# Bertrix

Bertrix is een gemeente en dorp in de Belgische Ardennen in de provincie Luxemburg. Bertrix is het overgangsgebied tussen de Ardennen en de Gaume. De inwoners van Bertrix staan bekend om hun koppigheid en worden door streekgenoten Les Baudets (letterlijk de ezels) genoemd. Het landschap in het noorden en oosten van de gemeente is licht glooiend met grote weiden en lijkt op het Franse Lotharingen. In het zuiden en westen, in de Semoisvallei bij Cugnon, is het landschap juist ruiger met diepe dalen en grote heuvels met bossen. Bertrix zelf is weinig toeristisch, in tegenstelling tot de Semoisvallei en Cugnon.

## Dorpen

* Bertrix Bertrix is met 6000 inwoners de hoofdplaats van de gemeente. Je vindt er het gemeentehuis (Rue de la Gare 38), het plaatselijke toerismebureau (Place des Trois Fers 12) en winkels voor de dagelijkse behoeften. Ten noorden van Bertrix ligt een groot militair terrein met de luchtmachtbasis Jehonville van de NAVO.
* Cugnon - Semoisvallei Het dorp Cugnon ligt in het dal van de Semoisvallei. In de deelgemeente liggen naast Cugnon ook Mortehan en Auby-sur-Semois. De Semoisvallei is bekend vanwege de vele meanders van de rivier de Semois. Het gebied is erg geschikt voor mountainbiken. Verder is Cugnon van oudsher een klooster dat waarschijnlijk in 648 door koning Sigibert III van Austrasië gesticht is en door Remaclus (Saint-Remacle, apostel van de Ardennen) bestuurd werd. In Cugnon staan verscheidene historische religieuze gebouwen. Daarnaast is Cugnon de geboorteplaats van Hubert Pierlot, de 32ste Belgische premier, van 1939 tot 1945 als hoofd van de Belgische regering in ballingschap in Londen.

## Arriveren
### Per openbaar vervoer

In Bertrix ligt het treinstation Bertrix (Rue de la Gare, Bertrix 6880), dat voorziet in verbindingen met Dinant, Libramont-Chevigny, Virton en Aarlen. De trein naar Dinant rijdt 1x per twee uur in beide richtingen en stopt op de tussenliggende stations. De trein Libramont-Aarlen rijdt 1x per 2 uur en stopt op de tussenliggende stations, waaronder Bertrix en Virton. Daarnaast rijdt er 1x per twee uur een extra omnibustrein (L) tussen Bertrix en Libramont.

### Per auto

Bertrix is goed bereikbaar over de weg. De N89 (La Roche-Bouillon) doorkruist Bertrix langs het noorden en heeft meerdere gelijk- en ongelijkvloerse kruisingen met lokale wegen. Tussen Bertrix en Cugnon loopt de N844. De N853 verbindt Bertrix met Paliseul en doet daarbij Jehonville en Jehonville Air Base aan.
Vanuit Brussel volgt men het beste de E411 / A4 tot afslag 25 Libramont. Sla vervolgens rechtsaf de N89 richting Bouillon op. Neem na 8 kilometer de afslag Bertrix/Paliseul en sla daarna linksaf de N853 richting Bertrix op.
Vanuit Utrecht volgt men het beste de A27 tot knooppunt Galder bij Breda. Volg daarna de A16 / E19 (A1 / E19 in België) tot Brussel. Ga de Brusselse Ring 0 richting Namen. Volg de borden E411 / A4 Namur. Houd vervolgens de richtaanwijzingen Vanuit Brussel aan.

