# biologie
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: biologie (hulp, bestand)
* IPA: / ˌbijoloˈɣi / (4 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˌbiʲoloˈχi/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˌbiʲoloˈɣi/

##### Woordafbreking

* bio·lo·gie

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘leer van de levende wezens’ voor het eerst aangetroffen in 1824
* Ontleend aan het Duitse Biologie, van een hypothetisch Oudgrieks βιολογία (biología). Dit is een samenstelling van βίος (bíos; "leven") en λόγος (lógos; "rede, leer") met het achtervoegsel -ία (-ía; vormt abstracta)
* met het voorvoegsel bio- en met het achtervoegsel -logie

#### Zelfstandig naamwoord

de biologie v
* (wetenschap) de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen
*   * De Fransman Louis Pasteur - de vader van de biologie van de micro-organismen, en geboren in 1822 - voorspelde het al: „Het zijn de microben die het laatste woord zullen hebben.”.
* schoolvak dat gaat over de levende natuur
*   * Op de middelbare school krijgen alle leerlingen biologie.

##### Verwante begrippen

* bioloog, biologisch

##### Hyponiemen

| aerobiologie agrobiologie amfibiologie antropobiologie astrobiologie bloembiologie | broedbiologie celbiologie cryobiologie elektrobiologie evolutiebiologie exobiologie | gedragsbiologie hydrobiologie microbiologie milieubiologie neurobiologie ontwikkelingsbiologie | paleobiologie paringsbiologie populatiebiologie psychobiologie radiobiologie ruimtebiologie | sociobiologie stralenbiologie systeembiologie vectorbiologie veldbiologie zeebiologie zoetwaterbiologie |

##### Afgeleide begrippen

* biologieboek, biologieleraar, biologieles, biologielokaal, biologieonderwijs, biologiestudent, biologiestudie, biologiewinkel

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord biologie staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "biologie" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "biologie" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ biologie op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Koert Lindijer NRC 11 mei 2016
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA: /biɔlɔˈxi/

##### Woordafbreking

* bio·lo·gie

#### Zelfstandig naamwoord

biologie
* (wetenschap) biologie; de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

##### Hyperoniemen

* natuurwetenskap
* wetenskap

##### Hyponiemen

| biochemie biodinamika biofisika biogenese | biogenie bionomie botanie / plantkunde soölogie / dierkunde |

##### Afgeleide begrippen

* biologies

##### Verwante begrippen

* bioloog
* lewensleer
* lewenswetenskap

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Drents
#### Zelfstandig naamwoord

biologie
* (wetenschap) biologie; de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Limburgs
#### Zelfstandig naamwoord

biologie
* (wetenschap) biologie; de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

##### Synoniemen

* laeveslieër

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

biologie
* (wetenschap) biologie; de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

##### Schrijfwijzen

* Biologie

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Schots
#### Zelfstandig naamwoord

biologie
* (wetenschap) biologie; de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

##### Schrijfwijzen

* biology

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /bɪjɔlɔgɪjɛ/

##### Woordafbreking

* bio·lo·gie

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Duits
* met het voorvoegsel bio- en met het achtervoegsel -logie

#### Zelfstandig naamwoord

biologie v
* (wetenschap) biologie; de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen
* (onderwijs) biologie; schoolvak dat gaat over de levende natuur
    «Biologie dnes odpadá.»
       Biologie valt vandaag uit.

##### Afkorting

* biol.

##### Synoniemen

* (verouderd) živověda v

##### Hyperoniemen

* přírodní věda v, věda v
* předmět monbezield

##### Hyponiemen

* botanika v
* zoologie v

##### Afgeleide begrippen

| agrobiologie v antropobiologie v biologický fytobiologie v | hydrobiologie v imunobiologie v limnobiologie v mikrobiologie v | paleobiologie v pedobiologie v radiobiologie v |

##### Verwante begrippen

* biolog mbezield
* biologicky (bw.)
* bioložka v

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Česko-německý slovník Fr. Št. Kotta - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

## West-Vlaams
#### Zelfstandig naamwoord

biologie
* (wetenschap) biologie; de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Zeeuws
#### Zelfstandig naamwoord

biologie
* (wetenschap) biologie; de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.