# Moldavië (land)

| Voor het grootste deel van het land geldt een zeker veiligheidsrisico | WAARSCHUWING: Alle reizen naar Transnistrië worden ontraden. Raadpleeg hier het actuele reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het actuele reisadvies van het Belgische Ministerie van Buitenlandse Zaken kun je hier raadplegen. Er is ook gedetailleerde info over de veiligheid op deze website van de V.S. | Voor een gedeelte van het land geldt: ga hier niet heen |
Moldavië is een land in het oosten van Europa, gelegen tussen Roemenië en Oekraïne.

## Info

De Republiek Moldavië is een jong land, en bestaat met haar huidige landsgrenzen sinds 1991. Hiervoor was het decennia lang onderdeel van de Sovjet-Unie. De hoofdstad Chişinău ligt in het midden van het land. De landstaal is Moldavisch (een taal die weinig verschilt van het Roemeens), gebaseerd op het Latijnse alfabet. Het Russisch, alsook het Cyrillisch alfabet, worden echter ook veel gebruikt.
Landsgrenzen zijn in het verleden vaak verschoven, en binnen de huidige grenzen bevinden zich meerdere etniciteiten. De verschillende bevolkingsgroepen kunnen elkaar niet altijd even goed luchten. Dit leidde in 1994 nog tot een etnisch conflict, waarbij de provincie Transnistrië in het oosten van het land zich eenzijdig onafhankelijk verklaarde. Het land wordt door geen enkel land ter wereld erkend, maar krijgt steun vanuit Rusland waardoor de situatie onoplosbaar lijkt. Het heeft een eigen president een eigen monetair systeem en is het enige gebied in Europa waarvan je kunt zeggen dat het nog een communistisch systeem heeft, volgens het model van de oude Sovjet-Unie.
Transnistrië heeft zich tot een vrijplaats ontwikkeld waarvan sommigen zeggen dat het een rovershol is. Omdat Moldavië Transnistrië niet erkent als onafhankelijke staat, controleert het ook de interne grens niet. Het is voor Moldavië haast onmogelijk om de buitengrens van Transnistrië met Oekraïne te controleren. Het gevolg is ongecontroleerde in- en uitvoer naar Transnistrië en dus Moldavië. Men gaat ervan uit dat in Transnistrië illegale wapenfabrieken staan die wapens leveren aan eenieder die ervoor betaalt. De grootste wapenopslag van de voormalige Sovjet-Unie staat toevalligerwijs ook in Transnistrië.

### Geschiedenis

In de 14e eeuw maakte het huidige Moldavië deel uit van het gelijknamige vorstendom, dat in de 16e eeuw door de Osmanen werd veroverd. In 1812 werd het oostelijke deel bij het tsaristische Rusland gevoegd. In 1918 werd dit gebied een Sovjet-republiek. In 1947 werd het westelijke deel eraan toegevoegd. In 1991 verklaarde Moldavië zich onafhankelijk.

### Toerisme

Toeristisch gezien is Moldavië onderontwikkeld. De bevolking is vaak nog niet zo gewend aan toeristen. Zeker in de dorpjes word je - in eerste instantie - vreemd aangekeken wanneer je hen komt bezoeken en daarbij ook nog eens geen Moldavisch of Russisch spreekt.
Het toerisme begint tegenwoordig echter mondjesmaat op gang te komen. Vanuit zowel Nederland als België zijn er een of enkele grotere reisorganisaties die groepsreizen naar het land organiseren. Reisgidsen over het land zijn er echter nog nauwelijks (niet in het Nederlands, beperkt in het Engels), en zelfs in de hotels ter plaatse is ook geen toeristische informatie te vinden. Als je echter een beetje avontuurlijk bent ingesteld, geïnteresseerd bent in wat het land allemaal te bieden heeft, en het niet erg vindt om uitstapjes ter plekke te regelen bij lokale bureautjes (of op de bonnefooi, en met een beetje hulp van de snelle internetverbinding in je midden- of bovenklassehotel), dan kun je je in Moldavië goed een weekje vermaken.
Het wijnfestival in oktober is een aantrekkelijke gelegenheid voor een bezoek aan Moldavië. Hou je van het bezoeken van steden of van wandelen in de natuur, dan kun je het beste in de lente of de zomer komen.

