# kritiek
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kritiek (hulp, bestand)
* IPA: / kriˈtik / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kri·tiek

##### Woordherkomst en -opbouw

* via het Frans via Latijn criticus "kritisch, hachelijk; kritiek, beoordelaar" van Oudgrieks κριτικός (kritikos) "kritisch, in staat tot oordelen; beslissend, kritiek"
* zn van Frans critique zn , in de betekenis van ‘beoordeling’ voor het eerst aangetroffen in 1761
* zn van Frans critique bn "cruciaal, doorslaggevend"

#### Zelfstandig naamwoord

de kritiek v
* uitingen waarmee bepaald gedrag, een bepaalde zienswijze e.d. van anderen worden veroordeeld of in twijfel getrokken
*   * Er kwam zware kritiek op het optreden van de troepen.
    ▸ Het vertrek van een reeks hooggeplaatste functionarissen werd op 5 juli ingeluid door minister van Financiën Rishi Sunak en gezondheidsminister Sajid Javid. Het tweetal uitte bij hun vertrek felle kritiek op Johnson. Ze schreven in een verklaring dat de overheid geen "goed, competent en serieus werk" verricht.
* (letterkunde) een document dat kunstzinnig commentaar levert op een optreden, tentoonstelling, boek, film of andere kunstuiting
*   * Heb je de kritieken gelezen? Ze zijn erg positief.

##### Synoniemen

* [1] commentaar
* [2] recensie

##### Hyponiemen

| bijbelkritiek bronnenkritiek | detailkritiek filmkritiek islamkritiek | kunstkritiek literatuurkritiek maatschappijkritiek | religiekritiek schriftkritiek stijlkritiek | tekstkritiek toneelkritiek zelfkritiek |

##### Afgeleide begrippen

* criticus, kritiekloos, kritisch

##### Uitdrukkingen en gezegden

* De toets der kritiek kunnen doorstaan
* Een storm/stortvloed van kritiek

##### Vertalingen
#### Bijvoeglijk naamwoord

kritiek
* op het scherp van de snede, met onzekere uitkomst, cruciaal voor de toekomst
*   * De kritieke situatie in het buurland zorgde voor grote onrust.
    ▸ De meest kritieke fase is daarmee voorbij, meldt de brandweer, die 950 brandweerlieden inzette. De vlammen worden geblust met behulp van vliegtoestellen. Er blijven nog 520 brandweerlieden in het gebied om de brand verder te controleren. Hulpdiensten spreken van een "megabrand".
* (medisch) zeer hachelijk, met groot gevaar voor leven of verdere gezondheid
*   * De aangereden voetganger is in kritieke staat in het ziekenhuis opgenomen.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord kritiek staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kritiek" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* 1 2 kritiek op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "kritiek" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “Britse premier Johnson stapt op, maar blijft zitten tot opvolger bekend is” (onderdag 07 juli 2022), NU.nl
* ↑ Weblink bron “Zeer grote bosbrand in Frankrijk onder controle, 650 hectare nog in brand” (09 juli 2022), NU.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be