# Rome

    Rome is een wereldstad met meerdere wijkartikelen, die elk attracties, restaurants, uitgaansgelegenheden en accommodaties bevatten.
Rome, de "Eeuwige Stad", is de hoofdstad van Italië en van de Lazio-regio. Het is de befaamde stad van de zeven heuvels, La Dolce Vita, Vaticaanstad, en de fonteinen.

## Wijken
### Bestuurlijke indeling

Rome is bestuurlijk ingedeeld in 22 Rioni. Deze worden gewoonlijk met romeinse cijfers (I t/m XXII) aangeduid.
Monti (I) – Trevi (II) – Colonna (III) – Campo Marzio (IV) – Ponte (V) – Parione (VI) – Regola (VII) – Sant'Eustachio (VIII) – Pigna (IX) – Campitelli (X) – Sant'Angelo (XI) – Ripa (XII) – Trastevere (XIII) – Borgo (XIV) – Esquilino (XV) – Ludovisi (XVI) – Sallustiano (XVII) – Castro Pretorio (XVIII) – Celio (XIX) – Testaccio (XX) – San Saba (XXI) – Prati (XXII).

### De districten
#### Het Centrum van Rome

Rome kun je onderverdelen in verschillende wijken. Het zogenaamde historische centrum (Centro Storico) is vrij klein, het is slechts ongeveer 4% van de totale oppervlakte van de stad. Deze bestaan voornamelijk uit het gebied binnen de Aureliaanse muren, en wordt beschermd door de UNESCO. Districten worden hieronder toegelicht:
* Centrum Waar veel van de hotels zijn, evenals winkels en eetgelegenheden, in overvloed langs de Via Veneto; de thuisbasis van het Quirinale, de Trevi fontein, Piazza Barberini, Castro Pretorio en de Repubblica gebieden.
* Historisch Centrum Het centrum van de Romeinse middeleeuwse en renaissance perioden, met mooie pleinen, kathedralen, het Pantheon, de Piazza Navona, Campo de 'Fiori en de joodse ghetto wijken.
* Borgo en Prati Deze wijken liggen tussen Vaticaanstad en de Tiber, en hebben een religieuze band met de Pauselijke Staat.
* Colosseo Het hart van het oude Rome, het Colosseum, het Forum Romanum, het Forum van Augustus, het Forum van Trajanus en het Campidoglio met al haar musea.
* Centrum-Noord Ligt in het noordelijke deel van Rome, de thuisbasis van de Villa Borghese, de Spaanse Trappen, en de elegante wijken Parioli en Salario.
* Trastevere De wijk ten zuiden van het Vaticaan, op de westelijke oever van de rivier de Tiber, vol met smalle geplaveide straatjes en eenzame pleinen die diende als inspiratiebron voor kunstenaars als Giorgio de Chirico. Nu misschien wel het centrum van het artistieke leven van Rome.
* Aventino-Testaccio Off-the-beaten-path wijken van Rome met tal van verrassingen voor geïnteresseerde reizigers, evenals echt heerlijk eten.
* Esquilino-San Giovanni Zuidelijk van Stazione Termini, met een overdekte markt, de Piazza Vittorio Emanuele, en de kathedraal van Rome, de Sint Jan van Lateranen.
* Nomentano Municipio III, de wijken 'achter' het treinstation. Bruisend nachtleven in San Lorenzo

#### Omgeving

* Noorden Van de grote suburbane wijken naar het noorden van het centrum (Municipi 4, 15-20)
* Zuiden Met de Via Appia Antica met haar parken en catacombes, en het nieuwe EUR met fascistische architectuur (Municipi 5-13)
* Ostia Lido di Ostia en Ostia Antica, badplaats en indrukwekkende ruïnes van de haven van het oude Rome.
* (Vaticaanstad) Zelfstandige staat, omsloten door Rome.

## Info

| Klimaat | jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
| gemiddeld maximum (°C) | 11 | 12,5 | 15,6 | 19,2 | 23,3 | 28,3 | 31,2 | 30,6 | 27,1 | 21,4 | 16,2 | 12,1 |
| gemiddeld minimum (°C) | 3,9 | 4,5 | 6,9 | 9,9 | 13,4 | 17,2 | 19,9 | 19,7 | 17,3 | 13 | 8,7 | 5,3 |
| neerslag (mm) | 69 | 71 | 63 | 56 | 55 | 31 | 9 | 22 | 64 | 115 | 111 | 94 |
| zonuren (u/d) | 3,7 | 4,8 | 5,1 | 5,9 | 7,3 | 9,3 | 11,2 | 10 | 7,3 | 5,2 | 4,4 | 3,5 |
| Rome heeft een mediterraan klimaat. Een aangename temperatuur is er van april tot en met juni. In juli en augustus is het erg warm in Rome. In de winter kan de temperatuur onder het vriespunt dalen, maar sneeuw is zeldzaam. |||||||||||||
Rome is de hoofdstad van Italië en heeft 2.870.528 inwoners (2014) en is hierdoor de grootste stad van Italië, ligt op een hoogte van 21 m boven de zeespiegel en heeft een totale oppervlakte van 1.285,3057 km². Rome is oorspronkelijk gebouwd op zeven heuvels, maar strekt zich inmiddels uit tot aan de Tyrreense zee. Het historisch stadscentrum bevindt zich op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. De Italiaanse hoofdstad trekt jaarlijks miljoenen toeristen uit de hele wereld. Bekende bezienswaardigheden zijn het Colosseum, het Forum Romanum het Pantheon en de TreviFontein.
Tot de buurtgemeenten behoren:
Albano Laziale, Anguillara Sabazia, Ardea, Campagnano di Roma, Castel Gandolfo, Castel San Pietro Romano, Ciampino, Città del Vaticano (Stadsstaat), Colonna, Fiumicino, Fonte Nuova, Formello, Frascati, Gallicano nel Lazio, Grottaferrata, Guidonia Montecelio, Marino, Mentana, Monte Porzio Catone, Monte Compatri, Monterotondo, Palestrina, Poli, Pomezia, Riano, Sacrofano, San Gregorio da Sassola, Tivoli, Trevignano Romano en Zagarolo.

