# koolstof
## Nederlands

Periodiek systeem der elementen (nld) :
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| * | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| ** | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |

##### Uitspraak

* Geluid: koolstof (hulp, bestand)
* IPA: /ˈkol.stɔf/

##### Woordafbreking

* kool·stof

##### Woordherkomst en -opbouw

* Een samenstelling van kool en stof , aangetroffen sinds 1718, zie vindplaats hieronder.
* [2] Leenvertaling van wetenschappelijk Neo-Latijn carbonicum, in de betekenis van “chemisch element”, ingevoerd in 1789, zie vindplaats hieronder.

#### Zelfstandig naamwoord

de koolstof v / m
* (verouderd) roet, fijnstof afkomstig van steenkool, as (e.d.)
    ▸ Eenige Mannen Trouwen twe of drie Vrouwen, die na de dood van hare Mannen nooit wederom Trouwen, maar gaan altijd daar na in 't swart, en besmeren haar aangezigt met kool-stof en vet.
* (scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6
    ▸ Om de koolstof (carbonicum) te bekomen of daar te stellen, wel is waar niet in zijne volkomenheid, doch ten minste genoegzaam zuiver tot bereiking van het oogmerk, neemt men gezond en van bast beroofd eiken- , beuken of eenig ander hout; doch liefst kurkenhout. Dit hout vormt, na vooraf tot stukken gebragt en een' tijd lang in water gekookt te zijn, in een' bedekten kroes gedaan, en daarna zoo lang aan eene gloeihitte blootgesteld, tot er niets meer vlugtigs kan worden uitgedreven
*   * Vuil water wordt vaak gefilterd met een filter met koolstof.

##### Synoniemen

* E153

##### Hyponiemen

* chloorfluorkoolstof, zwavelkoolstof

##### Afgeleide begrippen

| koolstofatoom koolstofbron koolstofcyclus koolstofchemie koolstofdatering | koolstofdioxide koolstofelektrode koolstoffilter koolstofgehalte koolstofkeet | koolstofkring koolstofkringloop koolstofmolecuul koolstofmonoxide koolstofring | koolstofskelet koolstofstaal koolstofsteen koolstofuitstoot koolstofverbinding koolstofvezel |

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord koolstof staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "koolstof" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 100 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ Weblink bron J.D. Herlein VII. Hooft-deel. Handelende van de Karaïbanen of Amerikaansche Inwoonders van Zuriname. (1718) in: Beschryvinge van de volk-plantinge Zuriname, Meindert Injema, Leeuwarden, p. 133 op dbnl.org
* ↑ Weblink bron Johann Friedrich Christian Pichler Methodus formulas medicas conscribendi. In usum praelectionum academicarum. in: A. Balthazaar (ed. en vert.) Manier om geneeskundige voorschriften voor te schryven. Uit het Latyn vertaald, en met aanmerkingen verbeterd, en vermeerderd (1789.), J.B. Elwe, Amsterdam, p. 124 op Delpher.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Gronings
#### Zelfstandig naamwoord

koolstof
* (element)(scheikunde) koolstof; een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met atoomnummer 6

##### Afkorting

* C

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

koolstof
* (element)(scheikunde) koolstof; een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met atoomnummer 6

##### Afkorting

* C

##### Synoniemen

* Kohlenstoff

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.