# alt

* Niet te verwarren met: Alt, alt.

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: alt (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* alt

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘lage vrouwenstem’ voor het eerst aangetroffen in 1795

#### Zelfstandig naamwoord

de alt v / m
* m (muziek) lage vrouwenstem
*   * De zangeres was beroemd om haar warme alt.
* m (muziekinstrument) (afkorting) altinstrument, vaak de altviool
*   * De bezetting bestaat uit 7 eerste violen, 7 tweede violen, 3 alten, 4 celli en 2 contrabassen.
* m (muziek) (beroep) persoon in een orkest die een altinstrument bespeelt
* v (muziek) vrouw die een altstem bezit
*   * De alt was een rijzige vrouw met een diepe stem.

##### Hyponiemen

* contra-alt

##### Afgeleide begrippen

| altazimut altblokfluit | altfluit althobo althoboïst | althoorn altist altklarinet | altsax altsaxofonist altsaxofoon | altsleutel altviolist altviool |

##### Verwante begrippen

* bas, bariton, contra-alt, tenor, mezzosopraan, sopraan

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord alt staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "alt" herkend door:
| 92 % | van de Nederlanders; |
| 91 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "alt" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ alt op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Catalaans
#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* hoog

## Cimbrisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelhoogduitse alt

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* oud

##### Afgeleide begrippen

* altekhot

## Duits
##### Uitspraak

* Geluid: alt (hulp, bestand)
* IPA: /alt/

##### Woordafbreking

* alt

##### Woordherkomst en -opbouw

* Betuigd in het Middelhoogduitse en het Oudhoogduitse woord alt, dat weer van de Westgermaanse vorm *alda- komt; dit Westgermaans is vermoedelijk een to-participium van de Germaanse woordvorm *al-a- „groeien, voeden“, dat zijnerzijds van het Indo-Europees *al- „voeden“ stamt; etymologische verwantschap met het Gotisch alþeis, het Oudengels eald en het moderne Engels old, het Oudfrans ald, het Nederlands oud

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* oud (van hoge leeftijd).
    «Es gibt alte Menschen, Tiere und Pflanzen.»
       Er zijn oude mensen, dieren en planten.
    «Mit Mitte 30 fühlte sie sich schon alt.»
       Rond haar 30e voelde zij zich al oud.
* oud (een bepaald leeftijd hebbend).
    «Unser Baby ist sieben Wochen alt.»
       Onze baby is al zeven weken oud.
* oud (een bepaalde tijd voorhanden, van gebruik zijnd).
    «Sein Auto ist erst drei Jehre alt.»
       Zijn auto is pas drie jaar oud.
    «Das Spiel war keine zwei Minuten alt, als das erste Tor fiel.»
       Het spel was nog geen twee minuten begonnen toen de eerste toren geslagen werd.
* oud (niet meer nieuw, al lange tijd bestaand, versleten).
    «Man riss die alte Bauruine ab.»
       Men brak het oude, niet afgemaakte gebouw af.
    «Sie handelt mit alten Büchern.»
       Zij handelt in oude boeken.
* oud (sinds een lange tijd voorhanden, bestaand; al lange tijd geproduceerd).
    «Der Fisch schmeckt alt.»
       De vis smaakt oud.
* oud (van het vorig jaar).
    «Das alte Jahr geht zu Ende.»
       Het oude jaar eindigt bijna.
    «Die alten Kartoffeln sind nun aufgebraucht.»
       De oude aardappels zijn nu opgebruikt.
* oud (sinds een lange tijd voorhanden, bestaand; voor al lange tijd opgekomen, opgericht en dus beproefd).
    «Bei der historischen Restaurierung des Gebäudes griff man auf alten Erfahrungen und Traditionen zurück.»
       Bij de historische restauratie van het gebouw greep men op oude ervaringen en tradities terug.
* oud (langjarig, veeljarig).
    «Wir sind alte Freunde.»
       Wij zijn oude vrienden.
    «Er ist ein altes und geschätztes Mitglied unseres Vereins.»
       Hij is een oud en gewaardeerd lid van onze vereniging.
* oud (allang bekend en dus verouderd, saai).
    «Über diese alten Witze kann ich schon lange nicht mehr lachen.»
       Om deze oude grap kan ik al lang niet meer lachen.
* oud (uit een vroegere tijd of voormalige tijdperk stammend; een afgelopen tijd betreffend).
    «Als Kind wurden ihr alte deutsche Sagen vorgelesen.»
       Als kind werden haar oude Duitse sagen voorgelezen.
* oud (antiek, klassiek).
    «Er ließt viel über die alten Griechen und Römer.»
       Hij leest veel over de oude Grieken en Romeinen.
    «Sie studiert alte Sprachen.»
       Zij studeert oude talen.
* oud (door verouderen kostbaar, waardevol geworden).
    «Man sollte sehr behutsam mit altem Porzellan umgehen.»
       Men moet zeer voorzichtig omgaang met het oude porselein.
    «Zur Feier des Tages öffnete er eine Flasche alten Weins.»
       Om de dag te vieren, opende hij een fles oude wijn.
* oud (onveranderd, [van vroeger] bekend, vertrouwd, gewoon [en dus lief gekregen, geschat]).
    «Alles geht seinen alten Gang.»
       Alles gaat weer zijn oude gangetje.
* oud (vorig, voormalig, vroeger).
    «Er traf sich nach vielen Jahren wieder mit alten Bekannten.»
       Er sprak na vele jaren weer af met oude bekenden.
* (spreektaal) een vertrouwelijke aanspreekvorm
    «Na, alter Junge, alles klar bei dir?»
       Nou, oude gozer, hoe gaat 'ie?
* (spreektaal), (pejoratief) bij negatief gekarakteriseerende personenbenamingen en vloekwoorden
    «Du alter Geizkragen!»
       Jij oude gierigaard!
    «Altes Schwein!»
       Oud varken!

