# Taalgids Zweeds

Het Zweeds (svenska) is een Noord-Germaanse of Scandinavische taal met ongeveer 9 miljoen sprekers. Het is de meestgesproken taal in Zweden (8,8 miljoen sprekers) en een van de officiële talen van Finland (300.000 sprekers). In de Finse autonome provincie Åland is het Zweeds de enige officiële taal.
Het Zweeds is nauw verwant aan de andere twee vasteland-Scandinavische talen, het Deens en het Noors. Het Zweeds en het Noors, en in iets mindere mate het Deens, zijn onderling redelijk verstaanbaar. Sommige woorden zijn anders, grammaticaal komen de talen overeen. De spelling is wel verschillend
De woordenschat van het Zweeds bestaat bijna geheel uit Germaanse woorden. Er zijn wel wat leenwoorden uit vooral het Latijn, Frans en (Neder)Duits. Tegenwoordig worden er veel woorden uit het Engels overgenomen, al dan niet aangepast of letterlijk vertaald (leenvertaling).
Kenmerkend voor de uitspraak van het Zweeds is de melodie: het is een toontaal. Er bestaan twee verschillende toonaccenten, en deze kunnen betekenisonderscheidend zijn. Het woord anden betekent, afhankelijk van de intonatie, "de eend" of "de geest". Hoe de toonaccenten daadwerkelijk worden uitgesproken is sterk afhankelijk van waar de spreker vandaan komt. In het zuiden onderscheidt men de tonen meer in de lengte dan in de toonhoogte. Bovendien wordt een woord alleen met toonaccent uitgesproken wanneer het een belangrijke grammaticale functie in een zin vervult.
De standaardtaal is het Rijkszweeds (rikssvenska) en is gebaseerd op de dialecten rond Stockholm en het Mälardal. Andere varianten van het Zweeds zijn het Finland-Zweeds en Estland-Zweeds.

## Alfabet

Het Zweeds wordt geschreven met het Latijnse alfabet, waaraan na de Z [sèta] drie tekens zijn toegevoegd: Å, Ä en Ö. Deze worden als aparte letters gezien en ongeveer als [o], [è] en [eu] uitgesproken. De letter O wordt in de regel als [oe] en soms als [o] uitgesproken. Traditioneel werd de W niet als een aparte letter maar als een variant van de V beschouwd en dus ook bij de V gesorteerd, maar sinds april 2006 geldt de W [dubbel ve:] als een volwaardige letter van het Zweedse alfabet, waarmee het aantal letters op 29 komt. Diakritische tekens komen niet voor in de Zweedse taal, behalve bij leenwoorden en eigennamen.

## Grammatica
### Zelfstandige naamwoorden

In het Zweeds worden, zoals in alle Noord-Germaanse talen, de zelfstandige naamwoorden verbogen. Waar in het Nederlands het onbepaald lidwoord (een) wordt gebruikt, heeft het Zweeds "en" (geslachtelijk) en "ett" (onzijdig), gevolgd door de standaardvorm. Laten we als voorbeeld de woorden en bil (een auto) en ett hus (een huis) nemen. Als wij deze woorden willen voorzien van een bepaald lidwoord (de of het) verandert het Nederlands alleen het lidwoord, terwijl in het Zweeds het zelfstandig naamwoord in de zg. bepaalde vorm gezet wordt: 'de auto' wordt bilen, 'het huis' wordt zo huset. Dit laat zien dat het bepaald lidwoord wordt aangehecht aan het zelfstandige naamwoord.
De bijbehorende meervoudsvormen zijn: bilar (auto's) en bilarna (de auto's), hus (huizen) en husen (de huizen).

