# Liechtenstein

| Het gehele land is veilig | Mededeling: Raadpleeg hier het actuele reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het actuele reisadvies van het Belgische Ministerie van Buitenlandse Zaken kun je hier raadplegen. |
Liechtenstein (Duits: Fürstentum Liechtenstein) is een klein alpenland, ingesloten door zijn twee buren Zwitserland en Oostenrijk. Het is een onafhankelijke staat met nauwe banden met Zwitserland. Het geniet een hoge levenstandaard en heeft mooie berglandschappen. De hoofdstad Vaduz is een belangrijk centrum van internationale handel en bankieren.

## Steden

Liechtenstein is een klein land, qua grootte vergelijkbaar met het Nederlandse eiland Texel. Het heeft totaal slechts 11 bestuurlijke gemeenten. De twee voor toeristen wellicht meest interessante locaties zijn Vaduz en Schaan

## Info

Liechtenstein is een klein en duur land dat voor de doorsnee toerist doorgaans weinig te bieden heeft waar je speciaal voor naar Liechtenstein zou willen. Mocht je er om wat voor reden dan ook naartoe gaan, dan volgen hier enkele aanknopingspunten voor een bezoek:
* Wandelen: Maak een wandeling door de alpen van Liechtenstein of langs de Rijn. In totaal beschikt het land over 400 km aan wandelpaden.
* Musea: Liechtenstein heeft meerdere musea, waaronder een kunstmuseum, een skimuseum en een postzegelmuseum.
* Treintje: Door Vaduz rijdt een toeristisch stadstreintje met gids. Het rijdt in 30 minuten langs de hoogtepunten van de hoofdstad.
* Gastronomie: Anno 2011 kent Liechtenstein 4 restaurants die genoemd zijn in de Gault Millau. Drie daarvan vind je in Vaduz, een in Triesen.
* Wijnen: Liechtenstein verbouwt zijn eigen wijnen, en ook de Vorst heeft enkele wijngaarden in zijn bezit. De wijnkelder is open voor publiek en een deel van de wijnen kunnen ook geproefd en gekocht worden.
* Skiën: MalbunSteg is het Liechtensteinse skigebied

## Arriveren
### Paspoort en visum

Liechtenstein behoort tot de Schengenzone.
Er zijn geen grenscontroles tussen landen die de Verdragen van Schengen ondertekend en geïmplementeerd hebben. Het gaat om de lidstaten van de Europese Unie (behalve Bulgarije, Cyprus, Ierland, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk), IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Daarnaast is een visum dat uitgegeven is voor een lidstaat van de Schengenzone geldig voor alle lidstaten die de verdragen getekend en geïmplementeerd hebben. Maar let op: niet alle EU-lidstaten hebben de Verdragen van Schengen ondertekend, en er bestaan ook lidstaten van de Schengenzone die geen lid zijn van de Europese Unie. Dit betekent dat er mogelijk douanecontroles kunnen plaatsvinden maar geen immigratiecontroles (als je reist binnen Schengen maar van/naar een niet-EU-land) of dat er immigratiecontroles kunnen plaatsvinden maar geen douanecontrole (als je reist binnen de EU maar van/naar een niet-Schengen-land).
Luchthavens in Europa zijn verdeeld tussen "Schengen" en "geen Schengen"-secties, die corresponderen met de "binnenlandse" en "buitenlandse" secties in andere landen. Als je van buiten Europa naar een Schengenland vliegt en dan doorreist naar een ander Schengenland, dan kan je de douane- en immigratiecontroles in het eerste land voltooien en dan direct doorreizen naar het tweede land zonder verdere controles. Reizen tussen een Schengenland en een niet-Schengenland zal resulteren in de gebruikelijke grenscontroles. Denk eraan dat of je nu wel of niet binnen de Schengenzone reist, het bij veel luchtvaartmaatschappijen verplicht is om altijd een paspoort of identiteitskaart te kunnen tonen. Onderdanen van lidstaten van de Europese Unie of van de EFTA (IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland) hoeven alleen een geldig paspoort of identiteitskaart bij zich te dragen voor toegang tot de Schengenzone — zij hebben nooit een visum nodig, hoe lang het bezoek ook duurt. Onderdanen van andere landen moeten een geldig paspoort bij zich dragen, en hebben afhankelijk van de nationaliteit een visum nodig.
Alleen onderdanen van de volgende niet-EU/EFTA-landen hebben geen visum nodig voor toegang tot de Schengenzone: Albanië*, Andorra, Antigua en Barbuda, Argentinië, Australië, Bahama's, Barbados, Bosnië en Herzegovina*, Brazilië, Brunei, Canada, Chili, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Israël, Japan, Kroatië, Noord-Macedonië*, Maleisië, Mauritius, Mexico, Monaco, Montenegro*, Nieuw-Zeeland, Nicaragua, Panama, Paraguay, Saint Kitts en Nevis, San Marino, Servië*/**, Seychellen, Singapore, Taiwan*** (Republiek China), Verenigde Staten, Uruguay, Vaticaanstad, Venezuela, Zuid-Korea, alsook personen met een British National (Overseas)-paspoort, een Hongkong-SAR-paspoort of een Macau-SAR-paspoort.
Bezoekers van deze visa-vrije landen mogen niet langer dan 90 dagen blijven in een periode van 180 dagen in de Schengenzone als geheel, en mogen in principe niet werken tijdens de verblijfsduur (al zijn er een aantal Schengenlanden die onderdanen van bepaalde nationaliteiten wel toestaan te werken — zie beneden). De teller begint op het moment dat je een lidstaat van de Schengenzone binnentreedt en verloopt niet als je een bepaald Schengenland verlaat voor een ander Schengenland of vice-versa. Echter, onderdanen van Nieuw-Zeeland mogen wel langer dan 90 dagen blijven indien zij alleen bepaalde Schengenlanden bezoeken - zie voor een uitleg van de Nieuw-Zeelandse regering (in het Engels).
Als een niet-EU/EFTA-onderdaan bent (zelfs van een visa-vrij-land, met uitzondering van Andorra, Monaco of San Marino), zorg er dan voor dat jouw paspoort gestempeld wordt bij het binnentreden en bij het verlaten van de Schengenzone. Zonder stempel bij binnenkomst kan je behandeld worden als hebbende de verblijfsduur overschreden bij vertrek; zonder stempel bij vertrek kan je de toegang tot de Schengenzone de volgende keer ontzegd worden wegens het overschrijden van de verblijfsduur in een vorige reis. Als je geen stempel kan bemachtigen, behoud dan documenten als instapkaarten, transportkaartjes en bonnetjes van geldautomaten, omdat die de grenspolitie kunnen helpen overtuigen dat je legaal in de Schengenzone verbleven bent.
Let op dat:
(*) onderdanen van Albanië, Bosnië en Herzegovina, Noord-Macedonië, Montenegro en Servië een biometrisch paspoort nodig hebben om van visa-vrij reizen gebruik te kunnen maken;
(**) onderdanen van Servië met paspoorten uitgegeven door het Serbian Coordination Directorate (bewoners van Kosovo met Servische paspoorten) wel een visum moeten aanvragen;
(***) onderdanen van Taiwan hun ID-nummer vastgelegd moeten hebben in hun paspoort om van visa-vrij reizen gebruik te kunnen maken.

