# Schiermonnikoog

Schiermonnikoog is een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland, die het grondgebied van het waddeneiland Schiermonnikoog beslaat.

## Steden

De gemeente Schiermonnikoog telt slechts één dorp, het gelijknamige Schiermonnikoog. Schiermonnikoog had oorspronkelijk nog een tweede dorp: 'Westerburen', dat in 1719 langzaam door de zee verzwolgen werd.

## Info

Met slechts 982 inwoners is Schiermonnikoog de kleinste gemeente van Nederland qua inwoneraantal. De gemeente leeft voornamelijk van toerisme. Het eiland wordt geprezen om zijn rust, waaraan onder meer bijdraagt dat bezoekers hun auto op de vaste wal moeten achterlaten. Dit gebied staat op de UNESCO werelderfgoed lijst.

## Taal

De bevolking spreekt van oorsprong een sterk van het standaard Fries afwijkend dialect, het Eilanders of Schiermonnikoogs. Door toenemende invloeden van buitenaf (onder andere van het toerisme) werd het dialect langzaam verdrongen door het Nederlands. Momenteel zijn er nog slechts zo'n honderd mensen die het dialect kunnen spreken. Zij noemen hun eiland Lytje Pole, letterlijk 'Klein Polletje' (klein stukje grond).

## Arriveren
### Per auto

Schiermonnikoog is voor niet-eilanders niet per auto bereikbaar. U kunt uw auto veilig parkeren bij de veerhaven in 53.410266.196791 Lauwersoog (haven). €6,00 per dag.

### Per boot

* 53.468856.201732 Veerdienst Lauwersoog–Schiermonnikoog (Rederij Wagenborg). €15,40 basistarief (volwassene) en €18,10 zomertarief. De overtocht duurt ongeveer 45 minuten. Er is ook een sneldienst die er slechts 20 minuten overdoet, let op extra toeslag van € 7,95, reserveer tijdig er zijn maar 48 zitplaatsen, er kunnen geen fietsen meegenomen worden!
* 53.433915.774963 Veerdienst Ameland-Schiermonnikoog. In de zomermaanden kunt u ook van Ameland (Nes) naar Schiermonnikoog met de M.S. Ameland, Prijzen m.s. Ameland: Enkele reis volwassene € 29,50, Retourreis volwassene € 36,-, Enkele reis kind (4 t/m 12 jaar) € 19,50, Retourreis kind (4 t/m 12 jaar) € 23,50, Fiets € 5,-, E-bike € 10,-, Fietskar € 10,-
* 53.40976.196834 Watertaxi (BMS (Bos Marine Service)), Zeedijk 11, Lauwersoog (havengebied Lauwersoog), ☏ +31 519 349422. 24-uurs service. tot 8 pers. €195,00 en vanaf 9 pers. €25,00 p.p..
* 53.468996.167175 Jachthaven Schiermonnikoog, ☏ +31 6 30010883, havenmeester@waddenhavenschiermonnikoog.nl. 1 april tot 1 november. Gelegen aan de zuidwest zijde van het eiland, heeft plaats voor 120 schepen. Het is een getijdehaven met een maximale diepgang in de havenmonding van ongeveer 1,50 m bij hoogwater. Ook bereikbaar via marifoonkanaal 31

### Per bus

Er zijn busverbindingen vanuit Groningen en Leeuwarden. QBuzz Lijn 163 Groningen-Lauwersoog. (Arriva lijn 155) die aansluiten bij de veerdienst vanuit Lauwersoog. Actuele bus tijden vindt u op 9292.
Op het eiland zelf rijdt ook een bus (elektrisch) tussen de veersteiger en het dorp. Sommige rijden ook door naar het strand (Hotel De Noord).
* Let op!
* LET OP: De bussen rijden op tijdstippen als de veerboot vertrekt of aankomt en niet bij de sneldiensten.

### Per fiets

Fietsen kunnen meegenomen worden aan boord van de veerboot en niet op de sneldienst!

