# maan
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: maan (hulp, bestand)
* IPA: / man / (1 lettergreep); /maːn/

##### Woordafbreking

* maan

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord, in de betekenis van ‘satelliet’ voor het eerst aangetroffen in 901
| afkomstig van: Middelnederlands: mane Oudnederlands: māno  Germaans: *mēnô Indo-Europees: *mḗh₁n̥s | Verwant in Germaans: West: Engels: moon (Angelsaksisch: mōna), Duits: Mond, (Oudhoogduits: māno), Fries: moanne, moune (Oudfries: mōna) Noord: Zweeds/Deens/Noors: måne, (Oudnoords: máni), IJslands/Faeröers: máni Oost: Gotisch: mena | Andere Indo-Europese talen: Romaans: Latijn: mensis, Catalaans/Spaans/Aroemeens: mes, Frans: mois, Italiaans: mese, Portugees: mês, Reto-Romaans: mais, Siciliaans: misi, Venetiaans: méxe Slavisch: Russisch/Wit-Russisch: месяц (mesjac), Oekraïens: місяць (misjac), Bulgaars: месец (mesec, mesets), Servo-Kroatisch: месец, mesec, Sloveens: mesec, Tsjechisch: měsíc, Kasjoebisch: miesąc, miesądz, Pools: miesiąc, Hoogsilezisch: mjeśůnček , mjeśůnc, Slowaaks: mesiac, Nedersorbisch: mjasec Keltisch: Welsh: mis, Iers: mí (Oudiers: mí) Manx: mee, Schots-Gaelisch: mìos Baltisch: Lets: mēnesis, mēness, Litouws: mėnuo Andere: Grieks: μήνας (mìnas) (Oudgrieks: μήν (men)), Albanees: muaj, Armeens: ամիս (amis), Perzisch: ماه (mah), مه (mæh), مانگ (mang) |
* [3] Herkomst: Jiddisj

#### Zelfstandig naamwoord

de maan v / m
* (astronomie) met "de" maan wordt de natuurlijke satelliet bedoeld, die in een baan rond de aarde draait
    ▸ Die nacht was het volle maan, zó fel dat ik bijna een krant zou kunnen lezen.
* (astronomie) een satelliet die in een baan rond een planeet draait
* (Jiddisch-Hebreeuws) oud gebruik waarbij voorafgaand aan de huwelijkssluiting tot het bruidspaar een wens gericht wordt

##### Synoniemen

* satelliet, wachter

##### Hyponiemen

| Rode Halvemaan bijmaan bloedmaan | halvemaan helemaan ijsmaan kunstmaan | nieuwe maan nieuwemaan ondermaans paasmaan | volle maan vollemaan wassende maan zilveren maan |

##### Afgeleide begrippen

| Amerikaanse maanvlinder Maanfeest bonte maansluiper donkere maanmot donkere maanpalpmot grote maanvlekpriemkever kleine maanvlekpriemkever maanatlas maanauto maanbaan maanbasis maanbeen maanbeschrijving maanbeving maanblind maanbloem maanbrief maancirkel maancyclus maand maandag maaneclips maaneffect maanfase maanfoto maangestalte maangod maangodin maangrond maanillusie maanjaar maankaart maankalender maankoek | maankoekje maankop maankrans maankrater maankruid maanlander maanlanding maanlandschap maanlicht maanloos maanmaand maanman maanmonster maanmot maannacht maanolie maanoppervlak maanpak maanpalpmot maanpool maanraket maanreiziger maanring maansatelliet maanschaduw maanschijf maansikkel maansloep maansluiper maansnuituil maanstand maansteen maanstof maanstraal maansverduistering | maantandvlinder maantop maanuiltje maanvaren maanverlicht maanverzameling maanvis maanvlek maanvlekpriemkever maanvlinder maanvlucht maanvormig maanwaarts maanwagen maanwandeling maanwater maanwaterjuffer maanzaad maanzand maanzee maanziek maanziekte maneblusser manen manenduif manengans manenhert manenkam manenrob manenschaap manenuil manenzwijn maneschijn manestraal verdonkeremanen |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Als de maan vol is, schijnt zij overal
* Naar de maan lopen
* Naar de maan zijn
* Tegen de maan blaffen

##### Verwante begrippen

* hemellichaam, hemelobject, planeet, zon, zonnestelsel

##### Anagrammen

* naam

##### Vertalingen
#### Werkwoord

maan
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van manen
*   * Ik maan.
* gebiedende wijs van manen
*   * Maan!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van manen
*   * Maan je?

#### Gangbaarheid

* Het woord maan staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "maan" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "maan" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Stichting Hebreeuwse en Jiddisje woorden in het Nederlands
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ www.dbnl.org
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA /mɑːn/ geluid

##### Woordafbreking

* maan

#### Zelfstandig naamwoord

maan
* maan