### Taal

In Rome wordt een dialect gesproken, het Romaans, doch is het Italiaans de officiële taal.

## Arriveren
### Per vliegtuig

Er zijn twee internationale vliegvelden, even buiten de stadsgrenzen:
* 41.793212.25221 Aeroporto di Fiumicino (Leonardo Da Vinci) (28 km). Fiumicino (IATA: FCO, ICAO: LIRF) is de luchthaven voor de traditionele lijndiensten, naar het binnenland (Gate A) en Europa (B). Ook dient zij intercontinentale bestemmingen (Gate C).
    Transport van Fiumicino naar Rome:
   * De zogenaamde non-stoptrein (Leonardo Express) naar station Termini (duur: 32 minuten) of stoptrein, Ferrovie Regionali (FL1) richting Fara met stops bij onder andere Trastevere, Ostiense en Tiburtina. Deze laatste trein kost €8,00 p.p. enkele reis. Let op dat je je kaartje afstempelt ("validare") alvorens aan boord te gaan, anders is dat niet geldig. De controles zijn dan misschien niet frequent, de boetes zijn ook niet mals.
   * Cotral Fiumicino Airport - Piazza dei Cinquecento/Roma Tiburtina
   * Terravision - Met de Terravision bussen, vertrektijd: iedere 50 minuten van Fiumicino Airport - Stazione Termini 05:30-22:55 uur, Stazione Termini - Fiumicino Airport 04:40-21:50 uur, ongeveer elk uur. De bushalte bevindt zich tegenover het Terra Cafe op de Via Marsala, aan de noordkant van het Stazione Termini. Kaarten kosten €6,00 - €11,00 een retourticket. Er zijn ook nog andere aanbieders op deze route.
   * Sitbus-shuttle
   * TAM bus€ 7,00 enkele reis/Via Marsala-Fiumicino
   * Per taxi - Standaard taxitarief van €48,00. Houd de chauffeur (vooraf) aan die prijs. Het is de prijs die hij van gemeentewege moet hanteren.
* 41.7990612.591022 Ciampino (Aeroporto Internaziole Giovan Battista Pastine) (8 km Metro: A Anagnina/Bus Lijn: 520 Cinecittá). Ciampino (IATA: CIA, ICAO: LIRA) is een voormalig charterluchthaven, nu vooral gebruikt door prijsvechters, zoals Ryanair, dat vanaf Eindhoven en Charleroi vliegt. Een deel van deze luchthaven wordt ook door de luchtmacht gebruikt.
    Vanaf Ciampino is het openbaar vervoer niet goed geregeld, mogelijkheden zijn:
   * Een stadsbus (van de privé-onderneming Schiaffini, uitspraak Skiaffini) rijdt naar het metrostation Anagnina (linea A) voor €1,00. Vandaar is Termini, het centraal station, eenvoudig te bereiken. De frequentie en tijdsduur is ongunstig. Een taxirit mag niet meer dan €30,00 kosten. Er rijden vanaf Ciampino ook diverse shuttlebussen naar Termini, kaartjes zijn al op Eindhoven Airport of tijdens de vlucht te koop en kosten €14,00 voor een retour. Op Ciampino vliegveld kan je een retourtje kopen voor €8,00 of een enkele reis €4,00. Let op het enkeltje terug kost €6,00 (oktober 2009). Deze ritten zijn afgestemd op de binnenkomende vluchten zodat er niet lang op gewacht hoeft te worden.
   * Een alternatief voor het openbaar vervoer vanaf de vliegveld is het bestellen van een privè transfer. Een chauffeur wacht je dan met naambordje op in de terminal en brengt je direct naar de bestemming in het centrum. Er zijn diverse organisaties die deze dienst aanbieden, de kosten vallen met name vanaf vliegveld Fiumicino, in vergelijking met het openbaar vervoer, mee.
   * Sitbus-shuttle€ 6,00 enkele reis/Via Marsala-Ciampino
* Aeroporto di Fiumicino
* Ciampino

### Per trein

* 41.9007212.502443 Stazione Termini. Stazione Termini is verreweg het grootste treinstation van Rome, en is centraal gelegen in de binnenstad. Treinen gaan van daaruit naar veel bestemmingen in de rest van Italië, maar ook naar bestemmingen in de regio, zoals de kust. Vanuit Nederland of België reizen met de trein duurt ongeveer een volledige dag. Als je bij de grens met Duitsland woont, loont het zich om met de DB te reizen en in Duitsland te boeken. Dan is de aanbevolen route Keulen-München-Rome. In de andere gevallen kun je via best via Keulen en daarna Basel reizen. Ferrovie Laziali : FL4,FL5,FL6,FL7 en FL8
Enkele andere belangrijke treinstations in Rome zijn:
* 41.9110912.531084 Roma-Tiburtina. FL1, FL2, FL3, Metro: B, Trenitalia: AV hoge snelheidslijnen-Firenze/Napoli
* 41.8723812.484445 Roma-Ostiense. FL1, FL3, FL5 Metro: B (Piramide) Trenitalia-Fiumicino,Viterbo,Civitavecchia,Grosseto-Pisa Centrale
* 41.872412.466126 Roma-Trastevere. FL1, FL3, FL5 Tram: Lijn 3 Trenitalia: Livorno,Viterbo
* 41.8977912.545977 Roma-Prenestina. FL2 Tram: Lijn 5 Trenitalia: Tivoli,Pescara
* 41.95794812.5073828 Roma-Smistamento.
* Stazione Termini
* Rome Tiburtina Station
* Rome Trastevere Station
* Rome Ostiense Station

### Per auto

Naar Rome met de auto duurt ongeveer een dag. Het is raadzaam om uw auto te parkeren ver buiten het centrum en van daaruit met de bus, trein of metro te gaan. Het verkeer in Rome is ronduit chaotisch te noemen - maar men is wel goedgemutst en zelden boos - en parkeerplaatsen zijn er ook weinig. Het openbaar vervoer is goedkoop, en met een speciale kaart voor 7 dagen kun je onbeperkt met de trein, metro of bus voor een hele week (deze heet CIS en kost €24,00).

