# houden
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: houden (hulp, bestand)
* IPA:/ ˈhɑudə(n) / (2 lettergrepen)
* IPA: /ˈɦɑʊdə(n)/

##### Woordafbreking

* hou·den

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘niet afstaan, tegenhouden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901
| afkomstig van: Middelnederlands: houden Oudnederlands: haldan Germaans: *haldanan Indo-Europees: *kelǝ- (heffen) | Verwant in Germaans: West: Engels: hold (Angelsaksisch: healdan), Duits: halten, (Oudhoogduits: haltan), Nedersaksisch hollen, holden (Oudsaksisch haldan), Fries: hâlde (Oudfries: halda). Noord: Zweeds: hålla, Deens/Noors: holde, (Oudnoords: halda), IJslands/Faeröers: halda Oost: Gotisch: haldan |
* Afkomstig van *holden old => oud met verlies van de l in de tegenwoordige tijd en het voltooid deelwoord

#### Werkwoord

houden
* overgankelijk niet laten varen, het bezit ervan niet verliezen
*   * Hij hield het huis, maar zij kreeg de kinderen bij de echtscheiding.
    ▸ Een voor een begonnen we grappen en verhalen met elkaar te delen om de moed erin te houden.
* huisdieren verzorgen
*   * Piet hield kleurkanaries.
* het ~ met een verhouding hebben met iemand
*   * Hij hield het met zijn dienstmeid.
* het ~ op concluderen tot iets
*   * De politie hield het op een inbraak, maar later bleek dit onjuist.
* wederkerend zich ~: de schijn aannemen van wat genoemd wordt

##### Synoniemen

* [1] bestendigen, continueren, doorgaan, voortduren

##### Hyponiemen

| aaneenhouden aanhouden achterhouden afhouden beethouden behouden bezighouden bijeenhouden bijhouden binnenhouden boekhouden bovenhouden | doodhouden drooghouden een oogje in het zeil houden geheimhouden gereedhouden gevangenhouden goedhouden groothouden hooghouden huishouden inhouden kermishouden maathouden | nahouden nathouden nederhouden omhooghouden omhouden onderhouden onthouden openhouden ophouden overhouden samenhouden schoonhouden schuilhouden | standhouden stilhouden tegenhouden terughouden thuishouden uithouden vasthouden verhouden volhouden voorhouden vrijhouden weerhouden weghouden |

##### Afgeleide begrippen

* houdadvies, houdbaar, houder, houdgreep, houding

##### Uitdrukkingen en gezegden

* een oogje in het zeil houden
* in de gaten houden
* houden van
* De teugels in handen houden
* de leiding houden, de baas blijven
* De touwtjes in handen houden.
* de leiding houden, de baas blijven
* De vinger aan de pols houden
* in de gaten houden of alles goed gaat
* Een herinnering levend houden.
* zorgen dat je iets niet vergeet
* Een oogje in het zeil houden
* iets in de gaten houden
* Een slag om de arm houden
* niet direct alles vertellen of voorzichtig zijn om toekomstige problemen voor te zijn
* Een spreekbeurt houden.
* Een zondagse steek houdt geen week.
* er rust geen zegen op het werk dat iemand op zondag doet
* Geen steek houden
* niet relevant zijn, niet van toepassing zijn
* Het been stijf houden
* vast houden aan wat iemand zelf wil zonder hierin te veranderen
* Het hoofd (net) boven water kunnen houden
* net genoeg inkomen hebben om te kunnen leven
* Het hoofd koel houden.
* rustig blijven
* Iemand de hand boven het hoofd houden
* Hem/haar beschermen
* Iemand in bedwang houden.
* iemand in bedwang houden
* Iemand in de gaten houden.
* iemand zorgvuldig observeren
* Iemand in gijzeling houden.
* Iemand kort houden
* niet veel krijgen of mogen
* Iemand onder schot houden.
* Iemand op de hoogte houden.
* iemand informeren
* Iemand verantwoordelijk houden voor iets.
* zeggen dat iemand de oorzaak van iets slechts is
* Iemand voor de gek houden.
* iemand een leugen vertellen in de hoop dat die ander het geloofd
* Iemand voor het lapje houden
* iemand iets wijs maken of voor de gek houden
* Iets in de gaten houden.
* iets zorgvuldig blijven observeren
* Iets in petto houden
* een mededeling voor later bewaren
* Iets op afstand houden.
* geen toenadering zoeken
* Iets op peil houden.
* Iets tegen het licht houden.
* iets zorgvuldig onderzoeken
* Iets ten doop houden.
* Iets voor zich houden.
* iets niet aan een ander vertellen, iets geheim houden
* In het rechte spoor houden
* ervoor zorgen dat iemand geen verkeerde dingen doet
* In toom houden.
* in bedwang houden
* Laten we het daar maar op houden.
* laten we maar doen alsof het waar is
* Onder de duim houden
* in bedwang houden, iemand de baas zijn
* Rekening houden met iets.
* iets meenemen in een beslissingsproces
* •  Het beoogde filmtheater kreeg een nieuw ontwerp omdat gedurende de bouw bleek dat er onvoldoende rekening was gehouden met een luchtbehandelingsinstallatie.
* Ruggespraak houden
* eerst ergens over moeten overleggen
* Steek houden
* relevant zijn, van toepassing zijn
* Voet bij stuk houden
* niet toegeven, bij de eigen ideeën blijven
* Woord houden
* doen wat iemand beloofd heeft
* Zich gedeisd houden.
* Zich katoen houden
* Zich rustig houden
* Zich op de vlakte houden
* niet uitkomen voor de eigen mening
* •  Mijn twaalfjarige dochter was stil en hield zich op de vlakte.
* Zich van de domme houden
* doen alsof je er niets van weet
* de hand boven het hoofd houden
* in bescherming nemen, (ten onrechte) buiten schot houden

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord houden staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "houden" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "houden" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ houden op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Tubantia Buurman ‘Viking’ vraagt rechter om bouwstop filmtheater Judah Bolink 23-04-19
* ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be