# gram
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gram (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* gram

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘0,001 kilogram’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1808

#### Zelfstandig naamwoord

[A] gram o
* (natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g
*   * Een gram van een stof is ook op de maan een gram.
    ▸ In totaal scheelden deze multifunctionele stokken mij 350 gram aan gewicht.
* (economie) in het dagelijks gebruik een handelsmaat voor gewicht
*   * Een paar grammetjes is veel als het gif betreft.
* iets wat opgeschreven of anderszins geregisteerd is (grafein = schrijven), een grafische voorstelling, (->zie -gram of diagram)

##### Hyponiemen

* [1,2] nanogram, microgram, milligram, centigram, decigram, decagram, hectogram, kilogram, megagram, gigagram

##### Afgeleide begrippen

* gramatoom, gramcalorie, gramequivalent, grammenjager, grammolecule, grammolecuul

##### Verwante begrippen

* [1] hoeveelheid, materie
* [2] kracht, wegen, zwaartekracht

##### Opmerkingen

* De woorden gramkleuring, grampositief en gramnegatief zijn niet afgeleid van 'gram' maar van de eigennaam 'Gram'.

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘boos’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1220

#### Zelfstandig naamwoord

[B] gram m
* (verouderd) boosheid
*   * Hij verhaalde zijn gram op zijn kinderen.
* (verouderd) genoegdoening

##### Synoniemen

* gramschap, kwaadheid, ontstemd, woede

##### Afgeleide begrippen

* gramstorig

##### Uitdrukkingen en gezegden

* zijn gram halen

#### Bijvoeglijk naamwoord

gram
* boos, toornig

#### Gangbaarheid

* Het woord gram staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gram" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 "gram" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ gram op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ gram op website: Etymologiebank.nl
* ↑ gram op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Angelsaksisch
##### Uitspraak

* IPA: /ɡrɑm/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Germaanse *gramaz

#### Bijvoeglijk naamwoord

gram
* boos, kwaad

## Afrikaans
##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Nederlands

#### Zelfstandig naamwoord

gram
* (eenheid)(natuurkunde) gram; een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg)

##### Afkorting

* g

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Duits
##### Uitspraak

* IPA: /ɡʁaːm/
* Geluid: gram (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* gram

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelhoogduitse gram

#### Bijvoeglijk naamwoord

gram
* kwaad, boos

##### Synoniemen

* böse

##### Afgeleide begrippen

* grämen
* vergrämen

##### Typische woordcombinaties

* (jemandem) gram sein

## Fries
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Franse gramme

#### Zelfstandig naamwoord

gram
* (eenheid)(natuurkunde) gram; een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg)

##### Afkorting

* g

##### Hyperoniemen

* ienheid

##### Verwante begrippen

* massa

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudnederlandse *gram

#### Bijvoeglijk naamwoord

gram
* boos, kwaad
* verdrietig, van streek

##### Overerving en ontlening

* Nederlands: gram

## Pools
##### Uitspraak

* IPA: /ɡram/
* Geluid: gram (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* gram

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Franse gramme

#### Zelfstandig naamwoord

gram m
* (eenheid)(natuurkunde) gram; een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg)
    «To waży sto gramów.»
       Dat weegt honderd gram.

##### Afkorting

* g

##### Hyperoniemen

* jednostka
* jednostka masy
* miara masy

##### Afgeleide begrippen

* gramowy
* hektogram monbezield
* kilogram monbezield
* miligram monbezield

##### Verwante begrippen

* gramatura v

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Werkwoord

gram
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd aantonende wijs bedrijvende vorm van grać

## Slowaaks
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Franse gramme

#### Zelfstandig naamwoord

gram m
* (eenheid)(natuurkunde) gram; een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg)

##### Afkorting

* g

##### Afgeleide begrippen

* gramový

##### Verwante begrippen

* hmotnosť v

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /gram/

##### Woordafbreking

* gram

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Franse gramme

#### Zelfstandig naamwoord

gram monbezield
* (eenheid)(natuurkunde) gram; een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg)
    «Cena je za 1 gram.»
       De prijs is per gram.

##### Afkorting

* g

##### Hyperoniemen

* jednotka v
* jednotka hmotnosti v

##### Afgeleide begrippen

* -gram
* gramáž
* gramový

##### Typische woordcombinaties

* 1 gram – 1 gram
* 2 gramy – 2 gram
* 100 gramů – 100 gram

##### Verwante begrippen

* gramion monbezield
* hmotnost v

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Česko-německý slovník Fr. Št. Kotta - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

## Turks
##### Woordafbreking

* gram

#### Zelfstandig naamwoord

gram
* (natuurkunde), (eenheid) gram