# over
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: over (hulp, bestand)
* IPA: / ˈovər / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* over

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘voorzetsel’ voor het eerst aangetroffen in 901
| afkomstig van: Middelnederlands: over Oudnederlands: over, ouir Germaans: *uber Indo-Europees: *upér, *supér | Verwant in Germaans: West: Engels: over (Angelsaksisch: ofer), Duits: ober, über, (Oudhoogduits: obar, ubiri), Fries: oer (Oudfries: over) Noord: Zweeds: över, (Oudnoords: yfir), IJslands: yfir, Faeröers: yvir Oost: Gotisch: ufar |

#### Bijwoord

over
* bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord.
*   * Het bad liep over.
* prepositioneel deel van een voornaamwoordelijk bijwoord
*   * Die bal ging er niet over.
* voorbij, gedaan
*   * Hun vriendschap was voorgoed over.
*   * Het duurde zeer lang tot zijn kater over was.
* nog resterend
*   * Hoeveel voedsel is er nog over?
*   * De kledij die over was van de uitverkoop, werd aan goede doelen geschonken.
* meer dan nodig, ook als versterkend voorvoegsel
*   * Ze hadden kansen te over, maar toch verloren ze.
*   * De oorzaak was overduidelijk.

##### Afgeleide begrippen

| overacteren overacteur overbekend overbelast overbelasten overbelicht overbelichten overbevolken overbevolking overbevolkt overbezorgd overbieden | overcompenseren overcompleet overdaad overdosering overdosis overdrijven overduidelijk overeten overgelukkig overgevoelig overgewicht overgroot overhaast | overheerlijk overijverig overjarig overklein overladen overlast overmaat overmacht overmatig overmoed overproductie overschatten overschot oversekst | oversized overspannen oververhit oververhitten oververmoeid oververmoeien oververtegenwoordigd oververzadigd oververzadigen overvloed overvol overvreten overvriendelijk overwicht |

##### Vertalingen
#### Voorzetsel

over
* wat betreft
*   * Ik schrijf een boek over mijn leven.
*   * Hij vertelt een zeer interessant verhaal over zijn avonturen.
* op of langs de oppervlakte van
*   * De maaidorser rijdt over de akker.
*   * De kat loopt over het muurtje.
* na verloop van
*   * Over twee maand wordt ze zestien jaar.
*   * Deze yoghurt wordt over drie dagen slecht.
* via, langs
*   * Ik rijd over Luxemburg naar de Alpen.
*   * Als men naar Marseille wil, moet men over Lyon.
* naar de andere kant van, over een grens heen
*   * De losgeslagen hond sprong over het hek.
*   * Om de overkant te bereiken moet men over die brug heen.
*   * De reis over het meer duurt slechts enkele tientallen minuten.
* meer dan
*   * Zij is ver over de dertig jaar oud.
*   * Vele basketbalspelers zijn over de twee meter lang.

##### Typische woordcombinaties

* [3] over tien seconden, over een kwartier, over twee uur, over drie dagen, over vier weken, over vijf maanden, over zes jaar, over een eeuw

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [2] alles over één kam scherenonvoldoende rekening houden met verschillen
* [6] de gal loopt overboos worden
* [2] de staf breken overfel afkeuren
* [5] de vogel over het net laten vliegengoede kansen niet aangrijpen
* [1] een balletje opgooien overaankaarten; voorzichtig noemen, in de hoop dat anderen er dan ook over gaan praten
* [1] een boekje opendoen overslechte daden of eigenschappen verklappen
* [1] een nachtje willen slapen overeerst nog goed willen nadenken
* [2] fiolen van toorn uitstorten overduidelijk je woede laten blijken aan
* [2] geen gras laten groeien overdirect iets doen
* [2] hand over hand toenemensteeds erger worden
* [5] het vel over de oren halente veel laten betalen
* [5] het vogeltje over het touwtje laten wippeneen goede kans voorbij laten gaan
* [2] met de hand over zijn hart strijkenzich genadig tonen
* [5] met de prins over de Maas geweest zijnveel hebben meegemaakt
* [2] niet over één nacht ijs gaanvoorzichtig te werk gaan
* [5] niet over het voetlicht komenslecht worden gepresenteerd
* [2] niet over rozen gaaner zijn nogal wat moeilijkheden.
* [5] niet over zijn hart kunnen verkrijgen omzich door welwillendheid niet kunnen brengen tot
* [1] niet te spreken zijn over ietsergens erg op tegen zijn, boos zijn over iets
* [1] niet uit kunnen overblijven praten over
* [5] over de balk gooienonnodig geld uitgeven voor zaken die niet nodig zijn
* [5] over de brug komenveel geld moeten betalen
* [2] over de eigen voeten struikelen
* [2] over de hekel halenfel bekritiseren
* [5] over de hoge schoenen lopente ver gaan of niet realistisch zijn
* [2] over de kling jageniemand doden
* [5] over de schreef gaaneen ernstige fout maken
* [2] over de tong gaanonderwerp van roddels zijn
* [5] over een andere boeg gooienop een andere manier proberen
* [2] over één kam scherengelijk (hetzelfde) behandelen
* [5] over het hoofd zieniets vergeten of ontbreken
* [5] over het paard tillenverwend en geprezen zijn
* [5] over het voetlicht brengengoed presenteren
* [1] over koetjes en kalfjes pratenover allerlei onbelangrijke dingen praten
* [2] over lijken gaanalles voor iets over hebben ofwel: alle goede en foute mogelijkheden gebruiken om het doel maar te halen
* [1] over smaak valt niet te twisten.iedereen heeft een eigen smaak, een eigen persoonlijke voorkeur, niets mis mee
* [2] over veel schijven lopenveel mensen die ergens zich mee bemoeien
* [5] over zijn eigen schaduw heen springenruimhartig een eerder bepleite opvatting loslaten
* [2] over zijn kant laten gaanergens niets van aantrekken
* [3] van over
* [2] vel over been zijnerg mager zijn