### Economie

Een gemiddelde arbeider verdient in Moldavië rond de $120 in de maand, voor volle werkdagen met redelijk veel uren.
De meerderheid van de beroepsbevolking werkt in de landbouw. Moldavië stond ooit bekend als "de tuin" van de Sovjet-Unie. Door boycots vanuit Rusland sinds de onafhankelijkheid in 1991, is de belangrijkste afnemer van Moldavische producten grotendeels weggevallen. Voor de export zijn op dit moment onder andere de teelt van tabak en de productie van wijn belangrijk. In de zware industrie overheerst vooral de machinebouw.
Op het platteland wonen vooral ouderen, al dan niet met inwonende kleinkinderen. Jongvolwassenen trekken weg naar de stad of over de landsgrenzen op zoek naar een inkomen. Een aanzienlijk percentage van de bevolking werkt regelmatig in het buitenland. Volgens schattingen van de Moldavische overheid wordt er door werkenden vanuit het buitenland meer geld naar huis gestuurd dan de hele begroting van de republiek. Een deel emigreert zelfs volledig. Onderzoek van de BBC naar de 7 miljardste wereldburger (oktober 2011) wees uit dat Moldavië op dat moment het snelst krimpende land ter wereld was, om precies te zijn gemiddeld 106 personen per dag.

### Religie

De belangrijkste religie in Moldavië is Oosters-Orthodox (98%).

### Klimaat

Moldavië heeft een landklimaat; koude winters, milde lentes en herfst, en warme tot hete zomers. Vroeg in de lente (tot half mei) bestaat kans op lage temperaturen en mogelijk zelfs sneeuwbuien. In de winter zijn de temperaturen relatief mild, vooral in de kuststreken. In de zomer heeft hoofdstad Chisinau een gemiddelde dagtemperatuur van 32 graden.

### Landschap

Het land is geheel ingesloten door Roemenië en Oekraïne. Het bestaat voornamelijk uit glooiende heuvels (tot 400 meter), doorsneden door rivierdalen. Het grootste deel van het land wordt ingenomen door akkerland. Hier en daar staan enkele loofbossen. De grond is er bovengemiddeld vruchtbaar en biedt veel perspectieven voor akkerbouw. Door het warme klimaat kunnen er in Moldavië uitstekend druiven worden geteeld.

### Feestdagen
#### Moldavië

In Moldavië hanteert men de volgende feestdagen:
* Nieuwjaar: 1 januari
* Vrouwendag: 8 maart
* Dag van de Arbeid: 1 mei
* Dag van de Overwinning (1945): 9 mei
* Onafhankelijkheidsdag: 27 augustus
* Dag van de Taal (Limba Noastra): 31 augustus
Daarnaast worden ook een aantal christelijke feestdagen gevierd: Doordat de Oosters-orthodoxe kalender afwijkt van de rooms-katholieke kalender, vallen de christelijke feestdagen een à twee weken later dan in West-Europa.
* Kerstmis (orthodox): 7-9 januari
* Nieuwjaar (orthodox): 14 januari
* Goede Vrijdag: (variabel)
* Pasen (2 en 3 dagen na Goede Vrijdag)
Verder wordt er jaarlijks op een andere dag 'herdenkingsdag' (Pastele Blajinilor) gevierd, en heeft elke stad zijn eigen feestdag. Voor Chisinau valt deze op 14 oktober.