## Rondreizen

Mountainbiken, "Lus van Cugnon", Cugnon 6880; , Tel (maison du toerisme, Cugnon): +32 61 41 24 40; Startplaats: het voormalige gemeentehuis van Cugnon, Rue du Moulin, Cugnon 6880. De lus van Cugnon is in werkelijkheid drie lussen: de groene lus (17,5 km), de rode lus (20 km) en de blauwe lus (25 km). De routes nemen je door de bossen bij de Semoisvallei. Daarbij moet je grote hoogten overbruggen: Cugnon ligt immers in het dal. Helaas ontbreekt de bewegwijzering vaak en is het een must om bij het plaatselijke VVV-kantoor fiets- of wandelkaarten te kopen. In Bertrix zijn fietsen te huur (zie het VVV-kantoor: Office du Tourisme, Grand Place, Bertrix 6880).
Semoisvallei; N865 langs Bouillon - Dohan - Cugnon; ; De N865 loopt vanaf Noirefontaine bij Bouillon langs Dohan naar Cugnon door de Semoisvallei. De route loopt grotendeels langs de meanders van de Semois. Sommige delen liggen juist hoger, vanwaar je een prachtig uitzicht over de vallei hebt. De vele scherpe U-bochten en cols verbinden beide stukken. 's Winters kun je de route vanwege sneeuw en gladheid beter mijden.

## Bekijken

Château des Fées, Rue des Munos, Mortehan 6880; , altijd open: gratis te bezichtigen. Het Château de Fées is de ruïne van een oud Romeins kasteel uit de 2e en 3e eeuw na Christus. Hier zou het Oppidum Trinchî (versterkt legerkamp) hebben gelegen. Ook in de 11e en 12e eeuw heeft hier een kasteel gestaan. De ruïnes werden in 1972 door archeologen gevonden, die de historische vondsten naar het Louvre namen. De ruïne zelf is een grote heuvel met rotsen. Het Château des Fées is moeilijk te bereiken, je rijdt er zo voorbij. Vanuit Bertrix neem je het beste de Rue du Culot, die overgaat in de Rue des Munos. Na 1 kilometer kom je langs een steengroeve (carrière), daarna is het de tweede links, een vrij kleine onverharde weg op. Daar kun je je auto parkeren. Het Château de Fées ligt aan de linkerkant (het noorden).
Au cœur de l'Ardoise, Rue du Babinay (N884), Bertrix 6880; , Tel: +32 61 41 45 21, Mail: info@aucoeurdelardoise.be; di > zo 10:00-18:00 (laatste rondleiding 17:00), maandag gesloten. Toegang € 10. In de oude mijn van Bertrix (gesloten in 1976) werd leisteen en schist gewonnen, het wordt daarom ook wel een ardoisière genoemd. Tegenwoordig is Au cœur de l'Ardoise een mijnmuseum over de winning van leisteen, bekend de traditionele Ardense daken. Daarnaast kun je tot 25 meter afdalen in de oude mijn. De rondleiding wordt ook in het Nederlands uitgelegd. Ook is de oude mijn een bierbrouwerij van het bier la Morépire.

### Galerij

* Gezicht op Bertrix
* Landschapspanorama met Bertrix
* Semoisvallei in Cugnon
* Semoisvallei bij Mortehan
* Panorama over Mortehan
* Église Saint-Rémy in Cugnon
* Mijnmuseum
* Mijnschacht in mijnmuseum
* Hubert Pierlot, 32ste premier van België 1939-1945 (Belgische regering in ballingschap), geboren te Cugnon

## Doen

Kayakken, Rue de Lingle 37/39, Mortehan 6880; , Tel: +32 61 41 40 61. Camping Les Ochay verhuurt dagelijks kajaks voor tochten over de Semois over drie parcours: Mortehan - Dohan, Mortehan - Camping Maka en voor gevorderden (alleen op reservering) Herbeumont - Mortehan. De camping verzorgt het transport van de kajaks en levert overige diensten als reddingsvesten en opbergplaatsen voor bezittingen. Het personeel is Nederlandstalig. € 17,50 voor 1 persoon, € 30,- voor twee personen.
Wandelen, . De gemeente Bertrix heeft 18 wandelingen door haar gemeente uitgezet. De wandelingen gaan door divers terrein, door zowel de weiden in de vallei als op de bergen en in de bossen. De wandelingen hebben verschillende moeilijkheidsgradaties en zijn tot 12 kilometer lang. Voor € 7,- kun je wandelkaart bij het VVV-kantoor van Bouillon (Esplanade Godefroid 1, Bouillon 6830) of bij het Maison du Tourisme van Bertrix (Place des Trois Fers 12, Bertrix 6880) kopen.

