# ferment
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: ferment (hulp, bestand)
* IPA: / fɛrˈmɛnt / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* fer·ment

##### Woordherkomst en -opbouw

* via Frans ferment zn van Latijn fermentum, in de betekenis 'giststof' aangetroffen vanaf 1650

#### Zelfstandig naamwoord

het ferment o
* (biologie) stof waarin gistcellen zitten, zodat contact met die stof gisting kan veroorzaken
*   * Maar graan gist niet vanzelf. Het moet eerst ontkiemen, waarbij het zetmeel wordt omgezet in vergistbare suiker, en dan moeten er fermenten aan worden toegevoegd. Naar alle waarschijnlijkheid is dat oudste ferment gevonden in menselijk speeksel. (…) Bier zal ook wel bij toeval ontdekt zijn doordat iemand spuwde in een brij van uitgelopen graankorrels, waardoor deze ging gisten.
* (figuurlijk) aanzet die op zichzelf niet zo sterk is, maar een zichzelf versterkende ontwikkeling op gang brengt
*   * Door de positieve kracht van de levensaanvaarding die van haar literair werk uitgaat, heeft Jet Jorssen onbetwistbaar een kostbaar ferment aan het bouwwerk van een betere wereld toegevoegd.
* (scheikunde) (verouderd) stof die het verloop van een chemische reactie bevordert zonder daar zelf aan deel te nemen
*   * In de mondholte wordt het voedsel buitendien nog met speeksel vermengd, een vocht, dat door drie ter weerszijden van de mondholte gelegen klieren afgescheiden wordt. Het bevat een ferment, dat zetmeel omzet in druivensuiker.

##### Synoniemen

* [1] giststof
* [2] kiem
* [3] enzym

##### Hyponiemen

* [1] desem, zuurdeeg

#### Gangbaarheid

* Het woord ferment staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ferment" herkend door:
| 78 % | van de Nederlanders; |
| 87 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ ferment op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Hofman, J. Nederlandtsche woorden-schat. (1650) Thomas Fonteyn, Haarlem; p. 64; geraadpleegd 2019-01-08
* ↑ Born, W. Eten door de eeuwen. De geschiedenis van de culinaire cultuur. (1989) Uitgeverij Bosch & Keuning, Baarn; ISBN 90 246 4547 6; p. 22; geraadpleegd 2019-01-08
* ↑ Bleser, W. de "In memoriam Jet Jorssen letterkundige" in: Vlaanderen. 232 jrg. 39 nr. 4 (september/oktober 1990) Christelijk Vlaams Kunstenaarsverbond, Tielt; p. 324; geraadpleegd 2019-01-08
* ↑ Domela Nieuwenhuis, A.J. "Natuurkunde. Een en ander over voeding in verband met het vegetarianisme." in: De Tijdspiegel. jrg. 40 deel 3 (1883) Henri J. Stemberg, Den Haag; p. 310; geraadpleegd 2019-01-08
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Frans
##### Uitspraak

* zn: Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
** IPA: /fɛʁ.mɑ̃/
* ww: Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
** IPA: /fɛʁm/

##### Woordherkomst en -opbouw

* zn: van Latijn fermentum

#### Zelfstandig naamwoord

ferment m
* ferment

##### Overerving en ontlening

* Nederlands: ferment

#### Werkwoord

ferment
* derde persoon meervoud onvoltooid tegenwoordige tijd (indicatif présent) van fermer
* derde persoon meervoud tegenwoordige aanvoegende wijs (subjonctif présent) van fermer