OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# tuimelkruid
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuimelkruid (hulp, bestand)
* IPA: / ˈtœyməlˌkrœyt / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* tui·mel·kruid

##### Woordherkomst en -opbouw

* leenvertaling van Engels tumbleweed, samenstelling van tuimel ww en kruid zn

#### Zelfstandig naamwoord

het tuimelkruid o
* (plantkunde) bovengronds deel van een plant met zaden of sporen, dat na verdroging afbreekt, door de wind gaat voortrollen en op die manier zorgt voor de verspreiding van nieuwe planten over een groter gebied
    ▸ Een kurai is net zoiets als het ‘tumbleweed’ dat we uit de Amerikaanse western kennen: zo’n rondrollend struikje, het bovengrondse deel van een plant die ook bekendstaat als steppenroller of tuimelkruid en die voortbewogen door de wind zijn zaden verspreidt.

##### Synoniemen

* steppenroller

#### Gangbaarheid

* Het woord 'tuimelkruid' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron Dana Linssen “Zo zie je Kirgizië ook ‘ns” (30 april 2015) op nrc.nl
# tuimelkruiden
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuimelkruiden (hulp, bestand)
* IPA: / ˈtœyməlˌkrœydə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* tui·mel·krui·den

##### Woordherkomst en -opbouw

* tuimelkruid zn met de uitgang -en

#### Zelfstandig naamwoord

de tuimelkruiden mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord tuimelkruid
    ▸ De populieren schalden, windhozen sleurden tuimelkruiden mee.

#### Gangbaarheid

* Het woord 'tuimelkruiden' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron Mustafa Kör “De lammeren”, 3e druk, ebook (mei 2017), Vrijdag, Antwerpen, ISBN 9789460015700, hfst. Wolven
# uitbuiter
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitbuiter (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·bui·ter

##### Woordherkomst en -opbouw

* afgeleid van uitbuiten met het achtervoegsel -er

#### Zelfstandig naamwoord

de uitbuiter m
* iemand die misbruik maakt van iemand
*   * Tot slot voert Nederland het debat over de wijze waarop het zijn grote zeehelden kan herdenken. De lont werd in het kruitvat gestoken door het kunst­instituut Witte de With, genoemd naar een 17de-eeuwse admiraal die berucht is om zijn wreedheid en betrokkenheid bij de slavenhandel. Dat instituut wil nu zijn naam veranderen, omdat het niet langer met deze ‘koloniale uitbuiter’ wil worden geassocieerd. In de nasleep ervan vragen sommigen zich af wat we moeten doen met de beelden van helden als Piet Hein en Michiel de Ruyter.
*   * Advocaten van de komiek noemden Hill 'een leugenaar en uitbuiter die op zoek is naar geld'. Zij vond die uitlating kwetsend en klaagde Cosby aan voor laster. Een rechter oordeelde donderdag echter dat de uitspraak slechts een mening was en ziet daarom geen grond voor een lasterzaak.

##### Synoniemen

* exploteerder, profiteur, uitknijper, uitperser, uitzuiger, aasgier, woekeraar, klaploper

##### Verwante begrippen

* uitbuiterij

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord uitbuiter staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uitbuiter" herkend door:
| 97 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ de Standaard 30 SEPTEMBER 2017
* ↑ Lasterzaak tegen Bill Cosby van tafel — De Telegraaf, 21 januari 2016
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# uitbuitende
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitbuitende (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·bui·ten·de

#### Werkwoord

uitbuitende
* verbogen vorm van uitbuitend, het onvoltooid deelwoord van uitbuiten

#### Gangbaarheid

* Het woord uitbuitende staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# uitbraakje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitbraakje (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·braak·je

#### Zelfstandig naamwoord

het uitbraakje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord uitbraak
# uitbraakpoging
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitbraakpoging (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·braak·po·ging

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van uitbraak zn en poging zn

#### Zelfstandig naamwoord

de uitbraakpoging v
* poging om te ontsnappen
    ▸ Een onbekend aantal gevangen zou bij gevechten met bewakers zijn gedood. Tegelijkertijd met de uitbraakpoging ging er ook een autobom af in de omgeving. Volgens de SDF waren strijders van de terreurorganisatie geïnfiltreerd in wijken rond de gevangenis in Hasakah.

