# zeil

* Niet te verwarren met: zijl

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: zeil (hulp, bestand)
* IPA: / zɛil / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* zeil

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelnederlands seil dat net als Middelnederlands segel (voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240) teruggaat op Oudnederlands segil

#### Zelfstandig naamwoord

het zeil o
* (scheepvaart) doek dat in een mast gehesen is om wind te vangen en die het schip voortbeweegt
* (scheepvaart) het geheel van alle zeilen van een schip
* vloerbedekking met een onderlaag van weefsel (jute) en een harde kunststof bovenlaag (zoals linoleum)
* doek voor diverse doeleinden (afdekken)
    ▸ Hij vertelde me dat hij ooit vijf dagen volledig afgezonderd in de Australische outback was gedropt met niet meer dan een stuk zeil, wat eten en drinken en een bijbel.

##### Gelijkklinkende woorden

* zijl

##### Verwante begrippen

* zeilboot, surfplank
* onder zeil
* linoleum, marmoleum
* zeildoek
* vloot

##### Hyponiemen

| achterstagzeil afdekzeil bakzeil boegzeil bovenkruiszeil bovenlijzeil bovenzeil bramzeil brandzeil brikzeil | dekzeil druilzeil emmerzeil fokzeil gaffelzeil glijzeil goverzeil grondzeil grootzeil hoofdzeil jagerzeil | kurkzeil leizeil lijzeil loggerzeil marszeil molenzeil onderlijzeil onderzeil razeil regenzeil roezeil | scheizeil schijnzeil schoenerzeil schooverzeil schoverzeil smakzeil spanzeil spatzeil sprietzeil springzeil stagzeil | stormzeil tafelzeil tentzeil topzeil vangzeil vloerzeil voorzeil waarzeil waterzeil wegzeil zonnezeil |

##### Afgeleide begrippen

| Zeilberg Zeilen Zeilmaker zeilaanwijzing zeilberging zeilbewijs zeilbond zeilboom zeilboot zeilcanadees zeilclub zeilcursus zeildag zeildoek zeildoft zeileigenschap zeilelger | zeilen zeilenmaker zeilensnijden zeilensnijder zeilervaring zeilevenement zeilfederatie zeilgaren zeilgesprek zeiljacht zeilkamp zeilkano zeilkar zeilklaar zeilklasse zeillat zeilles | zeilletter zeilmaker zeilmakerij zeilmedaille zeilmeisje zeilmiljonair zeilnummer zeiloom zeiloor zeiloppervlak zeilpak zeilplaat zeilplan zeilplank zeilploeg zeilpriem zeilpunt | zeilrace zeilree zeilreis zeilring zeilschip zeilschool zeilschuit zeilsport zeilsteen zeilteam zeilteken zeilterm zeiltocht zeiltoernooi zeiltornooi zeiltouw zeiltrein | zeilvaardig zeilvaart zeilvaartuig zeilvakantie zeilval zeilvereniging zeilvermogen zeilvis zeilvliegen zeilvloot zeilvolk zeilvriend zeilwagen zeilwedstrijd zeilweer zeilwereld zeilwerk zeilwind |

##### Typische woordcombinaties

* [1] zeil hijsen, zettenzeil de mast in omhoog halen
* [1] zeil in top zettenzeil helemaal naar boven hijsen
* [1] zeil revenhet zeiloppervlak verminderen
* [1] zeil strijkenzeil uit de mast weer omlaag halen
* [1] zeil trimmenzeil in optimale stand zetten
* [2] onder zeilzeilend (zie ook onder: Uitdrukkingen en gezegden)
* [2] veel zeil voerenmet veel zeilen gehesen varen

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] alle zeilen bijzettenalles uit de kast halen om het alsnog te halen
* [1] een oogje in het zeil houdenbewaken, toezien op
* [1] met volle zeilenmet grote snelheid (letterlijk: met alle zeilen gehesen)
* [1] met de zeilen voor de mast liggenniet goed verder kunnen, hulpeloos zijn
* [1] met de zeilen voor de mast (op)wachtenhelemaal klaar staan om het tegen iemand op te nemen
* [1] met een nat zeil thuis komenondanks tegenwind (tegenwerking) toch bij het doel aankomen
* [1] met opgestoken zeilendriftig
* [1] onder zeilnaar bed, slapend (zie ook onder: Typische woordcombinatie)
* [2] een vloot van twintig zeileneen vloot van twintig schepen

##### Spreekwoorden

* [1] onder een staand zeil is het goed roeiennaast een vast inkomen met wat klusjes wat bijverdienen om goed rond te kunnen komen

##### Vertalingen
#### Werkwoord

zeil
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van zeilen
*   * Ik zeil.
* gebiedende wijs van zeilen
*   * Zeil!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van zeilen
*   * Zeil je?

#### Gangbaarheid

* Het woord zeil staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zeil" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ zeil op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "zeil" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be