# geoniem
## Nederlands
##### Uitspraak

* [A] Geluid: geoniem (hulp, bestand)
** IPA: / ɣejoˈnim / (3 lettergrepen)
* [B] Geluid: geoniem (hulp, bestand)
** IPA: / ɡəoˈnim / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* geo·niem

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A]: van Duits Geonym, op te vatten als gevormd met het voorvoegsel geo- en met het achtervoegsel -oniem, in de betekenis van ‘woord dat is afgeleid van een aardrijkskundige naam’ voor het eerst aangetroffen in 1995
* [B]: van Hebreeuws גְּאוֹנִים (geoniem), meervoud van גָּאוֹן (gaon) "genie, iemand met groot verstand"

#### Zelfstandig naamwoord

[A] het geoniem o
* (taalkunde) woord afgeleid van een aardrijkskundige naam
    ▸ Het meest veelzijdige geoniem is amsterdammertje. De Groene Amsterdammer heeft eens een hele pagina gewijd aan de vele betekenissen van amsterdammertje. Zo kan er onder meer een soort Goudse kaas mee worden aangeduid, een borrel, een gevulde koek, een schenkkannetje, een soort hangklok en natuurlijk het bekende verkeerspaaltje.

##### Hyponiemen

* [3] zie de categorie: Geoniem in het Nederlands
$_{NietindeWoordenlijstNederlandseTaalvandeTaaluniealsmeervoud.}$

#### Zelfstandig naamwoord

de [B] geoniem mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord gaon, (Jiddisch-Hebreeuws): geniale mannen
* alleen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (religie) gebruikt als benaming voor de schriftgeleerden uit de periode van de 7e tot de 11e eeuw n. Chr., na de afsluiting van de Talmoed toen de rabbijnse autoriteiten zich in Babylonië bevonden
    ▸ De joodse gemeenschap, die grotendeels in diaspora verblijft, staat onder het gezag van de religieuze leiders van Palestina en Babylonië (het huidige Irak). De Palestijnse geoniem combineren in hun leiding het politieke en godsdienstige leiderschap. In Babylonië is de exilarch (hoofd van de ballingen) – afstammeling van David – de tijdelijke en meer politiek actieve leider, en zijn de geoniem – afkomstig uit bepaalde families met onder andere hofbankiers – van de twee grote academies van Soera en Poembedita vooral verantwoordelijk voor de intellectuele, morele en religieuze leiding.

##### Schrijfwijzen

* [2] Geoniem (Dit was de officiële schrijfwijze tot 2006. In vakliteratuur worden benamingen van stromingen, tijdvakken en stijlperiodes vaak als eigennamen opgevat; daardoor blijft in zulke contexten het gebruik van hoofdletters mogelijk.)

##### Verwante begrippen

    [2] joodse schriftgeleerden in tijdperken:
| sofriem | chazal |
| zoegot | chazal |
| tanaïem | chazal |
| amoraïem | chazal |
| savoraïem | chazal |
| geoniem ||
| risjoniem ||
| acharoniem ||

#### Gangbaarheid

* Het woord geoniem staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ geoniem op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "geoniem" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Stichting Hebreeuwse en Jiddisje woorden in het Nederlands
* ↑ Weblink bron Ewoud Sanders “Van eigen bodem” (11 september 1995) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Elisabeth Cornelia van Aalsum “Lied van de Eenheid : Een onderzoek naar de bijbelse intertekstualiteit van het spirituele geschrift Sjier haJichoed”, proefschrift (2010), Eburon, Delft, ISBN 9789059724174, p. 17
* ↑ Weblink bron “hoofdletters - 08. namen van artistieke, culturele, maatschappelijke en religieuze stromingen”, onder 1. op vlaanderen.be
* ↑ Weblink bron “hoofdletters - 09. namen van dagen, feestdagen, periodes en historische gebeurtenissen”, onder 4. op vlaanderen.be