# leven
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: leven (hulp, bestand)
* IPA:/ ˈlevə(n) / (2 lettergrepen); /'levən/

##### Woordafbreking

* le·ven

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘niet dood zijn’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901.
* erfwoord: Middelnederlands lēven, ontwikkeld uit Oergermaans *libēn-, bij Indo-Europees *lip-éh₁-ie met de nultrap van de wortel *leip- ‘kleven’, waarvoor zie blijven. Evenals Nederduits leven, Duits leben en Engels live.

#### Werkwoord

leven
* het doormaken van het leven, het doormaken van de periode tussen geboorte en dood
*   * Zij leven al drie jaar langer dan verwacht met die ziekte.
*   * Wij zullen lang leven!
    ▸ Vaak had ik gefantaseerd hoe het zou zijn om in een andere tijd te hebben geleefd.
* wonen, verblijven
    ▸ Boven alles deed het me beseffen hoe veel geluk ik heb dat ik in een vrij land leef, waar mijn dochters kunnen doen wat ze willen en ongestoord naar school kunnen gaan.
    ▸ Wat leefden we op dit moment in compleet andere werelden, wat was ik ver weg en wat zou ik ze nu graag even vast willen houden.
* spreken en denken over een bepaald onderwerp
    ▸ Leave No Trace (LNT) leeft sterk binnen de hikergemeenschap.

##### Hyponiemen

| afleven beleven doorleven erop los leven | herleven inleven medeleven | meeleven naleven opleven overleven | samenleven toeleven uitleven voorleven voortleven |

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

het leven o
* een voortbestaan van organismen, gericht op groei en/of vermenigvuldiging
*   * Het leven op aarde moet er tijdens de ijstijd heel anders uitgezien hebben dan nu.
* de tijdsspanne die men levend doorbrengt
*   * Die schrijver heeft gedurende zijn leven heel wat werken geschreven die ook vandaag nog veel gelezen worden.
* het menselijk bestaan in het algemeen of een deel daarvan
    ▸ `Van Sinterklaas tot Sintemaarten' is bestemd voor Nederland en Vlaanderen. Wij hopen van harte dat het boek, mede door de grote toewijding waarmee Otto Dicke het heeft geïllustreerd, met vreugde gebruikt zal worden. Niet alleen voor de jeugd, in gezin en school, maar ook door alleenstaanden en zieken. Kortom: allen die zich willen verdiepen in de 'feestelijke' kant van het leven.
* periode dat iets in functie is
    ▸ Toch blijft de Nationale 7 een mythisch traject, een Franse Route 66, aan een tweede leven begonnen als nostalgische attractie. 'De mensen willen terugkeren naar een gelukkige tijd', zegt Patrick Henriroux (55), patron van tweesterrenrestaurant La Pyramide in Vienne.
* activiteit en drukte
*   * Hij vroeg zich af wat dit alles te betekenen had. Anders was zo'n grote stad toch altijd vol leven?
    ▸ Je ziet ook hoe het leven langzaam uit de Route is weggetrokken. De romantiek van het verval is overvloedig aanwezig. Verlaten, met gras en onkruid overwoekerde tankstations.

##### Hyponiemen

| arbeidsleven armeluisleven artiestenleven bedrijfsleven begijnhofleven beroepsleven beursleven bloemstilleven bodemleven boerenleven buitenleven burgerleven buurtleven caféleven campingleven circusleven clubleven concertleven cultuurleven dagleven denkleven dierenleven dorpsleven driftleven droomleven dubbelleven familieleven gebedsleven gedachteleven geestesleven geloofsleven gemeenschapsleven gemeenteleven gemoedsleven geslachtsleven gevangenisleven gevoelsleven gezelligheidsleven gezinsleven | groepsleven grotestadsleven heiligenleven herenleven hofleven hondenleven huwelijksleven ingenieursleven insectenleven kamerleven kampleven kantoorleven kazerneleven kinderleven kippetjesleven kloosterleven kluizenaarsleven kotleven kunstenaarsleven kunstleven kutleven landleven leesleven liefdeleven liefdesleven lijden aan het leven luizenleven luxeleven mannenleven mensenleven microleven muziekleven nachtleven nomadenleven offtrailleven onderwaterleven partijleven plantenleven plattelandsleven prinsenleven | privéleven rotleven schaakleven schildersleven schippersleven schoolleven schrijversleven seksleven slavenleven societyleven soldatenleven sportleven stadsleven stilleven straatleven strandleven studentenleven tennisleven theaterleven toneelleven treinleven uitgaansleven uitgangsleven verenigingsleven verleven voetballeven volksleven vrijgezellenleven vrouwenleven waterleven werkleven wielerleven wildleven zakenleven zeeleven zeemansleven zielenleven zielsleven zigeunerleven zwerversleven |

