# beton
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beton (hulp, bestand)
* IPA: /bəˈtɔn/

##### Woordafbreking

* be·ton

##### Woordherkomst en -opbouw

* geen meervoud, Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bouwmateriaal’ voor het eerst aangetroffen in 1847
* Van het Franse béton, van het Latijnse 'bitumen'

#### Zelfstandig naamwoord

het beton o
* (bouwkunde) bouwmateriaal dat meestal bestaat uit cement, grind en zand dwz cementbeton
*   * Het maken van beton kost veel energie maar omdat beton lang kan meegaan is het vaak toch een duurzaam bouwmateriaal.
    ▸ Niets in zijn houding wees erop dat hij op het punt stond zich terug te trekken in zijn eigen wereld, waar onzichtbare muren effectiever waren dan blokken beton.
    ▸ Op een bepaalde manier was het bijna komisch dat je terugkeerde naar de techniek van een andere tijd, van voor het beton.

##### Hyponiemen

| asfaltbeton cellenbeton cementbeton gasbeton gietbeton glasbeton | korrelbeton lavabeton onderwaterbeton polymeerbeton prefabbeton puimbeton | puinbeton schokbeton schuimbeton sierbeton spanbeton spuitbeton | staalbeton stampbeton stortbeton transportbeton trilbeton wasbeton |

##### Afgeleide begrippen

| Betondorp beton storten betonbaan betonbaron betonblok betonbom betonbouw betonbuurt betoncentrale betonconstructie betondal betondekking | betonelement betonfabriek betongrijs betonijzer betonijzeren betonindustrie betonkanker betonkolos betonlaag betonmixer betonmolen betonmortel | betonmuur betonpaal betonplaat betonplastiek betonpomp betonregime betonrot betonschaar betonschade betonskelet betonstaal betonsteen | betonstop betonstraatsteen betonstrijker betontegel betontimmerman betonvlechter betonvloer betonvoetbal betonwagen betonweg betonwerk betonwerker betonwoestijn |

##### Verwante begrippen

* specie, mortel

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Dat is [niet] in beton gegoten

##### Vertalingen
#### Werkwoord

beton
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van betonnen
*   * Ik beton.
* gebiedende wijs van betonnen
*   * Beton!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van betonnen
*   * Beton je?

#### Gangbaarheid

* Het woord beton staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "beton" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "beton" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Indonesisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* Ontleend aan het Nederlandse beton.

#### Zelfstandig naamwoord

beton
* beton

##### Opmerkingen

* Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.

## Papiaments
##### Woordherkomst en -opbouw

* Van het Nederlandse beton.

#### Zelfstandig naamwoord

beton
* beton

##### Schrijfwijzen

* Schrijfwijze op Bonaire en Curaçao: betòn.

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /bɛtɔn/

##### Woordafbreking

* be·ton

#### Zelfstandig naamwoord

beton monbezield
* (bouwkunde) beton
* (drinken) een mixdrankje met becherovka en tonic

##### Afgeleide begrippen

| betonovat imperfectief betonový pěnobeton m | plynobeton m pórobeton m železobeton m |

##### Verwante begrippen

* betonárna v
* betonárka v
* betonáž
* zabetonovat

##### Typische woordcombinaties

* na beton

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)