# precedent
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: precedent (hulp, bestand)
* IPA: /presəˈdɛnt/

##### Woordafbreking

* pre·ce·dent

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘eerder plaatsgevonden hebbend geval’ voor het eerst aangetroffen in 1503.
* Leenwoord uit Frans précédent, ontleend aan Latijn praecēdēns, het gesubstantiveerde teg. deelw. van praecēdere ‘voorgaan’.

#### Zelfstandig naamwoord

het precedent o
* een gebeurtenis of voorbeeld van vroeger waarop men zich kan beroepen als een nieuw dergelijk geval zich voordoet om er hetzelfde gevolg aan te geven
*   * Een oud Brussels adagium zegt dat er geen oplossing is, totdat er wel een oplossing is. Maar is die er in dit geval wel, als niemand beweegt - en zoals het er nu naar uit ziet, wil niemand ook maar één millimeter richting de ander schuiven. Dat zou voor May politieke zelfmoord betekenen en voor de Europese Unie een precedent dat ze onder geen beding wil scheppen.
*   * Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden en leider van de Democraten, meldt dat haar partij ‘gepast’ zal reageren. Ze dreigt met juridische maatregelen als Trump inderdaad de noodtoestand afkondigt. „De situatie aan de grens is geen noodgeval”, beklemtoont ze. „Met de afkondiging ervan zou Trump overigens ook een precedent scheppen dat zowel door Democraten als Republikeinen niet wordt getolereerd”, waarschuwt ze.
* (juridisch) (procesrecht) bestaande rechterlijke uitspraak die als uitgangspunt dient voor een te nemen rechterlijke beslissing van een vergelijkbaar geschil

##### Synoniemen

* [2] antecedent

##### Afgeleide begrippen

* [2] precedentwerking

##### Verwante begrippen

* [2] jurisprudentie

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord precedent staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "precedent" herkend door:
| 90 % | van de Nederlanders; |
| 98 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "precedent" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ precedent op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Tubantia Mark van Assen 31-01-19 EU weigert opnieuw te onderhandelen over brexit met premier May
* ↑ Tubantia Sanne Schelfaut 14 feb. 2019 Witte Huis: Trump gaat noodtoestand uitroepen om omstreden grensmuur te bouwen
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Tsjechisch
##### Uitspraak

* IPA: /prɛtsɛdɛnt/

##### Woordafbreking

* pre·ce·dent

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van het Latijnse praecedens

#### Zelfstandig naamwoord

precedent monbezield
* precedent
    «Jeho úspěch se může stát významným precedentem.»
       Zijn succes kan een belangrijke precedent worden.

##### Schrijfwijzen

* precedens o

##### Afgeleide begrippen

* precedenční / precedentní

##### Verwante begrippen

* bezprecedentně (bw.)
* bezprecedentní
* cese v

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
* Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)