# Antwerpen (stad)

Antwerpen is een belangrijke toeristische bestemming in het noorden van België in de regio Vlaanderen aan de grens met Nederland. Antwerpen is het wereldcentrum van de diamant—meer dan 70% van alle diamanten ter wereld wordt hier verhandeld. Het gaat daarbij om meer dan 85% van 's werelds ruwe diamanten, 50% van de geslepen diamanten en 40% van de industriële diamanten.
Antwerpen heeft een mooie oude stadskern en het staat bekend om zijn modeontwerpers. De haven van Antwerpen is een belangrijke economische factor voor België. Antwerpen is qua inwonertal de grootste gemeente in België.

## Info
### Geschiedenis

Antwerpen is een zeer oude stad. Er zijn opgravingen daterend van de Gallo-Romeinse tijd. De naam komt waarschijnlijk van aan de werpe waarbij de bocht in de Schelde bedoeld wordt waar het zand afgeworpen werd. Er is ook een grappige anekdote verbonden aan deze naam, de naam Antwerpen zou komen van 'hand werpen'. De Romeinse soldaat Silvius Brabo zou de hand van Druoon Antigoon de reus hebben afgehakt omdat deze te hoge tol vroeg. Op de Grote Markt van Antwerpen is het standbeeld van Brabo opgericht die de hand van de reus weg gooit. Ook in de Antwerpse vlag zie je nog de hand.
In de zestiende eeuw was Antwerpen een van de belangrijkste financiële centra van de wereld waar handelaars van geheel Europa en Azië goederen verhandelden. Na de belegering van Antwerpen in 1585 door de Spanjaarden werd deze rol overgenomen door Amsterdam. Sinds de 19de eeuw en vooral de 20ste eeuw maakt Antwerpen een economische comeback. Er werden nieuwe dokken gegraven ten noorden van de stad. De noordelijke expansie gaat door tot vandaag. Vroeger werden de schepen gelost en geladen ter hoogte van de kaaien rond het Steen. De haven heeft de stad verlaten rond 1968 en alle activiteit gebeurt nu in containerterminals. Het graven in 2000 van het Deurganckdok waarbij zelfs het dorp Doel moest verdwijnen is daar zo'n voorbeeld van. Dit dok ligt zo dicht mogelijk bij de monding van de Schelde om het laden en lossen van de schepen te versnellen. Geen vervelende en gevaarlijke tocht meer op de Schelde tot aan de stad. In de jaren 1956 tot 1976 kwam de grootste uitbreiding van de haven tot aan de Nederlandse grens tot stand met onder andere de bouw van de Zandvlietsluis waardoor schepen tot 125000 ton konden ontvangen worden. Door het verleggen van het werkgebied gingen bepaalde havenomgevingen, zoals het Eilandje, verloederen. Leegstand en verkrotting tierden overal tot deze hangars, straten en pleinen opnieuw werden ontdekt door bouwpromotors, die het gebied terug herbouwden en renoveerden. Het MAS (museum aan de stroom) is een katalysator voor deze veranderingen.
Karakteristiek voor Antwerpen zijn de talrijke Maria-gevelbeelden. Maria is meestal vergezeld van Jezus, als kind dan wel te verstaan. Er zijn nog 164 beelden, maar ooit waren het er dubbel zoveel. Deze soms druk bevolkte afbeeldingen zijn gewoonlijk uit steen, soms beschilderd en doorgaans goed onderhouden. Ze staan ter hoogte van de eerste verdieping in nissen of op de hoek van twee straten onder een baldakijn. Een globe, een slang, wolken of gouden stralen zijn attributen die nooit ver weg zijn. en
Antwerpen werd in de top 10 van te bezoeken steden geplaatst door de reisgidsenuitgever Lonely planet en ook niet onbelangrijk, uitgeroepen in 2009 door ECA international tot wereldwijd op Kopenhagen na de beste stad om te leven.
Door de vele overheersingen die er vroeger in Antwerpen zijn geweest, onder andere door Spanjaarden, Portugezen, Oostenrijkers en Fransen, is het Antwerpse dialect een mengelmoes van woorden die uit vreemde talen zijn blijven plakken. Om een idee te krijgen van woorden, maar ook van de uitspraak, kun je het beste het Antwerpse woordenboek raadplegen .

### Tradities

* Zwaarddans, Volksdansgroep Lange Wapper voert telkens op halfvasten de zwaarddans op voor de hoofdingang van de kathedraal. (Handschoenmarkt) Deze dans is een reconstructie van een dans uit de 15de eeuw die in de Vlaamse en Brabantse dorpen en steden werd opgevoerd. De muzikale begeleiding bestaat uit trommels, violen en doedelzak.
* Vette Os, Op de Grote Markt vindt telkens in maart de weging plaats van het zwaarste rund. Verschillende vetmesters dingen met hun uitzonderlijk dieren naar de hoofdprijs. De organisatie is in handen van de Koninklijke maatschappij Sint Jan die in 1838 werd opgericht. Het gaat hier dus om een traditie die reeds meer dan 150 jaar bestaat. Gewoonlijk worden de Antwerpse reuzen uit de kast gehaald om de boel wat op te fleuren.
* Gildefeesten Vinden plaats het weekend voor 15 augustus.

### Oriëntatie

Het gehele grondgebied van Antwerpen is onderverdeeld in 52 wijken. Het district Antwerpen telt ongeveer 198.000 inwoners en is ingedeeld in 22 wijken:
* Eilandje, De nieuwste "hippe buurt" waar welgestelden wonen die eerder hun toevlucht zochten op het "Zuid" (in opbouw). De zeiler maar ook de schippers komen hier hun maritieme shopping doen. Willemdok, Bonapartedok en de droogdok bevinden zich in deze buurt. Aan de Mexicobrug begint in de richting Noord het havengebied. Rond voornoemde dokken zijn her en der beelden opgesteld van de kunstenares Carla Kamphuis-Meijer. Het zijn stuk voor stuk personages uit schilderijen en tekeningen van Eugeen Van Mieghem die in de Montevideostraat woonde en het havenleven portretteerde. Duizenden emigranten vertrokken vanaf hier tussen 1870 en 1920 met de Red Star Line naar Amerika op zoek naar geluk. Het Red Star Line Museum is hieraan gewijd. De vernieuwde jachthaven met ongeveer 250 meerplaatsen, heeft zich hier een mooie plaats veroverd en oude pakhuizen waar vroeger tabak en katoen werd gestapeld, werden gerenoveerd en zijn nu gegeerd als woonplaats. In het Sint Felix pakhuis is nu het stadsarchief gevestigd. De Londenbrug werd in 1869 in werking gesteld, deze oude wipbrug ligt over het Verbindingsdok dat het Kattendijkdok met het Willemdok verbindt. Verder zijn er rond de dokken een aantal zeer goede restaurants, eethuisjes en veel terrassen. Centraal staat het moderne gebouw van het Museum aan de Stroom (MAS). Rond de dokken is hoogbouw verrezen. Een wandelbrochure genaamd Het Eilandje is te verkrijgen bij de toeristische dienst in het Steen op het Steenplein. In 2009 werd er een nieuw park geopend in Antwerpen Noord, "Park Spoor Noord". Het park is door een voetgangers- en fietsersbrug verbonden met het Eilandje.
* Stadspark, Multiculturele buurt waar vele nationaliteiten naast elkaar wonen. Mooi stadspark, Russisch-orthodoxe kerk, veel ultra-orthodoxe joden. Hier kun je onder meer veel goudhandelaren en diamantairs vinden, evenals Joodse bakkers en de beroemde traiteur "Hoffy's", evenals de zwaarbewaakte afgesloten straat met zijn diamantbeurs en vele internationale banken. Het Stadspark zelf is een driehoekig park gelegen aan de Rubenslei naar een ontwerp van architect Friedrich Eduard Keilig uit 1869. Het park bezit een ijzeren hangbrug en een rotspartij, is 140 jaar oud en er werden in al die jaren geen noemenswaardige veranderingen aangebracht. Er is een bescheiden skatepark, een speeltuin, een discotheek en veel grasvelden die vrij toegankelijk zijn. In 1279 werden deze gronden gekozen door 5 vrouwen die door de bisschop van Utrecht naar Antwerpen werden uitgestuurd om er een klooster te stichten. In 1542 brandde het klooster af. Het fort Herentals werd in 1818 gebouwd op de plek waar nu het stadspark is, maar in 1859 werd het reeds ontruimd.
* Zurenborg Veel kunstenaars en intellectuelen vonden hier een onderdak. De Dageraadplaats, het meest oostelijk gelegen plein van Antwerpen en daarom Dageraadplaats genoemd is het centrum van deze buurt. Hier bevinden zich vele cafeetjes en is het 's avonds aangenaam vertoeven. Zeer belangrijk is de Cogels-Osylei met huizen uit het einde van de 19de eeuw. Wie toen rijk was, woonde daar. Art nouveau, romantiek, neoclassicisme en neogotiek, je vindt het er allemaal. Rond het midden van de 19de eeuw was dit gebied er nog een van karrensporen en weilanden met lastige waterafvoer waardoor de drassige gronden verzuurden. Vandaar de naam Zurenborg. De wijk wordt helaas in tweeën gesneden door de spoorlijn richting Nederland. Ten westen van de spoorlijn zijn de woningen minder extravagant.
* Harmonie een wijk met nogal wat groen juist buiten de leien met veel herenhuizen uit de vorige eeuw en parken (Harmonie, Albertpark en Park d'Hertoghe) De wijk ligt aan de Mechelsesteenweg en de Harmonie (Eeuwfeestkliniek), Brederodewijk en Britselei aan het oude Justitiepaleis.
* Kiel Deze wijk bestaat voornamelijk uit sociale woningen. De voornaamste straten zijn de Sint Bernardsesteenweg die net opnieuw werd aangelegd en de Abdijstraat om er te winkelen.
* Linkeroever, een relatief recente wijk met veel diversiteit. Gemakkelijk bereikbaar te voet via de Sint-Anna voetgangerstunnel, of in enkele minuten per pre-metro. Rond het F. Van Eedenplein hangt een dorpssfeer, ondanks dat het vlak bij het stadscentrum is. Je hebt er mooie uitzichten op de skyline van Antwerpen, die bestaat uit de kathedraal en de boerentoren. Verder in het Noorden is er het Sint-Anna strand (door de plaatselijke bewoners ook "de plage" genoemd). Het strand aan de oever van de Schelde is vrij ruim en telt enkele horecazaken en een openluchtzwembad, open tijdens de zomermaanden. Zwemmen in de Schelde is echter streng verboden. Vlak achter het Sint-Anna strand ligt "het Chicago van het Noorden" genoemd vanwege de vele grijze flatgebouwen in Ceauşescu-stijl. Je kan er ook wandelen in het Sint-Annabos.
* Luchtbal, sociale woonwijk met veel appartementsgebouwen. Bioscoopcomplex Kinepolis is hier gevestigd.
* Sint-Andries , een volksbuurt met vele restaurants. Niet toevallig vind je hier het standbeeld van Moeder Netje, de hoofdfiguur uit de roman 'Moeder waarom leven wij' van Lode Zielens. De sociale wantoestanden waren hier schrijnend. De Antwerpenaren noemden deze wijk de parochie van miserie. Er waren vroeger vele steegjes in deze wijk. Het paardenpoortje is het enige dat de grote sanering van 1869 overleefde. Een pomp en drie gemeenschappelijke toiletten waren het enige sanitair voor de ganse steeg.
* Stuivenberg De werkmanswoningen uit 1861 in deze wijk behoren tot de eerste volkshuisvesting in Antwerpen. Nu woont er een mix van vele nationaliteiten en culturen. Er wordt vooral buiten geleefd. Het is hier dat het Stuivenberg Ziekenhuis te vinden is. In 1885 had dit ziekenhuis met zijn acht grote ronde zalen en zijn vele ramen en tuin een voorbeeldfunctie. Het zwembad Veldstraat is onlangs gerenoveerd en je vindt er ook een hamam en Turks stoombad. Park Spoor Noord is de groene zone die grenst aan de wijk.
* Tentoonstellingswijk - overblijfsel van de wereldtentoonstelling in Antwerpen in 1930.
* Het Zuid - gebouwd aan de rand van/op een voormalig dok van de Antwerpse haven. Vele trendy horecazaken, het belangrijkste museum voor beeldende kunst, het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten (KMSKA), het Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen MUHKA en het fotografiemuseum FOMU. Na het slopen van de stadswallen is het Zuid in de 19de eeuw ontstaan. De gehate hertog van Alva had om de opstandige Antwerpenaars te onderdrukken de Spaanse Citadel laten bouwen op de gronden vanaf het nieuwe justitiepaleis tot aan de gedempte zuiderdokken en de Kronenburgstraat. Later, tijdens de onafhankelijkheidsstrijd van België in 1830, hielden de Nederlanders hier het langst stand. Pas in 1872 werd het fort afgebroken en in de plaats kwamen de brede lanen en straten die nu nog, samen met de statige herenhuizen, het Zuid hun speciale karakter geven. Tot 1940 was het Zuid de chique buurt, daarna verloederde de wijk. Pas na 1970 werd de buurt geherwaardeerd en grondig gerenoveerd. Op de Bolivarplaats vind je het nieuwe justitiepaleis met een indrukwekkende futuristische architectuur. De wijk Nieuw Zuid is volop in opbouw.
* Schipperskwartier , beruchte buurt met veel prostitutie in de jaren 80'en 90', nu enigszins bezig aan herstel. De prostitutie is nu teruggedrongen tot drie straten met daarin onder andere het grote bordelencomplex Villa Tinto.
* Atheneumbuurt Het stadsbestuur had gehoopt dat met de komst van de Permeke-bibliotheek de buurt rond De Coninckplein zou opgewaardeerd worden, maar dat gaat traag. Zelfstandigen klagen steen en been over winkeldiefstallen en kleine criminaliteit. De van Wesenbeekstraat is de Antwerpse "chinatown", je vindt er Chinese restaurants en winkels. Langs de kant van het Centraal station staan een pagodepoort en twee leeuwenstandbeelden.
* Brederode Een drukke volksbuurt waar veel op straat gebeurt. Je vindt er een mix van Belgische en Turkse winkels, cafés en restaurants.

