# tafel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tafel (hulp, bestand)
* IPA: / ˈtafəl / (2 lettergrepen); /ˈtafəɫ/

##### Woordafbreking

* ta·fel

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Latijn tabula, in de betekenis van ‘meubelstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

#### Zelfstandig naamwoord

de tafel v / m
* (meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen
*   * Zullen we de tafel buiten zetten? Dan kunnen we vanavond buiten eten.
*   * Vader, moeder en de kinderen zitten rond de tafel om een spelletje te spelen
* register[1], lijst[1], tabel
*   * Oorspronkelijke aanwijzende tafel der grondeigenaren en der ongebouwde en gebouwde vaste eigendommen, benevens van derzelver inhouds-grootte, klassering en belastbaar inkomen, volgens het kadaster (Documenttitel in diverse Nederlandse archieven)
* (wiskunde) rekenreeks
*   * In de lagere school leert men de tafels van vermenigvuldiging
* (techniek) plat stuk materiaal, plaat[1], paneel, vlak
*   * De objecttafel is het deel van de microscoop waar het preparaat op gelegd wordt. (In deze betekenis anno 2012 nog gangbaar)
*   * Een tafelberg is een berg met een vlakke top
*   * Toen hieuw hij twee stenen tafelen, gelijk de eerste (Exodus 34:4)
* (verouderd), schilderij, in deze betekenis afgeleid van plank, plaat. Vgl. tafereel

##### Hyponiemen

| aanrechttafel altaartafel Avondmaalstafel bakstafel baktafel bamboetafel bartafel behandeltafel behangerstafel behangtafel bestuurstafel bijzettafel biljarttafel bittertafel boogtafel borreltafel breugeltafel bridgetafel bruiloftstafel buffettafel bureautafel cadeautafel cafétafel conferentietafel consoletafel credenstafel dialoogtafel dientafel dinertafel draaitafel eetkamertafel eettafel familietafel feesttafel formatietafel formicatafel gedenktafel gesprekstafel getijtafel giettafel gletsjertafel | grondwatertafel hangtafel hoektafel hoofdtafel inhoudstafel inhoudtafel inklaptafel inschuiftafel instructietafel jurytafel kaartentafel kaarttafel kaptafel kersttafel keukentafel kickertafel klaptafel kleptafel kletstafel kloostertafel koffiehuistafel koffietafel kogeltafel kolomtafel laboratoriumtafel laserdraaitafel latafel leestafel lichttafel liedertafel logaritmetafel lunchtafel make-uptafel massagetafel matjoktafel meettafel memorietafel mengtafel ministerstafel montagetafel multitouchtafel muurtafel nachttafel | objecttafel offertafel ombertafel onderhandelingstafel onderzoekstafel onderzoektafel ontbijttafel ontleedtafel operatietafel overlegtafel paktafel pariteitentafel penanttafel picknicktafel pingpongtafel plaktafel planetentafel pokertafel pooltafel praattafel proeftafel projectietafel redactietafel regeltafel regeringstafel rekentafel rijsttafel roltafel rondetafel rooktafel roulettetafel rouwtafel salontafel schakeltafel schanstafel schraagtafel schrijftafel schudtafel schuiftafel schuurtafel | sectietafel slijptafel snijtafel snookertafel speeltafel spoeltafel sprekerstafel stamtafel statafel sterftetafel stuurtafel tafeltennistafel tekentafel terrastafel theetafel tijdtafel toilettafel toptafel trektafel triltafel tuintafel uitschuiftafel uittrektafel vergadertafel verkeerstafel vlaktafel voedertafel voetbaltafel vouwtafel wandtafel wastafel watertafel weertafel werktafel wijktafel worteltafel zaagtafel zandtafel zonnetafel |

##### Afgeleide begrippen

| tafel-bbq tafela tafelaansteker tafelbarbecue tafelbel tafelberg tafelbier tafelbiljart tafelblad tafelboormachine tafelbord tafelbrug tafelcomputer tafelcontactdoos tafelconversatie tafeldame tafeldans tafeldek tafeldekken tafeldienen tafeldoek tafeleend | tafeletiquette tafelfruit tafelgarnituur tafelgast tafelgebed tafelgeld tafelgenoot tafelgenot tafelgenote tafelgerei tafelgerief tafelgesprek tafelgoed tafelheer tafelkerk tafelkleed tafelklem tafelklok tafelkoek tafella tafellade | tafellaken tafellamp tafellinnen tafelloper tafelmanieren tafelmat tafelmatje tafelment tafelmes tafelmodel tafelmuziek tafelofficial tafeloppervlak tafelpoot tafelpresident tafelrand tafelrede Tafelronde tafelschel tafelschikking tafelschuimer tafelservies | tafelspeech tafelspel tafelspringer tafelstoel tafelsuiker tafeltennis tafeltennissen tafelvoetbal tafelvoetbalspel tafelvormig tafelvuur tafelwater tafelwijn tafelzaag tafelzeil tafelzilver tafelzout tafelzuur |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1]: Aan de groene tafel zitten
* In het bestuur zitten
* [1]: Aan tafel gaan
* De maaltijd beginnen
* [1]: als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel
* Als de leiding afwezig is, wordt er al gauw onwenselijk gedrag vertoond
* [1]: De mogelijkheid/optie ligt op tafel.
* De mogelijkheid of optie is er
* [1]: De tafel eer aandoen
* Zich te goed aan eten
* [1]: Iets van tafel vegen
* Een gespreksonderwerp afkappen/een voorstel geen doorgang laten vinden
* •  Hogeschool Saxion is absoluut niet te spreken over het plan voor de herziening van de bekostiging van het hoger onderwijs in Nederland. Dat zegt bestuursvoorzitter Anka Mulder. Als die plannen doorgaan, gaat er jaarlijks 4 miljoen euro minder naar de hogeschool. „Dat kunnen wij niet accepteren, dit voorstel moet van tafel.”
* [1]: Ter tafel brengen
* een gespreksonderwerp beginnen
* [1]: Zijn benen ( of voeten) onder een andermans tafel (moeten) steken
* iemand anders voor je levensonderhoud laten betalen

##### Vertalingen
#### Werkwoord

tafel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van tafelen
*   * Ik tafel.
* gebiedende wijs van tafelen
*   * Tafel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van tafelen
*   * Tafel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord tafel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "tafel" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "tafel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ tafel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tubantia Arjan te Bogt 20-05-19 4 miljoen euro minder per jaar voor Saxion: ‘Onbegrijpelijk’
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Zelfstandig naamwoord

tafel
* (meubel) tafel

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.