# Cuzco

Cuzco (ter plaatse wordt de naam van de stad meestal geschreven als Cusco) is een stad in het zuidoosten van het Zuid-Amerikaanse land Peru, en de hoofdstad van de gelijknamige regio. Cuzco is de langstbewoonde stad van het Westelijk halfrond. Cuzco telt ongeveer 300.000 inwoners (in 2004).

## Info

De naam van de stad is afkomstig van het Quechua-woord dat navel (van de aarde) betekent en heeft als bijnaam de keizerlijke stad. Cuzco ligt op een hoogte van ongeveer 3360 meter in de Andes.
Vaak aangeduid als de "archeologische hoofdstad van Zuid-Amerika" is Cuzco een prachtige stad vol met contrasten tussen de inheemse- en de moderne westerse stijlen. Het zijn deze contrasten die Cuzco zijn zeldzame schoonheid hebben gegeven. De meeste bezoekers zijn enthousiast om naar Machu Picchu te reizen maar Cusco zelf heeft de bezoeker veel te bieden en de meeste reizigers worden verleid door deze bruisende stad en verblijven er langer dan eerst gepland.
Het eerste wat de pas gearriveerde bezoekers opvallen zijn de Incamuren, enorme granieten blokken die perfect in elkaar passen zonder de hulp van cement. Veel van de muren werdengewoon heropgebouwd tijdens de bouw van een nieuwe Spaanse stad. Gelegen op een hoogte van 3360 meter boven zeeniveau wordt Cuzco vaak de 'navel van de wereld' genoemd.
De stad heeft een lange en interessante geschiedenis die teruggaat tot 1200 VC en gekoppeld aan de eerste Incaheerser Manco Capac. Echter, de stad kende haar grootste expansie in de 15e eeuw onder het bewind van de grootste Inca Pachacutec. Aan deze snelle groei kwam plots een einde bij de komst van de Spaanse conquistadores, onder leiding van Francisco Pizarro, die na de moord van de Inca Atahaulpa in Cajamarca, binnenvielen in Cuzco in 1534 en het definitief toevoegden aan het rijk van koning Karel V. De invasie openden de poorten voor een culturele mix die zijn stempel heeft achtergelaten op elk aspect van de Peruaanse cultuur en de oude Andeshoofdstad van Cuzco.
Bij aankomst in Cuzco zal de ijle heldere berglucht onmiddellijk opvallen, een gevolg van de grote hoogte van de stad. De eerste dag moet rustig doorgebracht worden om zachtjes te acclimatiseren. Trek minstens 3 dagen uit in Cuzco voordat u begint met een serieuze trekking, zoals de Inca Trail naar Machu Picchu. Dit is een ideale gelegenheid om de stad en de nabijgelegen Inca-ruïnes van Sacsayhuaman, Qenko, Pucapucara en Tambomachay te verkennen, aangevuld met een dagje naar de Heilige Vallei van de Inca's met inbegrip van een bezoek aan de traditionele Indiaanse markt in Pisac, het mooie dorp Ollantaytambo en het hoog in de bergen gelegen dorpje Chinchero.