## Arriveren
### Per vliegtuig

* Brussels Airport, IATA: BRU, ICAO EBBR, is de dichtstbij gelegen grote luchthaven. Iedere twee uur tussen 4 uur en middernacht en is er een directe bus van Brussels Airlines, de Airport Express, vanuit de luchthaven naar het Centraal Station in Antwerpen (De Keyserlei) met een tussenstop aan Hotel Crowne Plaza (Gerard le Grellelaan, Antwerpen). De kostprijs is €10,00. De rit duurt minimaal 45 minuten Er is ook een rechtstreekse treinverbinding tussen Brussels Airport en Antwerpen Centraal, zie voor meer info .
* Antwerp Airport, ANR, . Er zijn maar weinig maatschappijen die deze luchthaven gebruiken voor personenvervoer. Tui Fly vliegt vooral tijdens de zomermaanden meermaals per week naar Antwerpen vanuit enkele steden voornamelijk in Spanje, maar ook van Avignon, Split, Nador en Tanger. In de winter naar Innsbruck. Er zijn meerdere bussen per uur naar Antwerpen-centrum, en er is ook een tramverbinding (dichtste halte 1,2 km).
* Charleroi Airport, , Ryanair (± 110 km van Antwerpen).
* Eindhoven Airport, Nederland. Ryanair (± 88 km).
* Maastricht, Nederland. (± 115 km)
* Schiphol, grote luchthaven voor internationale verbindingen in Nederland. Ligt op ongeveer 160 km van Antwerpen.

### Per trein

Er zijn goede treinverbindingen met de luchthaven Brussels Airport (treinstation Brussel-Nationale-Luchthaven (Brussel). De Beneluxtrein (Amsterdam-Brussel) stopt in Antwerpen-Centraal. De Thalys stopt ook in Antwerpen-Centraal.
De belangrijkste stations zijn
* Antwerpen Centraal, ideaal vertrekpunt voor toeristisch bezoek
* Antwerpen Berchem
Minder belangrijk:
* Antwerpen Zuid
* Antwerpen Oost
* Antwerpen Dam
* Antwerpen Noorderdokken
* Antwerpen Luchtbal
Om je trip te plannen kan je de website van de NMBS raadplegen.

### Per bus

In de Van Stralenstraat bevindt zich een Eurolines-bureau . Van daar kun je gemakkelijk overstappen op het lokale openbaar vervoer van De Lijn, het busstation voor zowel streek- als stadsvervoer is vlakbij. Flixbus heeft haltes in de stationsbuurt in Antwerpen en bij het treinstation van Berchem.

### Per auto

Sinds enkele jaren doet het stadsbestuur er alles aan om de auto uit de stad te bannen of op zijn minste het autoverkeer te ontmoedigen. De parkeermeters hebben overal in de stad hun intrede gedaan, parkeren is duur en de files in en rond Antwerpen zijn legendarisch. Er zijn echter wel 9 Park & Ride's (gratis of aan 1 euro/dag) aan alle randen van de stad, altijd vlak bij een vaak bediende bus- of tramhalte. Deze staan ook aangegeven op borden bij de toegangswegen. Meer mogelijkheden: en Vanaf 1 augustus 2023 is parkeren op straat in de historische binnenstad enkel nog toegelaten voor buurtbewoners en vergunninghouders. Betaalparkings en de P&R zijn het alternatief. Sinds 1 februari 2017 zijn de Antwerpse binnenstad en Linkeroever een lage-emissiezone (LEZ). Zie voor meer info en voorwaarden:

## Rondreizen
### Per openbaar vervoer

De Lijn, heeft een dicht netwerk van bussen, trams en pre-metro's in de stad en de wijde omgeving. Je kunt kaarten van €17,00 voor 10 ritten kopen op vaste punten in de stad (Lijnwinkels), in krantenwinkels, of aan automaten van De Lijn. Ook online tickets via de app van De Lijn of per sms (enkel voor Belgische operators). Er is een online routeplanner. Op de pre-metrolijnen is het niet toegestaan om op het voertuig een biljet te kopen - dit moet bij de automaten op elk perron. Het is ook veel voordeliger om een vervoerbewijs niet op het voertuig te kopen.
De prijzen veranderen naargelang het aantal zones (gebaseerd op afstand). Het is pas voor ritten van ongeveer meer dan 10 kilometer (de zones zijn aangeduid op kaarten aan de halte), nodig om een biljet voor 3 zones of meer te kopen. Het centrale knooppunt voor De Lijn is de Franklin Rooseveltplaats in de buurt van het Centraal Station.
Een tiental tramlijnen en 5 pre-metrolijnen (ondergrondse tram) doorkruisen de stad ook.

### Per taxi

Taxi's zijn vrij duur in vergelijking met sommige andere landen. Ze rijden niet rond op zoek naar klanten, maar wachten op specifieke plaatsen, zoals op de Groenplaats of aan het Centraal Station. Een hand uitsteken naar een taxi kun je proberen, maar meestal zijn deze al naar ergens onderweg. Deze wachtplaatsen staan op enkele plaatsen als proef gemarkeerd met een oranje TAXI-teken. De prijzen staan vast op de taximeter, maar verschillen naargelang het uur van de dag (of nacht).

### Per auto

Er zijn amper gratis parkeerplaatsen in Antwerpen. Betaald parkeren is vrij duur en beperkt in tijd, alles hangt af van de zone. Betalen kan via een parkeerapp of met bankkaart aan een betaalautomaat. Vanaf 1 augustus 2023 is parkeren op straat in de historische binnenstad enkel nog toegelaten voor buurtbewoners en vergunninghouders. Bezoekers moeten parkeren in betaalparkings in de binnenstad of op de P&R parkings aan de rand. Parkeren kan ook op Linkeroever; het centrum is snel en makkelijk bereikbaar via een voetgangerstunnel onder de Schelde, met de overzetboot of met de pre-metro die in een tunnel onder de Schelde rijdt. Je zal ook merken dat de grote ondergrondse parkeergarages bewegwijzerd staan, vaak met het aantal vrije plaatsen aangeduid. Ook op de Scheldekaaien kun je betaald parkeren, al is het aantal plaatsen sterk afgenomen sinds de heraanleg van de kaaien.. De parkeergarage aan de Nationale Bank met in- en uitrit via de tunnels aan de Britselei en Maria Henriettalei en parking Opera onder het Operaplein zijn tegenwoordig open. De historisch Spaanse omwalling is gedeeltelijk in de parking behouden. Betaalparkings van Q-Park, Indigo en Interparking.
Wie via de E17 naar Antwerpen komt kan zijn auto gemakkelijk kwijt op de P+R van Melsele. Op de autostraden staan pijlen. De parking sluit onmiddellijk aan op tramlijn 3. Binnen de 10 minuten ben je in het centrum. Dergelijke Park & Ride's zijn voorzien aan alle randen van Antwerpen, altijd met een goede aansluiting met openbaar vervoer.

### Per fiets

Er zijn veel fietspaden in de stad en de meeste eenrichtingsstraten zijn twee-richtingen voor fietsen. Je kunt ook veel straatmeubilair vinden dat speciaal gemaakt is om fietsen aan vast te maken.
Je kunt fietsen huren op verschillende adresjes zoals:
* De Windroos.
* De Fietshaven, in parking onder Centraal Station.
* Fietspunten (bewaakte fietstalling), Onder het Astridplein (dichtbij het Centraal Station). er kunnen ook gele fietsen gehuurd worden en zelfs kleine herstellingen kunnen er worden uitgevoerd. Dit is uiteraard aangenaam voor de dagjesmensen die met de trein Antwerpen aandoen en met de fiets de stad willen verkennen.
* Velo. Sinds 2011 kan je Antwerpen verkennen op één van de duizend rode stadsfietsen: de Velo's. Waar je ook bent in de binnenstad, er is altijd een Velo-station op maximum 400 meter wandelafstand. De Velo is bedoeld voor korte verplaatsingen. Een Velofiets reserveren doe je het makkelijkst via www.velo-antwerpen.be. Voor fietstochten van een halve of een hele dag ga je beter naar een andere fietsverhuurder.
* Donkey Republic. Deelfietsen, ook elektrische in verschillende hubs in het centrum en de districten.
* Blue Bike. Aan de stations.
* Deelsteps. Via Poppy, Lime en Bird via free-floatingsysteem.

### Te voet

Probeer maar, Antwerpen is relatief klein en de meeste bestemmingen kunnen binnen het half uur bereikt worden. Van het Zuid naar het Havenhuis in het noorden is een vijftal kilometer, ongeveer een uur stappen. Doorheen de stad zijn er veel dingetjes die de moeite waard zijn. Een stadsplan krijg je bij de verschillende info-punten zoals op het Centraal Station. Online stadsplan.

## Bekijken

Voor €29,00 biedt de Antwerp City Card gedurende 24 uur toegang tot de permanente collectie en tijdelijke tentoonstellingen van de Antwerpense musea alsook de monumentale kerken, plus ritten met her openbaar vervoer. Er zijn eveneens City Cards voor 48 uur (€40,00) en 72 uur (€48,00) verkrijgbaar. Je krijgt ook korting op attracties, sightseeing en fietsverhuur. In de bijhorende gids vind je vouchers waarmee je allerhande voordelen krijgt op typische Belgische en Antwerpse producten zoals diamant, chocolade en frietjes. Te koop bij Visit Antwerpen, via hun website en aan de toeristische infobalies in Het Steen aan het Steenplein 1 en in het Centraal Station.

