# Camino de Santiago de la Costa

Camino de Santiago de la Costa :
* Irún
* San Sebastian
* Zarauz
* Guernica
* Bilbao
* Baracaldo
* Sestao
* Portugalete
* Laredo
* Santander
* Santillana del Mar
* Llanes
* Ribadesella
* Gijón
* Oviedo
* Luarca
* Mondoñedo
* Arzúa
De Camino de Santiago de la Costa is een Jacobsweg langs de noordkust van Spanje. Hij is een bedevaartsroute voor pelgrims op weg naar het graf van de apostel Jacobus de Meerdere. Dat ligt niet in Arzúa, maar in Santiago de Compostella, zodat de pelgrim nog 40 km verder moet lopen. De totale afstand van het beginpunt Irún naar Santiago de Compostella bedraagt tussen de 800 en 900 km, afhankelijk van de bron. De route maakt tevens deel uit van de Europese wandelroute E9 en kan in beide richtingen worden gelopen. In Irún sluit de route aan op een Jacobsweg langs de Franse kust en op een traject van de E9 dat iets meer het achterland aanhoudt. Beide routes bieden verbindingen met België en Nederland. Een routebeschrijving in het Nederlands is gepubliceerd als Paco Nadal: "Camino del Norte (kustroute); "Te voet naar Santiago de Compostela; Kustroute/Primitivo" (Nederlandse vertaling van een Spaanse gids). Uitg. Elmar; ISBN 978 90 389 1984 3; 1e druk 2010.

## Karakter

Dat deze pelgrimsweg een kustroute is en zelfs "kustroute" heet, neemt niet weg dat het een inspannende tocht door het middelhoog Cantabrisch gebergte is. De toppen van het kustgebergte liggen op ongeveer 2500 m. Tegelijkertijd behoort de route tot belangrijk cultureel erfgoed, want de geschiedenis van de bedevaart langs deze weg gaat terug tot de negende eeuw, een periode toen Spanje nog grotendeels in Islamitische handen was en Christelijke pelgrims zich alleen in het uiterste noorden veilig voelden.

## Veiligheid

Delen van de Camino de Santiago de la Costa bestaan uit bergetappes die gevaarlijk kunnen zijn voor wandelaars die niet zijn geoefend in bergwandelen. Gevaarlijke dieren komen er niet veel voor, maar gevaarlijk weer kan een probleem vormen (bij slechte weersverwachtingen niet op pad gaan!). Criminaliteit komt vooral in de havensteden voor.

## Naar de start

Irún en Santiago de Compostella hebben goede treinverbindingen (zie [www.Bahn.com]) en vliegvelden

