# wedervaren
## Nederlands
##### Uitspraak

(klemtoonhomogram)
* Geluid: wederváren (hulp, bestand)
** IPA: / wedərˈvarə(n) / (4 lettergrepen)
* Geluid: wédervaren (hulp, bestand)
** IPA: / ˈwedərˌvarə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* we·der·va·ren

##### Woordherkomst en -opbouw

* ww: van Middelnederlands wedervaren; op te vatten als samenstelling van weder bw en varen ww , in de betekenis van ‘gebeuren’ voor het eerst aangetroffen in 1404
** vervoeging van wedervaren: de stam met de uitgang -en, zonder ge- vanwege voorvoegsel (is gelijk aan de onbepaalde wijs)
* zn: zelfstandig gebruik van het werkwoord

#### Werkwoord

wederváren
* ergatief beleven, ervaren, meemaken, op zijn pad tegenkomen
    ▸ (…) een mens was blijkbaar nooit te jong om onrecht te wedervaren.
    ▸ „Wat u heden wedervaren is, kan morgen mij overkomen," sprak zij.
wederváren
* voltooid deelwoord van wedervaren
    ▸ Over het algemeen lijken Berlijners van mening dat hun gerechtigheid is wedervaren, nu veertig jaar beloften over het herstel van Berlijn als hoofdstad zijn ingelost.

##### Typische woordcombinaties

* [1] recht doen wedervaren aanop een echt passende manier behandelen

##### Verwante begrippen

* lotgeval, wederwaardigheid

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

het wédervaren o
* dat wat is meegemaakt, belevenissen
    ▸ Alleen door het weergeven van mijn wedervaren, verlangens, hoop en gedachtenkronkels was ik in staat om hun diepste gedachtes en verlangens aan het papier toe te vertrouwen.

#### Gangbaarheid

* Het woord wedervaren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wedervaren" herkend door:
| 84 % | van de Nederlanders; |
| 92 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ wedervaren op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "wedervaren" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Boon, Ton den & Rudi Hendrickx (red.), Van Dale: Groot woordenboek van de Nederlandse taal, 15e druk, 3 delen, Utrecht/Antwerpen: Van Dale Uitgevers, 2015; ISBN 9789460772221; p. 4527 kol. 1
* ↑ Weblink bron Awee Prins “De pocketkelder van Donner” (18 oktober 2019) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron “Uit nood en dood gered” (ca. 1900), Kirchner
* ↑ Weblink bron Raymond van den Boogaard “Eindelijk goed nieuws voor Berlijn” (21 juni 1991) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Annelies D’Hulster geciteerd door Elsbeth Etty “Een maskerade van obsessies” (25 juni 2016) op nrc.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Middelnederlands
##### Uitspraak

(klemtoonhomogram)
* wédervaren: IPA: / ˈwedərˌvarə(n) / (4 lettergrepen)
* wederváren: IPA: / wedərˈvarə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van weder bw "terug" en varen ww "gaan" met het invoegsel -dum-

#### Werkwoord

wédervaren
* onovergankelijk teruggaan

##### Typische woordcombinaties

* wedervaren te (met het voorzetsel te "naar")
wederváren
* onovergankelijk optreden tegen
* onovergankelijk gebeuren, ten deel vallen

##### Opmerkingen

* [1] met de tegenstander als meewerkend voorwerp
* [2] met degene die het meemaakt als meewerkend voorwerp

##### Overerving en ontlening

* [2] Nederlands: wedervaren

#### Verwijzingen

* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek
* ↑ Middelnederlandsch Woordenboek
* ↑ Middelnederlandsch Woordenboek