# gebruiken
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gebruiken (hulp, bestand)
* IPA: / ɣəˈbrœykə(n) / (3 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /χəˈbrœʏkən/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ɣəˈbrœʏkən/

##### Woordafbreking

* ge·brui·ken

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘zich bedienen van’ voor het eerst aangetroffen in 1240
* Verwant in Germaans:
* Nederlands: fruit, vrucht
* Duits: brauchen, Frucht
* Verwant in Romaans:
* Latijn: fructus, frui
* afgeleid van bruiken met het voorvoegsel ge-

#### Werkwoord

gebruiken
* overgankelijk zich bedienen van, toepassen
*   * Piet gebruikte een ladder om op het dak te komen.
    ▸ `Van Sinterklaas tot Sintemaarten' is bestemd voor Nederland en Vlaanderen. Wij hopen van harte dat het boek, mede door de grote toewijding waarmee Otto Dicke het heeft geïllustreerd, met vreugde gebruikt zal worden. Niet alleen voor de jeugd, in gezin en school, maar ook door alleenstaanden en zieken. Kortom: allen die zich willen verdiepen in de 'feestelijke' kant van het leven.
    ▸ Langzaam kreeg ik door hoe ik ze het beste kon gebruiken en merkte ik dat ze mijn knieën vooral bergafwaarts ondersteunden.
* overgankelijk eten, nuttigen
*   * Op Goede Vrijdag mochten wij alleen brood en water gebruiken.
* (pregnant) aan de drugs zijn
*   * Hoelang gebruik je al?

##### Hyponiemen

* hergebruiken, opgebruiken

##### Afgeleide begrippen

| gebruikelijk gebruiker gebruikmaken gebruikmakend gebruiksaanwijzing gebruiksaardewerk gebruiksartikel gebruiksauto gebruiksboek gebruikscode gebruikscomfort gebruiksdatum gebruiksderving gebruiksdier gebruiksdoel gebruiksdoeleinde gebruiksduur gebruikseis gebruikservaring gebruiksfase | gebruiksfrequentie gebruiksfunctie gebruiksgemak gebruiksglans gebruiksgoed gebruiksgraad gebruiksgrafiek gebruiksgroen gebruikshandeling gebruikshandleiding gebruikshond gebruikshuur gebruiksintensiteit gebruiksjaar gebruikskennis gebruiksklaar gebruikskosten gebruikskunst gebruikskwaliteit gebruikslicentie | gebruiksmogelijk gebruiksmogelijkheid gebruiksmoment gebruiksmuziek gebruiksonvriendelijk gebruiksoppervlakte gebruiksovereenkomst gebruikspatroon gebruiksperiode gebruiksplan gebruiksrecht gebruiksregel gebruiksruimte gebruikssfeer gebruikssituatie gebruiksstudie gebruikstarief gebruikstelling gebruikster gebruikstermijn | gebruikstoepassing gebruikstuin gebruiksvee gebruiksverbod gebruiksvergoeding gebruiksvergunning gebruiksvoorschrift gebruiksvoorwaarde gebruiksvoorwerp gebruiksvorm gebruiksvriendelijk gebruiksvriendelijkheid gebruikswaarde gebruikswijze ingebruikname ingebruiknemen ingebruikneming ingebruiksstelling ingebruikstellen ingebruikstelling |

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de gebruiken mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord gebruik

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord gebruiken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gebruiken" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "gebruiken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ gebruiken op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 7
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be