## Bekijken

Veel van de populairste bezienswaardigheden in Cusco kunnen alleen worden bezocht als men in het bezit is van een 'Toeristenticket' (Boleto Turistico). Dit ticket geeft je toegang tot de vele bezienswaardigheden in en rond Cuzco en kost 130 Peruviaanse Zolen (ongeveer € 45) en 70 Peruaanse soles voor studenten met een ISIC-kaart (ongeveer € 25). Het ticket is geldig voor 10 dagen en kan worden gekocht bij het OFEC-kantoor aan de Avenida Sol 103, kantoor 102 (ma-vr 8u-18u30, za 8u-2pm) of op een van de sites opgenomen op het ticket hieronder. Officiële website
Enkele bezienswaardigheden die te bezichtigen zijn met het toeristenticket zijn:
* Het Santa Catalinaklooster en het kunstmuseum.
* Museo de Historia Regional (Casa Inca Garcilazo de la Vega).
* Museo Palacio Municipal de Arte.
* Het Archeologisch Koricancha (maar niet Koricancha zelf).
* Museo de Arte Popular.
* Centro de Arte Qosqo Nativo.
* Monumento Pachacutec.
* De Inca-ruïnes van Sacsayhuaman, Q'enko, Tambomachay en Puca Pucara.
* Pisac, Ollantaytambo en Chinchero. (Deze sites worden doorgaans bezocht als onderdeel van de Sacred Valley-dagtocht).
* Urcos: Pikillacta (de enige grote pre-Inca ruïne in de omgeving van Cusco) en Tipon (voornamelijk Inca terrassen).
Toegangskaarten voor de kathedraal (€ 3), Koricancha/ Tempel van de Zon (€ 1,80), San Blaskerk, het Inka Museum (€ 3), Museo de Arte Precolombino (€ 4,60), Museo de Arte Religioso del Arzobispado (€ 3) en La Merced (€ 0,90) worden apart verkocht.
* Plaza de Armas - De Plaza de Armas (het centrale plein) was het centrum van Inka-Cuzco en is dat vandaag nog steeds in het centrum van het moderne Cuzco. Tijdens de Inka-periode was de naam van de Plaza "Huacaypata" (tranenmarkt) en was het een plaats van ceremonies en militaire parades. Er wordt gezegd dat wanneer de Inka's nieuwe gebieden veroverden ze een deel van die grond vermengden met de bodem van Huacaypata, als een symbolisch gebaar dat de grond nu ook tot het Inka-rijk behoorde.
De Plaza werd ooit geflankeerd door Inka-paleizen. De overblijfselen van de oude muren van het paleis Pachacutec is nog steeds te zien op de noord-westkant van het plein (dicht bij de hoek van de Plaza met de Calle Plateros).
Aan de noordelijke en westelijke zijde van de Plaza bevinden zich tegenwoordig vooral winkels en reisbureau's. Er zijn ook veel restaurants en cafés.
De noordoostelijke zijde wordt gedomineerd door de kathedraal die aan de rechterkant grenst aan de El Triunfokerk.
Aan de zuidwestelijke zijde bevindt zich de kleinere maar rijkelijk versierde La Compania de Jesuskerk.
* De kathedraal - Er is een legende verbonden aan de kathedraal van Cuzco, toen de toren net was afgewerkt zou er een Inka op de top zijn verschenen die aankondigde dat op de dag dat de toren instort, de Inka's hun geboortegrond terug zullen opeisen.
* El Triunfo - De eerste Christelijke kerk van Cuzco.
* Santo Domingokerk & Koricancha (De zonnetempel van de Inka's). - Santo Domingo werd gebouwd in de 17e eeuw op de muren van de zonnetempel Koricancha. Er bevonden zich veel gouden voorwerpen in deze tempel, de meesten werden door de Spaanse conquistadores meegnomen en meestal gesmolten. Het belangrijkste voorwerp in de tempel, de gouden "zonneschijf" verdween echter op mysterieuze wijze voor de meeste conquistadores de stad bereikten en het is tot op vandaag een raadsel waar ze naartoe is. De plaat van massief goud was groter dan een volwassen man en diende om het de ochtendzon te vangen en het licht in de tempel te verspreiden zodat de mummie's in de nissen baadden in het zonlicht.
Het hele tempelcomplex deed ook dienst als observatorium. Elke zomerzonnewende schijnen de zonnestralen rechtstreeks in een niche - het tabernakel - waarin alleen de Inka mocht komen. Samen met de belangrijkste tempel gewijd aan de Zon, waren er andere tempels voor de aanbidding van mindere goden - de Maan, Venus, donder en bliksem, en de Regenboog.
* Hatun Rumiyoc - ("De straat van de grote steen" in het Quechua) is een smal autovrij steegje dat naar het noorden loopt tot aan het paleis van Inca Roca, de zesde Inca. (volg Calle Triunfo aan de rechterkant van de kathedraal en ga gewoon rechtdoor). De massieve Incamuur van het paleis is goed bewaard gebleven en bevat de beroemde 12-hoekige steen, die ligt ongeveer halverwege langs de muur. De steen is beroemd om zijn grootte en enorme vakmanschap, omdat het perfect past bij de aangrenzende stenen blokken. Een afbeelding van de 12-hoekige steen is ook te zien op elke fles van het Cusqueña-bier!
* San Blas District - Het San Blas district is gelegen op een heuvel ten noordoosten van de Plaza de Armas. Het gebied staat bekend als de wijk van de ambachtslieden omdat veel van de beste vakmensen hier hun ateliers en kleine galerijen hebben in de geplaveide, smalle straten rondom de 16e-eeuwse kerk van San Blas. Ambachtslieden onder Hilario Mendivil, Santiago Rojas, Maximiliana Palomino & Edilberto Merida. Er wordt aangenomen wordt dat dit in het Incatijdperk ook al de kunstenaarswijk was met de beste goud- en zilversmeden, pottenbakkers, schilders en beeldhouwers uit het hele Incarijk.
De San Blas kerk, opgericht in 1562, is eenvoudige gebouw opgetrokken uit leem, maar het bevat een buitengewone houtgesneden preekstoel uit een massieve boomstam. Op de top staat de Heilige Paulus, zijn voet rustend op een menselijke schedel. San Blas komt echt tot leven tijdens de avond wanneer de bars en restaurants opengaan. Het hogergelegen gebied ten noordoosten van het plein is een goede plek om te profiteren van het uitzicht over Cusco en de rode pannen van de daken. Op zaterdag is er een ambachtelijke markt op het plein.
* Iglesia de la Merced - Calle Mantas 121, vlak bij de Plaza de Armas. Toegangsprijs 6 Sucre (ongeveer € 2,5) Open Ma-Za 09:00-12:30, 15:00-17:30. De kerk van La Merced is oorspronkelijk gebouwd in 1534 door de religieuze Orde van Mercedarianen. Toen op 1 augustus 1218 De Heilige Maagd verscheen aan de Franse Sint Peter Nolasco vroeg ze de religieuze orde van de Mercedarianen op te richten (de naam is afgeleid van het Spaanse woord voor barmhartigheid: Merced), haar leden zouden streven naar de bevrijding van Christelijke gevangenen. De volledige naam van deze orde is de Orde van de Heilige Maagd Maria voor het losgeld van de gevangenen. De Orde werd opgericht in 1235 en later goedgekeurd door paus Gregorius IX onder de naam van Onze Lieve Vrouw van Barmhartigheid. Een feestdag was ingesteld en waargenomen op 24 september. De kerk werd in 1650 bijna volledig verwoest door een aardbeving en in de late 17e eeuw herbouwd door inheemse steenhouwers. Binnen de kerk zijn de conquistadores Gonzalo Pizarro, half-broer van Francisco en de twee Almagros, vader en zoon begraven. Hun graven werden ontdekt in 1946. Aan de andere kant van het eerste klooster is er een klein museum van religieuze kunst waar u een uitstekende collectie van olieverfschilderijen kunt bewonderen, waaronder een schilderij van de Heilige Familie toegeschreven aan Rubens. Veilig bewaard achter dikke tralie's (en nog net zichtbaar) ligt de massief goud monstance. Het is 1,2 meter hoog, weegt 22 kilogram en is ingelegd met diamanten en andere edelstenen.

## Rondom

* Machu Picchu is voor velen de reden Cuzco te bezoeken.