## Rondreizen
### Per Bus

Op Schiermonnikoog rijdt een bus. Deze heeft 5 lijnen, met als vermelding staat er b.v. Naar de Boot. De haltes staan op de bus weergegeven. Hou er echter rekening mee dat de bus 's winters slechts eens per drie uur rijdt. In de zomer rijdt er een extra dienst.
De buslijnen van Schiermonnikoog zijn als volgt:
* Lijn 1 ― Veerdam (Haven) - Strandhotel
* Lijn 2 — Veerdam (Haven) - Oosterreeweg; via Centrum/VVV.
* Lijn 3 — Veerdam (Haven) - Centrum; via Zwarteduinenweg.
* Lijn 4 — Veerdam (Haven) - De Monnik
* Lijn 5 — Centrum/VVV - Badstrand (alléén in Augustus)

### Per Taxi

* 53.477616.164866 Taxibedrijf Us Eilaun (ons eiland), Sinteblom 4, 9166 RD Schiermonnikoog, ☏ +31 519 531010, info@useilauntaxi.nl. U kunt uw rit ook online reserveren
* 53.4780256.1661037 Taxi Drent, Burg van de Bergstraat 1,, ☏ +31 0519 531400, info@taxidrent.nl. (bijgewerkt okt 2024)

### Per Fiets

Een autoluw eiland is het best per fiets te verkennen. Daarbij komt dat de lengte van het eiland slechts ongeveer 15 km bedraagt.
* 53.477946.162328 Soepboer Rijwielverhuur, Paaslandweg 1, 9166 PV Schiermonnikoog, ☏ +31 519 531700, reserveren@schierfiets.nl.
* 53.478316.159939 Fietsverhuur Schiermonnikoog, Middenstreek 10, 9166 LN Schiermonnikoog (centrum), ☏ +31 519 531104, info@fietsenopschier.nl.
Er zijn enkele fietsroutes voor u uitgestippeld door de 53.4774246.16149310 VVV Schiermonnikoog (Informatiecentrum Het Baken), Reeweg 9, ☏ +31 519 531 641, info@np-schiermonnikoog.nl. ma-za 09:00-17:00; zo 10:00-14:00.

### Te Voet

In Schiermonnikoog kan men zich makkelijk te voet verplaatsen, alle bezienswaardigheden zijn binnen handbereik.

## Bekijken
### Bezienswaardigheden

Schiermonnikoog kent twee 'vuurtorens': de witte en de rode. Alleen de rode vuurtoren (de Noordertoren) is nog in functie en wordt 24 uur per dag bemand. Naar besluit van Koning Willem III worden in 1853 twee torens op het eiland geplaatst, die een jaar later worden voorzien van een stilstaand lichttoestel. Deze torens zijn 'bakens' voor het scheepsverkeer. Wanneer de lichten van de twee torens samenvielen, wisten de schippers dat ze tussen de banken door van de Noordzee naar de Waddenzee konden varen. Aan het begin van de 20e eeuw krijgt de rode vuurtoren mechanisch, ronddraaiend licht, waardoor de Zuidertoren (nabij het Dorpshuis) overbodig wordt. Deze witte toren wordt vervolgens jarenlang als watertoren gebruikt en fungeert nu alleen nog als antennemast.
* 53.486846.146741 Noordertoren (Vuurtoren Schiermonnikoog) (5,3 km van de haven). De vuurtoren is niet toegankelijk voor publiek. Architect: H.G. Jansen en A. van Rhyn, Hoogte: 37 meter, Lichtpatroon: 4 schitteringen per 20 seconden, Lichthoogte: 55,5 meter boven zeeniveau, Reikwijdte: 28 zeemijlen, Radar: sinds 1979.
* 53.481546.158932 Zuidertoren (Watertoren Schiermonnikoog) (Centrum). De Watertoren, later als antennemast, is niet toegankelijk voor publiek.
* 53.486886.181853 Wassermann, Prins Bernhardweg. richting strandpaviljoen de Marlijn, ligt de Wassermann. Deze bunker is onderdeel van de Atlantikwal en stamt uit de Tweede Wereldoorlog. De Wassermann is ingericht als uitkijkpost en is vrij toegankelijk. Vanaf de Wassermann loopt een voetpad naar de begraafplaats.
* 53.4850576.1748854 Berkenplas, Prins Bernardweg 1 (alleen te bereiken met de fiets of te voet,). Drink en eethuis aanwezig bij de plas. (bijgewerkt okt 2024)
* 53.478396.1610845 Walviskaak, Nieuwe Streek. (bijgewerkt okt 2024)

