# heem
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: heem (hulp, bestand)
* IPA: /hem/

##### Woordafbreking

* heem

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘woonplaats’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 709
* o erfwoord van Middelnederlands heem; cognaat met Duits Heim, Jiddisch היים (hejm), Fries hiem, Nynorsk en IJslands heim, Noors en Deens hjem, Zweeds hem, Engels home en Frans hameau,
* m van Oudgrieks αἷμα (haima) "bloed", omdat dit type stoffen het eerst in bloed werden ontdekt

#### Zelfstandig naamwoord

het heem o
* (verouderd) woonplaats, geboortegrond
* besloten erf
* (in België) eigen ruimte van een jeugdorganisatie, honk
* (alleen als verkleinwoord) huiskrekel, zie heempje

##### Synoniemen

* heim, hiem

##### Afgeleide begrippen

(hieronder staan de afleidingen met heem of verkort hem, ham of -(e)m ; zie ook verwante afleidingen onder heim en hiem
    afleidingen
* [1] inheems, uitheems
* [1] hemen, ontheemd
    als linkerdeel van samenstellingen
* [1] hamrik, heemblijver, heemdijk, Heemkerd, heemkamer, heemkring, heemkunde, heempark, heemperk, heemraad, heemrecht, heemschut, Heemskerk, heemstede, Heemstede, Heemswetering, heemtuin, heemwerf, heemziek
* [2] heemdeur, heemdog, heemhond, heemhuur, heemvast
    als rechterdeel van samenstellingen
| Adrichem Arnhem Bedum Bellem Bennekom Berchem Berghem Berlicum Bertem Beusichem | Blaricum Boorsem Boutersem Broechem Broekhem Bussum Den Ham Denderhoutem Didam Doetinchem | Eichem Emblem Erichem Farmsum Geulhem Gorinchem Haarlem Hattem Hilversum Houtem | Houthem Itegem Kattem Kedichem Killem Latem Leersum Loppem Loppersum Lottum | Mertersem Oedelem Ootmarsum Oppem Ottersum Rekem Roksem Rossem Rossum Rotem | Stokkem Strijtem Uxem Vlekkem Warhem Westrem Winsum Wolvertem Woudrichem Zaventem |
* [2] huisheem, molenheem

#### Zelfstandig naamwoord

de heem m
* (wetenschap) complexe verbinding met een centraal ijzerion en een porfyrinemolecuul als ligand, bijvoorbeeld de kleurstof van hemoglobine
*   * De heem heeft een centraal gelegen ijzeratoom (...)

##### Schrijfwijzen

* haem

##### Afgeleide begrippen

* heeemgroep, heemijzer, heemverbinding

#### Gangbaarheid

* Het woord heem staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "heem" herkend door:
| 80 % | van de Nederlanders; |
| 86 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "heem" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ heem op website: Etymologiebank.nl
* ↑ heem op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Wilderen, L. van "Samenvatting. Ultrasnelle eiwitdynamica onthuld door infraroodspectroscopie" hfdst. 8 in: Ultrafast Protein Dynamics Revealed by Infrared Spectroscopy (2007) op website Vrije Universiteit, Amsterdam dare.ubvu.vu.nl; p. 142; geraadpleegd 2015-11-20
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Middelnederlands
##### Woordafbreking

* heem

##### Woordherkomst en -opbouw

* via Oudnederlands hēm van Protogermaans *haima- "woonplaats"; cognaat met Middelhoogduits heim, Oudfries en Middelnederduits hēm en Middelengels ham en home

#### Zelfstandig naamwoord

heem o
* woonplaats, geboortegrond
* besloten erf

##### Overerving en ontlening

* Nederlands: heem