# gezicht
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: gezicht (hulp, bestand)
* IPA: / ɣəˈzɪxt / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ge·zicht

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘het zien’ voor het eerst aangetroffen in 1100
* vervoeging van zichten: de stam met omvoegsel ge- -t, zonder -t omdat de stam al op -t eindigt

#### Zelfstandig naamwoord

het gezicht o
* (anatomie) de voorkant van een menselijk hoofd
*   * De neus, de mond en de ogen zijn delen van het gezicht.
    ▸ Hij leek een permanente glimlach te hebben onder zijn borstelige snor en was hier in de wildernis duidelijk in zijn element. Na het filteren van een paar liter water deed ik mijn rugzak weer om en liep met een grote grijns op mijn gezicht door; wat een figuur.
** als pars pro toto: een persoon
    ▸ Er waren veel bekende gezichten en ik was vooral verheugd om Savage weer te zien, de jongen die mij had omgedoopt tot Van Go.
* (metonymisch) het vermogen om te kunnen te zien
*   * Zijn gezicht ging achteruit en daarom moest hij een bril gaan dragen.
* (metonymisch) datgene wat men ziet, bijv. een landschap
*   * Van op die bergtop zie je een mooi gezicht.

##### Synoniemen

* [1] gelaat

##### Verwante begrippen

* [1] bakkes, plaat, ponem, smoel, tronie
* [2] gehoor, reuk, smaak
* [3] aanblik, beeld, tafereel, oog, ogenschouw, waarneming

##### Hyponiemen

| aangezicht apengezicht begrafenisgezicht bleekgezicht blotebillengezicht bosgezicht dorpsgezicht | droomgezicht engelengezicht gitaargezicht jongensgezicht killergezicht killersgezicht kindergezicht | martelaarsgezicht meisjesgezicht nachtgezicht pokergezicht poppengezicht rattengezicht riviergezicht | stadsgezicht strandgezicht vergezicht (3) vollemaansgezicht vrouwengezicht wintergezicht zeegezicht zondagsgezicht |

##### Afgeleide begrippen

| gezichtkunde gezichtloos gezichtsafstand gezichtsbedrog gezichtsbehandeling gezichtsbeharing gezichtsbepalend gezichtsbruiner gezichtscel gezichtscentrum gezichtscrème gezichtsdetective gezichtseinder (3) | gezichtsexpressie gezichtsgymnastiek gezichtshaar gezichtsherkenning gezichtshoek gezichtshuid gezichtsindruk gezichtskring gezichtslijn gezichtsloos gezichtsmasker gezichtsmassage gezichtsmeter | gezichtsprofiel gezichtsprothese gezichtspunt gezichtsreconstructie gezichtsreiniging gezichtsscan gezichtsscanner gezichtsscherpte gezichtsschors gezichtssluier gezichtsspier gezichtsstoornis gezichtstransplantatie | gezichtsuitdrukking gezichtsveld (3) gezichtsverlies (2) gezichtsvermogen (2) gezichtsvervuilend gezichtsverzorging gezichtsvorm gezichtswassing gezichtszenuw gezichtszintuig gezichtuitdrukking gezichtveld gezichtvermogen |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Een gezicht als een oorwurm trekken
* Een gezicht van oude lappen
* Een vriendelijk gezicht brengt overal licht
* Het wordt iemand groen en geel voor de ogen ( of voor het gezicht)
* [1]: Recht in het gezicht kijken
* [1]: Recht in het gezicht zeggen
* [1]: Met een stalen gezicht
* [2]: Het gezicht verliezen
* [2]: Het tweede gezicht hebben
* [2]: Op het eerste gezicht
* [3]: Dat is geen gezicht
* [3]: Dat is een mooi gezicht
* [3]: In het (ge)zicht komen

##### Vertalingen
#### Werkwoord

gezicht
* voltooid deelwoord van zichten

#### Gangbaarheid

* Het woord gezicht staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gezicht" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "gezicht" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ gezicht op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be