# Bastenaken

Bastenaken (Frans: Bastogne) is een gemeente en stad in de provincie Luxemburg in de Belgische Ardennen. De stad is vooral bekend van het Ardennenoffensief (1944-1945) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De musea over het Ardennenoffensief en het Mémorial du Mardasson zijn toeristische trekpleisters. De stad is bijzonder populair onder Amerikaanse en Canadese (oorlogs)toeristen.

## Info
### Oriëntatie

Bastenasken bestaat uit vier gebieden:
* Bastenaken-centrum. Het centrum van Bastenaken ligt langs de Rue de Sablon, die van de Place Général McAuliffe (het centrale marktplein) naar het Musée en Piconrue en de Porte de Trèves Trierpoort) loopt. De oude stad werd tijdens het Ardennenoffensief verwoest; alleen de Porte de Trèves en de Église Saint-Pierre overleefden de gevechten. Op de Place Général McAuliffe staat de bekende Amerikaanse M4 Shermantank, het symbool van de stad.
* Bastenaken-buiten. In de buitenwijken van Bastenaken liggen de belangrijkste oorlogsmonumenten en -musea. Aan de Rue de Clervaux ligt het Mémorial du Mardasson ter nagedachtenis aan de gewonde en gesneuvelde Amerikaanse soldaten tijdens het Ardennenoffensief. Tegenover het monument ligt het Bastogne War Museum, een oorlogsmuseum over het Ardennenoffensief (wegens een verbouwing gesloten tot 2014). In de nabijheid ligt de oude spoorlijn Bastenaken-Gouvy, omgebouwd tot een rijwielpad dat zich wegens de flauwe hellingen goed tot fietsen leent.
* Noville. In de deelgemeente Noville liggen naast Noville de dorpen en gehuchten Cobru, Fagnoux, Foy, Hardigny, Luzery, Rachamps, Recogne, Vaux en Wicourt. Het glooiende landschap kenmerkt zich door uitgestrekte weiden met op de heuveltoppen naaldbossen. Daarnaast ligt hier het Laboratoire d'Ecologie des Prairies van de Universiteit Luik (UCL). Minder mooi is de snelweg E25, die vaak zichtbaar is.
* Landelijk Bastogne. In de deelgemeente Wardin liggen naast Wardin de dorpen en gehuchten Benonchamps, Bras, Harzy, Mageret, Marenwez, Marvie en Mont et Neffe. In de deelgemeente Longvilly liggen naast Longvilly de dorpen en gehuchten Al-Hez, Arloncourt, Bourcy, Horritine, Michamps, Moinet en Oubourcy. In de deelgemeente Villers-la-Bonne-Eau liggen naast Villers-la-Bonne-Eau de dorpen en gehuchten Livarchamps, Losange, Lutrebois, Lutremange en Remoifosse. Samen vormen zij landelijk Bastogne, dat grotendeels aan het Groothertogdom Luxemburg grenst.

## Arriveren
### Per openbaar vervoer

Bastenaken beschikte tot 1993 over een spoorverbinding met Libramont en Bertrix. In 1993 is de dienst door autobussen van de TEC en SNCB/NMBS vervangen, die nog steeds op de voormalige stations Bastogne-Sud (Place de la Gare, Bastogne 6600) en Bastogne-Nord (Rue de la Roche, Bastogne 6600). Buslijn 163b van de TEC verbindt Bastogne ieder halfuur (soms een uursdienst, zie TEC Horaires) en stopt ook in de tussenliggende dorpen. Buslijn 6413 van de SNCB/NMBS rijdt ieder uur rechtstreeks tussen Libramont en Bastogne en heeft een goede aansluiting met de intercity naar Brussel/Luxemburg vanaf het station van Libramont (Place de la Gare 1, Libramont-Chevigny 6800). De intercity rijdt iedere dag een uursdienst tussen Brussel-Zuid en Luxemburg-Stad. Daarnaast vertrekt er ieder uur een trein naar Bertrix.

### Per auto

Bastogne ligt aan de snelweg E25 / A26 (Luik-Aarlen) met vier afslagen: afslag 52 Wicourt/Noville, afslag 53 Clervaux/Bastenaken-Noord, afslag 54 (knooppunt met N4) Bastenaken, afslag 55 Sibret/Bastenaken-Zuid. De N4 (Namen (stad)-Aarlen) kruist de E25 bij afslag 54. De N84 takt af van de N4 en loopt door het centrum van Bastogne (Route de Wiltz) en gaat naar het Groothertogdom Luxemburg en winkelcentrum Pommerloch.
Vanuit Utrecht rijdt men het beste de E25 / A2 af tot Luik. Houd bij knooppunt Cheratte de A25 richting Luik aan, die overgaat in de bekende kades (N90). Tijdens de spits kan men beter de ringweg (E25 / E40 / E42) op. Houdt bij knooppunt Loncin dan de E25 richting Luxembourg aan. Neem afslag 53 Bastenaken-Noord voor het centrum van Bastenaken.
Vanuit Brussel rijdt men het beste de E411 / A4 tot afslag 18 Marche, vanwaar men de N4 tot aan Bastogne volgt. Neem de afslag van de N84 (kort na het knooppunt met de E25) voor het centrum van Bastenaken.