### Centrum

* 51.217064.409351 Rubenshuis, Wapper 9-11, ☏ +32 3 201 1555. di-zo 10:00-17:00, laatste toegang om 16:30. Gesloten op 1 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag, 1 november en 25 december. Wél open op paasmaandag en pinkstermaandag. Vanaf januari 2023 is het museum 4 jaar lang gesloten voor werken.. Het huis van Peter Paul Rubens (1577-1640) is nu een museum over zijn leven en werk. In zijn tijd kocht hij het voor 7600 gulden. Het huis dat we nu kunnen bezoeken is niet meer dat van vroeger. Er werden delen afgebroken en andere bijgebouwd. Pas in 1937 lukte het de stad Antwerpen om het Rubenshuis in zijn bezit te krijgen en met de nodige herstellingen te beginnen. Oude prenten van 17de eeuwse stadspaleistuinen hebben als basis gediend voor de aanleg van de tuin zoals we die nu kennen. Om het paviljoentje op het einde van tuin te kunnen reconstrueren heeft een schilderij van Rubens dienst gedaan waarop hijzelf, zijn vrouw Helena en zijn zoon Nicolas staan afgebeeld. Dat schilderij hangt in de Pinakotheek van München. Rubens was één van de belangrijkste schilders maar ook diplomaat in Noord-Europa tijdens de barokperiode. De term Rubensiaans wordt nog steeds gebruikt om dames met weelderige vormen aan te duiden. Een audiogids is verkrijgbaar en aan te raden. (bijgewerkt apr 2023)
* 51.218424.397982 Plantin Moretus-museum, Vrijdagmarkt 22-23, ☏ +32 3 221 1450. di-zo 10:00-17:00. Gesloten op 1 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag, 1 november en 25 december. Wél open op paasmaandag en pinkstermaandag. Het huis van de 16de eeuwse boekbinder en drukker Christoffel Plantijn (1520 - 1589). Het Museum Plantin-Moretus beschikt over een uitzonderlijke collectie typografisch materiaal met onder meer de twee oudste drukpersen ter wereld en complete sets van stempels en matrijzen, een prachtige bibliotheek, een rijk gestoffeerd interieur en het complete archief van het Plantijnse bedrijf. Opgenomen UNESCO Wereld Erfgoed. Christoffel Plantin werd in St Avertin bij Tours in het Zuiden van Frankrijk geboren en werkte eerst als leerjongen bij een boekbinder te Caen alvorens hij naar Antwerpen kwam om drukker te worden.
* 51.216374.423473 Antwerpse Zoo, Koningin Astridplein 20-26, ☏ +32 3 202 4540. alle dagen open sluitingsuur afhankelijk van seizoen. De Antwerpse Zoo is een van de oudste dierentuinen van de wereld (1843) met meer dan 5000 dieren en veel 19e-eeuwse architectuur en design. Bijzonder zijn de Egyptische Tempel en het Antilopengebouw. In de tuin staan her en der verspreid ook een aantal zeer mooi beelden. Boven aan de ingang links staat de kameeldrijver uit brons van Josué Dupon uit 1899. Bij de roofvogels staat de Jagende Arend van Michael Bracke uit 2005. Michael Bracke is tevens dierenverzorger in de zoo. Ook een prachtig beeld uit kalksteen is de Indiaanse Ruiter aangevallen door twee jaguars van Jozef Geefs uit 1869. Verder sieren ook nog het Zittend Everzwijn uit 1612 van Pietro Tacca en de Nijlpaardenfamilie van Christophe Annys de tuin. De komende jaren gaat ZOO Antwerpen een fundamentele metamorfose doormaken. Stapsgewijs worden verschillende van de tuin aangepakt. Er wordt gebouwd aan een authentiek thuis voor de dieren, maar ook aan een exotische tuin met een verhoogd comfort voor de bezoeker. De hele metamorfose wordt in verschillende fases uitgevoerd, over een periode van maar liefst 10 jaar.
* Vijf Monumentale Kerken van Antwerpen:
** 51.220294.401374 Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, Groenplaats 21, ☏ +32 3 213 9951. ma-vr 10:00-17:00, za 10:00-15:00, zon- en feestdagen 13:00-16:00. De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (1352-1521) is de grootste gotische kerk van de Nederlanden en huisvest enkele beroemde schilderijen van Rubens. Zij bevat ook de oudste nulmeridiaan van de wereld, door Mercator daar geplaatst. Later verhuisde die om politieke reden naar Parijs, en nog later naar Greenwich. De preekstoel werd in 1713 gebeeldhouwd door Michiel Van der Voort en stond aanvankelijk in de kerk van de St Bernardusabdij in Hemiksem. De kerkfabriek kocht de preekstoel in 1803 en sinds 1804 staat hij in de kathedraal. De drie vrouwenfiguren stellen Azië, Europa en Afrika voor. Het beeld van Europa heeft een scepter als teken van haar suprematie over de andere werelddelen. (bijgewerkt apr 2023)
** 51.216514.397925 St.-Andrieskerk. Met de populaire preekstoel.
** 51.2214.40486 St.-Carolus Borromeuskerk. Met Rubens' signatuur.
** 51.22014.41057 St.-Jacobskerk. Met een overvloed aan marmers.
** 51.223944.401378 St.-Pauluskerk. Met weergaloze kunstschatten.
* 51.219154.401649 Groenplaats, Groenplaats. Talrijke restaurants en bistro's, al dan niet met een terras zijn gevestigd rond het standbeeld van Rubens. Zaterdag en zondag is er een kleine bloemenmarkt en in de zomer vinden er talrijke evenementen plaats. Het Hilton Hotel heeft onderdak gevonden in de oude gebouwen van de Grand Bazar. Ga met je rug naar het overdekte terras van voornoemd hotel staan, naast de zitbanken en de vuilbak en bekijk Rubens. Je komt meteen zijn geheim te weten.
* 51.220474.4001710 Handschoenmarkt, Handschoenmarkt. Op de Handschoenmarkt, rechts voor de kathedraal staat een standbeeld dat Nello en Patrasche huldigt. Zij waren de hoofdrolspelers in A hound of Flanders, een boek uit 1872 van Marie-Louise de la Ramée. Het boek vertelt het verhaal van de weesjongen Nello, die verzot is op de schilderijen van Rubens die in de kathedraal hangen, en zijn hond Patrasche die alle dagen van Hoboken naar de stad afzakten om melk te verkopen. Het is een sentimenteel verhaal dat dramatisch eindigt met de dood van Nello voor de schilderij, de kruisafneming van Rubens. Het boek is in Japan bijzonder populair en verplichte schoolliteratuur. Tot voor een tiental jaren wisten de Antwerpenaren niet waar het over ging als Japanse toeristen uitleg vroegen over A hound of Flanders, want in Vlaanderen was het boek nooit verschenen. De Handschoenmarkt was voor de 16de eeuw het kerkhof van de kathedraal. Daarna werd het een marktplaats voor handschoen- en pelsverkopers. De waterput met gesmeed ijzerwerk zou door de schilder/smid Quinten Matsys zijn gesmeed. De legende vertelt dat hij enkel een hamer en een ijzervijl zou gebruikt hebben bij de totstandkoming van het kunstwerk. (bijgewerkt apr 2023)
* 51.221274.4000711 De Grote Markt, Grote Markt. Mooi plein met het stadhuis uit 1564 (renaissance) en de huizen van de gilden (16e en 17e eeuw). In 1970, bij het verwijderen van een pleisterlaag ontdekte men dat de onderbouw van het stadhuis bestond uit bruine marmer. De marmer werd volledig gerestaureerd met bruin marmerpoeder. Als je voor het stadhuis staat dan kan je rechts, bijna op de hoek achter een glazen plaat nog zien hoe het vroeger was. De gilden waren een beetje de vakbonden van een bepaald ambacht. Ze hadden elk hun gildehuis dat de rijkdom en de macht uitstraalde van de gilde. Ook de Brabofontein, van Jef Lambeaux (1887) en de vrijheidsboom staan op de Grote Markt. Het beeld van Sint Joris op de gevel van het huis Grote Markt 7 is van de hand van Jef Lambeaux. Er zijn verschillende cafés en restaurants met terrassen aan de rand van het plein. Er worden regelmatig evenementen georganiseerd en tijdens de winter is er een kerstmarkt, kerstboom en sfeervolle verlichting en decoratie. Vanop de Grote Markt heb je zicht op de kathedraal.
* Oude Gilde-en ambachthuizen:
** Gildekamerstraat 3. Voormalig huis 'Valckenborch'. Destijds de kamer van het oude handbooggilde St Sebastiaan. De eerste vermelding van dit gebouw dateert uit 1350. Hoogstwaarschijnlijk had het gebouw een houten voorgevel. Tijdens de Spaanse furie van 1576 werd het door brand geteisterd. Het werd herbouwd in 1616 en het front werd volledig herbouwd in 1952/55.
** Gildekamerstraat 4. Voormalig huis 'de lelie' maar in de volksmond 'de vier winden' genoemd. Dit huis dateert uit 1309. Het werd eveneens door brand verwoest tijdens de Spaanse furie in 1576. Door metser Zanders Yenens heropgebouwd in 1576. Dit huis wordt beschouwd als een voorbeeld van Antwerpse renaissance stijl. Ee benedengevel vindt zijn inspiratie bij de Brabants-gotische skeletbouw. Twee levensgrote vrouwenbeelden, één met een roer, het ander met een anker, sieren de vleugelconsoles. Het gebouw werd gerestaureerd in 1952/55.
** Gildekamerstraat 6. Voormalig huis 'de halffmane' uit 1375. Het was destijds de kamer van het jonge voetboog- of kolveniersgilde. Een typisch voorbeeld van inheemse renaissancestijl. De top van de gevel is bijzonder smaakvol, mede door gebruikmaking van S-vormen en krullen. De gevel werd in 1952/55 zorgvuldig hersteld.
** Grote Markt 5. Voormalig huis 'de Mouwe' ook genoemd 'de Gulde Mouwe' of het Cuypershuys. Destijds (1427) kamer van het kuipersambacht. Verwoest tijdens de Spaanse Furie en heropgebouwd op 19 december 1577. De Voorgevel werd uitbesteed aan de steenhouwer Gilles Woutier.Let op de leeuwenmaskers bij de aanzet van de geveltop. De voorgevel werd in 1906 op stadskosten gerestaureerd onder de leiding van architect L. Blomme.
** Grote Markt 9. Voormalig huis 'den Spieghel' of 'den Grooten Spiegele'
** Grote Markt 11. Voormalig huis 'den Arent' of den grooten Arent' ook wel 'den Swerten Arend' genoemd. Destijds kamer van het hoofdambacht van de Meersen of Meerseniers. Meerseniers hadden in de middeleeuwen het monopolie op de kleinhandel van gebruiksvoorwerpen. De eerste vermeldingen van dit huis dateren van 1387. Brabants-laatgotische bouwstijl. Omdat het huis de Spaanse Furie overleefde zonder schade werd in 1577 in de voorgeveltop een zittend Mariabeeld geplaatst. In 1906 werd het gebouw volledig herbouwd door de Firma Kreglinger.
** Grote Markt 38. Voormalig huis 'de Balans', destijds kamer van het lakenbereiders of droogscheerdersambt. Het huis met houten gevel uit 1395 werd volledig vernield op 4 oktober 1541 toen een brand de huizen van de Maalderijstraat en omgeving teisterde. Het werd onmiddellijk in steen weer opgetrokken. De boogtrommels van de benedenverdieping tonen voorstellingen uit het lakenbereidersbedrijf.
** Grote Markt 40. Het voormalig huis 'Roodenborch' dat op deze plaats stond voor 1401 en op 26 november 1454 in het bezit kwam van de huidvetters en schoenmakers die het verbouwden. In 1755 werd het pand door de verenigde timmerlieden en schrijnwerkers aangekocht. De voorgevel dateert van 1644 en hiervoor ontving het ambacht een toelage van 400 ponden artois, van de dienstdoende magistraat. De voorgevel behoort tot de volle barokstijl en is vergelijkbaar met huizen op de grote markt van Brussel uit die periode. Het is onduidelijk of er in de nissen in de topgevel beelden hebben gestaan.
** Hoogstraat 62. Het hoekhuis genaamd 'den Peerboom'. Destijds kamer van de ambachten van timmerlieden en schrijnwerkers. Oorspronkelijk bezat het huis een houten gevel. In 1704 hebben de timmerlieden het huis verbouwd. Zij verbleven er tot 1756 om dan te verhuizen naar het huis 'Roodenborch' op de grote Markt. Het gebouw is een voorbeeld van Vlaamse laatbarok.
** Kaasrui 2 en 4. Voormalig Metsershuis genaamd Het Vier gekroondenambacht. Het gekroondenambacht bestond uit de metsers, de steenhouwers, de kasseiers en de schalie- en ticheldekkers. (1476) In 1531 bouwde dit ambacht aan de Kaasrui zijn eerste huis (camere). Het brandde af in de nacht van 1 november 1562. Het werd even later terug opgebouwd. Men heeft ten onrechte dit huis steeds als de woning van de beul aanzien. De classiscerende kroonlijst met driehoekig fronton werd na 1708 aangebracht.
** Lange Koepoortstraat 60. Het voormalig huis 'Het Hoefyser' of 'het Gulde Hoefyser' Enkele zand- en bakstenen partijen van de voorgevel is helaas het enige dat er van deze woning is overgebleven. Uit oude geschriften weten we dat de goudsmeden zich hier kwamen vestigen in de 16de eeuw en dat het huis in verbinding stond met het erf van 'den Wolsack' gelegen in de Oude Beurs 27. Het laatste huis met houten gevel in Antwerpen bevindt zich in het Stoelstraatje. Deze straat verbindt de Zwartzusterstraat met de Zirkstraat. Ook hier heeft het niet veel gescheeld of het huis was afgebroken. Door de gedreven inzet van enkele kunstvrienden en omwonenden is het door hun acties kunnen bewaard en gerestaureerd worden.
* 51.218774.4038612 Boerentoren, Schoenmarkt. Ook genoemd de "KBC-toren" naar het bedrijf dat de toren bezit. Deze wolkenkrabber is een van de oudste van Europa. De bouw duurde 3 jaar, van 1929 tot 1931 en is daarmee een van de eerste wolkenkrabbers van Europa (samen met Edificio de Telefónica de España in Madrid). Hij bevindt zich aan het begin van de Meir. De toren is bekend om zijn art-deco-sculpturen. De Boerentoren met zijn 97 meter als baanbrekende wolkenkrabber op het Europese continent moet je in vergelijking met zijn tegenhangers op het Amerikaanse continent een beetje relativeren, de Empire State Building in New York werd in dezelfde periode en ook in dezelfde stijl gebouwd en meet 381 meter. De toren met metalen draagskelet werd bekleed met witte natuursteen. Sinds 2021 zijn aan het gebouw grote renovatiewerken bezig, definitieve plannen voor de herbestemming zijn nog niet gekend.
