OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# belegen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belegen (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·le·gen

##### Woordherkomst en -opbouw

* vervoeging van beliggen: de stam met de uitgang -en, zonder ge- vanwege voorvoegsel (is gelijk aan de onbepaalde wijs) maar met een klinkerwisseling i-e (IPAː /ɪ/ - /e/) *afgeleid van beliggen

#### Werkwoord

belegen
* voltooid deelwoord van beliggen

#### Bijvoeglijk naamwoord

belegen
* lang of een voldoende tijd gelegen hebbend
* niet langer actueel maar ook niet totaal verouderd
*   * wat is jouw taalgebruik toch belegen, man
* (voeding) (kookkunst) (van kaas) geruime tijd in een pekelbad behandeld en daarna 16-18 weken gerijpt (of 7-8 maanden voor extra belegen)
*   * Deze kaas is belegen te noemen.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord belegen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "belegen" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 96 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# belegd
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belegd (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·legd

##### Woordherkomst en -opbouw

* vervoeging van beleggen: de stam met de uitgang -d, zonder ge- vanwege voorvoegsel

#### Werkwoord

belegd
* voltooid deelwoord van beleggen

##### Antoniemen

* onbelegd

#### Gangbaarheid

* Het woord belegd staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# beleg
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beleg (hulp, bestand)
* IPA: /bəˈlɛx/

##### Woordafbreking

* be·leg

##### Woordherkomst en -opbouw

* Van Middelnederlands belegghe
* In de betekenis van ‘insluiting van een vesting’ voor het eerst aangetroffen in 1351. De betekenis "broodbeleg" is daarentegen pas opgetekend in 1956, en staat sinds 1976 in Van Dale.

#### Zelfstandig naamwoord

het beleg o
* (militair) langdurige uitsluiting van de buitenwereld door een vijandige strijdmacht
*   * Bij het beleg van Leningrad door de nazi's (van 8 september 1941 tot 27 januari 1944) kwamen ongeveer 1 miljoen burgers om.
* (voeding) voedzame en smakelijke bedekking van een boterham
*   * Kaas is mijn favoriete beleg.
* (textiel) afgewerkte tegenkant van naaiwerk

##### Hyponiemen

* [2] boterhambeleg, broodbeleg

##### Afgeleide begrippen

* [1] belegeren, belegering

##### Afgeleide begrippen

* belegklamp, beleglijst, belegschroef, belegslag, belegstaaf, belegstuk

##### Vertalingen
#### Werkwoord

beleg
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van beleggen
*   * Ik beleg.
* gebiedende wijs van beleggen
*   * Beleg!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van beleggen
*   * Beleg je?

#### Gangbaarheid

* Het woord beleg staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "beleg" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ beleg op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "beleg" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ wikipedia
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# beleert
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beleert (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·leert

#### Werkwoord

beleert
* tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van beleren
*   * Jij beleert.
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van beleren
*   * Hij beleert.
* (verouderd) gebiedende wijs meervoud van beleren
*   * Beleert!

#### Gangbaarheid

* Het woord beleert staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# beleidsmedewerker
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beleidsmedewerker (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·leids·me·de·wer·ker

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van beleid en medewerker met het invoegsel -s-

#### Zelfstandig naamwoord

de beleidsmedewerker m
* (beroep) werknemer in een bedrijf of organisatie die beleid ontwikkelt, implementeert, en evalueert
*   * Maar het cijfer 160.000 was gebaseerd op een schatting. „Toen ze die afspraak maakten waren de vluchtelingen nog niet geïdentificeerd”, zegt Lenny Reesink, een Brusselse beleidsmedewerker voor Vluchtelingenwerk Nederland. Toen een tijdje later wél duidelijk werd hoe die tientallen duizenden vluchtelingen die inmiddels in Italiaanse en Griekse vluchtelingenkampen verbleven, heetten - en waar ze vandaan kwamen - bleek een groot deel van hen geen kans te maken op relocatie.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord beleidsmedewerker staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ NRC Maral Noshad Sharifi 13 april 2017
# beleidsmedewerkster
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beleidsmedewerkster (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·leids·me·de·werk·ster

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van beleid zn en medewerkster zn met het invoegsel -s-