### Per bus

Met Eurolines kun je vanuit diverse Nederlandse steden naar Rome reizen.
* 41.9093612.528359 Busstation voor Eurolines (Metro: Tiburtina (FS)).

### Per boot

Civitavecchia is de zeehaven van Rome (72 km). Met de boot kun je daar arriveren vanuit Toulon (Zuidoost-Frankrijk), Porto Vecchio (Corsica, Frankrijk) en Barcelona (Oost-Spanje), maar ook vanuit Italiaanse havens als Olbia (Sardinië) en Palermo (Sicilië). Vanuit het spoorstation is het 45 minuten met een ES-trein (toeslag) —of 20 à 30 minuten langer met een regionale trein— naar station Roma Termini.

## Rondreizen
### Per bus

Openbaar vervoer is redelijk geregeld. Veel buslijnen, enkele trams en een paar metrolijnen. Kaartjes kosten €1,50 per rit met de bus/tram en de Metro en zijn 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling. Opgelet, een kaartje is slechts geldig voor één metrorit. Verlaat je het metrostation en wil je daarna binnen de termijn van 100 minuten opnieuw de metro nemen, dan dien je een nieuw kaartje te kopen. Kaartjes koop je bij onder meer tabacchi, herkenbaar aan de grote T, bij de Metrostations en de grotere busstations of bij je hotel. Sommige trams en ook bussen hebben automaten waar je met gepast geld een kaartje kunt kopen. Al zijn de meeste vaak stuk. Let op: kaartjes moet je afstempelen (validare), anders zijn ze niet geldig.
Let er op dat de dienstregeling op zondag erg onregelmatig is. Wachttijden van een uur zijn geen uitzondering. Ook zijn er meermaals per jaar stakingen en werkonderbrekingen (Sciopero) en dan rijdt er vrijwel niets. Aan de balie van je hotel weten ze dat meestal wel van tevoren.
Er bestaat ook een Roma Pass. Voor €58,50 krijg je een OV-kaart die drie dagen (72 uur) geldig is en binnen die periode gratis toegang geeft in de eerste twee deelnemende musea waar je naartoe gaat en 20% korting bij alle volgende deelnemende musea. De slimme toerist kiest dus de duurste attracties (Galleria Borghese en het Colosseum) als eerste uit, anders is die pas zelden voordelig. Hou er ook rekening mee dat je voor die twee musea op voorhand moet reserveren (online). Er is ook een goedkopere versie van 48 uur (€36,50). De pass is te koop op het vliegveld, bij de betere hotels of online (www.romapass.it).
Bij het Stazione Termini zijn twee busstations:
* 41.9013812.4999810 Busstation ATAC, Piazza dei Cinquecento (tegenover het treinstation Termini). Het busstation voor de stadsdiensten.
* 41.9024112.5022711 Busstation luchthavenbussen, Via Marsala (aan de rechterkant van het Termini station). Verbinding met de luchthavens.
In Rome zijn er 4 verschillende benamingen voor de buslijnen:
* Linea Urbana, symbool U met de (meestal) grijs-rode bussen rijden om de paar minutem met geen exact tijdschema, meer dan 250 lijnen
* Linea Espressa, symbool X slechts een paar haltes tussen de eindstations
* Linea Esatta, symbool E rijd op vaste tijden
* Linea Notturno, symbool N rijd alleen s'nachts, 27 lijnen

### Tarieven ATAC

* BIT - stadstarief €1,50 voor bus/tram en Metro is 100 minuten geldig na eerste afstempeling en is alleen voor een route geldig
* 10-BIT - 10x100 minuten €15,00
* CIS - Weekabonnement, €24,00 onbeperkt geldig voor 7 dagen
* Roma24H - onbeperkt reizen voor 24 uren,€ 7,00
* Roma48H - onbeperkt reizen voor 48 uren,€12,50
* Roma72H - onbeperkt reizen voor 72 uren,€18,00

### Enkele belangrijke lijnen

* Lijn 23 - Basilica San Paolo — Piramide — Basilica San Pietro
* Lijn 40 - Stazione Termini — Basilica San Pietro (Espressa)
* Lijn 64 - Stazione Termini — Piazza Venezia — Basilica San Pietro (Let op voor tasjesdieven!)
* Lijn 75 - Stazione Termini — Colosseo
* Lijn 81 - Colosseo — Basilica San Pietro — Piazza Risorgimento
* Lijn 116 - Via Veneto — Piazza Navona
* Lijn 117 - San Giovanni di Laterano — Colosseo — Piazza di Spagna — Piazza del Popolo
* Lijn 119 - Piazza Augusta Imperatore — Pantheon — Piazza di Spagna
Lijn 116, 117 en 119 worden verreden met iets kleinere type elektrische bussen.

### Per trein

Regionaal-spoorwegnet (Ferrovia Regionale Lazese):
Deze wordt uitgevoerd door de FS (Ferrovie dello Stato)
* Orte-Roma (stopt niet op Stazione Termini) — Aeroporto di Fiumicino
* Roma Tiburtina — Tivoli
* Roma Ostiense — Viterbo — (Cesano)
* Roma Stazione Termini — Albano — Frascati — Velletri
* Roma Stazione Termini — Civitavecchia (Porto)
* Roma Stazione Termini — Frosinone
* Roma Stazione Termini — Latina — Formia
* Roma Stazione Termini — Nettuno(Ostia)

