# chemie
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: chemie (hulp, bestand)
* IPA: / xeˈmi / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* che·mie

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘scheikunde’ voor het eerst aangetroffen in 1614

#### Zelfstandig naamwoord

de chemie v
* (wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen
*   * „Dit is zeer interessant. En ook zeer relevant voor de manier waarop wij met plastics omgaan”, zegt Bert Klein Gebbink, hoogleraar Organische chemie en katalyse aan de Universiteit Utrecht, die zelf niet bij het onderzoek betrokken is. Volgens hem brengt dit onderzoek de zogeheten chemische recycling van plastics een stap dichterbij.
* (figuurlijk) harmonieuze samenwerking, m.n. in politieke context
*   * - Er bestaat goede chemie tussen de hoofdrolspelers Rutte, Verhagen en Wilders.
*   * - Er zijn verschillende redenen om van toneel te houden: omdat een voorstelling bijvoorbeeld het resultaat kan zijn van de chemie tussen acteur en zaal.

##### Synoniemen

* [1] scheikunde

##### Hyponiemen

| agrochemie alchemie archeochemie astrochemie basischemie biochemie broomchemie bulkchemie | chloorchemie cytochemie elektrochemie eurochemie fijnchemie fotochemie fysische chemie fytochemie | geochemie histochemie ischemie kernchemie koolstofchemie kristalchemie kwantumchemie metachemie | microchemie neurochemie organometaalchemie piëzochemie polymeerchemie radiochemie stereochemie structuurchemie thermochemie |

##### Afgeleide begrippen

| agrochemisch chemicus chemie-industrie chemieaandeel chemieactiviteit chemiebedrijf | chemiebranche chemiecomplex chemieconcern chemiedivisie chemiefabriek chemiefonds chemiegigant | chemiegroep chemiemarkt chemieonderneming chemiepoot chemieproducent chemieproduct chemiereus | chemiesector chemietak chemiewaarde chemiewinkel chemisch chemisme chemseks |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* De chemie ontbrak

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord chemie staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "chemie" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "chemie" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ chemie op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Marcel aan de Brugh NRC 21 juni 2016
* ↑ Volkskrant 2011
* ↑ Ellen Deckwitz NRC 23 juni 2016
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
##### Uitspraak

* IPA: /xemi/
* geluid

##### Woordafbreking

* che·mie

#### Zelfstandig naamwoord

chemie
* (wetenschap) chemie, scheikunde; wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

##### Synoniemen

* skeikunde

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Limburgs
#### Zelfstandig naamwoord

chemie
* (wetenschap) chemie, scheikunde; wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

##### Synoniemen

* sjeikunde

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

chemie
* (wetenschap) chemie, scheikunde; wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

##### Schrijfwijzen

* Chemie

##### Synoniemen

* scheikunde

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Stellingwerfs
#### Zelfstandig naamwoord

chemie
* (wetenschap) chemie, scheikunde; wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

##### Synoniemen

* scheikunde

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /xɛmɪjɛ/

##### Woordafbreking

* che·mie

#### Zelfstandig naamwoord

chemie v
* (wetenschap) scheikunde, chemie; wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

##### Afgeleide begrippen

| agrochemie v biochemie v chemický chemik mbezield | elektrochemie v fotochemie v geochemie v histochemie v | magnetochemie v mikrochemie v pedochemie v petrochemie v | radiochemie v spektrochemie v stereochemie v termochemie v |

##### Typische woordcombinaties

* analytická chemie v
* anorganická chemie v
* fyzikální chemie v
* organická chemie v

##### Verwante begrippen

* chemicky (bw.)
* chemička v
* chemikův

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Česko-německý slovník Fr. Št. Kotta - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)