# fosfor
## Nederlands

Periodiek systeem der elementen (nld) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* Geluid: fosfor (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* fos·for

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘chemisch element’ voor het eerst aangetroffen in 1720
* van het Griekse phosporus dat te vertalen is met "lichtbaken"

#### Zelfstandig naamwoord

fosfor m/o
* (scheikunde), (element) met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn
    ▸ Het reservoir is van een fabriek nabij een inmiddels gesloten fosfaatmijn in de buurt van de stad Tampa. Het water is een mix van zout water, gemengd met afval- en regenwater. Volgens het milieudepartement van Florida bevat het verhoogde niveaus van fosfor en stikstof en is het water relatief zuur, maar is het hoogstwaarschijnlijk niet giftig.

##### Afgeleide begrippen

| difosforpentoxide fosfaat fosforatoom fosforbom fosforbrons fosforgranaat | fosforiet fosforigzuur fosforisch fosforpentabromide fosforpentachloride fosforpentafluoride | fosforpentasulfide fosforsesquisulfide fosfortri-jodide fosfortribromide fosfortrichloride fosfortrifluoride | fosfortrioxide fosforvergiftiging fosforylchloride fosforzuur onderfosforigzuur pyrofosforzuur thiofosforylchloride |

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord fosfor staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "fosfor" herkend door:
| 97 % | van de Nederlanders; |
| 95 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "fosfor" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ fosfor op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Weblink bron “Florida werkt met man en macht om 'catastrofale overstroming' te voorkomen” (Maandag 5 april 2021, 03:38), NOS
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Gronings
#### Zelfstandig naamwoord

fosfor
* (element)(scheikunde) fosfor; met atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn

##### Afkorting

* P

## Koerdisch

Periodiek systeem der elementen (kur) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | | | | | | | | | | | | | | | |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | | | | | | | | | | |

#### Zelfstandig naamwoord

fosfor
* (element) fosfor

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

fosfor
* (element)(scheikunde) fosfor; met atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn

##### Afkorting

* P

##### Synoniemen

* Phosphor

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Pools

Periodiek systeem der elementen (pol) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | | Fl | | Lv | | |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* IPA: /fɔsfɔr/

#### Zelfstandig naamwoord

fosfor
* (scheikunde), (element) P, fosfor

## Slowaaks
##### Uitspraak

* IPA: /fɔsfɔr/

#### Zelfstandig naamwoord

fosfor m
* (element) fosfor; een niet-metaal met atoomnummer 15

##### Afkorting

* P

##### Afgeleide begrippen

* fosforový

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch

Periodiek systeem der elementen (ces) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* IPA: /fɔsfɔɾ/

##### Woordafbreking

* fo·s·for

#### Zelfstandig naamwoord

fosfor monbezield
* (element) fosfor; een niet-metaal met atoomnummer 15

##### Afkorting

* P

##### Synoniemen

* (verouderd) kostík monbezield

##### Hyperoniemen

* chemický element monbezield
* chemický prvek monbezield
* nekov monbezield

##### Afgeleide begrippen

| fosfan monbezield fosfát monbezield fosfid monbezield fosforečný | fosforičitý fosforit monbezield fosfornatý fosforný | fosforovodík monbezield fosforový fosforescence v fosforeskovat |

##### Typische woordcombinaties

* bílý fosfor monbezield
* červený fosfor monbezield
* černý fosfor monbezield
* fialový fosfor monbezield
* žlutý fosfor monbezield

##### Verwante begrippen

| difosfan monbezield fosfátový fosforečnan monbezield | fosforitan monbezield fosforitý superfosfát monbezield |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Česko-německý slovník Fr. Št. Kotta - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

## Turks
#### Zelfstandig naamwoord

fosfor
* (element) fosfor