#### Transnistrië

In Transnistrië wijken de feestdagen licht af. Extra feestdagen zijn:
* Dag der Verdedigers van het Moederland: 23 februari
* Dag van de Oktoberrevolutie: 7 november
* Dag van de grondwet: 24 december
* Kerstmis (rooms-katholiek): 25 december
Gewijzigde feestdagen zijn:
* Orthodox nieuwjaar wordt niet gevierd.
* Herdenkingsdag: 1 dag later dan in de rest van Moldavië
* Dagen van de arbeid: Zowel 1 als 2 mei
* Dag van de onafhankelijkheid: 2 september

### Elektriciteit

Lokale voltage is 230 volt, en men gebruikt dezelfde stekkers als in Nederland.

## Steden

* Chisinau -- de hoofdstad
* Bălţi

## Andere bestemmingen

* Transnistrië, een van de laatste echte communistische bolwerken ter wereld

## Arriveren
### Paspoort en visum

Inwoners van de EU hebben voor Moldavië geen visum nodig. Zonder registratie kun je er maximaal 90 dagen verblijven, binnen een periode van een half jaar.
Wanneer je vanuit Oekraïne komt, let dan op waar je de grens met Moldavië oversteekt. Het kan riskant zijn om binnen te komen in het oostelijk deel van Moldavië, Transnistrië. De laatste jaren (2010) zijn er minder problemen, maar het kan nog steeds zo nu en dan gebeuren dat je als buitenlandse toerist steekpenningen moet betalen om het gebied door te reizen. Verder is er geen controle aan de grens tussen Transnistrië en (de rest van) Moldavië, omdat Moldavië het gebied niet als onafhankelijke staat beschouwt. Het zou problemen kunnen geven wanneer je Moldavië weer wilt verlaten, en je geen aankomst-stempeltje in je paspoort kunt laten zien.

### Per vliegtuig

Naar Chisinau:
* Via München met Lufthansa ; ongeveer 350 euro voor een retourtje vanaf Amsterdam
* Via Wenen met Austrian Airlines
* Via Riga met Air Baltic
Het vliegveld van Chisinau ligt dicht bij de stad (circa 15 km); per auto of Openbaar Vervoer naar het centrum kan in circa 30 minuten.

### Per trein

Treinreizen kunnen ondanks de opkomst van de budgetluchtvaartmaatschappijen nog steeds een goedkope, snelle en zeker gerieflijker optie voor vervoer zijn. Doordat treinstations vaak in de binnensteden zijn gevestigd, kan de trein op de middelgrote afstand (bijvoorbeeld Enschede - Parijs of Brugge - Wolfsburg) prima concurreren met het vliegtuig.
Momenteel zijn in België en bij de Deutsche Bahn online alleen tickets te bestellen voor de buurlanden van België, resp. Duitsland en een aantal goed bereikbare steden verderop. Overige tickets kunnen alleen maar telefonisch of aan de balie worden aangeschaft, of uiteraard in het betreffende land. Dat laatste is vaak stukken goedkoper. Let bij de Deutsche Bahn ook op de vele Sparpreis-aanbiedingen die bij een reisroute naar of via Duitsland heel voordelig kunnen zijn.
Het is echter wel goed mogelijk om je treinreis vanaf huis uit te stippelen. De twee sites die direct hieronder staan vermeld, geven niet alleen informatie over de reizen vanuit de Benelux maar ook over alle treinverbindingen in heel Europa en in het Russische deel van Azië, dus bijvoorbeeld tussen Moskou en Madrid. Het gaat hier om de site van de Belgische spoorwegen en de Nederlandstalige site van de Deutsche Bahn.
NS Hispeed biedt alleen informatie over reizen tussen Nederland en enkele buitenlandse grote steden. In de regel is deze informatie dan ook nog beperkt tot treinen die rechtstreeks naar of van het buitenland rijden (dus geen verbindingen tussen Utrecht en Parijs of tussen Rotterdam en Duitsland, want daarin zit altijd een overstap binnen Nederland). Om reizen binnen Nederland uit te stippelen kun je best deze website gebruiken.
NS Hispeed verkoopt online een klein assortiment reizen vertrekkend vanuit Nederland naar het buitenland v.v. (enkeltjes en retourreizen), en een zeer beperkt aantal routes vanuit het buitenland naar een (ander) buitenland (enkele- en retourreizen). Overige reizen kun je telefonisch reserveren via de afdeling Telesales (0900-9296, €0,35 p.m.) en aan de balies in de Tickets- en Servicewinkels op de (middel-)grote stations. Dit is het online Internationale loket van de Nederlandse Spoorwegen.
In alle Europese landen is het in de trein verboden te roken.
De treinen zijn goedkoop, maar langzaam. De heenreis vanaf Amsterdam duurt zo'n 45 tot 58 uur, afhankelijk van het gekozen tijdstip. Je moet 3 tot 9 keer overstappen.
Vanuit Boekarest vertrekt iedere avond een nachttrein. Deze houdt onderweg stil omdat de breedte van het spoor in de voormalige Sovjet-Unie verschilde van de Europese spoorbreedte in Roemenië. Moldavië heeft nog de Sovjet-breedte, aan de grens kun je in de trein blijven zitten, maar worden de wielen gewisseld. De trein rijdt op sommige stukken tergend langzaam waardoor de hele reis van een paar honderd kilometer zo'n 10 uur duurt. Maar het is goedkoop en het is een belevenis!

