# rund
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: rund (hulp, bestand)
* IPA: / rʏnt / (1 lettergreep)
** (Noord-Nederland): /rʏnt/
** (Vlaanderen, Brabant): /rʏnt/
** (Limburg): /rʏnd/

##### Woordafbreking

* rund

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘holhoornig herkauwend zoogdier’ voor het eerst aangetroffen in 1377.
* erfwoord: Naast Nederrijns rint; afkomstig van Middelnederlands runt, ront, bijvormen van rint, rent, uit Oudnederlands hrind (in de plaatsnaam Hrindsalis), ontwikkeld uit Westgermaans *hrinþiz, dat oorspronkelijk terug op een paradigma met de twee ablautstrappen nominatief *hrinþaz en genitief *hrundizaz gaat, wijzend op Indo-Europees *ḱrént-os (gen. *ḱrn̥t-és-s), afleiding van *ḱr-n- ‘hoorn’. Evenals Nederduits Rind, Ründ, Duits Rind, Fries rier ‘vaars’, Noord-Fries ridder en Oudengels hrīðer, hrȳðer.

#### Zelfstandig naamwoord

het rund o
* (evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )
*   * De runderen werden allemaal tegelijk gevoed.
* (informeel) (persoon) dom en/of onhandig iemand
*   * Wat ben jij toch een rund, zeg!

##### Gelijkklinkende woorden

* runt

##### Hyponiemen

* [1] stier, koe, watusirund
* [1] bromrund, bultrund, gallowayrund, heckrund, hormonenrund, mestrund, slachtrund, vleesrund
* [2] dommerik, oelewapper, oen

##### Uitdrukkingen en gezegden

[2] "dom en/of onhandig iemand"
* Je bent een rund als je met vuurwerk stunt.

##### Afgeleide begrippen

| runderbouillon runderdaas runderfilet rundergebraad rundergehakt rundergehaktbal runderhaar | runderhaas runderhorzel runderlap runderlapje runderleer runderlintworm rundermest | runderoog runderpest runderpoelet runderrollade runderrookvlees runderteelt rundertong | runderziekte rundleder rundleer rundslapje rundstong rundvee rundvet rundervink rundvlees |

##### Verwante begrippen

* steak, biefstuk

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord rund staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "rund" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "rund" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Kroonen, Guus, Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden: Brill, 2013; blz. 247-8
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Noors
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /ɾʉn/

##### Woordafbreking

* rund

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig uit het Nederduits, oorspronkelijk afkomstig van de Latijnse woorden rotundus en rota.

#### Bijwoord

rund
* rond

#### Bijvoeglijk naamwoord

rund
* rond
    «En stor rund veske kan man vel alltids ha bruk for.»
       Een grote ronde tas kan men altijd wel nuttig gebruiken.

##### Verbuiging
## Nynorsk
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /ɾʉn/

##### Woordafbreking

* rund

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig uit het Nederduits, oorspronkelijk afkomstig van de Latijnse woorden rotundus en rota.

#### Bijwoord

rund
* rond

#### Bijvoeglijk naamwoord

rund
* rond

##### Verbuiging
## Zweeds
##### Uitspraak

* Geluid: rund (hulp, bestand)
* IPA: /rɵnːd/

##### Woordafbreking

* rund

#### Bijvoeglijk naamwoord

rund
* rond

##### Antoniemen

* kantig

##### Afgeleide begrippen

* rundning, runda, rundel