# blazen
## Nederlands
##### Uitspraak

* [A] Geluid: blazen (hulp, bestand)
** IPA: / ˈblazə(n) / (2 lettergrepen); /'bla.zə(n)/
* [B] Geluid: blazen (hulp, bestand)
** IPA: / ˈblezə(n) / (2 lettergrepen); /'ble.zə(n)/

##### Woordafbreking

* bla·zen

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘met kracht uitademen’ voor het eerst aangetroffen in 1240
* [A]: van Middelnederlands blasen
* [B]: terug ontleend van Engels blaze ww "wiet roken"

#### Werkwoord

[A] blazen
* inergatief een luchtstroom veroorzaken
*   * Blaas even, dan koelt het wel af.
*   * In het zakje blazen.
*   * Het kind moet hard blazen om de kaarsjes uit te laten gaan.
    ▸ Ik had nog wel uren zo door kunnen lopen maar langzaam stak er een sterke tegenwind op die stof in mijn ogen blies.
* overgankelijk met een luchtstroom iets vervaardigen
*   * Dit glas wordt geblazen, niet gewalst.
*   * Bellen blazen.
* overgankelijk een blaasinstrument bespelen
*   * Hij blies een vrolijk deuntje.
* door een luchtstroom verplaatst worden
    ▸ Negen kinderen in het West-Duitse Gondershausen zijn gewond geraakt toen zij vielen uit een springkasteel dat de lucht in werd geblazen. Vijf van hen zijn er ernstig aan toe, melden Duitse media.
* (dierkunde) (v.e. kat) een sissend geluid maken om angst of boosheid uit te drukken
*   * De kat blies naar hem.

##### Hyponiemen

| aanblazen afblazen bellenblazen | doorblazen glasblazen heenblazen | inblazen leegblazen meeblazen | midwinterblazen omblazen omverblazen opblazen | overblazen uitblazen voortblazen wegblazen |

##### Afgeleide begrippen

| blaasbalg blaasgat blaasinstrument blaaskaak blaaskapel | blaaskruid blaaskwartet blaaskwintet blaasman blaasmiddel | blaasmuziek blaasoog blaasorkest blaaspijp blaaspoep | blaaspoot blaasproef blaasroer blaassilene blaastest blaasvaren | blaasvoetbal blaaswier blaasworm blaaszegge blazer geblaas |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Hoog van de toren blazen
* Beter hard geblazen dan de mond gebrand.
* De aftocht blazen
* De kraaienmars blazen
* Flink in de bus blazen
* Het is [xxx] geblazen
* Geen veer van de mond kunnen blazen
* Van toeten noch blazen weten

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[B] blazen
* (jongerentaal) roken van een sigaret of joint
*   * Hij wilde eerst blazen voor hij naar binnen ging

#### Zelfstandig naamwoord

de blazen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord blaas

#### Gangbaarheid

* Het woord blazen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "blazen" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "blazen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ blazen op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron “Vijf kinderen in Duitsland zwaargewond doordat springkussen de lucht in vliegt” (03 juli 2022), NU.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be