* jaloers zijn
* iets met voeten treden
* zich (bewust) niet aan de regels houden
* iets niet met droge ogen kunnen aanzien
* letterlijk: gaan huilen/tranen bij het zien gebeuren van iets
* iets niet over zijn hart kunnen krijgen
* ergens niet toe kunnen komen of ergens op gesteld zijn
* iets niet tegen/aan dovemansoren zeggen
* iets wordt erg goed onthouden
* iets of iemand in de peiling hebben
* Iets of iemand begrijpen
* iets of iemand op de korrel nemen
* Kritiek op iets of iemand hebben
* iets onder de knie hebben/krijgen
* Iets kunnen of leren kunnen
* iets onder de knie krijgen
* iets onder de leden hebben
* niet helemaal gezond zijn
* iets onder de loep nemen
* iets nauwkeurig onderzoeken
* iets op de keeper / keper beschouwen
* iets op de keper beschouwen
* Iets nauwkeurig bekijken
* iets op de kop tikken
* iets op de lange baan schuiven
* iets uitstellen
* iets op een procrustusbed leggen
* Een regeling zo toepassen dat hij er voordeel van heeft
* iets op het hart hebben
* iets te vertellen hebben
* iets op het tapijt brengen
* over een onderwerp beginnen (te praten)
* iets op je bord / brood krijgen
* iets op je buik schrijven
* iets op je lever hebben
* dat je nog iets wilt uiten, dat er iets is dat je heel erg dwars zit en dat gezegd moet worden
* iets op je slofjes afkunnen
* ergens niet voor hoeven inspannen
* iets op je vingers kunnen natellen
* iets erg gemakkelijk kunnen nagaan/checken
* iets op touw zetten
* iets organiseren
* iets op zijn kerfstok hebben
* verkeerde dingen gedaan hebben
* iets op zijn lever hebben
* iets willen vragen/zeggen ofwel: iets verkeerds gedaan hebbe
* iets over een andere boeg gooien/wenden
* op een andere manier iets proberen
* iets over het hoofd zien
* iets vergeten of ontbreken
* iets over z'n kant laten gaan
* ergens niets van aantrekken
* iets rechtzetten
* na fout deze goed maken
* iets te verhakstukken hebben
* nog iets met iemand te bespreken hebben ofwel: nog iets te doen hebben
* iets tussen neus en lippen zeggen
* zonder dat je het merkt in het geheel iets zeggen
* iets uit de doeken doen
* iets uitleggen
* iets uit de eerste hand hebben
* ergens zelf bij zijn geweest of hebben meegemaakt
* iets uit zijn mouw schudden
* zonder moeite met iets komen
* iets van de daken schreeuwen/prediken
* iets aan iedereen vertellen
* iets van de hand doen
* iets weggeven of verkopen
* iets van je gading vinden
* iets voetstoots aannemen
* iets geloven zonder bewijs
* iets voor de boeg hebben
* nog een reis te maken hebben of nog iets te doen hebben
* iets voor een appel en een ei verkopen
* voor een erg lage prijs verkopen
* iets voor zoete koek slikken
* Iets zomaar geloven
* iets wikken en wegen
* erg lang over iets nadenken en alle voors- en tegens afwegen
* iets zwart op wit hebben
* het op papier hebben staan
* In een vloek en een zucht (iets doen)
* erg snel
* In koelen bloede iets doen
* geheel kalm en rustig iets doen, alsof er niets aan de hand is
* Kan uit Nazareth iets goeds komen?
* wanneer iemand een bepaalde opvoeding heeft gehad kan daar nis goeds van verwacht worden
* Maling aan iets of iemand hebben
* ergens niets van aantrekken
* Met de muts naar iets gooien
* ergens geen zorg aan besteden
* Met de pet naar iets gooien
* niet echt moeite voor iets doen ofwel: zonder inzicht schatten
* Met iets op de proppen komen
* Met man en macht iets doen
* iedereen werkt hard mee
* Munt uit iets slaan
* ergens aan verdienen
* Naar iets kunnen fluiten
* iets (wat je uitleent) niet meer terug krijgen
* Naar iets talen
* ergens belangstelling voor hebben
* Op iets dood blijven
* erg belust op iets zijn (bv geld -> gierig)
* Paal en perk aan iets stellen
* Pal staan voor iets
* Tabak van iets hebben
* iets niet langer willen
* Tuk op iets zijn
* iets erg graag lusten of dol op zijn
* Voor een appel en een ei iets hebben gekocht/verkocht
* iets voor een veel te lage prijs hebben gekocht of verkocht
* Voor iemand of iets zijn petje afnemen
* ergens respect voor hebben
* Voor iets moeten bloeden
* de gevolgen moeten dragen
* Wars van iets zijn
* Willens en wetens iets doen
* met opzet
* Zijn hart aan iets ophalen
* ergens enorm van genieten
* Zijn ogen voor iets sluiten
* doen alsof iets er niet is
* Zijn zegel aan iets hechten
* goedkeuring of toestemming ergens aan geven
* zich iets ten doel stellen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord iets staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "iets" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "iets" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be