# branden
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: branden (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* bran·den

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘in vuur en vlam staan’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1445

#### Zelfstandig naamwoord

de branden mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord brand

#### Werkwoord

branden
* absoluut verteerd worden door vuur
*   * De kaars brandde de hele nacht
    ▸ Hij kwam overeind met de uitnodigingen in zijn hand, liep naar het haardvuur en legde ze keurig boven op het brandende blok berkenhout.
* overgankelijk (kookkunst) langzaam aan vuur blootstellen (van cacao- en koffiebonen, noten, e.d.)
*   * De koffie werd er vrij licht gebrand.
* overgankelijk als brandstof gebruiken
*   * De olie die daar gebrand wordt, stinkt.
* verwonding door hoge temperatuur
*   * Hij heeft zijn handen gebrand.
*   * Dominee brand je bekje ( of befje ) niet (in de betekenis van "Pas op, dat is erg heet", van voeding of drank))
* aan zijn (van wat in het verleden gepaard ging met vuur)
*   * De ledlamp brandt zonder warm te worden.
*   * De elektrische kachel brandt op maximale kracht.
    ▸ Doordat de noodverlichting brandde en zij de enige twee personen in de gang waren, kreeg het geheel iets spookachtigs.
* een nieuwe CD of DVD maken
*   * Kun je een illegale kopie branden van deze nieuwe film?

##### Synoniemen

* [2] roosteren

##### Gelijkklinkende woorden

* brandden

##### Hyponiemen

| aanbranden afbranden doorbranden houtbranden | inbranden koffiebranden losbranden matbranden | nabranden ontbranden opbranden platbranden schoonbranden | snavelbranden uitbranden verbranden vooruitbranden wegbranden |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Branden als een fakkel
* Branden als een lier
* Bang zijn zich aan koud water te branden
* Ergens op gebrand zijn
* Zich ergens aan branden/Zijn vingers branden

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord branden staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "branden" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "branden" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Deens
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

##### Woordafbreking

* bran·den

#### Zelfstandig naamwoord

branden
* genitief bepaald gemeenschappelijk geslacht enkelvoud van brand

## Nedersaksisch
#### Werkwoord

branden
* branden

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / bɾɑnən /

##### Woordafbreking

* bran·den

#### Zelfstandig naamwoord

branden
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van brand

#### Zelfstandig naamwoord

branden
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van brande

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / bɾɑnən /

##### Woordafbreking

* bran·den

#### Zelfstandig naamwoord

branden
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van brand

#### Zelfstandig naamwoord

branden
* nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van brande

## Zweeds
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

##### Woordafbreking

* brand·en

#### Zelfstandig naamwoord

branden
* nominatief bepaald gemeenschappelijk geslacht enkelvoud van brand