OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# kraakstem
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kraakstem (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kraak·stem

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van kraken ww en stem zn

#### Zelfstandig naamwoord

de kraakstem v / m
* droog, scherp, schor klinkende stem
    ▸ 'Hallo?'Het was Heer Rat, die, zoals hij met zijn kraakstem zei, 'het nieuwe huis kwam inzegenen'.
    ▸ Spreekstalmeester Erik van Muiswinkel (met het privé-strikje van Mai Spijkers). Erik heeft vele stemmetjes in portfolio, waaronder deze avond de nasale kraakstem van wijlen Gerrit Komrij.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord kraakstem staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ A.F.Th. van der Heijden “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014
* ↑ Weblink bron Geschreven door:Edwin van Sas “Boekenbal 2013: de foto’s” (18/03/2013), HP de Tijd
# kraakperswagen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kraakperswagen (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kraak·pers·wa·gen

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstellende samenstelling van kraak ww,  pers ww en wagen zn

#### Zelfstandig naamwoord

de kraakperswagen m
* (verkeer) vuilniswagen waarin het vuilnis van achteren wordt ingeworpen en vervolgens samengedrukt wordt
    ▸ Een kraakperswagen is een veel gebruikte vuilniswagen in Nederland. Bij deze wagen wordt achteraan vuilnis ingeworpen. Vervolgens wordt dit geperst en naar de een vuilnishoop of een verbrandingsoven gereden.

##### Hyperoniemen

* vuilniswagen, vrachtwagen

#### Gangbaarheid

* Het woord kraakperswagen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Kraakperswagen” (geraadpleegd 6 juni 2021), Wikipedia
# kraakt af
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kraakt af (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkrakt ˈɑf / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kraakt af

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kraakt (werkwoord) en af (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kraakt (…) af
* tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van afkraken
*   * Jij kraakt af.
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van afkraken
*   * Hij kraakt af.
* (verouderd) gebiedende wijs meervoud van afkraken
*   * Kraakt af!

#### Gangbaarheid

* Het woord kraakt af staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen terug
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen terug (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwamə(n) t(ə)ˈrʏx / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwa·men te·rug

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en terug (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (…) terug
* meervoud verleden tijd van terugkomen
*   * Wij kwamen terug.
*   * Jullie kwamen terug.
*   * Zij kwamen terug.

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen terug staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen vol
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen vol (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwamə(n) ˈvɔl / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwa·men vol

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en vol (bijvoeglijk naamwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (…) vol
* meervoud verleden tijd van volkomen
*   * Wij kwamen vol.
*   * Jullie kwamen vol.
*   * Zij kwamen vol.

#### Gangbaarheid

* Het woord 'kwamen vol' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# kwamen voor
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen voor (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kwa·men voor

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en voor, hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen voor
* meervoud verleden tijd van voorkomen
*   * Wij kwamen voor.
*   * Jullie kwamen voor.
*   * Zij kwamen voor.

##### Verwante begrippen

* voorkwamen

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen voor staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen thuis
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen thuis (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwamə(n) ˈtœys / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwa·men thuis

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en thuis (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (…) thuis
* meervoud verleden tijd van thuiskomen
*   * Wij kwamen thuis.
*   * Jullie kwamen thuis.
*   * Zij kwamen thuis.

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen thuis staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen uit
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen uit (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwamə(n) ˈœyt / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwa·men uit

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en uit (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (…) uit
* meervoud verleden tijd van uitkomen
*   * Wij kwamen uit.
*   * Jullie kwamen uit.
*   * Zij kwamen uit.

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen uit staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen terecht
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen terecht (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwamə(n) təˈrɛxt / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwa·men te·recht

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en terecht (bijvoeglijk naamwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (…) terecht
* meervoud verleden tijd van terechtkomen
*   * Wij kwamen terecht.
*   * Jullie kwamen terecht.
*   * Zij kwamen terecht.

