# ban
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: ban (hulp, bestand)
* IPA: / bɑn / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* ban

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord via Middelnederlands ban van Oudnederlands ban, naamwoord van handeling bannen ww , in de betekenis van ‘afkondiging, uitsluiting’ aangetroffen vanaf 995
** [6] van Duits Bann, in de betekenis van ‘betovering’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1898
** [7] via Kroatisch ban van Perzisch بان (bān) "prins, heer, gouverneur"

#### Zelfstandig naamwoord

de ban m
* (juridisch) straf in de vorm van een verbod om in een bepaald gebied te zijn
* (religie) (rooms-katholiek) uitsluiting uit de kerkgemeenschap
* (juridisch) (historisch) rechtsgebied van een bepaalde stad
* officiële afkondiging
* (verouderd) oproep
* magisch lijkende invloed
* (historisch) titel voor landvoogden in Zuidoost-Europa

##### Synoniemen

* [1] verbanning
* [2] banvloek, excommunicatie, kerkban
* [6] betovering
* [7] landvoogd

##### Verwante begrippen

* [2] anathema, banvloek

##### Hyponiemen

* achterban

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] in de ban doen(figuurlijk) verbieden, afwijzen
          • De regering heeft roken in de ban gedaan.
* [2] in de ban doen(religie) uitsluiten van de kerkgemeenschap
          • De paus trachtte de keizer in de ban te doen en zo ontstond er een conflict.
* [6] in de ban vandwangmatig geïnteresseerd in of beheerst door
          • Het hele land is in de ban van de voetbalwedstrijden
          • In de ban van de ring is een bekend boek.

##### Afgeleide begrippen

| banbliksem banbreuk bandijk | banjaar bankabel banmijl | banmolen bannagel banneling | banner banning banpaal banrecht | banscheiding banvloek banvonnis banzaaien |

##### Vertalingen
#### Werkwoord

ban
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bannen
*   * Ik ban.
* gebiedende wijs van bannen
*   * Ban!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bannen
*   * Ban je?

#### Gangbaarheid

* Het woord ban staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ban" herkend door:
| 97 % | van de Nederlanders; |
| 95 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 ban op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 "ban" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ ban op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Angelsaksisch
##### Uitspraak

* IPA: /ba:n/

#### Zelfstandig naamwoord

ban o
* bot

## Engels
##### Uitspraak

* IPA: /bæn/

#### Werkwoord

ban
* overgankelijk bannen, in de ban doen, uitbannen, verbannen

#### Zelfstandig naamwoord

ban
* ban, verbanning
* verbod

## Twi
#### Zelfstandig naamwoord

ban
* hek

## Wolof
##### Uitspraak

* Geluid: ban (hulp, bestand)

#### Vragend voornaamwoord

ban
* welk?

#### Zelfstandig naamwoord

ban
* modder, klei

#### Werkwoord

ban
* believen, plezier doen