# Pieterpad

Waarschuwing Wandelpaden in Nederland kunnen veranderen. Check dit vóór je vertrek. Klik op uitvouwen voor info en tips.
Bij Nederlandse langeafstandswandelpaden (LAW) en streekpaden blijkt de route met een zekere regelmaat gewijzigd te (moeten) worden, bijvoorbeeld als gevolg van de aanleg van (snel-)wegen, het opheffen van overwegen of het "oprukken" van bebouwing. De informatie in het gidsje van een LAW of streekpad kan derhalve verouderd zijn. In verband hiermee zijn op de website van Wandelnet per wandelroute lijsten van wijzigingen beschikbaar. Tevens staan op de website van Wandelnet kaarten met de actuele route daarop ingetekend. We raden je aan om deze informatie te raadplegen. Een aantal wandelroutes maken gebruik van veerdiensten. Veerdiensten kunnen niet het gehele jaar in de vaart zijn, of op bepaalde dagen en in bepaalde perioden minder frequent varen. Mocht je merken dat dit artikel niet meer up to date is, zou je dan een bericht willen achterlaten op de overlegpagina van dit artikel?
Het Pieterpad (LAW 9) is de bekendste lange-afstand-wandelroute van Nederland. De route voert van Pieterburen aan de Groningse Waddenkust naar de Sint Pietersberg bij Maastricht en heeft een lengte van 490 kilometer, onderverdeeld in 27 etappes. De route voert door de meest uiteenlopende landschappen. Op elke etappe komen vrijwel dagelijks wandelaars van het Pieterpad langs.
Op de Sint Pietersberg sluit het Pieterpad aan op de Europese GR5 welke tevens onderdeel is van wandelroute E2. De GR5, die via de Ardennen en de Franse Alpen naar Nice loopt, is een van de populairste internationale wandelpaden voor Nederlandse wandelaars.
Hoewel de route de bekendste van Nederland is, is deze pas eind jaren '70 van de vorige eeuw bedacht en uitgestippeld door de dames Toos Goorhuis-Tjalsma en Bertje Jens. Op 21 april 2006 is er in Vorden, halverwege het Pieterpad, een bronzen plaquette onthuld als eerbetoon aan Toos en Bertje. Ook in de boswachterij het Sleenerzand bevindt zich een monument met plaquette ter ere van de ontwerpers van de wandelroute. Het Pieterpad wordt onderhouden door een werkgroep, onder aanvoering van Maarten Goorhuis, de zoon van Toos Goorhuis, en Wim van der Ende.
Het Pieterpad is aangegeven met de internationaal bekende wit-rode merktekens van langeafstandswandelpaden (LAW) en staat in detail beschreven in twee Nivon-wandelgidsen.
NB: Blokkade tussen Millingen en Pannerden: in december 2022 werd bekend dat de veerdienst Millingen-Pannerden met ingang van 1 januari 2023 tot 1 april 2023 niet zal varen. Deze veerdienst maakt onderdeel uit van de route van het Pelgrimspad. De Rijn kan worden overgestoken met de brug bij Emmerich. (In noord-zuid richting: bij Spijk stroomopwaarts tot Emmerich, wandelroute X7 volgen tot Zylfich.)