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen terecht staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen toe
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen toe (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwamə(n) ˈtu / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwa·men toe

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en toe (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (…) toe
* meervoud verleden tijd van toekomen
*   * Wij kwamen toe.
*   * Jullie kwamen toe.
*   * Zij kwamen toe.

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen toe staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen tussen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen tussen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwamə(n) ˈtʏsə(n) / (4 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwa·men tus·sen

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en tussen (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (…) tussen
* meervoud verleden tijd van tussenkomen
*   * Wij kwamen tussen.
*   * Jullie kwamen tussen.
*   * Zij kwamen tussen.

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen tussen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen voorbij
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen voorbij (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kwa·men voor·bij

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en voorbij, hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (...) voorbij
* meervoud verleden tijd van voorbijkomen
*   * Wij kwamen voorbij.
*   * Jullie kwamen voorbij.
*   * Zij kwamen voorbij.

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen voorbij staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kwamen voort
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kwamen voort (hulp, bestand)
* IPA: / ˈkwamə(n) ˈvort / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* kwa·men voort

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit kwamen (werkwoord) en voort (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

kwamen (…) voort
* meervoud verleden tijd van voortkomen
*   * Wij kwamen voort.
*   * Jullie kwamen voort.
*   * Zij kwamen voort.

#### Gangbaarheid

* Het woord kwamen voort staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kreukvrij
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kreukvrij (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kreuk·vrij

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van kreuk en vrij

#### Bijvoeglijk naamwoord

kreukvrij
* helemaal glad zonder vouwen blijvend
*   * (kleding) (huishouden) Maar toch is het niet zozeer de kleurrijke bal die opvalt in deze video van regisseur Oliver Hadlee Pearch (die bovendien werd opgenomen in Westbourne House in Notting Hill, de allereerste boetiek van Paul Smith), maar de outfit van freestyler voetbal John Farnworth. Die werd voor de opnames immers uitgedost in een travel suit van Paul Smith, een pak dat altijd kreukvrij blijft.
* (figuurlijk) alsof het nog helemaal nieuw en ongbruikt is
*   * Vrouwen gaan langer kreukvrij door het leven dan mannen, bij wie het verval al rond hun vijftigste duidelijk zichtbaar is. Dat blijkt uit Rotterdams rimpel-onderzoek.

##### Synoniemen

* zelfstrijkend, no-iron, strijkvrij, kreukecht, kreukvast

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord kreukvrij staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kreukvrij" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Verwijzingen

* ↑ kreukvrij op website: Etymologiebank.nl
* ↑ De Standaard 18/06/2014 edm
* ↑ Tubantia Hanneke van Houwelingen 06-04-2017
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# kreun
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kreun (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* kreun

#### Werkwoord

kreun
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kreunen
*   * Ik kreun.
* gebiedende wijs van kreunen
*   * Kreun!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kreunen
*   * Kreun je?

#### Gangbaarheid

* Het woord kreun staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# kruidenmarinades
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruidenmarinades (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·den·ma·ri·na·des

#### Zelfstandig naamwoord

de kruidenmarinades mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord kruidenmarinade
# kruidenmeestertjes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruidenmeestertjes (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·den·mees·ter·tjes

#### Zelfstandig naamwoord

de kruidenmeestertjes mv
* verkleinwoord meervoud van het zelfstandig naamwoord kruidenmeester
# kruidenmeesters
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruidenmeesters (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·den·mees·ters

#### Zelfstandig naamwoord

de kruidenmeesters mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord kruidenmeester
# kruidenmandje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruidenmandje (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·den·mand·je

#### Zelfstandig naamwoord

het kruidenmandje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord kruidenmand
# kruidenmeester
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruidenmeester (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·den·mees·ter

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van kruid en meester met het invoegsel -en-

#### Zelfstandig naamwoord

de kruidenmeester m
* persoon met grote kennis van kruiden en hun vaak medicinale toepassingen

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord 'kruidenmeester' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# kruidenmeestertje
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruidenmeestertje (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·den·mees·ter·tje

