# kas
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kas (hulp, bestand)
* IPA: /'kɑs/

##### Woordafbreking

* kas

##### Woordherkomst en -opbouw

* [2] Ontwikkeld uit Middelnederlands casse “doos, kistje”(1240), ook “kistje voor relikwieën”, ontleend aan Oudfrans casse “kistje (i.h.b. voor relikwieën)” (uit Latijn cassa), modern Frans chässe.
* [3][4] Uit ouder cassa, casse, kas in de betekenis van “geldkist, geldkoffer”, ontleend aan Italiaans cassa “geldkist” (uit Latijn cassa) voor het eerst aangetroffen in 1543.

#### Zelfstandig naamwoord

de kas v / m
* (tuinbouw) een doorzichtige en meest glazen constructie die het cultiveren mogelijk maakt van planten die een ander klimaat vergen dan buiten heerst
*   * Het Westland heet vanwege zijn vele kassen ook wel de Glazen Stad.
* omhulsel waarin iets is opgesloten (-> borstkas, oogkas, tandkas)
* de bak die het ontvangen geld bevat
*   * In onze winkel is ieder personeelslid verantwoordelijk voor zijn eigen kas.
* (figuurlijk) (financieel), (economie) de liquide middelen van een organisatie
*   * We hebben op het moment niet zoveel geld in kas.
* in sommige gevallen afkorting van kast (-> windkas)

##### Verwante begrippen

* [1] geldkist
* [3] broeikas

##### Hyponiemen

| armenkas bedrijfskas borstkas (4) bouwkas broeikas (1) campagnekas clubkas compensatiekas consignatiekas drijfkas druivenkas geldkas gemeentekas | goudkas groentekas (1) hulpkas kerkenkas lijfrentekas liquidatiekas muurkas oogkas (4) oorlogskas orgelkas overheidskas overnamekas partijkas | pensioenkas plantenkas (3) provinciekas reservekas ribbenkas rijkskas schoolkas spaarkas staatskas stadskas stakingskas stookkas tandkas (4) trekkas (3) | tuinbouwkas tuinkas uitgaanskas verkiezingskas verrekenkas weerstandskas werklozenkas windkas zeewaterkas zendingskas ziekenfondskas ziekengeldkas ziekenkas zorgkas |

##### Afgeleide begrippen

| kasaantekening kasadministratie kasbasis kasbeheer kasbeheerder kasbescheiden kasbiljet kasbloem (3) kasboek kasbon kascheque kascommissie kascontrole kasduig kasfruit (3) | kasgeld kasgroente (3) kashandeling kashouder kaskaardespin kaskawina kaskraker kaskrediet kasloper kasmiddelen kasnotitie kasobligatie kasopname kaspapier kasplant (3) | kasplantje kaspositie kasregister kasrekening kasreserve kasritme kassalade kassaldo kasschuif kassenbouw kassencomplex kassengebied kassenteelt kassier kasspringspin kassprinkhaan | kasstelsel kasstorting kasstroom kasstuk kassucces kasteelt kastekort kasticket kastuinder (3) kasuitgave kasverkeer kasverschil kasvrouw kaswittevlieg uit de kas graaien verkassen |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* krap bij kas zitten
          • Een paar jonge gasten die krap bij kas zaten leefden zo’n beetje van het eten dat ze in de hiker box vonden.

#### Werkwoord

kas
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kassen
*   * Ik kas.
* gebiedende wijs van kassen
*   * Kas!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kassen
*   * Kas je?

#### Gangbaarheid

* Het woord kas staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kas" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ kas op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "kas" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Lets
#### Vragend voornaamwoord

kas
* wie, wat (nominatief)
    «Kas tas ir?»
       Wie is dat? / Wat is dat?
    «Kas tā par grāmatu?»
       Wat is dat voor een boek?

#### Betrekkelijk voornaamwoord

kas
* wie, (degene) die, (dat) wat, welke (nominatief)

##### Uitdrukkingen en gezegden

    «Necēri uz to, kas nav vēl rokā.»
       Hoop niet op dat wat je nog niet in handen hebt: Reken je niet rijk

## Nedersaksisch
##### Woordafbreking

* kas

#### Zelfstandig naamwoord

kas
* (religie)(kerst)(feest) kerst; de periode van kerstavond tot en met tweede kerstdag

##### Schrijfwijzen

| kaarst karst kärst | kast kerst kìrst |

##### Synoniemen

| joel jool joul käärstmissen karsemes | karsttied kasfees kastdaegen kastfeest | kastmis kìrsttied midwinter mirreweenter | Wiehnachten Wiehnachtstied wienachten wienachtstied |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Papiaments
#### Zelfstandig naamwoord

kas
* huis

## Sallands
##### Woordafbreking

* kas

#### Zelfstandig naamwoord

kas
* (religie)(kerst)(feest) kerst; de periode van kerstavond tot en met tweede kerstdag

##### Schrijfwijzen

* kast

##### Synoniemen

* joel

## Turks
#### Zelfstandig naamwoord

kas
* spier

##### Synoniemen

* adale

## Twents
##### Woordafbreking

* kas

#### Zelfstandig naamwoord

kas
* (religie)(kerst)(feest) kerst; de periode van kerstavond tot en met tweede kerstdag

##### Synoniemen

* jool
* kasfees
* mirreweenter