OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# champignons
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: champignons (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* cham·pig·nons

#### Zelfstandig naamwoord

de champignons mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord champignon

#### Gangbaarheid

* Het woord champignons staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "champignons" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# champignonbedrijf
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: champignonbedrijf (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* cham·pig·non·be·drijf

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van champignon zn en bedrijf zn

#### Zelfstandig naamwoord

het champignonbedrijf o
* (landbouw) bedrijf waar men champignons teelt
    ▸ In de zaak is vorige week een 36-jarige werkneemster van het champignonbedrijf aangehouden, zegt de politie. Zij wordt net als haar baas verdacht van betrokkenheid bij uitbuiting.
    ▸ Het Noord-Limburgse champignonbedrijf Prime Champ is failliet. De rechtbank in Den Bosch heeft vandaag het faillissement uitgesproken van de onderneming, die met 750 werknemers een van de grootste champignonbedrijven van Europa was.

##### Synoniemen

* champignonteler, champignonkwekerij

#### Gangbaarheid

* Het woord 'champignonbedrijf' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Teler Moerdijk vast voor uitbuiting” (Woensdag 30 mei 2012, 22:14), NOS
* ↑ Weblink bron “Champignonreus Limburg failliet” (Maandag 15 april 2013, 16:17), NOS
# champignonbedrijfje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: champignonbedrijfje (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* cham·pig·non·be·drijf·je

#### Zelfstandig naamwoord

het champignonbedrijfje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord champignonbedrijf
# champignonbedrijven
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: champignonbedrijven (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* cham·pig·non·be·drij·ven

#### Zelfstandig naamwoord

de champignonbedrijven mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord champignonbedrijf
# champignonsaus
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: champignonsaus (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* cham·pig·non·saus

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van champignon zn en saus zn

#### Zelfstandig naamwoord

de champignonsaus v / m
* (voeding) dikke, vloeibare substantie gemaakt van witte, eetbare paddenstoelen Agaricus bisporus
    ▸ Als hoofdgerechten aan de ene kant goed gegaarde lamsbout waarbij aardappel en champignonsaus en gesmolten kaas.
    ▸ Als hoofdgerechten aan beide kanten pekingeend met champignonsaus, separaat in kommetjes.

##### Synoniemen

* archiduc, archiducsaus

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord champignonsaus staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron Dirk de Moor “Nikos, een waar Grieks familierestaurant” (05-10-2015), Tubantia
* ↑ Weblink bron Dirk de Moor “New China domineert het plein” (11-01-2017), Tubantia
# cifrabas
## Spaans
#### Werkwoord

cifrabas
* tweede persoon enkelvoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van cifrar
# cifran
## Spaans
#### Werkwoord

cifran
* derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van cifrar
# cifrara
## Spaans
#### Werkwoord

cifrara
* aanvoegende wijs eerste persoon enkelvoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van cifrar
* aanvoegende wijs derde persoon enkelvoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van cifrar
# ciframos
## Spaans
#### Werkwoord

ciframos
* eerste persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van cifrar
* eerste persoon meervoud verleden tijd (pretérito indefinido) van cifrar
# cifrar
## Spaans
#### Werkwoord

cifrar
* overgankelijk
* becijferen; door cijfers aanwijzen.
* becijferen; (muziek) notaties door cijfers aangeven.
* coderen; in een code brengen
# cifrarais
## Spaans
#### Werkwoord

cifrarais
* aanvoegende wijs tweede persoon meervoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van cifrar
# cifrando
## Spaans
#### Werkwoord

cifrando
* onvoltooid deelwoord (gerundio) van cifrar
# cifrad
## Spaans
#### Werkwoord

cifrad
* gebiedende wijs (bevestigend) tweede persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van cifrar
# cifrado
## Spaans
#### Werkwoord

cifrado
* voltooid deelwoord (participio) van cifrar
# chupaste
## Spaans
#### Werkwoord

chupaste
* tweede persoon enkelvoud verleden tijd (pretérito indefinido) van chupar
# chupeteabais
## Spaans
#### Werkwoord

chupeteabais
* tweede persoon meervoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van chupetear
# chupe
## Spaans
#### Werkwoord

chupe
* aanvoegende wijs eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
* aanvoegende wijs derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
* gebiedende wijs (bevestigend en ontkennend) derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
# chupemos
## Spaans
#### Werkwoord

chupemos
* aanvoegende wijs eerste persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
* gebiedende wijs (bevestigend en ontkennend) eerste persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
# chupes
## Spaans
#### Werkwoord

