# iridium
## Nederlands

Periodiek systeem der elementen (nld) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* Geluid: iridium (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* iri·di·um

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘chemisch element’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1872
* De naam is afgeleid van het Griekse en Latijnse iris (regenboog), dit in verband met de veelkleurigheid van de zoutoplossingen.

#### Zelfstandig naamwoord

het iridium o
* (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal
*   * Het flinterdunne iridiumrijke laagje dat geologen wereldwijd in aardlagen terugvinden werd bekend als de karakteristieke grens tussen de geologische tijdperken Krijt en Tertiair. Het heeft een buitenaardse oorsprong, ontstaan na de verwoestende inslag van de Chicxulub-meteoriet, 66 miljoen jaar geleden. De klap was zo groot dat 85 procent van het leven op aarde uitstierf, inclusief de dinosauriërs.

##### Afgeleide begrippen

* iridiumatoom

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord iridium staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "iridium" herkend door:
| 66 % | van de Nederlanders; |
| 69 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "iridium" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ iridium op website: Etymologiebank.nl
* ↑ www.nrc.nl (14 feb 2024)
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Engels

Periodiek systeem der elementen (eng) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

#### Zelfstandig naamwoord

iridium
* (element) iridium

##### Afgeleide begrippen

* iridiate

## Gronings
#### Zelfstandig naamwoord

iridium
* (element)(scheikunde) iridium; een scheikundig element met atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

##### Afkorting

* Ir

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

iridium
* (element)(scheikunde) iridium; een scheikundig element met atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

##### Schrijfwijzen

* Iridium

##### Afkorting

* Ir

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch

Periodiek systeem der elementen (ces) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* IPA: /ɪriːdɪjʊm/

##### Woordafbreking

* iri·dium

#### Zelfstandig naamwoord

iridium o
* (element) iridium; een scheikundig element en overgangsmetaal met het atoomnummer 77

##### Afkorting

* Ir

##### Hyperoniemen

* chemický element monbezield
* chemický prvek monbezield
* kov monbezield
* přechodný kov monbezield

##### Afgeleide begrippen

* iridiový

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Česko-německý slovník Fr. Št. Kotta - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)