# gek
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gek (hulp, bestand)
* IPA: / ɣɛk / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /χɛk/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): IPA: /ɣɛk/

##### Woordafbreking

* gek

##### Woordherkomst en -opbouw

* Van het Middelenederduitse geck; etymologisch verwant met gig en giek. In de betekenis van ‘krankzinnig, dwaas’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1401

#### Zelfstandig naamwoord

de gek m
* een persoon die (tijdelijk) iets raars doet
*   * Wat een gek!
* een persoon die (regelmatig) vreemde dingen doet, een dwaas
    ▸ Ironisch genoeg was de man die geholpen had deze gunstige verandering tot stand te brengen de gek Hermann Gôring, die zelfs vicevoorzitter was in die nazipartij met de stormtroepen waarvan ze zich nu de complete naam niet kon herinneren. De afkorting was in elk geval NSDAP.
* iemand met zeer lage intelligentie
* (bouwkunde) een draaibare kap op een schoorsteen, die verhinderen moet dat de wind in de schoorsteen slaat
*   * Een gek is een draaiende kap op een schoorsteen.

##### Synoniemen

* [1], [2], [3] gestoorde

##### Antoniemen

* [1], [2], [3] genie [A]

##### Verwante begrippen

* [1], [2], [3] idioot, mongool, geniaal, vreemd, intelligentie

##### Hyponiemen

| aartsgek allemansgek aprilgek dorpsgek | halfgek jongensgek kaugek kindergek | knettergek knotsgek mannengek meidengek | meisjesgek modegek moedergek schaatsgek | stapelgek vadergek vastenavondgek vrouwengek |

##### Afgeleide begrippen

| gekheid gekkelijk gekken gekkendag | gekkenfeest gekkengetal gekkenhuis gekkenmat | gekkennummer gekkenorde gekkenpraat gekkentaal gekkenwerk | gekkenzaad gekkerd gekkernij gekkin gekscheren | gekskap gekskolf geksstok geksteken gekte |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Voor de gek houden
       ∗ Ik dacht bijna dat ze me voor de gek hield. Maar helemaal niet. Ze was doodserieus.

##### Spreekwoorden

* Eén gek kan meer vragen dan tien/honderd wijzen kunnen beantwoorden

##### Vertalingen
#### Bijvoeglijk naamwoord

gek
* ongebruikelijk, raar, vreemd, ongewoon
*   * Wat gek dat de sleutel niet meer past!
    ▸ ‘Het past in het wielrennen van deze tijd. Het moet spannender, specialer, steiler, gekker.’
* anders dan verwacht
    ▸ Het engste van alleen op pad gaan is de definitieve beslissing om het ook echt te gaan doen. Daarna valt gek genoeg alles best mee.
* zwaar geïrriteerd
*   * Hier word ik echt gek van!
* abnormaal zoals bij een geestelijke stoornis
* abnormaal op een komische manier

##### Synoniemen

* [2] onverwacht
* [4] dwaas, gestoord, krankzinnig, mesjogge/mesjokke
* [5] grappig, humoristisch, komisch

##### Hyponiemen

* (intensivering) aartsgek, knettergek, stapelgek

##### Verwante begrippen

* belachelijk, dol, dolzinnig, eigenaardig, krankzinnig, lachwekkend, mal, raar, ridicuul, stapel, uitzinnig, vreemd, vreemdsoortig, waanzinnig, wonderlijk, zot

##### Vaste voorzetsels

* gek zijn op
* gek zijn van
* Dat is niet gek.
* Dat is [helemaal] te gek.
* Dat is te gek voor woorden.
* Dat is van de gekke.
* Gek doen

##### Vertalingen

    Onderstaande vertalingen dienen nagekeken te worden en omgezet in de bovenstaande tabellen. Nummers na de vertalingen komen niet noodzakelijk overeen met de opgegeven definities. Voor meer uitleg zie WikiWoordenboek:Hoe vertalingen nakijken.
    Onderstaande vertalingen dienen nagekeken te worden en omgezet in de bovenstaande tabellen. Nummers na de vertalingen komen niet noodzakelijk overeen met de opgegeven definities. Voor meer uitleg zie WikiWoordenboek:Hoe vertalingen nakijken.

#### Werkwoord

gek
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gekken
*   * Ik gek.
* gebiedende wijs van gekken
*   * Gek!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gekken
*   * Gek je?

#### Gangbaarheid

* Het woord gek staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gek" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "gek" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767
* ↑ Weblink bron Rob Gollin “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be