# zes
## Nederlands

| 0 | 0 | 0 | 6 |

##### Uitspraak

* Geluid: zes (hulp, bestand)
* IPA: / zɛs / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* zes

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord via Middelnederlands ses / sesse van Oudnederlands ses, als telwoord voor het eerst aangetroffen in het jaar 701

#### Hoofdtelwoord

zes
* "6", het getal tussen vijf en zeven
** om een hoeveelheid aan te geven
**   * De totale kosten bedragen zes euro en zevenendertig cent.
    ▸ Uw witte schimmel is zwaar ziek, het zal zeker zes weken duren voordat hij weer beter is. En het is het enige paard dat over de daken kan rijden!'
    ▸ Waarom ging ik zes maanden op de Pacific Crest Trail (PCT) dwars door Amerika lopen? Tja, waarom niet.
** om een plaats in een volgorde aan te geven
**   * Het juiste antwoord op opgave zes is "42".

##### Schrijfwijzen

* 6 (decimaal)
* 110 (binair)
* 6 (hexadecimaal)
* VI (Romeins)

##### Afgeleide begrippen

* zessen (oude verbogen vorm na sommige voorzetsels)
* gezessen
* alle zes

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Na veel vijven en zessen
* Van zessen klaar zijn
* kassie-zes
* zesbak
* zescilinder
* zeshoek
* zeskamp
* zeskant
* zesling
* zespijper
* zesponder
* zestal
* zesvlak
* zesvoeter
* zesvoud
* kassie-zes
* zesbaans
* zesdaags
* zesdelig
* zeshoekig
* zesjarig
* zeskantig
* zesmaandelijks
* zespersoons
* zestallig
* zesvoetig
* zesvoudig
* zeszijdig
bijwoord
* halfzes
* zes uur
* zeshoog
* zesmaal
* zeswerf
rangtelwoord
* zesde, zesden
* zes en een half
* zesduizend
* zesendertig
* zesenhalf
* zesennegentig
* zesentachtig
* zesentwintig
* zesenveertig
* zesenvijftig
* zesenzestig
* zesenzeventig
* zeshonderd
* zestien
* zestig
* achtendertighonderdzes
* achtennegentighonderdzes
* achtentachtighonderdzes
* achtentwintighonderdzes
* achtenveertighonderdzes
* achtenvijftighonderdzes
* achtenzestighonderdzes
* achtenzeventighonderdzes
* achtduizend zes
* achthonderdzes
* achttienhonderdzes
* dertienhonderdzes
* drieëndertighonderdzes
* drieënnegentighonderdzes
* drieëntachtighonderdzes
* drieëntwintighonderdzes
* drieënveertighonderdzes
* drieënvijftighonderdzes
* drieënzestighonderdzes
* drieënzeventighonderdzes
* drieduizend zes
* driehonderdzes
* duizend zes
* eenendertighonderdzes
* eenennegentighonderdzes
* eenentachtighonderdzes
* eenentwintighonderdzes
* eenenveertighonderdzes
* eenenvijftighonderdzes
* eenenzestighonderdzes
* eenenzeventighonderdzes
* elfhonderdzes
* honderdzes
* negenendertighonderdzes
* negenennegentighonderdzes
* negenentachtighonderdzes
* negenentwintighonderdzes
* negenenveertighonderdzes
* negenenvijftighonderdzes
* negenenzestighonderdzes
* negenenzeventighonderdzes
* negenduizend zes
* negenhonderdzes
* negentienhonderdzes
* twaalfhonderdzes
* tweeëndertighonderdzes
* tweeënnegentighonderdzes
* tweeëntachtighonderdzes
* tweeëntwintighonderdzes
* tweeënveertighonderdzes
* tweeënvijftighonderdzes
* tweeënzestighonderdzes
* tweeënzeventighonderdzes
* tweeduizend zes
* tweehonderdzes
* veertienhonderdzes
* vierendertighonderdzes
* vierennegentighonderdzes
* vierentachtighonderdzes
* vierentwintighonderdzes
* vierenveertighonderdzes
* vierenvijftighonderdzes
* vierenzestighonderdzes
* vierenzeventighonderdzes
* vierduizend zes
* vierhonderdzes
* vijfendertighonderdzes
* vijfennegentighonderdzes
* vijfentachtighonderdzes
* vijfentwintighonderdzes
* vijfenveertighonderdzes
* vijfenvijftighonderdzes
* vijfenzestighonderdzes
* vijfenzeventighonderdzes
* vijfduizend zes
* vijfhonderdzes
* vijftienhonderdzes
* zesendertighonderdzes
* zesennegentighonderdzes
* zesentachtighonderdzes
* zesentwintighonderdzes
* zesenveertighonderdzes
* zesenvijftighonderdzes
* zesenzestighonderdzes
* zesenzeventighonderdzes
* zesduizend zes
* zeshonderdzes
* zestienhonderdzes
* zevenendertighonderdzes
* zevenennegentighonderdzes
* zevenentachtighonderdzes
* zevenentwintighonderdzes
* zevenenveertighonderdzes
* zevenenvijftighonderdzes
* zevenenzestighonderdzes
* zevenenzeventighonderdzes
* zevenduizend zes
* zevenhonderdzes
* zeventienhonderdzes

##### Afgeleide begrippen

| zesbaans zesbak zescilinder zesdaags zesde zesdelig zesduizend zesendertig | zesenhalf zesennegentig zesentachtig zesentwintig zesenveertig zesenvijftig zesenzestig zesenzeventig | zeshoek zeshoekig zeshonderd zesjarig zeskamp zeskant zeskantig zesling | zesmaal zesmaandelijks zespersoons zespijper zesponder zessen zestal zestallig | zestien zestig zesvlak zesvoeter zesvoetig zesvoud zesvoudig zeswerf zeszijdig |

#### Zelfstandig naamwoord

de zes v / m
* het cijfer 6
*   * De partij D66 heeft twee zessen in haar naam.
* dat wat in een (rang)ordening met 6 is aangeduid
*   * Het is weer de zes die het niet doet, kunnen we die niet simpel vervangen?
*   * Hij had een mooi rapport met achten en negens en maar één zes.
de zes mv
* groep van 6 eenheden
*   * Deze zes zijn natuurlijk blij, maar laten we ook denken aan het verdriet van de vier die zijn afgewezen.

##### Afgeleide begrippen

* [2] dubbelzes
* [2] oprotzes
* [3] basiszes

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord zes staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zes" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ zes op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "zes" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 11
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Hoofdtelwoord

zes
* zes; het gehele getal tussen vijf en zeven, in Arabische cijfers 6, in Romeinse cijfers VI

#### Zelfstandig naamwoord

zes
* zes; het getal 6

## Nedersaksisch
#### Hoofdtelwoord

zes
* zes; het gehele getal tussen vijf en zeven, in Arabische cijfers 6, in Romeinse cijfers VI

##### Schrijfwijzen

* ses
* sess
* sesse
* söss
* zèzze

#### Zelfstandig naamwoord

zes
* zes; het getal 6

## Zeeuws
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelnederlandse ses

#### Hoofdtelwoord

zes
* zes; het gehele getal tussen vijf en zeven, in Arabische cijfers 6, in Romeinse cijfers VI