# wereld
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: wereld (hulp, bestand)
* IPA: / ˈwerəlt / (2 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˈʋɪː.rɔɫt/
** (Vlaanderen, Brabant): /ˈβ̞eː.rəɫt/
** (Limburg): /ˈweː.ʁəlt/

##### Woordafbreking

* we·reld

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘de aarde, kosmos’ voor het eerst aangetroffen in 901
| afkomstig van: Middelnederlands: werelt Oudnederlands: werilt Germaans: *weraldiz (*weraz (man) + *aldiz (leeftijd)) | Verwant in Germaans: West: Engels: world (Angelsaksisch: woruld), Duits: Welt, (Oudhoogduits: weralt), Fries: wrâld (Oudfries: wrald) Noord: Zweeds: värld, ( Oudnoords: verǫld), IJslands: veröld, Faeröers: verøld |

#### Zelfstandig naamwoord

de wereld v / m
* de aarde
    ▸ Tijdens het lopen dwaalden mijn gedachten vaak af naar mijn drie kinderen die nietsvermoedend aan de andere kant van de wereld op school zaten.
* de samenleving
* een deel van de samenleving dat relatief afgesloten is van andere delen van de samenleving
    ▸ Wat leefden we op dit moment in compleet andere werelden, wat was ik ver weg en wat zou ik ze nu graag even vast willen houden.

##### Hyponiemen

| aannemerswereld advieswereld amateurwereld amusementswereld arbeidswereld artiestenwereld atletiekwereld autowereld badmintonwereld baggerwereld balletwereld bankenwereld bankierswereld bankwereld basketbalwereld bedrijfswereld beleggerswereld beleggingswereld belevingswereld beurswereld biljartwereld binnenwereld bioscoopwereld boekenwereld bokswereld bouwwereld bovenwereld bridgewereld buitenwereld cabaretwereld circuswereld computerwereld cricketwereld cultuurwereld cyberwereld dagbladwereld damwereld danswereld denkwereld derde wereld designwereld diamantwereld dierenwereld droomwereld drugswereld drugwereld eerste wereld | effectenwereld energiewereld ervaringswereld ex-wereld fantasiewereld filmwereld gamewereld gedachtewereld geestenwereld geesteswereld geldwereld gevangeniswereld gevoelswereld glamourwereld godenwereld gokwereld golfwereld grotemensenwereld gsm-wereld handbalwereld handelswereld hiphopwereld hockeywereld homowereld honkbalwereld hotelwereld ideeënwereld insectenwereld internetwereld islamwereld jazzwereld judowereld kartwereld kinderwereld klankwereld krantenwereld kunstenaarswereld kunstenwereld kunstwereld kwantumwereld landbouwwereld leefwereld luchtvaartwereld machowereld mannenwereld marketingwereld | mediawereld mensenwereld microwereld miniwereld modellenwereld modelwereld modewereld moslimwereld museumwereld musicalwereld muziekwereld oliewereld omroepwereld omwereld ondernemerswereld onderwaterwereld onderwereld onderwijswereld onderzoekswereld ontwikkelingswereld operawereld paardenwereld pensioenwereld plantenwereld platenwereld politiewereld popwereld privéwereld profwereld prostitutiewereld quantumwereld racewereld reclamewereld reiswereld rockwereld roeiwereld romanwereld schaakwereld schaatswereld schaduwwereld schemerwereld schijfwereld schijnwereld schimmenwereld schrijverswereld showwereld spelwereld | sportwereld sprookjeswereld stripwereld studentenwereld supermarktwereld tafeltenniswereld taxiwereld telecomwereld televisiewereld tenniswereld theaterwereld thuiswereld toneelwereld toverwereld transportwereld turnwereld tv-wereld tweede wereld uitgaanswereld uitgeverswereld vakbondswereld vakwereld vastgoedwereld verbeeldingswereld verzekeringswereld vicewereld visserijwereld voetbalwereld vogelwereld volwassenenwereld voorstellingswereld voorwereld vrouwenwereld waanwereld waterwereld welzijnswereld werkwereld wetenschapswereld wielerwereld wijnwereld wonderwereld yuppenwereld zakenwereld zeewereld zeilwereld ziekenhuiswereld zinnenwereld zwemwereld |