## Kopen

Bertrix is een kleine gemeente met weinig winkels behalve de traditionele diensten (bakkerij, kapper, etc.) en twee supermarkten (Carrefour Market, Place des trois Fers 23, Bertrix 6880 en AD Delhaize, Route des Gohineaux 2, Bertrix 6880) voor de dagelijkse boodschappen. Voor winkelen kan men het beste over de grens naar de grote steden Sedan (40 kilometer, 30 minuten via N89 Bouillon-Sedan) of Charleville-Mézières (55 kilometer, 45 minuten via N89 (België) en A34 (Frankrijk)) gaan. Beide steden zijn trouwens een uitstapje waard.

## Eten

Vendetta, Place des Trois Fers 34, Bertrix 6880; , Tel: +32 61 21 20 26; di > zo 12:00-21:30, maandag gesloten. Brasserie/pizzeria Vendetta serveert Italiaanse keuken (pizza en spaghetti) tijdens lunch en diner in een ietwat kitscherige omgeving. Overdag worden er drankjes en kleine hapjes geserveerd. Personeel is Nederlandstalig. Hoge prijs.
Gargote d'Elioth, Rue des Combattants 39, Bertrix 6880; , Tel: +32 61 31 45 41, Mail: info@gargotedelioth.be; Alle dagen behalve dinsdagavond, woensdagmiddag en zaterdagmiddag, reserveren is belangrijk. Restaurant Gargote d'Elioth staat bekend om haar vleesgerechten van het speciale Belgische Wit-Blauwe runderras. Daarnaast staan vooral Franse haute-cuisinegerechten op de kaart. Het serveert zowel diners als lunches in een traditionele karaktervolle omgeving. Hoge prijs.
Hotel du Commerce, Place des Trois Fers 32, Bertrix 6880, Tel: +32 61 41 23 49; di > zo, maandag gesloten; Het restaurant/brasserie onder het Hotel du Commerce serveert 's middags en 's avonds traditionele Franse (boeren)keuken tegen redelijke prijzen. Overdag is het een brasserie. Redelijke prijs.

## Overnachten

Hotel du Commerce (**), Place des Trois Fers 32, Bertrix 6880 (Kerkplein), ☏ +32 61 21 20 26. Het Hotel du Commerce is een traditioneel dorpshotel in het centrum van Bertrix. Alle kamers hebben een privé-badkamer, telefoon en tv; . Geen privé-parkeerplaats, parkeren op het kerkplein. Op de onderste verdieping ligt het gelijknamige restaurant/brasserie. € 80.
Hotel des Rochers (***), Place Chanoine Pierlot 7, Cugnon 6880, ☏ +32 61 41 21 62, hoteldesroches@skynet.be. Hotel des Rochers ligt in Cugnon in de Semoisvallei, op enkele meters van de rivier de Semois. Het hotel is een geschikte startlocatie voor mountainbiken, kajakken, paardrijden en andere actieve sporten. Het hotel biedt ook maaltijden aan. € 80.
Camping les Ochays, Rue de Lingle 37/39, Mortehan 6880, ☏ +32 61 41 40 61, info@campinglesochay.be. Camping Les Ochay ligt in Mortehan, op een steenworp afstand van Cugnon. Het biedt faciliteiten voor campers, caravans en tenten. Daarnaast verhuren zij ook kajakken. €20.

## Rondom

<30 km : Florenville, Bouillon, Neufchâteau, Libramont; <60 km : Sedan, Charleville-Mézières, Bastogne, Aarlen;