# vat
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: vat (hulp, bestand)
* IPA: / vɑt / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* vat

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] erfwoord via Middelnederlands vat van Oudnederlands fat, in de betekenis van ‘ton’ aangetroffen vanaf de 10e eeuw
* [B] van Middelnederlands vat, op te vatten als afgeleid van vatten ww zonder achtervoegsel -en, in de betekenis van ‘greep’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1451

#### Zelfstandig naamwoord

[A] het vat o
* (techniek) ronde ton waar allerhande vloeistoffen in opgeslagen worden
* (eenheid) standaard inhoudsmaat voor ruwe aardolie of bier: 1 vat aardolie = 159 liter
* (anatomie) ader

##### Synoniemen

* [1] fust, ton
* [3] ader

##### Verwante begrippen

* [1] drum, emmer, kuip
* [3] bloedbaan, slagader

##### Hyponiemen

| ablutievat bastvat bellenvat biervat bloedvat (3) botervat compostvat danaïdenvat dewarvat drukvat expansievat gaarvat | gifvat haarvat (3) handvat hersenvat (3) hoosvat houtvat kaasvat koelvat kookvat kransvat (3) kruidvat kruitvat | lagervat longvat (3) lymfevat (3) lymfvat meevat mengvat nevelvat olievat patersvat peper-en-zoutvat pepervat petroleumvat reactievat | reactorvat rookvat stampvat testvat voorraadvat vuilnisvat wasvat watervat wierookvat wijnvat wijwatervat zaadvat zoutvat |

##### Afgeleide begrippen

| vaataandoening (3) vaatkramp vaatoperatie (3) vaatplant (3) vaatstelsel (3) | vaatverkalking (3) vaatvernauwend (3) vaatvernauwing (3) vaatverwijdend (3) vaatverwijder | vaatverwijding (3) vaatvlies (3) vaatwand (3) vaatziekte (3) vatbier vatbom | vatboor vaten vatenbom vatenkwast vathout vatlagering |

##### Spreekwoorden

* [1] "ronde ton"
* Wat in het vat zit, verzuurt niet.
* Iets wat op de juiste manier wordt bewaard, blijft in goede staat / Er is geen haast bij

##### Vertalingen
#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de vat m
* aangrijpingspunt waaraan een voorwerp kan worden vastgepakt

##### Synoniemen

* greep, handgreep

##### Hyponiemen

* oor

##### Verwante begrippen

* kruk

##### Afgeleide begrippen

* handvat

##### Uitdrukkingen en gezegden

* geen vat krijgen opniet kunnen beïnvloeden

#### Werkwoord

[B] vat
* enkelvoud tegenwoordige tijd van vatten
* gebiedende wijs van vatten

#### Gangbaarheid

* Het woord vat staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vat" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Oudnederlands Woordenboek
* ↑ vat (ton) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ vat (greep) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "vat" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Mota
#### Hoofdtelwoord

vat
* vier

## Volapük
#### Zelfstandig naamwoord

vat
* water