# gemeente
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gemeente (hulp, bestand)
* IPA:/ ɣəˈmentə / (3 lettergrepen)
* IPA:
** (Standaard) /ɣəˈmentə/
** (Nederland) /ɣəˈmeɪntə/
** (Vlaanderen) /ʝəˈmentə/

##### Woordafbreking

* ge·meen·te

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘zelfbestuur uitoefenend onderdeel van de staat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1798
* afgeleid van gemeen (gemeenschappelijk) met het achtervoegsel -te

#### Zelfstandig naamwoord

de gemeente v
* bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
*   * In zijn eigen gemeente is de burgemeester uitzonderlijk populair.
* de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen
*   * De pastoor deed zijn uiterste best om aan de behoeften van zijn gemeente te voldoen.
    ▸ Op zondagochtend fietste ik richting onbekende kerkklokken om te zien of de gemeente en de sfeer daar iets voor mij was.

##### Hyponiemen

| altaargemeente artikel-12-gemeente artikeltwaalfgemeente baptistengemeente basisgemeente bevindgemeente bondsgemeente bov-gemeente broedergemeente buitengemeente buurgemeente buurtgemeente centrumgemeente christengemeente deelgemeente dorpsgemeente | e-gemeente faciliteitengemeente forensengemeente fusiegemeente gastgemeente geuzengemeente godsgemeente goegemeente grensgemeente groeigemeente heidegemeente hoofdgemeente huisgemeente industriegemeente kakkersgemeente kerkgemeente | kerngemeente kloostergemeente koppelgemeente kustgemeente landbouwgemeente landgemeente modelgemeente moedergemeente oergemeente overloopgemeente partnergemeente pilootgemeente pinkstergemeente plattelandsgemeente randgemeente recreatiegemeente | regiogemeente risicogemeente schildersgemeente schippersgemeente schoolgemeente slaapgemeente spilgemeente stadsgemeente streekgemeente thuisgemeente volle-evangeliegemeente werkgemeente wijkgemeente wijngemeente woongemeente zustergemeente |

##### Afgeleide begrippen

| gemeente-eigendom gemeente-instelling gemeenteadministratie gemeenteambtenaar gemeentearbeider gemeentearchief gemeentearchivaris gemeentearmen gemeentearts gemeenteavond gemeentebedrijf gemeentebegroting gemeentebeheer gemeentebelasting gemeentebeleid gemeentebericht gemeentebestuur gemeentebestuurder gemeentebibliotheek gemeentebier gemeenteblad gemeenteblik gemeentebode gemeentebord gemeentebudget gemeentecamping gemeentecode gemeentedecreet gemeentedienst | gemeentefiets gemeentefinanciën gemeentefonds gemeentefunctionaris gemeentegarantie gemeentegeld gemeentegids gemeentegiro gemeentegrens gemeentegrond gemeentegrot gemeentehuis gemeentehuize gemeentekantoor gemeentekas gemeentekrediet gemeenteland gemeentelasten gemeenteleven gemeentelid gemeentelied gemeentelijk gemeenteloket gemeenteman gemeentemandataris gemeentemodel gemeentemuseum gemeentenaam gemeentenaar | gemeenteniveau gemeentenummer gemeenteontvanger gemeenteontwerp gemeenteopbouw gemeenteoverheid gemeentepagina gemeentepark gemeentepersoneel gemeentepils gemeenteplantsoen gemeenteplein gemeentepolitie gemeentepolitiek gemeentepolitiekorps gemeentepredikant gemeenteraad gemeenteraadpleging gemeenterecht gemeentereglement gemeentereiniging gemeenterekening gemeenteschool gemeentesecretarie gemeentesecretaris gemeentesite gemeentestichting gemeentestructuur gemeentesubsidie | gemeentetram gemeenteveldwachter gemeentevergadering gemeenteverkiezing gemeenteverordening gemeenteverslag gemeentevervoer gemeentevlag gemeentevoorlichter gemeentevoorlichtster gemeentevorming gemeentewapen gemeenteweg gemeentewege gemeentewerf gemeentewerk gemeentewerker gemeentewerkman gemeentewet gemeentewetgeving gemeentewezen gemeentewijn gemeentewinkel gemeentewoning gemeentewoordvoerder gemeentewoordvoerster gemeentezaak gemeentezang gemeenteziekenhuis gemeentezijde |

##### Verwante begrippen

* broederschap, congregatie, gemeenschap, kerkbuurt, kerkgemeente, kerspel, parochie, stad

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord gemeente staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gemeente" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "gemeente" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ gemeente op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Zelfstandig naamwoord

gemeente
* (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
* (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

gemeente
* (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
* (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

##### Schrijfwijzen

| gemainte gemeante gemeeinte Gemeen Gemeend | Gemeende gemeinte Gemeune gemiente |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Sallands
#### Zelfstandig naamwoord

gemeente
* (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
* (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

##### Schrijfwijzen

* gemiente

## Twents
#### Zelfstandig naamwoord

gemeente
* (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
* (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

##### Schrijfwijzen

* gemeante

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

gemeente
* (aardrijkskunde) gemeente; bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
* (religie) gemeente; de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

##### Schrijfwijzen

* gemiente