# filter
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: filter (hulp, bestand)
* IPA: /fɪltər/

##### Woordafbreking

* fil·ter

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘zeef’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1851
* Via Frans en/of Duits ontleend aan Middeleeuws Latijn filtrum «zeefdoek», op zijn beurt ontleend aan een Germaans woord verwant aan vilt.

#### Zelfstandig naamwoord

filter m of o
* (scheikunde) (huishouden) een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden
*   * Met zo'n filter krijg je deze rommel zeker uit het water.
    ▸ Ik bood hem er een aan uit mijn lichtblauwe pakje Gauloises Brunes zonder filter en gaf hem vuur met mijn solid brass zippo.
*   * als de gaatjes in het filter groot zijn, spreekt men meestal van een zeef
* (fotografie) (optica) voorwerp om een bepaald deel van het lichtspectrum tegen te houden (blauwfilter, geelfilter, kleurfilter, lichtfilter, roodfilter, polarisatiefilter, ultravioletfilter)
* (elektrotechniek) (elektronica) een apparaat dat trillingen van verschillende frequentie niet in gelijke mate doorlaat
*   * Vroeger waren condensatoren en spoelen onontbeerlijk voor de constructie van een goed filter
*   * met de komst van enigszins betaalbare computers ontstond het vakgebied digitale signaalverwerking hetgeen de mogelijkheden van filtertechnieken enorm vergrootte
* (informatica) software om de toegang tot ongewenste internetpagina's te verhinderen dan wel ongewenste e-mails te blokkeren (internetfilter, netfilter, pornofilter, spamfilter)

##### Hyponiemen

| actievekoolfilter bacteriefilter banddoorlaatfilter (3) bandfilter (3) benzinefilter (1) biofilter bladfilter blauwfilter (2) brandstoffilter (1) dieselfilter (1) fijnfilter (1) gaasfilter (1) gasfilter(1) geelfilter (2) geluidsfilter (3) goudfilter | grindfilter interferentiefilter (3) internetfilter (4) kaarsfilter kegelfilter kiemfilter klankfilter (3) kleurenfilter (2) kleurfilter (2) koffiefilter (1) kookfilter koolstoffilter (1) laagdoorlaatfilter (3) ladingpompfilter lichtfilter (2) luchtfilter (1) | lusfilter melkfilter (1) membraanfilter metaalfilter netfilter (3,4) nevelfilter oliefilter oliepompfilter (1) onderdoorlaatfilter (3) ontstoringsfilter (3) opzetfilter peilfilter persfilter plaatfilter polarisatiefilter (2) pompfilter pornofilter (4) | reinigingsfilter roetfilter (1) roodfilter (2) rookfilter ruisfilter (3) Savitzky-Golayfilter scherpfilter schijffilter schijvenfilter selectiefilter (3) smeeroliefilter snelfilter (1) sperfilter (3) spamfilter (4) stoffilter (1) stoomfilter storingsfilter (3) | stralenfilter (2) trommelfilter ultrafilter ultravioletfilter (2) uv-filter (2) vacuümfilter voorfilter vouwfilter warmtefilter waterfilter wattenfilter wegfilter wolkenfilter zakfilter zandfilter zonnefilter (2) zuigfilter |

##### Afgeleide begrippen

| filteraar filterafstelling filterapparaat filterbaas filterbak filterberekening filtercoëfficiënt | filterdoek filtereigenschap filteren filtergaas filterglaasje filtergrind filterhuis filtering | filterinstallatie filterinstelling filterkaars filterkast filterkoek filterkoffie filterloze filtermaling | filtermateriaal filtermedium filtermethodiek filtermondstuk filterolie filterpers filterpot filterprofiel | filtersigaret filtersoftware filtersysteem filtertank filtertoestel filtertrechter filterzweep oliefilterhuis |

##### Verwante begrippen

* [1] filtreren, hor, roerzeef, rooster, theezeef, zeef, zeefdoek, zeefdruk
* [3] demodulator, discriminator, bandbreedte, frequentieband, selector, toonregeling

##### Vertalingen
#### Werkwoord

filter
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van filteren
*   * Ik filter.
* gebiedende wijs van filteren
*   * Filter!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van filteren
*   * Filter je?

#### Gangbaarheid

* Het woord filter staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "filter" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "filter" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 11
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be