# Leidschendam-Voorburg

Leidschendam-Voorburg is een gemeente in de provincie Zuid-Holland, welke zich uitstrekt langs kanaal de Vliet met daaraan de historische centra van Voorburg en Leidschendam. Door te fuseren konden Leidschendam en Voorburg in 2002 voortbestaan als zelfstandige voorsteden van Den Haag. Ook het landelijke gebied rondom het dorpje Stompwijk behoort tot deze gemeente.

## Info

Leidschendam-Voorburg is een typisch West-Nederlandse gemeente:
* Een groot deel is verstedelijkt, hier zijn uit alle periodes wel bouwstijlen te vinden.
* Behalve 2 historische kernen, is er het landelijke noordelijke gedeelte dat grotendeels bestaat uit polders.
* Ook zijn in het noorden nog een natuurplas (Vogelplas Starrevaart) en een recreatieplas (Vlietland) te vinden.

### Geschiedenis

De huidige voorsteden Leidschendam en Voorburg zijn in de vorige eeuw ontstaan. Het dichter bij centraal Den Haag liggende Voorburg begon al in de eerste decennia te groeien, Leidschendam kreeg pas vanaf de jaren vijftig zijn verstedelijkte uiterlijk. Leidschendam kent dan ook veel meer jaren zestig/zeventig hoogbouw dan het toen al grotendeels bebouwde Voorburg.
Uiteraard zijn de kleine monumentale kernen al honderden jaren ouder. Zo zijn er in het centrum van Voorburg nog veel verwijzingen te vinden naar prinses Marianne. Deze dochter van Koning Willem I koos ervoor in Voorburg de zoon op te voeden die zij uit een buitenechtelijke verhouding had gekregen. Hierom (of eigenlijk om het feit dat ze dit eerlijk in de openbaarheid deed) werd zij destijds uitgebreid bekritiseerd, maar niet door de Voorburgers bij wie zij toen al geliefd was. Ten zuiden van het centrum is landgoed Hofwijck deels in de oorspronkelijke staat hersteld, namelijk als park in de vorm van een menselijk lichaam met als hoofd het gebouw waarin nu het Huygensmuseum is gevestigd. Helaas is door de aanleg van een spoorlijn en een weg ook een groot gedeelte verloren gegaan van de buitenplaats van stadhouder-secretaris Constantijn en later diens zoon wetenschapper Christiaan Huygens. Nog iets zuidelijker in het huidige Voorburg, lag de Romeinse stad Forum Hadriani. Dit deel is inmiddels onderdeel van het UNESCO Werelderfgoed De Neder-Germaanse Romeinse Limes . Hier ligt nu grotendeels park Arentsburgh, waarbinnen enkele contouren van de oude stad weer zichtbaar zijn gemaakt.
Zoals de naam al zegt behoorde Leidschendam oorspronkelijk tot naburige stad Leiden, die destijds belangrijker was dan het nu veel grotere Den Haag. Het dorpje was gebouwd rond een dam in de vliet ter hoogte van de landscheiding of sijtwende tussen de waterschappen van Rijnland en Delftland. Deze plek is nog altijd beeldbepalend, maar de dam is tegenwoordig gelukkig een minder grote hindernis doordat er sinds de zeventiende eeuw sluizen in zijn aangelegd. Beroeps en pleziervaartuigen moeten hier dus wel nog altijd een versmalling met sluizen passeren, wat 's zomers vanaf enkele terrassen goed kan worden gevolgd!
Zie voor meer informatie Canon van Leidschendam-Voorburg.

## Arriveren/rondreizen
### Openbaar Vervoer

Informatie over reistijden en tarieven betreffende alle openbaar vervoer is te vinden via 9292 OV.

#### Per trein

Voorburg is op 2 manieren per trein te bereiken:
* 52.06664.35961 Station Voorburg. Het treinstation ligt nabij het centrum van Voorburg aan de spoorlijn tussen Den Haag CS en Utrecht CS.
* Uit de richtingen Amsterdam/Haarlem/Leiden of Rotterdam kan de reiziger het meest praktisch naar de treinstations Den Haag Laan van Nieuw Oost Indië (ook met sommige intercity's) of Den Haag Mariahoeve reizen. Deze stations liggen feitelijk op de gemeentegrens tussen Voorburg en Den Haag, laatste ligt ook nabij Leidschendam. Vanaf beide stations kan verder gereisd worden met bussen of trams/randstadrail.

#### RandstadRail

Voorburg en Leidschendam zijn vanuit Den Haag, Rotterdam en Zoetermeer bereikbaar via het RandstadRailnetwerk. 4 Verschillende lijnen lopen door de gemeente:
* Randstadrail metrolijn E van Den Haag CS naar Rotterdam en Randstadrailtrams 3 en 4 vanuit Den Haag naar Zoetermeer stoppen onder andere op Den Haag Laan van Nieuw Oost Indië en de relatief dicht bij de centra liggende halte Leidschendam-Voorburg.
* 52.07764.38212 Halte RandstadRail Leidschendam-Voorburg.
* Tramlijn 2 rijdt in de regel ook met Randstadrailvoertuigen. Vanuit Den Haag loopt het traject via Voorburg naar winkelcentrum Leidschenhage en het eindpunt aan de Dillenburgsingel in Leidschendam Noord.