chupes
* aanvoegende wijs tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
* gebiedende wijs (ontkennend) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
# chupetea
## Spaans
#### Werkwoord

chupetea
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van chupetear
* gebiedende wijs (bevestigend) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van chupetear
# chupasteis
## Spaans
#### Werkwoord

chupasteis
* tweede persoon meervoud verleden tijd (pretérito indefinido) van chupar
# chupen
## Spaans
#### Werkwoord

chupen
* aanvoegende wijs derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
* gebiedende wijs (bevestigend en ontkennend) derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van chupar
# chupeteaba
## Spaans
#### Werkwoord

chupeteaba
* eerste persoon enkelvoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van chupetear
* derde persoon enkelvoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van chupetear
# chesterfield
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chesterfield (hulp, bestand)
* IPA: / ˈtʃɛstərˌfilt / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ches·ter·field

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Engels chesterfield, eponiem geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.C; Nederlandse bronnen verwarren soms de personen naar wie verwezen wordt
** [1] de 18e-eeuwse Britse staatsman Lord Chesterfield (IV), die dit meubel als eerste liet maken
** [2] de 19e-eeuwse modebewuste Britse politicus Lord Chesterfield (VI), die dit kledingstuk populair maakte

#### Zelfstandig naamwoord

de chesterfield m
* (meubel) bepaald model armstoel of canapé uit het eind van de achttiende eeuw gekenmerkt door de capitonnage van leuning en zitting, en vaak voorzien van een genagelde voorzijde en een bekleding van glad bruin leer
    ▸ Wat gebeurt er in ons hoofd wanneer het woord ‘stoel’ valt, zien we dan een tuinstoel of een chesterfield?
    ▸ Als het publiek binnenkomt zit zijn zus Leonore op de chesterfield kransen van laurierblad te vlechten.
    ▸ Bij het door studenten georganiseerde Room for Discussion worden belangrijke CEO’s, IMF-personeel en andere grote spelers in het marktveld uitgenodigd. Niks wat ook maar in de buurt komt van het communisme heeft ooit op de chesterfields mogen plaatsnemen.
* (kleding) bepaalde model mantel, overjas met blinde sluiting en veelal met een fluwelen kraag
* 1. Een hotellobby met chesterfields.
* 2. Lord Chesterfield (VII) in een chesterfield op een foto uit 1860.

##### Vertalingen
#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Gangbaarheid

* Het woord chesterfield staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ chesterfield op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Weblink bron Toef Jaeger “Tussen Tirol en het Rijk van de Verbeelding” (10 juli 2015) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Herien Wensink “In hippe Goethe klinkt klassieke taal fris” (15 september 2014) op nrc.nl
* ↑ Weblink bron Francisca Wals “Niet Marx maar Marqt” (7 mei 2014) op nrc.nl
# chest
## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: chest (VS) (hulp, bestand)
* IPA: /ʧɛst/

#### Zelfstandig naamwoord

chest
* borst
* kist
# chesterfieldfauteuil
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chesterfieldfauteuil (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ches·ter·field·fau·teuil

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van chesterfield zn en fauteuil zn

#### Zelfstandig naamwoord

de chesterfieldfauteuil m
* bepaald model armstoel uit het eind van de achttiende eeuw gekenmerkt door de capitonnage van leuning en zitting, en vaak voorzien van een genagelde voorzijde
    ▸ In de voorkamer stond een antiekrode leren chesterfieldfauteuil zij aan zij met een Louis xv -zetel die was voorzien van een oudroze fluwelen bekleding met een rozenmotief, en een voetbankje in ongeveer dezelfde kleur naast een prachtige achttiende-eeuwse salontafel met elegant houtsnijwerk.
    ▸ U vindt hier een overzicht van tweedehandse chesterfieldfauteuils. Traditionele Engelse handgemaakte Oor fauteuils en Club fauteuils met een chique geleefde uitstraling. Voor het verkoop zijn de fauteuils volledig nagekeken zodat u er lang plezier van heeft. Van zo goed als nieuw fauteuils tot aan Vintage en zelfs antieke Engelse fauteuils.