#### Zelfstandig naamwoord

de beleidsmedewerkster v
* (beroep) vrouw die een aanstelling heeft om een plan van aanpak te ontwikkelen
    ▸ Een beleidsmedewerkster van Bits op Freedom zegt op de website dat de inval van Rusland in Oekraïne wordt aangegrepen om een wetsvoorstel er door te drukken dat "de bevoegdheden van de geheime diensten nog groter en ongerichter" maakt. De bescherming van fundamentele rechten en vrijheden komt daardoor in gevaar, stelt ze. De organisatie vraagt zich af of het straks nog mogelijk is om op het internet te zitten zonder dat geheime diensten meekijken.
    ▸ Ook het feit dat ze geen spijt heeft van haar handelen en buiten schot wilde blijven door een beleidsmedewerkster op haar ministerie de schuld in de schoenen te schuiven, wordt haar zwaar aangerekend.

##### Hyperoniemen

* beleidsmedewerker, beleidsfunctionaris, beleidsambtenaar

#### Gangbaarheid

* Het woord beleidsmedewerkster staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “AIVD en MIVD mogen meer doen tegen cyberaanvallen Rusland en China” (Vrijdag 1 april 2022, 15:37), NOS
* ↑ Weblink bron Dick Drayer “Curaçaose oud-minister krijgt gevangenisstraf voor oplichting” (Woensdag 15 augustus 2018, 19:35), NOS
# besodemieterdste
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: besodemieterdste (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·so·de·mie·terd·ste

#### Bijvoeglijk naamwoord

besodemieterdste
* verbogen vorm van de overtreffende trap van besodemieterd

#### Gangbaarheid

* Het woord besodemieterdste staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# besodemieteren
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: besodemieteren (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·so·de·mie·te·ren

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van sodemieter met het voorvoegsel be- met het achtervoegsel -en

#### Werkwoord

besodemieteren
* overgankelijk (informeel) bedriegen

##### Synoniemen

* beduvelen, beetnemen, belazeren, bedonderen, besjoemelen

##### Verwante begrippen

* sodemieter

#### Gangbaarheid

* Het woord besodemieteren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "besodemieteren" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 87 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# besodemieterdst
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: besodemieterdst (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·so·de·mie·terdst

#### Bijvoeglijk naamwoord

besodemieterdst
* onverbogen vorm van de overtreffende trap van besodemieterd

#### Gangbaarheid

* Het woord besodemieterdst staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# besognes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: besognes (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·sog·nes

#### Zelfstandig naamwoord

de besognes mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord besogne
    ▸ Andere besognes dan haar eigen kon ze er nu gewoon niet meer bij hebben.

#### Gangbaarheid

* Het woord besognes staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "besognes" herkend door:
| 72 % | van de Nederlanders; |
| 64 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# besodemieterende
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: besodemieterende (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·so·de·mie·te·ren·de

#### Werkwoord

besodemieterende
* verbogen vorm van besodemieterend, het onvoltooid deelwoord van besodemieteren

#### Gangbaarheid

* Het woord besodemieterende staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# bemoeiende
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: bemoeiende (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·moei·en·de

#### Werkwoord

bemoeiende
* verbogen vorm van bemoeiend, het onvoltooid deelwoord van bemoeien

#### Gangbaarheid

* Het woord bemoeiende staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# bemoeienis
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: bemoeienis (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·moei·e·nis

##### Woordherkomst en -opbouw

* Naamwoord van handeling van bemoeien met het achtervoegsel -enis

#### Zelfstandig naamwoord

de bemoeienis v
* interventie in een bepaalde gang van zake, het zich bemoeien met iets, moeite gebaan voor iets
*   * Zijn bemoeienissen bleken volledig voor niets geweest te zijn.
*   * Door zijn bemoeienis is alles toch weer goed gekomen.

#### Gangbaarheid

* Het woord bemoeienis staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bemoeienis" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 96 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# bemoeiing
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: bemoeiing (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·moei·ing

##### Woordherkomst en -opbouw

* Naamwoord van handeling van bemoeien met het achtervoegsel -ing

#### Zelfstandig naamwoord

de bemoeiing v
* het bemoeien

##### Verwante begrippen

* poging, stap

##### Hyponiemen

* overheidsbemoeiing, staatsbemoeiing

#### Gangbaarheid

* Het woord bemoeiing staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bemoeiing" herkend door:
| 74 % | van de Nederlanders; |
| 76 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# bemoeiingen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: bemoeiingen (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·moei·in·gen

#### Zelfstandig naamwoord

de bemoeiingen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord bemoeiing

#### Gangbaarheid

* Het woord bemoeiingen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# beeldwit
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beeldwit (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* beeld·wit

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van beeld en wit

#### Zelfstandig naamwoord

het beeldwit o
* slaapwandelaar

#### Bijvoeglijk naamwoord

beeldwit
* met helderziende gaven

#### Verwijzingen

* ↑ beeldwit op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).

