# winnen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: winnen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈwɪnə(n) / (2 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˈʋɪnə(n)/
** (Vlaanderen, Brabant): /ˈβ̞ɪnə(n)/
** (Limburg): /ˈwɪnə(n)/

##### Woordafbreking

* win·nen

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘overwinnaar zijn’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1350
* In de betekenis van ‘verwerven’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1237

#### Werkwoord

winnen
* overgankelijk als beste partij uit een wedstrijd komen
*   * Hij won het schoolkampioenschap hardlopen.
* overgankelijk iets verkrijgen voor een goede prestatie
*   * Hij won de bronzen medaille bij de Olympische Spelen.
    ▸ De wijn uit het Rhônedal heeft de afgelopen decennia aan prestige gewonnen door productverbetering en slimme marketing. De Côtes du Rhône is allang geen onaanzienlijk slobberwijntje meer, maar een succesvol exportproduct.
* overgankelijk een grondstof uit de natuur halen
*   * Dat bedrijf gaat proberen goud te winnen in de Andes.
* overgankelijk iemand ~ voor: iemand bereid vinden zich ergens voor in te zetten
*   * Deze politicus bleek niet te winnen voor het plan.

##### Antoniemen

* [1]: verliezen

##### Hyponiemen

* aanwinnen, afwinnen, bijwinnen, gewinnen, herwinnen, inwinnen, ontwinnen, overwinnen, terugwinnen, uitwinnen, verwinnen

##### Afgeleide begrippen

* gewin, winbaar, wingebied, wingewest, winnaar, winner, winning, winplaats, winziek, winzucht, winzuchtig

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord winnen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "winnen" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 "winnen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Weblink bron Peter Giesen “Route Nationale 7, leuker dan de Route du Soleil” (30 juli 2014), de Volkskrant
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Luxemburgs
##### Uitspraak

* IPA: /vinən/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelhoogduitse wenen

#### Werkwoord

winnen
* opbrengen, opvoeden, verzorgen

## Middelengels
##### Uitspraak

* IPA: /winən/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Angelsaksische winnan

#### Werkwoord

winnen
* vechten tegen (iets)
* overwinnen

##### Schrijfwijzen

| wen wene when whin whyn | win wine winne winnie | winnien wunnen wyn wyne | wynne wynnen wynnye wynnyen |

##### Verwante begrippen

* awinnen
* biwinnen
* iwinnen
* wynner
* wynnyng

##### Overerving en ontlening

* Engels: win
* Schots: win

## Middelnederduits
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudsaksische winnan

#### Werkwoord

winnen
* winnen

##### Overerving en ontlening

* Nedersaksisch: winnen

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudnederlandse winnan

#### Werkwoord

winnen
* winnen

##### Schrijfwijzen

* wennen
* wijnen

##### Overerving en ontlening

* Limburgs: winne
* Nederlands: winnen
** Afrikaans: wen

##### Overerving en ontlening

* Vroegmiddelnederlands Woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal
* Middelnederlands Woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

## Nedersaksisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelnederduitse winnen

#### Werkwoord

winnen
* winnen

## Westfaals
#### Werkwoord

winnen
* (Münsterlands) winnen