# straf
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: straf (hulp, bestand)
* IPA: / strɑf / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* straf

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘stijf, krachtig’ voor het eerst aangetroffen in 1401. Het substantief met de betekenis "maatregel ter vergelding" dateert van ruim een eeuw later (ca. 1557). Waarschijnlijk is het substantief afgeleid van het gelijkluidende bijvoeglijk naamwoord, of van het werkwoord. Uiteindelijk waarschijnlijk ontleend aan Middelhoogduits strafe.
* Etymologisch verwant met o.a. Fries straf, Oudnoords stjarfi. Binnen het Nederlands misschien met strepen en/of met stropen of sterven, maar geen van deze etymologische verbanden is erg zeker. Er zijn evenmin cognaten buiten het Germaans bekend. Mogelijk verder te herleiden tot Indo-Europees *strēpōn-, maar ook deze laatste vorm is alleen maar speculatief.

#### Zelfstandig naamwoord

de straf v / m
* (juridisch) onprettige maatregel of behandeling ter vergelding van een misdaad of overtreding
    ▸ Gelukkig werd er alleen wiet gevonden, dat wel geconfisqueerd werd maar waar verder geen straffen voor werden uitgedeeld.
* (figuurlijk) een vervelende ervaring in het algemeen
    ▸ Het moest geen straf zijn om zuinig te leven, maar juist een leuke ervaring.

##### Hyponiemen

| boetstraf celstraf doodstraf | galeistraf geldstraf gevangenisstraf | hechtenisstraf hoofdstraf kettingstraf leerstraf | lijfstraf schandstraf taakstraf tijdstraf | vermogensstraf vrijheidsstraf weekendstraf werkstraf |

##### Afgeleide begrippen

| strafbaar strafbal strafbank strafbeding strafbepaling strafbeschikking strafblad strafboete strafcel strafcorner strafdossier | strafexercitie strafexpeditie straffeloos straffen straffer strafgeding strafgericht strafgevangenis strafheid strafhof strafinrichting strafkamer | strafkamp strafkolonie strafkorting straflijst strafmaat strafmaatregel strafminuut strafonderbreking strafonderzoek strafontheffing strafontslag strafoplegging | strafpeloton strafpleiter strafport strafproces strafpunt strafrecht strafrechter strafregel strafregister strafschop strafseconde strafstudie | straftijd straftolk straftraining strafvermindering strafvervolging strafvordering strafwerk strafwerktuig strafwet strafworp strafzaak strafzitting |

##### Vertalingen
#### Bijvoeglijk naamwoord

straf
* onbuigzaam, star
* streng, strikt, weinig vrijheid toelatend
*   * Een straf beleid.
* krachtig, sterk [1]
*   * Straffe koffie.
* sterk [3], weinig geloofwaardig
*   * Straffe verhalen.
* strak
* geconcentreerd, onafgewend
*   * Iemand straf aankijken.
* bars, grof [5], ruw [2]

##### Vertalingen
#### Werkwoord

straf
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van straffen
*   * Ik straf.
* gebiedende wijs van straffen
*   * Straf!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van straffen
*   * Straf je?

#### Gangbaarheid

* Het woord straf staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "straf" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "straf" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ straf op website: Etymologiebank.nl
* ↑ straf op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Afrikaans
#### Zelfstandig naamwoord

straf
* straf

#### Bijvoeglijk naamwoord

straf
* straf, streng
    «'n Strawwe winter.»
       Een strenge winter.

#### Werkwoord

straf
* overgankelijk straffen
    «Sy vroulike aansig is sagter en eerder beïnvloedend as strawwend.»
       Zijn vrouwelijk aspect is zachter en eerder beïnvloedend dan straffend.