#### Bus/tram

Vanuit Den Haag rijdt ook tramlijn 6 naar Leidschenhage. Daar vandaan is er ook een tramverbinding met Delft: lijn 19.
Tenslotte rijden vanuit Leiden en Den Haag diverse bussen naar Leidschendam en Voorburg.

### Fietsen

Ter hoogte van recreatieplas Vlietland en Vogelplas Starrevaart en vervolgens ten zuiden van Stompwijk, loopt de LF 4 Midden-Nederlandroute door de gemeente. Een bijzonder mooie manier om het recreatie- en/of het natuurgebied en/of het landelijke poldergebied rond Stompwijk te bereiken vanuit bijvoorbeeld Den Haag, Wassenaar of Zoetermeer.
Verder leiden ook knooppuntnetwerkroutes vanuit alle omliggende steden naar deze kant van de gemeente als ook naar de centra van Leidschendam en Voorburg. Buiten spitsuren is het ook mogelijk om vanuit onder meer Den Haag of Rotterdam de fiets eerst gratis mee te nemen via een randstadraillijn om dan vervolgens pas vanaf een halte in Voorburg, Leidschendam-Noord of Leidschenveen (via nog een stukje gemeente Den Haag) te gaan fietsen.

### Per auto

Van buiten de regio is de gemeente per auto bereikbaar via de snelwegen A13 (via een stukje A4) en de hier elkaar kruisende A4 en A12. Door deze ligging nabij knooppunt Prins Clausplein, worden de afritten naar Leidschendam en Voorburg relatief ver van te voren aangegeven. Er zijn 2 afritten:
* Uit de richtingen Amsterdam en Leiden (A4) of Rotterdam en Delft (A13): op de A4 afrit 8 naar Leidschendam (en vanuit noordelijke richting ook Voorburg) (N14). Op de N14 kan dan vervolgens een van de eerste 2 afslagen genomen worden: direct na de Sijtwende Vliettunnel, respectievelijk na ook de Sijtwende Parktunnel.
* Uit de richtingen Utrecht (A12) of Rotterdam en Delft (A13): op de A12 afrit 4 naar Voorburg.

## Bekijken

* 52.10174.417421 Vlinders aan de Vliet, Veursestraatweg 195, Leidschendam., ☏ +31 6 13668833 (mobiel), info@vlindersaandevliet.nl. Open di t/m za van 10:00-17:00, zo 12:00-17:00, Gesloten vanaf 1 november tot voorjaarsvakantie. Tropische Vlinderjungle. Toegang 3 - 12 jaar 5 euro, volw. 8 euro.
* 52.064844.362642 Museum Hofwijck, Westeinde 2a, Voorburg, ☏ +31 070 3872311, info@hofwijck.nl.. wo, do, za en zo, 13:00-17:00. De voormalige buitenplaats van Constantijn Huygens
* 52.067244.363683 Stadsmuseum Leidschendam-Voorburg, Herenstraat 101, Voorburg, ☏ +31 070 3861673. wo t/m zo 13:00-17:00. Vaste collectie: geschiedenis van Voorburg, werk van Voorburgse kunstenaars. Permanente presentatie Romeinse archeologie.
* 52.080324.375844 Stichting Museum Molen De Vlieger, Essepad 3, Voorburg., ☏ +31 070 3990357. van 1 apr tot 1 nov op wo en za van 13:30-16:30 uur. De molen is naast de Schermermolen de enige maalvaardige poldermolen in Nederland, die als museum is ingericht.
* Ondanks (vroege) verstedelijking is de gemeente heel erg groen/parkachtig, onder andere dankzij diverse Voorburgse landgoederen die zich vooral rondom het centrum uitstrekken ten westen van De Vliet.
* Langs de weg van Leidschendam naar Stompwijk springt een molendriegang in het oog, op een rij staan de Bovenmolen-, Middenmolen- en Ondermolen Nieuwe Driemanspolder.
* Molen de Vlieger
* Neherpark
* Brug Ultramarijnhof
* Sluisjes, Leidschendam
* Laurentiuskerk Stompwijk
* Oude Kerk te Voorburg
* De Hofwijck
* Voorburg's park Vreugd en Rust in de winter
* Prinses Marianne van Oranje-Nassau

## Doen

* Recreatiegebied Vlietland. Een relatief nieuw recreatiegebied gelegen tussen Leiden en Leidschendam, tussen de Vliet en de snelweg A4 met de volgende recreatieve voorzieningen en mogelijkheden: Jachthaven, allerlei watersporten, wandelen, fietsen, rondvaartboot (Tel: +31 (0)71 5413240), camping, horecapaviljoen, naaktrecreatie en vogels spotten.
* Vlietdagen, . Evenement in september met o.a. vlootschouw op het Rijn-Schiekanaal (de Vliet).
* Rondvaarten Salonboot, . Rondvaarten over de Vliet op een antieke Salonboot.

