# bel

* Niet te verwarren met: Bel

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: bel (hulp, bestand)
* IPA: / bɛl / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* bel

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘een schel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1236
* Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘paese handelsnaam van een Italiaanse kaassoort’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1968
* eponiem, genoemd naar de Schots-Amerikaanse uitvinder A.G. Bell In de betekenis van ‘geluidseenheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1950
* In de betekenis van ‘gasbolletje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1586

#### Zelfstandig naamwoord

de bel v
* klok, schel, zoemer
*   * Hij hoorde de bel gaan en liep naar de deur om open te doen.
* (jachttaal) Falkenschelle
* rond ornament dat op het lichaam aangebracht wordt; oorbel
*   * Het meisje droeg een mooie parel als oorbel.
* (scheikunde) luchtblaas in water, zeepbel
*   * Een zeepbel ontstaat door de oppervlaktespanning van water.
* (geologie) grote hoeveelheid gas in de bodem
*   * De aardgasbel heeft voor veel welvaart gezorgd in Nederland.
* (voeding) groot glas
*   * Ik dronk een grote bel wijn.
* (muziekinstrument) een rond, schaalvormig metalen voorwerp in de vorm van een klok of halve bol al dan niet met klepel, bedoeld om een muzikale klank voort te brengen ter oproep of ten teken
*   * Wij klingelden met een belletje om aandacht van het personeel te vragen.
* (verouderd) onverzorgd ogende, onaantrekkelijke vrouw (nog gangbaar als tweede deel samenstellingen)
* (natuurkunde) eenheid van geluidsintensiteit
*   * In plaats van de bel gebruiken we meestal de decibel als geluidsmaat.
* 1. bel
* 3. bel
* 4. bel
* 7. bel

##### Hyponiemen

| aardgasbel achterbel alarmbel (1) decibel deurbel (1) fietsbel (1) flitsbel fungibel gasbel halsbel handbel (1) | hopbel hoppebel huisbel kerkbel koebel (1) koolzuurbel lellebel (8) luchtbel morsebel (8) nachtbel neusbel | oorbel openingsbel operabel papabel rinkelbel (1) sacristiebel scheepsbel schoolbel (1) slavenbel slotbel snottebel | tafelbel telefoonbel teutebel (8) thermiekbel trekbel tuttebel (8) vastgoedbel voordeurbel waterbel winkelbel zeepbel (4) |

##### Afgeleide begrippen

| bel-etage bel-etagewoning bel-me-nietregister bel-niet-aanregister belactie belafspraak belauto belbedrijf belbezorging belbijbel belboei belboom belbundel belbus belcanto belcentrale | belcentrum belchinees belcomputer belfunctie belgedrag belgegevens belgelui belgerinkel belhamel belhuis beljak belkaart belknop belkoord belkosten belkrediet bellenbaan | bellenbad bellenblazen bellenbord bellengeheugen bellenkamer bellenman bellenscherm bellentableau bellenvat bellijst belmelodie belminuut belmuts belparkeren belplafond belpop belronde | belrondje belroos belrot belscript belsignaal belslede belspel belstem belsysteem beltaxi beltegoed beltijd beltoon belvolume belvorming belwaarde belwinkel |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [1] (spreektaal) (schertsend) aan de bel trekken
       alarm slaan
          Dus trekken Jan Pikkemaat en Johan ten Buuren aan de bel. Zij hebben een brief opgesteld voor de gemeente die wordt gesteund door vrijwel alle bewoners van de Molenstraat. Met hun petitie willen de bewoners hun ongenoegen en bezorgdheid uiten over ‘het lawaai en gedaver’ van het vrachtverkeer.
* [1] (spreektaal) (schertsend) de kat de bel aanbinden
       de eerste zijn bij eene hachelijke onderneming

##### Vertalingen
#### Werkwoord

bel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bellen
*   * Ik bel.
* gebiedende wijs van bellen
*   * Bel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bellen
*   * Bel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord bel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bel" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 3 4 "bel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ bel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ bel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ bel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tubantia 19-01-17, Bewoners zijn vrachtverkeer Molenstraat Ootmarsum zat
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
#### Zelfstandig naamwoord

bel
* bel, klokje
* lel, bijvoorbeeld aan de keel van een kalkoen

#### Werkwoord

bel
* bellen, aanbellen aan een deur
* bellen, opbellen per telefoon

## Deens
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / ˈbεl /

##### Woordafbreking

* bel

##### Woordherkomst en -opbouw

* eponiem; Verkorting van den naam van de Amerikaanse wetenschapper Alexander Graham Bell (1847-1922)

#### Zelfstandig naamwoord

bel, g
* (eenheid), (natuurkunde) bel (eenheid van geluidsintensiteit)

##### Afkorting

* B

##### Hyperoniemen

* måleenhed

##### Hyponiemen

* decibel

##### Verwante begrippen

* lydstyrke

#### Verwijzingen

* bel in: Det Danske Sprog- og Litteraturselskab Den Dankse Ordbog op website:ordnet.dk

## Indonesisch
##### Woordherkomst en -opbouw

* eponiem; Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

#### Zelfstandig naamwoord

bel
* bel
* deurbel

##### Synoniemen

* lonceng

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / bεl /

##### Woordafbreking

* bel

##### Woordherkomst en -opbouw

* eponiem; Verkorting van den naam van de Amerikaanse wetenschapper Alexander Graham Bell (1847-1922)

#### Zelfstandig naamwoord

bel, m
* (eenheid), (natuurkunde) bel (eenheid van geluidsintensiteit)

##### Afkorting

* B

##### Hyperoniemen

* målenhet

##### Hyponiemen

* desibel

##### Verwante begrippen

* lydtrykk

## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: / bεl /

##### Woordafbreking

* bel

##### Woordherkomst en -opbouw

* eponiem; [A] Verkorting van den naam van de Amerikaanse wetenschapper Alexander Graham Bell (1847-1922)
* [B] Afkomstig van het Oudnoorse zelfstandige naamwoord bil

#### Zelfstandig naamwoord

[A] bel, m
* (eenheid), (natuurkunde) bel (eenheid van geluidsintensiteit)

##### Afkorting

* B

##### Hyperoniemen

* måleining

##### Hyponiemen

* desibel

##### Verwante begrippen

* lydtrykk

#### Zelfstandig naamwoord

[B] bel, o
* ruimte
* tussenruimte
* poos, tijdje
* tijdruimte
* tijd, tijdstip

##### Synoniemen

| [1]: rom [2]: mellomrom | [3]: stund [4]: tidsrom | [5]: leite [5]: tidspunkt |

## Papiaments
##### Woordherkomst en -opbouw

* eponiem; Werkwoord: Van het Nederlandse bellen
* Zelfstandig naamwoord [1]: Van het Nederlandse bel
* Zelfstandig naamwoord [2]: Van het Nederlandse bil

#### Werkwoord

bel
* bellen, aanbellen
* opbellen

##### Synoniemen

* [3] yama, yama na telefon, call, dal un call

#### Zelfstandig naamwoord

bel
* bel
* (met een andere uitspraak dan op Curaçao) dij, dijbeen

##### Schrijfwijzen

* Schrijfwijze op Bonaire en Curaçao: bèl.

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /bɛl/

##### Woordafbreking

* bel

#### Zelfstandig naamwoord

bel monbezield
* (natuurkunde)(eenheid) bel; eenheid van geluidsintensiteit

##### Afkorting

* B

##### Afgeleide begrippen

* decibel monbezield

##### Verwante begrippen

* decibelový

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)