# dertig
## Nederlands

| 0 | 0 | 3 | 0 |

##### Uitspraak

* Geluid: dertig (hulp, bestand)
* IPA: / ˈdɛrtəx / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* der·tig

##### Woordherkomst en -opbouw

* via Middelnederlands dertich van Oudnederlands thrītig, als telwoord voor het eerst aangetroffen in de Lex Salica (509-800); afgeleid van drie ht met het achtervoegsel -tig met metathese van de r-klank

#### Hoofdtelwoord

dertig
* "30", het getal tussen negenentwintig en eenendertig, drie maal tien
* om een hoeveelheid aan te geven
*   * De totale kosten bedragen dertig euro en zevenendertig cent.
*   * De maanden april, juni, september en november zijn dertig dagen lang.
    ▸ 'Dertig jaar geleden zat het hier helemaal vol', zegt Claudette Bonin (60), serveerster van het Relais des Routier in Dordives. Nu zijn een paar tafels bezet voor de lunch.
* om een plaats in een volgorde aan te geven
*   * Het juiste antwoord op opgave dertig is "42".
* de jaren dertig: de periode van 1930 t/m 1939
    ▸ De chique, ruime schrijftafel van ebbenhout, die stijlvol was ingelegd met lichtere houtsoorten, die voor het raam was geplaatst naast de openslaande deuren naar het terras en die gepaard was aan een sobere maar degelijke en comfortabele houten bureaustoel uit de jaren dertig, had ik al meteen bij binnenkomst opgemerkt.

##### Schrijfwijzen

* 30 (decimaal)
* 11110 (binair)
* 1E (hexadecimaal)
* XXX (Romeins)

##### Afgeleide begrippen

* dertigen (oude verbogen vorm na sommige voorzetsels)
* gedertigen
* dertiger
* dertigersdilemma
* dertigersdip
* dertigjarige
* dertigkilometerbord
* dertigkilometerzone
* dertigledendebat
* dertigplusser
* dertigponder
* jarendertighuis
* jarendertigstijl
* jarendertigwoning
* dertigtal
* dertigvoud
bijvoeglijk naamwoord samengesteld met "dertig" ht
* dertigjarig
* dertigvoudig
bijwoord
* dertigmaal
rangtelwoord
* dertigste, dertigsten
hooftelwoorden samengesteld met "dertig" ht als linkerdeel
* dertig en een half
* dertigduizend
* dertigenhalf
* dertighonderd
* achtduizend dertig
* achtendertig
* achtendertighonderddertig
* achtennegentighonderddertig
* achtentachtighonderddertig
* achtentwintighonderddertig
* achtenveertighonderddertig
* achtenvijftighonderddertig
* achtenzestighonderddertig
* achtenzeventighonderddertig
* achthonderddertig
* achttienhonderddertig
* dertienhonderddertig
* drieduizend dertig
* drieëndertig
* drieëndertighonderddertig
* drieënnegentighonderddertig
* drieëntachtighonderddertig
* drieëntwintighonderddertig
* drieënveertighonderddertig
* drieënvijftighonderddertig
* drieënzestighonderddertig
* drieënzeventighonderddertig
* driehonderddertig
* duizend dertig
* eenendertig
* eenendertighonderddertig
* eenennegentighonderddertig
* eenentachtighonderddertig
* eenentwintighonderddertig
* eenenveertighonderddertig
* eenenvijftighonderddertig
* eenenzestighonderddertig
* eenenzeventighonderddertig
* elfhonderddertig
* honderddertig
* negenduizend dertig
* negenendertig
* negenendertighonderddertig
* negenennegentighonderddertig
* negenentachtighonderddertig
* negenentwintighonderddertig
* negenenveertighonderddertig
* negenenvijftighonderddertig
* negenenzestighonderddertig
* negenenzeventighonderddertig
* negenhonderddertig
* negentienhonderddertig
* twaalfhonderddertig
* tweeduizend dertig
* tweeëndertig
* tweeëndertighonderddertig
* tweeënnegentighonderddertig
* tweeëntachtighonderddertig
* tweeëntwintighonderddertig
* tweeënveertighonderddertig
* tweeënvijftighonderddertig
* tweeënzestighonderddertig
* tweeënzeventighonderddertig
* tweehonderddertig
* veertienhonderddertig
* vierduizend dertig
* vierendertig
* vierendertighonderddertig
* vierennegentighonderddertig
* vierentachtighonderddertig
* vierentwintighonderddertig
* vierenveertighonderddertig
* vierenvijftighonderddertig
* vierenzestighonderddertig
* vierenzeventighonderddertig
* vierhonderddertig
* vijfduizend dertig
* vijfendertig
* vijfendertighonderddertig
* vijfennegentighonderddertig
* vijfentachtighonderddertig
* vijfentwintighonderddertig
* vijfenveertighonderddertig
* vijfenvijftighonderddertig
* vijfenzestighonderddertig
* vijfenzeventighonderddertig
* vijfhonderddertig
* vijftienhonderddertig
* zesduizend dertig
* zesendertig
* zesendertighonderddertig
* zesennegentighonderddertig
* zesentachtighonderddertig
* zesentwintighonderddertig
* zesenveertighonderddertig
* zesenvijftighonderddertig
* zesenzestighonderddertig
* zesenzeventighonderddertig
* zeshonderddertig
* zestienhonderddertig
* zevenduizend dertig
* zevenendertig
* zevenendertighonderddertig
* zevenennegentighonderddertig
* zevenentachtighonderddertig
* zevenentwintighonderddertig
* zevenenveertighonderddertig
* zevenenvijftighonderddertig
* zevenenzestighonderddertig
* zevenenzeventighonderddertig
* zevenhonderddertig
* zeventienhonderddertig

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de dertig v / m
* dat wat in een (rang)ordening met 30 is aangeduid
*   * Het is weer de dertig die het niet doet, kunnen we die niet simpel vervangen?
*   * Haar eenendertigste verjaardag was een belangrijk moment, want haar leven werd heel anders toen ze de dertig eenmaal voorbij was.
de dertig mv
* groep van 30 eenheden
*   * De dertig zijn natuurlijk blij, maar laten we ook denken aan het verdriet van de vier die zijn afgewezen.

#### Gangbaarheid

* Het woord dertig staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dertig" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Oudnederlands Woordenboek
* ↑ dertig op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Weblink bron Peter Giesen “Route Nationale 7, leuker dan de Route du Soleil” (30 juli 2014), de Volkskrant
* ↑ Pfeiffer, Ilja Leonard “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 18
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* geluid

#### Hoofdtelwoord

dertig
* dertig

## Zeeuws
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelnederlandse dertich

#### Hoofdtelwoord

dertig
* dertig