##### Afgeleide begrippen

| Lever leefbaar leefcomfort leefeenheid leefgebied leefgedrag leefgeld leefgemeenschap leefgenot leefgewoonte leefgroep leefhoek leefhouding leefkamer leefkeuken leefklimaat leefkoek leefkuil leefkwaliteit leeflaag leeflang leefloner leefloon leefmilieu leefnet leefniveau leefomgeving leefomstandigheden leefomstandigheid leefpatroon leefregel leefritme leefruimte leefsfeer leefsituatie leefster leefstijl leefstructuur leeftijd leeftocht leefverband leefvorm leefwaarde leefwereld leefwijze levenactiviteit levenbedrijf levendirecteur levenhypotheek levenloos levenmaker levenpolis levensaanvaarding levensadem levensader levensalbum levensangst levensavond levensbaan levensbalsem levensbeamend levensbedreigend levensbedreiging levensbeeld levensbeginsel levensbehoefte levensbehoud levensbekortend levensbekorting levensbelang levensbelangrijk levensbenodigdheden levensbericht levensberoving levensbeschouwelijk levensbeschouwing levensbeschrijver levensbeschrijving levensbestemming levensbewijs levensbeëindigend levensbeëindiging levensblij levensbloed levensboek levensboom levensbron levenscoach levenscode levenscyclus | levensdag levensdelict levensdocument levensdoel levensdomein levensdraad levensdrang levensdrift levensdroom levensduur levensduurte levensdynamiek levensecht levensechtheid levensector levenseinde levenselement levenselixer levenselixir levensenergie levenservaring levensfase levensfeit levensfenomeen levensfilosofie levensfunctie levensgang levensgebeurtenis levensgebied levensgedrag levensgeest levensgeheim levensgeluk levensgemeenschap levensgenieter levensgenot levensgeschiedenis levensgetrouw levensgevaar levensgevaarlijk levensgevoel levensgewoonte levensgezel levensgezellin levensgroot levensgrootte levenshelft levenshouding levenshulp levenshypotheek levensinstelling levensinzicht levensjaar levenskans levenskenner levenskeus levenskeuze levenskosten levenskracht levenskunst levenskunstenaar levenskus levenskwaliteit levenskwestie levenslang levensleer levensleerling levensles levenslichaam levenslicht levenslied levenslijn levensloop levensloos levenslot levenslucht levenslust levensmaand levensmiddel levensmoe levensmoed levensmoede levensmoeder levensmoeheid levensmogelijkheid levensmotto levensniveau levensnoodzaak levensnoodzakelijk levensnummer | levensomstandigheden levensonderhoud levensopdracht levensopvatting levensoriëntatie levensovertuiging levenspad levenspartner levenspatroon levenspeil levensperiode levensperspectief levenspessimisme levenspool levenspop levenspositie levenspraktijk levensprobleem levensproces levenspunt levensrecht levensreddend levensregel levensreis levensreserve levensritme levensruimte levenssap levenssappen levensschets levensschool levenssector levenssfeer levenssituatie levensspiegel levensstadium levensstandaard levensstijl levensstroom levenstaak levenstandaard levensteken levenstempo levensterrein levenstestament levenstijd levensuiting levensuur levensvaardigheid levensvatbaar levensvatbaarheid levensveranderend levensverbintenis levensverhaal levensverkorting levensverlangen levensverlengend levensverlenging levensverloop levensverrichting levensverschijnsel levensvervulling levensverwachting levensverzekeraar levensverzekering levensvisie levensvoldoening levensvoorwaarde levensvorm levensvraag levensvraagstuk levensvreugde levensvuur levenswaarde levenswandel levenswater levenswatertje levensweek levensweg levenswerk levenswet levenswetenschap levenswijs levenswijsheid levenswijze levenswil levensziek levenszin levenwekkend lever |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Leven als een god in Frankrijk
* een aangenaam en zorgeloos leven hebben
* Leven als vrienden en rekenen als vijanden.
* vriendelijk met elkaar omgaan uit een soort van formaliteit maar eigenlijk helemaal niet zo op elkaar gesteld zijn
* Leven en laten leven.
* je hoeft je niet overal mee bemoeien, iets gewoon laten zoals het is
* Leven in de brouwerij brengen
* waar het rustig is activiteit brengen ofwel: meer vrolijkheid en drukte inbrengen
* Een leven als een oordeel
* een verschrikkelijk lawaai
* Een herinnering levend houden.
* Het leven gaat niet altijd over rozen.
* het is niet altijd zo mooi, iedereen heeft wel eens tegenvallers
* Het leven is geen zoete krentenbol.
* het is niet altijd zo mooi, iedereen heeft wel eens tegenvallers
* Hoop doet leven.
* als je kan hopen op betere tijden, dan krijg je toch weer levenslust; zo lang je nog hoop hebt zijn er ook nog mogelijkheden
* Naar het leven
* levensecht
* ∗ Toch zijn wij er bijzonder aan gehecht, omdat het hier ter plekke naar het leven is geschilderd, toen de vioolvirtuoos op het hoogtepunt van zijn roem in dit hotel verbleef op doorreis naar bijval en furore aan de grote vorstenhoven van Europa.
* Niet bij brood alleen leven
* men heeft meer nodig dan alleen eten om te kunnen leven
* Op de schobberdebonk leven
* dakloos zijn en/of bedelend leven
* Op grote voet leven
* veel geld uitgeven
* Van de hand in de tand leven
* zo gauw iets verdiend is het meteen weer uitgeven
* Veel beloven en weinig geven, doet de gek in vreugde leven.
* veel mensen zijn al blij met een belofte en geloven alles
* Zijn leven in de waagschaal stellen
* actie ondernemen waarbij het eigen leven in gevaar kwam
* Zolang er leven is, is er hoop.
* er is altijd hoop, dus geef nooit op! ofwel: er is nog een klein beetje loop dat het nog kan veranderen als het ernstig is
* in leven houden
* zorgen dat iemand kan blijven bestaan
* ∗ Ze hadden al vrij snel ingezien dat het beter was om deze winkeleigenaars economisch in leven te houden dan erop te staan dat ze de huur betaalden tot ze de winkel moesten sluiten.

##### Anagrammen

* nevel, velen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord leven staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "leven" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "leven" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ leven op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Kroonen, Guus, Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden: Brill, 2013; blz. 336
* ↑ leven op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 3 4 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 7
* 1 2 Weblink bron Peter Giesen “Route Nationale 7, leuker dan de Route du Soleil” (30 juli 2014), de Volkskrant
* ↑ Herzen, Frank De zoon van de woordbouwer 1970 ISBN 9062805450 pagina 94
* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 15
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Cornisch
#### Bijvoeglijk naamwoord

leven
* glad