# dubbeltje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: dubbeltje (hulp, bestand)
* IPA: / ˈdʏbəlcə / (3 lettergrepen); /ˈdɵbəlcə/

##### Woordafbreking

* dub·bel·tje

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘muntstuk’ voor het eerst aangetroffen in 1612
* afgeleid van Middelnederlands dobbele "dubbel" (vergelijk: dubloen) als naam voor munten die tweemaal de waarde van een ander gangbaar muntstuk hadden; in dit geval de stuiver; bij de invoering van het decimale stelsel werd de waarde van de stuiver op een twintigste van de gulden vastgelegd en kreeg dubbeltje de betekenis van een tiende gulden

#### Zelfstandig naamwoord

het dubbeltje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord dubbel
** (landbouw) twee handenvol vlas waaruit de houtige delen door zwingelen zijn verwijderd
* dim. tant. (numismatiek) twee stuiver, gebruikt om de waarde van twee stuivers ofwel een tiende van een munteenheid aan te duiden
** 0,10 euro
**   * Wat veel mensen niet weten is dat het maar om een dubbeltje gaat.
* dim. tant. (numismatiek) benaming voor muntstuk met de waarde van een tiende van een munteenheid
** muntstuk ter waarde van 0,10 euro
**   * Eurootje in de gleuf, knoppen bedienen, wachten maar. (…) Dan valt ineens rinkelend een dubbeltje wisselgeld in het retourvakje van de automaat.
** oud muntstuk ter waarde van 0,10 gulden
**   * Toen wij nog Nederlandse guldens hadden, stond zij ook op alle munten, op een stuiver, een dubbeltje, een kwartje, een gulden, een rijksdaalder en op een munt van vijf gulden.
** muntstuk ter waarde van 0,10 dollar
**   * Een zeldzaam dubbeltje van ruim een eeuw oud is voor 2 miljoen dollar (1,8 miljoen euro) verkocht op een Amerikaanse veiling. Van de 1894-S Barber Dime werden er destijds slechts een handjevol geslagen.
* 3.1 muntstuk ter waarde van 0,10 euro
* 3.2 oud muntstuk ter waarde van 0,10 gulden
* 3.3 muntstuk ter waarde van 0,10 dollar (afb.: 1894-S Barber Dime)

##### Synoniemen

* beis
* duppie

##### Afgeleide begrippen

* potverdriedubbeltjes

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Hoe een dubbeltje rollen kan.
* Een dubbeltje op zijn kant
* Ieder dubbeltje moeten omkeren
* Voor een dubbeltje [op de ]eerste rang/rij [willen] zitten
* Zo plat als een dubbeltje

##### Spreekwoorden

* Als je voor een dubbeltje geboren bent, bereik je nooit (of: word je nooit) een kwartje.
* Die tot een stuivertje geboren is, wordt nooit een dubbeltje.

#### Gangbaarheid

* Het woord dubbeltje staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dubbeltje" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "dubbeltje" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ dubbeltje op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Jongenotter, R. geciteeerd in: Kraaijeveld, M. "Ik betaal dat parkeergeld, het is maar 'n dubbeltje" (7 februari 2017) op website: ad.nl; geraadpleegd 2017-05-31
* ↑ Bril, M. Koffie onderweg (2 juli 2005) op website: volksrant.nl; geraadpleegd 2017-05-31
* ↑ Daalder, H. Het boek van Opa Politiek. Het Nederlands bestel voor kinderen verklaard. (2006) Bert Bakker, Amsterdam; ISBN 978 90 351 3099 9; p. 10/11; geraadpleegd 2017-05-31
* ↑ 2 miljoen dollar voor zeldzaam dubbeltje (8 januari 2016) op website: nos.nl; geraadpleegd 2017-05-31
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be