# plaat
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: plaat (hulp, bestand)
* IPA: / plat / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* plaat

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘prent’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1623
* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plat stuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1280

#### Zelfstandig naamwoord

de plaat v / m
* (techniek) een vlak, plat en vrij dun stuk materiaal, zoals metaal of hout
*   * Kunt u mij die plaat metaal even aangeven?
    ▸ Normaal gesproken was dat geen enkel probleem geweest, ze gebruikten een eenvoudige en beproefde techniek met platen en bouten voor de samenvoeging.
* meestal verkleinwoord: een afbeelding, meestal gedrukt (door gravering op een metaalplaat)
*   * Dit boek heeft mooie 'plaatjes.
* (muziek) grammofoonplaat of cd
*   * De plaat stond in de hitlijsten.
* (scheepvaart) zandplaat, zandbank
    ▸ Vaag op de achtergrond de ongelukkige benzinetanker Concilius, die bij het uitvaren van de noordelijke voorhaven van de Volkeraksluis omhoog liep op een plaat in het Hollands Diep.

##### Hyponiemen

| Afrikaanse Plaat Antarctische Plaat Arabische Plaat Australische Plaat Ballastplaat Beatlesplaat Bosplaat Caribische Plaat Cocosplaat Colijnsplaat Euraziatische Plaat Filipijnse Plaat Indische Plaat Nazcaplaat Noord-Amerikaanse Plaat Pacifische Plaat Rottummerplaat Scotiaplaat Zuid-Amerikaanse Plaat aardplaat accuplaat afdekplaat ankerplaat armplaat asbestplaat asplaat audioplaat baggerplaat bakplaat bedplaat beeldplaat beenplaat betonplaat bluesplaat bodemplaat borstplaat bouwplaat brandplaat breekplaat buikplaat buitentekstplaat cementplaat compactplaat conceptplaat dakplaat dansplaat debuutplaat dekplaat detectieplaat drukplaat | dubstepplaat endo-plaat etsplaat fietsplaat fineerplaat fonoplaat frictieplaat funderingsplaat gangstaplaat gebitplaat gedenkplaat gevelplaat gipskartonplaat gipsplaat gipsvezelplaat glasplaat golfplaat gospelplaat grafplaat grammofoonplaat grillplaat groeiplaat grondplaat haardplaat handplaat harnasplaat hoekplaat hoofdplaat hoosplaat houseplaat houtvezelplaat huidplaat ijsplaat jazzplaat kachelplaat kamplaat katplaat kentekenplaat kerstplaat klauwplaat kleurenplaat kleurplaat klinkerplaat knieplaat kolfplaat komplaat kookplaat koperplaat koppelingsplaat kroonplaat kruisplaat | langspeelplaat lantaarnplaat lantarenplaat leiplaat mdf-plaat meubelplaat modeplaat monoplaat monsterplaat mosselplaat muurplaat naamplaat nopjesplaat nummerplaat offsetplaat onderplaat ooltgensplaat ovenplaat pantserplaat paradeplaat peesplaat penningplaat plafondplaat poffertjesplaat popplaat printplaat proefplaat projectieplaat randplaat rapplaat reclameplaat reliplaat richtplaat rijplaat rockplaat roerplaat rolplaat rotiplaat sandwichplaat scheenplaat schelpplaat schermplaat schetsplaat schoolplaat schoorsteenplaat schuifelplaat slagplaat slijkplaat slijpplaat sluitplaat snijplaat | soloplaat soulplaat spaanderplaat spaanplaat spanplaat spierpeesplaat staalplaat stereoplaat steunplaat stookplaat stootplaat strovezelplaat studioplaat sudderplaat taatsplaat taksplaat thuisplaat titelplaat top 10-plaat traanplaat tranenplaat trekplaat trilplaat triplexplaat verzamelplaat verzekeringsplaat verzoekplaat vezelplaat vibratieplaat videoplaat vierheuvelenplaat vinylplaat visplaat vlakplaat vloerplaat voetplaat voorplaat vuurplaat wadplaat wandplaat warmhoudplaat werpplaat wijzerplaat zandplaat zeefplaat zeilmakersplaat zeilplaat zijplaat zilverplaat zinkplaat zoekplaat |

##### Afgeleide begrippen

| beplaten plaatborstel plaatbrood plaatcondensator plaatdebuut plaatdruk plaatdrukker plaatdrukkerij plaatfilter plaatfout plaatfrezer plaatgaas plaatglas plaatgraveur plaatgrendel plaatgrens plaathaak plaathandel plaatijzer plaatijzeren plaatketting plaatkiel plaatkieuwig plaatklauw | plaatklem plaatklok plaatknipper plaatkoek plaatmal plaatmateriaal plaatmetaal plaatnummer plaatopname plaatpapier plaatpers plaatradiator plaatsbesparend plaatsbesparing plaatschaar plaatschade plaatschuif plaatsinname plaatsnijden plaatsnijkunst plaatspanning plaatstaal plaatstalen plaatstekort plaatstrip | plaatstroom plaattang plaattektoniek plaattitel plaatvorm plaatwals plaatwerk plaatwerker plaatwit plaatzaag plaatzwam platenalbum platenatlas platenbaas platenbijbel platenboek platenboer platenbon platencollectie platencontract platendraaier platenfirma platenhandel platenhandelaar platenhoes | platenindustrie platenkast platenkoffer platenlabel platenmaatschappij platenmarkt platenplugger platenproducent platenproducer platenreiniger platenrek platenschaar platenschijf platenspeler platenstudio platentektoniek platenverkoop platenverzameling platenvormer platenwereld platenwinkel platenwisselaar platenzaak platenzetter plateservice |

##### Verwante begrippen

* plateren

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1]: De plaat poetsen
* vluchten
* [1]: Een druppel op de gloeiende plaat
* Iets wat bij lange na niet voldoende is om het hele probleem op te lossen
* •  Initiatieven voor ecotoerisme op de Malediven bestaan, maar zijn een druppel op de gloeiende plaat.
* [1]: Op een gloeiende plaat vallen
* [3]: De plaat blijft hangen
* Er wordt steeds weer hetzelfde gezegd of dezelfde argumenten worden steeds herhaald, zonder dat de discussie inhoudelijk opschiet
* [3]: Een grijsgedraaide plaat
* Iets wat al heel vaak is herhaald en daardoor weinig of geen betekenis meer heeft
* [3]: Zet eens een andere plaat op
* Vertel eens iets anders, kom met nieuwe argumenten e.d.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord plaat staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "plaat" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 "plaat" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Dolf Jansen “Mammoettanker” (27 januari 2001), Weekblad Schuttevaer
* ↑ HP de Tijd ARNOUT LE CLERCQ 25 JAN 2019 De Malediven verdwijnen, maar onze consumptiedrift niet
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be