# nood
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: nood (hulp, bestand)
* IPA: / not / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* nood

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘dwang der omstandigheden, gebrek’ voor het eerst aangetroffen in 1100

#### Zelfstandig naamwoord

de nood m
* levensbedreigende situatie waaruit men zichzelf niet meer kan redden en onmiddellijke hulp vereist is
*   * De passagiers van het in nood verkerende schip konden allen gered worden.
* gebrek, een tekort aan iets
*   * In het journaal van de VRT werd gezegd dat er nood is aan parkeerplaatsen.
* tijdelijk ongemak
*   * De stroomvoorziening is uitgevallen, geen nood, we behelpen ons wel met olielampen.

##### Synoniemen

* [1] levensgevaar, onheil
* [2] behoefte, gebrek
* [3] storing

##### Hyponiemen

| ademnood barensnood broodnood degradatienood desnoods doodsnood | geldnood gewetensnood hongernood hongersnood huisvestingsnood kamernood | legnood oorlogsnood ruimtenood stervensnood ternauwernood tijdnood | verwateringsnood voedselnood waternood watersnood woningnood zielennood zweernood |

##### Afgeleide begrippen

| nodeloos nodig nood-gsm noodaggregaat noodarts noodbericht noodbevel noodbijdrage noodbrief noodbrug noodbuis noodcapaciteit noodcel noodcentrale noodcomité nooddecreet nooddeur nooddienst nooddijk nooddocument nooddoop nooddouche nooddruft noodfonds noodfrequentie noodgang noodgebied noodgebouw noodgedwongen noodgeld noodgenerator | noodgeval noodgreep noodhamer noodhaven noodhelper noodhospitaal noodhulp noodinstallatie noodkabinet noodkachel noodkap noodkering noodkerk noodkist noodklok noodknop noodkoeling noodkrediet noodkreet noodlanding noodlening noodles noodlijdend noodlokaal noodloket noodlot noodluik noodmaatregel noodmunt noodnaam noodnet noodnummer noodonderkomen | noodoplossing noodoproep noodopslag noodopvang noodoverloopgebied noodpakket noodparlement noodpaspoort noodpeil noodpil noodplan noodpolder noodprocedure noodprogramma noodrantsoen noodrecht noodregeling noodregering noodrem noodreparatie noodscenario noodschool noodsein noodseinraket noodsignaal noodsituatie noodslachting noodsoftware noodsprong noodstal noodstop | noodstroom noodstroomaggregaat noodsysteem noodtappunt noodtempo noodtent noodtij noodtoestand noodtrap noodtribune nooduitgang noodvaart noodvaccinatie noodverband noodverlichting noodverordening noodvoeding noodvoorraad noodvoorziening noodvulling noodvuur noodvuurpijl noodweer noodweg noodwendig noodwet noodwetgeving noodwinkel noodwoning noodzaak noodziekenhuis |

##### Verwante begrippen

* nodig, angst, armoe, ellende, gevaar, misère, narigheid, noodzaak, onraad, perikel, schamelheid, vertwijfeling
* [1] calamiteit, natuurramp, onheil, overmacht, ramp, rampspoed
* [2] schaarste
* [3] panne, pech, storing

##### Uitdrukkingen en gezegden

* nood leert bidden.
* in nood leert men anderen om hulp vragen
* [1]: Nood breekt wet
* In geval van nood dient hoe dan ook hulp geboden te worden, desnoods tegen de geldende regels in
* [1]: De noodklok luiden
* De aandacht vestigen op een onhoudbare toestand/benarde situatie
* [1]: Van de nood een deugd maken
* In een noodgedwongen situatie, toch iets nuttigs doen
* [1]: Als de nood aan de man komt
* Geen nood zo hoog, of er is wel een oplossing
* [1]: Als de nood het hoogst is, is de redding nabij
* Laat de moed niet zakken, nog is er kans op hulp
* [1]: In nood leert men zijn vrienden kennen
* Vrienden genoeg als het je voor de wind gaat, maar wie helpt je als het wat minder gaat?
* [3]: Hoge nood hebben
* Nodig naar het toilet moeten

##### Vertalingen
#### Werkwoord

nood
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van noden
*   * Ik nood.
* gebiedende wijs van noden
*   * Nood!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van noden
*   * Nood je?

#### Gangbaarheid

* Het woord nood staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "nood" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "nood" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ nood op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be