* 51.219974.3992713 Vlaeykensgang (Ingangen: Hoogstraat 15, Pelgrimstraat 6 en Oude Korenmarkt 16). De geheime straat welke de Hoogstraat, de Oude Korenmarkt en Pelgrimsstraat verbindt met elkaar. Het is een echte straat maar enkel toegankelijk via een onopvallende middeleeuwse portaal. Het middeleeuwse equivalent van een gated community! Er zijn mooie huizen en dure restaurants en soms zeer druk bezocht door toeristen maar intrinsiek een zeer rustgevende combinatie van steegjes. De straat dateert van eind zestiende eeuw en was oorspronkelijk de straat van de schoenmakers. Ironisch genoeg komt de naam Vlaeykens waarschijnlijk van een bakkerij (vlaai=taart). Een must in Antwerpen. Dit is de beste plaats om naar de beiaard van de kathedraal te luisteren.
* 51.221114.3982714 De ruien (Ingang aan de Suikerrui 21). di-zo 10:00-17:30, maandag en 24-12 tot 1-1 gesloten.. Een belevenis om nooit meer te vergeten. Maak een wandeling door de riolen van Antwerpen. De eerste 100 meter worden per boot afgelegd en verder moet er gewandeld worden. Het stinkt er niet en het is er relatief droog. Elke deelnemer ontvangt beschermende kleding en laarzen. De wandeling met gids duurt ongeveer anderhalf uur. Tickets kunnen online gereserveerd worden.
* 51.22254.4143515 Sint-Catherina-begijnhof, Rodestraat 39. ma-zo 08:00-18:00. Begijnhof gesticht in 1234 met zeer leuke sites binnen het begijnhof zoals het huis van de Heilige Geest. Speciale aan dit begijnhof was dat de vrouwen er niet bleven voor het leven maar tot ze getrouwd waren of beslisten om het te verlaten. Het is een oase van rust binnen de stad. Er is een binnentuin met kleine boomgaard, een vijvertje en natuurlijk heiligenbeelden. Het begijnhof bevindt zich in dezelfde straat als de universiteit.
* 51.222754.3974116 Het Steen, Steenplein 1. dagelijks 10:00-18:00, 25-12 en 1-1 gesloten. Dit is een klein kasteel aan de oevers van de Schelde. Het was waarschijnlijk onderdeel van de stadsomwalling en had oorspronkelijk een militaire functie. Later werden er gevangenen opgesloten in afwachting van hun proces en kreeg het een slechte bijklank als folterplaats. In een nis boven de grote ingangsboog staat een bas-reliëf, vermoedelijk uit de tweede eeuw die "de god Semini" moet voorstellen. Origineel had dit beeld ook een lange rechtopstaande penis. Deze god stond voor "vruchtbaarheid" en werd vroeger door velen vrouwen vereerd bij vruchtbaarheidsproblemen. In de 17de eeuw vonden de Jezuïeten dit onkuis en hebben ze de penis er afgehakt. Dit feit werd door vele vroegere en hedendaagse Antwerpse troubadours bezongen. Papa Semini ofte God Seminis leeft nog voort in de typisch Antwerpse krachttermen "Godsjumenas!" en "Seminis kinderen!" Vroeger was het maritiem museum erin gevestigd. Vanaf 2012 besloot de stad om een samenwerking aan te gaan met het kindertheaterhuis HETPALEIS. Er werden originele en actieve ateliers, rondleidingen en tentoonstellingen georganiseerd. Vanaf het najaar 2021 werd na een grondige renovatie en uitbreiding met nieuwbouw het Visitor Center, stadswinkel en de attractie The Antwerp Story hier ondergebracht. Voor alle informatie over de stad kan je hier terecht. Ook cruiseschepen leggen hier aan. Het panoramisch dakterras is 10:00-22:00 gratis te bezoeken.
* Havenkranen Een boogscheut verwijderd van het Steen bevinden zich de historische havenkranen aan de Rijnkaai ter hoogte van hangar 26 en 27. De oudste kraan dateert van 1907 de jongste van 1960. Samen vormen ze de grootste museumcollectie kranen ter wereld.
* Scheldekaaien Van de overblijfselen van de Zuidersluis (aan de gedempte zuiderdok) tot aan het Loodswezen kan er gewandeld worden naast het water op de blauwe steen en langs oude hangars. Het is een wandeling van ongeveer 4 km. De kaaien worden dinds 2017 in fases heraangelegd. In het noorden is het Belvédèrepark en in het zuiden Kaai Zuid afgewerkt. Waar vroeger veel parkings waren, wordt plaatsgemaakt voor wandelaars en fietsers. Speeltuintjes, zitbanken en groene zones maken het een aangename plek. Sinds kort is het wonen aan de Scheldekaaien terug in trek en de nieuwe architectuur is dan ook hier talrijk aanwezig sinds een tiental jaren. Het is daardoor een van de duurste plekken om te wonen in de stad.
* 51.209674.387317 Atelier Jozef Peeters, De Gerlachekaai 8 op de derde verdieping, ☏ +32 3 238 29 44. Het atelier kan enkel bezocht worden op telefonische afspraak. Jozef Peeters was een avant-garde schilder die in 1920 in Antwerpen kwam wonen.
* Museum Mayer van den Bergh; dagelijks 10:00-17:00, laatste toegang om 16:30. Gesloten op maandag en op 1 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag, 1 november en 25 december. Wel open op Paasmaandag en pinkstermaandag. Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) was een verzamelaar van topwerken uit de middeleeuwen. Zijn voorkeur ging uit naar kunst van de Nederlanden uit de 14de 15de en 16de eeuw, Breugel en naar portretten. Na zijn dood liet Henriëtte Mayer van den Bergh (1838-1920) een museum bouwen waarin het levenswerk van haar zoon een onderdak vond. Het is een intimistisch museum een pareltje eigenlijk.
* Museum Vleeshuis; Elke dag van 10u tot 17u, laatste toegang om 16u30. Gesloten op maandag en op 1 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag, 1 november en 25 december. Open op Paasmaandag en pinkstermaandag.dit museum koestert muziek, muziekinstrumenten, straatmuzikanten, klanken, klokken en alles wat met klavecimbels te maken heeft. De klank van de stad klinkt er door ramen en deuren beweert men. Wie dat nog niet genoeg vindt kan in de kelder naar een atelier van de klokkengieters Sergeys gaan kijken of de werkplaats van Van Engelen, de koperblaasinstrumentenmaker.
* Maagdenhuis; Weekdagen 10:00-17:00, weekends 13:00-17:00. Gesloten op dinsdag en op 1 januari, 1 mei, 9 mei, 1 november en 25 december. van 1552 tot 1882 was het maagdenhuis een weeshuis voor meisjes (maegdeckens). De meisjes leerden er huishoudelijke taken, naaien en handwerk, enkele gelukkigen leerden ook schrijven en tellen.
* Rockoxhuis; Weekdagen 10:00-17:00, weekends 13:00-17:00. Gesloten op dinsdag en op 1 januari, 1 mei, 9 mei, 1 november en 25 december. Open op Paasmaandag en Pinkstermaandag. De woningen aan de Keizerstraat 10 en 12 werden eengemaakt door Nicolas Rockox in 1603. Rockox (1560-1640) was onder anderen bevriend met de kunstschilders Rubens en Van Dijck. Hij studeerde rechten in Leuven, Parijs en Douai en speelde een voorname rol als schepen en burgemeester van Antwerpen tussen 1603 en 1625. Hij bezat een prachtige verzameling antiek oudheden en munten. Het huis werd prachtig in zijn oude glorie gerestaureerd onder leiding van de architecten J L Stynen en R. De Bruyn in opdracht van de Kredietbank. Op 20 april 1977 werd het voor het publiek toegankelijk.
* MAS; Museum aan de stroom in de wijk Eilandje. Het gebouw, van opvallende architectuur, brengt verschillende collecties van verspreide musea in de stad samen. Je vindt er het volgende terug: een permanente collectie, een tijdelijke expo, het Kijkdepot, de Kennishoeken, de wandelboulevard met tijdelijke fototentoonstellingen, het dakpanorama met 360 graden zicht over de stad, het Museumplein, de paviljoenen, café Storm, sterrenrestaurant Het Zilte, een panoramadak en de MASshop. Het is het nieuwste en meteen ook het grootste museum van Antwerpen. Het is een open huis, je mag er zomaar in- en uitlopen, ook tot op het dakpanorama. Alleen de museumzalen zijn betalend. Maandag gesloten, dinsdag tot en met zondag open van 10 tot 17 uur, laatste toegang: 15.30 uur à 16 uur. De wandelboulevard en het panorama zijn open van dinsdag tot en met zondag van 9.30 tot 22 uur (laatste toegang om 21.30 uur), tijdens de zomermaanden toegang tot 23u30. Bij slecht weer kan het dakpanorama gesloten zijn.
* Red Star Line Museum, Montevideostraat 3, in de oude gebouwen van de Red Star Line rederij aan de Scheldekaaien in de buurt van het Eilandje en Cadixwijk. Maandag gesloten. Online tickets. Gewijd aan verhalen van Europese emigranten die via Antwerpen naar Amerika reisden.
* Havenhuis door Zaha Hadid aan het Zaha Hadidplein. Opmerkelijke architectuur van het kantoorgebouw van Port of Antwerp-Bruges, ten noorden van de stad waar het havengebied begint. Het atrium is vrij te bezoeken tijdens de kantooruren. De buitenzijde alleen al is het bezoeken waard.
* Zwembad Veldstraat; gelegen in Antwerpen-Noord. Het gebouw in art-deco-stijl werd ontworpen door de architect Joseph Algoet in 1933. Het is het oudste bestaande zwembad van Antwerpen en het werd volledig gerestaureerd in de oorspronkelijke staat. Op 28 maart 2009 werd het heropeningsfeest gevierd. In de kelder bevindt zich nu ook een hammam en een badenhuis.
* Erfgoedbibliotheek Hendrik Concience; genoemd naar de schrijver van De Leeuw van Vlaanderen, de man die zijn volk leerde lezen. Pierre Concience, vader van Hendrik, was een timmerman uit Besançon die in de tijd van de veroveringen van Napoleon in Antwerpen terechtkwam. Hendrik Concience woonde in de Pompstraat.
* Hessenhuis Falconrui 53, werd gebouwd in 1564 en werd gebruikt als pakhuis voor goederen uit Hessen (Duitsland) Sinds 1975 worden er regelmatig tentoonstellingen georganiseerd. Het was in dit gebouw dat avantgardistische kunstenaars in 1958 hun eerste tentoonstelling hielden mede door toedoen van de toenmalige burgemeester Lode Craeybeckx. De G58 zou een begrip worden in de Antwerpse kunstwereld.
* AMVC-Letterhuis ; in dit museum wordt het archief bewaard dat betrekking heeft op de Vlaamse literatuur van de 19de en 20ste eeuw maar het museum bezit ook 120000 foto's, affiches en andere documenten van schrijvers, componisten en kunstenaars.
* Openbare Bibliotheek Antwerpen; een nieuwe bibliotheek genaamd Permeke, gevestigd in een voormalige autogarage en gelegen aan de Coninckplein moest de ontredderde buurt een nieuwe impuls geven. Elke derde zondag van de maand van 10 tot 16 uur, behalve in de winter, worden talrijke kraampjes op het plein voor de bibliotheek opgezet en wordt het De Coninckplein een boekenplein.
* Paleis op de Meir; hoek Meir en Wapper. Een typisch stadspaleis ontworpen door J.P. Baurcheit in 1745/1746 in Rococostijl met laatbarokke invloeden. Na de onafhankelijkheid van België diende de Antwerpse residentie van de vorsten voor de ontvangst van gasten die in de haven arriveerden. Albert I verbleef in het paleis in 1914 toen de oorlog uitbrak. Vanaf 1969 werd het paleis gebruikt als ICC -Internationaal Cultureel Centrum, daarna werd het een filmmuseum. Omdat intensief gebruik en periodes van leegstand hun sporen hadden achtergelaten, sloot het gebouw eind 20ste eeuw zijn deuren. Na een grondige restauratie is het Paleis op de Meir sinds 8 mei 2012 terug open. Vandaag kun je er terecht voor een boeiende brok geschiedenis, een bezoek aan de Spiegelzaal, een heerlijke lunch en lekkere chocolade.
* Comics Station, In het Centraal Station. Woensdag, zaterdag, zondag en vakanties 10-18u. Indoor pretpark rond Belgische stripfiguren 21,50€.
* Museum De Reede, Ernest van Dijckkaai 7, ☏ +32 472 190200, info@museum-dereede.be. do-ma 11:00-17:00, di-woe gesloten. Een museum dat uitsluitend aan grafische kunst is gewijd, met onder meer etsen, lithografieën, gravures, houtdrukken en tekeningen. De collectie omvat werken van de 17e tot en met de 21e eeuw van diverse kunstenaars waaronder een 150-tal werken van Francisco Goya, Félicien Rops en Edvard Munch. €8,00 volwassenen, €3,00 13-18 jaar, gratis onder de 13 jaar. Tussen 12:00 en 13:00 geldt een gereduceerd tarief van €5,00 voor volwassenen en €2,00 voor 13-18 jaar.