## Route

Tabel ontleend aan de Spaanse Wikipedia, lemma Camino de Santiago de la Costa:
| Municipio | Provincia | A Santiago (Km) |
| Irún | Guipúzcoa | 875 |
| Fuenterrabía/Hondarribia | Guipúzcoa | 859 |
| Pasajes/Pasaia | Guipúzcoa | 843 |
| San Sebastián/Donostia | Guipúzcoa | 836 |
| Igueldo/Igeldo (San Sebastián) | Guipúzcoa | 831 |
| Orio | Guipúzcoa | 822 |
| Zarauz/Zarautz | Guipúzcoa | 816 |
| Asquizu/Askizu (Guetaria) | Guipúzcoa | 809 |
| Zumaya/Zumaia | Guipúzcoa | 805 |
| Itzíar (Deva) | Guipúzcoa | 795 |
| Deva/Deba | Guipúzcoa | 792 |
| Olatz (Motrico) | Guipúzcoa | 784 |
| Larruskain (Marquina-Jeméin) | Vizcaya | 778 |
| Marquina-Jeméin/Markina-Xemein | Vizcaya | 769 |
| Cenarruza-Puebla de Bolívar/Ziortza-Bolivar | Vizcaya | 763 |
| Arbácegui y Guerricáiz/Arbatzegi-Gerrikaitz | Vizcaya | 757 |
| Arrazua/Arratzu | Vizcaya | 749 |
| Guernica y Luno/Gernika-Lumo | Vizcaya | 743 |
| Morga | Vizcaya | 729 |
| Larrabezúa/Larrabetzu | Vizcaya | 719 |
| Lezama | Vizcaya | 715 |
| Bilbao | Vizcaya | 706 |
| Castrejana (Bilbao) | Vizcaya | 699 |
| Baracaldo/Barakaldo | Vizcaya | 690 |
| Sestao | Vizcaya | 687 |
| Portugalete | Vizcaya | 684 |
| Playa La Arena (Ciérvana) | Vizcaya | 672 |
| Pobeña (Musques) | Vizcaya | 670 |
| Ontón (Agüera) | Cantabria | 665 |
| Baltezana (Castro-Urdiales) | Cantabria | 663 |
| Otañes (Castro-Urdiales) | Cantabria | 657 |
| Santullán (Castro-Urdiales) | Cantabria | 654 |
| Sámano (Castro-Urdiales) | Cantabria | 652 |
| Castro-Urdiales | Cantabria | 648 |
| Allendelagua (Castro-Urdiales) | Cantabria | 644 |
| Cerdigo (Castro-Urdiales) | Cantabria | 641 |
| Islares (Castro-Urdiales) | Cantabria | 637 |
| Rioseco (Guriezo) | Cantabria | 631 |
| Pomar (Guriezo) | Cantabria | 630 |
| La Magdalena (Guriezo) | Cantabria | 628 |
| Liendo | Cantabria | 616 |
| Tarrueza (Laredo) | Cantabria | 612 |
| Laredo | Cantabria | 609 |
| Colindres | Cantabria | 605 |
| Treto (Bárcena de Cicero) | Cantabria | 602 |
| Cicero (Bárcena de Cicero) | Cantabria | 599 |
| Gama (Bárcena de Cicero) | Cantabria | 596 |
| Escalante | Cantabria | 593 |
| Argoños | Cantabria | 590 |
| Noja | Cantabria | 586 |
| Castillo Siete Villas (Arnuero) | Cantabria | 584 |
| San Miguel (Meruelo) | Cantabria | 581 |
| Bareyo | Cantabria | 579 |
| Güemes (Bareyo) | Cantabria | 572 |
| Galizano (Ribamontán al Mar) | Cantabria | 569 |
| Somo (Ribamontán al Mar) | Cantabria | 563 |
| Santander | Cantabria | 558 |
| Peñacastillo (Santander) | Cantabria | 553 |
| Santa Cruz de Bezana | Cantabria | 549 |
| Mompía (Santa Cruz de Bezana) | Cantabria | 548 |
| Boo de Piélagos (Piélagos) | Cantabria | 545 |
| Puente Arce-Mogro (Miengo) | Cantabria | 543 |
| Bárcena de Cudón (Miengo) | Cantabria | 537 |
| Requejada (Polanco) | Cantabria | 533 |
| Barreda (Torrelavega) | Cantabria | 531 |
| Santillana del Mar | Cantabria | 523 |
| Oreña (Alfoz de Lloredo) | Cantabria | 520 |
| Caborredondo (Alfoz de Lloredo) | Cantabria | 517 |
| Cigüenza (Alfoz de Lloredo) | Cantabria | 514 |
| Cóbreces (Alfoz de Lloredo) | Cantabria | 511 |
| La Iglesia (Ruiloba) | Cantabria | 506 |
| Comillas | Cantabria | 502 |
| El Tejo (Valdáliga) | Cantabria | 499 |
| San Vicente de la Barquera | Cantabria | 493 |
| La Acebosa (San Vicente de la Barquera) | Cantabria | 491 |
| Serdio (Val de San Vicente) | Cantabria | 486 |
| Pesués (Val de San Vicente) | Cantabria | 482 |
| Unquera (Val de San Vicente) | Cantabria | 478 |
| Colombres (Ribadedeva) | Asturias | 477 |
| Celles (Noreña) | Asturias | 475 |
| Buelna (Llanes) | Asturias | 470 |
| Pendueles (Llanes) | Asturias | 468 |
| Vidiago (Llanes) | Asturias | 466 |
| Puertas de Vidiago (Llanes) | Asturias | 464 |
