# kool
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kool (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kool

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht, groente’ voor het eerst aangetroffen in 1226
* Afgeleid van het Latijn caulis.
* Van Middelnederlands kole, van Protogermaans *kula

#### Zelfstandig naamwoord

de kool v / m
* (bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen
*   * Een kool met een verfijnde smaak.
* een zwarte brandstof die voornamelijk uit koolstof bestaat

##### Hyperoniemen

* kruisbloemenfamilie, zaadplanten, malviden, rosiden, bedektzadigen, landplanten, planten

##### Hyponiemen (in taxonomische zin)

* raapzaad, romanesco
* boerenkool, broccoli, broccolini, Chinese kool, duizendkoppige kool, Ethiopische mosterd, Galicische kool, kailan, koolraap, koolrabi, koolzaad, mergkool, palmkool, raapstelen, rodekool, sareptamosterd, savooiekool, sierkool, spruitkool, stoppelknol, tronchuda-kool, wittekool, zwarte mosterd

##### Verwante begrippen

* akkerkool, bolletjeskool, grote zandkool, kerguelenkool, kleine zandkool, zandkool, zeekool

##### Verwante begrippen

* verkolen

##### Anagrammen

* look

##### Hyponiemen

| Chinese kool akkerkool apekool beenderkool (2) bewaarkool bladkool bloemkool boerenkool boeskool bruinkool (2) buiskool buskool | cokeskool dovekool gaskool (2) glanskool (2) groenekool houtskool (2) kabuiskool kapperkool kapperskool kappertjeskool karkool kwistekool | mergkool palmkool pestkool poederkool (2) raapkool retortenkool rijnkool rodekool roetkool (2) savooiekool savooikool sierkool | sluitkool spitskool splijtkool spruitkool steenkool (2) turfkool (2) vennenkool vlamkool (2) waskool (2) wittekool zandkool zeekool zuurkool |

##### Afgeleide begrippen

| Canarisch groot koolwitje Japanse koolmees Koolhaas blauwe koolaardvlo blauwzijige koolaardvlo grijze koolmees groot koolwitje grote koolvlieg klein koolwitje kolenaak kolenader kolenbak kolenbekken kolenboer kolenbrander kolenbranderij kolenbunker kolencentrale kolendamp kolendrager kolenemmer kolenfornuis kolengas kolengestookt kolengruis kolenhaard kolenhak kolenhandel kolenhaven kolenhok kolenindustrie kolenkachel kolenkalk kolenkalksteen kolenkelder kolenman kolenmijn kolenpijler kolenproductie kolenschep kolenschip kolenschop kolensjouwer kolenslak kolenslik kolenstof | kolenstook kolentip kolenveld kolenvergasser kolenvergassing kolenvoorraad kolenvuur kolenwagen kolenwasserij kolenwinning kolenzaag kolenzak kolenzandsteen kolenzeef kolenzwart koolaak koolaardvlo koolachtig koolader koolas koolbak koolbandspanner koolbekken koolblad koolbladroller koolborstel koolbrander koolbunker kooldamp kooldioxide kooldraad kooldrager kooldruk koolemmer koolfilter koolgalmug koolgruis koolhaas koolhandelaar koolhof koolhok koolhoudend koolhydraat koolkelder koolkit koollaag koollangpootmug | koollong koolluis koolmees koolmicrofoon koolmijn koolmonoxide koolmot koolmotten kooloxide koolplant koolpot koolraap koolsalade koolschaaf koolschildwants koolschip koolschop koolsla koolslik koolsoep koolsoort koolspits koolstof koolteer kooltekening kooltip kooluil koolvis koolvlieg koolvlinder koolwagen koolwater koolwaterstof koolweerstand koolwitje koolwittevlieg koolzaad koolzak koolzuur koolzwart koolzweer melige koolluis ontkolen verkolen zuidelijke koolschildwants zwarte koolaardvlo zwarte koolvis |

##### Uitdrukkingen en gezegden

[1] "eetbare plant"
* De kool en de geit sparen
* Het is allemaal kool
* Het sop is de kool niet waard
* Iemand een kool stoven
* Iets met een zwarte kool tekenen
* Je kan niet de kool en de geit sparen
* Oom Kool

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord kool staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kool" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
* [1] kool in het Nederlands Soortenregister N
* [1] kool op Wikidata

#### Verwijzingen

* ↑ "kool" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Zelfstandig naamwoord

kool
* (plantkunde)(groente) kool; een eetbare plant met veel ondersoorten uit de kruisbloemfamilie

##### Afgeleide begrippen

* boeskool

## Drents
#### Zelfstandig naamwoord

kool
* (plantkunde)(groente) wittekool

##### Synoniemen

* boeskool
* boezenkool

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

kool
* (plantkunde)(groente) kool; een eetbare plant met veel ondersoorten uit de kruisbloemfamilie
* (plantkunde)(groente) wittekool

##### Schrijfwijzen

* Kohl

##### Synoniemen

* boesekool / boeskole / boeskool / boezenkool / busekool / buuskåål / Buuskoal, kabbes, kabbeskool, witte kool

##### Afgeleide begrippen

| kooluul koolmot koolvlieg koolgalknut | savooiekool spitskool zurekool |

##### Verwante begrippen

* busekoolteelt

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

kool
* (plantkunde)(groente) kool; een eetbare plant met veel ondersoorten uit de kruisbloemfamilie

##### Afgeleide begrippen

| boesekool boeskole busekool kabbeskool | kooluul koolmot koolvlieg koolgalknut | savooiekool spitskool zurekool |

##### Typische woordcombinaties

* witte kool

##### Verwante begrippen

* busekoolteelt
* kabbes