# kost

* Niet te verwarren met: Kost, kosť, košt

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kost (hulp, bestand)
* IPA: / kɔst / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* kost

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelnederlands cost / coste, in de betekenis van ‘uitgave, levensonderhoud’ voor het eerst aangetroffen in 1240

#### Zelfstandig naamwoord

de kost m
* (verouderd) geldbedrag of andere tegenprestatie voor een verkregen voorwerp of dienst of voor veroorzaakte schade Het enkelvoud is in deze betekenis verouderd, zeker in Nederland; het meervoud kosten is gangbaar geworden.
    ▸ Bij datacenters blijft koeling de voornaamste kostprijs, of beter gezegd: hoe minder je mechanisch moet koelen, hoe lager de stroomfactuur en dus de operationele kost.
* (voeding) voedsel, als onderdeel van het dagelijks bestaan In deze betekenis wordt het meervoud niet gebruikt, maar komen de verkleinwoorden wel voor.
    ▸ Ik probeer zoveel mogelijk gezonde kost te maken, maar soms is het ook een soepje of een boterham.

##### Opmerkingen

* [1] Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.. Het enkelvoud 'kost' in deze betekenis komt vooral voor in samenstellingen in ambtelijke taal: de meerkost, de loonkost.

##### Typische woordcombinaties

* [1] ten koste van
* [2] de kost verdienen

##### Verwante begrippen

* [1] prijs
* [2] levensmiddel, voeder, voedingsmiddel, voedsel, voer

##### Hyponiemen

* arbeidskost
* beroepskost
* exploitatiekost
* loonkost
* meerkost
* reiskost
* representatiekost
* stookkost
* transactiekost
* transportkost
* uitvoeringskost
* verwarmingskost
* verzendkost
* werkingskost
* woonkost
* zegelkost
* ziektekost
* zorgkost
* boerenkost
* broodkost
* burgerkost
* ketelkost
* kinderkost
* kippetjeskost
* lievelingskost
* meelkost
* mondkost
* productiekost
* rauwkost
* teerkost
* varkenskost
* vastenkost
* vroegkost
* winterkost
* ziekenkost
* zwijnenkost

##### Afgeleide begrippen

* kostelijk bn
* kosteloos bn
* kosten ww
* kostprijs zn
* Kostvlies en
* onkost zn
* kostbaas
* kostgangster
* kostgeld
* kosthuis
* kostschool
* kostwinnaar
* kostwinner
* kostwinning

##### Uitdrukkingen en gezegden

[1]
* De kost gaat voor de baat uit
[2]
* In de kost zijn bij
* Kost en inwoning/inwoon
* Vrije kost en inwoning
          ∗ Als ingenieur in dienst van de Noorse staat zou zijn loon 600 Noorse kronen per jaar zijn geweest plus vrije kost en inwoning, dat wilde zeggen het recht om te wonen zoals hij nu woonde maar dan met zes of zeven meter hoge sneeuwhopen voor het huis.
* Zijn kostje is gekocht
* Zijn ogen goed de kost geven

##### Vertalingen
#### Werkwoord

kost
* enkelvoud tegenwoordige tijd van kosten
* gebiedende wijs van kosten
    ▸ Even iets heel anders: wat kost zo’n PCT precies?

##### Uitdrukkingen en gezegden

* het koste wat het kost
* koste wat het kost
* koste wat kost
* kost wat kost (Belgisch-Nederlands)

#### Gangbaarheid

* Het woord kost staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* frequentie in teksten in het Nederlands uit België, op een 7-puntsschaal:
    7
* frequentie in teksten uit België, vergeleken met die in Nederland, op een 7-puntsschaal:
    1
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kost" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ kost op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "kost" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Data News Nederlands in: Ludo Permentier & Rik Schutz Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, kost
* ↑ Weblink bron Arlinde Vletter geciteerd door Rolinde Hoorntje “‘Je moet elkaar bij de les houden, is mijn ervaring’” (21 april 2017) op nrc.nl
* 1 2 3 Ludo Permentier & Rik Schutz “Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen” (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, kost
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Deens
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

#### Zelfstandig naamwoord

kost
* (gereedschap) bezem (redskab)

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* kost in: Det Danske Sprog- og Litteraturselskab Den Dankse Ordbog op website:ordnet.dk

## Duits
##### Uitspraak

* IPA: /koːst/

##### Woordafbreking

* kost

#### Werkwoord

kost
* tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd aantonende wijs bedrijvende vorm van kosen
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd aantonende wijs bedrijvende vorm van kosen
* tweede persoon meervoud tegenwoordige tijd aantonende wijs bedrijvende vorm van kosen
* tweede persoon meervoud tegenwoordige tijd gebiedende wijs bedrijvende vorm van kosen

##### Anagrammen

* Kots

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

kost
* (voeding) kost; voeding

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /kɔst/
* Geluid: kost (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kost

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *kostь

#### Zelfstandig naamwoord

kost v
* (anatomie) been, bot
* (zoötomie) graat; botje van een vis
* (spreektaal) stuk, lekker ding; een aantrekkelijke vrouw

##### Schrijfwijzen

* Oude schrijfwijze: kosť v

##### Gelijkklinkende woorden

* Kost v

##### Afgeleide begrippen

* kostík monbezield
* kostní
* kůstka v

##### Typische woordcombinaties

* diagram rybí kosti monbezield – visgraatdiagram, Ishikawa-diagram
* klíční kost v – sleutelbeen
* lebeční kost v – hersenpan
* rybí kost v – visgraat
* slonová kost v – ivoor

##### Verwante begrippen

| kakost kostečka / kostička / kůstečka v Kostěj kostěný kostitřas | kostival kostižer kostlín kostlivec kostnice | kostnatění o kostnatost v kostnatý kostohryz | Kostomlaty kostra okostice pakostnice |

##### Uitdrukkingen en gezegden

| být kost a kůže dobrák od kosti do morku kostí mrzne, až kosti praští pěkná kost | promoknout až na kost promrznout na kost protáhnout kosti srovnat kosti |

##### Anagrammen

* skot mbezield
* skot monbezield
* stok monbezield

##### Paroniemen

* košt

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

#### Zelfstandig naamwoord

kost monbezield
* (voeding)(verouderd) kost; voeding

##### Synoniemen

* strava v

#### Verwijzingen

* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Česko-německý slovník Fr. Št. Kotta - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch / Duits)

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

kost
* (voeding) kost; voeding