##### Synoniemen

* chesterfield

#### Gangbaarheid

* Het woord 'chesterfieldfauteuil' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 17
* ↑ Weblink bron De Ammezoder “Originele Chesterfield fauteuils & stoelen”, De Ammezoder
# chesterfieldfauteuiltje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chesterfieldfauteuiltje (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ches·ter·field·fau·teuil·tje

#### Zelfstandig naamwoord

het chesterfieldfauteuiltje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord chesterfieldfauteuil
# chesterfieldfauteuiltjes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chesterfieldfauteuiltjes (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ches·ter·field·fau·teuil·tjes

#### Zelfstandig naamwoord

de chesterfieldfauteuiltjes mv
* verkleinwoord meervoud van het zelfstandig naamwoord chesterfieldfauteuil
# chesterfields
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chesterfields (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ches·ter·fields

#### Zelfstandig naamwoord

de chesterfields mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord chesterfield

#### Gangbaarheid

* Het woord chesterfields staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# chessen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chessen (hulp, bestand)
* IPA: /ˈxɛsə(n)/

##### Woordafbreking

* ches·sen

##### Woordherkomst en -opbouw

* Herkomst: Jiddisj

#### Zelfstandig naamwoord

de chessen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord ches

#### Verwijzingen

* ↑ Stichting Hebreeuwse en Jiddisje woorden in het Nederlands
# chesterfieldfauteuils
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chesterfieldfauteuils (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ches·ter·field·fau·teuils

#### Zelfstandig naamwoord

de chesterfieldfauteuils mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord chesterfieldfauteuil
# chessi
## Sardisch
#### Zelfstandig naamwoord

chessi
* (evenhoevigen) schaap; gedomesticeerd zoogdier dat ons wol en vlees levert.
# chifláramos
## Spaans
#### Werkwoord

chifláramos
* aanvoegende wijs eerste persoon meervoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van chiflar
# chifléis
## Spaans
#### Werkwoord

chifléis
* aanvoegende wijs tweede persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van chiflar
* gebiedende wijs (ontkennend) tweede persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van chiflar
# chifláremos
## Spaans
#### Werkwoord

chifláremos
* aanvoegende wijs eerste persoon meervoud toekomende tijd (futuro) van chiflar
# chiflé
## Spaans
#### Werkwoord

chiflé
* eerste persoon enkelvoud verleden tijd (pretérito indefinido) van chiflar
# chifló
## Spaans
#### Werkwoord

chifló
* derde persoon enkelvoud verleden tijd (pretérito indefinido) van chiflar
# chiflásemos
## Spaans
#### Werkwoord

chiflásemos
* aanvoegende wijs eerste persoon meervoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van chiflar
# chignon
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chignon (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* chig·non

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit het Frans

#### Zelfstandig naamwoord

de chignon m
* gedraaide haarwrong achter op het hoofd
    ▸ Big hair was ook trending bij Just Cavalli en Marc by Marc Jacobs terwijl de Amerikaan voor zijn hoofdlijn voor korte plukken ging. Dolce & Gabbana pasten de kapsels aan op hun byzantijnse collectie en lieten haarstylist Guido Palau opgekamde chignons creëren.
    ▸ De protocolchef moest de koning en koningin ook een paar keer te hulp schieten. Zo was Warnauts drie jaar geleden ineens kapper. "Ik zag koningin Mathilde de hele tijd haar haren aanraken. Toen ik dichterbij kwam, merkte ik dat de speld uit haar chignon was.” Warnauts wees Mathilde op de losse speld en vroeg of hij die weer vast moest zetten. "Ik ben wel een beetje bang. Wat als ik te hard duw?”, fluisterde hij in Mathildes oor. "Duw maar!”, kreeg hij vervolgens te horen van de koningin.

##### Synoniemen

* knoet [2], knot [2], knotje, toet [7], wrong [2]

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord chignon staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "chignon" herkend door:
| 29 % | van de Nederlanders; |
| 43 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ chignon op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron MICHOU BASU “Comeback voor big hair” (04 jan. 2016), De Telegraaf
* ↑ Weblink bron “Filip moet afscheid nemen van protocolchef” (21 dec. 2016), De Telegraaf
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Frans
##### Uitspraak

* Geluid:
* IPA:

#### Zelfstandig naamwoord

chignon m
* chignon, haarknot, knoet [2], knot [2], knotje, toet [7], wrong [2]
# chiflo
## Spaans
#### Werkwoord

chiflo
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van chiflar
# chiflábamos
## Spaans
#### Werkwoord

chiflábamos
* eerste persoon meervoud verleden tijd (pretérito imperfecto) van chiflar
# chifláis
## Spaans
#### Werkwoord

chifláis
* tweede persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van chiflar
# civil right
## Engels
#### Zelfstandig naamwoord

civil right
* burgerrecht
    «A civil right is an enforceable right or privilege, which if interfered with by another gives rise to an action for injury.»
       Een burgerrecht is een uitvoerbaar recht of voorrecht dat indien er door anderen inbreuk op gemaakt wordt aanleiding geeft tot vervolging.

