# kruisen
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: kruisen (hulp, bestand)

##### Woordafbreking

* krui·sen

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘een kruis doen vormen, snijden’ voor het eerst aangetroffen in 1350
* afgeleid van kruis met het achtervoegsel -en

#### Werkwoord

kruisen
* onovergankelijk zich kruiselings heen en weer bewegen
* onovergankelijk (scheepvaart) laveren
* onovergankelijk zich verplaatsen met gewone snelheid
* aan een kruis slaan, kruisigen
* overgankelijk kruiselings plaatsen
* overgankelijk bevruchting laten plaatsvinden tussen exemplaren van verschillend soort of ras
* kruispunt maken
*   * De twee rechte lijnen kruisten elkaar in het snijpunt.
*   * Hun blikken kruisten elkaar, Péricourt glimlachte naar hem, een kinderlijke glimlach als voorbereiding op een goede grap.
* snijden, oversteken
    ▸ Mijn lichaam moest zich constant aanpassen aan de lange afstanden en mijn nieuwe levensstijl waardoor ik heel snel steeds weer honger had. Het maakte niet uit wat en hoeveel ik at, het leek nooit genoeg te zijn. Gelukkig zou de trail binnenkort een weg kruisen waarlangs ik het legendarische ‘Paradise Café’ kon bereiken.

##### Hyponiemen

* aankruisen, bekruisen, doorkruisen, omkruisen, opkruisen, rondkruisen, uitkruisen

##### Afgeleide begrippen

| kruisafneming kruisallergie kruisarm kruisbalk kruisband kruisbanier kruisbasiliek kruisbeeld kruisbek kruisbes kruisbeschermer kruisbesmetting kruisbestuiving kruisbeuk kruisbevruchting kruisbloem kruisbloemig kruisboog kruiscorrelatie kruisdagen | kruisdistel kruisdood kruisdoorn kruisdraad kruisdraging kruiser kruisfinale kruisgang kruisgewelf kruisharing kruisheer kruishoofd kruishoogte kruishout kruisinfectie kruising kruisjassen kruiskade kruiskerk kruiskop | kruiskoppeling kruiskozijn kruiskruid kruislegende kruislicht kruismast kruismol kruisnet kruisoffer kruisoprichting kruisorganisatie kruispeiling kruispijler kruisplaat kruisprocessie kruisproduct kruisproef kruispunt kruisraket kruisreactie kruisrelatie | kruisresistentie kruisridder kruisrijm kruisschakelaar kruisschakeling kruisschroevendraaier kruissjorring kruissleutel kruissnarig kruissnelheid kruisspin kruisstaal kruisstaf kruissteek kruissteen kruisstelling kruisstoot kruisstraat kruissubsidie kruistabel kruisteken | kruistitel kruistocht kruisvaan kruisvaarder kruisvaart kruisvenster kruisverband kruisvereniging kruisverheffing kruisverhoor kruisverkoop kruisvermogen kruisverwijzing kruisvormig kruisvuur kruisweg kruiswerk kruiswissel kruiswoord kruiswortel kruiszijde |

##### Vertalingen
#### Zelfstandig naamwoord

de kruisen mv
* meervoud van het zelfstandig naamwoord kruis

##### Synoniemen

* kruizen

#### Gangbaarheid

* Het woord kruisen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kruisen" herkend door:
| 98 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "kruisen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ kruisen op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
* ↑ Lemaitre, Pierre "Tot ziens daarboven" 2014 ISBN 9789401601931 pagina 15
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be