# Oekraïne

| Voor het hele land geldt: ga hier niet heen | WAARSCHUWING: Alle reizen naar Oekraïne worden ontraden vanwege de oorlog die er momenteel woedt. De situatie in het land is zeer gespannen en is vanwege de aanwezigheid van gewapende militairen onvoorspelbaar. Raadpleeg hier het actuele reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het actuele reisadvies van het Belgische Ministerie van Buitenlandse Zaken kun je hier raadplegen. Er is ook gedetailleerde info over de veiligheid op deze website van de V.S. | Voor het hele land geldt: ga hier niet heen |
Oekraïne (Oekraïens: Україна, letterlijk "Grensland") is het grootste land (qua oppervlakte) dat volledig in Europa ligt. Drie grote rivieren doorkruisen het land: de Dnjepr (Dnipro), de Dnjestr (Dnister) en de Donets.

## Regio's

* Centraal-Oekraïne De politieke, economische, en culturele centrum van Oekraïne, gecentreerd rond de hoofdstad Kiev
* De Krim Een schiereiland dat voornamelijk dienst doet als Rusland's favoriete strandbestemming, met een mooie kustlijn aan de Zwarte Zee en een bergachtig binnenland. In 2014 is de Krim ingenomen door Rusland. Het wordt afgeraden hierheen te reizen.
* West-Oekraïne Historisch eeuwenlang onder controle van niet-Russische Europese landen (bv. Polen, Litouwen, Oostenrijk, Roemenië, het vroegere Tsjecho-Slowakije en Turkije); vandaar dat je hier Centraal Europese architectuur, keuken, taal en religie kunt vinden
* Oost-Oekraïne De zwaar geïndustrialiseerde en gerussificeerde steenkoolwinningsregio van de Donbass. Hier zijn grote Sovjet-steden en veel van 's lands Russische bevolking te vinden. Sinds 2014 woedt er in delen van Oost-Oekraïne een burgeroorlog die in 2022 is uitgegroeid tot de Russisch-Oekraïense Oorlog. Reis niet naar deze gebieden zonder te informeren.
* Zuid-Oekraïne De populaire Oekraïense Zwarte Zee kust (echter niet zo populair als de Krim), meest bekend vanwege de prachtige stad Odessa

## Steden

* Kiev (3 miljoen inwoners)
* Charkov (1,5 miljoen)
* Dnipro (1,1 miljoen)
* Odessa (1 miljoen)
* Donetsk (1 miljoen)
* Zaporizja (800.000)
* Lviv (700.000)
* Ivano-Frankivsk (220.000)

## Andere bestemmingen

Tsjernobyl: de nucleaire ramp en de blijvende radioactieve straling heeft de overheid gedwongen om een zeer groot gebied rondom de kernreactor te ontruimen. De natuur heeft hier dus vrij spel gekregen en er heeft zich sindsdien een rijke fauna en flora ontwikkeld.

## Info
### Paspoort en Visum

Nederlanders en Belgen mogen zonder visum 90 dagen in Oekraïne blijven.

### Geografie

Oekraïne is het grootste land dat volledig in Europa ligt. Een aanzienlijk deel van Oekraïne is vlak land, waar tarwe, graan en gerst wordt verbouwd.

## Arriveren

Vanaf het vliegveld van Amsterdam, Schiphol, vliegen maatschappijen in ieder geval regelmatig naar de hoofdstad.
En ook vanaf het vliegveld van Brussel Airport zijn verschillende vluchten te boeken.
Voor vluchtinformatie naar andere steden in het land kijk je bij de artikelen van die stad.

