# echelle
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: echelle (hulp, bestand)
* IPA: / eˈʃɛl / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* echel·le

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Frans échelle zn dat teruggaat op Latijn scala "ladder"
* [3.1] mogelijk onder invloed van Turks iskele "raamwerk, steiger, pier, haven", dat via Byzantijns Grieks σκάλα teruggaat op Latijn scala "ladder"
* alleen gevonden in woordenboeken

#### Zelfstandig naamwoord

de echelle v
* (natuurkunde) toepassing van een tweede tralie met meer gespreide groeven in optische instrumenten om licht preciezer naar golflengte te scheiden
    ▸ De Vista maakt hiervoor gebruik van een spectrometer met echelle.
* (mode) versiering of sluiting van een verticale opening bestaand uit een reeks horizontale strikjes boven elkaar
    ▸ Vida is in Studio Klare Taal een ‘echelle’ aan het maken, een borstversiering uit modetijdperken van weleer.
    ▸ ⧖ (…) hier bij voegt men eene witte pièce en eene echelle van karmeliet lint.
* (scheepvaart) (verouderd) constructie met trappen en vlonders voor het laden en lossen van schepen
    ▸ ⧖ Er is uitdrukkelijk overeengekomen, dat de oude inrigtingen van aanleg en omslag (echelle), die in de steden Mentz en Keulen worden gevonden, zullen blijven bestaan, behoudens de wijzigingen in de tegenwoordige overeenkomst uitgedrukt; (…)
** (geschiedenis) havenplaats aan de oostelijke kusten van de Middellandse Zee
    ▸ ⧖ Volgens ingekomene berigten moet de kapitein-pacha de troepen, die zich te Nieuw-Echelle bevonden, hebben ingescheept, en de Turksche vloot bevindt zich waarschijnlijk heden voor Samos.
* (muziek) (verouderd) volgens bepaald schema stijgende of dalende opeenvolging van tonen binnen een octaaf
** melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde staafjes

##### Synoniemen

* [3] haveninrichting
* [3.1] havenplaats, havenstad
* [4] toonladder
* [4] gamma (verouderd)
* [4.1] strovedel (verouderd)
* [4.1] xylofoon

#### Gangbaarheid

* Het woord 'echelle' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ echelle op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Weblink bron Baron de Tott (vert. Hamelsveld, Ysbrand van) “Gedenkschriften van den baron de Tott, betreffende de Turken en Tartaaren. Deel 2” (1787), Martinus de Bruyn, Amsterdam, p. 363 (357, noot *)
* ↑ Boon, Ton den & Rudi Hendrickx (red.), Van Dale: Groot woordenboek van de Nederlandse taal, 15e druk, 3 delen, Utrecht/Antwerpen: Van Dale Uitgevers, 2015; ISBN 9789460772221; p. 1013 kol. 2
* ↑ J.H. van Dale “Nieuw Woordenboek der Nederlandsche taal”, 2e druk (1872), Martinus Nijhoff, 's-Gravenhage / A.W. Sijthoff, Leiden / D.A. Thieme, Arnhem, ; p. 226 kol. 1
* ↑ Weblink bron Wilbert Vos “Het Screenen op Metalen” (3 juni 2002), Rijksinstituut voor Intergraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling (RIZA), Lelystad, afstudeerverslag, p. 18
* ↑ Weblink bron Gearchiveerde versie Zefanja Hoogers “Speciale collectie tijdens de Nacht van de Mode” (18 mei 2018) op arnhem-direct.nl
* ↑ Weblink bron “Kabinet van mode en smaak. Deel 4” (1791), Adriaan Loosjes Pz, Haarlem, p. 375 (355)
* ↑ Weblink bron Overeenkomst van den 5' Augustus 1804, wegens het octrooi van scheepvaart op den Rijn, tusschen Frankrijk en Duitschland. in: Staatsblad van het Koningrijk der Nederlanden, jrg. 1827 nr. 9 (26 maart 1827), Algemeene Landsdrukkerij,'s-Gravenhage, p. 30 art. 3
* ↑ Weblink bron Nieuwstijdingen. Turkye. in: Middelburgsche Courant, jrg. 11 nr. 118 (30 september 1824), Wed. J. Abrahams & Zoon, Middelburg, p. 1 kol. 1