## Voorbereiding

Tegenwoordig is het internet een ideaal en praktisch middel om een LAW-wandeling goed voor te bereiden. Als je de twee routeboekjes aangeschaft hebt, is het verstandig om de website van het Nivon te raadplegen om de laatste wijzigingen te raadplegen. De infrastructuur in Nederland wijzigt voordurend, wat uiteraard ook gevolgen heeft op het Pieterpad. Zie hiervoor www.pieterpad.nl De actuele aanpassingen voor deel 1 zijn hier te vinden, voor deel twee raadpleeg deze link.
Het Pieterpad is in twee boekjes beschreven. Zoals bij vrijwel iedere LAW-route, staat op de linkerzijde (sinds de 5e druk) een gekleurde topografische kaart afgebeeld (met vierkante vakjes / raster, die 1 bij 1 kilometer zijn. Bovenaan de kaart staat aangegeven wat de afstand van de betreffende kaart is. Aan de rechterzijde staat de route op de linker bladzijde uitgeschreven in de Noord-Zuid-richting én Zuid-Noord-richting. Op diverse pagina's wordt achtergrond informatie gegeven over de omgeving / geschiedenis / achtergrond waar je op dat moment wandelt.
* Nivon beschrijft het huidige deel 1 (Pieterburen t/m Vorden)in een 192 pagina's tellende 8e druk, met het ISBN-nummer 9789070601959. Deze is onder andere via de webwinkel van het Nivon te bestellen.
* Deel 2 wordt momenteel uitgegeven in een 208 pagina's dik boekje (8e druk), met de het ISBN-nummer 978-90-70601-97-3.
Beide delen kosten € 18,70 en zijn een must om te hebben (als voorbereiding, tijdens de wandeling én om na te genieten)!
De boekjes worden enkel in het Nederlands uitgegeven, maar hebben wel een beknopte uitleg en een woordenlijst in het Engels, Duits en het Frans.

## Route

| etappe | van | naar | lengte (km) |
| 1 | Pieterburen | Winsum | 11 |
| 2 | Winsum | Groningen | 18 |
| 3 | Groningen | Zuidlaren | 21 |
| 4 | Zuidlaren | Rolde | 16 |
| 5 | Rolde | Schoonloo | 19 |
| 6 | Schoonloo | Sleen | 22 |
| 7 | Sleen | Coevorden | 19 |
| 8 | Coevorden | Hardenberg | 20 |
| 9 | Hardenberg | Ommen | 22 |
| 10 | Ommen | Hellendoorn | 20 |
| 11 | Hellendoorn | Holten | 15 |
| 12 | Holten | Laren | 15 |
| 13 | Laren | Vorden | 14 |
| 14 | Vorden | Doetinchem | 26 |
| 15 | Doetinchem | Hoch Elten | 19 |
| 16 | Hoch Elten | Millingen aan de Rijn | 12 |
| 17 | Millingen | Groesbeek | 20 |
| 18 | Groesbeek | Gennep | 15 |
| 19 | Gennep | Vierlingsbeek | 17 |
| 20 | Vierlingsbeek | Swolgen | 21 |
| 21 | Swolgen | Venlo | 22 |
| 22 | Venlo | Roermond | 31 |
| 23 | Roermond | Pey (Echt) | 21 |
| 24 | Pey | Sittard | 18 |
| 25 | Sittard | Strabeek (Valkenburg) | 21 |
| 26 | Strabeek | Maastricht | 11 |
| 27 | Maastricht | Sint Pietersberg | 4 |

### Overnachten

Het totale Pieterpad kan op verschillende manieren gewandeld worden. Het gros van de wandelaars lopen één etappe, waarbij zij met de auto naar een eindpunt gaan, daar de fietsen achterlaten en vervolgens de auto bij het startpunt rijden. Het openbaar vervoer is uiteraard ook een optie, echter hier moet men vooraf wel goed uitzoeken wat de vertrektijden zijn bij het einde van de geplande etappe. Zeker in de minder bewoonde gebieden, kan de frequentie van het openbaar vervoer in de weekeinden laag zijn.
Uiteraard kun je meerdere (of alle) etappes in één keer lopen. In dat geval kun je een overnachtingsadres vinden in de routeboekjes. Op de kaart (linkerpagina) staan met symbolen overnachtingsadressen aangegeven, welke achter in het boekje omschreven zijn met adres en telefoonnummer. Indien je overweegt om de route in één keer te lopen en alles op de rug meeneemt, dan geldt de ongeschreven regel dat een campingeigenaar altijd een plekje voor je vrijmaakt, waar je de tent kunt op zetten (ervaring uit 2001). Uiteraard is het wel verstandig om (particuliere) logie&onbijt-adressen tijdig te bellen of zijn beschikbaar zijn en nog ruimte hebben.