## Rondreizen

RAVeL L163 Bastogne-Gouvy, begin traject: Rue de la Roche. De oude spoorlijn 163 (Libramont-Gouvy) is tussen Bastenaken en Gouvy tot fietspad (RAVel) omgebouwd. Het rijwielpad volgt het oude traject en heeft daarom zeer flauwe hellingen (slechts enkele procenten stijging of daling), waardoor het ook voor ongetrainde fietsers makkelijk is. Daarnaast zijn er slechts weinig gelijkvloerse kruisingen.

## Bekijken

* M4 Shermantank, Place Général McAuliffe, Bastogne 6600 (centrale marktplein); altijd open: gratis te bezichtigen. De Amerikaanse M4 Shermantank op het centrale marktplein, dat naar de Amerikaanse brigadier-generaal Anthony McAuliffe is vernoemd. Het is een overblijfsel van de Amerikaanse tegenaanval tegen Hitlers Ardennenoffensief in de winter van 1944 en 1945. De M4 Sherman was een van de belangrijkste geallieerde wapens tijdens het Ardennenoffensief.
* Mémorial du Mardasson, Rue de Clervaux, Bastogne 6600; altijd open: gratis te bezichtigen. Het Mémorial du Mardasson is het Amerikaanse herdenkingsmonument ter nagedachtenis aan 76.890 Amerikaanse soldaten die gewond raakten of sneuvelden tijdens het Ardennenoffensief. Het monument, ontworpen door Georges Dedoyard en geopend op 16 juli 1950, is een pentagram bestaande uit vijf zuilen die het halfopen dak dragen. In het midden ligt een cirkelvormig atrium. Op de buitenmuur staan de namen van toenmalige 48 Amerikaanse Staten gegraveerd.
* Bastogne War Museum (voorheen Bastogne Historical Center), Rue de Clervaux, Bastogne 6600 (tegenover Mémorial du Mardasson), , tel: +32 25 49 60 49; ma > vr 10:00-17:00, za > zo en feestdagen 10:00-18:30; toegang € 12. Het Bastogne War Museum is het belangrijkste oorlogsmuseum in Bastogne en gaat voornamelijk over het Ardennenoffensief en de Slag om Bastogne. In het museum wordt het leven van een soldaat belicht: de wapens, de kledij en het vechten. Daarnaast zijn er wisselende tentoonstellingen en exposities. Het Bastogne War Museum is wegens een grote verbouwing tot 2014 gesloten.
* Église Saint-Pierre, Place Saint-Pierre, Bastogne 6600; De oorspronkelijke Église Saint-Pierre dateert uit de 11e eeuw na Christus en werd in Romaanse stijl gebouwd. Tijdens een verbouwing en uitbreiding in de 16e eeuw werden ook Gotische elementen toegevoegd, zo werd de hal in Gotische stijl herbouwd. De kerk werd tijdens het Ardennenoffensief zwaar beschadigd maar is daarna gerenoveerd. Dagelijks gratis toegankelijk; respecteer wel de tijden van de missen.
* Musée en Piconrue, Place en Piconrue 2, Bastogne 6600, , tel +32 61 21 56 14, e-mail: piconrue@gmail.com; di > zo 10:00-18:00 (laatste tickets om 17:00), maandag gesloten. Toegang € 4. Musée en Piconrue behandelt het katholicisme, het regionale bijgeloof en Ardense legenden. Het museum stelt religieuze voorwerpen zoals Mariabeelden, Jezuskruisen en religieuze schilderijen ten toon. In het archief (op afspraak te bezoeken) staat een uitgebreide collectie liturgische boeken.
* Place Général McAuliffe
* M4 Shermantank (vooraanzicht)
* M4 Shermantank (zijaanzicht)
* Mémorial du Mardasson
* Bovenaanzicht Mémorial du Mardasson
* Atrium van Mémorial du Mardasson
* Bastogne Historical Center
* M10 Wolverine in Bastogne Historical Center
* Église Saint-Pierre
* Porte de Trèves
* Panorama op Bastogne
* Panorama bij Bénonchamps

## Doen
### Feestdagen

* Memorial Day|Memorial Day (de laatste maandag van mei) is een Amerikaanse feestdag waarop de gesneuvelde Amerikaanse soldaten worden herdacht. De dag wordt in Bastogne (vooral door de vele Amerikaanse toeristen) uitgebreid gevierd, met een speciale herdenkingsdienst en kranslegging bij het Mémorial du Mardasson, met aanwezigheid van Amerikaanse legerofficieren. Let wel op dat u tijdig uw accommodatie en dergelijke reserveert vanwege het grote aantal bezoekers.
* Foire aux Noix, jaarlijks in december, zie deze kalender. De Foire aux Noix is een lokale traditie van circa 150 jaar oud en wordt jaarlijks in december georganiseerd. Het straatfeest heeft, in tegenstelling tot de heersende gedachte, niets te maken met het beroemde antwoord «Nuts» («Noix» in het Frans) van brigadier-generaal McAuliffe tijdens de Ardenneoffensief. Oorspronkelijk was het feest een gelegenheid om huizen en kamers te huur aan te bieden. Tegenwoordig zijn er meerdere festiviteiten met o.a. een optocht van praalwagens die noten naar de omstanders gooien. Let wel op dat u tijdig uw accommodatie en dergelijke reserveert vanwege het grote aantal bezoekers.

