# tuin
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuin (hulp, bestand)
* IPA: /tœy̯n/

##### Woordafbreking

* tuin

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘omheining’ voor het eerst aangetroffen in 901.
* erfwoord: Middelnederlands tuun ‘vlechtwerk van teen; omheining, omheinde ruimte’, uit Oudnederlands tūn ‘omheining’. Verder te herleiden tot Oergermaans *tūnan ‘omheining, omheinde ruimte’, ontleend aan Transalpijns-Gallisch dūnon ‘versterking, versterkte stad’ (vgl. Oudiers dún ‘burcht, omwalde stad’, Welsh vero. din ‘vesting’).. Verder cognaat met Tuun ‘hek; tuin’, Duits Zaun ‘hek’, Engels town ‘kleine stad/gemeente’ en Nynorsk tun ‘hoeve; erf’.

#### Zelfstandig naamwoord

de tuin m
* (tuinbouw), (tuinieren) een omheind stuk grond waar bloemen gekweekt of groenten geteeld worden
*   * Zijn al die bloemen voor je tuin bedoeld?
* (Zuid-Nederlands, westelijk Noord-Brabants) heg, tenen omheining rond een hof
*   * Een tuin is gemaekt van staken van wilgen hout in den grond gestoken, en met dunner takken van het zelve hout dicht doorvlochten.
* stuk onbebouwd terrein rond een huis
    ▸ Die nacht had ik in de tuin van Trail Angels Scout & Frodo gelogeerd, in een buitenwijk van San Diego.
* (waterbeheer) eigenlijk 'vlechttuin', opstaande rij palen op een zinkstuk met daardoorheen gevlochten rijshout, ter voorkoming van het afrollen van ballaststeen
    ▸ In de rijshoofden aldaar werk 300 ellen tuin vernield en 105 vierk. ellen beslagwerk opgebroken

##### Synoniemen

* gaard, gaarde
* hof

##### Hyponiemen

| achtertuin apentuin atriumtuin baroktuin beeldentuin beleeftuin belevingstuin bessentuin beweegtuin binnentuin bloementuin bomentuin bostuin buurttuin cultuurtuin daktuin demonstratietuin dierentuin dodentuin dwaaltuin emotietuin ervaringstuin flextuin fruittuin | gedenktuin geveltuin graftuin groentetuin heemtuin heidetuin houttuin kantoortuin kasteeltuin kerktuin kersentuin kieltuin kijktuin kinderspeeltuin kindertuin klappertuin kleutertuin kloostertuin knollentuin kruidentuin kruidtuin kweektuin landschapstuin landtuin | ledentuin lentetuin lusttuin moestuin museumtuin natuurtuin objectentuin overtuin paleistuin palmentuin parktuin patiotuin pepertuin peutertuin plantentuin pleziertuin privétuin proeftuin rotstuin rozentuin schooltuin siertuin slaaptuin slingertuin | snoezeltuin speeltuin sprookjestuin stadstuin suikertuin taaltuin tegeltuin theetuin torteltuin tovertuin tulpenpluktuin urnentuin verkeerstuin vlechttuin vlindertuin volkstuin voortuin vredestuin watertuin wildtuin wintertuin zentuin zijtuin zintuigentuin zuidtuin |

##### Afgeleide begrippen

| Tuinwijk huis-tuin-en-keukengebruik huis-tuin-en-keukenmiddel huis-tuin-en-keukenoplossing paratuinkers toetuinen tuinaanleg tuinaap tuinaardbei tuinaarde tuinafval tuinameublement tuinanjer tuinarchitect tuinarchitectuur tuinartikel tuinbaas tuinbalsemien tuinbank tuinbed tuinbedrijf tuinbeeld tuinbeurs tuinbezitter tuinbingelkruid tuinbladroller tuinbladsnijder tuinboek tuinboon tuinbouw tuinbouwer tuinbroek tuincentrum tuinclub tuincultuur tuindag tuindecoratie tuindeur tuindier tuindorp tuineiland tuinekster tuinen tuinensupermarkt tuinfair tuinfeest tuinfilosoof tuinfluiter | tuingast tuingat tuingeld tuingeranium tuingereedschap tuingerei tuingericht tuingewas tuingitje tuingoudsbloem tuingroefkopje tuingrond tuinhamer tuinhangmatspin tuinhek tuinhok tuinhommel tuinhoningeter tuinhout tuinhuis tuinhuisje tuinier tuinkabouter tuinkamer tuinkamperfoelie tuinkant tuinkas tuinkat tuinkers tuinkever tuinklomp tuinknecht tuinkoepel tuinkruid tuinkunst tuinland tuinleasebedrijf tuinliefhebber tuinlijster tuinlobelia tuinloopkever tuinman tuinmaskerbij tuinmelde tuinmest tuinmeubel tuinmeubilair tuinmineervlieg | tuinmuur tuinnetje tuinonderhoud tuinontwerp tuinontwerper tuinpad tuinpaviljoen tuinpeterselie tuinplant tuinpoort tuinproduct tuinrenspin tuinschaar tuinschallebijter tuinseizoen tuinset tuinsieraad tuinslak tuinslakken tuinslang tuinslaper tuinsmaragdkolibrie tuinspinnendoder tuinspitsmuis tuinsproeier tuinstaak tuinstad tuinstadwijk tuinstoel tuintafel tuinterras tuintherapie tuintoerisme tuintrampoline tuintroepiaal tuinturf tuinverlichting tuinvijver tuinvlieg tuinvogel tuinvogeltelling tuinvrouw tuinvrucht tuinwaaierstaart tuinwerk tuinwijk tuinwolfsmelk tuinwolfspin tuinzaad tuinzaal tuinzijde |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* De kap op de tuin hangen
* Iemand om de tuin leiden

##### Vertalingen
#### Werkwoord

tuin
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van tuinen
*   * Ik tuin.
* gebiedende wijs van tuinen
*   * Tuin!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van tuinen
*   * Tuin je?

#### Gangbaarheid

* Het woord tuin staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "tuin" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "tuin" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ tuin op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Arnold Moonen, Nederduitsche spraekkunst, ten dienste van in- en uitheemschen, uit verscheidene schryveren en aentekeningen, opgemaekt en uitgegeeven, uitg. Pieter Meyer, 1751, blz. 74
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron “Uittreksel uit verslag van de Provincie” (4 september 1861), Zierikzeesche Courant
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Limburgs
#### Zelfstandig naamwoord

tuin
* tuin

##### Synoniemen

* gaard
* hoaf

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

tuin
* tuin

##### Schrijfwijzen

* teun
* toen
* toene
* tune
* tuun

##### Synoniemen

| gaarden gaarn goarden goarn | Goârn Goorn hof Hoff |

##### Afgeleide begrippen

* moestuin
* tuinieren
* tuinman

#### Meer informatie

* tuin
* tuin

## Twents
#### Zelfstandig naamwoord

tuin
* tuin

##### Schrijfwijzen

* Oude schrijfwijze: toen

##### Synoniemen

* gaarden
* gaarn
* goarden
* goarn
* hof

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

tuin
* tuin

##### Schrijfwijzen

* tune
* tuun

##### Synoniemen

* hof

##### Afgeleide begrippen

* moestuin
* tuinieren
* tuinman

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.