## Kopen

* 52.08954.38321 Westfield Mall of the Netherlands (voorheen Leidsenhage), ☏ +31 70 763 0530. ma 11:00-20:00, di-za 10:00-20:00, zo 12:00-18:00. Dit is het grootste en meest innovatieve winkelcentrum van Nederland met ruime (voorlopig nog) gratis parkeergelegenheid.
* Het oude centrum van Voorburg (gebied rond de Oude Kerk, Herenstraat) is een sfeervol winkelgebied met een aantal bijzondere winkeltjes.
* In het historisch centrum van Leidschendam rondom de Damlaan (centrum Leidschendam).

## Eten

* Fratelli Leidschendam, Sluiskant 17-18, 2265 AL Leidschendam
* PuuRR aan de Vliet, Leidsekade 39, 2266 BJ Leidschendam
* Restaurant Hotel Central Park, Oosteinde 14 (Park Vreugd en Rust), Voorburg.
* Restaurant De Heerlijkheid, Damplein 1, 2265 AC Leidschendam
* Verschillende restaurants in de Herenstraat (Voorburg) en zijstraatjes, met name in de Kerkstraat. Afhalen kan onder meer bij Toko Eddo, aan de Parkweg.
* Een zeer grote verscheidenheid aan diverse restaurants zijn te vinden aan de gezellige Leidschendamse sluisjes (De Sluiskant en de Leidsekade), Damlaan en het Damplein.
* De Julianabaan, het moderne centrum van Voorburg telt diverse horecagelegenheden, waaronder: Chinees/Indisch restaurant Rose Garden, Toko Dapur Ibu en Thais restaurant Thai Fresh.
* Ook in de Mall of the Netherlands is veel horeca te vinden waaronder O'Learys een grote 3300 m2 Sports Bar met all-family entertainment verdeeld over 3 etages.

## Uitgaan

Met (heel) grote uitgaanssteden als Den Haag, Rotterdam, Delft en Leiden op fiets- en anders in ieder geval tram-/bus-/metroafstand, kan voor het nachtleven het beste natuurlijk een korte reis over de gemeentegrens gemaakt worden. Desalniettemin bestaat er een actief divers verenigingsleven wat overtuigend tot uitdrukking komt tijdens evenementen zoals het Voorburgse Cultureel erfestival . Ook bezitten zowel Leidschendam als ook Voorburg nog altijd een eigen theater waar ook landelijk bekende namen geprogrammeerd worden. Zie verder cultuurpunt Leidschendam-Voorburg.
* Een gezellige bekende (bruine kroeg) cafe in Leidschendam is Cafe t Afzakkertje aan de Venestraat 99, 2266 AZ Leidschendam.
* Cafe De Bolle in Leidschendam, Damplein, 2265 AL Leidschendam

## Overnachten

De gemeente telt 3 kleine campings en 3 relatief grote hotels.

### Camping

* 52.122414.460971 Vlietland Camping en Watersport, Rietpolderweg 11, Leidschendam, ☏ +31 071 5612200.
* 52.106164.410992 Camping Noorthey (SVR), Noortheylaan 11, 2263 KD Leidschendam, ☏ +31 070 3274619, infocampingnoorthey@ruiter.nl.
* 52.105784.455033 Jachthaven-camping De Merenburger, Meerburgerlaan 7, Leidschendam, ☏ +31 070 3273848, info@demerenburger.nl.

### Hotel

* 52.088594.381494 Fletcher Hotel, Weigelia 22, Leidschendam (Tram 19), ☏ +31 070 3209280, info@fletcherhoteldenhaag.nl.
* 52.076054.385665 Centraal Hotel, Vlietweg 130, Leidschendam (Spoorbrug over de vliet), ☏ +31 070 3273526.
* 52.065724.359196 Hotel Mövenpick, Stationsplein 8, Voorburg, ☏ +31 070 3373737, hotel.voorburg@movenpick.com.

## Rondom

Als eerder aangegeven ligt Leidschendam-Voorburg middenin de Randstad met bijzonder goede openbaar vervoer- en eigen vervoer verbindingen naar omliggende steden. Via een korte reis bereikt de toerist:
* Familiepark Drievliet, , attractiepark met onder andere filmtheater CineMagic 5D.
* Den Haag, de nabije grote stad met uiteenlopende bezienswaardige/culturele attracties, winkelgebieden en uitgaansleven.
* Scheveningen, badplaats met een 's nachts veel disco-/dance-uitgaansgelegenheden.
* Leiden, middeleeuwse stad met veel musea, universiteitsstad.
* Delft, middeleeuwse stad, beroemd door porselein, technische universiteit.
* Wassenaar, zeer groen villadorp nabij de kust. Met het openbaar vervoer zal meestal via Den Haag naar Wassenaar gereisd dienen te worden.