# boon
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: boon (hulp, bestand)
* IPA: / bon / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* boon

##### Woordherkomst en -opbouw

* van Middelnederlands bone, in de betekenis van ‘zaad van peulvrucht’ voor het eerst aangetroffen in 1210

#### Zelfstandig naamwoord

de boon v / m
* (voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet (wikidata: boon )
* (bloemplanten) bepaald soort vlinderbloemige plant met rode, witte of paarse bloemen, Phaseolus vulgaris , waaruit de eetbare peulvruchten groeien
* (bloemplanten) bepaald soort vlinderbloemige plant met witte bloemen, Vicia faba , witte of paarse bloemen, waaruit de eetbare peulvruchten groeien

##### Synoniemen

* [2] gewone boon
* [3] labboon, tuinboon

##### Hyponiemen

| aardboon adukiboon adzukiboon aspergeboon boerenboon boksboon boterboon cacaoboon dopboon duivenboon flodderboon fluweelboon goaboon | grofboon herenboon hyacintboon ignatiusboon kidneyboon kievitsboon klimboon koffieboon kratokboon labboon limaboon mazaganboon moffelboon | mokkaboon molboon molleboon mungboon nierboon paardenboon paternosterboon prinsessenboon pronkboon rumboon slaboon snijboon sojaboon spekboon | sperzieboon staakboon stamboon stokboon suikerboon tonkaboon tuinboon veldboon vijgenboon vleugelboon wierboon wierdeboon yamboon zeeboon |

##### Afgeleide begrippen

| bonehead bonekamp bonenbed bonenbloem bonenbloesem bonenboom bonenboren bonenbrood bonenkever | bonenknoper bonenkoffie bonenkruid bonenland bonenluis bonenmeel bonenplant bonenroest bonensalade | bonensoep bonenstaak bonenstok bonenstro bonenteller bonenveld bonenvlieg bonenzak bonenzifter boonakker | boonerwt boonkoek boonkoning boonkruid boonrank boonschoofje boonstaak boonvormig boonzaaier zwarte bonenluis |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* een heilig boontje
* in de bonen zijn
* je eigen boontjes doppen

##### Spreekwoorden

* ieder boontje geeft zijn toontje
* boontje komt om zijn loontje
** gezegd van iemand die na een misstap zijn verdiende straf krijgt
* Een blauwe boon
* Honger maakt rauwe bonen zoet
* In de bonen zijn
* Voor spek en bonen meedoen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord boon staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "boon" herkend door:
| 97 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
* [2] boon in het Nederlands Soortenregister N
* [2] boon op Wikidata
* [3] boon in het Nederlands Soortenregister N
* [3] boon op Wikidata

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ boon op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "boon" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
#### Zelfstandig naamwoord

boon
* kleur

## Engels
##### Uitspraak

* Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
* IPA: /buːn/

##### Woordafbreking

* boon

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afkomstig van het Oudnoorse woord bōn (= gebed).

#### Bijvoeglijk naamwoord

boon
* lustig, vriendelijk, vrolijk
* (verouderd) gunstig, voordelig

##### Synoniemen

* [1]: convivial
* [1]: jolly
* [1]: jovial
* [2]: kindly
* [2]: gracious

##### Antoniemen

* [1]: distant
* [1]: remote

#### Zelfstandig naamwoord

boon
* attentie
* gave
* gunst
* kameraad
* zegen
* zegening

##### Synoniemen

* [2]: benefit
* [5-6]: blessing

##### Afgeleide begrippen

* [1-6]: boonless
* [1-6]: boondocks
* [1-6]: boondoggle
* [1-6]: to boondoggle

##### Uitdrukkingen en gezegden

* [4]: boon companion
* [4]: boon fellow
* [5]: to prove a boon
* [5]: boon and bane

## Yucateeks
#### Zelfstandig naamwoord

boon
* kleur