# graaf

* Niet te verwarren met: -graaf

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: graaf (hulp, bestand)
* IPA: / ɣraf / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* graaf

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘adellijke titel’ voor het eerst aangetroffen in 1201
* [bestuurlijke functie of titel] van Middelnederlands grave of greve; vergelijk middeleeuws Latijn graffio
* [gegraven waterloop] van Middelnederlands grave; afgeleid van graven (werkwoord)
* [spade] afgeleid van graven (werkwoord)
* [wiskundige beschrijving gegevens] van Oudgrieks γραφή (grafè) "tekening"

#### Zelfstandig naamwoord

de graaf m
* persoon met een voorname bestuurlijke functie of titel
** (verouderd) (vroege middeleeuwen) door de vorst aangewezen ambtenaar die het hoogste toezicht op de rechtspraak of een ander belangrijke activiteit uitoefent
** (leenstelsel), (adel) edelman, erfelijk bestuurder van een graafschap; oorspronkelijk leenman van een vorst, één rang lager dan markies, één rang hoger dan burggraaf, naderhand steeds meer zelfstandig heerser
** (adel) adellijke titel, niet meer verbonden aan een bestuurlijke functie
* (verouderd) uitgegraven waterloop, gracht, greppel

##### Hyponiemen

| burggraaf dijkgraaf (*) gouwgraaf | landgraaf markgraaf molengraaf | paltsgraaf pluimgraaf (*) rijksgraaf | vrijgraaf watergraaf (*) wildgraaf |
(*) geen adel
| Bleskensgraaf Bodegrave genaakgraaf | Grave loopgraaf landgraaf | Landgraaf leigraaf maatgraaf | Molenaarsgraaf Molengraaf | tochtgraaf tweevoudsgraaf vloedgraaf |

##### Afgeleide begrippen

    1. persoon met een voorname bestuurlijke functie of titel
* graaflijk, graafnagel, graafschap, grafelijk, gravendienst, gravenhoed, gravenhuis, gravenkasteel, gravenkroon, gravensteen, Gravenzande, gravin

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de graaf v / m
* (verouderd) spade

##### Hyponiemen

* hooigraaf
* steekgraaf

#### Zelfstandig naamwoord

de graaf m
* (wiskunde) (elektrotechniek) beschrijving van gegevens in de vorm van een verzameling punten, knopen genoemd, waarvan sommige verbonden zijn door lijnen, de zijden, kanten of takken
*   * Een elektrisch netwerk is een voorbeeld waar de theorie van de gerichte grafen kan worden toegepast.

##### Opmerkingen

* Afhankelijk van de toepassing kunnen de lijnen gericht zijn, dan worden ze ook wel pijlen genoemd, men spreekt dan van een gerichte graaf of digraaf (directed of directioneel).

##### Synoniemen

* grafe

##### Hyponiemen

* digraaf

##### Verwante begrippen

* knopen, knooppunten, vertices, takken, edges, mazen, bomen, maasstromen, knoopspanningen, netwerktheorie

##### Vertalingen
#### Werkwoord

graaf
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van graven
*   * Ik graaf.
* gebiedende wijs van graven
*   * Graaf!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van graven
*   * Graaf je?

#### Gangbaarheid

* Het woord graaf staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "graaf" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "graaf" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ graaf op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ graaf op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Werkwoord

graaf
* graven

##### Synoniemen

* grawe

#### Zelfstandig naamwoord

graaf
* (leenstelsel), (adel) graaf
* (gereedschap) schop, spade