# blauw
## Nederlands
##### Uitspraak

* Geluid: blauw (hulp, bestand)
* IPA: / blɑu / (1 lettergreep); /blʌʊ/

##### Woordafbreking

* blauw

##### Woordherkomst en -opbouw

* erfwoord via Middelnederlands blau van Oudnederlands blao, in de betekenis van ‘kleurnaam’ aangetroffen vanaf 1121

#### Zelfstandig naamwoord

het blauw o
* (kleur) primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet
*   * Dat blauw ziet er best mooi uit.
*   * Blauw is de kleur van de hemel en de Middellandse Zee.

##### Hyperoniemen

* regenboogkleur

##### Uitdrukkingen en gezegden

* iemand bont en blauw slaan
* Iemand danig toetakelen (zodat die persoon veel blauwe plekken krijgt)
* blauw zijn
* Dronken zijn
* een blauwtje lopen
* Nul op het rekest krijgen, m.n. bij een (huwelijks)aanzoek of amoureuze toenadering;
* een blauwe boon
* Een kogel;
* blauwe kaas
* blauwschimmelkaas
* zich blauw ergeren of zich bont en blauw ergeren
* Zich sterk ergeren
* blauwbekken
* Het erg koud hebben
* blauw zien van de kou
* Het erg koud hebben (zodat de huid een blauwe kleur heeft gekregen van de kou)
* alles blauw-blauw laten
* Alles maar laten doorgaan, geen actie ondernemen, passief toekijken
* blauwe bloempjes
* Praatjes;
* blauw bloed
* Iemand die van adel is
* een blauwe maandag
* Korte tijd iets gedaan hebben (ontstaan uit het productieproces van de kleur blauw uit de wedeplant);
* blauwe maan
* De tweede volle maan in één maand
* zich blauw betalen aan iets
* Veel te veel betalenverwijzend naar het feit dat men som blauwe vingers kreeg van het veel met muntgeld betalen
* Zwolse blauwvingers
* De inwoners van Zwolle
* blauw op straat
* Duidelijke aanwezigheid van geüniformeerde politie in de openbare ruimte in verband met preventie van criminaliteit;
* zo blauw als een tientje / zo blauw als een reiger
* Dronken (een verwijzing naar de kleur van het Nederlandse bankbiljet van 10 gulden, resp. de blauwe reiger)

##### Vertalingen
#### Bijvoeglijk naamwoord

blauw
* (kleur) de kleur blauw hebbend
*   * Dat lijkt wel een blauw huis!
    ▸ Midden in de nacht schrok ik wakker doordat de deur met een klap opensloeg. Twee jongens sprongen verschrikt de hut in, een hoop commotie veroorzakend. Ze waren naar buiten gegaan om te plassen maar werden daar plotseling omringd door een blauwe lichtbol.
* (maatschappij) zijnde een Indo of van (gedeeltelijk) Indonesische of Europees-Indische afkomst
    ▸ Doch ook daar moeten zij lijden door den vloek hunner geboorte; terwijl voor den gegoeden sinjo alle rangen tot de hoogste toe open staan, is de arme bastaard gedoemd om tal van vernederingen te verduren. Scheldnamen als: »blauwe vent, lekkerpieper, zwart mormel, klipsteen, zwarte aap, blauw lijk”, zijn er schering en inslag; en de beleedigde moet al die krenking stilzwijgend verkroppen om erger te voorkomen.

##### Hyponiemen

* (intensivering) inblauw, knalblauw
| Berlijns blauw Delfts blauw Pruisisch blauw aventurijnblauw azuurblauw babyblauw bergblauw berlijns-blauw blauwblauw bleekblauw bont en blauw briljantblauw capriblauw diepblauw donkerblauw donkerstaalblauw duifblauw felblauw geel-blauw | gentiaanblauw giroblauw grijsblauw groenblauw hardblauw helblauw helderblauw hemelblauw hemelsblauw ijsblauw indigoblauw knalblauw kobaltblauw koningsblauw korenblauw korenbloemblauw kristalblauw lazuurblauw lichtblauw lichthemelsblauw | loodblauw mangaanblauw marineblauw methyleenblauw middenblauw midnachtsblauw nachtblauw nassaublauw nijlblauw oceaanblauw opaalblauw oranje-blauw oudblauw paarsblauw parelmoerblauw pastelblauw patentblauw pauwblauw politieblauw purperblauw | rood-blauw rood-wit-blauw rooms-blauw saffierblauw signaalblauw spa blauw staalblauw straalblauw strakblauw turkooisblauw ultramarijnblauw vaalblauw verblauw verkeersblauw waterblauw wedeblauw wit-blauw zachtblauw zeeblauw zwartblauw |