### Per trein

Treinreizen kunnen ondanks de opkomst van de budgetluchtvaartmaatschappijen nog steeds een goedkope, snelle en zeker gerieflijker optie voor vervoer zijn. Doordat treinstations vaak in de binnensteden zijn gevestigd, kan de trein op de middelgrote afstand (bijvoorbeeld Enschede - Parijs of Brugge - Wolfsburg) prima concurreren met het vliegtuig.
Momenteel zijn in België en bij de Deutsche Bahn online alleen tickets te bestellen voor de buurlanden van België, resp. Duitsland en een aantal goed bereikbare steden verderop. Overige tickets kunnen alleen maar telefonisch of aan de balie worden aangeschaft, of uiteraard in het betreffende land. Dat laatste is vaak stukken goedkoper. Let bij de Deutsche Bahn ook op de vele Sparpreis-aanbiedingen die bij een reisroute naar of via Duitsland heel voordelig kunnen zijn.
Het is echter wel goed mogelijk om je treinreis vanaf huis uit te stippelen. De twee sites die direct hieronder staan vermeld, geven niet alleen informatie over de reizen vanuit de Benelux maar ook over alle treinverbindingen in heel Europa en in het Russische deel van Azië, dus bijvoorbeeld tussen Moskou en Madrid. Het gaat hier om de site van de Belgische spoorwegen en de Nederlandstalige site van de Deutsche Bahn.
NS Hispeed biedt alleen informatie over reizen tussen Nederland en enkele buitenlandse grote steden. In de regel is deze informatie dan ook nog beperkt tot treinen die rechtstreeks naar of van het buitenland rijden (dus geen verbindingen tussen Utrecht en Parijs of tussen Rotterdam en Duitsland, want daarin zit altijd een overstap binnen Nederland). Om reizen binnen Nederland uit te stippelen kun je best deze website gebruiken.
NS Hispeed verkoopt online een klein assortiment reizen vertrekkend vanuit Nederland naar het buitenland v.v. (enkeltjes en retourreizen), en een zeer beperkt aantal routes vanuit het buitenland naar een (ander) buitenland (enkele- en retourreizen). Overige reizen kun je telefonisch reserveren via de afdeling Telesales (0900-9296, €0,35 p.m.) en aan de balies in de Tickets- en Servicewinkels op de (middel-)grote stations. Dit is het online Internationale loket van de Nederlandse Spoorwegen.
In alle Europese landen is het in de trein verboden te roken.

### Per Auto

Het is prima mogelijk om met de auto naar Oekraïne te reizen. De afstand is voor de meesten onder ons toch wel erg groot: De hoofdstad Kiev is ongeveer 2300 km en dan zit je nog niet eens op de helft van het land. De meest gangbare route is via Duitsland naar Polen via Lviv naar Kiev, maar ook de route Duitsland --> Oostenrijk --> Slowakije/Hongarije is een prima weg. Houd in Polen en Oekraïne rekening met slechte wegen. Deze wegen worden trouwens in rap tempo gemoderniseerd.

### Per bus

Elke zaterdag vertrekt er vanuit Amsterdam een Eurolines/Lviv Inturtrans bus naar Lviv en Kyiv.

### Per boot

Er varen veerboten naar de Krim en/of Odessa vanuit Istanboel, Varna en Georgië.

## Rondreizen

Wees u ervan bewust dat alle buitenlanders zijn onderworpen aan een strengere controle door de politie bij het reizen met het openbaar vervoer. Wees bereid om uw paspoort en andere officiële papieren te tonen en houd het telefoonnummer van ambassade/consulaat bij de hand voor het geval u met een corrupte ambtenaar te maken krijgt. Als men bij een controle de nodige officiële documenten niet kunt vertonen zal dat resulteren in een grote boete.
De snelste manier om te reizen tussen de grote steden is de zogenaamde marshrutka: de minibussen die bepaalde routes volgen, net als de gewone lijnbussen doen.
Elke stad heeft een intercity busstation van waaruit bussen vertrekken naar de meeste grote steden in Oekraïne. Tarieven en de kwaliteit van de dienstverlening lopen sterk uiteen.

## Taal

De officiële taal is het Oekraïens, in de grensgebieden worden ook Roemeens, Pools en Hongaars gesproken. Russisch is sterk verwant aan het Oekraïens en is de meest gesproken taal in het oosten en zuiden van het land. In het westen zullen echter veel Oekraïners weigeren om Russisch te spreken.
De meeste jongeren begrijpen en spreken ook Engels, al is het een goed idee om wat Oekraïens en/of Russisch te leren voor men afreist naar Oekraïne. Het herkennen van het Cyrillisch alfabet is een must, aangezien alles in het Cyrillisch staat aangeduid. In en rond de hoofdstad Kiev is de bewegwijzering dubbel uitgevoerd, en zijn plaatsnamen zowel in Cyrillisch als in Latijns alfabet aangegeven.

