# vader
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: vader (hulp, bestand)
* IPA: / ˈvadər /

##### Woordafbreking

* va·der

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘verwekker’ voor het eerst aangetroffen in 776
| erfwoord afkomstig van: Middelnederlands: vader Oudnederlands: fadar Germaans: *fadēr Indo-Europees: *ph₂tḗr | Verwant in Germaans: West: Engels: father (Angelsaksisch: fæder), Duits: Vater, (Oudhoogduits: fater), Fries: fader, faar (Oudfries: feder, fader) Noord: Zweeds/Deens/Noors: far, fader, (Oudnoords: faðir), IJslands/Faeröers: faðir Oost: Gotisch: fadar |

#### Zelfstandig naamwoord

de vader m
* (familie) een mannelijke ouder
    ▸ Een doodgewone veertiger met een eigen bedrijf, twintig jaar getrouwd, vader van drie, die elke zondag het gras maait.
* een man binnen een gemeenschap wiens toewijding allen binnen die gemeenschap dient

##### Synoniemen

* pa, pap, papa, pappie, paps, va, vake

##### Hyponiemen

| Heilige Vader Hemelvader Onzevader aartsvader adoptievader afstandsvader alvader bakfietsvader behuwdvader bestevader biechtvader bijstandsvader binnenvader bonusvader bov-vader bovvader | bruidsvader buitenvader burgervader buurtvader contactvader curlingvader documentatievader donorvader doopvader familievader gasthuisvader grootvader helikoptervader hiv-vader hivvader huisvader | hulpvader incestvader kerkvader leenvader luisvader luizenvader machovader meevader oervader onthaalvader onzevader oudvader overgrootvader peetvader pleegvader plusvader schoonvader | sportvader stamvader stiefvader tennisvader thuisblijfvader treinvader uitstelvader voedstervader voetbalvader voorvader weekendvader weesvader wensvader woestijnvader zaadvader ziekenvader zorgvader |

##### Afgeleide begrippen

| Vaderdag aartsvaderlijk gevaderschap vader-abt vader-dochterrelatie vader-zijn vader-zoonrelatie vaderaard vaderachtig vaderbeeld vaderbinding vadercomplex | vaderen vaderfiguur vadergek vadergrond vaderhand vaderhart vaderhond vaderhuis vaderimago vaderland vaderlief vaderliefde | vaderlijk vaderliteratuur vaderloos vadermoord vadermoordenaar vadermoorder vadermuilbroeder vaderons vaderoog vaderplant vaderplicht vaderrecht | vaderrechtelijk vaderrol vaderschap vaderskant vaderskind vadersnaam vaderstad vaderstroost vaderszijde vadertrots vaderverlof vadervreugde |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* De wens is de vader van de gedachte
* Mijn vader is geen bremer (of breeuwer)
* Zo vader, zo zoon (of: zo moeder, zo dochter)

##### Vertalingen
#### Werkwoord

vader
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vaderen
*   * Ik vader.
* gebiedende wijs van vaderen
*   * Vader!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vaderen
*   * Vader je?

#### Gangbaarheid

* Het woord vader staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vader" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "vader" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ vader op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
##### Woordafbreking

* va·der

#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Schrijfwijzen

* va

##### Synoniemen

* papa

##### Antoniemen

* moder

##### Hyperoniemen

* older

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA: /fɑːdər/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Nederlandse vader

#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Synoniemen

* pa

##### Antoniemen

* moeder

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Limburgs
##### Uitspraak

* IPA: /vaːðɐ(r)/

##### Woordafbreking

* va·der

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelnederlandse vader

#### Zelfstandig naamwoord

vader m
* (familie) vader; een mannelijke ouder
* beschermer
* God

##### Synoniemen

* vaar
* vajer

## Middelengels
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Angelsaksische fæder

#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Schrijfwijzen

| fader faderr fadir fadur | fadyr father faðer feder | ffader fæder veder |

##### Verwante begrippen

| faderhode fader in lawe faderles faderly | fadren forfader forme fader fornfader | godfader lorfadyr olde fader stepfader |

##### Overerving en ontlening

* Engels: father
* Schots: fader, faether, faider, faither, fither
* Yola: vather

## Middelnederduits
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudsaksische fadar

#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Overerving en ontlening

* Nedersaksisch: Va, va, Vaa, Vaader, Vaare, Vadder, Vader, vader, vaor, Vär, Vatter, Voder

## Middelnederlands
##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Oudnederlandse fader

#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Schrijfwijzen

| uader vāder vadere vadre | vaeder vater wader |

##### Overerving en ontlening

* Limburgs: vaar, vader, vajer
* Nederlands: vader
** Afrikaans: vader

#### Verwijzingen

* Vroegmiddelnederlands Woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal
* Middelnederlands Woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

## Nedersaksisch
##### Woordafbreking

* va·der

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Middelnederduitse vader

#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Schrijfwijzen

| Va va vä Vaa Vaader | vaar väär Vaare Vadder Vader | vae vaeder väjer vao vaod | vaoder vaoi vaor Vär Vatter | voa voaie voar voader Voder |

##### Synoniemen

| heit oat oate olheer | n oolden pa pabbe pap | papa pape pappe piepa | taat taote tate täte |

##### Antoniemen

* moder

##### Hyperoniemen

* older

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Noors
##### Woordafbreking

* va·der

#### Zelfstandig naamwoord

vader, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van vad

##### Schrijfwijzen

* vad, mv

## Nynorsk
##### Woordafbreking

* va·der

#### Zelfstandig naamwoord

vader, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van vad (betekenis [A]: hengelsnoer, vissnoer, sleepnet)

##### Schrijfwijzen

* vad, mv (betekenis [A]: hengelsnoer, vissnoer, sleepnet)

## Sallands
#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Schrijfwijzen

* va
* väär
* väjer

##### Synoniemen

* papa
* täte

## Stellingwerfs
#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Schrijfwijzen

* va
* vae
* vaeder

##### Synoniemen

| heit pa papa pape | pappe piepa tate |

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

vader
* (familie) vader; een mannelijke ouder

##### Schrijfwijzen

| va vä vaar väär | vao vaod vaor vaoder |

##### Synoniemen

* pa
* pap
* papa
* pappe
* taat

##### Hyperoniemen

* ouwer

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.