# koe
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: koe (hulp, bestand)
* IPA: / ku / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* koe

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘vrouwelijk rund’ voor het eerst aangetroffen in 901.
* erfwoord: Middelnederlands coe, uit Oudnederlands kuo, ontwikkeld uit Oergermaans nominatief *kūz, obliek *kwō-, uit Indo-Europees *gʷéh₃-u-s, obliek gʷh₃-u-, een afleiding van *gʷeh₃- ‘weiden’. Evenals Nederduits Koh, Duits Kuh, Fries ko, Engels cow en IJslands kýr.

#### Zelfstandig naamwoord

de koe v
* (evenhoevigen) (veeteelt) wijfje van het huisrund en van andere rundersoorten
* (bij uitbreiding) wijfje van andere grote zoogdieren, b.v. de walvis, neushoorn, olifant
* (dysfemisme) vrouw die iets doms of lomps doet

##### Verwante begrippen

* rund, stier, os, kalf, pink, vaars

##### Hyponiemen

* [1] (intensivering) turbokoe
| Bontekoe adoptiekoe antiallergiekoe bloeddrukkoe boterkoe bromkoe | buffelkoe enterkoe geldkoe kaaskoe kalfkoe kinderboerderijkoe | kloonkoe kunstkoe melkkoe mestkoe moederkoe olifantkoe plofkoe | poederkoe vaarkoe verklikkerkoe vleeskoe zeekoe zoogkoe |

##### Afgeleide begrippen

| Koedijk Koeman Koevoet Koewacht gekkekoeienziekte koebeest koebel koebloempje koeboer koeborstel koebrug koegang koehaar koehandel koeherder koehoorn koehoren koehuid koeienbank koeienboleet | koeiendrek koeiengriep koeienhuid koeienkaas koeienkak koeienkop koeienkut koeienletter koeienmaag koeienmarkt koeienmelk koeienmest koeienoog koeienpistool koeienplak koeienpoep koeienras koeienrib koeienrooster koeienstaart koeienstal | koeienstront koeientepel koeientong koeientrek koeienuier koeienvanger koeienvel koeienvla koeienvlaai koeienvlees koeienwei koeienweide koeienziekte koekaart koekalender koekalf koekamp koekruid koemarkt koematras koemelk koemelker | koemest koemis koenavel koeoog koepaard koepeen koepokje koepokken koereiger koerollator koeskoes koestal koesterend koestijl koestraat koetang koetarwe koevanger koevoet koevogel koewachter koeweide |

##### Anagrammen

* oké

##### Uitdrukkingen en gezegden

* de koe bij de hoorns vatten
* Dat is een waarheid als een koe
* De koe bij de horens vatten
* Er is geen koe zo bont of er zit wel een vlekje aan
* Iemand koeien met gouden horens beloven
* Je weet nooit hoe een koe een haas vangt
* Men noemt geen koe bont, of er is een vlekje aan
* Oude koeien uit de sloot halen
* Van achteren kijk je de koe in de kont

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord koe staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "koe" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "koe" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ koe op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Kroonen, Guus, Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden: Brill, 2013; blz. 299
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Drents
#### Zelfstandig naamwoord

koe
* (evenhoevigen) koe; een vrouwelijk rund

##### Schrijfwijzen

* ko
* koou
* kou
* kouwe
* kaaie

##### Synoniemen

* beest
* beist
* biest

## Niueaans
#### Voornaamwoord

koe
* jij
* je

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

koe
* (evenhoevigen) koe; een vrouwelijk rund

##### Schrijfwijzen

| kaaie kau Kauh keuw kjou | ko koeie Koh koo | koou kou kouwe kow |

##### Synoniemen

* beest
* beist
* biest
* boekou

##### Verwante begrippen

* bolle
* kalf
* pinke

#### Meer informatie

* Koh
* Ko

## Sallands
#### Zelfstandig naamwoord

koe
* (evenhoevigen) koe; een vrouwelijk rund

## Stellingwerfs
#### Zelfstandig naamwoord

koe
* (evenhoevigen) koe; een vrouwelijk rund

## Tuvaluaans
#### Voornaamwoord

koe
* jij
* je

## Urkers
#### Zelfstandig naamwoord

koe
* (evenhoevigen) koe; een vrouwelijk rund

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

koe
* (evenhoevigen) koe; een vrouwelijk rund

##### Schrijfwijzen

* ko
* koeie

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.