### Per auto

Met de auto is het goed te doen naar Moldavië. De afstand is ongeveer 2150 km tot aan Chisinau, wanneer je via Duitsland, Polen en Oekraïne rijdt. Tot en met Oekraïne zijn de wegen goed. Vanaf de Moldavische grens zijn de wegen over het algemeen slecht. Hou er ook rekening mee dat de groene verzekeringskaart in Moldavië geen dekking heeft. Je wordt hiervan bij het verlaten van de Oekraïense grens naar Moldavië op de hoogte gebracht en kunt jezelf dan tegen een redelijke vergoeding extra verzekeren voor de periode dat je in Moldavië verblijft. Hou je goed aan de verkeersregels, want daar zijn ze in Moldavië erg alert op. Met name bij mensen met een buitenlands kenteken.
De route voor de terugweg vanuit Moldavië naar Nederland is ook af te leggen via Roemenië, Hongarije, Oostenrijk, Duitsland. Hou ook in Roemenië rekening met slechte wegen. Ze kunnen de reistijd aanzienlijk verlengen.

### Per bus

Er rijden dagelijks bussen vanuit Boekarest naar Chisinau. Deze bussen vertrekken vanaf het Filaret plein. De tijden staan niet vast en de enige manier om er achter te komen, is rond te hangen op het Filaret plein. De kosten voor een enkele busreis zijn 20 euro.
Eurolines rijdt naar Chisinau vanuit (onder andere) Italië, Spanje en Duitsland.

### Per boot
## Rondreizen

Vanuit de hoofdstad kun je het land verkennen per bus. Chisinau is het centrale punt waar de busjes naar de verschillende gebieden samenkomen. Er zijn drie grote busstations in de hoofdstad, waarvandaan elke stad of dorp van enige betekenis te bereiken is. Mini-busjes met plek voor 10 tot 15 personen zijn het snelst, de grotere bussen rijden over het algemeen wat voorzichtiger en zijn daardoor een stuk langzamer.
Binnen Chisinau en de andere grotere steden kun je jezelf het handigste per bus of minibus verplaatsen. Het is makkelijk, ze rijden doorgaans frequent en ze zijn een stuk goedkoper dan een taxi. In de trolleybus in Chisinau betaal je aan de conducteur, die na elke halte langsloopt bij iedereen die nieuw is ingestapt. In de mini-busjes betaal je bij binnenkomst, of geef je het geld door naar voren nadat je bent gaan zitten.
Reizen met een eigen auto zou ook kunnen. Op een stuk van de E531 na, dat door een natuurreservaat loopt en zeer goed berijdbaar is, zijn de wegen redelijk tot slecht onderhouden. Maar het land is klein, dus alles is toch nog in een paar uur te bereiken.

