# navette
## Nederlands
##### Uitspraak

(klemtoonhomogram)
* [A] Geluid: návette (hulp, bestand)
** IPA: / ˈnavɛtə / (3 lettergrepen)
* [B] Geluid: navétte (hulp, bestand)
** IPA: / naˈvɛtə / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* na·vet·te

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A]: samenstelling van na bw "latere" en vette zn "bemesting"
* [B]: van Frans navette "shuttle (vervoer); schietspoel; wierookscheepje; oorspronkelijk: schuitje" in de uitdrukking faire la navette "pendelen"

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de navette v
* (landbouw) verhoogde vruchtbaarheid van grond als gevolg van de bemesting voor eerdere oogsten
    ▸ Aangezien een kleiner of groter deel van de toegediende mest na één gewascyclus nog niet volledig afgebroken zal zijn, blijft deze mest een voedende werking hebben voor het volgende gewas (of zelfs gewassen daarna). Deze resterende bemestingscapaciteit na één of meer groeicycli wordt in de bronnen navette genoemd.
* (juridisch) vergoeding aan een pachter na afloop van de pacht, omdat het land door hem bemest is
    ▸ De navette is de vergoeding voor de meststoffen die de afgaande pachter de laatste drie jaar effectief meststoffen heeft gebruikt op het perceel dat hij van de verpachter pachtte.

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de navette v
* (verkeer) vervoer dat tussen twee plaatsen direct heen en weer gaat
    ▸ Het duurt gelukkig niet lang vóór vader als portefeuillehouder van een wisselagent de navette naar de Brusselse beurs doet.
    ▸ Hij is blijven slapen en met dezelfde navette de volgende dag weer naar Brussel vertrokken.
* briljant die van boven gezien niet rond is, maar ellipsvormig uitgerekt eindigt in twee punten
    ▸ Diamanten worden op verschillende manieren geslepen: navette, baguette, hart, peervormig, ovaal, vierkant en smaragd.

##### Synoniemen

* [1] navet (uitspraakvariant)
* [1] pendeldienst
* [1] shuttle
* [2] marquise zn [5]

##### Typische woordcombinaties

* [1] de navette doenheen en weer reizen, forenzen, pendelen

##### Afgeleide begrippen

* [1] navetteur

##### Opmerkingen

* [1] Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.

#### Gangbaarheid

* Het woord 'navette' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron Pieter De Graef Mesthoop doet leven? Stadsmest en een beter bemestingspatroon in de achttiende-eeuwse Vlaamse landbouw in: Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis (TSEG), jrg. 14 nr. 1 (16 juni 2017), Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG), Amsterdam, p. 47
* ↑ Weblink bron Gearchiveerde versie “Navette” (22 mei 2022) op elfri.be
* ↑ Paul de Vree Verzameld proza in: Ludo Permentier & Rik Schutz Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, navette
* ↑ Weblink bron Frits Bolkestein “Grensverkenningen. Dagboek van een Eurocommissaris.” (2005), Bert Bakker, Amsterdam, ISBN 9035128214, p. 145
* ↑ Weblink bron Gearchiveerde versie Marius Tsakonis “Diamant verkopen” (22 maart 2022) op kost-baar.nl
* ↑ Ludo Permentier & Rik Schutz “Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen” (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, navette

## Frans
#### Zelfstandig naamwoord

navette v
* (industrie) schietspoel; (industrie) draaibare klos in een schuitje die bij het weven door het vak van de ketting geworpen wordt om het inslaggaren aan te brengen.
* (religie) wierookscheepje, metalen houder voor wierookkorrels
* (verkeer) shuttle, pendeldienst