# kwezel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwezel (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwezəl / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwe·zel

##### Woordherkomst en -opbouw

* [1] bij uitbreiding uit de betekenis "overdreven vroom iemand"
* [2] bij uitbreiding uit de betekenis "vrouw die een gelofte van kuisheid heeft gedaan", in de betekenis van "overdreven vroom iemand" voor het eerst aangetroffen in 1632
* van kwezelen ww "kleinigheden doen", vergelijk Middelnederlands queteren "over onbenullige dingen praten", in de betekenis van "vrouw die gelofte van kuisheid heeft gedaan" voor het eerst aangetroffen in 1625

#### Zelfstandig naamwoord

de kwezel v
* (pejoratief) iemand die zo sterk meeloopt in een bepaalde opvatting dat hij sommige dingen niet kan begrijpen
*   * Hij verwoestte alle natuurlijke geluksgevoel. Hij verpandde zich aan Bismarck. Hij verried zichzelf. Hij werd een burgerlijke kwezel na op de barricaden ener goede revolutie te hebben gevochten.
* (pejoratief) overdreven vroom persoon
*   * In beide romans spelen ongetrouwde vrouwen, gebarricadeerde maagden, en godvrezende kwezels een hoofdrol.
* (religie) (rooms-katholiek) (verouderd) vrouw die een gelofte van kuisheid heeft gedaan, maar niet tot een religieuze orde behoort
*   * Zeg Kwezelken, wilde gy dansen! Ik zal u geven een ei. Wel neen ik, zeî dat Kwezelken, Van dansen ben ik vry; 'k En kan niet dansen, 'k En mag niet dansen, Dansen is onze regel niet, Begyntjes of Kwezelkens dansen niet.

##### Synoniemen

* [1] sukkel
* [2] femel
* [3] klopje

##### Afgeleide begrippen

* kwezelig

##### Verwante begrippen

* [2] femelaar, femelkont
* [3] begijn

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [2] geen groter ezel dan een kwezelmensen handelen vaak onverstandig uit overdreven vroomheid

##### Vertalingen
#### Verwijzingen

* ↑ "kwezel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ kwezel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Vermeulen, M. "De macht van Richard Wagner" in: "De Groene Amsterdammer" (17 juni 1950) opgenomen in: O. Vermeulen & T. Braas (eds.) Matthijs Vermeulen. Bijdragen aan De Groene Amsterdammer (juni 1946-juli 1956) op website: dbnl.org; geraadpleegd 2018-12-31
* ↑ Paemel, M. van "Mijnheer Cyriel. Over Cyriel Buysse, Nevele 29 september 1859 - Afsnee 25 juli 1932" in: Mededelingen van het Cyriel Buysse Genootschap 25 (november 2009) Cyriel Buysse Genootschap, Gent; p. 20; geraadpleegd 2018-12-31
* ↑ "Het Kwezelken." in: Willems, J.F. ed.) Oude Vlaemsche liederen. (1848) F. en E. Gyselynck, Gent; geraadpleegd 2018-12-31

#### Werkwoord

kwezel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kwezelen
*   * Ik kwezel.
* gebiedende wijs van kwezelen
*   * Kwezel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kwezelen
*   * Kwezel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord kwezel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kwezel" herkend door:
| 82 % | van de Nederlanders; |
| 94 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be