### Werkwoorden

De grootste groep regelmatige Zweedse werkwoorden eindigen in hun infinitiefvorm op -a. Net als bij andere Scandinavische talen zoals het Deens en Noors zijn de vervoegingen bij alle persoonsvormen hetzelfde en bestaat deze uit een toevoeging van de -r aan de infinitief voor de tegenwoordige tijd en -de voor de verleden tijd.
Voorbeeld:
infinitief: att tala (spreken - het woord 'att' komt alleen los voor de infinitief voor en is vrij lastig te vertalen, wel vergelijkbaar met het Engelse 'to' - 'att tala' / 'to speak', of het Nederlandse '(om) te spreken')
* jag talar - ik spreek
* du talar - jij spreekt
* han/hon talar - hij/zij spreekt
* vi talar - wij spreken
* ni talar- jullie spreken/u spreekt
* de talar - zij spreken
* jag talade - ik sprak
* du talade - jij sprak
* han/hon talade - hij/zij sprak
* vi talade - wij spraken
* ni talade - jullie spraken/ u sprak
* de talade - zij spraken

## Woordenboek
### Basiswoorden

* Gebruikelijke uitdrukkingen
* OPEN
* GESLOTEN
* INGANG
* UITGANG
* DUWEN
* TREKKEN
* WC
* HEREN, MANNEN
* DAMES, VROUWEN
* VERBODEN

#### Hallo. (informeel)

    Hej. (heej)

#### Hoe gaat het?

    Hur mår du? (huur mohr duu)

#### Goed, dank u.

    Tack, jag mår bra. (tak, jah mohr brah)

#### Hoe heet u?

    Vad heter du? (wad heter duu)

#### Ik heet ______ .

    Jag heter ______ . (jah heter)

#### Aangename kennismaking.

    Trevligt att träffa dig (treewlikt at trefa di)

#### Bedankt.

    Tack. (tak)

#### Graag gedaan.

    Varsågod (warsokod)

#### Hoe oud ben je.

    Hur gammal är du? (huur kammal eer duu)

#### Ja.

    Ja.

#### Nee.

    Nej.

#### Het spijt me.

    Jag är ledsen (jag eer lesden)

#### Tot ziens

    Adjö (adjeu)

#### Dag

    Hejdå (heejdoo)

#### Ik spreek geen 'Zweeds'.

    Jag kan inte tala 'svenska' (jah kan inte tala swenska)

#### Spreekt hier iemand Nederlands?

    Talar någon Nederländska här? (talar nokon nederlendska her)

#### Help!

    Hjälp! (jelp)

#### Let op!

    Se upp (se uup)

#### Goeiemorgen.

    God morgon (kod morjon)

#### Goeiedag.

    God dag (kod dak)

#### Goeiemiddag.

    God eftermiddag (kod eftermiddak)

#### Goedenavond.

    God kväll (kod kwel)

#### Goeienacht (bij het slapen)

    God natt (kod nat)

#### Ik begrijp het.

    Jag förstår (jah feurstòr)

#### Ik begrijp het niet.

    Jag förstår inte (jah feurstòr inte)

#### Waar is het toilet?

    Var ligger toaletten? (war likker toaleten)

### Cijfers
#### 1

    En/ett (en/et)

#### 2

    två (twoa)

#### 3

    tre (tree)

#### 4

    fyra (fuura)

#### 5

    fem (fem)

#### 6

    sex (seks)

#### 7

    sju (sjchwuu)

#### 8

    åtta (otta)

#### 9

    nio (nie-oow)

#### 10

    tio (tie-oow)

#### Tijd
##### nu
##### Dagen
###### vandaag

    idag (iedak)

###### gisteren

    igår (iekoor)

###### morgen

    imorgon (iemorron)

###### volgende week

    nästa vecka ( )

###### maandag

    måndag (mondak)

###### dinsdag

    tisdag (tiesdak)

###### woensdag

    onsdag (onsdak)

###### donderdag

    torsdag (tosjdak)

###### vrijdag

    fredag (freedak)

###### zaterdag

    lördag (leurdak)

###### zondag

    söndag (seundak)