#### Gangbaarheid

* Het woord 'beeldwit' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
# beeldwitte
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beeldwitte (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* beeld·wit·te

#### Bijvoeglijk naamwoord

beeldwitte
* verbogen vorm van de stellende trap van beeldwit
# beeldwoordenboek
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beeldwoordenboek (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* beeld·woor·den·boek

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van beeld en woordenboek

#### Zelfstandig naamwoord

het beeldwoordenboek o
* woordenboek waarbij in plaats van een beschrijving van het woord een plaatje of foto wordt gebruikt

#### Gangbaarheid

* Het woord 'beeldwoordenboek' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.
# beeldwitjes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beeldwitjes (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* beeld·wit·jes

#### Zelfstandig naamwoord

de beeldwitjes mv
* verkleinwoord meervoud van het zelfstandig naamwoord beeldwit
# beeldwitten
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beeldwitten (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* beeld·wit·ten

#### Zelfstandig naamwoord

de beeldwitten mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord beeldwit
# beeldwoordenboekje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beeldwoordenboekje (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* beeld·woor·den·boek·je

#### Zelfstandig naamwoord

het beeldwoordenboekje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord beeldwoordenboek
# beeldwoordenboeken
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beeldwoordenboeken (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* beeld·woor·den·boe·ken

#### Zelfstandig naamwoord

de beeldwoordenboeken mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord beeldwoordenboek
# beeldwitje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: beeldwitje (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* beeld·wit·je

#### Zelfstandig naamwoord

het beeldwitje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord beeldwit
# belichtende
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belichtende (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·lich·ten·de

#### Werkwoord

belichtende
* verbogen vorm van belichtend, het onvoltooid deelwoord van belichten

#### Gangbaarheid

* Het woord belichtende staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# belichter
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belichter (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·lich·ter

##### Woordherkomst en -opbouw

* Naamwoord van handeling van belichten met het achtervoegsel -er

#### Zelfstandig naamwoord

de belichter m
* (beroep) iemand die bij filmopnamen of toneelvoorstellingen de belichting regelt

##### Verwante begrippen

* mannelijke vorm van belichtster

#### Gangbaarheid

* Het woord belichter staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "belichter" herkend door:
| 92 % | van de Nederlanders; |
| 94 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# belichten onder
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belichten onder (hulp, bestand)
* IPA: / bəˈlɪxtə(n) ˈɔndər / (5 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* be·lich·ten on·der

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit belichten (werkwoord) en onder (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

belichten (…) onder
* meervoud tegenwoordige tijd van onderbelichten

#### Gangbaarheid

* Het woord belichten onder staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# belichten
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belichten (hulp, bestand)
* IPA: / bəˈlɪxtə(n) / (3 lettergrepen)
** (Noord-Nederland): /bə.ˈlɪχ.tə(n)/
** (Vlaanderen, Brabant): /bə.ˈlɪx.tə(n)/
** (Limburg): /bə.ˈlɪx.tə(n)/

##### Woordafbreking

* be·lich·ten

##### Woordherkomst en -opbouw

* afgeleid van lichten met het voorvoegsel be-

#### Werkwoord

belichten
* overgankelijk licht schijnen op iets
*   * Ze moesten de gevel belichten om hun werk te kunnen doen.
* overgankelijk, (figuurlijk) van een bepaalde kant bekijken, toelichten, uitleggen
*   * We moeten die zaak ook eens belichten vanuit het perspectief van de dader.
    ▸ De bedoeling van dit boek is hierbij behulpzaam te zijn. In de vele lees- en voorleesverhalen en de korte documentaties wordt iets van de oorsprong en de viering van onze jaarfeesten belicht.
    ▸ In plaats van de zaken vanuit haar perspectief te zien, belichtte haar zus voornamelijk ‘de andere kant van het gelijk’, zoals zij het gekscherend noemde.
* overgankelijk, (fotografie) een bepaalde tijd licht laten vallen op de film om deze op te nemen
*   * Deze foto is te lang belicht.