##### Spreekwoorden

* [5] als er een schaap over de dam is, volgen er meerals er de eerste stap is gezet is het voor een ander niet moeilijk meer om die ook te maken en volgt de rest vanzelf
* [1] als men over de duivel spreekt, dan trapt men hem op zijn staarthet over iemand hebben en die dan plots tegen het lijf lopen, of iets gebeurt terwijl je het er net over had
* [2] er kan geen luis over zijn lever lopen of hij reageerthij is lichtgeraakt
* [2] Gods water over Gods akker laten lopengeen voorzorgsmaatregelen nemen, maar alles laten komen zoals het komt
* [2] hem loopt een luis over de leverhij wordt boos
* [2] het leven gaat niet altijd over rozenhet is niet altijd zo mooi, iedereen heeft wel eens tegenvallers
* komt men over de hond, dan komt men ook wel over de staartals men het moeilijkste gehad heeft is de rest eenvoudiger te doen
* [5] waar het hart vol van is, loopt de mond van overje wil veel praten over wat je bezighoudt
* [5] waar het hart vol van is, vloeit de mond van overje wil veel praten over wat je bezighoudt

##### Hyponiemen

| achterover all-over beentje-over bovenover buitenover cross-over crossing-over | daarover erover flap-over flip-over fly-over game over haalover haasje-over | hierover klaar-over make-over pootje-over pullover rechtover slip-over stop-over | tegenover terover turn-over voice-over voorover waarover waartegenover walk-over |

##### Afgeleide begrippen

| Overijssel halsoverkop over-overmorgen overacterend overal overall overbegrazing overblazen overblijven overblijvend overbluffen overbodig overboeken overboord overbrengen overbruggen overbuigen overbuur overbuurjongen overbuurkind overbuurman overbuurvrouw overcapaciteit overdag overdek overdekken overdekt overdenken overdicht overdiep overdoen overdonderen overdragen overdruk overdrukken overdruks overdwars overeen overeind overgaan overgang overgave overgeven overgieten overgooier overgordijn overgroeien overgrootmoeder | overgrootouder overgrootvader overhaal overhaasten overhalen overhand overhandigen overhangen overhangend overhead overhebben overheen overheersen overheersend overheid overhellen overhemd overhevelen overhoeks overhoop overhoren overhouden overig overjas overkant overkappen overkijken overklassen overkluizen overkoepelen overkoken overkomen overkomst overkopen overlaat overlap overlappen overlaten overleg overleggen overleven overlevende overleveren overlezen overlijden overloop overlopen overmaken overman overmannen | overmeesteren overmorgen overnachten overnemen overnemer overnieuw overnoemen overovermorgen overpeinzen overplaatsen overpompen overreageren overreiken overrijden overrijps overroepen overrompelen overrulen overschaduwen overschakelen overschenken overschepen overschieten overschilderen overschoen overscholing overschoot overschreeuwen overschrijden overschrijven overslaan overslaand overslag overslapen overspel overspelen overspoelen overspraak overspringen oversprong overstaan overstaand overstag overstand overstap overstappen oversteek overstek oversteken overstekend | overstelpen overstemmen overstijgen overstromen overstuur overtekenen overtocht overtollig overtreden overtreffen overtreffend overtrek overtrekken overtroeven overtrouwen overtuigen overtuigend overtypen overuur overvaart overval overvallen overvaren overvleugelen overvliegen overvloeien overvoeren overvragen overwaaien overwaard overwaarde overwaarderen overweg overwegen overwegend overweldigen overwelven overwerk overwerken overwinnen overwinteren overwoekeren overzee overzet overzetten overzicht overzien overzij overzijde veroveren |

##### Anagrammen

* voer, Voer, vore

#### Gangbaarheid

* Het woord over staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "over" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "over" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: over (VS) (hulp, bestand)

#### Voorzetsel

over
* over, overheen

#### Bijvoeglijk naamwoord

over
* voorbij
    «The war is over.»
       De oorlog is voorbij.

## Nedersaksisch
#### Voorzetsel

over
* over

##### Schrijfwijzen

* oaver

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / ɔʋəɾ /

##### Woordafbreking

* o·ver

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig van het Oudnoorse woord yfir

#### Bijwoord

over
* boven
    «Jeg bor i etasjen over.»
       Ik woon boven.
* over

#### Voorzetsel

over
* boven
    «Skiltet henger over døra.»
       Het bord hangt boven de deur.
    «Bygda ligger 500 meter over havet.»
       Het dorp ligt op 500 meter boven de zeespiegel.
* over [6] (tijdelijk)
    «Jeg har over 14 års erfaring som diskjockey.»
       Ik heb over veertien jaar ervaring als een diskjockey.

##### Afgeleide begrippen

* over-
* overall

##### Uitdrukkingen en gezegden

* prikken over i-enhet puntje op de i

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / ɔʋəɾ /

##### Woordafbreking

* o·ver

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig van het Oudnoorse woord yfir

#### Bijwoord

over
* boven
* over [6] (tijdelijk)

#### Voorzetsel

over
* boven
    «Han bur to etasjar over meg.»
       Hij woont twee verdiepingen boven mij.
    «Temperaturen er over 20 °.»
       De temperatuur is boven de 20 graden.
* over

##### Afgeleide begrippen

* over-
* overall

## Urkers
#### Voorzetsel

over
* over