# zij
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: zij (hulp, bestand)
* IPA: / zɛi / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /sɛɪ̯/
** (Vlaanderen, Brabant): /zɛː/
** (Limburg): /zɛɪ̯/

##### Gelijkklinkende woorden

* zei

##### Woordafbreking

* zij

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] vn: erfwoord via Middelnederlands: si van Oudnederlands: siu, in de betekenis van ‘persoonlijk voornaamwoord’ aangetroffen vanaf 901; gaat terug op Oergermaans *iz en *hiz
* [A] vn: erfwoord via Middelnederlands: si van Oudnederlands: sia, in de betekenis van ‘persoonlijk voornaamwoord’ aangetroffen vanaf 791; gaat terug op Oergermaans *iz en *hiz
* [A] zn: zelfstandig gebruik van het persoonlijk voornaamwoord als vrouwelijk enkelvoud [1]
* [B] door syncope ontstaan uit zijde
* [C] de stam van zijn ww met de weer afgesleten uitgang -e, vergelijk Duits sei ww

#### Persoonlijk voornaamwoord

* 3e persoon enkelvoud vrouwelijk, nominatief
*   * Heeft zij dat gezegd of was het haar echtgenoot?
* 3e persoon meervoud, nominatief
*   * Hebben zij dat gedaan of was het de oppositie?

##### Synoniemen

* ze (clitische vorm)

##### Afgeleide begrippen

* zijzelf

##### Verwante begrippen

* [1] hij, haar
* [2] hun

##### Spreekwoorden

* [1] de soep wordt nooit zo heet gegeten als zij wordt opgediend

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

[A] de zij v
* vrouwelijk individu

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de zij v / m
* (anatomie) een van beide kanten van een lichaam.
*   * Hij lag niet op zijn zij, maar op zijn rug.
* (verouderd) richting, of onderdeel dat in een richting te vinden is
* (materiaalkunde) zachte, gladde stof gemaakt van cocons van de zijderups

##### Synoniemen

* zijde (uitspraakvariant)
* [2] kant

##### Hyponiemen

| bakboordzij binnenzij bladzij bovenzij buitenzij dagzij | dankzij hetzij keerzij landzij langszij linkerzij | natuurzij noordoostzij noordwestzij noordzij onderzij | oostzij opzij overzij rechterzij slagzij stikzij | stuurboordzij westzij zonzij zuidoostzij zuidwestzij zuidzij |

##### Afgeleide begrippen

| zij-jurk zijaanzicht zijaltaar zijbalk zijband zijbeenderen zijbelader zijbeuk zijdam zijdeur zijeffect zijgalerij | zijgang zijgevel zijig zijingang zijinstroom zijkamer zijkanaal zijkant zijklep zijlaan zijlicht zijligging zijlijn | zijlinie zijmuur zijnet zijpaadje zijpad zijpaneel zijplaat zijpolder zijportaal zijraam zijrand zijreflectie zijreflector | zijrivier zijroller zijruit zijschip zijsluiting zijspan zijspiegel zijspoor zijsprong zijstraat zijstuk zijtak zijtand | zijvenster zijvertrek zijvin zijvlak zijvleugel zijwaarts zijwand zijweg zijwind zijwortel zijzak zijzwaard |

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[C] zij
* aanvoegende wijs tegenwoordige tijd enkelvoud van zijn.
*   * Het zij zo!

##### Hyponiemen

* dankzij

#### Gangbaarheid

* Het woord zij staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zij" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* 1 2 zij (voornaamwoord) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "zij" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Oudnederlands Woordenboek
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ zij op website: Etymologiebank.nl
* ↑ zijde (kant) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ zijde (textielsoort) op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be