### Het zuiden van Antwerpen

Sinds de opwaardering van Het Zuid in de jaren negentig van de 20e eeuw is dit de meest trendy plaats van Antwerpen.
* M HKA, .Voorheen MUHKA. Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen in een verbouwde graansilo. Werd in 2009 volledig gerenoveerd.
* Fotografie Museum, . Net gerenoveerd en gevestigd in het voormalige pakhuis Vlaanderen. Een vrij kleine expo-ruimte, maar soms verrassend goede voorstellingen.
* Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, . Heeft een collectie van schilderijen van de 15e eeuw tot de 20e eeuw. De permanente collectie heeft werken van grootmeesters zoals Pieter Paul Rubens, Breugel, Van Eyck, Anton van Dyke, Jacob Jordaens en James Ensor om er zo maar een paar van te noemen. Er zijn o.a. rondleidingen voor blinden en slechtzienden. Inschrijven is noodzakelijk en kan telefonisch op het nummer +32 3 242 0416 of via e-mail: publiekswerking@kmska.be. Begin 2010 tot einde 2017 zal het museum gesloten worden. Er zullen dan moderniseringswerken worden uitgevoerd met de bedoeling de tentoonstellingscapaciteit te verdubbelen. Aan de buitenkant wordt niet geraakt.
* Het Zuiderpershuis is gelegen aan de kaaien. Het is een oude energiecentrale. Via ondergrondse buizen werden bruggen, sluizen en havenkranen in werking gezet met water onder druk uit het Zuiderpershuis.
* Het muntplein, het centrale deel van het Munthof, gelegen in het centrum van de stad aan de Muntstraat, is omgevormd tot een volwaardige publieke ruimte. Op een muur van het plein is er door enkele artiesten, samen met de jeugddienst, een permanente graffitimuur geïnstalleerd.
* Hoofdsynagoog Wordt alleen gebruikt voor speciale gelegenheden, want de Joodse bevolking woont rond het stadspark. Het gebouw dateert van 1893 en werd ontworpen door de architecten Hertogs en Stordiau.
* Nieuw justitiepalies aan de Bolivarplaats wordt door de Antwerpenaar het vlinderpaleis genoemd ten gevolge van de eigenaardige dakconstructie. Het staat op het einde van de leien de auto's rijden er onderdoor richting ring. Het werd ontworpen door de Britse architect Richard Rogers die ook het gebouw ontwierp waar de zetel van het hof van Straatsburg recht spreekt.
* Tropisch Instituut gelegen aan het einde van Nationalestraat - hoek Kronenburgstraat. Het behoort niet helemaal tot het zuid, maar ook niet tot Antwerpen Centrum. Dit Art-Deco gebouw werd ontworpen door Marcel Spitaels en Paul Le Bon en verkeert nog altijd in de oorspronkelijke staat met marmeren trappen, houten lambriseringen, monumentale muurschilderingen en langs de kant van de Kronenburgstraat een verzonken tuin. De tuin en het gebouw zijn beschermd. Dit gebouw is het resultaat van een architectuurwedstrijd uit 1923. Het instituut is gespecialiseerd in het onderzoek van tropische ziekten maar ook tuberculose en aids. Het wist als eerste het hiv-virus te isoleren bij een wilde chimpansee.
* Rudolph Steinerschool Volkstraat 40, tweehonderd meter verwijderd van het Tropisch Instituut. Het werd gebouwd in 1899. De art-nouveauvoorgevel werd schitterend gerestaureerd door Rutger Steenmeier in 1994, de binneninrichting is van de bekende architect Bob Van Reeth. Alleen de gevel is bewaard gebleven, maar het is dan ook een prachtig voorbeeld van art nouveau in Antwerpen.

### Theaters en schouwburgen

* Bourlaschouwburg, Komedieplaats, gebouwd door de Franse Architect Pierre Bruno Bourla (1783-1866) In 1834 bezat deze schouwburg nog een lampenist in vast dienstverband die instond voor het onderhoud en het aansteken en doven van de 80 olielantaarns die de schouwsburg rijk was. De buitenzijde is ondertussen mooi vernieuwd, maar achter de scène bevindt zich nog een authentiek treksysteem in hout met koorden om de decors te veranderen. Momenteel huisvest hier Het Toneelhuis, tel 03/224 88 44.
* Stadsschouwburg Congreszaal, theaterzaal en auditorium, Theaterplein 1. Tel +32 3 229 1800
* Arenbergschouwburg Theaterzaal en auditorium. Tel +32 3 202 4646.
* Fakkelteater Rode zaal/Kelderteater (Hoogstraat 12) en Zwarte zaal Reyndersstraat 7. Plaatsbespreking +32 3 233 1588 of +32 70 240 636.
* De Roma Gevestigd in een oude cinema te Borgerhout. Toen het gebouw volledig onderkomen was hebben honderden vrijwilligers de handen uit de mouwen gestoken om van dit gebouw terug een cultuurtempel te maken. Het blijft een beetje eigenzinnig en de programmatie is voortreffelijk en zeer uiteenlopend. Tel +32 3 292 9740.
* Echt Antwerps theater Er wordt enkel in het Antwerps gespeeld. Arenbergstraat 10, tel +32 3 231 2008.
* Het Seeftheater Dit kleinste cafétheater van Vlaanderen bestaat al 29 jaar en biedt plaats aan 49 personen. Diepestraat 34, tel ticketing +32 472 417181. Tel theater (geen reservatie!) +32 3 231 2008.
* Noordteater Sint-Nicolaasplaats 3, tel +32 3 231 2008.
* Theater aan de stroom, Blancefloerlaan 181 B, 2050 Antwerpen, tel +32 70 223 330
* Amuz, Augustinus Muziekcentrum - Kammenstraat 81 - 2000 Antwerpen, gevestigd in de voormalige St Augustinuskerk, een voorbeeld van vroegbarokke architectuur. Binnen is er echter nogal wat trompe l'oeil te bespeuren, maw de marmer partijen zijn geschilderd en dus niet echt. Er kan niet alleen naar muziek geluisterd worden, de gerenoveerde kerk en winterkapel kunnen bezocht worden. De rondleiding dient wel aangevraagd te worden. Tel 03/229 18 00.
* De zuiderkroon, Theaterzaal, bedrijfsevenementen, Vlaamse Kaai 81, tel +32 3 229 1800.
* De Singel Internationaal Kunstcentrum van Antwerpen met programmatie van dans, muziek en architectuur. Desguinlei 25, tel 03/248 28 28.
Antwerpen heeft ook een goede poppen-en poesjenellentheatertraditie. De naam poesjenel is afgeleid van Pulcinella. Het zijn stangpoppen.
* De poesje (Poesje van Antwerpen) gevestigd in de Repenstraat. Tel:03 338 95 85. Dit is de oudste poesjenellenkelder. Dit theater werd in 19de eeuw opgericht door Louis Gustave Deschamps een Franse zeeman. Het repertorium bestaat uit: De leeuw van Vlaanderen, De neus en de Blote verdommenis, Romeo en Juliet, Isa Drolda en de Maegd van de Burchtgracht. Elke voorstelling heeft drie verhalen en het publiek kiest.
* Straffen Toebak Grote Markt 5 in de 16de eeuwse kelder van café Den Bengel. Traditie aan het oude poesjenellentheater is hier aan de orde. De volkse verhalen zijn voor volwassenen en worden in het dialect gebracht. Het theater speelt in het Antwerps dialect volkse humor voor groepen en volwassenen die elkaar kennen. Info en reservatie: tel +32 3 289 5095 of poesje@straffentoebak.be.
* Poesje van de Lange Wapper Stadswaag 20. Hier wordt onder meer geijverd voor het behoud van het Antwerps dialect en het in stand houden van de poesjetraditie. Info en boekingen: tel: 03/440 60 90 (na 18.00 uur).
* Froe Froe Dit gezelschap toert rond en maakt gebruik van latex poppen in combinatie met rollen die door acteurs worden gespeeld. Namenstraat 7, tel +32 3 248 7221.
* Poppenschouwburg Van Campen Tel: +32 3 237 3716. Er zijn voorstellingen voor volwassenen in het dialect en kindervoorstellingen in het Nederlands.
* 't Bengeltje Hier zijn de kinderen van 3 tot 6 de doelgroep en er wordt gespeeld met handpoppen. 's Zondags zijn er interactieve voorstellingen.

### Cinema

Vroeger waren er in Antwerpen tientallen grote en kleinere filmzalen met elk hun eigen karakter en uitstraling. (Rex - Metro - Savoy - Odeon enz). Pareltjes met veel bladgoud, ornamenten en pluchen zetels. Een ouvreuse wees je in het donker met haar lampje je zitplaats aan en in de pauze ging ze rond met ijs. Die romantiek is helaas voorgoed voorbij. Enkel zaal Roma geeft nog vaag een indruk van die verloren grootheid. We moeten ons tevreden stellen met de zalen van de grote concerns.
* Metropolis Antwerpen, Groenendaallaan 394, 2030 Antwerpen, tel +32 3 544 3660
* Cartoon's, Kaasrui 4-6. De thuishaven van de betere film, tel +32 3 232 9632.
* UGC, Van Ertbornstraat 17, tel 0900/10 440.

