# afzetten
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: afzetten (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* af·zet·ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van af bw en zetten ww

#### Werkwoord

afzetten
* overgankelijk, (medisch): het verwijderen van een deel van een lichaamsdeel
*   * Dat been moest afgezet worden.
* overgankelijk, (economie): erin slagen producten verkocht te krijgen
*   * Er werd veel in Duitsland afgezet.
* overgankelijk iemand te veel laten betalen voor iets
*   * We zijn echt afgezet door de straatverkoper.
* overgankelijk, (biologie): het leggen van eieren door vissen e.d
*   * Na een ingewikkeld paairitueel werden de eitjes op de waterplanten afgezet en door het mannetje bevrucht.
* overgankelijk iemand met een voertuig naar een plaats brengen en daar snel laten uitstappen
*   * Kan ik je daar op de hoek afzetten?
    ▸ In tegenstelling tot het gros van de passagiers lieten zij zich niet voor de ingang van het Las Vegas afzetten.
* overgankelijk, (geologie): het sedimentatieproces waardoor lagen bezinksel ontstaan
*   * Deze laag is in het lias afgezet.
* overgankelijk de zoom of rand van een kledingstuk versieren
*   * De mouwen waren afgezet met kant.
* overgankelijk apparatuur uitschakelen
*   * Voor we weggaan wil ik nog even het koffiezetapparaat afzetten.
* overgankelijk uit een hoog ambt verwijderen
*   * De corrupte president werd afgezet.
* overgankelijk een weg voor alle verkeer blokkeren, een gebied ontoegankelijk maken voor onbevoegden
*   * Vanwege werkzaamheden is de rechter baan van de A10 afgezet.
*   * De politie heeft de plaats van de misdaad afgezet
* overgankelijk iets dat op het hoofd gedragen wordt weer afnemen
*   * Hij heeft het masker afgezet.
* wederkerend zich ~: veelal met de benen kracht op iets uitoefenen om weg te kunnen bewegen
*   * Hij zette zich niet voldoende sterk af en daarom mislukte de sprong.
* wederkerend overdrachtelijk: zich ~ tegen: zijn gedrag laten bepalen door de wens zich te willen onderscheiden van iemand anders
*   * Hij zet zich erg af tegen zijn ouders.
* wederkerend overdrachtelijk: van zich ~: gedachten uit het hoofd zetten
*   * Zij zette de gedachten over haar nieuwe vriend even van zich af.

##### Synoniemen

* [1] amputeren

##### Antoniemen

* [8] aanzetten
* [11] opzetten

##### Typische woordcombinaties

* een hoed afzetten

##### Afgeleide begrippen

| afzetbaar afzetbalk afzetgebied | afzetkanaal afzetlint afzetmarkt | afzetnet afzetsel afzetter | afzetterij afzetting afzetzaag |

##### Vertalingen
#### Werkwoord

afzetten
* (in een bijzin) meervoud verleden tijd van afzetten
*   * ...dat wij afzetten.
*   * ...dat jullie afzetten.
*   * ...dat zij afzetten.

#### Zelfstandig naamwoord

de afzetten mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord afzet

#### Gangbaarheid

* Het woord afzetten staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "afzetten" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be