# steken

* Niet te verwarren met: stēken

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: steken (hulp, bestand)
* IPA: / ˈstekə(n) / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ste·ken

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘prikken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1236

#### Werkwoord

steken
* overgankelijk doorboren, prikken
*   * Hij stak het mes diep in het vlees.
    ▸ Zijn slangen eigenlijk nachtdieren? Af en toe stak ik mijn hoofd naar buiten, maar ik zag gelukkig niks.
* overgankelijk in brand ~: doen ontvlammen
*   * De invallers staken het hele dorp in brand.

##### Hyponiemen

| Vlaamse steken aansteken achteruitsteken afsteken besteken bijeensteken bijsteken binnensteken doodsteken | doorsteken draaksteken erin steken geksteken ineensteken insteken leksteken missteken neersteken | omhoogsteken ondersteken ontsteken opensteken opsteken overhoopsteken oversteken ringsteken samensteken stuksteken | tegensteken terugsteken toesteken turfsteken uitsteken versteken voorbijsteken voorsteken vooruitsteken wegsteken |

##### Afgeleide begrippen

| steek houden steekbal steekbeitel steekbout steekbrief steekcirkel steekeind steekgaren steekgeld steekgrond steekhevel steekhoudend steekincident steekkaart | steekkar steeklaken steeklijn steekmaat steekmap steekmug steekneus steekpartij steekpass steekpasser steekpenning steekpomp steekproef steekschuim | steeksla steeksleutel steeksluiting steekspel steekster steektrap steekturf steekvak steekverwonding steekvest steekvisserij steekvlam steekvlieg steekvogel | steekwagen steekwals steekwapen steekwerend steekwond steekwoord steekzak steekzwaard stekeblind stekeling steker stekezot steking stekker wormstekig |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] een spaak in het wiel steken
* [1] een stok in het wiel steken
* [1] stokken in het wiel steken
* [1] stokken in de wielen steken
* De bolworm steekt hem
* De draak met iets steken
* ergens niets van geloven en grapjes over gaan maken
* De gek met iemand steken
* spotten met iemand
* De hand in eigen boezem steken
* De schuld bij zichzelf zoeken
* De handen uit de mouwen steken
* aan de slag gaan en aanpakken
* De hoofden bij elkaar steken
* overleggen met elkaar
* Ergens een stokje voor steken
* iets verhinderen
* Ergens/er de hand voor in het vuur steken
* heel erg zeker weten dat iets zo is, iets overtuigend garanderen
* Hart onder de riem / riem onder het hart steken
* Het niet onder stoelen of banken steken
* je niet stil houden, maar je mening openlijk uiten
* Iemand een veer in de broek/kont steken
* iemand complimenteren of prijzen
* Iemand een veer op de hoed steken
* iemand vertellen dat die z'n werk goed gedaan heeft
* Iemand naar de kroon steken
* z'n best doen anderen te overtreffen
* In zijn zak steken
* geen antwoord meer weten ofwel: het met een antwoord moeten doen
* Niet in een goed vel steken
* altijd ziek zijn, nooit gezond
* Overal zijn neus in steken
* zich overal mee bemoeien
* Van wal steken
* beginnen met spreken, beginnen met een verhaal
* Zijn hand in een wespennest steken
* zich bemoeien met een problematisch onderwerp en wellicht daardoor zelf moeilijkheden krijgen
* handen uit de mouwen steken
* je daadwerkelijk ergens voor inzetten

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de steken mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord steek

#### Gangbaarheid

* Het woord steken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "steken" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "steken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be