# brug
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: brug (hulp, bestand)
* IPA: / brʏx / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /brʏχ/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /brʏx/

##### Woordafbreking

* brug

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘verbinding over water’ voor het eerst aangetroffen in 840
| afkomstig van: Middelnederlands: brucghe Oudnederlands: brugga Germaans: *brugjōn | Verwant in Germaans: West: Engels: bridge (Angelsaksisch: brycg), Duits: Brücke, (Oudhoogduits: brucca), Fries: brêge (Oudfries: bregge, brigge, brids) Noord: Zweeds: bryggja, Deens/Noors: brygge, (Oudnoords: bryggja), IJslands/Faeröers: bryggja |

#### Zelfstandig naamwoord

de brug v / m
* (bouwkunde), (verkeer), (waterbeheer) kunstmatige weg over een diepte
*   * Nadat zij de brug over waren, bevonden zij zich in de oude stad.
    ▸ We stopten rond 1 uur ’s nachts om nog wat uren te kunnen slapen in het donker. We vielen in slaap onder een brug, waardoor we in de ochtend moesten meebewegen met de schaduw.
    ▸ De bruggen over de grachten zijn typisch Hollands.
* (tandheelkunde) element ter vervanging van een of meer echte tanden, meestal in de vorm van meerdere kronen [4]
*   * Wat kost een brug bij de tandarts?
* (scheikunde) een verbinding tussen twee moleculen
* (sport) een turnapparaat
*   * Hij was met gym nooit erg goed, maar op de brug was hij dat zeker wel.
* (techniek) een hulpmiddel in de garage om een wagen mee op te tillen
*   * Zetten jullie de auto vast op de brug, dan beginnen we er na de pauze aan.
* (scheepvaart) de plaats op een schip vanwaar het bestuurd wordt
*   * Vanaf de brug was het kleine bootje plots niet meer te zien, wat de schipper een onbehaaglijk gevoel gaf.
* (techniek) elk van de steunplaatjes, aan een van de vlakke zijden van een horloge, voor de draaiende onderdelen
* (natuurkunde) elektrische verbinding die over gedrukte bedrading is aangebracht
* (informatica) aansluitmogelijkheid tussen gelijksoortige netwerken
* (figuurlijk), (persoon) iemand die de culturele en/of taalkundige kloof tussen groepen probeert te dichten
*   * Hij vormde gedurende het gehele internationale jongerenwerkkamp de brug tussen de Nederlanders en de Fransen, die elkaar vaak moeilijk begrepen.
* (optica) middenstuk van een bril [1]
*   * De bril was er zo slecht aan toe dat de brug door het stootje knapte.
* (luchtvaart) verbinding tussen twee punten met hulp van vliegtuigen
*   * Toen West-Berlijn van de buitenwereld werd afgesloten werden de bewoners door een brug van vliegtuigen van voeding voorzien.
* (kaartspel) een kaartspel
* (muziek) (snaarinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren
* (muziek) (gitaar) bevestiging van de snaren aan de klankkast
* (muziek) (viool) kam, onderdeel dat de snaren met de klankkast verbindt Deze leenvertaling uit het Engels, is verwarrend omdat deze term in het Nederlands traditioneel al wordt gebruikt voor een onderdeel aan het verste uiteinde van de toets.

##### Synoniemen

* [3] binding
* [12] luchtbrug
* [14] kielhoutje, topzadel
* [15] topkam
* [16] kam

##### Hyponiemen

| Adamsbrug Brienenoordbrug Burgerbrug Dieverbrug Echtenerbrug Erasmusbrug Geesbrug Geeuwenbrug Glanerbrug Hembrug IJsselbrug Kapelbrug Noordbrug Oosterscheldebrug Rijnbrug Schagerbrug Veenbrug Wezuperbrug aanbrug achterbrug ankerbrug apenbrug autostradebrug aviobrug baileybrug balkbrug basculebrug baskuulbrug bietenbrug boogbrug boombrug brokkelbrug cantileverbrug commandobrug dokbrug draaibrug etsbrug ezelsbrug | fietsbrug fietsersbrug filebrug gierbrug gondelbrug hameibrug hangbrug hefbrug hulpbrug invalidenbrug kabelbrug kanaalbrug kantelbrug kasteelbrug kettingbrug kippenbrug klapbrug klepbrug kluunbrug knuppelbrug koebrug kokerbrug koudebrug kraanbrug laadbrug landbrug landingsbrug leidingbrug leidingenbrug liggerbrug loopbrug luchtbrug meetbrug natuurbrug neusbrug noodbrug oorgatbrug ophaalbrug | passagiersbrug pijlerbrug pontbrug pontonbrug portaalbrug rolbrug roltrapbrug schaarbrug scheepsbrug schipbrug smeerbrug sneeuwbrug spoorbrug spoorwegbrug stadsbrug straussbrug tafelbrug tolbrug tonbrug touwbrug tuibrug tunnelbrug vakwerkbrug valbrug veerbrug verkeersbrug vlinderbrug vlotbrug voetbrug voetgangersbrug wandelbrug waterstofbrug weegbrug wildbrug wipbrug zaalbrug zoutbrug zweefbrug |

##### Afgeleide begrippen

| Bruggenhout Brugmans Brugs brugbaan brugbalans brugbediening brugboog brugconstructie brugdag brugdeel brugdek brugfunctie brugfundering bruggat bruggeld bruggelijkrichter bruggenbijter bruggenbouw | bruggenbouwer bruggenhoofd bruggenman bruggenwachter bruggepensioneerde brugger brughagedis brughanger brugheilige brugjaar brugkam brugkanaal brugklas brugkraan bruglegger brugleuning brugmolecule brugmolecuul brugmug | brugoefening brugopening brugoverspanning brugpensioen brugpensionering brugperiode brugpieper brugpijler brugrestaurant brugschip brugsmurf brugspin brugspringer brugstand brugstok brugvak brugvertaling brugwachter brugzadel |

##### Spreekwoorden

[1] "kunstmatige weg over een diepte"
* Dat is een brug te ver
* Bruggen slaan / bouwen
* Men moet geen hei roepen, voor men over de brug is
* Over de brug komen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord brug staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "brug" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "brug" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Zelfstandig naamwoord

brug
* brug
* (kaartspel): bridge.