### Per vliegtuig

Liechtenstein heeft geen vliegvelden.

### Per trein

De Oostenrijkse spoorwegen onderhouden een stoptreinverbinding tussen Feldkirch en het Zwitserse Buchs, met ook enkele haltes op Liechtensteins grondgebied: Schaan-Vaduz (in Schaan), Forst-Hilti, Nendeln en Schaanwald. De dienstregeling is echter beperkt (gericht op pendel- en scholierenverkeer) en niet zo geschikt voor toeristen, die in Buchs, Sargans of Feldkirch beter over kunnen stappen op een bus.

### Per auto

Liechtenstein ligt ingeklemd tussen de Rijn in het westen en de alpen in het oosten. Wanneer je obscure bergpaadjes niet meerekent, kun je Liechtenstein binnenrijden via het Oostenrijkse Feldkirch in het noorden, en de E43 (=A13) in Zwitserland in het westen. Liechtenstein heeft tol- noch snelwegen, en een autobaanvignet heb je daarom niet nodig. Hou er rekening mee dat beide omliggende landen dit wel hebben.

### Per bus

Vanuit de Zwitserse stations Buchs SG en Sargans en vanuit het Oostenrijkse station Feldkirch bestaan talrijke busverbindingen naar Liechtenstein. De zgn. SwissPass voor onbeperkt openbaar vervoer in Zwitserland geldt ook in Liechtenstein.

## Taal

Duits of Zwitserduits. Duits is de officiële taal. Ook in het onderwijs wordt de taal Duits gebruikt. Op straat of in de winkel spreken (bijna) alle mensen Zwitserduits, net als in Zwitserland. Het dialect kan per stad verschillen.

## Kopen

Liechtenstein hanteert de Zwitserse Frank als wettig betaalmiddel, maar (vrijwel) overal wordt ook de euro geaccepteerd. Schrik niet van de prijzen; voor een drankje op een terrasje ben je omgerekend zo 4 euro kwijt.

## Eten en Drinken

Sinds 2007 heeft Liechtenstein weer een eigen brouwerij , gevestigd in Schaan. Onder voorwaarden kun je deze ook bezoeken. Het bier van het Liechtensteiner Brauhaus is binnen het land breed verkrijgbaar.

## Contact

Landen in Europa :
Bestemmingen :