#### Zelfstandig naamwoord

het kruidenmeestertje o
* verkleinwoord enkelvoud van het zelfstandig naamwoord kruidenmeester
# kruidenmengsel
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruidenmengsel (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·den·meng·sel

##### Woordherkomst en -opbouw

* samenstelling van kruid zn en mengsel zn met het invoegsel -en-

#### Zelfstandig naamwoord

het kruidenmengsel o
* een mix van verschillende kruiden
    ▸ De enigen die buiten hun gezin wisten hoe het ervoor stond waren de buren. Dagelijks kwam Imke Brandsma informeren hoe het met Catharina ging. 'Ik kan een versterkend kruidenmengsel voor haar maken,'opperde ze.
    ▸ Spice is een kruidenmengsel waaraan een synthetische drug is toegevoegd. Het lijkt op cannabis maar is veel verslavender. Het is te verwerken in papier en kan op die manier een gevangenis binnen worden gesmokkeld.

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord kruidenmengsel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Carla de Jong “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132
* ↑ Weblink bron “Gevangenen Roermond krijgen alleen nog kopieën van post” (04-06-2021), NOS
# kruidenmandjes
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruidenmandjes (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·den·mand·jes

#### Zelfstandig naamwoord

de kruidenmandjes mv
* verkleinwoord meervoud van het zelfstandig naamwoord kruidenmand
# knassende
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: knassende (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* knas·sen·de

#### Werkwoord

knassende
* verbogen vorm van knassend, het onvoltooid deelwoord van knassen

#### Gangbaarheid

* Het woord 'knassende' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# knast
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: knast (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* knast

#### Werkwoord

knast
* tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van knassen
*   * Jij knast.
* derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van knassen
*   * Hij knast.
* (verouderd) gebiedende wijs meervoud van knassen
*   * Knast!
# knastakselen
## Deens
##### Woordafbreking

* knast·ak·se·len

#### Zelfstandig naamwoord

knastakselen, g
* bepaalde vorm nominatief enkelvoud van knastaksel

##### Schrijfwijzen

* knastakslen
# knastakselkæder
## Deens
##### Woordafbreking

* knast·ak·sel·kæ·der

#### Zelfstandig naamwoord

knastakselkæder, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van knastakselkæde
# knaste
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: knaste (hulp, bestand)
* IPA: /ˈknɑstə/

##### Woordafbreking

* knas·te

##### Woordherkomst en -opbouw

* Herkomst: Bargoens

#### Werkwoord

knaste
* enkelvoud verleden tijd van knassen
*   * Ik knaste.
*   * Jij knaste.
*   * Hij, zij, het knaste.

#### Verwijzingen

* ↑ Stichting Hebreeuwse en Jiddisje woorden in het Nederlands
# knastakselkæden
## Deens
##### Woordafbreking

* knast·ak·sel·kæ·den

#### Zelfstandig naamwoord

knastakselkæden, g
* bepaalde vorm nominatief enkelvoud van knastakselkæde
# knastakselkæderne
## Deens
##### Woordafbreking

* knast·ak·sel·kæ·der·ne

#### Zelfstandig naamwoord

knastakselkæderne, mv
* bepaalde vorm nominatief meervoud van knastakselkæde
# knastakslen
## Deens
##### Woordafbreking

* knast·aks·len

#### Zelfstandig naamwoord

knastakslen, g
* bepaalde vorm nominatief enkelvoud van knastaksel

##### Schrijfwijzen

* knastakselen
# knastaksler
## Deens
##### Woordafbreking

* knast·aks·ler

#### Zelfstandig naamwoord

knastaksler, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van knastaksel
# knastakslerne
## Deens
##### Woordafbreking

* knast·aks·ler·ne

#### Zelfstandig naamwoord

knastakslerne, mv
* bepaalde vorm nominatief meervoud van knastaksel
# kræmmerne
## Deens
##### Woordafbreking

* kræm·mer·ne

#### Zelfstandig naamwoord

kræmmerne, mv
* bepaalde vorm nominatief meervoud van kræmmer
# krävs
## Zweeds
##### Uitspraak