##### Afgeleide begrippen

| Amerikaanse blauwe kiekendief Amerikaanse blauwe reiger Aziatische blauwe ekster Belgischwitblauwstier Blauwbaard Comorese blauwe duif Comorese blauwe vanga Filipijnse blauwrug Indische blauwrug Javaanse blauwe cochoa Malagassische blauwe duif Malagassische blauwe vanga Mauritiaanse blauwe duif Mindanaose blauwe waaierstaart Pacifische blauwe garnaal Seychelse blauwe duif Sumatraanse blauwe cochoa Tibetaanse blauwe beer Visayaanse blauwe waaierstaart blauw bloed blauw doflijfje blauw gitje blauw smalsnuitje blauw sneeuwhoen blauw vliegend hert blauw weeskind blauw-geel blauw-wit blauwachtig blauwalg blauwalgen blauwbaard blauwbaars blauwband blauwbekken blauwbes blauwblauw blauwbloem blauwboek blauwbok blauwborst blauwdruk blauwe baardloper blauwe bes blauwe bietenaardvlo blauwe bisschop blauwe bosbes blauwe breedscheenjuffer blauwe coua blauwe distelbladroller blauwe doktersvis blauwe duiker blauwe eend blauwe ekster blauwe ertsbij blauwe gaai blauwe geelsnavelmalkoha blauwe glazenmaker blauwe gnoe blauwe gors blauwe graanaardvlo blauwe grondduif blauwe haarkwal blauwe ijsvogelvlinder | blauwe incakolibrie blauwe juweelbabbelaar blauwe kiekendief blauwe kitta blauwe koffervis blauwe koolaardvlo blauwe kortvleugel blauwe kruiper blauwe kwartel blauwe langstaartglansspreeuw blauwe leng blauwe mandarijnpitvis blauwe marlijn blauwe metselbij blauwe mierklauwier blauwe monnikskap blauwe muntgoudhaantje blauwe muspapegaai blauwe nachtegaal blauwe neon blauwe noddy blauwe oliekever blauwe oorfazant blauwe paradijsmonarch blauwe paradijsvogel blauwe pauw blauwe pijlgifkikker blauwe pitpit blauwe pitta blauwe priemkever blauwe pronkloper blauwe reiger blauwe reigertje blauwe rifbaars blauwe rotslijster blauwe rupsvogel blauwe schallebijter blauwe schildwants blauwe schorskever blauwe spat blauwe spotlijster blauwe springstaart blauwe stormvogel blauwe suikervogel blauwe tegelvis blauwe tetra blauwe torpedobaars blauwe trap blauwe trekkervis blauwe vanga blauwe vink blauwe vinvis blauwe vuurvlinder blauwe wijting blauwe zandbij blauwe zonlibel blauwe zonnewijzer blauwe zwaluw blauwe zwartkeelzanger blauwe zwemkrab blauwen blauweregen blauwfazantje blauwfilter | blauwfluwelen blauwgeaderd blauwgeverfd blauwglanzend blauwgras blauwgrijs blauwgroen blauwharig blauwheid blauwhelm blauwhemd blauwig blauwkeel blauwkeeltje blauwkiel blauwkleurig blauwkop blauwkous blauwkroontje blauwlila blauwmaanzaad blauwneus blauwogen blauwogig blauwoog blauwpaars blauwrug blauwschaap blauwschicht blauwschichten blauwschist blauwschuit blauwsnavel blauwspar blauwstaart blauwsteen blauwtipje blauwtje blauwtong blauwverschuiving blauwverven blauwverver blauwvinger blauwviolet blauwvleugel blauwvoet blauwvoeter blauwvos blauwwier blauwwieren blauwwit blauwwordens blauwzijden blauwzucht blauwzuur blauwzuurgas blauwzwart grote blauwe haai grote blauwe halmklimmer grote blauwe octopus kleine blauwe reiger lori van de Blauwe Bergen verblauwen zuidelijke blauwe wijting |

##### Uitdrukkingen en gezegden

* blauw gevroren
* iemand bont en blauw slaan

##### Vertalingen
#### Werkwoord

blauw
* eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van blauwen
*   * Ik blauw.
* gebiedende wijs van blauwen
*   * Blauw!
* (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van blauwen
*   * Blauw je?

#### Gangbaarheid

* Het woord blauw staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
* In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "blauw" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen. |

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Verwijzingen

* ↑ blauw op website: Etymologiebank.nl
* ↑ blauw op website: Etymologiebank.nl
* ↑ "blauw" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
* ↑ Tim Voors “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
* ↑ Weblink bron Henri Hubert van Kol “Uit onze koloniën : uitvoerig reisverhaal” (1903), Sijthoff, p. 770 op Delpher.nl
* ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

## Achterhoeks
#### Zelfstandig naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

#### Bijvoeglijk naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de kleur blauw hebbend

## Nedersaksisch
#### Zelfstandig naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

##### Schrijfwijzen

* Blau

#### Meer informatie

* Zie Wikipedia voor meer informatie.

#### Bijvoeglijk naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de kleur blauw hebbend

##### Schrijfwijzen

* blao
* blo'

## Sallands
#### Zelfstandig naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

#### Bijvoeglijk naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de kleur blauw hebbend

## Twents
#### Zelfstandig naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

#### Bijvoeglijk naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de kleur blauw hebbend

## Veluws
#### Zelfstandig naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

#### Bijvoeglijk naamwoord

blauw
* (kleur) blauw; de kleur blauw hebbend