##### Synoniemen

* ontsnappingspoging

#### Gangbaarheid

* Het woord uitbraakpoging staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “Uitbraakpoging in Syrische gevangenis vol IS-strijders 'verijdeld'” (DO 20 JANUARI 2022), NOS
# uitbraakjes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitbraakjes (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·braak·jes

#### Zelfstandig naamwoord

de uitbraakjes mv
* verkleinwoord meervoud van het zelfstandig naamwoord uitbraak
# uitbraak
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitbraak (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·braak

##### Woordherkomst en -opbouw

samenstelling van uit en naamwoord van handeling van breken

#### Zelfstandig naamwoord

de uitbraak v / m
* het plotseling stijgen van een koers op de aandelenmarkt
* (medisch) het plotseling optreden van een besmettelijke ziekte
*   * De uitbraak van Ebola heeft veel levens geëist.
    ▸ In het Limburgse Heythuysen is de grootste uitbraak van vogelgriep geconstateerd tot nu toe. Het gaat om een bedrijf met 300.000 leghennen, meldt het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
* uitbarsting van een vulkaan
* vlucht, ontsnapping
*   * Ivan Perisic dompelde Spanje in rouw vlak voor tijd, nadat hij doelman David De Gea in de korte hoek versloeg na een snelle uitbraak vlak voor tijd.

##### Hyponiemen

* [2] coronavirusuitbraak, virusuitbraak

#### Werkwoord

uitbraak
* (in een bijzin) eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van uitbraken
*   * ... dat ik uitbraak.

#### Gangbaarheid

* Het woord uitbraak staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uitbraak" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron NOS Nieuws “Grootste uitbraak vogelgriep tot nu toe: 300.000 vogels gedood in Heythuysen” (20 oktober 2022), NOS
* ↑ NRC 22 juni 2016
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# uitwijkeling
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitwijkeling (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·wij·ke·ling

##### Woordherkomst en -opbouw

* afgeleid van uitwijken met het achtervoegsel -ling

#### Zelfstandig naamwoord

de uitwijkeling m
* iemand die het land verlaat
*   * Een vergelijkbare redenering is in België te horen. Al die ‘uitwijkelingen’ die in België medicijnen komen studeren omdat ze in Nederland zijn uitgeloot, zijn dat wel topstudenten die een verrijking vormen voor de universitaire gemeenschap? En willen ze wel blijven? Het kan ook simpelweg te duur worden. In Zweden is het aantal buitenlandse studenten gekelderd sinds die het volle pond aan collegegeld moeten betalen.
* een vluchteling
*   * De aanwezigheid van militairen onder de uitwijkelingen veroorzaakte extra complicaties voor het neutrale Nederland.

##### Synoniemen

* [1] emigrant, landverhuizer

##### Antoniemen

* [1] inwijkeling, immigrant

##### Verwante begrippen

* uitwijkelinge

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord uitwijkeling staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uitwijkeling" herkend door:
| 33 % | van de Nederlanders; |
| 95 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ NRC 11 juni 2012
* ↑ Volkskrant Jaap Hoeksma is rechtsfilosoof. 21 september 2015
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# uitwijken
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitwijken (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·wij·ken

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van uit bw en wijken ww

#### Werkwoord

uitwijken
* ergatief van richting veranderen om een obstakel te vermijden
*   * De automobilist was plotseling uitgeweken om een botsing met een overstekende ree te vermijden.
*   * Maar er lagen nogal wat versperringen en tijdens het rennen had hij naar rechts moeten uitwijken. In het begin had hij de lijn gevolgd die door de luitenant was uitgezet, maar met die fluitende kogels en granaten ga je uiteraard zigzaggen.
* ergatief naar een ander land vluchten, veelal om politieke redenen
*   * Zij waren naar het buurland uitgeweken.
* (in België) emigreren; ook verhuizen naar een ander landsgedeelte in België