##### Afgeleide begrippen

| Wereldbank Werelddierendag Wereldduits Wereldnatuurfonds Wereldomroep Wereldroeibond Wereldschaakbond Wereldschaakfederatie Wereldspelen Wereldtennisbond Wereldvoedseldag Wereldvoetbalbond Wereldvoetbalfederatie derdewereldland derdewereldstad derdewereldwinkel mens-wereldbeeld mens-wereldbeschouwing wereld-systeemtheorie wereldatlas wereldauto wereldautomarkt wereldbaan wereldbaggermarkt wereldbedrijf wereldbeeld wereldbegraafpark wereldbehoefte wereldbekend wereldbeker wereldbelang wereldberoemd wereldbeschaving wereldbeschouwelijk wereldbeschouwing wereldbestel wereldbevolking wereldbeweging wereldbewoner wereldbibliotheek wereldbol wereldbond wereldboom wereldbrand wereldbridge wereldburger wereldburgerschap wereldcentrum wereldcinema wereldcommunisme wereldconcern wereldconferentie wereldconflict wereldcongres wereldconjunctuur wereldcrisis wereldcultuur wereldcup werelddag werelddeel werelddekking werelddiaconaat werelddorp wereldeconomie wereldeconomisch wereldelftal wereldelite werelderfgoed wereldexpo wereldexport | wereldfaam wereldfederatie wereldfietser wereldfirma wereldformaat wereldgebedsdag wereldgebeuren wereldgebeurtenis wereldgeest wereldgeestelijke wereldgelijkvormigheid wereldgemeenschap wereldgemiddeld wereldgemiddelde wereldgericht wereldgeschiedenis wereldgoal wereldgodsdienst wereldgraanmarkt wereldgraanproductie wereldgroei wereldgroep wereldhandel wereldhave wereldhaven wereldheer wereldheerschappij wereldheerser wereldhegemonie wereldhervormer wereldhistorie wereldhistorisch wereldhit wereldhoofdstad wereldhuishouding wereldindex wereldinkomen wereldjaarprestatie wereldjodendom wereldkaart wereldkampioen wereldkampioene wereldkampioenschap wereldkennis wereldkerk wereldkeuken wereldkind wereldklasse wereldklimaat wereldklimaatverdrag wereldklok wereldkruidenier wereldkunde wereldkundig wereldland wereldleed wereldleider wereldleiderschap wereldlepradag wereldleraar wereldlijk wereldlijn wereldlijst wereldling wereldliteratuur wereldlitteratuur wereldluchtvaart wereldmacht wereldmarkt wereldmarktaandeel | wereldmarktleider wereldmarktniveau wereldmarktprijs wereldmedia wereldmerk wereldmijding wereldmilieu wereldmilieuconferentie wereldmilieutop wereldmunt wereldmuziek wereldmuziekfestival wereldmuzikant wereldnaam wereldnet wereldnieuws wereldniveau wereldolievoorziening wereldomspannend wereldomvattend wereldomzet wereldondergang wereldontvanger wereldoogst wereldoorlog wereldopinie wereldorde wereldorganisatie wereldoriëntatie wereldpers wereldplan wereldpodium wereldpolitie wereldpolitiek wereldpopulatie wereldpostvereniging wereldpremière wereldprestatie wereldprijs wereldprimeur wereldprobleem wereldproblematiek wereldproductie wereldraad wereldraadsel wereldramp wereldranglijst wereldrangorde wereldranking wereldrecessie wereldrecord wereldregering wereldreis wereldreiziger wereldreligie wereldrepertoire wereldreputatie wereldrevolutie wereldrijk wereldroem wereldrond wereldruim wereldruimte werelds wereldsamenleving wereldschaal wereldschokkend wereldseizoenprestatie wereldseizoentijd wereldsgezind wereldsituatie | wereldslang wereldsnelheidsrecord wereldsolidariteit wereldspelen wereldspeler wereldspits wereldsport wereldstad wereldstandaard wereldstekker wereldstelsel wereldster wereldstreek wereldsucces wereldsysteem wereldtaal wereldteam wereldtemperatuur wereldtentoonstelling wereldterreur wereldterrorisme wereldtheocratie wereldtijd wereldtijdschrift wereldtitel wereldtoernooi wereldtoneel wereldtop wereldtopper wereldtornooi wereldtotaal wereldtour wereldtournee werelduurrecord wereldvaluta wereldverbeteraar wereldverbetering wereldverbond wereldverbruik wereldverkenning wereldvermaard wereldveroveraar wereldverzaking wereldvisie wereldvlak wereldvloed wereldvloot wereldvoedselsituatie wereldvoedselvoorziening wereldvoetbal wereldvoetballer wereldvoorraad wereldvraag wereldvrede wereldvreemd wereldvriend wereldvrouw wereldwanorde wereldwaterdag wereldwijd wereldwijf wereldwijs wereldwijze wereldwijzer wereldwinkel wereldwinkelier wereldwonder wereldzaak wereldzee wereldziel wereldzwerver |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* De wereld in een doosje hebben
* De brutalen hebben de halve wereld.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord wereld staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wereld" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "wereld" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be