## Kopen

De nationale munt van Oekraïne is de Hryvnia. In de grote steden vindt men wisselkantoren waar men onder andere euro's kan wisselen.
Opgelet: Het is in Oekraïne verboden om te betalen met buitenlandse valuta! Historische voorwerpen mogen het land niet uit en er wordt aan de douaneposten streng op gecontroleerd. Informeer dus op voorhand of bepaalde voorwerpen de grens over mogen.

## Eten

Het eten is het duurst in Kiev, maar als je goed uitkijkt kan je zelfs in de hoofdstad voor een degelijke prijs eten. Een aan te raden plaatselijke specialiteit zijn Syrniki, gebakken of gefrituurde flensjes op basis van verse kaas, geserveerd met een kwarkdip.

## Uitgaan

Het uitgaansleven in Kiev is best gezellig en betaalbaar. Vergeet ook niet naar de opera te gaan als u daarvan houdt.
LaurensDols Bar - De gezelligste bar op de hoofdstraat van Kiev. Deze bar gaat door tot in de late uurtjes. Houd er rekening mee dat je op de gastenlijst moet staan om binnen te komen.

## Overnachten

Buiten Kiev kunnen westerse toeristen al eens voor onaangename verrassingen komen te staan, in Oekraïne gelden immers nog steeds andere normen dan in West-Europa. Hoe goedkoper het hotel, hoe groter de kans dat men ontevreden zal zijn over de accommodatie.
Langs de andere kant zijn er ook een aantal 5-sterrenhotels in Kiev, Donetsk en Lviv waar men kan verblijven aan relatief democratische prijzen.
Een andere optie is het op voorhand huren van een appartement via internet.

## Werken

Werk is er in Oekraïne overal te vinden. Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1992 is de bevolking van het land met 20% gedaald, en de inwonersaantallen in alle steden met uitzondering van Kiev zijn in vrije val. De ontvolking is het meest zichtbaar op het platteland, waar talrijke woningen in kleinere dorpen verlaten zijn, en landbouwgrond er braak bijligt bij gebrek aan mankracht in de landbouwsector. Er zijn dus talrijke opportuniteiten voor wie kennis heeft van de agrarische sector.

## Veiligheid

Sinds de annexatie van het schiereiland De Krim door Rusland in 2014 zijn er geen publieke grensovergangen tussen het Oekraïense vasteland en het schiereiland meer geopend. De enige mogelijkheid om naar de Krim te reizen is via Rusland, dit kan sinds 2018 via de Krimbrug via de weg of per spoor. Oekraïne, dat de Krim nog steeds als haar grondgebied beschouwt, aanziet dergelijke toegang tot de Krim als een illegale toetreding tot haar grondgebied. Het is ten zeerste af te raden naar de Krim te reizen, aangezien de resulterende paspoortstempel kan leiden tot arrestatie door de Oekraïense autoriteiten als men nadien naar Oekraïne doorreist.
De oostelijke provincies rond Donetsk en Loehansk zijn sinds 2015 onder controle van separatistische rebellen, gesteund door Rusland. De militaire situatie is anno 2021 tot stilstand gekomen, met een gedemilitariseerde zone tussen het westen van Oekraïne en de bezette gebieden tot gevolg. Om van Oekraïne naar Donetsk of Loehansk te reizen is voorafgaande toestemming van de Oekraïense overheid vereist, en die wordt doorgaans enkel gegeven aan familieleden van inwoners van Donetsk of Loehansk. Het is weinig waarschijnlijk dat toestemming zal worden gegeven voor toeristische redenen. De gedemilitariseerde zone oversteken gaat gepaard met 2 controleposten: een westelijk controlepunt van de Oekraïense overheid, en een oostelijk controlepunt ongeveer 3 km verderop van de rebellen. Het is niet toegestaan om bagage mee te nemen, enkel een handtas of rugzak. De inhoud van die rugzak wordt ook streng gecontroleerd, vergelijkbaar met handbagagecontroles op luchthavens.

