# basilica
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: basilica (hulp, bestand)
* IPA: / baˈzilika / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ba·si·li·ca

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Latijn basilica

#### Zelfstandig naamwoord

de basilica v
* (religie) (rooms-katholiek) eretitel toegekend aan kerkgebouwen die van bijzondere religieuze betekenis zijn
*   * In de Katholieke Kerk is de basiliek of basilica een eretitel voor bijzondere kerken.
* (bouwkunde) (religie) (christelijk) kerkgebouw met klassieke vorm, waarbij een hoger schip (middendeel) links en rechts door zuilenrijen is gescheiden van zijbeuken en een halfronde uitbouw aan de korte kant die traditioneel naar het oosten is gericht Vaak worden aan deze basisvorm een transept en een toren toegevoegd.
*   * Mahlers Auferstehungssymphonie onder leiding van Helmuth Rilling wordt gespeeld in de basilica van een klooster.
* (bouwkunde) (geschiedenis) in de Romeinse tijd een gebouw voor handel en rechtspraak dat een rechthoekige vorm had met een middendeel dat links en rechts door zuilenrijen was gescheiden van de zijbeuken en dat vaak een halfronde uitbouw aan de korte kant had
*   * Van Vitruvius zelf weten wij weinig. Hij moet zijn geboren tussen 100 en 80 jaar voor Christus. Als architect is slechts één gebouw van hem bekend omdat het in zijn eigen, geschreven levenswerk figureert: een basilica in Colonia Julia Fanestris, het huidige Fano, een plaatsje aan de Adriatische kust tussen Ravenna en Ancona. Opgravingen hebben nooit een spoor opgeleverd van dit grote, openbare gebouw dat uit hout was opgetrokken.
* 1. Deze koepelkerk in Scherpenheuvel is sinds 1922 een basilica.
* 2. Een basilica in Verona .
* 2. Plattegrond van een vroegchristelijke basilica.
* 3. Resten van een basilica in Rome .
* 3. Plattegrond van een basilica in Rome .

##### Synoniemen

* basiliek

#### Gangbaarheid

* Het woord basilica staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "basilica" herkend door:
| 69 % | van de Nederlanders; |
| 69 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ basilica op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Kerk Groenlo verheven tot basiliek (12 augustus 2014); geraadpleegd 2019-05-04
* ↑ Duitsland (12 juni 2003) op website nrc.nl; geraadpleegd 2019-04-28
* ↑ Rooy, M. van Met de kin stevig op de aarde; Vitruvius' exacte geest (19 december 1997) op website nrc.nl; geraadpleegd 2019-04-28
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Latijn
##### Uitspraak

* IPA: /ba.ˈsɪ.lɪ.ka/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Ontleend aan het Oudgriekse βασιλικὴ στοά ("koninklijke hal"). De eerste grote kerkgebouwen werden in de vierde eeuw gebouwd in de vorm van basilica's.

#### Zelfstandig naamwoord

băsĭlĭcă v
* basilica, zuilenhal, een grote hal waar recht gesproken werd en kooplieden handel dreven
    «Forum plenum et basilicas istorum hominum videmus, et animo aequo videmus.»
       Wij zien dat het forum en de zuilenhallen vol zijn van die mensen, en we zien het met gelatenheid aan.
* (religie) basiliek
    «Totius orbis homines peculiarem in modum Sancti Francisci Basilicam in urbe Assisio respiciunt, ubi servantur et custodiuntur mortales exuviae Seraphici Sancti, necnon Basilicam Sanctae Mariae Angelorum, quae insignem parvam Portiunculae ecclesiam concludit: prima Ordini Fratrum Minorum Conventualium demandatur, altera Ordini Fratrum Minorum committitur.»
       Mensen uit de hele wereld kijken met een bijzonder gunstige blik naar de Basiliek van de Heilige Franciscus in de stad Assisi, waar het stoffelijk overschot van de Serafische Heilige bewaard en bewaakt worden, evenals naar de Basiliek van Santa Maria degli Angeli, die het befaamde kerkje Portiuncula omsluit: de eerste wordt toevertrouwd aan de Orde van de Conventuele Minderbroeders, de tweede wordt overgelaten aan de Orde van de Minderbroeders.

##### Overerving en ontlening

| Oudfrans: basoche v Reto-Romaans: baselgia v | Roemeens: biserică v |
| Frans: basilique v Italiaans: basilica v | Roemeens: bazilică v Spaans: basílica v |

#### Verwijzingen

* ↑ Cicero, In Verrem 2, 5.
* ↑ Benedictus XVI, Litterae apostolicae motu proprio datae "Totius orbis" (9 november 2005).