# koers

* Niet te verwarren met: køers

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: koers (hulp, bestand)
* IPA: / kurs / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* koers

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Frans course
** , [2]: in de betekenis van ‘richting, route’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1463
** [3], [4]: in de betekenis van ‘prijs van geld, waardepapieren’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1497

#### Zelfstandig naamwoord

de koers m
* (scheepvaart) (luchtvaart) richting die een vaartuig of een vliegtuig in verloop van tijd aanhoudt
* (figuurlijk) richting waarin verplaatsingen of ontwikkelingen gaan
* (effectenhandel) ontwikkeling van de waarde van verhandelbare waardepapieren als obligaties, aandelen en opties
* (financieel) waarde in verhouding tot die van andere valuta
* (sport) snelheidswedstrijd, met name van wielrenners, paarden of honden
    ▸ Ik heb geen talen om erelijsten van renners te onthouden. In dat opzicht is mijn geheugen zo lek als een band waarmee je Parijs-Roubaix verliest. Toch ben ik Zot van de koers.

##### Synoniemen

* [1], [2] richting
* [5] race, snelheidswedstrijd

##### Afgeleide begrippen

* [3] koers-winstverhouding
* [1] koersaanpassing
* [1] koersaanwijzer
* [1] koersafwijking
* [5] koersauto
* [1] koersbaken
* [2] koersbal
* [3] koersbericht
* [1] koersbeweging
* [1] koersbord
* [1] koerscorrectie
* [3] koersdaling
* [3],[4] koersdip
* [3] koersdoel
* [3] koersdruk
* [1] koersen
* [3] koersexplosie
* [5] koersfiets
* [3] koersgevoelig
* [3],[4] koersgrafiek
* [3] koershebbend
* [3] koershoudend
* [1] koerslijn
* [3] koersnotering
* [3] koersorkestratie
* [5] koerspaard
* [3] koersrally
* [3] koersreactie
* [3] koersrekening
* [3] koersreserve
* [3] koersschommeling
* [3] koerssprong
* [3] koersstijging
* [5] koerstrui
* [3] koersval
* [2] koersvast
* [1] koersverandering
* [3] koersverlies
* [5] koersverloop
* [3] koersverschil
* [3] koerswinst
* [3] aandelenkoers
* [3] beurskoers
* [3] biedkoers
* [4] bodemkoers
* [3] emissiekoers
* [3] gapkoers
* [4] geldkoers
* [3] goudkoers
* [5] halfkoers
* [5] kermiskoers
* [5] koppelkoers
* [3] laatkoers
* [3], [4] marktkoers
* [4] middenkoers
* [4] omrekeningskoers
* [3] openingskoers
* [5] paardenkoers
* [3] parikoers
* [5] ploegkoers
* [5] puntenkoers
* [1], [2] ramkoers
* [5] rittenkoers
* [3] slotkoers
* [4] spilkoers
* [3] uitgiftekoers
* [4] valutakoers
* [5] wielerkoers
* [4] wisselkoers
* [1], [2] zigzagkoers
* [2] zwabberkoers

##### Verwante begrippen

* [1] kompas
* [1], [2] richting
* [3] beurs
* [4] valutahandel
* [5] sport, wedstrijd

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] behouden koersde absolute koers waarin zich een schip beweegt, de resultante van de kompaskoers en de invloed van stroming, wind en water
* [3],[4] dalende koers, de koers daalt (beurshandel) de waarde van de betreffende activa wordt (absoluut) lager
* [2] de eigen koers varenzelf bepalen wat men doet en laat
          ∗ Ben & Jerry's had bij de overname door Unilever in 2000 bedongen dat het zijn eigen koers mocht blijven varen op het gebied van zijn sociale missie. Unilever werd daarbij primair verantwoordelijk voor financiële en operationele beslissingen. Volgens Unilever is Ben & Jerry's alleen in Israël verkocht. Het concern blijft eigenaar van het merk elders.
* [3] de koers noteren (op de beurs): de waarde van een aandeel bepalen en publiceren
* [1] de koers richten naarde richting bepalen aan de hand van een doel
* [1],[2] de koers uitzetten, afzetten, bepalende richting bepalen
* [2] een harde koers volgen (politiek) een richting strikt blijven volgen ongeacht de gevolgen
* [3] een obligatie uitgeven tegen een koers van (obligaties) schuld aangaan tegen een bepaalde rente waarbij het schuldpapier verkocht wordt voor een percentage van de nominale waarde van
* [1] het schip op koers brengenin de juiste / bepaalde richting sturen
* [1],[2] koers houdenin de uitgezette richting blijven doorgaan
* [1] koers sturennaar de gewenste kompasrichting sturen
* [1],[2] koers zetten naarzich gaat bewegen naar
* [2] op koers liggen (om)zich ontwikkelen in gewenste richting (om)
* [1] uit koers rakende richting verliezen
* [2] van de rechte koers afdwalenvan het rechte pad afdwalen, het juiste pad verlaten
* [4] vaste koers (geldhandel) de verhouding tussen twee valuta is vastgelegd, fluctueert niet; tegengesteld tot: "zwevende koers".
* [4] zwevende koers (geldhandel) de verhouding tussen de bedoelde valuta en een standaard valuta is niet vastgelegd, tegengesteld tot: vaste koers

##### Vertalingen
#### Werkwoord

koers
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van koersen
*   * Ik koers.
* gebiedende wijs van koersen
*   * Koers!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van koersen
*   * Koers je?

##### Anagrammen

* kroes

#### Gangbaarheid

* Het woord koers staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "koers" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |
* frequentie in teksten in het Nederlands uit België, op een 7-puntsschaal:
    7
* frequentie in teksten uit België, vergeleken met die in Nederland, op een 7-puntsschaal:
    1

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 "koers" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Weblink bron Manu Adriaens “Zot van de koers” (2011), Lannoo Meulenhoff, Tielt, ISBN 9789020996883, hfst. Woord vooraf
* ↑ Weblink bron “Ben & Jerry's verontwaardigd over besluit om merk in Israël te verkopen” (30 juni 2022), NU.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
* 1 2 Ludo Permentier & Rik Schutz “Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen” (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, koers