# duizend
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: duizend (hulp, bestand)
* IPA: /ˈdœy̆zənt/

##### Woordafbreking

* dui·zend

##### Woordherkomst en -opbouw

* In de betekenis van ‘telwoord’ voor het eerst aangetroffen in 701
* Protogermaans *thusundi

#### Hoofdtelwoord

duizend
* 10 x 100, de derde macht van tien, in Arabische cijfers 1000, in Romeinse cijfers M.
    ▸ In de Grieks-en in de Rooms-Katholieke kerk werd hij vereerd. Reeds in de negende eeuw breidde zijn roem zich uit van Klein-Azië naar Italië en omstreeks het jaar duizend zelfs over de Alpen.
    ▸ Na een tijdje merkte ik duidelijk aan mijn oren dat we van zeeniveau naar duizend meter hoogte aan het klimmen waren.

##### Hyponiemen

| achtduizend achtentwintigduizend achthonderdduizend achttienduizend dertienduizend dertigduizend drieduizend driehonderdduizend drieëntwintigduizend eenentwintigduizend | elfduizend honderdduizend negenduizend negenentwintigduizend negenhonderdduizend negentienduizend negentigduizend tachtigduizend tienduizend twaalfduizend tweeduizend | tweehonderdduizend twintigduizend veertienduizend veertigduizend vierduizend vierentwintigduizend vierhonderdduizend vijfduizend vijfentwintigduizend vijfhonderdduizend vijftienduizend | vijftigduizend zesduizend zesentwintigduizend zeshonderdduizend zestienduizend zestigduizend zevenduizend zevenentwintigduizend zevenhonderdduizend zeventienduizend zeventigduizend |

##### Afgeleide begrippen

| Duizend-en-een-nacht duizend een duizend eerste duizend en een duizend en eerste duizend en twaalf duizend en twee duizend en tweede | duizend twee duizend tweede duizend veertien duizend vijfenvijftig duizend-en-een duizendblad duizenddingendoekje duizenddollarvis | duizenderlei duizendguldenkruid duizendhoek duizendjarig duizendklapper duizendknoop duizendkoppig duizendkunstenaar | duizendmaal duizendpoot duizendschoon duizendste duizendtal duizendvoud duizendvoudig duizendwerf |

#### Zelfstandig naamwoord

het duizend o
* het getal 1000
*   * In het wild leven er van deze zeldzame vogel nog maar enkele duizenden.
*   * Het aantal loopt in de duizenden.
* dim. tant. duizendje: geldbiljet met een waarde van duizend frank, gulden of andere munteenheid
*   * Kunt u een duizendje wisselen in kleingeld?

##### Uitdrukkingen en gezegden

* Acht is meer dan duizend

##### Vertalingen
#### Gangbaarheid

* Het woord duizend staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "duizend" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ "duizend" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ duizend op website: Etymologiebank.nl
* ↑ Marijke van Raephorst “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 10
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be