# index
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: index (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* in·dex

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘inhoudsopgave, verhoudingscijfer’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1676

#### Zelfstandig naamwoord

de index m
* (letterkunde) register [1], inhoudsopgave, catalogus (bijv. een webindex)
* (religie), (letterkunde) 'index librorum prohibitorum', eertijds lijst van door de roomse curie verboden boeken
* (wiskunde) toegevoegd cijfertje of lettertje dat een grootheid in een bepaalde categorie rangschikt (subscript, superscript)
* (economie) een indicator voor een belangrijke eigenschap (zoals de aandelenindex die geeft over de markt), een kengetal
    ▸ Enkele studenten aan de Harvard Business School hadden een chimpansee-experiment uitgevoerd en flinke winst gemaakt, duidelijk meer dan de index.
* (economie) prijsindex
* (informatica) tabel (indexbestand) waarmee toegang tot het hoofdbestand wordt verkregen via een ander criterium dan diens sleutel (combinatie van andere rubrieken)
*   * de nu meest bekende toepassing is de zoekmachine waarin teksten kunnen opgezocht door ingave van een combinatie van woorden

##### Verwante begrippen

* indexatie, indexeren, indexering, aanduiding, aanwijzing
* [1] Index Fungorum

##### Hyponiemen

| aandelenindex aandelenkoersindex Amsterdam Exchange Index (AEX) beursindex brekingsindex cbs-koersindex cbs-stemmingsindex citatie-index | conjunctuurindex consumentenindex consumentenprijsindex corruptie-index dow-jonesindex eoe-index gelaatsindex gezondheidsindex | h-index hoofdindex jonesindex kaartindex kleurindex koersindex marktindex naamindex | nikkei-index optie-index prijsindex queteletindex schedelindex slibindex smeltindex spilindex | stemmingsindex straalbrekingindex UV-index vertrouwensindex verwijsindex vrachtindex webindex wereldindex |

##### Afgeleide begrippen

| indexaandeel indexaanpassing indexatie indexbeleggen indexcijfer | indexcode indexcorrectie indexeren indexering indexfonds indexfossiel | indexfout indexgegeven indexgerelateerd indexkoppeling indexlening indexloon | indexmanipulatie indexmarkering indexoptie indexpolis indexpost indexregister | indexsprong indexstreep indexsysteem indextabel indextabelnummer indextekst indexverzekering |

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord index staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "index" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "index" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Frans
##### Uitspraak

* IPA:

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig van het Latijnse index.

#### Zelfstandig naamwoord

index m
* wijsvinger