# factor
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: factor (hulp, bestand)
* IPA: /fɑktɔr/, /fɑk'tɔːrən/

##### Woordafbreking

* fac·tor

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘in de wiskunde: vermenigvuldiger’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1821
* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘element’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1856

#### Zelfstandig naamwoord

de factor m
* meewerkende oorzaak, katalysator
*   * De aanwezigheid van steenkool was een belangrijke factor voor de ontwikkeling van de chemische industrie in Zuid-Limburg.
* (wiskunde) getal in een vermenigvuldiging
*   * Het ontbinden in factoren is een belangrijke tak van de wiskunde geworden.
* maat waarmee men de werking of een eigenschap van een stof of product kan weergeven
    ▸ Ik smeerde me van top tot teen in met factor 50, hees mijn zware rugzak op mijn rug en liep omhoog richting ‘Pinchot Pass’.

##### Hyponiemen

| aaibaarheidsfactor aanbodfactor aapfactor arbeidsfactor beschermingsfactor bloedfactor cofactor correctiefactor deeltijdfactor dempingsfactor dwergfactor | erffactor faalfactor g-factor geluksfactor groeifactor hageman-factor impactfactor kostenfactor kwaliteitsfactor nutsfactor owren-factor | priemfactor productiefactor reflectiefactor resusfactor reumafactor rhesusfactor risicofactor rosenthal-factor schaalfactor stollingsfactor stroomversterkingsfactor stuart-prower-factor | succesfactor tijdfactor toevalsfactor umlautsfactor verdunningsfactor verkleiningsfactor vermenigvuldigingsfactor versterkingsfactor vestigingsfactor voorijlfactor weegfactor werktijdfactor |

##### Afgeleide begrippen

* factoranalyse

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de factor m
* (handel), (beroep) iemand die namens een of meer anderen werkzaamheden verricht, bijv. een afgezant van een handelaar
    ▸ Kort hierop moet hij vertrokken zijn, want een ander zaakgelastigde, de factor van de Portugese pretendent, verblijft reeds te Antwerpen op 27 apr. 1582.

##### Synoniemen

* factoor, zaakgelastigde

##### Afgeleide begrippen

* factoreren, factorij, factorkrediet, factormaatschappij

#### Gangbaarheid

* Het woord factor staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "factor" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 "factor" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ “Castro (1582), De 'Poeticsche werken'”
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: factor (VS) (hulp, bestand)

#### Zelfstandig naamwoord

factor
* factor

#### Werkwoord

factor
* onovergankelijk als factor fungeren/werken, factoreren
* overgankelijk factoriseren, in factoren ontbinden

## Spaans
#### Zelfstandig naamwoord

factor m
* factor