# kiezen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kiezen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkizə(n) / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kie·zen

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelnederlands kiesen, in de betekenis van ‘een keus doen’ aangetroffen vanaf

#### Werkwoord

kiezen
* overgankelijk uit meerdere mogelijkheden één nemen
*   * Hij koos uiteindelijk toch de rode rozen.
    ▸ Ik was altijd gewend in de bergen hoge, leren bergschoenen te dragen maar ditmaal had ik gekozen voor lage trailrunner schoenen die erg licht waren en snel droogden.
    ▸ Ik werd met trompetgeschal verwelkomd en uitgenodigd om me te hullen in kleren uit hun Burning Man verkleeddoos en kon kiezen uit hamburgers, tosti’s, salades, pasta, koffie, bier of wiet.
    ▸ Ze wekte de indruk van een soort kuise elegantie, of ze die tactiek nu zelf had gekozen of dat ze wijze raad van haar verdediger had gekregen.
** (politiek) selecteren door van stemrecht gebruik te maken
    ▸ De leden van de Provinciale Staten kiezen maandag de nieuwe Eerste Kamer.
* inergatief ~ voor: een bepaalde handelwijze of mogelijkheid prefereren boven alle andere
*   * Er werd bewust gekozen voor een vrij voorzichtige aanpak.

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [2] het ruime sop kiezenaan een tocht over zee beginnen

##### Spreekwoorden

* [1] het is kiezen of delenwanneer twee partijen iets onderling verdelen, moet de partij die verdeelt de andere partij laten kiezen, om te voorkomen dat een van beiden bevoordeeld wordt t.o.v. de ander

##### Hyponiemen

* afkiezen, doorkiezen, herkiezen, uitkiezen, uitverkiezen, verkiezen

##### Afgeleide begrippen

| kiesarrondissement kiesbaar kiesbevoegd kiesbrief kiesbriefje kiescampagne kiescollege kiesdeler | kiesdistrict kiesdrempel kiesgang kiesgerechtigd kiesgerechtigde kieskanton kieskeurig | kieskompas kieskring kieslijst kieslokaal kiesman kiesmatrix kiesomschrijving kiesplicht | kiesquotiënt kiesraad kiesrecht kiesregister kiesreglement kiesschijf kiesstelsel kiessysteem | kiestoon kiesvee kiesvereniging kiesvergadering kiesvolk kieswet kieswijzer kiezer |

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de kiezen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord kies

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Iets voor de kiezen krijgen
         * Ze hadden best eens kunnen experimenteren met een week die twee keer zo lang was, zodat je tenminste niet de ene na de andere maandag voor je kiezen kreeg.

#### Gangbaarheid

* Het woord kiezen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kiezen" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ kiezen op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "kiezen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535
* ↑ Weblink bron “Statenleden kiezen Eerste Kamer” (26 mei 2003) op nu.nl
* ↑ Harstad, Johan Max, Mischa & Het Tet-offensief 2017 ISBN 9789057598494 pagina 13
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be