### Per metro

Het metro-netwerk van Rome wordt geëxploiteerd door de Metropolitana di Roma.
* Battestini-Anagnina (rijtijden: zo-do 05:30-23:30, vr za 05:30-01:30) — Battestini — Cornelia — Baldo degli Ubaldi — Valle Aurelia (FS) — Cipro — Ottoviano (Vaticaanstad) — Lepanto — Flaminio — Spagna — Barberini — Repubblica — Termini (FS) — Vittorio Emanuele—Manzoni — San Giovanni — Re di Roma — Ponte Lungo (FS) — Furio Camillo — Colli Albani — Arco di Travertino — Porta Furba — Numidio Quadrato — Lucio Sestio — Giulio Agricola — Subaugusta — Cinecittá — Anagnina.
* Rebibbia-Laurentina (rijtijden: zo-do 05:30-23:30, vr za 05:30-01:30) Rebibbia — Ponte Mammolo — S.Maria del Soccorso — Pietralata — Monti Tiburtini — Quintiliani — Tiburtina (FS) — Bologna — Policlinico — Castro Pretorio — Termini (FS-Linea A) — Cavour—Colosseo — Circo Massimo — Piramide (FS) — Garbatella — Basilica San Paulo — Marconi — EUR Magliana — EUR Palasport — EUR Fermi — Laurentina.
* Linea B1 Jonio-Laurentina Jonio — Conca d'oro — Libia — S.Agnese Annibaliano — Bologna — Policlinico — Castro Pretorio — Termini (FS-Linea A) — Cavour—Colosseo — Circo Massimo — Piramide (FS) — Garbatella — Basilica San Paulo — Marconi — EUR Magliana — EUR Palasport — EUR Fermi — Laurentina.
* Fori Imperiali/Colosseo-Monte Compatri/Pantano (Fori Imperiali/Colosseo—S. Giovanni, is in fase van aanbouw) (rijtijden: dagelijks 05:30-18:30) S. Giovanni — Lodi — Pigneto — Malatesta — Teano — Gardenie — Mirti — Parco di Centocelle — Alessandrino — Torre Spacata — Torre Maura — Giardinetti — Torrenova — Torre Angela — Torre Gaia — Grotte Celoni — Due Leoni/Fontana Candida — Borghesiana — Bolognetta — Finocchio — Graniti — Monte Compatri/Pantano.
Tarief:
Een kaartje METREBUS kost €1,50 en is 100 minuten geldig vanaf de eerste afstempeling.

### Per tram

Er was eens een tijd dat er meer trams in Rome reden, op dit moment zijn er (nog) 6 lijnen in bedrijf:
* Lijn 2 - Piazzale Flaminio (in de buurt van Piazza del Popolo) naar Piazza Mancini in het stadsdeel Flaminio.
* Lijn 3 - Piazza Thorwaldson (in de buurt van Villa Giulia) via Porta Maggiore en Colosseo naar Stazione Trastevere.
* Lijn 5 - Stazione Termini via Porta Maggiore naar de Piazza dei Gerani in het zuidoosten van de stad.
* Lijn 8 - Piazza Venezia in de oude stad via Stazione Trastevere naar de Via del Caselotto ìn het westen.
* Lijn 14 - Stazione Termini via de Porta Maggiore naar de Viale Palmiro Togliatti in het zuidoosten van de stad.
* Lijn 19 - Piazza Risorgimento (in de buurt van het Vaticaan) via Policlinico en Porta Maggiore naar Piazza dei Gerani.

### Per fiets

Zoals meerdere steden, heeft ook Rome een fietsenplan en is de stad héél langzaamaan fiets-vriendelijker aan het worden. Het is mogelijk voor toeristen om een van de fietsen te huren.
* Fietsverhuur: Het is mogelijk om een fiets te huren bij
** Biga Bike.
** TopBike Rental & Tours - Via Labicana 49, Rome - info@topbikerental.com - +39 06 4882893 - Fietsen in Rome: fietsen huren en Rome fietstocht met Nederlandse gidsen.
** Bajabikes Rome, Via Cavour 302.

### Per Segway

Je kunt het historische centrum van Rome intrekken door een segway te huren, een milieuvriendelijke manier om snel te verhuizen en toegang te hebben tot alle steegjes in het centrum. Iedereen die zich op Segway beweegt, wordt in alle opzichten als een voetganger beschouwd, zodat hij over de trottoirs kan lopen. Hou er echter rekening mee dat de stad helemaal niet voorzien is op dergelijk vervoersmiddel: je zal niet de eerste zijn die onzacht kennismaakt met de kasseien!
Enkele van de belangrijkste waar je Segway kunt huren zijn:
* Rome by Segway, via Labicana 94, tel: +39 06 97602723, 39 3486121355
* Rex-Tours and Rent, Via dei Balestrari 33, tel: +39 06 87690040
* Ecogo Segway, Piazzale Admiraal Bergamini 10, tel: +39 3409345441 (mobiel)
Daarnaast is het ook mogelijk om online Segway-tours in Rome te boeken, via touroperators die themapakketten aanbieden. Enkele van de belangrijkste zijn:
* Rome by Segway
* Italy by Segway
* Rome tours by Segway

### Per auto

Rome is het centrum van een radiaal netwerk van wegen dat ruwweg de lijnen volgt van het oude Romeinse wegennet dat begon bij de Capitolijn en Rome verbond met zijn rijk. Tegenwoordig wordt Rome omcirkeld door een ringweg, de Grande Raccordo Anulare (GRA), op een afstand van ongeveer 10,5 kilometer tot het centrum. De aansluitende autosnelwegen zijn onder meer de autosnelweg A1 (Noord-Zuid, vergelijk de oude Via Tiberina en Via Salaria), A24 (naar het Oosten, Via Tiburtina), A12 (langs de kust naar het noorden, Via Aurelia) en A91 (naar vliegveld Fiumicino).

## Bekijken

Er is in Rome onnoemelijk veel te zien: gebouwen, monumenten en musea. De geschiedenis van Rome begint met de mythische stichting in 753 voor Chr. vanaf die tijd is er heel wat gebouwd, gesloopt en hergebruikt.