##### Synoniemen

* [1] opzijgaan

##### Afgeleide begrippen

* uitwijkmogelijkheid

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord uitwijken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uitwijken" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Lemaitre, Pierre "Tot ziens daarboven" 2014 ISBN 9789401601931 pagina 19
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# uitwijkende
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitwijkende (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·wij·ken·de

#### Werkwoord

uitwijkende
* verbogen vorm van uitwijkend, het onvoltooid deelwoord van uitwijken

#### Gangbaarheid

* Het woord uitwijkende staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# uitwijkhaven
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitwijkhaven (hulp, bestand)
* IPA: / ˈœytwɛikˌhavə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* uit·wijk·ha·ven

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van uitwijken ww en haven zn

#### Zelfstandig naamwoord

de uitwijkhaven v / m
* (figuurlijk) plaats waar men in tijden van nood naartoe kan gaan
    ▸ Amsterdamse haven dreigt „criminele uitwijkhaven” te worden : De Amsterdamse haven dreigt een broeinest van criminaliteit te worden. Plaatselijke bestuurders roepen om maatregelen.
    ▸ De geitenboerderij was altijd al de uitwijkhaven.
* (scheepvaart) haven waar een schip kan binnenvaren als het in nood verkeert
* (luchtvaart) vliegveld waar een vliegtuig kan landen als de oorspronkelijke bestemming niet bereikbaar is

##### Synoniemen

* vluchthaven

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord uitwijkhaven staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “Amsterdamse haven dreigt 'criminele uitwijkhaven' te worden” (01-06-2021), NOS
* ↑ A.F.Th. van der Heijden “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014
# uitgegroeide
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitgegroeide (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·ge·groei·de

#### Werkwoord

uitgegroeide
* verbogen vorm van uitgegroeid, voltooid deelwoord van uitgroeien

#### Bijvoeglijk naamwoord

uitgegroeide
* verbogen vorm van de stellende trap van uitgegroeid

#### Gangbaarheid

* Het woord uitgegroeide staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# uitgehakte
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitgehakte (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·ge·hak·te

#### Werkwoord

uitgehakte
* verbogen vorm van uitgehakt, voltooid deelwoord van uithakken

#### Gangbaarheid

* Het woord 'uitgehakte' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# uitgegumde
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitgegumde (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·ge·gum·de

#### Werkwoord

uitgegumde
* verbogen vorm van uitgegumd, voltooid deelwoord van uitgummen

#### Gangbaarheid

* Het woord 'uitgegumde' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# uitgehaalde
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitgehaalde (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·ge·haal·de

#### Werkwoord

uitgehaalde
* verbogen vorm van uitgehaald, voltooid deelwoord van uithalen

#### Gangbaarheid

* Het woord 'uitgehaalde' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# uitgegroeid
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitgegroeid (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·ge·groeid

##### Woordherkomst en -opbouw

* vervoeging van uitgroeien: voltooid deelwoord, op te vatten als samenstelling van uit bw en gegroeid ww

#### Werkwoord

uitgegroeid
* voltooid deelwoord van uitgroeien

#### Gangbaarheid

* Het woord uitgegroeid staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# uitgehakt
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitgehakt (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·ge·hakt

##### Woordherkomst en -opbouw

* vervoeging van uithakken: voltooid deelwoord (van het scheidbare werkwoord), op te vatten als samenstelling van uit bw en gehakt ww

#### Werkwoord

uitgehakt
* voltooid deelwoord van uithakken

#### Gangbaarheid

* Het woord uitgehakt staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# tuinbaasjes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuinbaasjes (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* tuin·baas·jes

