# goud
## Nederlands

Periodiek systeem der elementen (nld) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* Geluid: goud (hulp, bestand)
* IPA: / ɣɑut / (1 lettergreep); /ɣʌʊt/

##### Woordafbreking

* goud

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘chemisch element’ voor het eerst aangetroffen in 901
* Afkomstig van Middelnederlands gout, van Oudnederlands golt, van de Proto-Indo-Europese wortel *ghlo-.

#### Zelfstandig naamwoord

het goud o
* (scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal
* (economie) waardbasis in de economie
* (kleur) een oranjegele kleur
    ▸ De ondergaande zon kleurde de verticale rotswanden goud toen ik de camping van Tuolumne Meadows in Yosemite bereikte.
* (heraldiek) geel (als kleur gebruikt in een wapenschild)
* gouden medaille voor de eerste plaats (winnaar) in een wedstrijd
    ▸ Het zat Susan Krumins helemaal niet lekker. Ze ging bij de EK cross in Hilvarenbeek voor het goud, maar het werd zelfs geen podiumplek. ‘Ik loop elke wedstrijd alsof het mijn laatste is. Ik wil laten zien wat ik kan.’

##### Synoniemen

* goudkleurig

##### Afgeleide begrippen

* [1] goudatoom

##### Verwante begrippen

* [1] brons, zilver, auranofine, auride, edelmetaal

##### Hyponiemen

| baargoud biljoengoud bladgoud dukatengoud geel goud geelgoud kattengoud | kijkcijfergoud klatergoud kopergoud musiefgoud parelmoergoud pistolengoud schaatsgoud | scheigoud staafgoud stofgoud talmigoud wasgoud werpgoud witgoud |

##### Afgeleide begrippen

| Afrikaanse goudkat Amerikaanse goudhaan Amerikaanse goudplevier Arabische goudmus Australische goudsnip Aziatische goudkat Aziatische goudplevier Burtons goudvink Filipijnse goudvink Goudkust Gouds Goudsmit Goudvis Indische goudenregen Kaapse goudmol Somalische goudmol Surinaamse goudrat Tasmaanse goudlijster Van Zijls goudmol Van Zyls goudmol Van Zyls goudmollen Visagies goudmol bruine goudvink eigen haard is goud waard geelgezoomd goudhaantje gestreept goudhaantje gestreepte goudspanner gewone gouduil gewone goudwesp goud zoeken goud(i)bromide goud(i)chloride goud(iii)bromide goud(iii)chloride goud(iii)fluoride goud(iii)oxide goud(v)fluoride goudachtig goudader goudanalist goudappel goudarend goudatoom goudbaar goudbaars goudbad goudbedrijf goudberg goudberk goudbes goudbeurs goudblaadje goudblad goudbloem goudblond goudboekje goudborduursel goudbrasem goudbrokaat goudbrons goudbronzen goudbruin goudbuikje goudbuulbuul goudchloride goudconcessie gouddeal gouddekking gouddelver gouddistel gouddorst gouddraad gouddrop gouddruk goudeerlijk goudels gouden goudenregen gouderts goudessaai goudfazant goudforel goudfrank goudgaas goudgalon goudgeel goudgehalte goudgeld goudgelijk goudgerand goudgewicht goudglans goudglanzend | goudglit goudgraver goudgroef goudgroen goudgulden goudhaan goudhaantje goudhaantjes goudhaas goudhalogenide goudhamster goudhandel goudhandelaar goudharder goudharig goudhaver goudhermelijn goudhoudend goudindustrie goudjacht goudjakhals goudkaart goudkalk goudkam goudkantoor goudkaparatinga goudkarper goudkas goudkast goudkat goudkievit goudkleur goudkleurig goudklomp goudkoers goudkokermot goudkoord goudkoorts goudkornet goudkorrel goudkroonsifaka goudkussen goudkust goudlaag goudlak goudlaken goudlamé goudland goudleder goudleer goudlegering goudlelie goudlichtmot goudlijn goudlijster goudloket goudlokkig goudlork goudmaatschappij goudmaker goudmakerij goudmakreel goudmarkt goudmeerle goudmerk goudmes goudmijn goudmol goudmollen goudmonarch goudmond goudmuis goudmus goudomrand goudoog goudoogst goudoom goudovereenkomst goudpapier goudpariteit goudparkiet goudpeer goudpelde goudpippeling goudplevier goudpluvier goudpoeder goudpoeier goudprijs goudproducent goudproductie goudpurper goudranonkel goudrat | goudregen goudreinet goudrenet goudreserve goudrijk goudroede goudroof goudsbloem goudsblom goudschaal goudschat goudscherm goudschuim goudsector goudsijs goudslaan goudslager goudslijp goudsmid goudsnee goudsnip goudsnippen goudsoldeer goudspanner goudsprinkhaan goudstaaf goudstaart goudstandaard goudstatus goudsteen goudstikker goudstiksel goudstof goudstroom goudstuk goudswaard goudtangare goudtas goudtinctuur goudtiran goudtoekan goudtransport goudtrekkerij gouduil goudveil goudveld goudvenstertje goudverbinding goudverf goudverkoop goudvernis goudvinger goudvink goudvis goudviskom goudvlieg goudvlies goudvogel goudvoorraad goudvos goudwaag goudwaarde goudwasser goudwasserij goudwerk goudwerker goudwesp goudwespen goudwever goudwicht goudwier goudwinde goudwinner goudwinning goudwisselkantoor goudwolf goudwortel goudzak goudzand goudziek goudzoeker goudzoekster goudzucht goudzuring goudzwaluw grote goudhaan grote goudkokermot kleine goudsprinkhaan oostelijke goudlijster oranje goudvink paarse goudhaan roodbruine goudhaan veelkleurig goudhaantje vergulden |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Gouden appels op zilveren schalen zijn
* iets is erg prachtig/goed/verstandig (verwoord)
* De kip met gouden eieren slachten
* Een iets met veel rendement wegdoen
* De morgenstond heeft goud in de mond.
* als men vroeg opstaat kan men veel werk verzetten
* Een gouden dak op het huis hebben
* wonen in een huis dat gebouwd is met geleend geld
* Een goed hart is goud waard.
* je treft niet snel meer mensen met een goed karakter
* [2] eigen haard is goud waardeen gezin en woning zijn het belangrijkste wat een mens kan hebben
* Het gouden kalf aanbidden
* erg gehecht zijn aan geld en goederen (rijkdom)
* Het is niet alles goud wat er blinkt.
* de dingen lijken mooier dan ze in werkelijkheid zijn; mooie verwachtingen kunnen weleens een addertje onder het gras verbergen
* Iemand gouden bergen beloven
* veel beloven zonder het na te komen
* Iemand koeien met gouden horens beloven
* iets moois beloven maar niet nakomen
* Met een gouden hengel vissen.
* Door bedrog zijn doel halen.
* Spreken is zilver, zwijgen is goud.
* soms kun je beter je mond houden

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord goud staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "goud" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "goud" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ goud op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron Rob Gollin “Te grote ambitie kost Krumins een medaille bij EK cross” (9 december 2018), de Volkskrant
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Zelfstandig naamwoord

goud
* (scheikunde) goud

## Fries
#### Zelfstandig naamwoord

goud
* (scheikunde) goud

## Gronings
##### Woordafbreking

* goud

#### Bijvoeglijk naamwoord

goud
* goed