# gast

* Niet te verwarren met: Gast

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gast (hulp, bestand)
* IPA: / ɣɑst / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /χɑst/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ɣɑst/

##### Woordafbreking

* gast

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelnederlands gast, in de betekenis van ‘bezoeker’ voor het eerst aangetroffen in 1236

#### Zelfstandig naamwoord

de gast m
* (maatschappij) iemand die als bezoeker ergens wordt ontvangen, verwelkomd of op een bijzondere wijze behandeld
    ▸ Denemarken ook nauwelijks, in de pers hadden ze het uitgebreid gehad over de gemoedelijke verhouding tussen de Deense bevolking en de Duitse gasten. De koning en de regering van Denemarken zaten nog op hun plaats en de samenwerking leek uitstekend te functioneren binnen de Germaanse verbroedering.
* (horeca) klant in een hotel, restaurant e.d.
    ▸ `Onze gasten kunnen gerust slapen in de wetenschap dat hun vertrekken duchtig worden bewaakt; zei Montebello. `Om zich toegang te verschaffen tot de bovenverdiepingen dient men te passeren tussen de hybride verschijningsvorm van de angst en het verraderlijk spinnende poesje dat voor raadselen stelt, die respectievelijk staan voor het weinig realistische zelfbeeld van de man en het wezen van de vrouw, als u het mij toestaat u te amuseren met mijn dilettantisme op het gebied van de symboliek.
* (media) wie uitgenodigd wordt voor een mediaprogramma
*   * De centrale gast in een talkshow.
* (informatica) iemand zonder eigen account op een computer of netwerk
* (informeel) min of meer denigrerende vorm om tegen of over iemand (doorgaans van het mannelijke geslacht) te spreken
*   * Gast, wat ben jij daar aan het doen?
*   * Die opvliegende gast moesten ze voor altijd van de voetbalvelden weren.

##### Verwante begrippen

* [5] gozer, kerel, manmens, manspersoon, vent
* host, introducé, logé

##### Verwante begrippen

* eter

##### Hyponiemen

| Grootegast baangast baantjesgast badgast bakkersgast beenhouwersgast blusgast brandspuitgast broedgast bruiloftsgast campinggast daggast dwaalgast eregast feestgast havengast hoofdgast | hotelgast kabelgast kermisgast kostgast kuurgast logeergast lutjegast meestergast nachtgast ondergast oud-gast oudgast pensiongast poederzwamgast poldergast reepgast seizoengast | slijmgast spuitgast staatsgast stamgast studiogast suikergast tafelgast te gast tuingast vaargast vakantiegast varensgast verblijfsgast verjaardagsgast vipgast wintergast zomergast zwerfgast |

##### Afgeleide begrippen

| Kutters gaststeekmier gastarbeid gastarbeider gastarchitect gastartiest gastauteur gastbestuurder gastbijdrage gastblog gastblogger gastchoreograaf gastcollege gastcolumn gastconservator gastcurator gastdirectie gastdirigent gastdocent gastdocentschap gastenboek gastendoek gastendoekje gastenhuis gastenkamer gastenlijst | gastenverblijf gastenzeepje gastfamilie gastgebruik gastgever gastgezin gastheer gastheerschap gasthof gasthoofdredacteur gasthoogleraar gasthuis gastland gastlenen gastles gastlijst gastmaal gastmier gastmoeder gastmuzikant gastoptreden gastouder gastoudere gastplant gastpresentator gastprofessor | gastrecht gastredacteur gastregie gastregisseur gastrijder gastrobot gastrol gastschrijver gastsolist gastspeler gastspreekster gastspreker gaststad gaststeekmier gaststudent gastverblijf gastvoorstelling gastvriend gastvriendelijk gastvrij gastvrouw gastzanger gastzus glanzende gastmier ruige gaststeekmier vergasten |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Ongenode gasten zet men buiten de deur
* Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten

##### Vertalingen
#### Werkwoord

gast
* tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gassen
*   * Jij gast.
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gassen
*   * Hij gast.
* (verouderd) gebiedende wijs meervoud van gassen
*   * Gast!

#### Gangbaarheid

* Het woord gast staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gast" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ gast op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "gast" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 16
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* in de betekenis van ‘bezoeker’ voor het eerst aangetroffen in 1236, verder te herleiden tot het Proto-Germaanse *gasti- en uiteindelijk de Proto-Indo-Europese wortel *ghosti-. Misschien ook verwant met Proto-Indo-Europees *ghes-, "eten".

#### Zelfstandig naamwoord

gast m
* gast

#### Verwijzingen

* ↑ Middelnederlandsch Woordenboek
* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek
* ↑ gast op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "gast" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3