#### Zelfstandig naamwoord

de tuinbaasjes mv
* verkleinwoord meervoud van het zelfstandig naamwoord tuinbaas
# tuinbalsemien
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuinbalsemien (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* tuin·bal·se·mien

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van tuin zn en balsemien zn

#### Zelfstandig naamwoord

de tuinbalsemien v / m
* (plantkunde) Impatiens balsamina

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Gangbaarheid

* Het woord 'tuinbalsemien' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
# tuinbank
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuinbank (hulp, bestand)
* IPA: / ˈtœymbɑŋk / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* tuin·bank

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van tuin zn en bank zn

#### Zelfstandig naamwoord

de tuinbank v / m
* zitmeubel geschikt voor gebruik door meer personen buitenshuis

#### Gangbaarheid

* Het woord tuinbank staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "tuinbank" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# tuinbalsemienen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuinbalsemienen (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* tuin·bal·se·mie·nen

#### Zelfstandig naamwoord

de tuinbalsemienen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord tuinbalsemien

#### Gangbaarheid

* Het woord 'tuinbalsemienen' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# tuinarchitectuur
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuinarchitectuur (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* tuin·ar·chi·tec·tuur

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van tuin zn en architectuur zn

#### Zelfstandig naamwoord

de tuinarchitectuur v
* (de kunst van) het ontwerpen en inrichten van een tuin
    ▸ Als dochter van een kweker was ze vertrouwd met planten. De kwekerij van haar vader leverde aan binnen- en buitenland. Het was niet vanzelfsprekend dat ze in zijn sporen zou treden. Ze begon in 1923 als tekenares op de pas opgezette afdeling tuinarchitectuur van Moerheim. De tekeningen uit die tijd maken deel uit van het archief van Ruys, dat nu wordt beheerd door de Wageningen Universiteit. De tienduizend documenten zijn beschreven en ondergebracht in een database van Wageningen University & Research.
    ▸ "Ik ben de eerste buitenlander die deze onderscheiding krijgt", zegt Oudolf tegen Omroep Gelderland. "Het is een grote eer binnen de tuinwereld." Oudolf geldt als een van de grondleggers van de 'Dutch Wave', een stijl binnen de tuinarchitectuur. Ook is hij verantwoordelijk voor de inrichting van meerdere stadsparken in New York en heeft hij in binnen- en buitenland veel verschillende tuinprojecten gedaan.

#### Gangbaarheid

* Het woord tuinarchitectuur staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron Pauline Broekema “Mien Ruys, feminist met groene vingers” (Vrijdag 16 juni 2017, 23:14), NOS
* ↑ Weblink bron “Tuinarchitect Piet Oudolf krijgt onderscheiding van koning Charles” (Dinsdag 23 mei 2023, 17:35), NOS
# tuinbaas
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuinbaas (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* tuin·baas

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van tuin zn en baas zn

#### Zelfstandig naamwoord

de tuinbaas m
* (beroep) ledinggevende hovenier
    ▸ Bevers hebben de eeuwenoude beukenbomen ontdekt op het landgoed van Kasteel Amerongen. Al twaalf bomen zijn aangetast en de bevers zijn er zelfs in geslaagd om één boom helemaal door te knagen. Bij het kasteel maken ze zich grote zorgen. "Het is afschuwelijk en vanwege de beschermde status van de bevers kunnen we er niks tegen doen", zegt tuinbaas Ruud Elbertse tegen RTV Utrecht. "Ze blijven maar doorknagen en alle bomen gaan eraan."