## Kopen

Rue du Sablon (N30), Bastogne 6600; In de belangrijkste winkelstraat liggen alle dagelijkse voorzieningen en faciliteiten alsmede toeristische souvenirwinkels, slagerijen en restaurants. Gratis parkeren is mogelijk (maar het is er wel vaak erg druk) aan weerskanten van de Rue du Sablon voor de winkels. Let wel dat de prijzen in de meeste (toeristische) winkels hoger dan gemiddeld zijn.
Pommerloch (Knauf Shopping Center), Route de Bastogne, Pommerloch L-9638. Net over de Luxemburgse grens op 12,5 kilometer van Bastogne ligt het enorme winkelcentrum Pommerloch, aan weerskanten van de Luxemburgse N15. De ruim 60 winkelketens zijn volledig gericht op de Belgische klant: vanwege de lage Luxemburgse belastingen kun je hier goedkoop winkelen en vooral tanken (de prijzen zijn er ongeveer 10-15 cent per liter lager). Alcoholische dranken en tabak zijn ca. 25% goedkoper dan in België. Parkeren is gratis.

## Eten

Vanwege het grote aantal bezoekers zijn er restaurants en andere eetgelegenheden in Bastogne te kust en te keur. De meeste liggen op en rond het Place Général McAuliffe, het centrale marktplein. Deze restaurants zijn volledig op toeristen gericht en bieden vaak slechte kwaliteit voedsel tegen een veel te hoge prijs aan.
* L'Adresse, Marvie 86, Marvie 6600; , Tel: +32 61 68 86 81 - alleen op reservering; wo > zo lunch: 12:00-14:00 diner: 19:00-21:30; maandag en dinsdag gesloten; hoge prijs. Restaurant L'Adresse ligt op 4 kilometer van het centrum van Bastogne. Dit designrestaurant serveert een moderne Franse keuken en wordt vaak met nouvelle cuisine geasscocieerd.
* Le Grill, Place McAuliffe 21, Bastogne 6600; Tel: +32 61 21 49 07; wo > ma 's middags tot 's avonds laat open, dinsdag gesloten; redelijke prijs. Le Grill aan het centrale marktplein serveert Franse boerenkeuken en Ardenner specialiteiten. Overdag kun je er ook wat drinken.
* Jan Thai, 1C rue de Wiltz, Bastogne 6600; , Tel: +32 61 31 46 26, Mail: info@janthai.be; wo > vr en zo vanaf 12:00, maandag en zaterdag vanaf 18:00, dinsdag gesloten; redelijke prijs. Jan Thai is een van de weinige Thaise restaurants in de Ardennen. Jan Thai serveert authentieke Thaise keuken maar ook westerse (Franse) gerechten. De gerechten zijn ook af te halen.

## Overnachten

* Hotel Collin ****, Place Général McAuliffe 8/9, Bastogne 6600; , Tel: +32 61 21 43 58, Mail: hotel-collin@hotel-collin.com; Hotel Collin ligt aan het centrale marktplein in het centrum van Bastogne, in de nabijheid van de belangrijkste attracties. De inrichting is klassiek en antiek. De kamers zijn uitgerust met privé-badkamer, tv, telefoon en mini-bar. € 92
* Best Western Hotel Melba ***, Avenue Mathieu 49-51, Bastogne 6600; , Tel: +32 61 21 77 78. Hotel Melba ligt in het centrum van Bastogne en biedt kamers met privé-badkamer, tv en telefoon en gratis ontbijt. Het personeel spreekt Nederlands. € 72
* Bed & Breakfast Pommerloch ***, Bärelerstrooss 2, Pommerloch L-9638; , tel +352 269 51 51, e-mail info@hotelpommerloch.lu . Hotel Pommerloch ligt op 13 kilometer van Bastogne bij het winkelcentrum Pommerloch (zie kopen). De kamers hebben een privé-badkamer, tv en telefoon. € 65

## Contact

Royal Syndicat d'Initiative (VVV-kantoor), Place Général McAuliffe 60, Bastogne 6600; , Tel: +32 61 21 27 11; 15 juni > 14 september alle dagen 9:00-12:30 13:00-18:00; 15 september > 14 juni alle dagen 9:00-12:30 13:00-17:30.