# vast
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: vast (hulp, bestand)
* IPA: / vɑst / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* vast

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘niet beweeglijk, zeker, blijvend’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100

#### Bijvoeglijk naamwoord

vast
* (van voorwerpen) aan een bepaalde plek gebonden, niet zomaar beweeglijk of verplaatsbaar
*   * De kast heeft vaste planken.
*   * De vaste verbinding moest met een zaag weer losgemaakt worden.
*   * Leg dit op een vaste plek.
* (natuurkunde), (scheikunde) stevig [1], niet zomaar van vorm veranderend, niet fluïde
*   * Een vaste stof.
* permanent
*   * Er is een vaste oeververbinding, zodat auto's makkelijk op en neer kunnen rijden.
    ▸ De andere genomineerden zijn Henry Corver voor het poëtische essay Pelgrim langs Tinker Creek van Annie Dillard, Hans Kloos voor de roman-in-dichtvorm Hier maak ik mijn stad van Robin Robertson en Irma Pieper, de vaste vertaler van Karel Capek, voor zijn roman Hordubal.
    ▸ Doordat we niet altijd vaste paden volgden, werden we soms aan lange klimtouwen aan elkaar verbonden om steile sneeuwvlaktes te doorkruisen.
* (thermodynamica) kristallijn of amorf
*   * IJs is de vaste vorm van water.

##### Opmerkingen

* Omdat "-stst" moeilijk is uit te spreken en te verstaan kan voor de overtreffende trap beter de omschrijving "meest vast(e)" worden gebruikt.

##### Antoniemen

* [1] los, onvast
* [2] tijdelijk

##### Hyponiemen

| Bijbelvast Breevast aardvast alvast baanvast balvast bankvast bedvast beginselvast boutvast buikvast grondvast handvast hokvast honkvast houvast klemvast kleurvast klokvast | klopvast koersvast krasvast kreukvast landvast lettervast loogvast los-vast maatvast merkvast muurvast nagelvast oordeelvast ovenvast overvast paalvast pinkevast plankvast plooivast poolvast | prijsvast rentevast roestvast rolvast rotsvast schokvast schopvast schotvast schroefvast slagvast slijtvast spijkervast spoorvast standvast stavast steekvast steevast stemvast stijlvast stoelvast stokvast | stootvast stormvast stuurvast tekstvast toekomstvast toonvast vormvast vuurvast waardevast watervast weervast wegvast welvaartsvast welvaartvast welzijnsvast windvast wintervast wortelvast zaadvast zadelvast zeevast |

##### Afgeleide begrippen

| stavast vastankeren vastbakken vastbenoemd vastberaden vastbesloten vastbijten vastbinden vastbouten vastbouwen vastdag vastdraaien vastdrukken vaste verbinding vaste verbindingen vasteland vastelijk vasten vastgespen vastgieten vastgoed vastgrabbelen vastgrijpen | vastgroeien vasthaken vasthangen vasthebben vasthechten vastheid vasthouden vasthoudend vastig vastketenen vastkitten vastklampen vastklemmen vastkleven vastklikken vastklinken vastklitten vastkluisteren vastknellen vastknopen vastkoeken vastkokend vastkoker | vastkoppelen vastkrijgen vastlassen vastleggen vastliggen vastlijmen vastlopen vastmaken vastmeren vastnaaien vastnagelen vastnemen vastnieten vastomlijnd vastpakken vastpennen vastpinnen vastplakken vastpraten vastprikken vastraken vastrecht vastrentend vastrijden | vastroesten vastschroeven vastschuiven vastsjorren vastslaan vastsnoeren vastspelden vastspijkeren vaststaan vaststaand vaststampen vaststellen vaststikken vaststrikken vasttrekken vastvaren vastvijzen vastvriezen vastwerken vastwoelen vastwortelen vastzetten vastzitten vastzuigen |

##### Verwante begrippen

* [3] vloeibaar, gasvormig

#### Bijwoord

vast
* niet los, stevig bevestigd
*   * Dat deel is er vast aan verbonden.
* niet los te krijgen, muurvast
*   * Die schroef zit vast en zullen we op een andere manier los moeten maken.
* hoogstwaarschijnlijk
*   * Die zit vast zonder geld.
    ▸ ‘Welcome to Paradise, what will it be?’ Voor me stond een ronde dame vol tattoos, die in haar jonge jaren vast de het mooiste meisje van de klas was geweest.

##### Antoniemen

* [1-2] los

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Dat staat zo vast als een huis.
* vast en zeker
* Vast in het zadel zitten
* Vast in zijn schoenen staan
* Vaste prik
* Vaste voet aan de grond krijgen
* Er geen touw aan vast kunnen knopen
* Niet erg vast in de schoenen staan
* Zo vast (secuur, zeker) als de bank
* Zo vast als een muts met zeven keelbanden
* Vast in dienst zijn
    ▸ ‘Ik ben gelukkig vast in dienst. Voor mijn baas is deze situatie uiterst vervelend. Veel bedrijven moeten nu een balans gaan zoeken tussen geld blijven verdienen en de veiligheid. Vandaag gaan we ook bekijken hoe we het vanaf volgende week gaan doen met het werk.’

##### Vertalingen
#### Werkwoord

vast
* enkelvoud tegenwoordige tijd van vasten
* gebiedende wijs van vasten

#### Gangbaarheid

* Het woord vast staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vast" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "vast" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Weblink bron Emilia Menkveld “Vijf Nederlandse vertalers maken kans op Filterprijs 2020” (13 maart 2020), de Volkskrant
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron W. Haeseryn e.a. “6.4.3.1.2 Omschrijving van de trappen van vergelijking met meer en meest.” (januari 2019), punt 4 op e-ans.ivdnt.org (Algemene Nederlandse Spraakkunst)
* ↑ Weblink bron “Omschreven trappen van vergelijking (algemeen)”, punt 3. op taaladvies.net (Nederlandse Taalunie)
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Weblink bron Charlotte Huisman “Wie neemt er nog de trein op een stil Utrecht Centraal?” (13 maart 2020), de Volkskrant
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: vast (VS) (hulp, bestand)
* IPA:

##### Woordherkomst en -opbouw

* Via Frans vaste van Latijn vastus

#### Bijvoeglijk naamwoord

vast
* enorm, groot, omvangrijk, uitgestrekt

##### Afgeleide begrippen

* ultravast, vastly, vastness

##### Typische woordcombinaties

* vast majority

##### Verwante begrippen

* huge

#### Zelfstandig naamwoord

vast
* (formeel) grote, uitgestrekte ruimte of vlakte

#### Verwijzingen

* ↑ vast, Online Etymology Dictionary