#### Verwijzingen

* ↑ Cornell University Law School
# civil servant
## Engels
##### Uitspraak

* IPA: /ˌsivlˈsɜːvnt/

##### Woordafbreking

* ci·vil ser·vant

#### Zelfstandig naamwoord

civil servant
* (beroep) ambtenaar

##### Synoniemen

* public servant
# civil engineering
## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

#### Zelfstandig naamwoord

civil engineering
* (wetenschap) civiele techniek

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
# civil
## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: civil (VS) (hulp, bestand)
* IPA: /ˈsɪv.əl/

##### Woordafbreking

* civ·il

##### Woordherkomst en -opbouw

* via Middelengels en Oudfrans van Latijn civilis "burgerlijk"

#### Bijvoeglijk naamwoord

civil
* burger-, burgerlijk, betrekking hebbend op mensen als staatsburger
* burger-, burgerlijk, betrekking hebbend op mensen als leden van de maatschappij buiten kerk of leger
* beleefd, in overeenstemming met de meest algemene omgangsvormen

##### Afgeleide begrippen

* [1] civil rights
* [2] civil war
* [3] civility

## Frans
##### Uitspraak

* Geluid: civil (hulp, bestand)
* IPA: /si.vil/

##### Woordafbreking

* civil (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het begin van een regel wordt ontraden)

##### Woordherkomst en -opbouw

* via Oudfrans van Latijn civilis "burgerlijk"

#### Bijvoeglijk naamwoord

civil m
* burgerlijk

#### Zelfstandig naamwoord

civil m
* (militair) burger, persoon of status buiten de krijgsmacht
* (juridisch) burgerlijk, civiel, betrekking hebbend op de rechtsverhouding tussen burgers onderling, niet op die met, binnen of tussen overheden

#### Verwijzingen

* ↑ 'civil' op website: plumefrancaise.fr; geraadpleegd 2016-08-31
# chylomicron
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chylomicron (hulp, bestand)
* IPA: / ˌxilomiˈkrɔn / (4 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˌχi.lo.mi.ˈkrɔn/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˌxi.lo.mi.ˈkrɔn/

##### Woordafbreking

* chy·lo·mi·cron

#### Zelfstandig naamwoord

de chylomicron m
* (biologie) een grote door darmwandcellen geproduceerde lipoproteïne, waarin lipiden uit het voedsel van de darmwandcellen naar andere weefsels worden getransporteerd
*   * Chylomicronen bestaan voor negenennegentig procent uit lipiden en voor één procent uit eiwitten.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord 'chylomicron' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
# chytrý
## Slowaaks
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *xytrъ

#### Bijvoeglijk naamwoord

chytrý
* slim, intelligent; snel van begrip

##### Afgeleide begrippen

* chytro (bw.)
* chytrosť v

##### Verwante begrippen

* chytráckosť v
* chytráctvo o
* chytrák m
* chytráčka v

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /xɪtriː/
* Geluid: chytrý (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* chy·t·rý

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *xytrъ

#### Bijvoeglijk naamwoord

chytrý
* slim, intelligent; snel van begrip
    «Je chytrý, zaučí se rychle.»
       Hij is slim, hij werkt zich snel in.
* slim; slimheid tonend, slim uitgevoerd

##### Synoniemen

* bystrý, inteligentní

##### Antoniemen

* hloupý, blbý
* hloupý

##### Afgeleide begrippen

* chytrost v
* chytře (bw.)
* přechytrý
* velechytrý

##### Typische woordcombinaties

* chytrý člověk mbezield – slim mens

##### Verwante begrippen

| chytráckost v chytrácky (bw.) chytrácký chytráctví o chytračina v | chytračit imperfectief chytrák monbezield chytristika v chytroučký chytrouš | přechytralý vychytralý zchytralý zchytra (bw.) |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* chytrému napověz, hloupého trkni

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Česko-německý slovník Fr. Št. Kotta - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
# chytí
## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /xɪciː/

##### Woordafbreking

* chy·tí

#### Werkwoord

chytí
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd aantonende wijs van het perfectieve werkwoord chytit
* derde persoon meervoud tegenwoordige tijd aantonende wijs van het perfectieve werkwoord chytit
# chybět
## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /xɪbjɛt/