##### Synoniemen

* tuinman, gaardenier, hovenier

#### Gangbaarheid

* Het woord tuinbaas staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Weblink bron “Bevers zetten hun tanden in eeuwenoude bomen bij Kasteel Amerongen” (Woensdag 12 januari 2022, 12:12), NOS
# tuinbaasje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: tuinbaasje (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* tuin·baas·je

#### Zelfstandig naamwoord

het tuinbaasje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord tuinbaas
# uitende
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitende (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ui·ten·de

#### Werkwoord

uitende
* verbogen vorm van uitend, het onvoltooid deelwoord van uiten

#### Gangbaarheid

* Het woord uitende staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# uiterdijk
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uiterdijk (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ui·ter·dijk

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van uit en dijk met het invoegsel -er-

#### Zelfstandig naamwoord

de uiterdijk m
* buitendijkse gronden

#### Gangbaarheid

* Het woord uiterdijk staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uiterdijk" herkend door:
| 38 % | van de Nederlanders; |
| 32 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# uiten
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uiten (hulp, bestand)
* IPA: / ˈœytə(n) / (2 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /ˈœʏ̯tə(n)/, /ˈʌʏ̯tə(n)/
** (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˈœːtə(n)/

##### Woordafbreking

* ui·ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van uit.

#### Werkwoord

uiten
* wederkerend zich ~: uiting geven aan gevoelens
*   * Hij had vaak moeite zich te uiten.
* overgankelijk zeggen
*   * Hij uitte een schreeuw.
    ▸ Het vertrek van een reeks hooggeplaatste functionarissen werd op 5 juli ingeluid door minister van Financiën Rishi Sunak en gezondheidsminister Sajid Javid. Het tweetal uitte bij hun vertrek felle kritiek op Johnson. Ze schreven in een verklaring dat de overheid geen "goed, competent en serieus werk" verricht.

##### Afgeleide begrippen

* uiting

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord uiten staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uiten" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 96 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Britse premier Johnson stapt op, maar blijft zitten tot opvolger bekend is” (onderdag 07 juli 2022), NU.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# uitentreuren
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uitentreuren (hulp, bestand)
* IPA: / ˌœytənˈtrørə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* ui·ten·treu·ren

##### Woordherkomst en -opbouw

* samentrekking van "uit den treuren", in de betekenis van ‘bijwoord van hoedanigheid: tot vervelens toe’ voor het eerst aangetroffen in 1872

#### Bijwoord

uitentreuren
* (pejoratief) zonder ophouden, zodat het vervelend wordt
*   * De regie koos ervoor het doelpunt uitentreuren te herhalen.

##### Hyperoniemen

* onophoudelijk, onafgebroken, onverpoosd

#### Gangbaarheid

* Het woord uitentreuren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uitentreuren" herkend door:
| 71 % | van de Nederlanders; |
| 55 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ uitentreuren op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "uitentreuren" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# uiteraard
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uiteraard (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* ui·ter·aard

##### Woordherkomst en -opbouw

* van uit der aard

#### Bijwoord

uiteraard
* uit de aard van de zaak voortspruitend
*   * Dat is uiteraard een belangrijke zaak.
    ▸ Uiteraard niet zo plat als thuis, maar toch 30 procent minder steil dan in de bergen.
    ▸ Als het om de plunderingen van de bolsjewieken aan de overkant van de Oostzee ging was de eensgezindheid uiteraard groot. Ieder fatsoenlijk mens had achter Finland gestaan zolang de oorlog duurde.

##### Synoniemen

* natuurlijk, vanzelfsprekend

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord uiteraard staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uiteraard" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer) “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# uiteindjes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: uiteindjes (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* uit·eind·jes

#### Zelfstandig naamwoord

de uiteindjes mv
* verkleinwoord meervoud van het zelfstandig naamwoord uiteinde
# uiter
## Afrikaans
#### Werkwoord

uiter
* uiten
    «Binne die ANC het Zuma onverbiddelik op dissipline aangedring en spesifiek harde woorde teenoor die jeugliga en die veterane-liga geuiter.»
       Binnen het ANC heeft Zuma onverbiddelijk op discipline aangedrongen en specifiek harde woorden tegenover de jeugdliga en de veteranenliga geuit.