### Gebouwen en monumenten

* 41.8904112.492311 Colosseum (Colosseo). Het grootste nog bestaande amfitheater ter wereld. Kon 60.000 bezoekers bevatten. Gebouwd in de tijd van keizer Vespasianus.
* 41.8986312.476822 Pantheon. Gebouwd als Romeinse tempel, in 608 tot kerk gewijd.
* 41.885512.48533 Circus Maximus (Circo Massimo) (Metro: Circo Massimo). Overblijfselen van de Romeinse renbaan. Niet het bezoeken waard? In feite is er niet meer over dan een groot, leeg veld in de vorm van een renbaan, waar het goed wandelen is in de zon. Er zijn wat restanten van de tribunes aan de kop van de renbaan, maar er staat geen zuil meer overeind en 's avonds hangen er ongure types rond.
* 41.9058812.482724 Spaanse trappen (Scalinata della Trinità dei Monti) (Metro: Spagna). De bekendste trappen in de wereld verbinden het Piazza di Spagna met hoger gelegen kerk, Trinita dei Monti. De trappen zijn populair onder toeristen, maar ook onder de Romeinen zelf die er studeren, slapen, flirten en discussiëren. In de zomer worden en meestal prachtige bloemen geplaatst op de leuningen in het midden en aan de zijkant.

### Kerken

* De zeven pelgrimskerken van Rome
** De vier pauselijke basilieken van Rome. Alle vier bezitten een heilige deur die in een Heilig Jaar geopend wordt.
*** Basilica di San Pietro is niet echt in Rome, maar in Vaticaanstad.
*** 41.8976112.498495 Santa Maria Maggiore (Metro: Termini). Een geschikte mix van verschillende bouwstijlen in één prachtige kerk. Let vooral op het gouden plafond.
*** 41.8855912.505576 San Giovanni in Laterano (Metro: San Giovanni). De kerk waar de paus als bisschop van Rome de mis opdraagt, bijna net zo groot en rijk als de Sint-Pieter.
*** 41.8585112.477057 San Paulo fuori le mura (Sint Paulus buiten de muren) (Metro: Basilica San Paulo). San Paolo fuori la mura behoort toe aan de Unesco Wereld-erfgoedlijst.
** De overige pelgrimskerken van Rome
*** 41.902512.52068 San Lorenzo fuori le mura.
*** 41.888312.51569 Santa Croce in Gerusalemme.
*** 41.7775812.543310 Santuario del Divino Amore.
* 41.9052812.4779111 Santi Carlo e Ambrogio (Metro: Spagna). Zonder meer de mooiste en meest overdadige barokkerk van Rome aan de Via del Corso, gewijd aan twee heiligen. In beginsel hadden beide heiligen hun eigen kerk, maar omwille van economische redenen zijn de kerken gefuseerd. Achter het altaar kun je het hart van San Carlo bezichtigen als relikwie.
* 41.8335212.459512 Basilica dei Santi Pietro e Paolo, Piazzale dei Santi Pietro e Paolo 8 (Metro: EUR Palasport), ☏ +39 06 5926166.
* 41.8557112.5156613 Basilica di San Sebastiano fuori le Mura, Via Appia Antica (Te bereiken met bus 118 die vertrekt bij halte Teatro Marcello.). Was tot het jaar 2000 één van de zeven pelgrimskerken van Rome.

### Pleinen

* 41.910712.476314 Piazza del Popolo (Metro A, Bus: Lijn 119). Een gezellig, ovaalvormig plein met in het midden een obelisk. In vroegere tijden was het overigens minder gezellig, toen op het Piazza del Popolo de executies uitgevoerd werden. Aan de oostkant van het plein kun je de trap op, richting park Pincio: een bekend uitzichtpunt. Vanaf daar overzie je het plein met de Sint Pieter op de achtergrond.
* 41.905812.482215 Piazza di Spagna (Metro A, Bus: Lijn 119). Het plein is bekend dankzij de Spaanse trappen (Trinitá dei Monti) en het gebeeldhouwde bootje, die aan dit plein gelegen zijn.
* Forum Romanum
* Colosseum
* Engelenburcht en de Tiber
* Piazza Navona
* Spaanse trappen
* Pantheon
* Vittorio Emanuele II
* Campidoglio
* Santa Maria di Trastevere
* Villa Borghese
* Bocca della Veritá
* Moses van Michelangelo - San Pietro in Vincoli
* San Pietro in Vincoli
* Trevifontein
* San Paulo fuori le mura
* Galleria Borghese
* Piazza del Campidoglio
* San Giovanni in Laterano

### Musea

* Vaticaanse musea zijn niet echt in Rome, maar in Vaticaanstad.
* 41.9139912.4920416 Galleria Borghese (Metro: Spagna). Museum gelegen in het park Villa Borghese. Villa van de toenmalige kardinaal Borghese, gevuld met prachtige schilderijen van Caravaggio, sculpturen van Bernini, etc, etc. Er mogen maar een beperkt aantal bezoekers tegelijk in dus je moet van tevoren reserveren via www.ticketeria.it. Mocht je niet gereserveerd hebben kom je overigens ook binnen, alleen kan het dan soms even duren. Bezoek kost €10,50 en mag dan maximaal 2 uur duren. (bijgewerkt sep 2018)
* 41.9180112.478417 Villa Giulia (Tram:3). Deze villa is een beetje buiten het eigenlijke centrum gelegen museum met als thema de beschaving en de kunst van de Etrusken. Voor wie zich op een voor- of namiddag wil onderdompelen in de geschiedenis van dit nog steeds geheimzinnige volk. De graftombe met de beelden van de echtgenoten is drie of meer sterren waard. En de villa heeft een prachtige renaissancetuin.

