# ketting

* [2]: Een schakelketting
* [3]: Een aandrijfketting
* [4]: Een halsketting

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: ketting (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkɛtɪŋ / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ket·ting

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘samenstel van schakels’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1401
* met het achtervoegsel -ing

#### Zelfstandig naamwoord

de ketting v / m
* een aaneengesloten reeks van gelijksoortige elementen, feiten, acties, gebeurtenissen etc.
*   * Steeds meer kinderen haakten in en zo ontstond een levende ketting.
* (techniek) een stevige, maar buigzame verbinding van in elkaar grijpende ringen of achtvormige schakels
*   * Het schip werd aan de ketting gelegd.
    ▸ Soms ook gehuld in een schapevacht, een ruige muts op het hoofd en een ketting in de hand. Of verkleed als duivels... 'Zijn hier ook stoute kinderen? ??
* (techniek), (werktuigbouwkunde) een eindeloze band van schakels met rollen of haken, die over kettingwielen gespannen, kracht overbrengt
*   * De ketting van mijn fiets moet nodig worden gespannen, hij loopt steeds van het kettingwiel af.
* een snoer bestaande uit een draad die door doorboorde kralen of andere voorwerpen gevoerd is
*   * Zij droeg een prachtige ketting met amethisten.
* (textiel) schering, de rechte draden waartussen de inslag ingeweven wordt

##### Synoniemen

* [1,2] keten
* [3] aandrijfketting, transmissieketting

##### Hyponiemen

| aandrijfketting (3) ankerketting (2) baggerketting bedelketting borgketting deurketting dijketting draagketting emmerketting fietsketting (3) figuurketting gebedsketting gebitketting | geboorteketting gierketting grondketting haalketting haardketting halsketting (4) halsterketting hangketting havenketting hijsketting hondenketting horlogeketting (2) isolatorketting | jodenketting kabelketting keelketting kenterketting kinketting kopketting meerketting meetketting parelketting (4) plaatketting plaatschalmketting poolketting putketting | remketting roerketting rollenketting (3) rollerketting schakelketting (2) schuimketting sleepketting slipketting sneeuwketting (2) spanketting transmissieketting wurgketting zaagketting |

##### Afgeleide begrippen

| kettingaandrijving kettingbak kettingbeding (1) kettingbloem kettingboog kettingboom kettingbotsing (1) kettingbreuk kettingbrief (1) kettingbrug kettingdrager | kettingfreesmachine kettingganger kettinghaak kettinghandel kettinghond (2) kettingkabel kettingkast (3) kettingkogel kettingkoker kettinglijn (2) (3) kettingloos | kettingmachine kettingpapier kettingpons kettingrad kettingreactie (1) kettingregel (1) kettingrekening kettingrijm (1) kettingring kettingroken kettingroker (1) kettingrol | kettingscheprad kettingscherm kettingslot (2) kettingsteek kettingstelling kettingstraf kettingtrommel kettingvorming kettingwerk kettingwinkel kettingzaag (3) kettingzeug |

##### Verwante begrippen

* [1] domino-effect, herhaling, reeks, sliert, sleur, sneeuwbaleffect
* [2] D-sluiting, harpsluiting, kabel, schakel, schalm, sluiting, takel, touw, vastlegging
* [3] aandrijfriem, cardanas, heftruck, rupsband, sluitschakel, transmissie
* [4] halssnoer, rozenkrans

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1]: het schip is aan de ketting gelegd
* [1]: van de ketting zijn

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord ketting staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ketting" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "ketting" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ ketting op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 14
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be