* Geluid: krävs (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krävs·swe

#### Werkwoord

krävs
* tegenwoordige tijd aantonende wijs lijdende vorm van kräva

#### Werkwoord

krävs
* verleden tijd aantonende wijs lijdende vorm van krävas
# krævede
## Deens
##### Woordafbreking

* kræ·ve·de

#### Werkwoord

krævede
* verleden tijd van kræve
# kræmmere
## Deens
##### Woordafbreking

* kræm·me·re

#### Zelfstandig naamwoord

kræmmere, mv
* onbepaalde vorm nominatief meervoud van kræmmer
# kræmmeren
## Deens
##### Woordafbreking

* kræm·me·ren

#### Zelfstandig naamwoord

kræmmeren, g
* bepaalde vorm nominatief enkelvoud van kræmmer
# kræver
## Deens
##### Woordafbreking

* kræ·ver

#### Werkwoord

kræver
* tegenwoordige tijd van kræve
# kræves
## Deens
##### Woordafbreking

* kræ·ves

#### Werkwoord

kræves
* lijdende vorm in de tegenwoordige tijd van kræve
# kräldjur
## Zweeds
#### Zelfstandig naamwoord

kräldjur o
* (reptielen) reptiel
# kråka
## Zweeds
#### Zelfstandig naamwoord

* (zangvogels) kraai
# laast
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laast (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* laast

#### Werkwoord

laast
* gij-vorm verleden tijd van lezen
*   * Gij laast.
    ▸ Want hoe ge, toen gij laast, ter borst moest voelen nijpen de pijn van wie, miskend, zelfs om zijn onschuld treurt: veel beter dan ik-zelf zoudt gij mijn woord begrijpen dat nóg in trots het hoofd u beurt.

#### Gangbaarheid

* Het woord 'laast' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron Karel van de Woestijne “Verzameld dichtwerk. Deel 1. Lyrische poëzie” (2007)

## Afrikaans
#### Bijvoeglijk naamwoord

laast
* overtreffende trap van laat: laatst, laatste
    «Ek dog ek bel my assuransie 'n week of so gelede en bevraagteken hoekom dit so duur geword het die laast paar maande»Ik dacht ik zal m'n verzekering eens bellen zo'n week of wat geleden om te vragen waarom het de laatste paar maanden zo duur geworden is.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron “Landbou” (12 september 2008)
# laat achter
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laat achter (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* laat ach·ter

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit laat (werkwoord) en achter, hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

laat achter
* enkelvoud tegenwoordige tijd van achterlaten
* gebiedende wijs van achterlaten

#### Gangbaarheid

* Het woord laat achter staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# laat af
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laat af (hulp, bestand)
* IPA: / ˈlat ˈɑf / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* laat af

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit laat (werkwoord) en af (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

laat (…) af
* enkelvoud tegenwoordige tijd van aflaten
* gebiedende wijs van aflaten

#### Gangbaarheid

* Het woord laat af staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# laat binnen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laat binnen (hulp, bestand)
* IPA: / ˈlat ˈbɪnən / (3 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* laat bin·nen

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit laat (werkwoord) en binnen (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

laat (…) binnen
* enkelvoud tegenwoordige tijd van binnenlaten
* gebiedende wijs van binnenlaten

#### Gangbaarheid

* Het woord laat binnen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# laast na
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laast na (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* laast na

#### Werkwoord

laast na
* gij-vorm verleden tijd van nalezen
*   * Gij laast na.
# laat Latijn
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laat Latijn (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* laat La·tijn

#### Zelfstandig naamwoord

het laat Latijn o
* (taal) de Latijnse taal zoals die gesproken en geschreven werd na de grote bloeiperiode van de Romeinse cultuur, van ongeveer 100 tot 900 na Christus

##### Synoniemen

* postklassiek Latijn, Laatlatijn

##### Verwante begrippen

* Voorafgegaan door het klassiek Latijn, opgevolgd door het middeleeuws Latijn

#### Gangbaarheid

* Het woord 'laat Latijn' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# laat aan
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laat aan (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* laat aan

