# zuurstof
## Nederlands

Periodiek systeem der elementen (nld) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* Geluid: zuurstof (hulp, bestand)
* IPA: /ˈzyːrstɔf/

##### Woordafbreking

* zuur·stof

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenvertaling van wetenschappelijk Neo-Latijn oxygenium als benaming voor het chemische element, voor het eerst aangetroffen in het jaar 1789 (niet 1793), zie vindplaats hieronder.
* samenstelling van zuur en stof

#### Zelfstandig naamwoord

de zuurstof v / m
* (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O$_2$ en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof
    ▸ De zuurstof (oxygenium) is die grondstof, welke de oorzaak is van alle zuren (acida) en metaalkalken, metaalverzuursels (oxyda), alleen verschillende naar den aard der zuurvatbare grondslagen, waarmede zij zich vereenigt, als ook naar de verschillende hoeveelheden dezer vereeniging.
*   * De atmosfeer van de aarde bestaat gedeeltelijk uit zuurstof.

##### Synoniemen

* E948

##### Hyponiemen

* dizuurstof, singletzuurstof, tripletzuurstof

##### Afgeleide begrippen

| cyaanzuurstofzuur dizuurstofdifluoride zuurstofapparaat zuurstofapparatuur zuurstofarm zuurstofatoom zuurstofbar zuurstofbom zuurstofcilinder zuurstofdifluoride zuurstofelektrode zuurstoffabriek zuurstoffles | zuurstofgas zuurstofgebrek zuurstofgehalte zuurstofgever zuurstofhoudend zuurstofhuishouding zuurstofisotoop zuurstofloos zuurstofloosheid zuurstofmasker zuurstofmolecule zuurstofmolecuul zuurstofopname zuurstofoverschot | zuurstofpomp zuurstofradicalen zuurstofrijk zuurstoftank zuurstoftekort zuurstoftent zuurstoftherapie zuurstoftoevoer zuurstoftransport zuurstofverbruik zuurstofvergiftiging zuurstofverzadiging zuurstofvoorziening zuurstofwater |

##### Verwante begrippen

| carbonylsulfide fosfonzuur hydroxylamine hydroxylradicaal | kaliummetabisulfiet natriummetabisulfiet natriummetatitanaat natriumperrenaat | natriumseleniet natriumzinkaat nitroniumion nitroniumtetrafluorboraat silaanzuur |

##### Verwante begrippen

* lucht, aarde, ozon

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord zuurstof staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zuurstof" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "zuurstof" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ zuurstof op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Weblink bron Johann Friedrich Christian Pichler Methodus formulas medicas conscribendi. In usum praelectionum academicarum. in: A. Balthazaar (ed. en vert.) Manier om geneeskundige voorschriften voor te schryven. Uit het Latyn vertaald, en met aanmerkingen verbeterd, en vermeerderd (1789.), J.B. Elwe, Amsterdam, p. 48 op Delpher.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be