### Kerken

* 53.479096.16046 Got Tjark (grote kerk), Dominee H.W. Hundlingiuspad 8, Schiermonnikoog (centrum). Protestantse kerk
* 53.486456.1551397 Sint Egbertuskerk, Badweg 69 (it aude kolonyhuis). (bijgewerkt okt 2024)

### Museums

* 53.478756.152338 Schelpenmuseum Paal 14, Martjeland 14, ☏ +31 519 531663, tw.deboer@knid.nl.

### Parken

* 53.48046.22539 Nationaalpark Schiermonnikoog, Torenstreek 20, ☏ +31 519 531641, schiermonnikoog@nationaalpark.nl. Een bezoek aan het park kan natuurlijk niet ontbreken. Het Nationaalpark Schiermonnikoog maakt deel uit van de 21 Nationale parken en is het mooiste van Nederland!

### Andere bezienswaardigheden

* 53.4789846.16157910 Gemeentehuis, Nieuwe Streek 5, ☏ +31 519 535050, postbus20@schiermonnikoog.nl. ma-vr 08:00-12:00. (bijgewerkt okt 2024)
* 53.4802826.15954311 Dorpshuis, Torenstraat 18a (Zuidertoren), ☏ +31 519 531456, info@dorpshuisschiermonnikoog.nl. de bibliotheek en een bioscoop is hier ook gevestigd (bijgewerkt okt 2024)
* Noordertoren
* Zuidertoren
* bunker Wassermann
* Got tjark-Schiermonnikoog
* Schelpenmuseum
* Buizerd
* Jong eendje aan de rand van de Berkenplas
* Kruldistel
* Het baken op de uitlopers van de Kobbeduinen
* Strandpaviljoen
* Gemeentehuis
* Dorpshuis/Bibliotheek
* Berkenplas-Schiermonnikoog
* It Aude Kolonyhuis-Schiermonnikoog

## Doen
### Wandelingen

Deze wandelingen gaan over verharde geasfalteerde wegen cq. weggetjes natuurlijk kan men ook de fietspaden gebruiken, deze zijn ook verhard maar niet allemaal geasfalteerd.
* Maak een wandeling vanuit het Dorpscentrum naar de Wassermann over een lengte van 1,9 km:
* Maak een wandeling van de Wasserman (bunker) over 700 m. naar de Berkenplas;
* Maak een wandeling vanuit de Berkenplas over 1,4 km naar het Dorpscentrum;
* Maak een wandeling vanuit het Dorpscentrum over 1,7 km naar de Noordertoren.

### Stranden

Op Schiermonnikoog kan men ruimschoots genieten op de stranden o.a., wandelen, zonnebaden, zwemmen en kite surfen. Het Wester- en Oosterstrand heeft zeer brede stranden.
* 53.47596.12791 Westerstrand (te bereiken via de Badweg bij Paviljoen Paal 3). Zeer breed zandstrand. Hoofdstrand 2. Ook te bereiken via de Noordstreek bij de Spar linksaf, Noordstreek blijven volgen, gaat over in de Westerburenweg alsmaar deze weg volgen, aankomst aan het Westerstrand.
* 53.50026.18262 Noorderstrand (te bereiken via de Badweg ter hoogte van het Vuurtorenpad rechtsaf het Bospad volgen). Lang, smal stuk zandstrand aan de noordkant van het eiland. Hoofdstrand 7,8 en 9
* 53.50636.28293 Oosterstrand (te bereiken via de Prins Bernhardweg bij de Marlijn rechtsaf het Waterstaatpad volgen via Hoofdstrand 8, 9, 10). Breed zandstrand. Hoofdstrand 11,12,13 en 14

