# nagel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: nagel (hulp, bestand)
* IPA: / ˈnaɣəl / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* na·gel

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘hoornplaat op laatste teen- en vingerkootjes’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287.
* In de betekenis van ‘spijker’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240.
* erfwoord: Middelnederlands nāghel ‘nagel; pin, spijker; kruidnagel, gewichtssoort’, ontwikkeld uit Oergermaans *naglaz ‘vinger- of teennagel’, bij Indo-Europees *h₃nogʰ-, waartoe ook Latijn unguis ‘nagel, klauw’, Litouws nagà ‘hoef’, nãgas ‘voet’ en Russisch nogá ‘voet, been’ behoren. Evenals Hoog- en Nederduits Nagel, Fries neil en Deens negl.

#### Zelfstandig naamwoord

de nagel m
* (anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten
* afdruk van een nagel
* (techniek) spijker [1] (meestal met een kleine kop)
* (verkorting van) kruidnagel
* (plantkunde) smalle onderste gedeelte van een bloemblaadje

##### Spreekwoorden

* geen nagel meer hebben om zijn kont te krabben
* iemand het bloed onder de nagels vandaan halen
* op zijn nagels bijten

##### Verwante begrippen

* draadnagel, spijker

##### Hyponiemen

| ankernagel bandnagel bannagel doodnagel draadnagel dwangnagel gareelnagel gifnagel graafnagel | groffelsnagel haaknagel heksennagel hoefnagel kalknagel karveelnagel karvielnagel keurnagel klampnagel | klauwnagel klinknagel knipnagel konfijnagel kopnagel kornnagel korvijnagel korvijnnagel kruidnagel | kunstnagel nijdnagel nijpnagel nothnagel plafondnagel plafonnagel plaknagel popnagel rijnagel | rouwnagel scherpnagel schimmelnagel schroefnagel sloopnagel stroopnagel taainagel toognagel treknagel vingernagel |

##### Afgeleide begrippen

| nagelaar nagelbank nagelbed nagelbijten | nagelbloem nagelboom nagelborstel nagelgarnituur | nagelheetmaker nagelhout nagelijzer nagelkaas | nagelknipper nagelkruid nagelnieuw nagelpistool nagelriem | nagelschaar nageltang nagelvast nagelvijl nagellak |

##### Vertalingen
#### Werkwoord

nagel
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van nagelen
*   * Ik nagel.
* gebiedende wijs van nagelen
*   * Nagel!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van nagelen
*   * Nagel je?

#### Gangbaarheid

* Het woord nagel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "nagel" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* 1 2 "nagel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ nagel op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Limburgs
##### Uitspraak

* IPA: /naːɣɐɫ/ (Etsbergs)

#### Zelfstandig naamwoord

nagel m
* nagel
* spijker
* kruidnagel
* scherpe rand.

##### Verbuiging
## Nedersaksisch
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

#### Zelfstandig naamwoord

nagel
* (techniek) spijker

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Zweeds
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

##### Woordafbreking

* na·gel

#### Zelfstandig naamwoord

nagel g
* (anatomie) nagel.

##### Afgeleide begrippen

* nagellack, nagelsvamp, tumnagel