# cijfer
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: cijfer (hulp, bestand)
* IPA: / ˈsɛifər / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* cij·fer

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘getalmerk’ voor het eerst aangetroffen in 1508
* van Arabisch صِفْر‏ (sifr) "nul, letterlijk: niets, leeg", cognaat met zowel Frans chiffre en Engels cipher als met zero "nul" in die talen

#### Zelfstandig naamwoord

het cijfer o
* teken waarmee aantallen en nummers worden weergegeven
** (wiskunde) een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet
**   * Sudoku is een populair spelletje met cijfers.
**   * Hij praatte niet veel, hij kon goed uit de voeten met cijfers. Vóór de oorlog was hij kassier in een filiaal van de Banque de l'Union parisienne.
    ▸ Ze draaide haar hoofd naar rechts en keek naar de rode, digitale cijfers van de wekkerradio die op het nachtkastje stond.
** waardering van een prestatie, in een getal uitgedrukt
**   * Wat is je cijfer voor het proefwerk?
* 1. cijfers op een telefoontoestel
* 1. cijfers op de draaischijf van een oud telefoontoestel
* 1. cijfers 3 en 9 op voetbalshirts
* 1. een sudoku met voorgedrukte en ingevulde cijfers
* Romeinse cijfers op een uurwerk
* 1. het jaartal 1678 in Romeinse cijfers op een gebouw
* 1. cijfers uit verschillende beschavingen
* 2. cijfers van Albert Einstein bij zijn eindexamen

##### Synoniemen

* [2] punt

##### Verwante begrippen

* [1] getal, nummer

##### Uitdrukkingen en gezegden

* in de rode cijfers zitten

##### Hyponiemen

| CBS-cijfer Caesarcijfer Romeins cijfer abortuscijfer begincijfer bevolkingscijfer bezoekcijfer bezoekerscijfer boerencijfer conjunctuurcijfer consumentenprijsindexcijfer controlecijfer coronacijfer criminaliteitscijfer dieptecijfer dodencijfer doelcijfer eindcijfer eindexamencijfer examencijfer exportcijfer | frequentiecijfer geboortecijfer geldgroeicijfer groeicijfer handcijfer hoofdcijfer indexcijfer inflatiecijfer instroomcijfer jaarcijfer kencijfer kerncijfer kerninflatiecijfer kijkcijfer koopkrachtcijfer kwartaalcijfer maandcijfer maatcijfer macrocijfer merkcijfer | misdaadcijfer moordcijfer naamcijfer omzetcijfer opkomstcijfer oplagecijfer paardensprongcijfer paginacijfer populariteitscijfer prijsindexcijfer productiecijfer rangcijfer rapportcijfer realisatiecijfer recordcijfer rendementscijfer reproductiecijfer schoolcijfer slaagcijfer stemcijfer sterftecijfer | streefcijfer surfcijfer tabelcijfer tevredenheidscijfer totaalcijfer transpositiecijfer tweecijferig verkoopcijfer verliescijfer vertrouwenscijfer verzuimcijfer vruchtbaarheidscijfer waarderingscijfer werkeloosheidscijfer werkgelegenheidscijfer werkloosheidcijfer werkloosheidscijfer winstcijfer zakencijfer zelfmoordcijfer ziektecijfer |

##### Afgeleide begrippen

| cijferadres cijferbaas cijferblindheid cijferboek cijferbrij cijfercode | cijfercombinatie cijferen cijferfetisjisme cijferfetisjist cijferkunst cijferlijst | cijfermateriaal cijfermatig cijferneuker cijferopstelling cijferpuzzel cijferreeks | cijferregen cijferschrift cijferseizoen cijferslot cijferspel cijferwerk | driecijferig dubbelcijferig enkelcijferig meercijferig viercijferig vijfcijferig |

##### Vertalingen
#### Werkwoord

cijfer
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van cijferen
*   * Ik cijfer.
* gebiedende wijs van cijferen
*   * Cijfer!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van cijferen
*   * Cijfer je?

#### Gangbaarheid

* Het woord cijfer staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "cijfer" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "cijfer" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Lemaitre, Pierre "Tot ziens daarboven" 2014 ISBN 9789401601931 pagina 15
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be