# lei

* Niet te verwarren met: -lei, Lei

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: [A], [B] lei (hulp, bestand)
** IPA: / lɛi / (1 lettergreep)
* Geluid: [C] lei (hulp, bestand)
** IPA: / ˈleji / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* lei

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] Middelnederlands leye ‘leisteen’, eerst geattesteerd in 1377 en ontwikkeld uit Oergermaans *lajō-, ontleend aan het Gallisch, vgl. Oudiers líe, lía ‘steen’. Evenals Nederduits Lai, Luxemburgs Lee, Duits verouderd Lei(e) en Fries laai.
* [B] Middelnederlands leie, leide, nevenvorm van lede ‘gegraven of vergraven waterloop’ (in lieverlede), afleiding van leiden.
* [C] van Roemeens lei

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de lei v / m
* een plat stuk van leisteen
* (teken- en schrijfmateriaal) een schrijfplank van leisteen; schrijflei
* een dakpan van leisteen; daklei

##### Synoniemen

* (2) schrijflei
* (3) daklei

##### Hyponiemen

* achterlei, daklei, scharlei, wolverlei

##### Afgeleide begrippen

| leiblok leidam leidekken | leidekker leidekkerij leigrijs | leigroef leigroeve leikleurig | leisteen leiwerk leizeil |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* met schone lei beginnen.
* het liep van een leien dakje

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

[B] de lei v
* sloot, waterleiding
* (België) doorgang, laan
* teugel

##### Afgeleide begrippen

| leiband leiboom leidraad | leihond leioog leiplaat | leiplant leiriem leistang | leivleugel leiwagen leizeel lenig |

#### Zelfstandig naamwoord

[C] de lei mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord leu (numismatiek) (naam munteenheden van Roemenië en Moldavië)
    ▸ In december 1989, toen het communistische regime ten val werd gebracht, was de officiële wisselkoers van de Roemeense leu (meervoud lei) ongeveer 9 lei per dollar, al kreeg je op de zwarte markt vier tot vijf keer zoveel voor de zeer gewilde dollars.

#### Werkwoord

[D] lei
* enkelvoud verleden tijd van leggen
*   * Ik lei.
*   * Jij lei.
*   * Hij, zij, het lei.
*   * Vol zorg vloog de dokter naar het bed, reikte Henriette de medicijnen en lei zacht de hand op haar voorhoofd.

##### Synoniemen

* legde

##### Opmerkingen

* In de betekenis ‘legde’ is lei (verouderd) of vooral nog (spreektaal).

##### Anagrammen

* Eli, iel

#### Gangbaarheid

* Het woord lei staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "lei" herkend door:
| 96 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "lei" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Guus Kroonen, Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden: Brill, 2013, blz. 325.
* ↑ lei op website: Etymologiebank.nl
* ↑ lei op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Weblink bron Jan Willem Bos “Landenreeks Roemenië” (2007), KIT Publishers , ISBN 9789068324464, p. 92
* ↑ In het huis van den handelsraad, archive.org/stream
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
#### Werkwoord

lei
* leiden

## Aragonees
##### Woordherkomst en -opbouw

* Van het Latijnse lac (genitief: lactis).

#### Zelfstandig naamwoord

lei v
* melk

## Galicisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* Van het Latijnse lex (genitief: legis).

#### Zelfstandig naamwoord

lei v
* wet

## Hawaïaans
#### Zelfstandig naamwoord

lei
* een bloemenslinger die ter begroeting om de hals gelegd wordt

## Occitaans
##### Woordherkomst en -opbouw

* Van het Latijnse lex (genitief: legis).

#### Zelfstandig naamwoord

lei v
* wet

## Portugees
##### Woordherkomst en -opbouw

* Van het Latijnse lex (genitief: legis).

#### Zelfstandig naamwoord

lei v
* wet

## Roemeens
#### Zelfstandig naamwoord

lei mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord leu

## Surinaams
#### Werkwoord

lei
* liggen