# dief
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: dief (hulp, bestand)
* IPA: /dif/

##### Woordafbreking

* dief

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de verouderde betekenis van ‘galgenbrok’ voor het eerst aangetroffen in 1240, in de bet. ‘iem. die steelt’ voor het eerst in 1271
* erfwoord: Middelnederlands dief, ontwikkeld uit Oergermaans *þeubaz, bij Indo-Europees *teup- ‘hurken (om zich te verbergen)’, waartoe ook Grieks entupás (ἐντυπάς) ‘hurkend, ineengedoken’ en Litouws tũpti ‘neerhurken’, tupė́ti ‘op zijn hurken zitten’ behoren. Evenals Nederduits Deef, Deev, Duits Dieb, Fries vero. tsjeaf, Engels thief en Zweeds tjuv.

#### Zelfstandig naamwoord

de dief m
* (misdaad) iemand die steelt
*   * Met de lokfiets kan de politie via een Google Maps-achtig systeem zien waar de dief de tweewieler naartoe brengt.
* (misdaad), (verouderd) bandiet, boef, schelm, schurk

##### Antoniemen

* schenker, gever

##### Hyponiemen

| aalbessendief autodief boodschappentassendief boontjedief brooddief dagdief duitendief fietsdief fietsendief gauwdief gelegenheidsdief goaltjesdief | hartedief hartendief herhalingsdief hoenderdief hoteldief identiteitsdief juwelendief kerkdief kettingdief kiekendief kinderdief kippendief | klapperdief knuffeldief koperdief kruimeldief kuikendief kunstdief lappendief letterdief meesterdief menagedief mensendief mierendief paardendief | pietendief pindief spekdief stranddief tasjesdief veedief visdief wapendief waterdief wespendief wilddief winkeldief zeilensnijder zweetdief |

##### Afgeleide begrippen

| diefachtig diefijzer diefmier diefstal | dievegge dievenbende dievengilde dievenhol dievenijzer | dievenjacht dievenklauw dievenlantaarn dievenlantaren dievenpad | dievenpoeder dievenpoortje dieventaal dievenwagen dievenweer |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Als een dief in de nacht
          • Terwijl hij aandachtig luisterde, overviel het zinloze van zijn actie hem als een dief in de nacht.
* Een dief van de eigen portemonnee

##### Spreekwoorden

* Eens een dief, altijd een dief. / Eenmaal gestolen, altijd een dief.
* Elk is een dief in zijn nering.
* Dieven met dieven vangen
* 't Is kwaad stelen waar de waard een dief is
* De gelegenheid maakt de dief
* Elk is een dief in zijn nering
* Wie eens steelt is altijd een dief

##### Vertalingen
#### Werkwoord

dief
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dieven
*   * Ik dief.
* gebiedende wijs van dieven
*   * Dief!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dieven
*   * Dief je?

#### Gangbaarheid

* Het woord dief staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dief" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "dief" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ dief op website: Etymologiebank.nl
* ↑ NRC Martin Kuiper 17 juni 2016
* ↑ Suzanne Vermeer: All-inclusive 2008
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
#### Zelfstandig naamwoord

dief
* dief

## Middelnederlands
#### Zelfstandig naamwoord

dief
* dief; iemand (persoon of dier) die iets steelt

##### Overerving en ontlening

* Nederlands: dief
** Afrikaans: dief