# dorper
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: dorper (hulp, bestand)
* IPA: / ˈdɔrpər / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* dor·per

##### Woordherkomst en -opbouw

* van dorper, op te vatten als afgeleid van dorp met het achtervoegsel -er

#### Zelfstandig naamwoord

de dorper m
* inwoner van een dorp of iemand die uit een dorp afkomstig is
*   * Hij pakte haar opnieuw beet, trok haar uit het water en begon van pure opluchting en trots alle dorpelingen stuk voor stuk een hand te geven. De Chinezen wisten nauwelijks hoe ze op dat handen schudden moesten reageren. Bij de eerste drie moest hij zelf de hand grijpen waarbij de dorper de aanraking verbluft over zich heen liet komen. Toen begreep de bevolking het spel en Constant kon verder gewoon handen schudden.
* (pejoratief) iemand met weinig beschaving of respect
*   * Globaal genomen verschaffen de Boekjes van Zeden adviezen waarmee men zich in de wereld kan handhaven, en bovenal waarmee men zich kan conformeren aan de geldende regels voor sociaal gedrag. Wie zich niet aan die regels houdt, diskwalificeert zichzelf in sociaal opzicht. Het is de onbeschaafde ‘dorper’ die God noch gebod kent, zijn plaats niet weet, andermans gevoelens niet ontziet, het conflict niet schuwt, louter op zijn instincten afgaat, risico's neemt en, onverantwoordelijk, voor het vaderland weg leeft. Tijdens de maaltijd, de sociale gebeurtenis bij uitstek, valt hij door de mand met zijn aanstootgevende gedrag.

##### Synoniemen

* [1] dorpeling
* [2] hufter

##### Afgeleide begrippen

* dorpers
* [1] dorperlijk

#### Bijvoeglijk naamwoord

dorper
* behorend tot de stand van dorpsbewoners, die weinig status had
*   * Verstaat gij? Ik, Jacques de Châtillon, De gunsteling van Jehanne de Navarre, Onteerd, bespot door gans de ridderschap Van Vrankrijk, van de hele Kerstenheid, Door 't dorper volk gewezen met den vinger; (…)
* (pejoratief) weinig beschaafd of respectabel
*   * Wie van de toehoorders na het horen van deze woorden zou weglopen, kwalificeert zich als dorper en dwaas, als bot en dom.

##### Synoniemen

* dorpers bn
* [1] eenvoudig
* [2] min, grof

##### Antoniemen

* hoofs

##### Afgeleide begrippen

* dorperheid

#### Gangbaarheid

* Het woord dorper staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dorper" herkend door:
| 46 % | van de Nederlanders; |
| 41 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ dorper op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Lieske, T. "De schaduw van Verbiest" in: De Gids. jrg. 167 nr. 7/8/9 (zomer 2004) J.M. Meulenhoff, Amsterdam; p. 514; geraadpleegd 2019-07-17
* ↑ Meder, T. "Hoofsheid in de Boekjes van Zeden" in: Spektator. jrg. 21 nr. 4 (1992) Van Gorcum, Assen; p. 310/311; geraadpleegd 2019-07-17
* ↑ Rodenbach, A. (ed. F. Baur) Verzamelde werken. Deel 3. Gudrun en dramatische fragmenten. (1960) Lannoo, Tielt; p. 277; geraadpleegd 2019-07-17
* ↑ Bork, G.J. van e.a. "captatio benevolentiae" in: Letterkundig lexicon voor de neerlandistiek. (2002) op website: dbnl.org; geraadpleegd 2019-07-17
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* leenvertaling van Frans villain

#### Zelfstandig naamwoord

dorper m
* burger van een stad of dorp, een lid van de derde stand.

#### Verwijzingen

* ↑ dorper op website: Etymologiebank.nl