## Taal

De officiële landstaal is Moldavisch, een taal die weinig afwijkt van het Roemeens. Daarnaast wordt ook het Russisch gebruikt, als eerste of als tweede taal.
Afhankelijk van de etnische groep waarmee je spreekt (en het gebied waar je je bevindt), kan het overigens gebeuren dat mensen je niet in het Moldavisch te woord willen of kunnen staan. Zo kent Moldavië een kleine van oorsprong Turkse bevolkingsgroep met een eigen taal (Gagaoezisch). Ten oosten van de rivier de Dnjestr, in de regio Trans-Nistrië, wordt Russisch en Oekraïens gesproken.
Engels en in mindere mate Frans zijn op scholen de populairste buitenlandse talen. De hoofdstad hangt vol met reclameborden die vragen of je naar Canada komt emigreren, dus dat zal wel met elkaar samenhangen... Wanneer je geen Roemeens of Russisch spreekt, kun je je in Chisinau met het Engels voldoende redden. Bij de meer westers uitziende restaurants (La Taifas, Beerhouse, Bierplatz) en hotels (Jumbo) is er altijd wel iemand aanwezig die voldoende Engels spreekt. Men lijkt het overigens ook niet erg te vinden als je met handen en voeten werkt, zolang je het ijs maar weet te breken met een paar standaardwoorden Moldavisch (zoals 'goedemorgen', 'dank u', 'ja' en 'nee').

## Bekijken

De een na grootste stad van Moldavië, Bălţi, is een bezoekje waard. Er is een leuke voetgangerszone rond het centrale plein. Bekijk ook het oude deel van de stad.
Een andere mooie stad is Ungheni, met meerdere mooie plekjes.
Capriana monastery - Zo'n 40 kilometer van Chisinau ligt een van de meest prominente kloosters van Moldavië. Elke ochtend gaan er meerdere busjes naartoe.
Soroca - Wordt ook wel de 'zigeunerhoofdstad van Moldavië' genoemd. De heuvel in het westen van de stad heeft verschillende versierde Roma-huizen. In de stad ligt ook een fort, gebouwd door de nationale held Stefanus III de Grote in 1499. Het was destijds een strategisch punt, als onderdeel van een keten van versterkte forten, die tot op de dag van vandaag nog langs de Nistru-rivier te vinden zijn, zowel in Moldavië als in Oekraïne. Vijf kilometer ten zuiden van Soroca bevindt zich het monument 'Kaars van Dankbaarheid' (Lumânarea Recunoştinţei), een monument annex kapel die herinnert aan de vereniging van Bessarabië en Roemenië in 1918. Je kunt het bijna 30 meter hoge object bereiken via een trap met 600 treden.
Tighina / Bender - Tighina (ook wel Bender genoemd) is de enige stad in Transnistrië aan de westkant van de Dnjestr. Ook in Tighina bevindt zich een fort. Het is niet te bezichtigen, omdat het als militair trainingsterrein gebruikt wordt. Het beste uitzicht op het fort kun je krijgen vanaf de brug richting Tiraspol.
Tiraspol - Tiraspol is de hoofdstad van Transnistrië. Het heeft een aantal musea en een mooi park langs de rivier de Nistru.
Orheiul Vechi - Het klooster Orheiul Vechi is een van de bekendste toeristische plekjes van Moldavië. Het 13de-eeuwse klooster, dat zich deels in een grot bevindt, ligt zo'n half uur rijden vanaf Chisinau. Er bevindt zich een klein museum, een restaurant en een hotel. Bel wel even van tevoren om te controleren of het open is. Eens per dag vertrekt er vanuit Chisinau een OV-busje richting het klooster. In de buurt zijn er verder nog grotten, maar die kun je beter niet zonder ervaren gids bezoeken. Langs het water bevinden zich ook nog de restanten van een Turks badhuis.
Poesjkin Museum - Het huis waar de Russische dichter Pushkin leefde, toen hij van 1820 tot 1823 in ballingschap woonde, is te bezichtigen.
Chisinau Historisch Museum - Bezoek de tentoonstelling van het historisch museum in Chisinau.
Kathedraalpark - Het kathedraalpark ligt in het hart van Chisinau. In het park bevindt zich de geboortekathedraal, en in de kapel worden er regelmatig diensten gehouden. In het zuidwesten van het park staat een triomfboog, gebouwd in 1841.
Memorial Eternitate - Aan de rand van het centrum vind je een park dat dient als monument ter ere van de overwinning op het Sojvetleger in de Tweede Wereldoorlog. Er brandt tevens een eeuwige vlam, ter nagedachtenis van de onbekende soldaten die in die oorlog het leven lieten. Achter het monument bevindt zich een militaire en een burgerlijke begraafplaats.