### Andere bezienswaardigheden

* 41.8871612.5068618 Scala Santa (heilige trap) (Metro: San Giovanni). Aan de oostzijde van het plein naar de Piazza di Porta San Giovanni bevindt zich de privé-kapel van de pausen, gebouwd in 1589. In dit gebouw is er de Heilige Trap. Deze marmeren trap komt oorspronkelijk van het paleis van Pilatus in Jeruzalem. De treden zijn bedekt met hout, en je mag alleen maar omhoog op de knieën. Op sommige plekken zouden er zijn sporen van bloed van Jezus te zien zijn, op die plekken zijn venstertjes in het hout gemaakt. Links en rechts van de trap zijn meer trappen, die wel gewoon lopend mogen worden betreden.
* 41.8763412.480919 Piramide di Caio Cestio (Metro: Piramide). Een graf voor de rijke Gaius Cestius, die in 12 v. Chr. stierf
* 41.879312.492920 Terme di Caracalla (Metro: Circo Massimo). Oud Romeins badhuis. In de zomer worden hier opera's opgevoerd. Ook het eerste concert van De Drie Tenoren vond hier plaats in 1990.
* 41.872612.502121 Via Appia Antica, Via Appia Antica (Metro: Re di Roma, Bus: 118 Piazzale Ostiense), ☏ +39 06 5126314, info@parcoappiaantica.it. 09:30-13:00 en 14:00-17:30. De Via Appia Antica ook wel de oude herenweg van de Romeinen genoemd. Bekijk zeker het Circo di Massenzio, de Catacombe di San Callisto, de Catacombe di San Sebestiano en de Tomba di Priscilla
* 41.831712.470722 EUR (EUR is een afkorting van Esposizione Universale di Roma). Met het indrukwekkende Palazzo della Civiltà e Lavoro, het vierkante Colosseum, il Colosseo quadrato. EUR is goed te bereiken vanuit het centrum van de stad, Metro Linea B en B1, bedienen EUR Laurentina, EUR Magliana, EUR Fermi en EUR Palasport, Per bus ATAC lijnen: 30, 31, 130, 671 en 714 en Cotral bedient vanuit EUR Laurentina de stad en omgeving.
* Piramide di Caio Cestio
* Via Appia Antica
* Circo Massenzio
* Aquedotto Romano
* Palazzo della civiltà del lavoro (EUR)

### Buiten Rome

* 41.753612.287923 Ostia Antica. Neem de trein vanaf station Ostiense, en dan ben je met een half uur bij de opgraving (gli scavi) te Ostia Antica, een van de best bewaarde Romeinse steden uit de oudheid, en qua toerisme een stuk rustiger dan bijvoorbeeld Pompeii. Je kunt ook de metro nemen. Met de auto is het ongeveer drie kwartier rijden.
* 41.733112.284624 Ostia. Als je blijft zitten in de metro kom je uit op het Zandvoort van Rome: Ostia, heerlijke stranden.
* 41.940812.777525 Villa Adriana (Metro: Ponte Mammolo). Neem de bus richting Tivoli naar het grandioze vakantiedorp van de Romeinse keizer Hadrianus.
* 41.9623512.7976326 Tivoli (Trein REG: Stazione Tiburtina.). Mooi bergstadje met een monument van de UNESCO werelderfgoedlijst: Villa d'Este. Beklim de labyrintische oude stad die tegen de berg is opgebouwd en je stuit op een middeleeuwse publieke wasbron en goede restaurantjes met tuinterras.
* 41.807712.680227 Frascati. Neem de trein naar Frascati, een gezellig mooi bergstadje. Vertrekt van Stazione Tiburtina. Dienstregeling op zondag onregelmatig.
* Capitolium-Ostia Antica
* Ostia Antica
* Villa Adriana
* Frascati
* Ostia Antica
* Ostia Antica

## Doen

Het is aan te raden je door de binnenstad te laten rondleiden door een gids. Rome bestaat eigenlijk uit zo veel historie, dat de pareltjes makkelijk 'ondergesneeuwd' raken. Er zijn ook talloze kerken, de ene nog rijkelijker versierd dan de ander. Een gids weet het beste waar je goedkoop kunt eten, en de kerkjes en gebouwen die ook echt de moeite waard zijn. Let wel op het verkeer; dit is in Rome gevaarlijk en oversteken is nog een hele riskante onderneming.
* Op de scooter door Rome. Wat is er Romeinser dan op een Vespa door Rome rijden? Op meerdere plekken in Rome zijn scooters te huur, soms ook historische exemplaren. Het Romeinse verkeer is vrij chaotisch, waardoor mensen met weinig of geen scooter-ervaring wordt afgeraden om de scooter zelf te besturen. Als alternatief kun je in zo'n geval meerijden achterop de scooter van een gids. Begeleide scootertochten zijn te reserveren bij bijvoorbeeld Roma Rent Bike, Happy Rent of Eco Move Rent.
* Fietsen door Rome. Op meerdere plaatsen in Rome zijn er fietsen te huur. Het Romeinse verkeer is chaotisch, maar fietsers met een beetje lef kunnen het misschien overleven. Officiële fietspaden zijn er weinig, dus in de praktijk kunnen fietsers overal worden aangetroffen waar scooters ook rijden. Wie wel wil fietsen, maar geen zin heeft om te slalommen tussen de scooters, kan zich beperken tot de smalle straatjes door de historische binnenstad van Rome (op zondag trouwens deels autovrij), of het 25 kilometer lange fietspad langs de Tiber (de rivier die Rome doorkruist) afrijden. Ook mooi is het fietsen door het Villa Borghese-park. (bijgewerkt aug 2023)
* Op de Segway door Rome. Er worden begeleide tochten georganiseerd door Rome per Segway.

## Kopen

Voor het verkrijgen van contant geld vind je op veel plaatsen geldautomaten (ATM). Let op dat je alleen ATM's gebruikt van banken, want er zijn veel ATM's van Euronet (een Amerikaans bedrijf) waar kosten (€3,95) worden berekend voor het opnemen van geld. Als je per ongeluk toch je bankpasje in zo'n ATM steekt, word je nog wel gewaarschuwd, en kun je de transactie afbreken.
In Rome heb je, zoals in elke wereldstad, heel veel winkels met genoeg keuze. Vooral de Via del Corso is een waar winkelparadijs en herbergt alle grote namen in de modewereld, de buurt rond de Spaanse Trappen is hét winkelgebied van Rome.
Verder zijn er enorm veel straatverkopers op straat, die meestal zonnebrillen en nepartikelen verkopen. Let hierbij wel goed op! Betrappen de carabinieri (oftewel de politie) je op aankoop van een namaakartikel, dan kun je een boete verwachten oplopend tot meer dan €1000,00 wegens aankoop van valse goederen en deelname in illegale activiteiten.
Hoewel de verleiding groot is om die Dolce & Gabbanariem voor een prikje te kopen, het is volgens de Italiaanse wet officieel verboden. Artikelen zonder merk kun je met gerust hart kopen. De prijzen zijn in de zijstraatjes soms tot wel de helft goedkoper dan bij de grote winkelstraten of toeristische attracties.

