# uur
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uur (hulp, bestand)
* IPA: / yr / (1 lettergreep), /yːr/

##### Woordafbreking

* uur

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bepaalde tijdseenheid (60 minuten)’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

#### Zelfstandig naamwoord

het uur o
* (tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h
*   * Een dag bestaat uit 24 uur.
    ▸ Ik had het idee al uren te hebben gelopen, maar ik bleek pas 1 mijl, oftewel 1,6 kilometer, in de benen te hebben.
    ▸ Sommige stukken waren lastig, met steile hellingen waardoor het soms wel anderhalf uur duurde om een stuk van twintig meter over te steken.
* tijdstip, ogenblik
*   * het is nu precies vijf uur

##### Opmerkingen

* De tijdsaanduidingen op -r blijven na een bepaald telwoord in het enkelvoud: drie uur, drie jaar.

##### Hyponiemen

| 24-uurs aanvangsuur acht uur afkoeluur ampère-uur arbeidsuur avonduur bedrijfsuur beginuur bezoekuur biduur blokuur borreluur branduur bureau-uur college-uur compensatie-uur consultatie-uur contactuur daluur doodsuur drie uur dubbeluur een uur einduur elf uur etensuur geboorte-uur geestenuur | halfuur handelsuur herdersuur inloopuur keuze-uur kilometer per uur kilometers per uur kilowattuur klokuur koffie-uur kredietuur kwartier kwartuur leesuur lesuur levensuur lichtuur lunchuur manteluur manuur melkuur mensuur mentoruur middaguur morgenuur nachtuur namiddaguur negen uur nieuwsuur | normuur nuluur ondersteuningsuur openingsuur ophokuur ouderenuur overuur overwerkuur permanentie-uur piekuur productie-uur projectuur rustuur schaftuur schemeruur schooluur slaapuur sluitingsuur snipperuur speeluur spitsuur spookuur spreekuur springuur stage-uur startuur sterfuur stervensuur studie-uur studielastuur | taakuur televisie-uur tien uur trainingsuur tussenuur twaalf uur twee uur uitzenduur vaaruur vakantie-uur verlofuur vertrekuur vier uur vijf uur vlieguur vragenuur vreugde-uur waakuur wattuur werkuur winteruur wolfsuur zenduur zes uur zeven uur ziekte-uren zituur zomeruur zoneverdediging zonuur |

##### Afgeleide begrippen

| 24 urenstaking 24 uur op 24 24 uursdienst 24 uurseconomie 24 uursservice 24-uurseconomie 8 uurjournaal achturendag achturig achtuurjournaal drieurig eenurig negenurig tienurig tienuurjournaal tienuurvlinder twaalfurig tweeurig urencriterium ureninzet urenlang | urenlijst urennorm urenoverzicht urenregistratie urenstaat urenverantwoording uur gaans uuraanduiding uurbasis uurbedrag uurcirkel uurdienst uurdocent uurgemiddelde uurglas uurhoek uurhotel uurkosten uurloon uurnotatie uurprijs uurrecord | uurregeling uurrooster uurschema uursnelheid uurtarief uurvergoeding uurverschil uurwerk uurwerker uurwijzer uurwijziging veelurig veertigurig vierentwintiguursdienst vierentwintiguurseconomie vierentwintiguursservice vierurig vijfurig voordeelurenkaart zesendertigurenweek zesurig zevenurig |

##### Meroniemen

* kwartier, minuut, seconde, lichtuur

##### Typische woordcombinaties

* met drie uur verlengd
* per uur
* 24-uur

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Eén uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit
* Een uur gaans
* Het (Je/Zijn/Haar...) laatste uur heeft geslagen
* Het uur U/Het uur van de waarheid
* Het uur is gekomen
* Te elfder ure

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord uur staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uur" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "uur" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be