| San Roque del Acebal (Llanes) | Asturias | 460 |
| Llanes | Asturias | 456 |
| Poo (Llanes) | Asturias | 454 |
| Celorio/Celoriu (Llanes) | Asturias | 452 |
| Barro (Llanes) | Asturias | 450 |
| Niembro (Llanes) | Asturias | 449 |
| Naves (Llanes) | Asturias | 444 |
| Nueva (Llanes) | Asturias | 440 |
| Pría (Llanes) | Asturias | 438 |
| Ribadesella/Ribeselle | Asturias | 429 |
| San Pedro/San Pedru la Llama (Ribadesella) | Asturias | 425 |
| Abeo/Abéu (Ribadesella) | Asturias | 424 |
| La Vega (Ribadesella) | Asturias | 421 |
| Berbes (Ribadesella) | Asturias | 419 |
| La Isla (Colunga) | Asturias | 412 |
| Colunga | Asturias | 408 |
| Pernús (Colunga) | Asturias | 403 |
| Sebrayo (Villaviciosa) | Asturias | 397 |
| Villaviciosa | Asturias | 387 |
| Grases (Villaviciosa) | Asturias | 382 |
| Niévares (Villaviciosa) | Asturias | 380 |
| Peón (Villaviciosa) | Asturias | 371 |
| Curbiello (Villaviciosa) | Asturias | 367 |
| Cabueñes (Gijón) | Asturias | 361 |
| Gijón | Asturias | 355 |
| Veriña (Gijón) | Asturias | 350 |
| Santa Eulalia (Carreño) | Asturias | 341 |
| Tamón (Carreño) | Asturias | 341 |
| Trasona/Tresona (Corvera de Asturias) | Asturias | 331 |
| Avilés | Asturias | 326 |
| Salinas (Castrillón) | Asturias | 316 |
| Santiago del Monte (Castrillón) | Asturias | 310 |
| Ranón (Soto del Barco) | Asturias | 304 |
| El Castillo (Soto del Barco) | Asturias | 303 |
| Muros de Nalón | Asturias | 299 |
| El Pito/El Pitu (Cudillero) | Asturias | 297 |
| Cudillero | Asturias | 295 |
| Villademar (Cudillero) | Asturias | 293 |
| El Rellayo (Cudillero) | Asturias | 291 |
| Soto de Luiña (Cudillero) | Asturias | 285 |
| Novellana (Cudillero) | Asturias | 278 |
| Castañeras (Cudillero) | Asturias | 276 |
| Santa Marina (Cudillero) | Asturias | 274 |
| Ballota (Cudillero) | Asturias | 272 |
| Tablizo (Valdés) | Asturias | 270 |
| El Ribón (Valdés) | Asturias | 268 |
| Friera (Valdés) | Asturias | 265 |
| Cadavedo (Valdés) | Asturias | 264 |
| Villademoros (Valdés) | Asturias | 263 |
| San Cristóbal (Valdés) | Asturias | 262 |
| Querúas (Valdés) | Asturias | 260 |
| Canero (Valdés) | Asturias | 258 |
| Barcia (Valdés) | Asturias | 251 |
| Villar (Valdés) | Asturias | 250 |
| Luarca (Valdés) | Asturias | 248 |
| Villuir (Valdés) | Asturias | 245 |
| Otur/Outur (Valdés) | Asturias | 242 |
| Piñera (Navia) | Asturias | 235 |
| Navia | Asturias | 230 |
| Jarrio (Coaña) | Asturias | 228 |
| Cartavio (Coaña) | Asturias | 224 |
| La Caridad/A Caridá (El Franco) | Asturias | 220 |
| El Franco | Asturias | 215 |
| Porcia (El Franco) | Asturias | 214 |
| Tol (Castropol) | Asturias | 207 |
| Barres (Castropol) | Asturias | 202 |
| Figueras (Castropol) | Asturias | 200 |
| Ribadeo | Lugo | 199 |
| Vilela (Ribadeo) | Lugo | 191 |
| San Martín Pequeño (Barreiros) | Lugo | 182 |
| San Martín Grande (Barreiros) | Lugo | 180 |
| Gondán (Barreiros) | Lugo | 177 |
| Lorenzana | Lugo | 169 |
| Arroxo (Fonsagrada) | Lugo | 166 |
| Mondoñedo | Lugo | 160 |
| Gontán (Abadín) | Lugo | 145 |
| Abadín | Lugo | 144 |
| Martiñán (Villalba) | Lugo | 136 |
| Goiriz (Villalba) | Lugo | 128 |
| Villalba/Vilalba | Lugo | 123 |
| Alba (Villalba) | Lugo | 116 |
| Ferreira (Villalba) | Lugo | 109 |
| Baamonde (Begonte) | Lugo | 102 |
| Santa Leocadia de Parga/ (Guitiriz) | Lugo | 95 |
| Laguna | Lugo | 89 |
| Miraz (Friol) | Lugo | 86 |
| Marcela | Lugo | 74 |
| Mesón | Lugo | 68 |
| Sobrado de los Monjes/Sobrado dos Monxes (Sobrado) | La Coruña | 62 |
| Castro (Sobrado) | La Coruña | 58 |
| Badelos (Sobrado) | La Coruña | 56 |
| Corredoiras (Sobrado) | La Coruña | 54 |
| Boimil (Boimorto) | La Coruña | 53 |
| Boimorto | La Coruña | 52 |
| Sendelle (Boimorto) | La Coruña | 48 |
| Arzúa | La Coruña | 40 |