# sponzen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: sponzen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈspɔnzə(n) / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* spon·zen

##### Woordherkomst en -opbouw

* zn spons zn met de uitgang -en, waarbij de slotmedeklinker weer stemhebbend wordt
* ww afgeleid van spons zn met het achtervoegsel -en, waarbij de slotmedeklinker weer stemhebbend wordt

#### Zelfstandig naamwoord

de sponzen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord spons
    ▸ Er worden meer waterstations opgetuigd, meer ijsbaden neergezet en de medische assistentie wordt uitgebreid. Maar bijvoorbeeld het (her)gebruik van sponzen is lastig vanwege de coronamaatregelen, zegt Barlag.
* meervoudsvorm als officiële benaming (dieren) een stam Porifera van sedentaire, primitieve meercellige dieren die zich vastzetten op de bodem van (meestal) zeeën en oceanen tot op 8,5 kilometer diepte
    ▸ Sponzen vormen een stam van meercellige zeedieren met interne filtersystemen. Wereldwijd zijn er rond 8.500 soorten bekend. Via speciale poriën (de ostia) laten ze zeewater binnenstromen, filteren het voedsel eruit en voeren het overtollige water via diverse uitstroomopeningen (de zogeheten oscula) weer af.

##### Synoniemen

* sponsen zn

##### Hyperoniemen

* [2] sponsachtigen, dieren

##### Hyponiemen

* [2] zie de categorie: Sponzen in het Nederlands
* [2] glassponzen, kalksponzen

##### Afgeleide begrippen

* bruin sponshorentje, sponsachtig, sponsbalein, sponsblad, sponsboor, sponsdier, sponsdoos, sponsdrager, sponsedoos, sponsen, sponsenduiker, sponsennet, sponsenvisser, sponsenvisserij, sponsenzakje, sponsgaasvlieg, sponsgezwel, sponshanddoek, sponshoofd, sponshorentje, sponshout, sponsig, sponsijzer, sponskalebas, sponskomkommer, sponskoraal, sponskrab, sponsmug, sponsnaald, sponsparenchym, sponspenseel, sponsrif, sponsrubber, sponsstad, sponssteen, sponsvisser, sponsvisserij, sponsvlieg, sponsvliegen, sponsvrucht, sponswatervorkje, sponszakje, sponszwam, sponzendoos, sponzenduiker, sponzenknijper, sponzenkolonie, sponzennet, sponzenvissen, sponzenvisser, sponzenvisserij, sponzenzak, sponzig, subsponsor

#### Werkwoord

sponzen
* overgankelijk opzuigen van water of vloeistof met een stuk kneedbaar, poreus materiaal
    ▸ Dit jaar hebben we gelukkig geen banen hoeven te sponzen, want het was prachtig weer.
* overgankelijk voorzien van water, verf of schoonmaakmiddel door dat op te zuigen in een stuk kneedbaar, poreus materiaal en het op een oppervlak uit te knijpen
    ▸ Geregeld komt Jan van Overbeek langs om de ramen van het clubhuis schoon te maken, te sponzen en te zemen.
* (figuurlijk) ongeremd opnemen van veel informatie
    ▸ De basisschool is zo’n leuke leeftijd. Het sponzen is dan maximaal. Alle informatie wordt opgezogen.
    ▸ Haar jonge jaren in Turkije, en later in de Amerikaanse zone van Duitsland hebben haar leren ‘sponzen’: „Als je ergens de taal of de situatie niet begrijpt: oordeel niet, maar kijk. Neem de visuele informatie in je op. Onthoud de beelden.”

##### Synoniemen

* sponsen ww

##### Afgeleide begrippen

* [1] afsponzen
* [1] insponzen

#### Gangbaarheid

* Het woord sponzen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "sponzen" herkend door:
| 97 % | van de Nederlanders; |
| 94 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron Sam de Voogt “Martelgang of niet, de olympische marathon gaat door” (6 augustus 2021) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Gemma Venhuizen “De snotterige nies van een spons kan een half uur duren – en levert ook weer voedsel op” (11 augustus 2022) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Gearchiveerde versie Marcel, Miranda & Josette Jeugdclubkampioenschappen in: Jeugdhonk, Nieuwsbrief voor de jeugd, nr. 5 (2013), LTV De Rijp
* ↑ Weblink bron Gearchiveerde versie HJ “Spic en span” (19 augustus 2016) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Kim Bos “Anniko van Santen: ‘Elke week denk ik weer bij al die ellende: kom, we gaan er iets aan doen’” (11 april 2022) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Rinskje Koelewijn “‘Ik wil vooruit in gestrekte draf’” (28 mei 2016) op nrc.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be