# ten
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: ten (hulp, bestand)
* IPA: / tɛn / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘voorzetsel + lidwoord’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1236

#### Voorzetsel

ten
* samentrekking van te + den (enkelvoud datief mannelijk en onzijdig), komt voor in staande uitdrukkingen
*   * Dat is ten eerste niet gewenst en ten tweede niet mogelijk.

##### Afgeleide begrippen

| heden ten dage ten aanschouwen van ten aanzien van ten bate van ten bedrage van ten behoeve van ten bewijze van ten dienste van ten eerste | ten eeuwigen dage ten eigen bate ten enenmale ten faveure van ten gerieve van ten gevolge ten gevolge van ten goede komen ten gunste van ten huidigen dage | ten huize van ten langen leste ten lijve ten minste ten nadele van ten opzichte van ten overstaan van ten slotte ten spijt ten voordele van | teneinde tenhemelopneming tenhemelschreiend tenminste tenslotte tentoon tentoonspreiden tentoonstellen tenuitvoerlegging tenzij |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Ten beste geven
* Ten hemel schreien
* Beslagen ten ijs komen
* Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald
* De haren ten berge rijzen
* Heden ten dage
* Iemand iets te ( of ten) goede houden
* Iets ten doop houden
* Onbeslagen ten ijs komen
* het vonnis ten uitvoer leggen
* zich iets ten doel stellen

#### Gangbaarheid

* Het woord ten staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ten" herkend door:
| 84 % | van de Nederlanders; |
| 78 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "ten" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA: /tɛn/

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Nederlandse ten

#### Voorzetsel

ten
* ten

##### Verwante begrippen

* ter

## Angelsaksisch
##### Uitspraak

* IPA: /teːn/

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Germaanse *tehun

#### Hoofdtelwoord

ten
* tien; "10", het getal tussen negen en elf

##### Schrijfwijzen

* tēn
* tēne
* tīen
* tȳn

##### Overerving en ontlening

* Middelengels: ten / tene / tenne / tien
** Engels: ten
** Schots: ten

## Engels

| 0 | 0 | 1 | 0 |

##### Uitspraak

* IPA: /tɛn/

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelengelse ten / tene / tenne / tien

#### Hoofdtelwoord

ten
* tien

##### Verwante begrippen

* tenth

## Middelengels
##### Uitspraak

* IPA: /tɛn/, /teːn/

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Angelsaksische ten / tēn / tīen / tȳn

#### Hoofdtelwoord

ten
* tien; "10", het getal tussen negen en elf

##### Schrijfwijzen

* tene
* tenne
* tien

##### Verwante begrippen

* -tene
* -ty

##### Overerving en ontlening

* Engels: ten
* Schots: ten

#### Zelfstandig naamwoord

ten
* meervoud van tothe

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Samenstelling van de woorden te en den

#### Voorzetsel

ten
* ten; mannelijk datief
* ten; onzijdig datief

##### Overerving en ontlening

* Nederlands: ten
** Afrikaans: ten

## Nedersorbisch
##### Uitspraak

* IPA: /tɛn/

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *tъ

#### Aanwijzend voornaamwoord

ten
* die; wijst iets of iemand aan dat zich niet in de onmiddellijke nabijheid van de spreker bevindt
* die; ter aankondiging van een bepaling

## Pools
##### Uitspraak

* IPA: /tɛn/
* Geluid: ten (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *tъ

#### Aanwijzend voornaamwoord

ten
* die; wijst iets of iemand aan dat zich niet in de onmiddellijke nabijheid van de spreker bevindt
* die; ter aankondiging van een bepaling

##### Afgeleide begrippen

* oto
* tamten

## Schots
##### Uitspraak

* IPA: /tɛn/

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelengelse ten / tene / tenne / tien

#### Hoofdtelwoord

ten
* tien; "10", het getal tussen negen en elf

## Slowaaks
##### Uitspraak

* IPA: /tɛn/
* Geluid: ten (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *tъ

#### Aanwijzend voornaamwoord

ten
* die; wijst iets of iemand aan dat zich niet in de onmiddellijke nabijheid van de spreker bevindt
    «Ten chlap je nechutný.»
       Die jongen is smakeloos.
* die; ter aankondiging van een bepaling

##### Afgeleide begrippen

* tento

## Spaans
#### Werkwoord

ten
* gebiedende wijs (bevestigend) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van tener

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /tɛn/
* Geluid: ten (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Proto-Slavische *tъ

#### Aanwijzend voornaamwoord

ten
* die; wijst iets of iemand aan dat zich niet in de onmiddellijke nabijheid van de spreker bevindt
* die; ter aankondiging van een bepaling
    «Byl jednou jeden král a ten měl tři dcery.»
       Er was eens één koning en die had drie dochters.

##### Schrijfwijzen

* Oude schrijfwijze: tenť
* Oude schrijfwijze: tenž
* Oude schrijfwijze: tenže

##### Afgeleide begrippen

| tamten tendle tenhle tenhleten | tenkterý tentam tento tentýž |

##### Typische woordcombinaties

* ten který
* ten samý

##### Uitdrukkingen en gezegden

* kdo dřív přijde, ten dřív mele

##### Paroniemen

* den monbezield

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (1) (Tsjechisch)
* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (2) (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)