##### Woordafbreking

* chy·bět

#### Werkwoord

chybět imperfectief
* missen; gemist worden

##### Schrijfwijzen

* Oude schrijfwijze: chyběti imperfectief

##### Synoniemen

* nedostávat se imperfectief
* scházet

##### Afgeleide begrippen

* chybějící
* chybění o

##### Verwante begrippen

* chyba v
* chybit
* chybně (bw.)
* chybný

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
# chystati
## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /xɪstacɪ/

##### Woordafbreking

* chys·ta·ti

#### Werkwoord

chystati imperfectief
* (verouderd) voorbereiden, klaarzetten

##### Schrijfwijzen

* chystat imperfectief

#### Verwijzingen

* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Česko-německý slovník Fr. Št. Kotta - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch / Duits)
# chyběl
## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /xɪbjɛl/

##### Woordafbreking

* chy·běl

#### Werkwoord

chyběl
* mannelijk derde persoon enkelvoud verleden tijd van het imperfectieve werkwoord chybět
* mannelijk enkelvoud actief deelwoord van het imperfectieve werkwoord chybět

##### Typische woordcombinaties

* chyběl jsem
* chyběl jsi
* chyběl jste
# chyběli
## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /xɪbjɛlɪ/

##### Woordafbreking

* chy·bě·li

#### Werkwoord

chyběli
* bezield mannelijk derde persoon meervoud verleden tijd van het imperfectieve werkwoord chybět
* bezield mannelijk meervoud actief deelwoord van het imperfectieve werkwoord chybět

##### Gelijkklinkende woorden

* chyběly

##### Typische woordcombinaties

* chyběli jsme
* chyběli jste
# chyběly
## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /xɪbjɛlɪ/

##### Woordafbreking

* chy·bě·ly

#### Werkwoord

chyběly
* onbezield mannelijk derde persoon meervoud verleden tijd van het imperfectieve werkwoord chybět
* vrouwelijk derde persoon meervoud verleden tijd van het imperfectieve werkwoord chybět
* onbezield mannelijk meervoud actief deelwoord van het imperfectieve werkwoord chybět
* vrouwelijk meervoud actief deelwoord van het imperfectieve werkwoord chybět

##### Gelijkklinkende woorden

* chyběli

##### Typische woordcombinaties

* chyběly jsme
* chyběly jste
# chylomicronen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chylomicronen (hulp, bestand)
* IPA: / ˌxilomiˈkronə(n) / (5 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˌχi.lo.mi.ˈkronə(n)/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˌxi.lo.mi.ˈkronə(n)/

##### Woordafbreking

* chy·lo·mi·cro·nen

#### Zelfstandig naamwoord

de chylomicronen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord chylomicron
# chylus
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chylus (hulp, bestand)
* IPA: /ˈxilʏs/

##### Woordafbreking

* chy·lus

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Latijn chylus

#### Zelfstandig naamwoord

de chylus m
* (medisch) lymfe met veel vet zoals de darmvlokken die bij de spijsvertering uit de darminhoud opnemen en in de chylusvaten afscheiden
*   * De inhoud van de chijlvaten, de chylus of chijl, komt samen in een soort holte of reservoir, de zogenaamde cysterna chyli, welke voor de lendewervels ligt.
* (medisch) (verouderd) brei van voedsel vermengd met lichaamssappen in verschillende stadia van de spijsvertering
*   * Hij meende dat het voedsel dat mensen aten in de maag werd ‘gekookt’ en gevormd tot een brei, genaamd chylus.

##### Synoniemen

* chijl vooral [1]
* gijl vooral [2]

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord 'chylus' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ chylus op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Lindeboom, G.A. Geschiedenis van de medische wetenschap in Nederland. 2e druk(1981) Fibula-Van Dishoeck, Haarlem; ISBN 9022839567; p. 51; geraadpleegd 2016-08-11
* ↑ Kooijmans, L. De doodskunstenaar. De anatomische lessen van Frederik Ruysch. (2004) Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam; ISBN 9035126734; p. 24; geraadpleegd 2016-08-11

## Latijn
##### Woordherkomst en -opbouw

* van Oudgrieks χυλός (chulos) "sap" (zowel plantaardig als dierlijk)

#### Zelfstandig naamwoord

chylus m
* sap, gewonnen uit een plant
* (neologisme) (medisch) chijl, chylus

##### Overerving en ontlening

* Engels: chyle
* Frans: chyle
* Nederlands: chylus
* Spaans: quilo
# cognitivas
## Spaans
#### Bijvoeglijk naamwoord

cognitivas
* vrouwelijk meervoud van cognitivo