# zoet
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: zoet (hulp, bestand)
* IPA: / zut / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /ˈzut/
** (Vlaanderen, Brabant): /ˈzut/
** (Limburg): /ˈzut/

##### Woordafbreking

* zoet

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘niet zout, aangenaam’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901
| erfwoord afkomstig van: Middelnederlands: suote (1220), sute (1240), zoete (1290) Oudnederlands: suoti, suoze Germaans: *swōtu- Indo-Europees: *swéh₂du- | Verwant in Germaans: West: Engels: sweet (Angelsaksisch: swēte), Duits: süß, (Oudhoogduits: suozzi), Fries: swēte (Oudfries: swiet) Noord: Zweeds: söt, Deens: sødt, Noors: søt, (Oudnoords: sœtr), IJslands: sætur, Faeröers: søtur |

#### Bijvoeglijk naamwoord

zoet
* ter omschrijving van een vaak als aangename ervaren smaak zoals die van suiker
*   * Dat is een nogal zoete drank, zeg!
    ▸ Om de haverklap stopte ik om de zoete bessen te plukken waardoor mijn handen paars kleurden van hun sap.
* (van water) geen zout bevattend
    ▸ Nochtans waermen yet diepe inde steenrootse houdt, men vindt ter zoet water, recht oft bij mirakelen daer God verleende. Inden midden dweers dore loopt eene adere vander zee, zo wijdt datter rechts een cleen sceepkin duere varen mach, ende niet wijder.
* (figuurlijk) aangenaam voor sommige zintuigen
*   * Heerlijk, die zoete geur.
* (figuurlijk) (verouderd) (van personen, God) bemind
    ▸ O zoete here, dor al dit leet Ende dor dijn bloedighe zweet Ende dor dine hande ./ ic die anebede, Dattu mi absolveers te handen
* (figuurlijk) (van kinderen) gehoorzaam, braaf
*   * Wees even een zoete jongen, ik ben zo terug.

##### Uitdrukkingen en gezegden

* zoete aardappel, zoet water, zoetzure saus

##### Hyponiemen

* (intensivering) inzoet, mierzoet, overzoet, suikerzoet, zeemzoet
| bitterzoet bloemzoet | engelzoet honingzoet | kaneelzoet oliezoet | suikerzoet | zerpzoet zuurzoet |

##### Afgeleide begrippen

| zoet water zoetaardig zoetachtig zoete aardappel zoetekauw | zoetekoek zoetelaar zoetelief zoetelijk zoetemelk | zoeten zoeterig zoetgevooisd zoetheid zoethoudertje zoethout | zoetig zoetklinkend zoetmiddel zoetsappig zoetschaaf zoetschaven | zoetstof zoetvijl zoetvloeiend zoetwaar zoetwater zoetzuur |

##### Antoniemen

* [1] hartig, zuur, zout
* [2] zout, brak
* [3] stinkend, vies
* [5] stout

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

het zoet o
* snoepgoed, voornamelijk zuigbaar

#### Werkwoord

zoet
* enkelvoud tegenwoordige tijd van zoeten
* gebiedende wijs van zoeten

#### Gangbaarheid

* Het woord zoet staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zoet" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "zoet" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ zoet op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron Ambrosius Zeebout Tvoyage van Mher Joos van Ghistele (1557) in: R.J.G.A.A. Gaspar (ed.) Tvoyage van Mher Joos van Ghistele (1998), Verloren, Hilversum, p. 391 op dbnl.org
* ↑ Weblink bron Anoniem De spieghel der menscheliker behoudenesse (1557) in: Instituut voor Nederlandse Lexicologie (samenstelling en redactie) De spieghel der menscheliker behoudenesse (1949), Sdu Uitgevers/Standaard Uitgeverij, Den Haag/Antwerpen, fol. 110d op dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be