# rijden
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: rijden (hulp, bestand)
* IPA: / ˈrɛidə(n) / (2 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˈrɛɪ̯də(n)/, /ˈræɪ̯də(n)/, /ˈrɛɪ̯.jə(n)/, /ˈræɪ̯.jə(n)/
** (Vlaanderen, Brabant): /ˈrɛːdə(n)/, /ˈrɛː.jə(n)/
** (Limburg): /ˈrɛɪ̯də(n)/

##### Woordafbreking

* rij·den

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘zich voortbewegen in of op een voertuig’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1220

#### Werkwoord

rijden
* ergatief zich verplaatsen met behulp van een voertuig
*   * Zij reden naar Amsterdam.
    ▸ Een jaar geleden was hij op een onverharde weg in het bos aan het kamperen toen er ’s nachts een crossmotor recht over zijn tent heen was gereden.
    ▸ Daar zat ik dan, op meer dan drie uur rijden van het dichtstbijzijnde dorp met internet.
* overgankelijk iemand met een voertuig ergens heen brengen
*   * Hij heeft mij naar Amsterdam gereden.
* zich voortbewegen op een rijdier (bijv. een paard)
*   * Zij reed op een ruin.

##### Hyponiemen

| aanrijden aardgasrijden achternarijden achteruitrijden afrijden autorijden baantjerijden berijden binnenrijden blokrijden compactrijden daglichtrijden dichtrijden doodrijden doorrijden drankrijden droomrijden erheen rijden figuurrijden filerijden gansrijden | grijsrijden hardrijden heenrijden hogeschoolrijden inrijden joyrijden kapotrijden klemrijden kortebaanrijden kunstrijden langsrijden leegrijden lekrijden losrijden meerijden misrijden motorrijden narijden nederrijden nummerplaatrijden omhoogrijden | omrijden omverrijden onderrijden oprijden overrijden paardjerijden paardrijden paarrijden platrijden ponyrijden prijsrijden proefrijden quadrijden rallyrijden rekeningrijden ringrijden rondrijden schaatsenrijden schoolrijden schoonrijden slaaprijden | sleetjerijden spelerijden spookrijden taxirijden tegemoetrijden terreinrijden terugrijden testrijden tijdrijden uitrijden vastrijden veldrijden verrijden voorbijrijden voorrijden voortrijden vooruitrijden waaierrijden wegrijden wielrijden zwartrijden |

##### Afgeleide begrippen

| rij-op-rij-afboot rij-op-rij-afschip rijafstand rijangst rijbaan rijbak rijbed rijbereik rijbeurt rijbevoegdheid rijbewijs rijbroek rijclub rijcomfort rijcontract rijcyclus rijdag rijdbaar rijdek rijder rijdier rijding rijdraad rijdster | rijeigenschap rijen rijervaring rijexamen rijgedrag rijgenot rijgeschiktheid rijgevaarlijk rijgevoel rijhal rijhelft rijhoogte rijimpressie rijinstructeur rijinstructie rijinstructrice rijkaart rijklaar rijkleding rijkleed rijknecht rijkostuum rijkunst rijkussen | rijlaars rijles rijlijn rijmeester rijnagel rijnummer rijontzegging rijopleiding rijpaard rijpad rijpartij rijpedaal rijplaat rijplezier rijproef rijrichting rijrok rijschaal rijschema rijschool rijsimulator rijsnelheid rijspoor rijsport rijstabilisator | rijstand rijsteiger rijstijl rijstoel rijstrook rijtaak rijtaks rijtest rijtijd rijtocht rijtoer rijtuig rijvaardigheid rijvak rijverbod rijvereniging rijverkeer rijvlak rijvloer rijweerstand rijweg rijwiel rijwind rijzadel rijzweep |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Een scheve schaats rijden.
* Iemand in de wielen rijden.
* Krakende wagens rijden het langst.
* Men moet een paard de rug niet stuk rijden
* onder invloed rijden
          ∗ De grote strafzaken namen hijzelf en Lars Silbermann natuurlijk voor hun rekening, een juridisch medewerker kon alleen in onbelangrijke zaken pro-deoadvocaat zijn, rijden onder invloed, snelheidsovertredingen, belediging en dat soort dingen.

##### Vertalingen
#### Werkwoord

$_{NietindeWoordenlijstNederlandseTaalvandeTaaluniealsverledentijdwerkwoord.}$
rijden
* meervoud verleden tijd van rijen
*   * Wij rijden.
*   * Jullie rijden.
*   * Zij rijden.

#### Gangbaarheid

* Het woord rijden staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "rijden" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "rijden" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ rijden op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be