# dom

* Niet te verwarren met: dóm

## Nederlands

* Niet te verwarren met: -dom

##### Uitspraak

* Geluid: dom (hulp, bestand)
* IPA: / dɔm / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* dom

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘niet wijs’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901
* Leenwoord uit het Portugees, in de betekenis van ‘Portugese titel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1574
* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘kerk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1574

#### Zelfstandig naamwoord

de dom m
* (religie) kathedraal, de hoofdkerk van een bisdom
* (bouwkunde) dak in de vorm van een halve bol
* Portugese eretitel
* (religie) titel van een benedictijner monnik

##### Opmerkingen

* In de betekenis van kathedraal is het alleen gangbaar voor het aanduiden van een bepaald kerkgebouw, bijvoorbeeld "de dom van Utrecht" of "de Keulse dom", maar niet onbepaald (met het lidwoord een) of in het meervoud. Hiervoor kan beter (een vorm van) het woord "domkerk" worden gebruikt.

##### Synoniemen

* (hoofdkerk)
** kathedraal
* (boldak)
** koepel

##### Afgeleide begrippen

* [1] domheer, domkerk, domstad, domtoren

##### Verwante begrippen

* (hoofdkerk)
** basiliek

##### Vertalingen
#### Bijvoeglijk naamwoord

dom
* van weinig verstand getuigend
*   * Ik ben dom geboren en heb niets bijgeleerd.
    ▸ Hoe kon ze dat weten? Was je automatisch dom als je een 'Amerikaanse' naam had gekregen? Het was onbegrijpelijk maar op dit moment niet heel erg belangrijk vergeleken met alle andere dingen die ik moest proberen te begrijpen.
* min of meer toevallig
*   * Het is dom geluk geweest dat ik mijn examen gehaald heb.
    ▸ De verhalen op www. zowelbedorvenvleesalsverrottevis. nl hadden namelijk twee dingen gemeen. Ze speelden zich af in een all-inclusive resort en op het eerste gezicht was er sprake van een ongeluk of domme pech.

##### Antoniemen

* slim, intelligent

##### Hyponiemen

* [1] (intensivering) aartsdom, indom, oerdom, oliedom, stom

##### Afgeleide begrippen

* domheid, domkop, dommekracht, dommelijk, dommerik, dommig, domoor, domweg

##### Verwante begrippen

* bot, dol, dwaas, onbenullig, onnozel, onverstandig, schaapachtig, simpel, stom, stompzinnig, zot, zwakhoofdig

##### Uitdrukkingen en gezegden

* zich van de domme houden
* hij is te dom om voor de duvel te dansen
* hij is zo dom als het achtereinde van een varken
* hij is zo dom als het achtereinde van een koe
** zich onnozel voordoen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord dom staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dom" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 3 "dom" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Pools
##### Uitspraak

* IPA: /d̪ɔm/

##### Woordafbreking

* dom

#### Zelfstandig naamwoord

dom m
* huis
    «Ich nowy dom ma trzy łazienki.»
       Hun nieuw huis heeft drie badkamers.
* thuis

##### Verbuiging
## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /dɔm/

##### Woordafbreking

* dom

#### Bijwoord

dom
* naar huis
    «Půjdem dom.»
       We gaan naar huis.

##### Schrijfwijzen

* domů (bw.)
* dum (bw.)

##### Paroniemen

* dóm monbezield

## Zweeds
##### Uitspraak

* IPA: /duːm/

##### Woordafbreking

* dom

#### Zelfstandig naamwoord

dom g
* dom (koepel)

##### Verbuiging
#### Zelfstandig naamwoord

dom g
* vonnis