### Andere

* Centraal Station, het mooiste en grootste station van België dat gemoderniseerd en uitgebreid is geweest met een hogesnelheidslijn. Het prijskaartje bedroeg 1,2 miljard euro en de renovatie duurde 9 jaar. Het is misschien ook wel een van de mooiste gebouwen van België in een eclectische stijl. Let buiten op de speciale rustpunten, een knap staaltje van sterkteleer. Oorspronkelijk was het een eindstation, maar sinds de ondertunneling onder het Astridplein, richting Dam, kunnen de treinen verder rijden. Door het Amerikaanse weekblad Newsweek werd het Centraal Station Van Antwerpen bij de wereldtop van indrukwekkendste stationsgebouwen gerangschikt. Het behaalde een vierde plaats en moest St Pancras in Londen, Grand Central in New York en Chhatrapati Shivaji in Mumbazi laten voorgaan.
* Stripmuren,
** Jan Bosschaert in de Wolstraat
** Willy Vandersteen in de Korte Ridderstraat
** Merho in de Paradijsstraat
** Jan Van der Veken op de Eiermarkt
** Ilah in de Keizerstraat
** Dick Matena in de Korte Nieuwstraat
** Philip Paquet in de Leopold De Waelstraat
** Jommeke, aan het Frans Halsplein
** Brecht Evens, aan de Oever tussen Kloosterstraat en Hoogstraat
* Beiaardconcerten, Geert D'hollander of een internationale gastbeiaardier speelt van 6 juli tot 30 september. Zondag van 15 tot 16 uur tot 1 september ook op maandagavond van 20 tot 21 uur en het hele jaar door op maandag, woensdag en vrijdag van 11 tot 12 uur. Er zijn een aantal favoriete plaatsen om naar de beiaard te luisteren, maar veruit de beste plaats is de Vlaeykensgang.
* Zirkstraat, niet alleen is hier een zeer pittoreske Spaanse winkel El Valenciano die schitterende producten verkoopt, maar op nummer 27 bevindt zich ter hoogte van de eerste verdieping een bronzen bas-reliëf van een vagina. Deze verwijst naar het buurthuis Payoke dat hier ooit gevestigd was en actie voerde tegen vrouwenhandel en prostitutie.
* Botanische Tuin, Leopoldstraat. De lager gelegen tuin van ongeveer 1 ha wordt langs de straatzijde begrensd door een arduinen balustrade met gietijzeren straatlantaarns. De tuin vindt zijn oorsprong in de Franse revolutie en later behoorde hij toe aan de apotheek van het daarnaast gelegen St Elisabethgasthuis. Als landschap werd hij in 1950 geklasseerd. Cactussen en tropische planten vinden onderdak in de serres. Er staan ongeveer 2000 planten en er werd een varenhoek voorzien voor alle inheemse varensoorten. De tuin is dagelijks en gratis toegankelijk tot 18 h.

### Even buiten Antwerpen

* Openluchtmuseum Middelheim , een permanent beeldenpark destijds geopend door bezieler burgemeester Craeybeckx. Bestaande uit Middelheim Hoog met oudere werken en Middelheim Laag met hedendaagse werken. Architect Renaat Braem (Sire, België is het lelijkste land ter wereld) bouwde in het park het paviljoen Braem waar kwetsbare beelden en tijdelijke tentoonstellingen onderdak vinden. De groene long van Antwerpen, net over de ring, bevat naast het Middelheimpark tevens Park Vogelzang, Nachtegalenpark en Den Brandt waar Jazz Middelheim om de twee jaar plaatsvindt.
* Huis Guiette - Populierenlaan 32- is de enige woning in België die door architect Le Corbusier werd gebouwd. Het huis/atelier werd in 1926 opgericht voor de schilder René Guiette. Kenmerkend zijn de grote glaspartijen en het open plan.
* Sint-Anneke, ooit een lieflijk dorpje met de naam Vlaams Hoofd met een kursaal en een Belvédère waar de Antwerpenaar mosselen kwam eten, maar dat uiteindelijk Antwerpen Linkeroever werd. Le Corbusier had plannen om op LO een nieuwe stad te bouwen, maar dat ging niet door. Saaie hoogbouw voert nu de boventoon. Wat nog overblijft van vroeger is het strand en de wandeldijk. Je kan er wel gaan zwemmen in openlucht. Zwembad de Molen, Wandeldijk 40, Tel +32 3 219 1036. Er is een kinderbad en een ligweide. In 1955 werden de laatste resten van het dorp gesloopt, maar je hebt vanaf Antwerpen LO een panoramisch zicht op de stad Antwerpen en op de plage in de Scheldebocht is het aangenaam vertoeven. Te bereiken met tram 3, 5, 9 en 15 - station Frederik Van Eeden. De Sint Annatunnel beter bekend als de voetgangerstunnel verbindt de Sint Jansvliet in het centrum van de stad met het Frederik Van Eedenplein op linkeroever. De tunnel is 572 meter lang en werd ontworpen door Emile Van Averbeke. Het gebouw met de liften behoort tot de artdeco-stijl. Het staat op de plaats waar reeds in de 15de eeuw de afspanning De Roose stond en met zijn aanlegsteiger voor het veer Antwerpen verbond met het graafschap Vlaanderen. Vanaf 1745 deed het dienst als veerhuis tot het in 1929 als historisch monument werd geklasseerd om daarna, zoals wel meer gebeurt in Vlaanderen, te worden afgebroken voor de aanleg van de tunnel. Als je het gebouw uitkomt, heb je langs je rechterzijde een aangeplante boompartij en bijna tegen de Schelde staat een standbeeld van Koning Boudewijn van de Antwerpse beeldhouwer Wilfried Pas. Nog even verder kan de Boeienweide bezocht worden. Een tiental oude ankers en boeien werden in de weide tentoongesteld.
* Galgenweel, In de wandelrichting Burcht is het ongeveer 4 km verwijderd van LO en een zeilparadijs van ongeveer 47 ha voor de liefhebber. Er mag ook gevist worden, maar het water is ongeschikt bevonden om te zwemmen of te baden.
* Burchtseweel, is tussen 2008 en 2011 in opdracht van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel ingericht als natuurlijk getijdengebied. Dit ter compensatie voor de slikken en schorren die bij de bouw van de Oosterweelverbinding verloren zouden gaan. Naar de Burchtseweel is een bufferbekken aangelegd om bij noodweer water van de Laarbeek op te vangen.
* Natuurgebied Middenvijver, geopend op 8 juni 2008. Dit gebied bestond oorspronkelijk uit opgespoten grond die in 1970 werd aangevoerd van havenwerken. Het vruchtbare polderlandschap veranderde als dusdanig van een waterrijk in een droog en dor gebied. Daar werd verandering in gebracht door de heraanleg van een grote waterplas en waterlopen. 38.000 bomen en struiken werden aangepland. Er lopen twee wandelpaden doorheen de Middenvijver. Wandelpad Reiger (blauw) en wandelpad konijn (geel). De paden mogen niet verlaten worden, honden moeten aan de leiband en de rust mag niet verstoord worden, dit alles met de bedoeling de broedplaatsen van de watervogels niet te verstoren. Middenvijver is gemakkelijk te bereiken met tram 15 (terminus Linkeroever) en tram 3.
* Fort Liefkenshoek, gebouwd tijdens de tachtigjarige oorlog (1568-1648) en bedoeld om de stad Antwerpen te beschermen en te kunnen blijven bevoorraden. Spanjaarden, Hollanders, Fransen, Oostenrijkers en Duitsers hebben het indrukwekkende fort om beurten bezet. In vier kazematten is een expositie te bekijken en de renovatie van het fort wordt nog verder gezet. Te bereiken via N49/E34 - afrit Rotterdam - voorbij de Beverentunnel - eerste afrit Doel - op de rotonde de wegwijzer Fort Liefkenshoek volgen. Te bezoeken apr-okt wo-zo 09:30-17:00 en nov-mrt wo-vr 09:30-17:00 en za zo 13:00-17:00.
* Museum Stampe & Vertongen gevestigd op de luchthaven van Deurne. Het toont gevechtsvliegtuigen uit de Eerste Wereldoorlog. Stampe was gevechtspiloot.
* Voormalige BP Building Jan Van Rijswijcklaan 162. Dit gebouw uit 1960 is een ontwerp van de architect Leon Stynen en P de Meyer. Specifiek aan dit gebouw is het feit dat de centrale kolom die de nutsvoorzieningen bevat tevens de drager is waaraan alle verdiepingen met stalen kabels hangen. Het was de eerste Europese realisatie van dergelijk ophangsysteem. Het gebouw is dertien verdiepingen hoog. Schuin tegenover deze building bevindt zich Antwerp Expo. Gemakkelijk te bereiken met tram 2 (Halte Expo). In deze grote expositieruimten worden talrijke evenementen georganiseerd. De belangrijkste culturele manifestatie is wel de jaarlijkse Boekenbeurs van Vlaanderen waar lezers en schrijvers elkaar vinden.

## Doen

* Verken de stad vanuit een boot (Flandria-boten aan het Steen) Een havenrondvaart met een Flandriaboot hoort bij Antwerpen zoals een Bolleke en de Kathedraal. Het is een prettige manier om vanaf de waterkant de haven te ontdekken. Vertrek en aankomst aan Havenkaai 14 naast de Londenbrug. De afvaarten vinden plaats van 1 mei tot 30 september, dagelijks om 13:30. Op vrijdag, zaterdag, zondag, feestdagen en tijdens de schoolvakanties om 10:30 en 13:30. Contact: Flandria, Steenplein 1, Tel +32 3 231 3100
* Bezoek de Antwerpse haven. Een van de grootste ter wereld. De haven strekt zich uit over 14000 ha.
* Pik een van de vele festivals gedurende de Zomer van Antwerpen Tel +32 78 054 050 (enkel tijdens de festivalperiode) .
* Ga een rondje schaatsen op de schaatsbaan bij Het Steen tijdens de Winter van Antwerpen
* Doe een Antwerpse Spookwandeling en beleef een bijzondere avond met Antwerp Ghostwalk . Een in het zwart geklede man met dito hoge hoed neemt je mee naar vreemd aandoende plekken in oud Antwerpen en vertelt honderduit over Jan zonder Vrees en Lange Wapper die zich in allerlei gedaanten kon manifesteren. Vooral in een koude donkere winteravond is het zeer tot de verbeelding sprekend. Voor kinderen is er ook een aparte spookjeswandeling. Tel: 03/224 85 20.
* Tocht met Jos en De Pekelteef. Jos Smos en zijn partner de Pekelteef, gewapend met trekzak, gitaar en mondharmonica geven een ludieke rondleiding door de oude stad. De start wordt gegeven op de Grote Markt. Enige kennis van het Antwaarps is een voordeel, maar geen vereiste. Reserveren is wel noodzakelijk. Tel +32 3 236 9586 of jos.hermans@telenet.be.
* Probeer te ontsnappen uit een kamer bij Exit Games. Teams van 2 en 6 personen worden opgesloten in een kamer, en moeten binnen 60 minuten uit die kamer zien te ontsnappen door aanwijzingen te zoeken en raadsels en puzzels op te lossen. Godefriduskaai 28, +32 3 233 5812
* De Kraakfabriek, Tavernierkaai, 5, hello@kraakfabriek.be. Speel een spectaculaire escape room in het hartje van Antwerpen.
* Een complete lijst van alle Casino's in Antwerpen vind je op goksitesbelgie. Beschrijving en aanbeveling van de Casinos SuperGame, Starcasino.be, Blitz.be, Panachee, Casino België en nog veel meer. Alsook alle contactgegevens en dergelijke zijn hier allemaal te vinden.
* Antwerp Axe Throwing, Sint-Jacobsmarkt 36, info@antwerpaxethrowing.be. Antwerp Axe Throwing is de eerste en enige bijlwerpbar in België met interactieve geprojecteerde doelen/spellen.
* The Suspect, Een unieke mix tussen stadspel en escaperoom. Start de missie vlak bij park Spoor Noord, en zoek je weg richting de escaperoom. The Suspect opende recent ook een nieuwe kamer gebaseerd op het televisie-programma De Mol.

### Begeleide fietstochten

* Antwerp by Bike. €15,00.
* Antwerpen Averechts, ☏ +32 3 260 3939, secretariaat@antwerpenaverechts.be.
* Baja Bikes.
* Cyclant.