##### Hyponiemen

* onderbelichten, overbelichten

##### Afgeleide begrippen

* belichter, belichting

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord belichten staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "belichten" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 7
* ↑ Suzanne Vermeer “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# belichting
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belichting (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·lich·ting

##### Woordherkomst en -opbouw

* Naamwoord van handeling van belichten met het achtervoegsel -ing

#### Zelfstandig naamwoord

de belichting v
* de kwaliteiten van het licht dat gebruikt wordt bij bij fotografie, in het theater en bij de filmindustrie
*   * Door de speciale belichting ontstond een sprookjesachtige sfeer in de film.
*   * Debra Solomon staat als een standwerker op de Engaged Art Fair. Bevlogen praat ze over haar werk. Ze schreeuwt een beetje, want we zijn in debatcentrum De Balie in Amsterdam en daar is de akoestiek net zo schimmig als de belichting.

#### Gangbaarheid

* Het woord belichting staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "belichting" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Joyce Roodnat NRC (7 december 2016)
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# belichters
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belichters (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·lich·ters

#### Zelfstandig naamwoord

de belichters mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord belichter

#### Gangbaarheid

* Het woord belichters staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# belichtingsmeter
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: belichtingsmeter (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·lich·tings·me·ter

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van belichting en meter met het invoegsel -s-

#### Zelfstandig naamwoord

de belichtingsmeter m
* een meetinstrument dat een goede belichtingstijd van foto's kan bepalen
*   * Vergeet niet een belichtingsmeter te gebruiken!

##### Vertalingen
#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Gangbaarheid

* Het woord belichtingsmeter staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# benijdbaarste
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: benijdbaarste (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·nijd·baar·ste

#### Bijvoeglijk naamwoord

benijdbaarste
* verbogen vorm van de overtreffende trap van benijdbaar
# benijdende
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: benijdende (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·nij·den·de

#### Werkwoord

benijdende
* verbogen vorm van benijdend, het onvoltooid deelwoord van benijden

#### Gangbaarheid

* Het woord benijdende staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# benijden
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: benijden (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·nij·den

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘jaloers zijn’ voor het eerst aangetroffen in 1265
* van Middelnederlands beniden; op te vatten als afgeleid van een verouderd nijden ww met het voorvoegsel be-

#### Werkwoord

benijden
* overgankelijk wensen dat men zelf mocht hebben wat een ander heeft en met de nodige pijn ervaren dat dat niet het geval is, jaloers zijn
*   * Ik benijd mensen die rijker zijn dan ik ben.
*   * Hij was niet te benijden met al die problemen met zijn gezondheid.

##### Opmerkingen

* De afleiding gaat via nijden ww terug op Middelnederlands niden ww en Oudnederlands nīthen ww die zelf weer als denominatieven kunnen worden beschouwd van respectievelijk nijd zn , nijt zn en nīth zn . Om die reden kende 'benijden' altijd een zwakke vervoeging. Onder invloed van het Oudhoogduitse nīdīn dat wel een sterk werkwoord is en werkwoorden als lijden en rijden bestaat van oudsher de neiging om als verleden tijd beneed te gebruiken. De taalkundige Ten Kate meende daarom in 1723 dat benijden oorspronkelijk een sterk werkwoord was, maar dit strookt niet met de oude teksten die sindsdien in veel ruimere mate onderzocht zijn.

##### Verwante begrippen

* bewonderen, misgunnen

##### Afgeleide begrippen

* benijdbaar, benijdenswaard, benijder, benijdster

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord benijden staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "benijden" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ "benijden" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ benijden op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Vroegmiddelnederlands Woordenboek
* ↑ Middelnederlandsch Woordenboek
* ↑ Oudnederlands Woordenboek
* ↑ Kate Hz., L. ten (eds.: J. Noordegraaf & M. van der Wal) Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake. Eerste deel. 1723 herdruk (2001) Uitgeverij Canaletto / Repro-Holland BV, Alphen aan den Rijn; ISBN 90 6469 766 3: p. 554; geraadpleegd 2018-02-24
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# benijdbare
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: benijdbare (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* be·nijd·ba·re

#### Bijvoeglijk naamwoord

benijdbare
* verbogen vorm van de stellende trap van benijdbaar