# ruimte
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: ruimte (hulp, bestand)
* IPA: / ˈrœymtə / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ruim·te

##### Woordherkomst en -opbouw

* afgeleid van ruim bn met het achtervoegsel -te, in de betekenis van ‘plaats om zich te bewegen’ aangetroffen vanaf 1564

#### Zelfstandig naamwoord

de ruimte v
* beschikbare uitgestrektheid, mate waarin iets ruim is
*   * Hij heeft er de ruimte.
    ▸ Er is daar ruimte en groen, het is geen massale mensenmassa waarin we ons begeven. We zien wel wat er daar nog open is. En dit weekend is belangrijk voor ons, er worden al zo veel leuke dingen afgelast.
* vertrek, kamer
*   * We kwamen in een ruimte die bedoeld was voor het houden van vergaderingen.
    ▸ De abt vond het spotternij om die heilige ruimte te vullen met gezang voor zulk een wereldse geestelijke.
    ▸ Dit zou toch niet mijn laatste nacht op aarde worden? Met zeven andere hikers zou ik de nacht in deze piepkleine ruimte van drie bij drie meter moeten doorbrengen.
* (natuurkunde) (astronomie) heelal, universum
*   * De raket werd de ruimte ingeschoten.
* mogelijkheid om af te wijken van een regel of afspraak, speling, vrijheidsgraad, marge

##### Verwante begrippen

* [1] capaciteit, inhoud, inhoudsgrootte, laadvermogen, vermogen
* [2] lokaal, lokaliteit, oord, plaats

##### Hyponiemen

| achterruimte ademruimte advertentieruimte aircoruimte archiefruimte atelierruimte badruimte bagageruimte banachruimte bedrijfsruimte bedwelmingsruimte beenruimte begrotingsruimte behandelruimte beleidsruimte benedenruimte bergruimte beslisruimte beslissingsruimte bestedingsruimte beweegruimte bewegingsruimte bezoekersruimte binnenruimte bufferruimte buitenruimte bureauruimte celruimte compressieruimte computerruimte concertruimte coronaruimte deelruimte depotruimte detentieruimte disse-ruimte doucheruimte eetruimte executieruimte experimenteerruimte expositieruimte fabrieksruimte faseruimte feestruimte financieringsruimte fitnessruimte frequentieruimte functieruimte galerieruimte gebedsruimte gebruikersruimte gebruiksruimte gedoogruimte geheugenruimte geldruimte geluidsruimte gemeenschapsruimte gevangenisruimte grafruimte groepsruimte handelsruimte hardeschijfruimte hausdorffruimte hilbertruimte hobbyruimte | hoofdruimte hotelruimte hyperruimte interieurruimte isolatieruimte jaarruimte kantoorruimte kastruimte kelderruimte kerkruimte ketelruimte klasruimte kleedruimte kleurruimte knutselruimte koelruimte kofferruimte koffieruimte kolfruimte kolmogorovruimte kopieerruimte kredietruimte kruipruimte kunstruimte laadruimte leefruimte lensruimte lesruimte levensruimte loonruimte loopruimte loungeruimte maatruimte manoeuvreerruimte museumruimte naamruimte oefenruimte omkleedruimte onderhandelingsruimte onderzoeksruimte ontbijtruimte onthaalruimte ontmoetingsruimte ontspanningsruimte ontvangstruimte opbaarruimte opbergruimte openbare ruimte ophoudruimte opslagruimte opvangruimte overblijfruimte parkeerruimte passagiersruimte personeelsruimte persruimte plaatsruimte praktijkruimte presentatieruimte privéruimte probleemruimte productieruimte profileringsruimte publieke ruimte puntenruimte raakruimte | reclameruimte recreatieruimte redactieruimte relaxruimte repetitieruimte rokersruimte rookruimte rustruimte satellietruimte schapruimte scharrelruimte scheepsruimte schijfruimte screeningsruimte serverruimte slaapruimte snoezelruimte speelruimte spuitruimte stallingruimte stallingsruimte stalruimte standruimte staruimte stikstofruimte stilteruimte stockageruimte stookruimte studieruimte studioruimte superruimte tentoonstellingsruimte tijdruimte tijdsruimte toestandsruimte toiletruimte toneelruimte trainingsruimte transitruimte tussenruimte vacatureruimte vectorruimte verblijfruimte verblijfsruimte verbrandingsruimte vergaderruimte verkoopruimte verkoopsruimte verwenruimte vipruimte vrachtruimte vriesruimte wachtruimte wandruimte wanruimte wasruimte wellnessruimte wereldruimte werkruimte winkelruimte witruimte woonruimte zaalruimte zitruimte zolderruimte zwemruimte |

##### Afgeleide begrippen

| ruimte-experiment ruimte-ijs ruimte-indeling ruimte-installatie ruimte-tijd ruimteaardappel ruimteadvertentie ruimteafval ruimteagentschap ruimteauto ruimtebasis ruimtebehoefte ruimtebeslag ruimtebesparend ruimtebesparing ruimtebiologie ruimtecapsule ruimtecomplex ruimtedefensie ruimtedefensieschild ruimtedekking ruimtefabriek ruimtefiguur ruimtefitness ruimtegebrek ruimtegebruik ruimtegecentreerd ruimtegevoel ruimtegroep ruimtehaven ruimtehoek ruimtehotel ruimtekei ruimtekolonist | ruimtekromme ruimtelaboratorium ruimtelift ruimtelijk ruimtemaat ruimtemeetkunde ruimtemissie ruimtemodel ruimtenood ruimteonderzoek ruimteoorlog ruimtepak ruimtependel ruimteplant ruimteplatform ruimteprobleem ruimteprogramma ruimtepuin ruimterace ruimteraket ruimterecht ruimtereis ruimtereiziger ruimterooster ruimteschild ruimteschip ruimteschroot ruimtesonde ruimtespiegel ruimtestation ruimtestof ruimtestofzuiger ruimtetechnologie ruimtetekort | ruimtetelescoop ruimtetijd ruimtetoerisme ruimtetoerist ruimtetralie ruimtetrip ruimtetuig ruimtevaarder ruimtevaarster ruimtevaart ruimtevaartuig ruimtevarend ruimteveer ruimteverdediging ruimteverdeling ruimteverkenner ruimteverwarming ruimteveteraan ruimtevliegtuig ruimtevlucht ruimtevoertuig ruimtevorm ruimtevraag ruimtevrees ruimtevretend ruimtewagen ruimtewandeling ruimtewapen ruimtewedloop ruimteweegschaal ruimtewerking ruimtewetenschap ruimtewezen ruimtewinst ruimteziekte |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1]: de openbare ruimte / de publieke ruimte
* Zich op ( of in) de ruimte houden

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord ruimte staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ruimte" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ ruimte op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "ruimte" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Weblink bron Charlotte Huisman “Wie neemt er nog de trein op een stil Utrecht Centraal?” (13 maart 2020), de Volkskrant
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 14
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be