# dik

* Niet te verwarren met: dík

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: dik (hulp, bestand)
* IPA: / dɪk / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /dɪk/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /dɪk/

##### Woordafbreking

* dik

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘(op)gezet’ voor het eerst aangetroffen in 1089
* Van het Middelnederlandse dicke met dezelfde betekenis, van het Germaanse *thekuz. Vergelijk het Oudhoogduitse dicki, het Angelsaksische þicce en het Oudnoorse þykkr, þjokkr. Buiten het Germaans mogelijk alleen in Keltisch (Oudierse tiug) bekend.

#### Bijvoeglijk naamwoord

dik
* een naar verhouding grote dwarsdoorsnede hebbend
*   * Zij had erg dikke benen.
* de genoemde dwarsdoorsnede hebbend
*   * Dat beestje was een vinger dik.
* een naar verhouding grote lichaamsomvang hebbend
*   * Die jongen is echt veel te dik.
* ruim.
*   * Het zat er dik in dat hij dat zou doen.
* hecht.
*   * Zij zijn echt dikke vrienden!
* nauw aaneengesloten
*   * Er was gisteren erg dikke mist, waardoor we niets meer zagen.
* weinig vloeibaar
*   * Hij hoestte allemaal dik slijm op.
* met een grote diepte
    ▸ Ik duwde de deur met beide handen open en zag dat er ’s nachts een dik pak sneeuw was gevallen, waarvan een stukje geel kleurde toen ik er mijn waterfles in leegde.

##### Antoniemen

* [1] dun
* [2] dun
* [3] mager, slank

##### Hyponiemen

| aandikken armdik dikdik | driedik dubbel en dik dubbeldik | duimdik duimendik handdik | koffiedik mansdik metersdik | polsdik rijendik vingerdik vuistdik |

##### Afgeleide begrippen

| dik doen dik verdiend dikachtig dikbek dikbetaald dikbil dikbuik dikbuikig dikdik dikdoener dikdoenerig dikdoenerij | dikgedrukt dikheid dikhoornschaap dikhuid dikhuidig dikkaak dikke darm dikke darmpje dikke poelslak dikken dikkenek dikkentaks | dikkerd dikkig dikkop dikkopje dikkopjes diklipharder dikmakend dikmaker dikoor dikpalpje dikpoot diksap diksnavel | dikspoeling dikte dikvloeibaar dikwandig dikwerf dikwijls dikzak gezaagd dikpalpje gezadeld dikpalpje grote dikkaak kleine dikkaak scharlaken dikbek tandloos dikpalpje |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* als dikke stront door een trechter
* Dubbel en dik
* Een dikke kans
* Een dikke kus
* Het zit er dik in
* Het ligt er dik bovenop
* Hij is dik twintig
* Maak je niet dik
* Door dik en dun gaan
* eigen schuld, dikke bult
* Dikke vrienden

##### Vertalingen
#### Bijwoord

dik
* op dikke wijze
*   * Hij smeerde zich dik met zonnebrandolie in.
* overdrachtelijk in grote mate
*   * Hij was daar dik tevreden mee.

#### Verwijzingen

* ↑ "dik" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, door Johannes Franck, M. Nijhoff 1892
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ www.dbnl.org

##### Vertalingen
#### Werkwoord

dik
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dikken
*   * Ik dik.
* gebiedende wijs van dikken
*   * Dik!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van dikken
*   * Dik je?

#### Gangbaarheid

* Het woord dik staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dik" herkend door:
| 97 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Nederlandse dik

#### Bijvoeglijk naamwoord

dik
* dik

## Zeeuws
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelnederlandse dicke

#### Bijvoeglijk naamwoord

dik
* dik