# sabbat
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: sabbat (hulp, bestand)
* IPA: /ˈsɑbɑt/

##### Woordafbreking

* sab·bat

##### Woordherkomst en -opbouw

* Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘joodse rustdag’ voor het eerst aangetroffen in 1253
* (gangbare Nederlandse versie) Middelnederlands sabaet, mogelijk via de kerk Latijn sabbatum en Oudgrieks σάββατον (sabbaton) uit Hebreeuws שבת (sjabbat) "dag van ophouden/rusten"

#### Zelfstandig naamwoord

de sabbat m
* (Jiddisch-Hebreeuws) zevende dag van de week, zaterdag, joodse rustdag (111×: Ex. 16:23 +, Lev. 16:31 +, Num. 15:32 +, Deut. 5:12 +, 2 Kon. 4:23 +, Jes. 1:13 +, Jer. 17:21 +, Ez. 46:1 +, Hos. 2:13, Am. 8:5 +, Ps. 92:1, Klaagl. 2:6, Neh. 9:14 +, 1 Kron. 9:32 +, 2 Kron. 23:4 +; ook 55× in NT), van vrijdagavond tot zaterdagavond, als rustdag die gewijd is aan de verering van God
* (meer algemeen:) rustdag, rusttijd

##### Hyponiemen

* heksensabbat

##### Afgeleide begrippen

| sabbatbruid sabbatdag sabbatfeest sabbatgebod sabbatgrens sabbatical sabbatical year sabbatjaar sabbatkleed sabbatknecht | sabbatlamp sabbatlicht sabbatmaal sabbatmeid sabbatpaal sabbatreis sabbatrust sabbatschender sabbatschending sabbatschennis | sabbatsgebod sabbatsjaar sabbatskleed sabbatsknecht sabbatslamp sabbatslicht sabbatsmaal sabbatsmeid sabbatsreis sabbatsrust | sabbatsschender sabbatsschending sabbatsschennis sabbatsverlof sabbatsviering sabbatsvrouw sabbattarier sabbattist sabbattiste sabbatverlof sabbatviering sabbatvrouw |

##### Verwante begrippen

* zaterdag
* Hebreeuws (transcriptieversie): sjabbat
* Asjkenazisch Hebreeuws: sjabbos
* Sefardisch Hebreeuws: saba
* Jiddisj: sjabbes

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord sabbat staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "sabbat" herkend door:
| 93 % | van de Nederlanders; |
| 95 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "sabbat" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Middelnederlandsch Woordenboek
* ↑ sabbat op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Stichting Hebreeuwse en Jiddisje woorden in het Nederlands
* ↑ Stichting Hebreeuwse en Jiddisje woorden in het Nederlands
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /sabat/

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Hereeuwse שבת (sjabat)

#### Zelfstandig naamwoord

sabat monbezield
* (verouderd)(religie)(dag) zaterdag, sabbat; de (joodse) zevende dag van de week, zaterdag, joodse rustdag
* (verouderd) feestdag
* (verouderd) heksensabbat, heksenfeest; nachtelijke bijeenkomst van heksen waarbij zij feest vieren of zich vervolmaken in de zwarte kunst

##### Schrijfwijzen

* sabat monbezield
* Oude schrijfwijze: sabbath monbezield

##### Synoniemen

* sobota v, šabat monbezield, šábes monbezield
* sváteční den monbezield, svátek monbezield
* čarodějnický sabat monbezield, čarodějný sabat monbezield, černý sabat monbezield, Valpuržina noc

##### Verwante begrippen

* sabatový
* šábesově (bw.)
* šábesový

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)