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit laat (werkwoord) en aan, hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

laat aan
* enkelvoud tegenwoordige tijd van aanlaten
* gebiedende wijs van aanlaten

#### Gangbaarheid

* Het woord 'laat aan' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
# laat door
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laat door (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* laat door

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit laat (werkwoord) en door, hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

laat door
* enkelvoud tegenwoordige tijd van doorlaten
* gebiedende wijs van doorlaten

#### Gangbaarheid

* Het woord laat door staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
# laat
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laat (hulp, bestand)
* IPA: / lat / (1 lettergreep)

##### Woordafbreking

* laat

##### Woordherkomst en -opbouw

* (bijvoeglijk naamwoord) erfwoord via het Middelnederlandse late van de Germaanse stam lata. Verwant met het Gotische lats, Oudsaksische lat, Oudnoords latr en Latijn lassus. Van Indo-Europees *leh1d-. In de betekenis ‘niet vroeg’ voor het eerst aangetroffen in 1281
* (zelfstandig naamwoord) erfwoord van Middelnederlands laet, late. Vermoedelijk afgeleid van het ww. laten. Uiteindelijk dezelfde wortel in het PIE als het bijvoeglijk naamwoord.

#### Bijvoeglijk naamwoord

laat
* na het moment dat was voorzien
    ▸ Op de kaart stond namelijk dat er over 15 kilometer een meertje (Lake Morena) zou zijn, maar ik liep erg langzaam en het werd al laat.
    ▸ Aan de ene kant wilde ik in de late middag zo snel mogelijk de pas over, maar aan de andere kant zou het de volgende ochtend veel veiliger zijn doordat de sneeuw ’s ochtends vroeg nog bevroren zou zijn, waardoor er minder kans op wegglijden was.
* (sociologie) (van opgroeiende kinderen) met een langzamere ontwikkeling dan wat normaal is
*   * Wanneer is een kind laat met praten?

##### Antoniemen

* [1] vroeg bn

##### Hyponiemen

* (intensivering) allerlaatst

##### Verwante begrippen

* tardief, vergevorderd

##### Afgeleide begrippen

| laatantiek laatbeurs laatbloeiend | laatbloeier laatglaciaal Laatgotisch | laathoeve laathof laatkomer | Laatlatijn laatmes laatmiddeleeuws | laatmis laattijdig laatvlieger lating |

##### Uitdrukkingen en gezegden

[1]
* Voor de waarheid is het nooit te laat.
* Weten hoe laat het is

##### Overerving en ontlening

* Indonesisch: telat

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de laat m
* (geschiedenis), (maatschappij) in de middeleeuwen een halfvrije boer [1] die levenslang verplicht was op een bepaalde plaats bepaalde werkzaamheden voor een landheer te verrichten
*   * Een laat was oorspronkelijk een cijnsplichtige, behorend bij een bepaald domein.

##### Synoniemen

* horige, halfvrije

##### Afgeleide begrippen

* laatbank, laathoeve

#### Werkwoord

laat
* enkelvoud tegenwoordige tijd van laten
* gebiedende wijs van laten

##### Afgeleide begrippen

* gelaat, laatdunkend, laatkoers, laatprijs

#### Gangbaarheid

* Het woord laat staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "laat" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "laat" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* 1 2 laat op website: Etymologiebank.nl
* 1 2 Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ http://test.hops-research.org/all/brabants_heem_1988_XL_3_104_117.pdf
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
# laat daar
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: laat daar (hulp, bestand)
* IPA: / ˈlat ˈdar / (2 lettergrepen)

##### Woordafbreking

* laat daar

##### Woordherkomst en -opbouw

* uit laat (werkwoord) en daar (bijwoord), hiertussen kunnen nog andere woorden staan

#### Werkwoord

laat (…) daar
* enkelvoud tegenwoordige tijd van daarlaten
* gebiedende wijs van daarlaten

#### Gangbaarheid

* Het woord laat daar staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.