## Gezondheid

Industriële steden zoals Kamianske kampen met ernstige luchtvervuiling als gevolg van staalovens en andere zware nijverheid. Dit is seizoensgebonden.

## Respect

Oekraïners zijn vrij nationalistisch ingesteld en trots op hun land als soevereine staat in Europa. De positie van grote buur Rusland is een moeilijk discussie-onderwerp voor veel Oekraïners, en de situatie in de Krim en Donbass heeft de relatie met Rusland alleen maar verder verzuurd. De meningen in Oekraïne zijn verdeeld tussen een pro-Europa kamp dat verdere toenadering tot de Europese Unie zoekt, en een pro-Rusland kamp dat relaties met Rusland wil verbeteren. Beide posities lijken mutueel exclusief te zijn, en het is dus beter om als gast in het land zich hier niet over uit te spreken.
Een ander heikel onderwerp is de rol van de Sovjet-Unie in de geschiedenis van Oekraïne. De regering heeft een prominente decommuniseringscampagne gevoerd in 2016. Deze leidde tot een beeldenstorm en verwijdering van Leninstandbeelden uit het straatbeeld, een hernoeming van dorpen en steden met een Sovjetnaam, en een verbod op communistische symbolen. Het curriculum werd aangepast, met aandacht voor taboe-onderwerpen zoals o.a. de hongersnood die in de eerste helft van de 20e eeuw miljoenen doden tot gevolg had in Oekraïne, en waarvoor de Sovjetautoriteiten in Moskou met de vinger gewezen worden. Het gevolg van deze campagne is een sterk anti-Sovjet en deels ook anti-Russisch sentiment onder de jongere bevolking. De oudere generaties, in tegenstelling, denken veelal met weemoed terug aan het Sovjettijdperk als een tijd van economische vooruitgang, welvaart, en politieke stabiliteit. De rol van de Sovjet-Unie in de Oekraïense geschiedenis kan daardoor best vermeden worden als discussie-onderwerp, want de meningen verschillen sterk en hebben de neiging om snel verhit te geraken.
Tot slot is er de Tsjernobylsituatie. Deze kernramp in 1986 kostte duizenden levens in Oekraïne en Wit-Rusland, en wordt thans gezien als een rechtstreeks gevolg van een falend Sovjetsysteem en bedrijfscultuur. De langdurige medische gevolgen voor tienduizenden arbeiders en militairen die hielpen bij de opkuis van de ramp hebben de gezondheidszorg in Oekraïne tot de rand van de afgrond geduwd — en de sector is daar 3 decennia later nog steeds niet van hersteld. De ramp maakte een aanzienlijk deel van Oekraïne, qua grondgebied vergelijkbaar met Luxemburg, onbewoonbaar. Door aandacht in de media, o.a. door de gelijknamige HBO-miniserie uit 2018 die internationaal bekroond werd, is interesse in de noodlottige kerncentrale sterk toegenomen en daarmee ook toerisme op gang gekomen. Met ongeveer 70.000 buitenlandse toeristen op jaarbasis is Tsjernobyl daarmee de op één na populairste toeristische attractie van het land (na Kiev). De meningen over hoe de exclusiezone beheerd wordt lopen nog maar eens uiteen. Het is veel Oekraïners een doorn in het oog dat het toeristische potentieel van hun land door sommige bezoekers schijnbaar wordt gereduceerd tot Kiev en een kerncentrale. Daarbovenop is er de humanitaire kant van de situatie: bijna iedereen in het noorden van Oekraïne kent wel iemand die rechtstreeks of indirect betrokken was bij de kernramp, of de opkuis ervan. Dit blijft tot op heden een gevoelig gespreksonderwerp.

## Contact

Landen in Europa :
Bestemmingen :