# veel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: veel (hulp, bestand)
* IPA:/ vel / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /feɪɫ/
** (Vlaanderen, Brabant): /veːl/
** (Limburg): /veːl/

##### Woordafbreking

* veel

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘onbepaald telwoord’ voor het eerst aangetroffen in 901
| erfwoord afkomstig van: Middelnederlands: vele Oudnederlands: filo Germaans: *felu Indo-Europees: *pelu- | Verwant in Germaans: West: Engels: feel, fele (Angelsaksisch: feolo, fela), Duits: viel, (Oudhoogduits: filu, filo), Fries: fel (Oudfries: felo, fele, fel) Noord: Oudnoords: fjǫl-, IJslands: fjöl-, Faeröers: fjøl- Oost: Gotisch: filu |

#### Onbepaald hoofdtelwoord

veel
* groot in hoeveelheid
*   * Er was veel regen gevallen.
*   * Daar is veel discussie over.
    ▸ Na veel passen en meten werd duidelijk dat we om en om op onze zij moesten gaan liggen.
    ▸ Deze app was voor mij in vele opzichten een reddingslijn en ik raadpleegde hem meerdere malen per dag om te zien waar ik me bevond.
* groot in aantal
*   * Die vele fouten begonnen hem op zijn zenuwen te werken.

##### Opmerkingen

* Zelfstandig gebruikt schrijft men velen voor personen.

##### Schrijfwijzen

* vele

##### Synoniemen

* ruim, een (hele) boel, een hoop

##### Antoniemen

* weinig

##### Hyponiemen

* (intensivering) allermeest, gigaveel, superveel, wonderveel, zielsveel
* evenveel, evenzoveel, hoeveel, teveel, zoveel

##### Afgeleide begrippen

| veelal veelbeduidend veelbelovend veelbesproken veelbetekenend veelbewogen veeldelig veeleer veeleisend | veelgehoord veelgevraagd veelgoderij veelheid veelhoek veelhoekig veelhoevig veeljarig veelkleurig | veelkoppig veelmannerij veelmeer veelomvattend veelpleger veelschrijver veelschrijverij veelsoortig veelstemmig veelszins | veeltalig veelte veelterm veeltijds veelverdiener veelvermogend veelvlak veelvoet veelvoetig veelvormig | veelvoud veelvoudig veelvraat veelvuldig veelweter veelweterij veelwijverij veelzeggend veelzijdig veelluik |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] niet veel soeps zijnweinig voorstellen
* [1] te veel hooi op de vork nemenmeer willen doen dan je aankan, te veel werk op zich nemen, de hoeveelheid werk niet aankunnen
* [1] veel in de melk te brokkelen hebbengrote invloed hebben
* [1] veel in zijn mars hebbenveel aanleg hebben en veel weten
* [1] veel poespas makenveel overdrijven en drukte maken
* [1] veel stof doen opwaaiengrote invloed op wat er leeft bij mensen
* [2] veel noten op zijn zang hebbenveel eisen en wensen dat aan alle verlangens wordt voldaan
* [2] veel vijven en zessen hebbenveel bezwaren hebben
* [2] veel voeten in de aarde hebbenveel moeite en tijd kosten
* [2] over veel schijven lopenveel mensen die ergens zich mee bemoeien

##### Spreekwoorden

* Er gaan veel makke schapen in een hok.
* Er zijn vele wegen die naar Rome leiden.
* Hoge bomen vangen veel wind.
* Veel beloven en weinig geven, doet de gek in vreugde leven.
* Veel geschreeuw maar weinig wol.
* Veel honden zijn der hazen dood.
* Veel varkens maken de spoeling dun.
* Vele handen maken licht werk.
* Wie aan de weg timmert heeft veel bekijks.
* Wie veel eist krijgt veel. Wie te veel eist krijgt niets.

##### Vertalingen
#### Bijwoord

veel
* dikwijls, vaak
*   * Een boer werkt veel buiten.
* erg, in grote mate
*   * Hij houdt veel van voetbal.

#### Werkwoord

veel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van velen
*   * Ik veel.
* gebiedende wijs van velen
*   * Veel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van velen
*   * Veel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord veel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "veel" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "veel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Opmerking: veel - vele
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Nedersaksisch
#### Onbepaald hoofdtelwoord

veel
* veel

##### Schrijfwijzen

* vel
* veul

#### Bijwoord

veel
* veel

##### Schrijfwijzen

* vel
* veul