# rechter

* Niet te verwarren met: rechter-

## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: rechter (hulp, bestand)
* IPA: /ˈrɛxtər/

##### Woordafbreking

* rech·ter

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘lid van een rechtbank’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240
* Naamwoord van handeling van rechten met het achtervoegsel -er

#### Zelfstandig naamwoord

de rechter m
* (juridisch) (beroep) persoon die rechtspreekt, persoon die een oordeel velt
*   * In 2002 ging Gil voor de bijl: hij werd door de rechter uit zijn ambt gezet wegens het verduisteren van 400 miljoen euro aan gemeentegelden.

##### Synoniemen

* richter

##### Hyponiemen

| AROB-rechter ambtenarenrechter antimaffiarechter appelrechter arbeidsrechter belastingrechter bemiddelingsrechter beroepsrechter beslagrechter bestuursrechter bodemrechter burgerrechter buurtrechter | dorpsrechter ex-rechter faillissementsrechter feitenrechter geloofsrechter grensrechter grievenrechter halsrechter handelsrechter immigratierechter jeugdrechter kamprechter kandidaat-rechter | kantonrechter kinderrechter kortgedingrechter landrechter lekenrechter lijnrechter mediatierechter netrechter onderzoeksrechter opperrechter oud-rechter persrechter politierechter rolrechter | scheidsrechter scherprechter snelheidsrechter spijbelrechter strafrechter supersnelrechter terrorismerechter tuchtrechter voorzieningenrechter vrederechter vreemdelingenrechter werkrechter wijkrechter zijlrechter |

##### Afgeleide begrippen

* rechter-commissaris, rechter-plaatsvervanger, rechterlijk, rechterschap, rechtersrecht

##### Verwante begrippen

* befgajes

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Naar de rechter stappen
* Rechter in eigen zaak zijn
* [Voor] eigen rechter spelen

##### Woordherkomst en -opbouw

* Afgeleid van rechts met het achtervoegsel -er

#### Bijvoeglijk naamwoord

rechter
* aan de tegenovergestelde zijde van het lichaam waar gewoonlijk het hart zit
*   * Ik heb hier de rechter sok, maar waar is de linker gebleven?

##### Antoniemen

* linker

##### Afgeleide begrippen

| rechteraanvaller rechterachterlicht rechterarm rechterbaan rechterbaanvak rechterbal rechterbeen rechterbenedenhoek rechterbil rechterbocht rechterboezem rechterborst rechterbovenbeen rechterbovenhoek rechterbuur rechterdeel rechterdij rechterdijbeen rechterdijbeenbreuk rechterduim rechterelleboog rechterenkel rechterflank rechtergedeelte | rechterhand rechterhartkamer rechterhelft rechterhemisfeer rechterhersenhelft rechterheup rechterhiel rechterhoek rechterkamer rechterkant rechterkantlijn rechterknie rechterknop rechterkolom rechterkuit rechterlong rechtermarge rechtermiddelvinger rechtermiddenvelder rechtermondhoek rechtermotor rechtermouw rechtermuis rechtermuisklik | rechtermuisknop rechtermuur rechterneusgat rechternier rechteroever rechteronderarm rechteronderbeen rechteronderhoek rechteroog rechteroor rechterpagina rechterpedaal rechterpink rechterpols rechterportier rechterraam rechterrib rechterrij rechterrijbaan rechterrijstrook rechterringvinger rechterrol rechterscheenbeen rechterschoen | rechterschouder rechterslaap rechterspits rechtersprongbeen rechterstoel rechterteelbal rechterventrikel rechterverdediger rechtervinger rechtervleugel rechtervoet rechtervoorwiel rechtervuist rechterwang rechterweghelft rechterwenkbrauw rechterwiel rechterwijsvinger rechterzak rechterzij rechterzijde rechterzijgevel rechterzijkant rechterzijspiegel rechterzijtak |

##### Woordherkomst en -opbouw

* recht met het achtervoegsel -er

#### Bijvoeglijk naamwoord

rechter
* onverbogen vorm van de vergrotende trap van recht
*   * Daarna werd mijn stoel een stukje rechter gezet en kreeg nu weer zo'n warme doek in mijn nek.

#### Gangbaarheid

* Het woord rechter staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "rechter" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "rechter" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ www.volkskrant.nl
* ↑ Aarts, F.C.M. Mijn vaartijd (2004) lulu.com; ISBN 9781291835915; p. 151;geraadpleegd 2017-04-06
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be