## Eten

* Risotto alla Romana - is een rijstgerecht met lever, zwezerik en Marsala (wijn).
* Bucatini alla Amatriciana - een buisjespasta met bacon, tomaten en ui, bestrooid met pecorino.
* Spaghetti alla Carbonara - is een Romeinse uitvinding en bevat spek, eieren, parmazaanse kaas en naar wens, zwarte peper.
* Gnocchi alla Romana - kleine griesmeelballetjes worden gegeten met tomatensaus of boter.
* Supplì di Riso - zijn gefrituurde rijstkroketten gevuld met mozzarella. Dit tussendoortje is typisch Romeins.
* Filetti di Baccalà - gefrituurde kabeljauwfilets. Deze joodse specialiteit is helemaal ingeburgerd in de Romeinse keuken.
* Coda alla Vaccinara - is een traditioneel Romeins gerecht van gesmoorde ossenstaart met kruiden en tomatensaus.
* Torta di Ricotta - een populair dessert uit Rome, is een heerlijke kaastaart met Ricotta, Marsala en citroen.
* Saltimbocca alla Romana - is een kalfsvleesgerecht met ham en salie. Wordt ook opgerold en aan een spies geserveerd.
* Fave di Guanciale - zijn jonge tuinbonen, gesmoord met olijfolie met varkenswang en ui.
* Spaghetti alla Carbonara
* Saltimbocca alla Romana
* Coda alla vaccinara
* Filetti di Baccalà

### Duur
## Uitgaan

* Trastevere - veel toeristen slaan door hun drukke reisschema Trastevere over (gebied aan de Tiber, ten oosten van het historisch centrum). Zonde, want hier gebeurt het volgens de Italianen! In de nauwe straatjes tref je talloze gelegenheden waar je typische Italiaanse streekproducten kunt eten en de beste wijn drinken. Als je de echte Italiaanse sfeer wilt proeven is Trastevere een echte aanrader!
* Testaccio - het uitgaansgebied (in de zin van clubs en disco's) Testaccio is uniek in Rome. De traditionele Italiaan verkiest een wijntje op het terras nou eenmaal boven de stampende muziek en dansende mensenmassa. Toch is Testaccio mateloos populair onder de jeugd. Iedere vrijdagavond staan de auto's drie rijen dik op de stoep om tot diep in de nacht door te feesten. Om binnen te komen moet je wel prijzen van €10,00 tot €25,00 willen afrekenen en ook een biertje kost al snel €10,00.

### Evenementen/Festiviteiten

* La Befana - bazaar in het teken van Kerstmis rond de Piazza Navona (half december-half januari).
* Tevere Expo - eind juni, festiviteiten aan de Tiber met kunstnijverheid, eten en wijn, volksmuziek en vuurwerk.
* Sagra dell'Uva - (begin september), Oogstfeest met veel folkloristisch vermaak en druiven, dit wordt gehouden in Marino (Provincie van Rome).

## Overnachten
### Budget

* 41.8988712.498931 Roma Termini Suites, Via Daniele Manin 69, 00185 Rome (Stazione Termini), ☏ +39 06 99330374, fax: +39 06 96708730, info@romaterminisuites.com. Check-in: 14:00, check-out: 11:00. Stijlvolle een-, twee-en driepersoons kamers, allemaal met eigen badkamer, airconditioning, gratis draadloos internet, etc. Prijzen vanaf: eenpersoon kamer €38,00, tweepersoons kamer €43,00, driepersoons kamer €53,00.
* 41.8933512.50312 B&B Little Italy Hotel, Via Ferruccio 30, Apt. 27 (Metro: Vittorio Emanuele), ☏ +39 348 8037941 (mobiel). Nieuwe centraal gelegen (tussen Termini en het Colosseum) Bed & Breakfast, gerund door dezelfde Nederlander als de Chaplin B&B. Grote kamers, een flink ontbijt. Lakens en elke dag verse handdoeken zijn in de prijs inbegrepen. Er is ook de mogelijkheid een appartement voor 3 tot 5 personen te boeken
* 41.8973312.512563 Hotel Felice, Via Tiburtina 30 (Stazione Termini), ☏ +39 06 4453347. Hotel Felice in Rome bevindt zich op enkele minuten afstand van station Termini en vlak bij de mooiste en interessantste locaties van Rome
* 41.856812.48664 Bed and Breakfast A due passi dalla Basilica, Via Costantino 41 (Metro: Basilica San Paolo), ☏ +39 320 8532619 (mobiel), aduepassidallabasilica@gmail.com.

### Gemiddeld

* 41.9023412.535245 Blu Hotel Roma, Largo Domenico de Dominicis 4 (Stazione Tiburtina), ☏ +39 06 4382000, fax: +39 06 4396496, info@bluhotelroma.it.
* 41.895212.508676 Hotel Caracciolo, Via Cairoli 86/88 (Stazione Termini), ☏ +39 06 4462983, fax: +39 06 4440102, info@hotelcaracciolo.com.
* 41.9471812.588447 Hotel degli Imperatori, Via Guido Gonella 15 (GRA / San Basilio), ☏ +39 06 41227623, fax: +39 06 41227763, info@hoteldegliimperatori.it.
* 41.9109812.502878 Hotel Porta Pia, Via Messina 25, ☏ +39 06 44249911.
* 41.9036512.47969 Hotel Regno, Via del Corso 330 (Metro: Spagna), ☏ +39 06 6976361, fax: +39 06 6789239, info@hotelregno.com.
* 41.9044912.4826510 Residence Frattina, Via Frattina 104 (Metro: Spagna), ☏ +39 06 6783553, fax: +39 06 6783701, info@residenzafrattina.it.
* Residence Colonna, Via del Corso 315/A, info@rome-apartments-colonna.it.
* 41.92753612.4831411 Suite Oriani, Via Barnaba Oriani 92 (Stazione Euclide - (Roma-Viterbo)), ☏ +39 06 3218353, fax: +39 06 3218353, info@suiteoriani.it.