## Eten
### Snackbar

* 53.477836.16091 De Halte, Reeweg 4, 9166 PX Schiermonnikoog (centrum, bij bushalte Reeweg ter hoogte van het VVV kantoor), ☏ +31 519 531256, dehalte@schiermonnikoog-horeca.nl. Maandag gesloten, di-vr 14:00-20:00, za zo 12:00-20:00. Hamburgerspecialiteiten

### Restaurants

* 53.479966.163462 De Ware Jacob, Langestreek 46, 9166 LD Schiermonnikoog (centrum), ☏ +31 519 531687, info@dewarejacob.nl. Pizza 's, Salades, Vlees- en Visgerechten.In restaurant en pizzeria de Ware Jakob in één van de mooiste streken van het dorp geniet u van de heerlijkste pizza's, salades, vlees- en visgerechten. Ook voor de kinderen is er een speciaal kindermenu.Het restaurant heeft een oude gezellige inrichting, en in de zomer een heerlijk terras met prachtig uitzicht over de Langestreek.
* 53.479776.161543 Brasserie Brakzand, Langestreek 66, 9166 LE Schiermonnikoog (centrum), ☏ +31 519 700207, info@brakzand.nl. Streekgerechten
* 53.497186.188354 De Marlijn (Strandpaviljoen), Prins Bernhardweg 2, 9166 SH Schiermonnikoog (5 minuten van het dorp), ☏ +31 519 531397, paviljoen@demarlijn.com. Visspecialiteiten, Fruits de Mer.
* 53.470496.166615 Wad Anderz, Reeweg 25, 9166 PW Schiermonnikoog (bij de Jachthaven), ☏ +31 519 700205, info@wadanderz.nl. Mooi uitzicht over het wad en Waddenzee. Eigenzinnige kaart met heerlijke gerechten uit de regio.
* 53.4801926.1599956 Schiermonnikoger Vishandel (Fish & Chips), Noorderstreek 38 a, ☏ +31 0519 531743, vishandel.schier@knid.nl. di-zo 12:00-19:00.

## Kopen

* 53.478436.160611 Spar (Brunekreef), Middenstreek 2, 9166 LN Schiermonnikoog (centrum), ☏ +31 519 531254, info@sparbrunekreef.nl. ma-za 08:00-18:00, zondag gesloten. Bezorgservice
* 53.4775216.1610272 Tabakshop Schiermonnikoog, Reeweg 8 a (De Halte t/o Tox Bar). 12:00-14:00 en 16:00-18:00. (bijgewerkt okt 2024)
* 53.4798966.1624163 Streek 56, Middenstreek 56. Geldautomaat, Drogist en kleding (bijgewerkt okt 2024)
* 53.4783096.159424 Bakkerij Donders, Middenstreek 12 (Hotel van der Werff), ☏ +31 519 531265. Donders lekker. (bijgewerkt okt 2024)
* 53.477796.1613255 Kaaswinkel De Schier, Reeweg (t/o De Halte). di-vr 14:00-17:00, za 10:00-17:00. Kaas (bijgewerkt okt 2024)
* 53.4805716.1614496 Slijterij Vrouwe Jakoba, Badweg 4. ma-vr 14:00-21:00, za-zo 08:00-21:00. (bijgewerkt okt 2024)

## Uitgaan

* 53.477496.161341 Tox Bar (Discotheek/Restaurant), Reeweg 7,9166 PW Schiermonnikoog (centrum, naast VVV-kantoot), ☏ +31 519 531373, info@toxbar.nl. Dagelijks geopend vanaf 12:00 uur tot in de late uurtjes. Na 02:00 uur géén toegang. Onder de 16 jaar geen toegang na 23:30 uUR. De discotheek is geopend op vrijdag- en zaterdagavond.Tijdens de schoolvakanties is de discotheek dagelijks geopend.Daarbuiten uitsluitend op aanvraag.

