# vangen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: vangen (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* van·gen

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘pakken’ voor het eerst aangetroffen in 1279
| [1] erfwoord afkomstig van: Middelnederlands: Oudnederlands: fangan Germaans: *fāhan Indo-Europees: *peh2ḱ- | Verwant in Germaans: West: Duits: fangen, Oudhoogduits: fāhan | Verwant in Romaans: Italisch Latijn: pacere |

#### Werkwoord

vangen
* overgankelijk het te pakken krijgen van wilde dieren of mensen
*   * Zij besloten een paar olifanten te vangen om deze over te brengen naar een ander reservaat.
    ▸ Ik wilde dolgraag een keer verse vis vangen en op een kampvuurtje grillen.
* overgankelijk in de lucht onderscheppen (bijv. van een bal)
*   * In honkbal is het kunnen vangen van de bal een belangrijke vaardigheid.
* (informeel) verdienen van geld
*   * Wat vangt het?
* in één begrip samen te vatten
    ▸ Nationale eenheid is nou eenmaal makkelijker te vangen in termen als democratie en vrijheid, dan in de persoon van een bolwangige veertiger.

##### Hyponiemen

| aanvangen afvangen | baaivangen bevangen | botvangen invangen omvangen | ondervangen ontvangen opvangen | terugontvangen uitvangen vervangen |

##### Afgeleide begrippen

| gevang gevangenis vangarm vangbaar vangbal | vangbalk vangband vangboom vangboot vangdraad | vanger vanggewas vanghaak vanghaar vanghut vangkooi | vangkuil vanglijn vangnet vangrail vangschip vangsnoer | vangspel vangst vangstok vangtouw vangverbod vangzeil |

##### Spreekwoorden

| een snoek vangen in het water vallen een spiering uitgooien om een kabeljauw te vangen een kleinigheid opofferen om iets belangrijks terug te krijgen bot vangen ernaast pakken, het niet krijgen hij is te vangen als een aal bij zijn staart hij is moeilijk te vatten hoge bomen vangen veel wind in een hoge positie heeft men ook veel verantwoordelijkheid men moet vossen met vossen vangen tegenover sluwheid moet men zelf ook sluw tewerk gaan | met onwillige honden is het kwaad hazen vangen met tegenwerkende mensen bereikt men weinig niet voor een gat te vangen zijn niet door één moeilijkheid te ontmoedigen paling vangen in het water terecht komen onder één hoedje te vangen zijn erg tam zijn om vliegen te vangen om te luieren (niets te doen) |

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de vangen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord vang

#### Gangbaarheid

* Het woord vangen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vangen" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "vangen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ vangen op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron Tim Jansen “Vier vijf mei! Vervang Koningsdag door Bevrijdingsdag” (30/01/2013), HP de Tijd
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be