## Kopen
### Winkelen

De belangrijkste winkelstraat is de Meir, tussen de De Keyserlei (aan het Centraal Station) en de Groenplaats (bij de Kathedraal). Dit is ook een van de meer bekende winkelstraten in België.
De oudste vermelding van de Meir is 1257, dus in 2007 bestond de Meir 750 jaar. De afgebrande stadsfeestzaal is weer open na een grondige restauratie. Het is nu een prachtig winkelcentrum geworden en men heeft niet gekeken op een vierkante meter bladgoud. Dit winkelcentrum maakt ook een verbinding tussen de Meir en het Hopland. Wanneer je op het einde van de Meir komt, gezien van het Centraal Station, kun je ook even naar links gaan, de Huidevettersstraat in. In deze straat vind je de betere merken terug. En wanneer je dan weer aan de verkeerslichten naar links gaat, kom je in de Schuttershofstraat. Deze straat, nabij de Bourlaschouwburg, huisvest allerlei modehuizen. Vroeger werd dit het Quartier Latin genoemd. De bordelen voor de Frans sprekende bourgeoisie van Antwerpen bevonden zich hier. Wanneer je deze straat uitloopt, kom je automatisch aan de Wapper (Rubenshuis - Hortacafé) en Hopland (Designerkleding).
Wil je in hartje Antwerpen winkelen als in een vakantiedorpje, neem dan eens één van de straatjes rechts in de Huidevettersstraat; zo kom je in de Wilde Zee terecht, waar zich allerlei kleine gezellige winkeltjes bevinden. Probeer op het middenplein eens de beroemde gemberthee bij bioshop Lombardia. Starbucks (Amerika's grootste groep van koffiebars) heeft alleszins zijn recept gekocht! Deze plaats werd de wilde zee genoemd omdat ondergronds verschillende riolen of ruien bij elkaar kwamen wat voor de nodige stroming zorgde. Bovengronds bevindt zich een groot beeld van een gekruisigde Christus. De pest was vroeger meermaals een spelbreker en afdoende remedies waren ongekend. Een Christusbeeld moest dan maar voor de nodige bescherming zorgen. Als je de Lombardenvest in loopt kom je bij het Huis A. Boon op nummer 2-4. Er worden handschoenen verkocht sinds 1884. Hun ontwerpen worden in Franse en Belgische ateliers gemaakt. De steeds zeer verzorgde creaties in de etalage van chocolatier Burie (Korte Gasthuisstraat 3)hebben een onweerstaanbare aantrekkingskracht op de toeristen. Loop de Korte Gasthuisstraat verder in. De Nieuwe Gaanderij verbindt de Korte Gasthuisstraat met de Huidevetterstraat en biedt onderdak aan tientallen kleine winkeltjes. Nog een beetje verder staat het beeldje van Den Deugniet. Laat je verleiden door de lekkernijen van bakkerij Goossens. Sinds 1884 is de bakkerij hier gevestigd en het is waarschijnlijk de oudste en bekendste bakkerij in Antwerpen. Roggeverdoemmekes, worstenbrood, koeken en vlaaien, je kan er niet voorbij, maar je moet wel in de rij gaan staan en geduldig aanschuiven tot je binnen kan.
Het alternatieve winkelen doe je voornamelijk in de Kammenstraat vlak bij de Groenplaats, maar ook talrijke trendy kledingswinkels zijn hier te vinden. De Kammenstraat is gemakkelijk te bereiken vanaf de Wilde Zee. Vlakbij is de Nationalestraat waar chique boetieks te vinden zijn.
Voor juwelen en goud van discutabele kwaliteit moet je rond het Centraal Station zijn. Koop nooit van individuen die je aanspreken op straat en je zogezegd een koopje kunnen aanbieden. Kwaliteit kun je onder andere vinden bij erkende juweliers in de diamantbuurt.
In de Ploegstraat 25 is er een weggeefwinkel, waar je dingen kunt brengen en nemen zonder enige geldtransactie. Open van ma-vr 14:00-18:00.

### Wekelijkse markten

* Vogelmarkt: De Antwerpenaar zegt Vogelmarkt, niet Vogelenmarkt of Vogeltjesmarkt. Dit is de grootste markt en lokt elke zondag op het Theaterplein en de Oudevaartplaats van 08:00-13:00 duizenden kooplustigen. Er wordt o.a. pluimvee, bloemen, textiel en dergelijke verkocht. Sommige standwerkers maken van de verkoop van hun product een echte show.
* Vreemdelingenmarkt: Zelfde locatie maar op zaterdag van 08 tot 16 uur. Op deze markt waan je je in het zuiden. Aziatische en Spaanse snacks, Italiaanse kazen en deegwaren, Marokkaanse en Turkse specialiteiten, olijven en tapenades het is een zinnenprikkelende belevenis. Uitpuilende kramen vol vers exotisch fruit en groenten. Wie zin heeft in oesters en een glas witte wijn moet niet verder zoeken.
* Brocante: Lijnwaadmarkt elke zaterdag van 09 tot 17 uur. Een kleine markt naast de kathedraal met vooral zilverwerk.
* Rommel en antiekmarkt: Sint-Jansvliet, elke zondag van 09 tot 17 uur wordt het basketplein voor de ingang van de voetgangerstunnel omgetoverd in een antiekmarkt. Stap even verder de Kloosterstraat in. Hier bevinden zich talrijke zaken die tweedehands en antieke spulletjes verkopen.
* Vrijdagmarkt: Elke vrijdag van 09 tot 13 uur op de Vrijdagmarkt. Er wordt per opbod verkocht en dat gaat van kleding tot zaken uit faillissementen, fietsen of platen en ga zo maar door. Ook de omliggende roepzalen zijn zeker een bezoek waard. Reeds in de 16de eeuw werd dit pleintje aangelegd door stedenbouwkundige Van Schoonbeke met de bedoeling om tweedehandsgoederen te verkopen. In het midden van het plein staat een standbeeld van de Heilige Catharina, de patroonheilige van de voddenverkopers.

### Chinatown

* Seing Thai Supermarket in de Van Wesenbekestraat 28. Een Thais grootwarenhuis, maar je kan er ook Vietnamese, Indonesische en andere Aziatische producten vinden.
* Sun Wah: een Chinese supermarkt met alle mogelijke en onmogelijke Aziatische producten. Van Wesenbekestraat 16.

## Eten

Een lijst van restaurants op 't Eilandje vindt je op . In de Bordeauxstraat 12 wordt er zelfs gegeten in een oud Kommissariaat.
Sinds 1985 worden ieder jaar op de eerste zaterdag van de lente, Seminikoeken, lichte zoete koeken bestrooid met sesamzaad en versierd met een flinterdunne afbeelding van Semini, uitgedeeld aan jonggehuwden bij het verlaten van het Antwerps Stadhuis. De Seminikoek is een hulde aan de oudste burger van Antwerpen wiens beeltenis al eeuwen lang te zien is boven de poort van het Steen.
Verloren maandag de traditie wil dat op de eerste maandag volgend op de zondag na driekoningen, worstenbrood en appelbollen worden gegeten. Bij de bakkers ligt dan voornoemd lekkers in grote aantallen op de Antwerpenaren te wachten. Er wordt gezegd dat kleine zelfstandigen en cafébazen op deze dag hun vaste klanten trakteerden en dus eigenlijk op die dag zonder winst werkten, vandaar de naam verloren maandag.
Antwerpen is een aantal grootmeesters-chocolatiers rijk. Enkele hiervan zijn Bernard Proot (Del Rey-Appelmansstraat 5), Goossens (Goossens-Isabellalei) Lieven Burie (Burie-Korte Gasthuisstraat 3). Het zijn ambachtelijke kunstenaars die het vak tot ongekende hoogtes hebben gebracht. Topkwaliteit en exclusiviteit is hun antwoord op industriële chocolade. Antwerpen aandoen zonder hun producten te hebben geproefd is Antwerpen niet meegemaakt hebben.

### De hele dag

* No1 in de Hoogstraat. Hier kun je de beste frieten eten. Nog enkele zeer goede frituren zijn Haute Friture, Vlaamse kaai 66 en Frituur Kattekwaadin de Verbondstraat 112.
* Best Frit Den Hoek aan de Anselmostraat 73, buurt van het oude Justitiepaleis is niet de bekendste van Antwerpen, maar wel de beste volgens Week-end Knack en Culinaire Ambiance.
* Ga zeker niet naar de restaurants/bars rondom het Centraal Station, de prijs-kwaliteitverhouding is zeer slecht evenals de kwaliteit. Een uitzondering: restaurant Roma, het oudste en beste Italiaanse restaurant van Antwerpen.
* Probeer het in de restaurants van de Hoogstraat en de Oude Korenmarkt. Deze bevinden zich op slechts 2 minuten lopen vanaf de Grote Markt.
* De Foyer, Komedieplaats 18. Een koepelvormige zaal in de oude Koninklijke Nederlandse Schouwburg. Het ontbijt is zeer lekker, maar reserveren is noodzakelijk.
* Kleinblatt, Provinciestraat 206, 2018 Antwerpen. Elke dag, behalve zaterdag en op de Joodse feestdagen, kan je hier vanaf 6 uur terecht voor koosjer lekkers. In de bakkerij wordt toezicht gehouden door het rabbinaat. De kaastaart is onvergetelijk.
* Hoffy's, Lange Kievitstraat 52 2018 Antwerpen. Je kan ter plaatse eten, maar evengoed uithalen voor thuis. Alle mogelijke koosjere specialiteiten zijn verkrijgbaar. Gefilte fisch (gevulde karper) is er maar één van.
* Belgo Israel House, Van Leriusstraat 1 2018 Antwerpen. De koosjere wijn die verhandeld wordt is enkel door Joodse handen gegaan. Er zijn wijnen uit Israël, Frankrijk, Spanje en de VS.
* Herczl & Gold, Provcinciestraat 216, 2018 Antwerpen. Een klein winkeltje met een vreemde kaasmachine in de etalage. Er worden koosjere melkproducten verkocht. Achter de winkel ligt een ambachtelijke melkerij.

### 's Middags

* Beroemd in Vlaanderen, vooral bij studenten, zijn de smoskes, belegde broodjes. De beste vind je bij "Jean-Pierre" (Grote Kauwenberg 7), helaas gesloten tijdens het weekend.
* 's middags wordt er ook wel eens richting crèmerie (ijssalon) getrokken voor bijvoorbeeld een Dame Blanche of een Brusselse wafel.
* Wafelhuis Van Hecke, Nationalestraat 88.
* Désiré de Lille, Schrijnwerkerstraat 16.
* Antoon Van Dijck, Grote Markt 4. De kunstschilder Antoon Van Dijck werd in dit pand geboren.

### 's Avonds

* Thai Thai Simple +32 3 293 6642 . Amerikalei 72. Vers en eenvoud zijn de sleutelwoorden.
* Belinda Indonesian restaurant (BIR) +32 3 345 4259 . Suikerrui 16. Authentiek Indonesische keuken van mild tot pittig gekruid.
* Sombat +32 3 226 2190 . Vleeshuisstraat 1. Thaise haute cuisine
* Da Giovani, . Relatief goede prijs-kwaliteitverhouding, erg toeristisch. 20% korting voor studenten. Een goed familierestaurant. De obers zullen je in het Italiaans aanspreken op straat en hun restaurant aanprijzen.
* Hilton-hotel Het beroemde hotel heeft ook zijn eigen restaurant. Beroemde gasten: onder andere de tenor Luciano Pavarotti, die echter zijn eigen eten klaarmaakte op zijn kamer.
* Govinda's garden (Amerikalei 184) is het restaurant van de Krishna's. Ze serveren gezond macro-biotisch voedsel voor een laag bedrag.
* Mezze-Cafe Varelli (Plantinkaai 15). Hoogstaande kwaliteit vanuit de moderne Griekse keuken waar men enkel met verse producten werkt, contrasterend met de traditionele blauw-witte monsters met de traditionele sirtaki-muziek en even afgezaagde namen als "parthenon" en muren bekleed met de foto's van de Akropolis.
* Pomphuis In dit gebouw was het pomphuis van droogdok 7 gevestigd. Sinds 2002 is er in het gerestaureerde gebouw een café-restaurant. De technische installaties om het water uit de dokken te pompen zijn bewaard gebleven.

