# bis
## Nederlands

* Niet te verwarren met: Bis

##### Uitspraak

* Geluid: bis (hulp, bestand)
* IPA: /bis/

##### Woordafbreking

* bis

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘bijwoord: tweemaal, nog een keer (in de muziek)’ voor het eerst aangetroffen in 1824
* tussenwerpsel van Latijn bis "tweemaal"
* (zn) b met het achtervoegsel -is

#### Tussenwerpsel

bis
* nog eens roep vanuit het publiek om een toegift
*   * Het enthousiaste publiek gaf een staande ovatie en riep bis! bis!.

#### Werkwoord

bis
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bissen
*   * Ik bis.
* gebiedende wijs van bissen
*   * Bis!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bissen
*   * Bis je?

#### Zelfstandig naamwoord

de bis v / m
* (muziek) een met een halve toon verhoogde toon "b"
*   * De toon “bis” klinkt in de getempereerde stemming gelijk aan de toon “c”.
* (muziek) de grondtoon (tonica) van de “bis-mineurtoonladder”, een toonladder met 9 kruisen als voortekens, tevens een korte aanduiding van die toonladder
*   * Een muziekstuk in bis wordt daargaans genoteerd in het gelijkklinkende c-mineur, dat slechts drie mollen als voortekens heeft.
* (muziek) de grondtoon van het “bis-mineurakkoord”, de kleine drieklank op de eerste trap (tonica-akkoord) van de kleinetertstoonladder op die toon
*   * De drie tonen van het bis-mineurakkoord (symbool: B#m) in grondligging, zijn: bis - dis - fisis.
* extra toevoegsel bij een huisnummer (meestal worden hiervoor echter de letters van het alfabet gebruikt)
*   * Hij woonde op nummer 30 bis

##### Synoniemen

* [1] c
* [2] bis-kleinetertstoonladder, bis-klein, bis-mineurtoonladder, bis-mineur
* [3] bis-klein, bis-kleinakkoord, bis-mineur, bis-mineurakkoord, B#m

##### Antoniemen

* [1] bes
* [2] Bis, Bis-groot, Bis-majeur, Bis-grotetertstoonladder
* [3] Bis, Bis-groot, Bis-majeurakkoord

##### Verwante begrippen

* [1,2,3] aïs, cis, dis, eïs, fis, gis

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord bis staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bis" herkend door:
| 84 % | van de Nederlanders; |
| 95 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "bis" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Beiers
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

##### Woordafbreking

* bis

#### Voorzetsel

bis
* tot
    «Bis 1945 hod Dãnzig zum Deitschen Reich ghärt»
       Tot 1945 heeft Gdanśk van de Duitse Rijk behoort.

## Duits
##### Uitspraak

* Geluid: bis (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* bis

#### Voorzetsel

bis
* tot

## Fijisch Hindoestani
#### Hoofdtelwoord

bis
* twintig

## Indonesisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* uit het Nederlands "bus", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

#### Zelfstandig naamwoord

bis
* bus

##### Synoniemen

* bus, otobis

##### Afgeleide begrippen

* sopir bus, halte bis

##### Verwante begrippen

* bemo, becak, terminal, mobil, oto, jalan

## Latijn
#### Telbijwoord

bĭs
* tweemaal

## Lets
#### Tussenwerpsel

bis
* bis

## Luxemburgs
##### Uitspraak

* Geluid: bis (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* bis

#### Voorzetsel

bis
* tot

## Pennsylvania-Duits
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

##### Woordafbreking

* bis

#### Voorzetsel

bis
* tot
    «Es Fescht geht vun em 3 bis 10 Tschulei.»
       Het festival loopt van 3 tot 10 juli.

##### Opmerkingen

* Duits: bist
* Engels: until, up to, as far as