# wezen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: wezen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈwezə(n) / (2 lettergrepen); /ˈʋeː.zə(n)/

##### Woordafbreking

* we·zen

##### Woordherkomst en -opbouw

* zn: In de betekenis van ‘schepsel’ aangetroffen vanaf 1461
* zn [2]: In de betekenis van ‘aard, natuur’ aangetroffen vanaf 1265

#### Werkwoord

wezen
* koppelwerkwoord hulpwerkwoord ergatief alternatieve onbepaalde wijs van zijn.
*   * Hij zal gezegend wezen.

##### Opmerkingen

* De vorm gewezen wordt alleen als bijvoeglijk naamwoord gebruikt.
* De tegenwoordige tijd komt alleen voor in de gebiedende wijs: wees(t).

##### Afgeleide begrippen

* wegwezen

#### Werkwoord

wezen
* meervoud verleden tijd van wijzen
*   * Wij wezen.
*   * Jullie wezen.
*   * Zij wezen.

#### Zelfstandig naamwoord

het wezen o
* bestaand individu, inzonderlijk een persoon of dier
*   * Zij was een wonderbaarlijk wezentje.
    ▸ Mijn ogen schoten onzeker alle kanten op, speurend naar kleine bewegingen en donkerharige wezens.
* de aard van iets
*   * Dat is het wezen van de schilderkunst.
    ▸ `Onze gasten kunnen gerust slapen in de wetenschap dat hun vertrekken duchtig worden bewaakt; zei Montebello. `Om zich toegang te verschaffen tot de bovenverdiepingen dient men te passeren tussen de hybride verschijningsvorm van de angst en het verraderlijk spinnende poesje dat voor raadselen stelt, die respectievelijk staan voor het weinig realistische zelfbeeld van de man en het wezen van de vrouw, als u het mij toestaat u te amuseren met mijn dilettantisme op het gebied van de symboliek.

##### Hyponiemen

| Opperwezen achterwezen actiewezen afwezen archiefwezen armwezen bankwezen begrafeniswezen bendewezen beurswezen bibliotheekwezen bijwezen boekwezen boswezen casinowezen dijkwezen financiewezen geldwezen gemeentewezen gevangeniswezen gildewezen gokwezen hitwezen | hotelwezen ijkwezen kloosterwezen kredietwezen krijgswezen leedwezen leerlingwezen lichtwezen loodswezen marinewezen marktwezen mijnwezen muntwezen museumwezen onderwaterwezen opperwezen overwezen partijwezen politiewezen postwezen rechtswezen reclamewezen reddingswezen | reiswezen ruimtewezen schermwezen schoolwezen spaarwezen staatswezen stoomwezen taxiwezen tentoonstellingswezen tolwezen transportwezen uitvaartwezen uitzendwezen vakbondswezen veilingwezen verkeerswezen vervoerswezen verzekeringswezen vliegwezen vooruitwezen wegwezen zeewezen ziekenhuiswezen |

##### Afgeleide begrippen

| aanwezig afwezig onwezenlijk | wezenheid wezenlijk | wezenloos wezensbelang | wezenskenmerk wezenskern wezensschouw | wezenstrek wezensvraag wezensvreemd |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* In wezen
* Laten we wel wezen

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de wezen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord wees

#### Gangbaarheid

* Het woord wezen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wezen" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 "wezen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 16
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Nedersaksisch
#### Werkwoord

wezen
* zijn

##### Schrijfwijzen

* ween

##### Synoniemen

* bint
* bunt

## Sallands
#### Werkwoord

wezen
* zijn

##### Schrijfwijzen

* ween