# vol

* Niet te verwarren met: Vol, vol.

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: vol (hulp, bestand)
* IPA: / vɔl / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /vɔɫ/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /vɔl/

##### Woordafbreking

* vol

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘gevuld’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

#### Bijvoeglijk naamwoord

vol
* geheel gevuld
*   * Zij zocht een zitplaats in de volle trein.
    ▸ De volle fles legde ik tussen mijn benen in de hoop mijn slaapzak iets op te warmen.
* helemaal, compleet
*   * Zij had zijn volle aandacht.
*   * Maar hij had dan ook het volste vertrouwen in de goede afloop.

##### Antoniemen

* [1] leeg

##### Hyponiemen

| achtingsvol angstvol armvol attentievol attentvol barstensvol begripsvol begripvol beleidvol beloftevol berouwvol berstensvol betekenisvol bomvol boordevol bordvol disrespectvol eervol effectvol eivol emmervol emotievol energievol fantasievol geestvol geheimenisvol | geheimvol genadevol genotvol gevaarvol gevoelvol gewetensvol gezagsvol gezagvol glasvol gloedvol glorievol halfvol handenvol handjevol handvol hoopvol humorvol impactvol inhoudsvol inspiratievol karaktervol klankvol klassevol kommervol krachtvol kunstvol | kwaliteitsvol kwaliteitvol leervol liefdevol luistervol lustvol moeitevol mondjevol mondvol mudjevol mudvol nokvol overvol passievol perspectiefvol piëteitsvol platvol prachtvol probleemvol propvol respectvol risicovol roemervol roemvol schaamtevol schroomvol | sfeervol smaakvol soulvol spanningsvol stampvol standingvol stemmingsvol stijlvol stikvol stressvol succesvol tactvol talentvol temperamentvol tjokvol troostvol vertrouwensvol vertrouwvol verwachtingsvol vredevol vreugdevol vruchtvol waardevol wondervol zinvol zorgvol |

##### Afgeleide begrippen

| vol-au-vent volautomaat volautomatisch volbloed volbouwen volbrassen volbrengen volcontinu voldingen voldingend voldoen voldoend voldongen voldragen voleinden voleindigen volgaarne volgeboekt volgegeten volgieten volgooien volgroeien volhandig volhangen volharden volhardend volhartig | volheid volhouden volijverig voljarig volkalken volkladden volkom volkomen volkoren volkrabbelen volladen volle maan volle maantjes volledig volleerd vollegrond vollemaan vollen vollenbak volleren vollopen vollullen volmacht volmachtigen volmaken volmatroos volmolen volmondig | volop volpakken volpension volplakken volplanten volplempen volpompen volpraten volproppen volrijm volrijp volschenken volscheppen volschieten volschip volschrijven volslagen volslank volsmeren volspammen volspelen volspuiten volstaan volstampen volstandig volstapelen volstoppen volstorten | volstouwen volstrekken volstrekt volstromen voltallig voltanken voltapijt volte voltijd voltijder voltijdstudie voltooien voltreffer voltrekken voluit volvaardig volvet volvoeren volvoetig volvreten volwaardig volwangig volwassen volwichtig volzet volzetten volzin volzuigen |

##### Uitdrukkingen en gezegden

de volle zee
* de open zee, ver verwijderd van de kust
volle maan
* de schijngestalte van de maan waarbij de maan, vanaf de zon gezien, zich aan de andere zijde van de aarde bevindt
* Als de maan vol is, schijnt zij overal
* De maat vol zijn
* Ergens de buik van vol hebben
* Ergens de mond vol van hebben
* Iemand (niet) voor vol aanzien
* Iemand voor vol aanzien
* Iemand het volle pond geven
* In vol ornaat
* Met de mond vol tanden staan
* Mudvol of zo vol als mud
* Waar het hart vol van is, loopt/vloeit de mond van over
* Zeven is een galg vol
* de volle laag
          • Geniet nog maar even van de zon vandaag: aan het eind van de middag krijgen Overijssel en Gelderland de volle laag van een onweersstorm. Ook de provincies Brabant en en Limburg liggen in de vuurlinie van zware onweersbuien. ProRail waarschuwt alvast voor overlast doordat bijvoorbeeld omvallende bomen en blikseminslag het treinverkeer verstoren.

##### Vertalingen
#### Werkwoord

vol
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vollen
*   * Ik vol.
* gebiedende wijs van vollen
*   * Vol!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vollen
*   * Vol je?

#### Gangbaarheid

* Het woord vol staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vol" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "vol" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Herzen, Frank De zoon van de woordbouwer 1970 ISBN 9062805450 pagina 100
* ↑ Tubantia Gerald Meijer 04-06-19, Oost-Nederland krijgt vandaag te maken met een onweersstorm: regenbuien en mogelijk hagel
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Woordafbreking

* vol

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelnederlandse vol, via het Nederlandse vol

#### Bijvoeglijk naamwoord

vol
* vol; geheel gevuld
    «Draai die kraan toe, die swembad is vol.»
       Draai de kraan dicht, het zwembad is vol.
* vol; helemaal, volkomen
    «Kan ek julle volle aandag kry?»
       Kan ik jullie volledige aandacht krijgen?.

##### Antoniemen

* leeg

## Frans
#### Zelfstandig naamwoord

vol m
* vlucht; het zich door luchtruim bewegen.
* diefstal

## Middelnederlands
##### Woordafbreking

* vol

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgleid van het Proto-West-Germaanse *full, via het Oudnederlandse fol / ful

#### Bijvoeglijk naamwoord

vol
* vol; geheel gevuld
* vol; helemaal, volkomen

##### Schrijfwijzen

* vul

##### Overerving en ontlening

* Limburgs: vól
* Nederlands: vol
** Afrikaans: vol
** West-Vlaams: vul

#### Verwijzingen

* Vroegmiddelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal
* Middelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

## Nedersaksisch
#### Bijvoeglijk naamwoord

vol
* vol; geheel gevuld

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /vɔl/

##### Woordafbreking

* vol

#### Werkwoord

vol
* informeel tweede persoon enkelvoud gebiedende wijs van het imperfectieve werkwoord volit

##### Anagrammen

* lov

## Veluws
#### Bijvoeglijk naamwoord

vol
* vol; geheel gevuld

## Volapük
#### Zelfstandig naamwoord

vol
* wereld; de aarde.