### Duur

* 41.9041212.4823912 Hotel Homs, Via della Vite 71/72 (Metro: Spagna), ☏ +39 06 6792976, fax: +39 06 6780482, info@hotelhoms.it.
* 41.9243912.503813 Hotel Panama Garden, Via Salaria 336, ☏ +39 06 8552558, fax: +39 06 8413929, info@hotelpanamagarden.com.
* 41.8993912.4982214 Hotel Atlantico, Via Cavour 23 (Metro: Cavour), ☏ +39 06 485951, fax: +39 06 4827492, atlantico@bettojahotels.it.
* 41.8998612.4993215 Hotel D’Azeglio, Via Cavour 18 (Metro: Termini), ☏ +39 06 4870270, fax: +39 06 4827386, dazeglio@bettojahotels.it.
* 41.9096212.5106916 Hotel Villa Morgagni, Via Giovanni Battista Morgagni 25 (Metro: Policlinico), ☏ +39 06 44202190, fax: +39 06 44202190, info@villamorgagni.it.

## Veiligheid

Zoals in elke wereldstad lopen toeristen kans beroofd te worden. Eén van de manieren is dat een vrouw een kleed aanbiedt en met haar hand onder het kleed naar de buit graait. Ook laten kinderen (van vooral Roma of zigeuners) zich met opzet vallen. Toeristen ontfermen zich over het gevallen kind, en ondertussen word je beroofd. En zo zijn er meerdere trucs. Let goed op je spullen, laat spullen nooit ergens anders, dure spullen nooit in een rugzak achterop je rug.
Berucht is bus nummer 64: dé toeristenbus. Deze bus rijdt langs alle noemenswaardige bezienswaardigheden. De samenstelling van passagiers is 50 - 50. De ene helft bestaat uit toeristen, de andere helft uit zakkenrollers... opletten dus!
Wat zakkenrollers betreft geldt hetzelfde voor de metro. Aan te raden is wat los geld in je zak te hebben en je belangrijke zaken echt goed weg te stoppen, bv in een buiktasje onder je kleren. En let dan nog steeds goed op!

## Gezondheid

* 41.93035112.42914612 Policlinico Agostino Gemelli, Largo Agostino Gemelli 8 (FL3), ☏ +39 06 30151.
* 41.8581912.6303313 Pronto Soccorso, Viale Oxfort (Tor Vergata, bus: 20, 059, 20L, 507, N27 en 506F). Onderdeel van de Universita' Tor Vergata.

## Contact

* 41.9192112.4853514 Ambassade Koninkrijk der Nederlanden, Via Michele Mercati 6, 00197 Rome (Villa Borghese/Metro: Flaminio), ☏ +39 06 32286001, rom@minbuza.nl. Openingstijden consulaire afdeling Maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 09.00-12.00 uur. Donderdag van 10.00-12.00 uur en 's middags van 14.00-16.00 uur.

## Dagelijks leven

* Romeinen houden van la bella figura: korte broeken en sokken in sandalen zijn uit den boze!
* Oversteken is een spannende aangelegenheid, doch de Romeinse autobestuurder is uitermate bedacht op overstekende voetgangers. Hij of zij zal dan ook altijd stoppen als je oversteekt (in tegenstelling tot bijvoorbeeld Noord-Afrikaanse landen). Schrik niet als ze pas op het laatste moment remmen. Zodra de auto's zien dat je twijfelt (stopt of een stap terug doet) heb je verloren en kun je voorlopig vergeten aan de overkant te komen. Zekerheidshalve kun je altijd het beste wachten tot het groen is...
* De Romeinen spreken over het algemeen goed Engels, zo lang je in het toeristische gebied blijft. Hoe dan ook vinden Italianen het fantastisch als je probeert hun taal te spreken.
* Rome is de stad van de superlatieven. De Romein beleeft alle emoties dan ook in de overtreffende trap. Schrik daarom in een conflictsituatie niet van de heftigheid waarmee gereageerd kan worden. Hard praten en wilde armgebaren horen immers bij het basispakket van de Italiaan. Blijf kalm, laat ze afkoelen en probeer er desnoods een vertaler bij te halen, als de taal een barrière vormt. Veel conflicten zijn gebaseerd op wederzijds niet-begrijpen. Daarentegen zal een Romein ook door het dolle heen kunnen zijn als hij enthousiast is of verliefd. Zonder dat er veel voor nodig is spreekt de Romein van de mooiste vrouw (bellissima), knapste prestatie (bravissima) of lekkerste pizza (buonissima).
* Elke bar in Rome (en iedere andere Italiaanse stad) hanteert twee tarieven voor koffie en broodjes: aan de bar (al banco) en aan de tafel (al tavolo). Aan de bar betaal je ongeveer €1,10 voor je cappuccino (eerst langs de kassa om te betalen); aan de tafel ongeveer €3,50. De bars rekenen namelijk een (vaak hoog) bedrag voor de service (servizio). Voor de reiziger met beperkt budget een groot verschil!
* Ga 's avonds op Termini (Rome Centraal Station) niet onder de bomen staan. Grote kans dat de honderden spreeuwen boven je hoofd je bedelven met hun uitwerpselen. Wees 's avonds en 's nachts sowieso op je hoede in de buurt van Termini. Rond het station hangen veel zwervers en dronken Romeinen rond.

## Rondom

* Vaticaanstad - Een bezoek aan Vaticaanstad, met zijn kerken en musea, is natuurlijk een mogelijkheid als je toch al in Rome bent.
* Tivoli - Villa d'Est met zijn beroemde tuinen en fonteinen.
* Villa Adriana, het weelderige buitenverblijf van keizer Adrianus.