# den

* Niet te verwarren met: deň

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: den (hulp, bestand)
* IPA: / dɛn / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* den

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘naaldboomsoort’ voor het eerst aangetroffen in 1225.
* A: erfwoord: Middelnederlands denne, uit Oudnederlands dennia, ontwikkeld uit West-Germaans *danjō, met i-umlaut naast *danwō (waaruit Mnl. danne); bij Indo-Europees *dʰonu-, waartoe Bretons tann ‘wintereik’ en Hittitisch tanau ‘spar’ behoren. Evenals Nederduits Dann ‘(fijn)spar; den’ en Duits Tanne.
* B: erfwoord: Middelnederlands denne ‘scheepsdek, -ruim; bergplaats; dorsvloer’, ontwikkeld uit Oergermaans *danjō; bij Indo-Europees *dʰen- ‘handpalm; vlakke bodem; platte plank’, waartoe Sanskrit dhánuḥ ‘zandbank, eiland’, dhanū́ḥ ‘hoge oever’, dhánvan- ‘droog land, woestijn’, Avestisch ϑanvan-, ϑanvar- ‘boog’, Latijn femur ‘dijbeen’ en Oudgrieks thénar ‘handpalm, voetzool’ behoren. Evenals Middelnederduits denne ‘bosdal, leger van dieren, laagte’ en Duits Tenne ‘dorsvloer; vloerdeel’.

#### Zelfstandig naamwoord

[A] de den m
* (coniferen) kegeldragende naaldboom van het geslacht Pinus
* een kerstboom
*   * O dennenboom! O dennenboom! wat zijn je takken wonderschoon.

##### Synoniemen

* [1] pijnboom, dennenboom
* [2] kerstboom, dennenboom

##### Hyponiemen

* alpenden, grove den, kamerden, parasolden, slangenden, vliegden, weymouthden, zeeden, zilverden

##### Afgeleide begrippen

| denappel dennenappel dennenboom dennenbos | dennendal dennengroen dennenhout dennenkegel | dennenmoorder dennennaald dennenoord dennenorchis | dennenpijlstaart dennenrups dennenscheerder dennenschot | dennensnuittor dennenspanner dennenspanrups dennenuil dennenwolfsklauw |

##### Vertalingen
#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Zelfstandig naamwoord

[B] de den m
* hol van roofdier
* de opstaande kant van het scheepsruim, vanaf het dek van een binnenschip
* bergzolder, bergvloer boven de dorsvloer
* (Limburg, Zuid-Brabant) dorsvloer
* (Zeeland, Vlaanderen) dorsplein, dorskleed

##### Synoniemen

* [4] deel, dorsvloer

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Lidwoord

den
* (in vaste uitdrukkingen) accusatief en datief enkelvoud mannelijk en onzijdig (de, het) arch.
*   * Op den duur.
* (in Zuid-Nederlandse spreektaal) enkelvoudig mannelijk bepaald lidwoord wanneer eropvolgend woord met een klinker of b, d, h of t begint
*   * Den Haag.

##### Afgeleide begrippen

* in den beginne
* in den vreemde

#### Gangbaarheid

* Het woord den staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
$_{NietindeWoordenlijstNederlandseTaalvandeTaaluniealsverbogenvormlidwoord.}$
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "den" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 97 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "den" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 den op website: Etymologiebank.nl
* ↑ den op website: Etymologiebank.nl
* ↑ den op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Lidwoord

den
* de; bepaald lidwoord voor mannelijke naamwoorden

##### Verwante begrippen

* de

## Deens
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / dən /

##### Woordafbreking

* den

#### Lidwoord

den, g
* de

##### Verwante begrippen

* det (onzijdige vorm)
* de (meervoudsvorm)

#### Aanwijzend voornaamwoord

den
* (3e persoon enkelvoud, mannelijke en vrouwelijke vorm) deze, die, dit

#### Persoonlijk voornaamwoord

den, g
* het

##### Verwante begrippen

* det (onzijdige vorm)
* de (meervoudsvorm)

#### Verwijzingen

* den in: Det Danske Sprog- og Litteraturselskab Den Dankse Ordbog op website:ordnet.dk

## Duits
#### Lidwoord

den
* de

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: den (VS) (hulp, bestand)
* IPA: /dɛn/

##### Woordafbreking

* den

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig van het Oudengelse woord "denn"

#### Zelfstandig naamwoord

den
* (dierkunde) hol (van een wild dier, b.v. een beer of vos)
* (dierkunde) nest (van een wild dier, b.v. een krokodil)
* (bouwkunde) woonkamer (als rustpunt)

##### Synoniemen

* [1-2]: lair

## Nedersaksisch
#### Lidwoord

den
* de; bepaald lidwoord voor mannelijke naamwoorden
    «Den dokter hef mi'j ezegd da'k minder mot roken.»
       De dokter heeft mij gezegd dat ik minder moet roken.