## Doen

Nationale Opera - bezoek een voorstelling van een van de beste balletgroepen van Oost-Europa. Tijden en informatie vind je op hun website [www.nationalopera.md/index.php].

## Kopen

Kopen moet je op de bazaars. Neem wel een Moldavische vriend of vriendin mee, dan kom je écht nog aan koopjes.

### Geld

De Moldavische munteenheid is de 'lei'. Ruwweg staat 16 lei gelijk aan een euro (2011). Voor je beeldvorming: een DVD'tje in de supermarkt kost 100 lei, een potje nagellak op de markt 10 lei, en een enkeltje met de bus in Chisinau 2 lei.
Op de luchthaven en op drukke plaatsen in het centrum van Chisinau kun je geld wisselen bij wisselkantoren. Op diezelfde locaties vind je ook pinautomaten. Een deel (ruwweg een derde tot de helft) van deze automaten werkt ook met een Nederlandse 'wereldpas', in elk geval alle automaten van de Agroindbank . Een enkele keer - bij toeristische trekpleisters - is het bij een winkel zelfs mogelijk om met je pinpas af te rekenen (bijvoorbeeld bij de wijnkelders van Milestii Mici). Reken er echter niet te veel op, en zorg dat je wat contant geld achter de hand hebt.

### Kosten

De kosten zijn laag tot érg laag wanneer je je eten op de markt koopt en je kleding bij vrouwen die langs de kant van de straat staan. Voor een mooi Turks kostuum met een prachtig overhemd uit Polen en handgemaakte schoenen uit Turkije ben je 300 euro kwijt.
In winkelcentra en op toeristisch of westers uitziende plekken betaal je over het algemeen de hoofdprijs; ofwel net zoveel als in Nederland, of misschien zelfs een beetje meer.
Liefhebbers van wijn kunnen hun hart ophalen. Voor nog geen twee euro heb je al een goede wijn te pakken. Als je naar Nederland of België terugreist met het vliegtuig kun je de wijn niet in de handbagage meenemen, maar twee flessen drank in je koffer is zonder extra kosten toegestaan.

### Corruptie

Kenmerkend voor Moldavië is de corruptie en de massale belastingontduiking. Belastingen zijn in Moldavië zeer hoog. Bedrijven keren aan hun werknemers daarom vaak legaal alleen het minimumloon uit, terwijl het resterende bedrag zwart wordt overhandigd. De overheid heeft daarom weinig budget voor het onderhouden van wegen en gebouwen, pensioenen voor ouderen, of voor het betalen van overheidspersoneel. De politie verdient zo nu en dan zwart een zakcentje bij met het aanhouden van buitenlanders wanneer die een kleine overtreding begaan. Probeer dus niet te veel de aandacht op je te vestigen wanneer er politie in de buurt is. Zoek geen oogcontact, maak geen foto's van hun (overigens zeer fotogenieke) politiewagen, en laat in hun bijzijn zeker niet merken dat je geen Moldavisch of Russisch spreekt.

## Eten

Kosten van eten zijn niet hoog. De kwaliteit van het eten is dat wel. Wijn is in Moldavië soms van superieure kwaliteit, alleen de bediening kan vaak erg langzaam verlopen.
Gangbaar is een gerecht dat bestaat uit aardappels, (stoof)vlees en koolsalade. Typisch Moldavisch is een combinatie van polenta (ofwel maismeelpuree), stoofvlees en crème fraîche, eventueel vergezeld van pittige geitenkaas.

