# gewend
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gewend (hulp, bestand)
* IPA: / ɣəˈwɛnt / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ge·wend

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Middelnederlands gewent, op te vatten als
** vervoeging van wennen: de stam met omvoegsel ge- -d
** vervoeging van gewennen: de stam met de uitgang -d, zonder ge- vanwege voorvoegsel
* [B] van Middelnederlands gewende, op te vatten als
** vervoeging van wenden: de stam met omvoegsel ge- -d, zonder -d omdat de stam al op -d eindigt

#### Bijvoeglijk naamwoord

[A] gewend
* door voortdurende ervaring gewoon en vertrouwd
    ▸ „Neem het jaar 1815”, zegt hij enthousiast. „Concertbezoekers hadden heel andere verwachtingen van een concert. Ze waren gewend tijdens de muziek door de zaal te lopen. Als iets in de smaak viel, klapten ze – ook als het orkest nog aan het spelen was. En als ze iets slecht vonden, werd er gejoeld.”
* aan een veranderde omstandigheid aangepast zijn
    ▸ De ramen waren bedekt met stof en het was donker in de garage, het duurde even voordat onze ogen eraan gewend waren.

##### Typische woordcombinaties

* gewend aan
* [1] gewend om te
* [1] gewend van (Belgisch Nederlands)

##### Antoniemen

* [1] ongewend
* [2] ontwend

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] jong gewend, oud gedaannuttig gedrag kun je beter vroeg aanleren

##### Vertalingen
#### Werkwoord

[A] gewend
* voltooid deelwoord van wennen
* vormt de voltooide tijden
    ▸ Ik was altijd gewend in de bergen hoge, leren bergschoenen te dragen maar ditmaal had ik gekozen voor lage trailrunner schoenen die erg licht waren en snel droogden.

#### Werkwoord

[A] gewend
* voltooid deelwoord van gewennen
    ▸ Na de Portugese revolutie van 1974 duurde het even voor de verwachte meesterwerken kwamen. Maar toen ze eenmaal verschenen bleken ze uit te blinken door een vergaand constructivisme, bloedeloosheid, nodeloze ingewikkeldheid, pretentieuze literatuurmakerij. Mij is een keer uitgelegd dat dit te maken had met de langdurige repressie die er aan vooraf ging: om de censor te misleiden, hadden schrijvers zich gewend aan een cryptisch, omschrijvend taalgebruik van hoge complexiteit - een pluspuntje van de censuur, in feite.

#### Werkwoord

gewend
* voltooid deelwoord van wenden
$_{NietindeWoordenlijstNederlandseTaalvandeTaaluniealszelfstandignaamwoord}$

#### Zelfstandig naamwoord

[B] het gewend o
* (landbouw) brede strook akkerland

#### Gangbaarheid

* Het woord gewend staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gewend" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ gewend op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ gewend op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron Thomas Batelaan “Stilzitten in een zaal? Een klassiek concert kan ook anders” (20 september 2022) op nrc.nl
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron August Willemsen “Portugese literatuur: De dwang om modern te zijn; Ben ik te stom voor deze boeken?” (14 juni 1991) op nrc.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

(klemtoonhomogram)
* gewend
* gewend

#### Werkwoord

gewend
* onvoltooid deelwoord van gee
gewend
* gewend