# deur
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: deur (hulp, bestand)
* IPA: / dør / (1 lettergreep); /døːr/

##### Woordafbreking

* deur

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘toegang tot woning e.d.’ voor het eerst aangetroffen in 901
| erfwoord afkomstig van: Middelnederlands: dore / dure / doere Oudnederlands: duri Germaans: *dur, *durz Indo-Europees: *dʰwer-/*dʰwṓr | Verwant in Germaans: West: Engels: door Duits: Tür, Fries: doar, Oudfries: dore, dure Noord:Deens/Noors: dør,, IJslands/Faeröers: dyr | Verwant in Romaans: Latijn: foris | Verwant in andere Indo-Europese talen: Albanees: derë Armeens: dur (դուռ) Grieks: θύρα Centraal-Koerdisch: derî (دەرگە) Hindi: dvār) (द्वार) Iers: doras Litouws: durys Perzisch: dar (در) Russisch: дверь Sanskriet: dvara (द्वार) |

#### Zelfstandig naamwoord

de deur v / m
* (bouwkunde) een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof
*   * De deur werd met een koevoet uit zijn sponningen gelicht.
    ▸ Terwijl ik goedkeurend met mijn vinger langs de vergulde lambrisering streek, de dikte voelde van de stof van de zware, oker overgordijnen en de stoel wegschoof om de openslaande te openen naar het terras, dat uitzicht bood op de rozentuin, of wat daarvan over was, en de vijver met de defecte fontein, bedacht ik dat ik nog tijd genoeg zou hebben om deze kamer en detail te beschrijven.
* een afsluiting van een toegang tot een kast
    ▸ Ze opende het deurtje en haalde er een klein potje uit.

##### Hyponiemen

* (naar mechaniek) draaideur, dubbele deur, klapdeur, opdekdeur, roldeur, schuifdeur, vouwdeur, puntdeur
* (naar soort) branddeur, hordeur, nooddeur, tochtdeur, vluchtdeur, spiegeldeur
* (naar ruimte) autodeur, badkamerdeur, balkondeur, garagedeur, kajuitdeur, kamerdeur, kastdeur, kelderdeur, keukendeur, kluisdeur, liftdeur, schipdeur, schuurdeur, slaapkamerdeur, sluisdeur, tuindeur, vliegtuigdeur, woonkamerdeur, zolderdeur, kerkdeur, wc-deur
* (naar locatie) achterdeur, binnendeur, buitendeur, onderdeur, tussendeur, voordeur, zijdeur

##### Afgeleide begrippen

* deurbel, deurbeslag, deurdranger, deurgat, deurketting, deurklink, deurklopper, deurknop, deurkozijn, deurkruk, deurluik, deurmat, deuropening, deurpaneel, deurpost, deurslot, deurstijl, deurtelefoon, deurontgrendeling, deurvergrendeling
* deurwaarder, dichte deur, driedeurs, open deur, opendeurdag, stompedeur, tweedeurs, vierdeurs

##### Verwante begrippen

* afhangen, drempel, dievenklauw, dorpel, hek, huisinterieur, ingang latei, luik, muur, poort, scharnier, sponning, slot, uitgang

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Achter gesloten deuren
          ∗ Uit consideratie met mevrouw Christina Curtholmen stel ik voor dat de stedelijke rechtbank besluit om de bewijsvoering achter gesloten deuren plaats te laten vinden.
* Dat doet de deur dicht.
* Dat is niet naast de deur
* De deur [achter zich] dichttrekken
* De deur op een kier zetten
       ∗ In het debat over de Voorjaarsnota zette premier Rutte vanmiddag de deur op een kier voor een voorstel van de linkse oppositiepartijen. Die willen mensen die nu ook al zorgtoeslag krijgen, een 'najaarstoeslag' van 500 euro geven.
* De deur platlopen
          • Bij iemand de deur platlopen is niet altijd goed.
* Een open deur intrappen
* Een stok achter de deur houden
* Iemand [het gat van] de deur wijzen
* Iemand achter de deur zetten
* Iemand aan de deur zetten
* Iemand de deur uit werken
* Iemand de deur wijzen
* Iets de deur uit doen
* Iets voor de deuren van de hel weghalen
* Met de deur in huis vallen
* Niet met iemand door één deur kunnen
* Voor de deur staan
* Voor de rode deur moeten gaan
* Zo gek als een deur

##### Spreekwoorden

* De ene bedelaar ziet de andere niet graag voor de deur staan.
* Ongenode gasten zet men achter de deur.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord deur staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "deur" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ deur op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ "deur" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 18
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535
* ↑ Weblink bron “Rutte wil kijken naar toeslag van 500 euro voor lage en middeninkomens” (15 juni 2022), NOS
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Voorzetsel

deur
* door

## Drents
#### Voorzetsel

deur
* door

#### Zelfstandig naamwoord

deur
* (bouwkunde) deur; een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

##### Schrijfwijzen

* deure

## Gronings
#### Voorzetsel

deur
* door

#### Zelfstandig naamwoord

deur
* (bouwkunde) deur; een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

##### Schrijfwijzen

* deure

## Nedersaksisch
#### Voorzetsel

deur
* door

##### Woordherkomst en -opbouw

* Van het Oudsaksische duru

#### Zelfstandig naamwoord

deur
* (bouwkunde) deur; een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

##### Schrijfwijzen

| deure Döör döre Düör | dure Dür duur |

##### Afgeleide begrippen

* achterdeure

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Sallands
#### Voorzetsel

deur
* door

#### Zelfstandig naamwoord

deur
* (bouwkunde) deur; een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

##### Schrijfwijzen

* deure

## Twents
#### Zelfstandig naamwoord

deur
* (bouwkunde) deur; een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

##### Schrijfwijzen

* deure
* duur
* dure

## Veluws
#### Voorzetsel

deur
* door

#### Zelfstandig naamwoord

deur
* (bouwkunde) deur; een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

##### Schrijfwijzen

* deure

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## West-Vlaams
#### Voorzetsel

deur
* door