##### Synoniemen

* (plechtig) bejahrt, betagt, greis
* langjährig
* antik, klassisch
* ehemalig, einstig, früher, vorherig

##### Antoniemen

* [1-14]: jung, neu, zeitlos

##### Afgeleide begrippen

* allerältest, altadelig, altadlig, Altammann, altangesehen, altangesessen, altangestammt, Altanlage, altansässig, altbacken, Altbau, altbekannt, altberühmt, altbewährt, Altbier, altbulgarisch, Altbundeskanzler, Altbundespräsident, Altbundesrat, Altbundestrainer, Altbürger, altchristlich, altdeutsch, Alte, altehrwürdig, alteingeführt, alteingesessen, Alteisen, älteln, Alten, Alter, Alterchen, alterfahren, altern, alternd, alterprobt, alters, Altertum, Alterung, altfränkisch, altgedient, Altgeld, Altgenosse, Altgeselle, altgewohnt, Altglas, altgläubig, Altgold, altgriechisch, Althandel, althergebracht, altherkömmlich, Altherrenmannschaft, althochdeutsch, Altjahrstag, altjüngferlich, Altkanzler, alt-katholisch, altkirchenslawisch, Altkleidersammlung, altklug, Altlast, ältlich, Altmaterial, Altmeister, Altmetall, altmodisch, altnordisch, Altöl, Altpapier, altphilologisch, altrenommiert, altrömisch, altrosa, Altschnee, Altsilber, altsprachlich, Altstadt, Altsteinzeit, Altstoff, alttestamentarisch, alttestamentlich, altüberkommen, altüberliefert, altväterisch, altväterlich, altvertraut, Altvordern, Altwaren, Altwasser, Altweiberfasnacht/Altweiberfastnacht, Altweiberknoten´, Altweibermühle, Altweibersommer, altweltlich, Eltern, veralten

##### Verwante begrippen

* benutzt, gebraucht

##### Hyperoniemen

* [1-14]: altersspezifisch
* vorzeitig

##### Hyponiemen

* verbraucht, greisenhaft, mumienhaft, steinalt, senil
* geschichtsträchtig, historisch, konventionell, langjährig, reif, rückständig, überholt, unmodern, verdorben
* [1, 2, 4, 5, 7-10, 12-14]: uralt

##### Spreekwoorden

* Man ist so alt, wie man sich fühlt.
* Aus Alt mach Neu.
* (spreektaal), (schertsend) Altes Haus

##### Uitdrukkingen en gezegden

* (spreektaal) nicht alt werden
* (spreektaal) alt aussehen
* Alt und Jung
* alter Wein in neuen Schläuchen

## Riograndenser Hunsrückisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelhoogduitse alt

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* oud

## Luxemburgs
##### Uitspraak

* IPA: /alt/

##### Woordafbreking

* alt

#### Bijwoord

alt
* soms

## Middelhoogduits
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudhoogduitse alt / ald

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* oud

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / ɑlt /

##### Woordafbreking

* alt

##### Woordherkomst en -opbouw

* Bijwoord: Afleiding van het Noorse bijvoeglike naamwoord all (onbepaalde onzijdige vorm)
* Zelfstandig naamwoord [A]: afkomstig van het Latijnse woord altus (= hoog)
* Zelfstandig naamwoord [B]: afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord All, afleiding van het Noorse bijvoeglike naamwoord all met het achtervoegsel -t (onbepaalde onzijdige vorm)

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt, o
* onbepaalde vorm onzijdig enkelvoud van de stellende trap van all

#### Bijwoord

alt
* al, reeds
    «Er du ferdig alt?»
       Bent je al klaar?

