# wan

* Niet te verwarren met: WAN

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: wan (hulp, bestand)
* IPA: / wɑn / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* wan

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] zn (de): van Middelnederlands wan/wanne dat via Oudnederlands is ontleend aan Latijn vannus, in de betekenis van ‘mand om koren te zuiveren’ voor het eerst aangetroffen in 847 (in de plaatsnaam Vuambace nu: Wambaix )
** [2]: (verkorting) van wanmolen
* [A] ww: wannen ww zonder de uitgang -en, met dezelfde herkomst als het zn
* [B] bn: van Middelnederlands wan "ontbrekend, onvolledig"
* [B] zn (het): zelfstandig gebruikt bn

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de wan v / m
* (landbouw) ondiepe gevlochten bak om koren te zuiveren van kaf en stro
* (landbouw) apparaat om koren te zuiveren van kaf en stro
* (techniek) blaasbalg van een smidse
* reservoir van sommige soorten ovens

##### Synoniemen

* [1] wanmand, wanne
* [2] wanmolen

##### Afgeleide begrippen

* [4] wanoven

#### Werkwoord

[A] wan
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van wannen
*   * Ik wan.
* gebiedende wijs van wannen
*   * Wan!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van wannen
*   * Wan je?

#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] wan
* (verouderd) gebrekkig, schadelijk, slecht, verkeerd
* (verouderd) niet naar behoren gevuld, aangebroken of leeg

##### Synoniemen

* waan bn , wannen bn

##### Opmerkingen

* Vooral nog gangbaar als eerste deel van samenstellingen. Deze moeten worden onderscheiden van de samenstellingen met "wan" zn of ww volgens etymologie [A]. Omdat het bijvoeglijk naamwoord in het hedendaags Nederlands niet meer gangbaar is, wordt soms ook wel van het voorvoegsel "wan-" gesproken. Dit vormt vooral samenstellingen met zelfstandige naamwoorden, zoals "mis-" vooral samenstellingen met werkwoorden vormt en het echte voorvoegsel on- afleidingen van bijvoeglijke naamwoorden maakt, allemaal met een negatieve betekenis. Het voorvoegsel dys- heeft een vergelijkbare betekenis bij woorden die oorspronkelijk uit het Latijn of Grieks komen.

##### Afgeleide begrippen

* wanbakken
* wanbedrijf
* wanbegrip
* wanbeheer
* wanbeleid
* wanbesef
* wanbesluit
* wanbestuur
* wanbetalen
* wanbetaler
* wanbetaling
* wanbewoning
* wanboel
* wanbof
* wanboffen
* wanboffer
* wancultuur
* wandaad
* waneconomie
* wangeboorte
* wangebruik
* wangedrag
* wangedraging
* wangedrocht
* wangeloof
* wangelovig
* wangeluid
* wangestalte
* wangewelf
* wangunst
* wanhavenig
* wanhebbelijk
* wanhebbelijkheid
* wanhoop
* wanhopen
* wanhout
* wankant
* wankantig
* wankennis
* wanklank
* wankleurig
* wanklinkend
* wankoers
* wanluidend
* wanlust
* wanlusten
* wanlustig
* wanoogst
* wanorde
* wanpolitiek
* wanpraktijk
* wanprestatie
* wanpresteren
* wanproduct
* wanruimte
* wanschapen
* wanschepsel
* wansmaak
* wanspelling
* wanspraak
* wanstand
* wanstrook
* wansucces
* wantaal
* wantij
* wantoestand
* wantrouwen
* wanvangst
* wanverhouding
* wanvertoning
* wanvoeding
* wanvoeglijk
* wanvoeglijkheid
* wanvorm
* wanvormen
* wanvormig
* wanvracht
* wanvrucht
* wanwaar
* wanweer
* wanwil
* wanzijde

#### Zelfstandig naamwoord

[B] het wan o
* (bosbouw) (bouwkunde) minder bruikbare deel van een balk of plank dat bij het verzagen uit een stam niet glad en recht is gemaakt
* holte of oneffenheid in een stuk hout
* gaatje of lek
* stuk ijzer dat in het spongat van een vat kan worden gestoken zodat het vat met een touw dat aan het midden van het ijzer is bevestigd kan worden opgehesen
* (visserij) ruimte die in een gevulde ton vrijkomt als de vis door het zouten krimpt

##### Synoniemen

* [1] wanhout, wankant, wanzijde

#### Gangbaarheid

* Het woord wan staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wan" herkend door:
| 32 % | van de Nederlanders; |
| 29 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ wan op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "wan" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ wan op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Surinaams
##### Woordherkomst en -opbouw

* Van het Engelse one.

#### Hoofdtelwoord

wan
* één

## Toki Pona
##### Uitspraak

* Geluid: wan (hulp, bestand)
* IPA: /wan/

##### Woordafbreking

* wan

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Engels one "een"

#### Zelfstandig naamwoord

wan
* element
* onderdeel

#### Werkwoord

wan
* verenigen

#### Bijvoeglijk naamwoord

wan
* uniek
* verenigd

#### Hoofdtelwoord

wan
* een