# spreken
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: spreken (hulp, bestand)
* IPA: /ˈspreːkə(n)/

##### Woordafbreking

* spre·ken

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘praten’ voor het eerst aangetroffen in 901
| afkomstig van: Middelnederlands: spreken Oudnederlands: sprekan Germaans: *sprekanan | Verwant in Germaans: West: Engels: speak (Angelsaksisch: sprecan, specan), Duits: sprechen, (Oudhoogduits: sprehhan), Fries: sprekke, spreeke (Oudfries: spreka) |

#### Werkwoord

spreken
* inergatief zich met behulp van de stem uiten
*   * Hij sprak heel zachtjes.
    ▸ Mijn dochter werd die dag 15 jaar oud en ik hoopte haar te kunnen spreken en zien via Facetime.
* zich met behulp van de stem kunnen uiten in een bepaald taal
    ▸ Ze spraken geen woord Engels, maar met handen en voeten kwamen we een heel eind.
* inergatief ~ over een bepaald onderwerp aansnijden
*   * Hij sprak daar met geen woord over.

##### Synoniemen

* praten

##### Antoniemen

* zwijgen

##### Hyponiemen

| aanspreken afspreken bespreken buikspreken | doorspreken goedspreken grootspreken inspreken kwaadspreken | meespreken misspreken naspreken onderspreken opspreken | overspreken rechtspreken samenspreken tegenspreken toespreken | uitspreken verspreken voorspreken vrijspreken weerspreken |

##### Afgeleide begrippen

| onweersprekelijk spreekbeurt spreekbuis spreekcel spreekervaring | spreekgestoelte spreekhoorn spreekkamer spreekkoor spreekmaat | spreekopdracht spreekrecht spreekspoel spreeksteen spreektaal | spreektijd spreektrant spreektrompet spreekuur spreekvaardigheid | spreekverbod spreekwijs spreekwijze spreekwolk spreekwoord spreker |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* iemand niet te na gesproken
* niet te spreken zijn over iets
          • Hogeschool Saxion is absoluut niet te spreken over het plan voor de herziening van de bekostiging van het hoger onderwijs in Nederland. Dat zegt bestuursvoorzitter Anka Mulder. Als die plannen doorgaan, gaat er jaarlijks 4 miljoen euro minder naar de hogeschool. „Dat kunnen wij niet accepteren, dit voorstel moet van tafel.”
* bij zichzelf spreken
          • Maar Abraham sprak bij zichzelf: ‘HEERE in den hemel, ik dank U.
* Spreken is zilver, zwijgen is goud.
* Boekdelen spreken
* De prins spreken
* Een hartig woordje met iemand spreken.
* Iemand onder vier ogen spreken
* In het huis van de gehangene spreekt men niet van de strop
* Met twee tongen spreken
* Voor de vuist weg (spreken)

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord spreken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "spreken" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "spreken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Tubantia Arjan te Bogt 20-05-19 4 miljoen euro minder per jaar voor Saxion: ‘Onbegrijpelijk’
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Middelnederlands
#### Werkwoord

spreken
* spreken

#### Zelfstandig naamwoord

spreken o
* gerundium: het spreken,
** spraak, spraakvermogen
    «d'Andre etaet die gaet in alst kint doet sprekens beghin.»De tweede fase treedt in als het kind met het spreken begint.
** het gesprokene, wat gezegd wordt

#### Verwijzingen

* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek
* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek
* ↑ Weblink bron Jacob van Maerlant “Der Naturen Bloeme” (13e eeuw)