##### Synoniemen

* de
* n

##### Verwante begrippen

* dai
* dat
* et

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / den /

##### Woordafbreking

* den

#### Lidwoord

den (voor mannelijke en vrouwelijke woorden in het enkelvoud)
* de
    «Den [iranske] grønne bevegelsen startet da millioner av mennesker strømmet ut i gatene i protest mot valgfusk.»De [Iraanse] groene beweging begon toen miljoenen mensen stroomden in de straten om te protesteren tegen de verkiezingsfraude.

##### Verwante begrippen

* det lw (onzijdige vorm)
* de lw (meervoudsvorm)

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Olav den hellige

#### Aanwijzend voornaamwoord

den
* deze, die, dit (3e persoon enkelvoud, mannelijke en vrouwelijke vorm)
    «Den jenta liker jeg.»
       Ik hou van dit meisje.

#### Persoonlijk voornaamwoord

den (3e persoon enkelvoud, mannelijke en vrouwelijke vorm)
* het

##### Verwante begrippen

* det lw (onzijdige vorm)
* de lw (meervoudsvorm)

##### Noorse persoonlijke voornaamwoorden (in het Bokmål)
#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron Professor Behzad Yaghmaian, Ramapo College of New Jersey “Irans grønne bevegelse lar seg ikke stoppe [De groene beweging van Iran kan niet worden gestopt]” (8 december 2009), Bistandsaktuelt, Oslo; vakblad voor hulp en internationale ontwikkeling

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /den/

##### Woordafbreking

* den

#### Lidwoord

den (voor mannelijke en vrouwelijke woorden in het enkelvoud)
* de

##### Verwante begrippen

* det o
* dei mv

##### Uitdrukkingen en gezegden

Olav den heilage
* Olaf de Heilige.

#### Aanwijzend voornaamwoord

den
* (3e persoon enkelvoud, mannelijke en vrouwelijke vorm) deze, die, dit
    «Den saka er klar.»
       Deze zaak is duidelijk.

#### Persoonlijk voornaamwoord

den m/v
* het

##### Verwante begrippen

* det o
* dei mv

## Oost-Fries
#### Lidwoord

den
* de; bepaald lidwoord voor mannelijke naamwoorden

##### Verwante begrippen

* de

## Spaans
#### Werkwoord

den
* aanvoegende wijs derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van dar
* gebiedende wijs (bevestigend en ontkennend) derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van dar
den
* aanvoegende wijs derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van darse
* gebiedende wijs (ontkennend) derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van darse

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /dɛn/

##### Woordafbreking

* den

#### Zelfstandig naamwoord

den monbezield
* (dag)(eenheid)(tijdrekening) dag; tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)
* (tijdrekening) dag; tijd tussen zonsop- en zonsondergang

##### Afgeleide begrippen

* deník monbezield
* denní

##### Typische woordcombinaties

| arktický den monbezield bílý den monbezield černý den monbezield den a noc den blbec den co den den D monbezield Den díkuvzdání monbezield Den matek monbezield den nezávislosti monbezield Den nezávislosti monbezield | den ode dne den otevřených dveří monbezield den pracovního klidu monbezield den pracovního volna monbezield Den vítězství monbezield den za dnem den ze dne dlouhý den monbezield dnem i nocí dobrý den monbezield kalendářní den monbezield | ledový den monbezield letní den monbezield Mezinárodní den dětí monbezield Mezinárodní den žen monbezield mrazový den monbezield ob den ode dne ke dni perný den monbezield smolný den monbezield soudný den monbezield | šedivý den monbezield špatný den monbezield šťastný den monbezield Štědrý den monbezield tropický den monbezield ubrečený den monbezield velký den monbezield ve dne v noci všední den monbezield ze dne na den |

##### Verwante begrippen

| denice v denička v denně (bw.) dennodenně (bw.) dennodenní | dnes (bw.) dnít se každodenně (bw.) pozítří (bw.) | předevčírem (bw.) rozednívat se včera (bw.) zítra (bw.) |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Akademický slovník současné češtiny - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

#### Zelfstandig naamwoord

den
* genitief meervoud van dno

#### Zelfstandig naamwoord

den
* genitief meervoud van dna

## Twents
#### Lidwoord

den
* de; bepaald lidwoord voor mannelijke naamwoorden

##### Synoniemen

* n

##### Verwante begrippen

* de