## Uitgaan

De Antwerpse binnenstad telt bijna 4000 cafés en restaurants. Op vind je een overzicht van de cafés.
* Kulminator, Vleminckveld 32 - volgens ratebeer.com het beste café ter wereld. Ongeëvenaarde keuze aan bieren, ook van verschillende jaargangen.
* Cotton Fields, nu Gruunplaats - gezellig blues-cafeetje op de Groenplaats. Leuk terras. Tijdens de weekends live optredentjes die altijd een pak volk aantrekken. Gekend om z'n koffie met likeurtje.
* 't Waagstuk, Stadswaag 20 - gekend om zijn Belgisch bier.
* Berlin, Kleine Markt 1 - trendy gelegenheid in het centrum van de stad.
* De Muze, Melkmarkt 15 - jazzcafé op de Melkmarkt. Gemoedelijke atmosfeer met op regelmatige basis live (jazz)muziek. Behalve de typische Belgische bieren kunnen de koffieliefhebbers genieten van een echte Italiaanse espresso of een grotere "Koffie Vertreek". Dit was het café waar in de jaren '60 de zanger Ferre Grignard optrad en met zijn liedjes Ring Ring I've got to sing en Drunken Sailor de wereld veroverde.
* In 't Paeters Vaetje, Blauwmoezelstraat 1, in de schaduw van de kathedraal, kun je kiezen uit meer dan honderd verschillende biersoorten. Bij mooi weer is het aangenaam buiten zitten.
* De Pelgrom, Pelgrimsstraat 15, café in een oude ondergrondse opslagplaats, met middeleeuwse decoratie.
* De Rots, Grote Markt, metal-music-café aan de kathedraal met bijhorende cd-winkel en met veel optredens.
* Oud Arsenaal, Maria Pijpelincxstraat 4, oud bruin café met een voorliefde voor echte geuze en kriek (zeker tien verschillende op de kaart), elke maand een ander bier van de maand.
* Quinten Matsijs, Moriaanstraat 17, oudste café van Antwerpen (17de eeuw).
* Café Beveren, Vlasmarkt 2, volkscafé met werkend Decap-orgel en jukebox.
* De Duifkes, Graanmarkt 5, Bruin café, Stella , Koninck, Hoegaarden en bokes met soep zijn hier de specialiteiten.
* Entrepot du Congo, Vlaamse Kaai 42, praat- en eetcafé aan de gedempte Zuiderdokken.
* De Post, Groenplaats 26, ongedwongen eetcafé met terras.
* Het vermoeide model, Lijnwaadmarkt 2, café met een klein dakterras om naar de beiaard te luisteren op maandagavond. Een kathedraalplakker (woning die tegen de kathedraal is gebouwd)
* De Groote Witte Arend, Reyndersstraat 18. Op de binnenplaats staan houten banken en tafels om te genieten van één van de 100 biertjes die hier te verkrijgen zijn of te genieten van streekgerechten met bier. Deze 16°eeuwse woning herbergt een kapel want het was een tijdje een nonnenklooster.
* Huisbrouwerij 't Pakhuis, Vlaamse kaai 76.
* De Vagant, Reyndersstraat 25, bruine kroeg met meer dan 200 Belgische jenevers. De Vagant herbergt op de eerste verdieping een klein museum over de Antwerpse stokerijen. Aan de overkant van de straat verkoopt de slijterij meer dan 400 jenevers en enkele betere bieren.
* Zeezicht, Dageraadplaats 7-8. Te bereiken met tram 11. Volkse gezellige kroeg. Elke maand wordt een zwaar bier in de aanbieding gezet voor 2,50 EUR.

### Clubs

* Publik, . Zeer populair bij studenten.
* Café D'Anvers, . Op donderdag is deze club gratis toegangkelijk vanaf 16 jaar
* Nanno, . Nanno sur l'o is een club gevestigd in een boot aan de Sint Laureiskaai. Op vrijdagavond is de club het decor voor Deja-Vu , een urban club concept. Deja-Vu resident DJ's zijn: DJ Nicolaz, TLP en Mystique. Een lidkaart van Blue Flame is echter nodig om binnen te kunnen.
* Red & Blue, . Gericht op homoseksuele mannen op zaterdag, maar op andere avonden een gewone club.
* Noxx, .
* Café Capital, . Gelegen in het stadspark, vooral alternatiever publiek. Werd gesloten na een brand. Heropening is gepland.

### Specialiteiten

* De Koninck (verkrijgbaar in vier verschillende glazen: "bolleke", "prinske", "prinseske" en "handje" [nieuw sinds 2008]), bier gebrouwen in Antwerpen (hoek Mechelsesteenweg-Boomgaardstraat). De brouwerij viert haar 175ste verjaardag.
* Antwerpse handjes: Kleine koekjes in de vorm van een hand. Deze koekjes gemaakt met boter, amandelen, suiker en eieren, zagen het levenslicht in de bakkerij van de Antwerpse bakker Jos van Hakker in 1934. In 1970 kwam een chocolade versie met een vulling van marsepein in de handel.
* Elixir d'Anvers: Deze weldoende goudkleurige likeur die al bestaat sinds 1863, wordt bereid op basis van 32 planten en kruiden. (stokerij "de Beukelaar", Haantjeslei 132) De Elixir d'Anvers wordt in 4 fasen bereid: Maceratie - Distilatie - Bereiding in de autoclaaf en de rijping in oude eiken vaten. Het productieproces neemt ongeveer 5 maanden in beslag. F.X. de Beukelaer is één van de oudste en bekendste likeurstokerijen van België. Antwerpenaren noemen het een paardenmiddel en dat is inderdaad ook zo want het drankje werd ook gebruikt bij paarden met koliek.
* Kleding ontworpen door the Antwerp Six (Ann Demeulemeester, Walter Van Beirendonck, Dirk Bikkembergs, Dries Van Noten, Marina Yee en Dirk Van Saene).
* Koffie Verheyen: erkend als streekproduct door VLAM (Vlaams Centrum voor Agro-en visserijmarketing) en de Europese Unie. Deze Antwerpse koffie wordt gekenmerkt door zijn medium branding en zijn body. August Van de Wielelei 15, 2100 Deurne. Tel +32 3 353 0392.
* Arabiertjes of Roodthooftjes: snoepjes met koffiesmaak verpakt in papiertjes met een tekening van een Moor erop. De snoepjes en de tekening zijn beide een product van Louis Roodthooft. Zijn bedrijf in de Lange Leemstraat 374 is gevestigd in een geklasseerd jugendstilgebouw. Tel +32 3 230 6599.

## Overnachten

Antwerpen telt 55 vergunde hotels. Deze moeten de eisen van Toerisme Vlaanderen respecteren. Toerisme Vlaanderen controleert hen en deelt de sterren uit. Er zijn ook 5 vergunde hotels zonder ster.

### Budget

* Antwerp Mabuhay Lodgings. Bed en Breakfast, gastenkamer in een leuke buurt van Antwerpen - Zurenborg. Top score op TripAdvisor
* abhostel, . Een kleine trendy jeugdherberg. Voor backpackers, door backpackers.
* Het scoutshuis, . Een scouting-jeugdherberg die open is voor iedereen en goedkoop onderdak aanbiedt, aan de rand van het centrum.
* Camping Vogelzang, (Vogelzanglaan 7-9). 10 minuten buiten het centrum (met de tram) en perfect voor reizigers met een krap budget.
* Pulcinella, Jeugdherberg van de Vlaamse Jeugdherbergen, midden in het centrum.
* Boomerang, . Een jeugdherberg dicht bij het centrum.
* Heksenketel, . Een jeugdherberg dicht bij het centrum.
* Vrienden op de Fiets, drie adressen voor toeristen die fietsend of wandelend doorheen België reizen,
* Hotel Monico Hotel zonder ster, verouderd maar proper. €60,00 voor een kamer voor 2 personen met ontbijt. Dicht bij het Centraal Station en de Zoo. Koninging Astridplein 34 Tel +32 3 225 0093.
* Rubenshof Hotel met 1 ster. Een familiehotel met 22 kamers gevestigd in een art-nouveau herenhuis met oude beschilderde plafonds en glasramen. Verouderd maar proper. €52,00 voor een kamer voor 2 personen zonder badkamer maar met ontbijt, €76,00 met badkamer. Het hotel ligt dicht bij het Vlinderpaleis (nieuw justitiepaleis) en het museum voor Schonen Kunsten.
* The Swan B&B, . Overnacht in alle rust in een volledig uitgerust appartement vlakbij het historisch hart van de stad. Vanaf 65€.

### Gemiddeld

* 51.213344.42291 Lindner Hotel Antwerpen, Lange Kievitstraat 125, ☏ +32 3 2277700, fax: +32 3 22777 01, info.antwerpen@lindnerhotels.be. Dit hotel is perfect gelegen in het kloppend hart van Antwerpen.
* 51.194634.406362 Ramada Plaza, Desguinlei 94, ☏ +32 3 2448211, info@ramadaplaza-antwerp.com. 215 mooie kamers aan de binnenring van Antwerpen met eigen restaurant en bar
* 51.190314.404073 Crowne Plaza, Gerard le Grellelaan 10, ☏ +32 3 2597500, info@cpantwerp.com. Check-in: 15:00, check-out: 12:00. Grootste hotel van Antwerpen aan de binnenring van Antwerpen vanaf €92,15 per nacht.
* 51.209154.446124 Van der Valk Antwerpen, Luitenant Lippenslaan 66, ☏ +32 3 2359191, info@antwerpen.valk.com. Mooi hotel aan de binnenring van Antwerpen
* 51.215244.408255 Theater Hotel, Arenbergstraat 30, ☏ +32 3 2035410, info@theater-hotel.be. 4 sterren hotel in het hartje van Antwerpen. De Koninklijke Nederlandse Schouwburg, Arenbergschouwburg en het Echt Antwaarps theater zijn vlak om de hoek.
* 51.221634.401616 Hotel Rubens, Oude Beurs 29, ☏ +32 3 2224848, fax: +32 3 2251940. Check-out: 12:00. Hotel Rubens; In de Oude Beurs, dicht bij de Grote Markt, één van de oudste straten van Antwerpen vind je het erfgoedhuis Den Wolsack. Sack verwijst naar doodlopend straatje. In de veertiende eeuw wordt er reeds verwezen naar dit huis. Achter in de tuin bevindt zich de Hofkamer naar een ontwerp, zo vermoedt men althans, van architect Engelbrecht Baets. Een eerste unicum: op de eerste verdieping bevindt zich het boekentoilet waarvan de wanden en de zitplaats bestaan uit leren boekbanden (momenteel niet te bezichtigen). Een tweede unicum: op het gelijkvloers is de grootste in België op doek geschilderde plafondschildering met een voorstelling van de goden op de olympusberg (momenteel in restauratie) te zien. Het uurwerk op de gevel is van dezelfde ontwerper die het uurwerk van de kathedraal bouwde. Naast dit Erfgoedhuis is Hotel Rubens gelegen.

### Duur

* 51.219244.402387 Hilton Hotel Old Town, Groenplaats 32, ☏ +32 4 228 8111, antwerp.reservations@hilton.com. Check-in: 14:00, check-out: 12:00.

## Contact

Sommige cafés hebben ook wireless access en rekenen hier ongeveer €5,00 per uur voor. Enkele van deze cafés: Café Zürich (Verlatstraat 2), Bozart (Leopold De Waelplaats) en Ultimatum (Grote Markt 8).
* 2Zones Prima service. Ze vragen €4,50 per uur voor alles dat je kan doen; printen, scannen, cd's branden, camera's uitlezen, etc...
* Poolplanet 6 computers, €1,00 per half uur. Printen kan.
* In de bibliotheek is internet behoorlijk goedkoop. Veel opties zijn echter uitgeschakeld en printen is niet mogelijk.

## Veiligheid

De meeste gedeelten van Antwerpen zijn veilig. Sommige wijken kunnen beter worden vermeden in de avond, wijken zoals Stuivenberg, Seefhoek, Oud-Berchem (binnen de Ring), Borgerhout (binnen de ring). Alle toeristische gedeelten zijn veilig, ook 's nachts. Gebruik echter uw gezond verstand, en maak niet te veel lawaai 's nachts (buren en politie zijn hier streng op).
Natuurlijk gelden ook in Antwerpen alle waarschuwingen zoals ze in andere steden gelden.

## Rondom

Aangezien Vlaanderen (en België) niet zo groot is, is het vrij makkelijk om de trein te nemen en een andere stad te bezoeken. Een dagtrip naar de vele steden in de buurt is dan ook goed mogelijk. Probeer jezelf wel voor te bereiden, want alles uitzoeken op de dag zelf kan lastig zijn.
* Amsterdam — bekend om zijn grachten, een grote hoeveelheid fietsen en coffeeshops
* Brugge — een zeer mooie oude stad; vaak ook het "Venetië van het noorden" genoemd omdat er zoveel rivieren doorstromen
* Brussel — de hoofdstad van België met de Grote Markt, Manneken Pis, de Europese wijk en het Atomium
* Gent — een moderne stad met een prachtig middeleeuws centrum
* Parijs — de lichtstad, twee uur weg met de Thalys
* Rijsel — bekend om zijn grootste boekhandel van Europa ("Le furet du Nord")
* Zeeland — waar de Schelde de Noordzee bereikt; ongeveer een uur per trein, met een overstap in Nederland