# stoel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: stoel (hulp, bestand)
* IPA: / stul / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /stuɫ/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /stul/

##### Woordafbreking

* stoel

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘zitplaats’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

#### Zelfstandig naamwoord

de stoel m
* (meubel) een zitmeubel voor één persoon met een rugleuning
*   * Halen jullie de stoelen even naar buiten, dan gaan we buiten eten.
    ▸ Terwijl ik goedkeurend met mijn vinger langs de vergulde lambrisering streek, de dikte voelde van de stof van de zware, oker overgordijnen en de stoel wegschoof om de openslaande deuren te openen naar het terras, dat uitzicht bood op de rozentuin, of wat daarvan over was, en de vijver met de defecte fontein, bedacht ik dat ik nog tijd genoeg zou hebben om deze kamer en detail te beschrijven.
* (plantkunde) wortelstel met stengelvoet van een plant (-> bananenstoel)
* (plantkunde), (verouderd) bloembodem
* (plantkunde), (verouderd) paddenstoel
* (techniek) onderstel waar iets op rust (-> dakstoel, klokkenstoel, zaagstoel)
* (techniek) weefgetouw
* (medisch) faeces, ontlasting [2], stoelgang

##### Verwante begrippen

* fauteuil, kruk, zetel
* tafel

##### Meroniemen

* stoelpoot, rugleuning, armlegger, zitting, zitvlak

##### Hyponiemen

| Heilige Stoel aanslagstoel armstoel asstoel autostoel baarstoel badstoel bakerstoel bamboestoel behandelstoel bestuurdersstoel bevalstoel bezoekersstoel bidstoel biechtstoel bijrijdersstoel bioscoopstoel bisschopsstoel bladzijdestoel bobstoel breeuwstoel bureaustoel bureelstoel burgemeestersstoel campingstoel chauffeursstoel dagobertstoel dakstoel dekstoel designstoel dijkstoel directiestoel | douchestoel draagstoel draaistoel eetkamerstoel geboortestoel genadestoel haarstoel handstoel hangstoel hobbelstoel hoofdstoel ijsstoel kakstoel kamerstoel kantoorstoel kappersstoel karnstoel kerkstoel keukenstoel kinderstoel klapstoel klokkenstoel knipstoel knopstoel kratstoel kuipstoel kunststofstoel kussenstoel ladderstoel leerstoel leesstoel leuningstoel | leunstoel ligstoel linkerstoel loopstoel luierstoel maalstoel massagestoel maststoel melkstoel oordjesstoel orgelstoel paddenstoel passagiersstoel pianostoel pikkelstoel postoel praatstoel predikstoel preekstoel rechterstoel regisseursstoel remstoel rijstoel roepstoel rokerstoel rolstoel rookstoel rotanstoel ruststoel scheidsrechtersstoel schietstoel schommelstoel | schopstoel sessiestoel slaapstoel sportstoel spreekstoel sprekersstoel strandstoel stuurstoel tafelstoel tandartsstoel terrasstoel tonnenstoel trapstoel tuinstoel veldstoel verjaardagsstoel visstoel vliegstoel vliegtuigstoel vluchtstoel voetstoel voorstoel voorzittersstoel vouwstoel weefstoel weegstoel wiebelstoel wipstoel zaagstoel zetelstoel ziekenstoel zorgstoel |

##### Afgeleide begrippen

| gestoelte legestoelpolitiek stoelcomfort stoelen stoelendans | stoelenfabrikant stoelenmatten stoelenproject stoelenrij stoelgang stoelgarantie | stoelgeld stoelklok stoelkussen stoelleuning stoelmassage stoelnummer | stoelplank stoelpoot stoelriem stoelvast stoelverwarming stoelzitting |

##### Uitdrukkingen en gezegden

[1] "meubel"
* In zijn stoel neerploffen
* Op de stoel van de rechter gaan zitten
* Tussen twee stoelen in de as vallen
* Voor stoelen en banken praten/preken
* Zijn mening niet onder stoelen of banken steken

##### Vertalingen
#### Werkwoord

stoel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van stoelen
*   * Ik stoel.
* gebiedende wijs van stoelen
*   * Stoel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van stoelen
*   * Stoel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord stoel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "stoel" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "stoel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ stoel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 18
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Zelfstandig naamwoord

stoel
* (meubel) stoel

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Fries
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

#### Zelfstandig naamwoord

stoel
* (meubel) stoel

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## West-Vlaams
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

#### Zelfstandig naamwoord

stoel
* (meubel) stoel

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.