# kerk
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kerk (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkɛr$^ə$k / (1 of 2 lettergrepen); /kɛrk/

##### Woordafbreking

* kerk

##### Woordherkomst en -opbouw

* Oud leenwoord, via Middelnederlands kerke en Oudnederlands kirika van Oudgrieks κυριακόν (kuriakón) "(huis) van de Heer", in de betekenis van ‘bedehuis’ voor het eerst aangetroffen in 777

#### Zelfstandig naamwoord

de kerk v / m
* (religie) (bouwkunde) openbaar gebouw voor religieuze handelingen of samenkomsten
    ▸ En over zijn graf werd een prachtige kerk gebouwd, die het middelpunt werd van de Nicolaasverering.
    ▸ Als ik vroeger naar een nieuwe plaats verhuisde, bezocht ik steevast alle kerken van de stad.
* (religie) religieuze stroming
* (religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)
* (religie) (in engere zin) gemeenschap van alle christenen
* (metonymisch) groep gelovigen als zodanig
    ▸ Het was een bewustwordings-survival-oefening van de kerk van zijn ouders.

##### Synoniemen

* 2 geestelijkheid, clerus

##### Opmerkingen

* In bet. 3 en 4 kan kerk volgens de spellingregels met een hoofdletter worden geschreven, wanneer het als (deel van) een naam wordt gebruikt; in bet, 2 niet omdat het dan de aanduiding voor een stroming betreft
* In bet. 2, 3 en 4 wordt het woord meestal vrouwelijk gebruikt, zeker in de schrijftaal. In bet. 1 zijn zowel mannelijke als vrouwelijke verwijswoorden mogelijk, waarbij de mannelijke verwijzing vooral voorkomt in het noordelijk deel van het Nederlandse taalgebied.

##### Synoniemen

* kerkgebouw

##### Verwante begrippen

* synagoge, moskee, tempel

##### Hyponiemen

| Agneskerk Allerheiligenkerk Almkerk Andreaskerk Annakerk Bovenkerk Broederkerk Buitenkerk Drievuldigheidskerk Geboortekerk Georgiuskerk Grijpskerk Heemskerk Hoogkerk Jacobuskerk Janskerk Laurenskerk Lekkerkerk Mariakerk Meerkerk Meliskerk Michielskerk Nicolaaskerk Niekerk Nieuwerkerk Nieuwkerk Nijkerk Noorderkerk Oenkerk Oldekerk Onze-Lieve-Vrouwekerk Onze-lieve-vrouwekerk Ouderkerk Oudkerk | Ouwerkerk Pauluskerk Pieterskerk Ridderkerk Roodkerk Salvatorkerk Samen-op-Wegkerk SoW-kerk Stadskerk Streefkerk Vondelkerk Vrouwenkerk abdijkerk adventskerk atheïstenkerk avondkerk bajeskerk baptistenkerk basiskerk bedevaartkerk begijnhofkerk benedenkerk bijkerk bovenkerk buurtkerk cyberkerk dochterkerk domkerk dorpskerk fietserskerk filiaalkerk fusiekerk garagekerk garnizoenskerk | gedachteniskerk grafkerk hallenkerk holebikerk homokerk hoofdkerk huiskerk hulpkerk i-kerk importkerk internetkerk jeugdkerk jezuïetenkerk jodenkerk kapittelkerk kerspelkerk kinderkerk kloosterkerk koepelkerk koorkerk kroegkerk kruiskerk kruiskoepelkerk leeskerk lekenkerk lidkerk migrantenkerk moederkerk mormonenkerk munsterkerk noodkerk onderkerk onkerk parochiekerk | partnerkerk paterskerk pelgrimskerk pinksterkerk popconcertkerk proefkerk pseudokerk rokerskerk roomse kerk satanskerk scheurkerk schuilkerk schuurkerk simultaankerk snelwegkerk staafkerk staatskerk statiekerk stiftskerk studentenkerk tafelkerk televisiekerk titelkerk toeristenkerk verenigingskerk vestingkerk vluchtkerk volkskerk votiefkerk waterstaatskerk wederopbouwkerk wereldkerk zwartekousenkerk |