## Overnachten
### Appartementen

* 53.4783446.1600221 Appartementen Boersma, Middenstreek 6. (bijgewerkt okt 2024)
* 53.4837716.1575122 Landal Vitamaris, Badweg 53 (dichtbij de Noordertoren en het Noorderstrand), ☏ +31 519 531840, vitamaris@landal.nl. (bijgewerkt okt 2024)

### Vakantiehuisjes

Ook zijn er tal van verschillende vakantiehuisje te vinden. Deze zijn het makkelijkste te boeken via de VVV

### Bungalows

* 53.478626.175893 Bungalowpark De Monnik, Rijspolder 94, 9166 RZ Schiermonnikoog (nabij de haven), ☏ +31 6 83825453.

### Campings

* 53.476276.178544 Kampeerboerderij De Branding, Heereweg 2, 9166 SE Schiermonnikoog (nabij de haven), ☏ +31 6 45280702, info@debranding.nl. Appartementen, huurtenten en kamperen

### Hotels

* 53.486036.155975 It Aude Kolonyhus, Badweg 67 a,, 9166 NG Schiermonnikoog (richting Noorderstrand), ☏ +31 595 764444, info@itaudekolonyhus.nl. Bij het It Aude Kolonyhus is ook het Rariteitenkabinet Gribus ondergebracht, een museum over de walvisjacht naar de Zuidpool.
* 53.478096.160716 Hotel Restaurant van der Werff, Reeweg 2, 9166 PX Schiermonnikoog (Centrum, bij bushalte), ☏ +31 519 531203, info@hotelvanderwerff.nl. 57 kamers voorzien met bad of douche en toilet, eigen shuttle bus van- en naar de haven € 75,50 L/O douche en toilet incl. toeristenbelasting, € 80,00 L/O bad en toilet.
* 53.47836.161737 Hotel Restaurant Graaf Bernstorff, Reeweg 1, 9166 PW Schiermonnikoog (Centrum, bij bushalte), ☏ +31 519 820050, info@bernstorff.nl. Check-in: Vanaf 15:00 uur, check-out: Tot 10:00 uur.
* 53.489556.15018 Strandhotel Om de noord, Badweg 117, 9166 NH Schiermonnikoog (bij het strand), ☏ +31 519 700200, info@hotelomdenoord.nl.
* 53.479416.159549 Hotel De4dames, Langestreek 94, 9166 LG Schiermonnikoog (centrum), ☏ +31 519 531133. Hotel, wijnbar en bistro
* 53.481496.16020810 Hotel Duimzicht, Badweg 17, ☏ +31 0519 531218, info@hotelduinzicht.nl. het hele jaar geopend. (bijgewerkt okt 2024)

## Veiligheid

* Travel Warning
* WAARSCHUWING: Zonder gids wadlopen is levensgevaarlijk. U kunt makkelijk ingesloten raken zodra het zeewater weer gaat stijgen. U zult absoluut niet de eerste zijn die verdrinkt door een verkeerde inschatting van de snel opkomende vloed onderschat.
* 53.478486.1641811 Huisartsenpraktijk Schiermonnikoog, van Starkenborghstraat 17, 9166 PL Schiermonnikoog, ☏ +31 519 712400, huisarts.schiermonnikoog@ezorg.nl.
* 53.477896.1571112 Politie Schiermonnikoog, Voorstreek 28, 9166 LW Schiermonnikoog, ☏ 0900-8844NOCC. Spoed: 112

## Rondom

* Lauwersoog - havenplaats;
* Ameland, Rottumeroog en Rotummerplaat zijn de buureilanden van Schiermonnikoog.