# koken
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: koken (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkokə(n) / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ko·ken

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verhitten, spijzen toebereiden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

#### Werkwoord

koken
* overgankelijk, (natuurkunde) een vloeistof (vooral water) net zolang verwarmen totdat er zich in de hele vloeistof bellen vormen die naar boven stijgen en openspringen
*   * Het water werd gekookt.
* ergatief, (natuurkunde) het proces waarbij bellen uit de hele vloeistof vrijkomen
*   * Water kookt bij honderd graden Celsius op zeeniveau.
* overgankelijk (kookkunst) met behulp van ingrediënten een maaltijd klaarmaken
*   * De moeder kookt iedere dag voor haar kinderen en echtgenoot.
    ▸ Er werd pap gekookt boven het houtvuur en een broodje voor de lunch bereid.
    ▸ Tijdens het koken zat iedereen elkaar continu te stangen alsof we elkaar al jaren kenden.

##### Hyponiemen

| afkoken bekoken blauwkoken computerkoken | doorkoken droogkoken gaarkoken inductiekoken | inkoken meekoken openkoken opkoken | overkoken uitkoken verkoken voorkoken |

##### Afgeleide begrippen

| koker kokerij koking kookaanwijzing kookbeitel kookboek kookclub kookcursus kookdeeg kookdemonstratie kookeiland kookfornuis | kookgelegenheid kookgerei kookgerief kookhitte kookhok kookketel kookkoffie kookkolf kookkunst kookles kooklucht kooknat | kookpan kookplaat kookplaatje kookpot kookprogramma kookpunt kookrecept kookschool kooksel kookstel kookster kooktechniek | kooktijd kooktip kooktoestel kooktraject kookvertraging kookvocht kookvrouw kookwas kookwekker kookwinkel snelkookpan snelkookrijst |

##### Afgeleide begrippen

* [3] kokkeren

##### Verwante begrippen

* kok, maaltijd

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Iemand in zijn eigen vet gaar smoren/laten koken
* Van de kook zijn (of raken)

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord koken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "koken" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "koken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / 'kuːkən /

##### Woordafbreking

* ko·ken

#### Zelfstandig naamwoord

[A]: koken
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van kok
[B]: koken
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van kok

##### Schrijfwijzen

* koket zn , o
[C]: koken
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van kok

##### Schrijfwijzen

* koka zn , v (van koke)
* koket zn , o (van kok)

#### Zelfstandig naamwoord

koken
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van koke

##### Schrijfwijzen

* koka zn , v (van koke)
* koket zn , o (van kok)

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / 'kuːkən /

##### Woordafbreking

* ko·ken

#### Zelfstandig naamwoord

koken
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van kok