##### Synoniemen

* allerede
* helt

#### Zelfstandig naamwoord

[A]: alt, m
* (muziek) alt (lage vrouwenstem)
* (muziek) alt (vrouw die een altstem bezit)
* (muziek) altpartij
* (muziekinstrument) alt (altinstrument)

##### Synoniemen

* [3]: altparti

##### Hyperoniemen

* [1]: barnestemme
* [1]: kvinnestemme
* [2]: sanger
* [2]: sangerinne
* [4]: musikkinstrument

##### Afgeleide begrippen

* [4]: altsaksofon

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1]: synge alt
* [2]: alter og sopraner

#### Zelfstandig naamwoord

[B]: alt, o
* heelal, universum

#### Zelfstandig naamwoord

alt, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van alt

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / ɑlt /

##### Woordafbreking

* alt

##### Woordherkomst en -opbouw

* Bijwoord: Afleiding van het Nynorske bijvoeglike naamwoord all (onbepaalde onzijdige vorm)
* Zelfstandig naamwoord [A]: Afkomstig van het Latijnse woord altus (= hoog)
* Zelfstandig naamwoord [B]: Afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord All, afleiding van het Nynorske bijvoeglike naamwoord all met het achtervoegsel -t (onbepaalde onzijdige vorm)

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt, o
* onbepaalde vorm onzijdig enkelvoud van de stellende trap van all

#### Bijwoord

alt
* al, reeds
    «Då brannvesenet kom fram var huset alt overtent.»
       Toen de brandweer aankwam, stond het huis al in lichterlaaie.

##### Synoniemen

* allereie
* helt

#### Zelfstandig naamwoord

[A]: alt, m
* een lage stem van een kind of een vrouw
* (muziek) alt (lage vrouwenstem)
* (muziek) alt (vrouw die een altstem bezit)
* (muziekinstrument) alt (altinstrument)

##### Hyperoniemen

* [1-2]: barnerøyst
* [1-2]: barnestemme
* [1-2]: kvinnerøyst
* [1-2]: kvinnestemme
* [3]: songer
* [3]: songerinne
* [4]: musikkinstrument

##### Afgeleide begrippen

* [4]: altsaksofon

#### Zelfstandig naamwoord

[B]: alt, o
* heelal, universum

#### Zelfstandig naamwoord

alt, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van alt

## Oudhoogduits
##### Uitspraak

* IPA: /alt/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Germaanse *aldaz

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* oud

##### Schrijfwijzen

* ald

## Oudnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Germaanse *aldaz

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* oud

#### Verwijzingen

* Oudnederlandse woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

## Pennsylvania-Duits
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / alt /

##### Woordafbreking

* alt

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* oud
    «Die Karrichhof seht gut aus, awwer die Karrich net so viel. Sell hawwich drauerich gefunne, en alde Karrich, un kee Gottesdinscht meh.»
       De begraafplaats ziet er goed uit, maar de kerk niet zo veel. Ik vond ze triest, een oude kerk, en geen diensten meer.

##### Antoniemen

* yung bn

##### Hyponiemen

* schteealt bn
* schteenalt bn

##### Afgeleide begrippen

* altfraenkisch bn
* altgro bn
* altguckich bn
* Altlicht zn
* altmelkich bn
* Altwaere zn
* Altware zn

##### Opmerkingen

* Duits: alle
* Engels: all, every

#### Bijvoeglijk naamwoord

alt
* onbepaald (zonder lidwoord) nominatief en accusatief onzijdig enkelvoud stellende trap van alt
alt
* bepaald nominatief en accusatief enkelvoud stellende trap van alt
alt
* onbepaald nominatief en accusatief onzijdig enkelvoud stellende trap van alt

#### Verwijzingen

* ↑ zonder lidwoord
* ↑ met bepaald lidwoord
* ↑ met onbepaald lidwoord: ein, kein, mein, dein, sein, ihr (v, enk), unser, euer, ihr (mv), Ihr

## Pools
##### Uitspraak

* IPA: /alt/

##### Woordafbreking

* alt

#### Zelfstandig naamwoord

alt m
* (muziek) alt; lage vrouwen- of kinderstem

##### Antoniemen

* sopran
* tenor

##### Afgeleide begrippen

* altowy
* kontralt

##### Verwante begrippen

* altówka v

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Slowaaks
##### Woordafbreking

* alt

#### Zelfstandig naamwoord

alt m
* (muziek) alt; lage vrouwen- of kinderstem

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /alt/

##### Woordafbreking

* alt

##### Woordherkomst en -opbouw

* [1] Afgeleid van het Italiaanse alto
* [2] Afgeleid van het Engelse Alt

#### Zelfstandig naamwoord

alt monbezield
* (muziek) alt; lage vrouwen- of kinderstem
* (techniek) Alt; een toets op het toetsenbord van veel computers

##### Antoniemen

* soprán m, tenor m

##### Afgeleide begrippen

* altík monbezield
* altista mbezield
* altový
* kontraalt monbezield

##### Typische woordcombinaties

* pravý alt monbezield

##### Verwante begrippen

* AltGr
* altistka v
* altově (bw.)
* altovka v

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

## Turks
#### Zelfstandig naamwoord

alt
* onderkant