# broeder
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: broeder (hulp, bestand)
* IPA: /brudər/

##### Woordafbreking

* broe·der

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘mannelijk kind m.b.t. kinderen van dezelfde ouders’ voor het eerst aangetroffen in 901
* Komt uit het Germaans, vergelijk het Limburgse broder en Engels brother. met het achtervoegsel -er

#### Zelfstandig naamwoord

de broeder m
* (formeel) een broer
* een medemens of naaste
*   * Chinese boter óf Amerikaanse wapens: Vietnam, kies maar! Chinese commentatoren en de staatsmedia maken er geen geheim van dat China onaangenaam verrast is door de „onvoorzien snelle opwarming” van de banden tussen de communistische broeder Vietnam en de Verenigde Staten.
* een kloosterling die geen priester is of die daarvoor wordt opgeleid
*   * C. beweert dat hij een seksuele afwijking heeft overgehouden doordat hij op 12-jarige leeftijd door een broeder misbruikt zou zijn in een katholiek jongensinternaat te Amersfoort.
* een lid van een christelijke gemeente
*   * Het is vandaag feest bij Pinkstergemeente De Banier in Deventer, een blije kerk met nog geen vijftig leden. We hebben twaalf dopelingen, vertelt voorganger Ronald Tan. Elf Iraniërs en een Afghaan. „Ze zijn allemaal de smalle weg van Jezus opgegaan”, straalt hij, een gitaar langs zijn middel. Sommigen deden dat al voor hun vlucht naar Nederland, anderen in Deventer. „Dankzij broeder Ismaël, onze engel.”
* een verpleger
* een mens of dier dat (uit)broedt
* (verouderd) soort oliebol: baksel van meel, melk, stroop en vaak nog andere zoetigheden met een bruine korst gebakken of in een zak gekookt

##### Uitdrukkingen en gezegden

* een zwakke broeder

##### Afgeleide begrippen

* broer

##### Hyponiemen

| ambtsbroeder bastaardbroeder bedelbroeder bloedbroeder geselbroeder gildebroeder halfbroeder holbroeder | holenbroeder jabroeder kalenderbroeder kamerbroeder kloosterbroeder kuikenbroeder kunstbroeder lekenbroeder mannenbroeder | mannenbroeders medebroeder minderbroeder moedermuilbroeder muilbroeder operatiebroeder ordebroeder oudermuilbroeder ringbroeder | schoonbroeder spitsbroeder stiefbroeder vadermuilbroeder vakbroeder veembroeder wapenbroeder ziekenbroeder zoogbroeder |

##### Afgeleide begrippen

| broederband broederbond broederdienst broedergemeente broederhand | broederhuis broederkerk broederkus broederkraam broederland broederliefde broederlijk | broedermin broedermoord broederplaneet broederplicht broederschap broederschool | broedersdochter broederskind broederstrijd broedersvrouw broederszoon broedertwist |

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord broeder staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "broeder" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "broeder" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ broeder op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Oscar GarschagenMelle & Garschagen NRC 2 juni 2016
* ↑ Casper van der Veen NRC 11 maart 2016
* ↑ Wubby Luyendijk NRC 2 mei 2016
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Middelnederlands
#### Zelfstandig naamwoord

broeder
* (familie) broer