##### Afgeleide begrippen

| Kerkdorp Kerkdriel Kerklatijn Kerkrade Kerkslavisch Kerkstraat Kerkwegel Kerkwerve interkerkelijk kerk-zijn kerkachtig kerkarchitectuur kerkasiel kerkbalans kerkbaljuw kerkban kerkbank kerkbel kerkbelasting kerkbestier kerkbestuur kerkbestuurder kerkbeurt kerkbezoek kerkblad kerkbode kerkboek kerkbouw kerkbriefje kerkbrink kerkbuurt kerkcafé kerkdag kerkdetective kerkdeur kerkdief kerkdienaar kerkdienst kerkdorp kerkeis kerkelijk kerken kerkenbouw kerkenkamer kerkenkas kerkenknecht kerkenkruis kerkennacht kerkenorde kerkenordening kerkenpad | kerkenraad kerkenspraak kerkenveiling kerkenveld kerkenwerk kerkenzak kerkfabriek kerkfusie kerkgaan kerkgang kerkganger kerkgangster kerkgebaar kerkgebed kerkgebod kerkgebouw kerkgebruik kerkgeld kerkgeloof kerkgemeenschap kerkgemeente kerkgenoot kerkgenootschap kerkgeraad kerkgerecht kerkgerechtigheid kerkgeschiedenis kerkgewaad kerkgewelf kerkgezang kerkgoed kerkhaan kerkheer kerkhervormer kerkhervorming kerkhistorica kerkhistoricus kerkhistorie kerkhistorisch kerkhof kerkhuis kerkillegaal kerkinterieur kerkjongere kerkjurist kerkkauw kerkklok kerkkoor kerkkroon kerkkunst kerklaan | kerkland kerkleer kerkleider kerkleiding kerkleraar kerklerares kerklicht kerklid kerklied kerkmare kerkmeester kerkmens kerkmeubilair kerkmis kerkmuis kerkmusicus kerkmuur kerkmuziek kerknieuws kerkorde kerkordening kerkorgel kerkpad kerkpatroon kerkpilaar kerkplanting kerkplein kerkplicht kerkpolitiek kerkportaal kerkpraktijk kerkprovincie kerkraad kerkraam kerkradio kerkrat kerkrecht kerkredenaar kerkregering kerkrentmeester kerkroof kerkrooster kerkrot kerkrover kerkroverij kerkruimte kerks kerkschat kerkschender kerkscheuring kerkschip | kerkschuur kerksieraad kerkspits kerkstaat kerkstijl kerkstoel kerkstoof kerkstraf kerkstrijd kerkstructuur kerktaal kerktelefonie kerktelefoon kerktijd kerktoerisme kerktoonladder kerktoren kerktrein kerktuin kerktwist kerkuil kerkvaan kerkvader kerkvenster kerkverband kerkvergadering kerkverlater kerkverlating kerkvernieuwing kerkvervolging kerkvisitatie kerkvisitator kerkvloer kerkvolk kerkvoogd kerkvoogdij kerkvorm kerkvorst kerkwaarts kerkweg kerkwerk kerkwet kerkwettig kerkwijding kerkwimpel kerkzaal kerkzak kerkzakje kerkzang kerkzanger kerkzesoog kerkzilver |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] in de kerk geboren zijnde deur open laat staan
* [1] vloeken in de kerkiets doen dat ondenkbaar of taboe is
* [1] voor het zingen de kerk uit
* [1] voor het zingen de kerk uitgaan(seksualiteit) zorgen dat de zaaduitstorting niet in de vagina terechtkomt

##### Spreekwoorden

* [1] de kogel is door de kerkde lastige beslissing is genomen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord kerk staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kerk" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ kerk op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "kerk" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 10
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA /kɛrk/ geluid

#### Zelfstandig naamwoord

kerk
* (religie) kerk