## Uitgaan

Het uitgaansleven is gezellig en er zijn o.a. in Chisinau genoeg mogelijkheden om gezellig te stappen tegen redelijke tarieven. Begin oktober vindt het wijnfeest plaats.

### Wijn

Moldavië heeft de grootste wijnkelders ter wereld, die naar eigen zeggen prima de competitie aankan met de beste wijnen uit Frankrijk. Zelfs Herman Göring had zijn wijncollectie in Moldavië opgeslagen. Door de zeer goede prijs-kwaliteitverhouding is wijn de belangrijkste toeristentrekker van het land.
Cricova - De een na grootste wijnkelder van het land heeft een meer dan 120 kilometer lange ondergrondse autoroute. Het ligt 15 minuten rijden van Chisinau verwijderd en is populair bij toeristen. 373 22-277 378
Purcari - Een van de oudste wijnkelders van Moldavie. De wijn werd al gedronken door de Russische keizer Nicolaas de tweede, de Britse koning George V, en Koningin Victoria. De wijnkelder is in het bijzonder bekend vanwege de wijn Negru de Purcari. (+37322) 29 59 11
Milestii Mici - Met een meer dan 200 kilometer lange ondergrondse autoroute staat Milestii Mici genoteerd in het Guinness Book of Records als de grootste wijnkelder van de wereld. De wijnkelders zijn te bezoeken met je eigen auto (of busje). Heb je die niet, dan zou je het uitje kunnen boeken bij een lokaal bureau als onderdeel van een dagtocht. 373 22 382 333

## Overnachten

Een hotel huren is in de hoofdstad Chisinau prijzig, en vergelijkbaar met of zelfs duurder dan hotels van vergelijkbare kwaliteit in West-Europa. Hou rekening met 100 euro per kamer per nacht. Wie kennissen in Moldavië heeft kan vrij goedkoop een appartement huren, ook per nacht. Ook schijnen er tegenwoordig ook backpackershotels te zijn, waar je voor 10 a 20 euro p.p. kunt overnachten. Voor wie met de tent op pad wil: in heel Moldavië is één camping.

## Leren

De universiteiten van Moldavië behoren tot de goedkoopste in de regio. Ze trekken daardoor verhoudingsgewijs veel studenten uit Arabische landen.

## Veiligheid

Over het algemeen is het er betrekkelijk veilig. In ieder geval veel veiliger dan in Roemenië. Ook hoef je normaal gesproken niet bang te zijn dat je te weinig wisselgeld terug krijgt. Let wel op dat soms als het elektriciteitsbedrijf zijn rekeningen weer eens niet betaald heeft of als de stad waarin je verblijf zijn rekening niet aan het elektriciteitsbedrijf heeft voldaan, pardoes het licht uitgaat, ook op straat. Dan sta je in het donker en kun je beter niet op donkere plekken gaan staan of lopen.
Reizigers wordt sowieso ontraden om na zonsondergang over de weg te reizen, gezien de vaak slechte conditie van de wegen en (buiten de steden) het gevaar van onverlichte weggebruikers (bijv. paard en wagen). Op de website van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse zaken vind je een reisadvies .

## Gezondheid

Tuberculose komt voor. Inentingen zijn echter niet nodig, hoewel een DTP-vaccinatie en bescherming tegen hepatitis A wordt aanbevolen. In Chisinau zijn enkele grote ziekenhuizen, daarbuiten zijn de medische voorzieningen vrij beperkt.

## Respect

Wanneer je als vrouw een kerk gaat bezoeken (als toerist of als kerkganger), neem dan een sjaaltje of iets dergelijks mee, wat je als provisorische hoofddoek om je hoofd kunt knopen wanneer je de kerk binnenkomt. Dit geldt zowel voor Oosters-orthodoxe als voor pinkster- of baptistenkerken, al zijn ze er bij de laatste twee wat makkelijker in.
Landen in Europa :
Bestemmingen :