# ras
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: ras (hulp, bestand)
* IPA: / rɑs / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* ras

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A] van Frans race, in de betekenis van ‘geslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1665
* [B] van Middelnederlands rasch bn verwant aan Oudnederlands rath "snel" uit Germaans *rasku-, vergelijk Duits rasch, Engels rash 'snel, overhaast'
** bn in de betekenis 'snel' aangetroffen vanaf 1265
** znin de betekenis van 'draaikolk', aangetroffen vanaf 1599
* [C] van Frans ras dat ofwel teruggaat op Latijn rāsus ww "geschoren" ofwel verwijst naar de Noordfranse stad Arras "Atrecht"
* [D] van Amhaars ራስ (ras) "hoofd" in de betekenis van ‘prins' in 1934 in een verwijzing naar de schoonzoon van de Negus van Ethiopië, Ras Koeksa, zie vindplaats hieronder.

#### Zelfstandig naamwoord

[A] het ras o
* (biologie) groep van dieren of planten die door menselijke veredelingstechnieken op gewenste eigenschappen geselecteerd en aangepast zijn, soms ook 'ondersoort'
* (verouderd) afkomst, geslacht
* (antropologie) een vermeende hoofdgroep van mensen die op basis van uiterlijke (fenotypische) en innerlijk-geestelijke eigenschappen, en geografische verspreiding ingedeeld worden, in navolging van de Duitse antropoloog Johann Friedrich Blumenbach, bestaande uit het Kaukasische of blanke ras, het Mongoolse of gele ras, het Maleisische of bruine ras, het Ethiopische of zwarte ras, en het Amerikaanse of rode ras.

##### Hyponiemen

| aardappelras alras appelras asbakkenras druivenras duivenras geitenras | hondenras kattenras kippenras koeienras konijnenras koolzaadras koudbloedras | landras legras melkras mengras mensenras opperras paardenras | rundveeras schapenras sierras superras vleesras vuilnisbakkenras warmbloedras |

##### Afgeleide begrippen

| raciaal racist rasacteur rasartiest rasdier rasecht rasegoïst rasgenoot rasheid rashond raskat raskenmerk rasoptimist raspaard | raspaardje raspatat raspoliticus rassenconflict rassendiscriminatie rassengelijkheid rassenhaat rassenhygiëne rassenideologie rassenjustitie rassenkeuze rassenkunde rassenkwestie rassenleer | rassenlijst rassenonderdrukking rassenonderzoek rassenonlusten rassenoorlog rassenpolitiek rassenprobleem rassenrel rassenscheiding rassensegregatie rassenstrijd rassentheorie rassenverhouding rassenvermenging | rassenvraagstuk rassenwaan rassenwet rassprinter rasverbetering rasveredelend rasveredeling rasvereniging rasvermenging rasverschil rasverteller rasvooroordeel raszuiver verrassen |

##### Vertalingen
#### Bijvoeglijk naamwoord

[B] ras
* snel, in hoog tempo
*   * Met rasse schreden beende hij de kamer uit.

##### Afgeleide begrippen

* verrassen

##### Verwante begrippen

* schielijk

##### Hyponiemen

* alras

#### Zelfstandig naamwoord

[B] het ras o
* (verouderd) draaikolk

#### Zelfstandig naamwoord

[C] het ras o
* (textiel) gladgekeperde stof

#### Zelfstandig naamwoord

[D] de ras m
* (verouderd) Ethiopische titel, prins
    ▸ Ras Koeksa, schoonzoon van den Negus, onderwierp zich medio October aan generaal de Bono, waardoor den Italianen een deel van Tigré in handen viel.

#### Gangbaarheid

* Het woord ras staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ras" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ ras op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 "ras" in: Sijs, N. van der Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen. 2e druk (2002) Veen, Amsterdam / Antwerpen; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3; p. 1056
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ ras op website: Etymologiebank.nl
* ↑ ras op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ ras op website: Etymologiebank.nl
* ↑ ras op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Johann Friedrich Blumenbach, De generis humanis varietate nativa. Göttingen: 1795 (oorspr. dissertatie 1775)
* ↑ Weblink bron in: "Algemeen Handelsblad, Amsterdam (29-12-1934), p. 71.
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
#### Zelfstandig naamwoord

ras
* ras; groep waarin mensen, dieren of planten op basis van bepaalde eigenschappen worden verdeeld: het gele ras, het zwarte ras, het blanke ras

## Frans
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /ʁɑ/

##### Woordafbreking

* ras

##### Woordherkomst en -opbouw

* [A][B] Afgeleid van Latijn rasus
* [C] Ontleend aan Amhaars ራስ (ras) "hoofd"
* [D] Afgeleid van Latijn ratis
* [E] Ontleend aan Oudnoords rás “sterke stroming”

#### Bijvoeglijk naamwoord

[A] ras
* geschoren, kort geknipt
* glad (geschoren) (ook van landschap, bodem, e.d.)
* gladgekeperd (van stoffen e.d.)
* (figuurlijk) heel kort (aan de grond, van maat e.d.)
* (figuurlijk) tot aan de rand gevuld (van meel, graan e.d.)

#### Zelfstandig naamwoord

[B] ras m
* (textielindustrie) (textiel) gladgekeperde stof
[C] ras m
* (verouderd) Ethiopische titel, prins

#### Zelfstandig naamwoord

[D] ras m
* (bouwkunde) vlot, hulpvlot gebruikt voor werkzaamheden aan het water

#### Zelfstandig naamwoord

[E] ras m
* sterke stroming, draaikolk

##### Schrijfwijzen

* [E] raz

##### Afgeleide begrippen

* [A] en avoir ras le bol, ras-le-bol

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron ras in: Dictionnaire de l’Académie française, 9e édition op dictionnaire-academie.fr
* ↑ Weblink bron ras II in: Dictionnaire de l’Académie française, 9e édition op dictionnaire-academie.fr
* ↑ Weblink bron ras III in: Dictionnaire de l’Académie française, 9e édition op dictionnaire-academie.fr
* ↑ Weblink bron raz in: Dictionnaire de l’Académie française, 9e édition op dictionnaire-academie.fr

## Pools
#### Zelfstandig naamwoord

ras
* genitief meervoud van rasa

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /ras/

##### Woordafbreking

* ras

##### Woordherkomst en -opbouw

* Ontleend aan het Duitse Racker of Rasen

#### Zelfstandig naamwoord

ras mbezield
* (beroep)(historisch) vilder
* (figuurlijk) een meedogenloze mens

##### Gelijkklinkende woorden

* raz

##### Synoniemen

* antoušek mbezield, pohodný mbezield, drnomistr mbezield, travnímistr mbezield
* řezník mbezield

##### Afgeleide begrippen

* rasík mbezield

##### Verwante begrippen

* rasíček / rasejček mbezield
* rasovna v
* rasovka v
* zrasovat
* zrasovat se

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

#### Zelfstandig naamwoord

ras
* genitief meervoud van rasa