# Sinne- en minnebeelden VIII

| ← Laet u niet wijs duncken | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats SINE VULNERE LÆDOR | Buyten gesont, binnen gewont → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
[ 44 ]
SINE VULNERE LÆDOR. VIII.
TACIT.
VIRGIL.
Buyten ghesont, binnen ghewont.
Sine vulnere lædor.
Ma playe est au dedans.
Niet al goudt datter blinckt.
Nescitur, ubi me calceus urget.
Tout n'est or que reluit, ny farine ce que blanchit.
[ 47 ]
QUOD DOLET INTUS HABET.
PLerisque nostrum solenne est conditionem alterius quàm maximè extollere, propriam contra deprimere. Ejus rei rationem hanc puto, quod in his talibus ab externâ rerum facie judicia mutuantes, interna vix respiciamus, cumque læta plerumque & quæ magis placent maximè conspicua sint, duriora verò tacitè ferè conditioni uniuscuiusque inhæreant, aliena nobis, nostra plus alijs placent, optat ephyppia bos piger, optat arare caballus. Opes ac maiestatem Dionysii cum Damocle laudibus extollimus, gladium è lacunari equinâ seta in caput Tyranni demissum non ante videmus, quam ipsi eo loci simus, maximo imperio, ut ait Sallust. maximam curam inesse nescientes. At sane speciosissimum aulæum nonne sæpe ad sordidiorem parietis partem obtegendam adhibetur? Nonne colossi foris insignes Deum sæpe aliquem repræsentant, intrinsecus pleni luto ac sordibus? ita sanè. Et plerumque ubi honor, ibi & horror; &, ut Seneca, qui à multis timetur, multos timet.
Boëtius
TACIT. 6. ANNAL.
Si tyrannorum mentes recludantur, possint aspici laniatus, & ictus: Quando, ut corpora verberibus, ita, sævitia, libidine, malis consultis, animus dilaceretur.
VEle onder ons, hebben een ghewoonte, eens anders ghelegentheyt ten hooghsten te verheffen, haer eyghen niet te achten: de reden waer van, dunckt my hier in te bestaen, dat wy ons oordeel in dusdanighe saken ghewoon zijn te gronden op de dinghen die ons in't ooghe loopen, op inwendige ende verborghen saecken ondertusschen ofte niet lettende, ofte de selve niet wetende: ende naedemael het ghene dat vermaeckelijck is in yemants geleghentheyt, meest altijdt blijckelijck is, ende dat de beswaerlijckheydt vande selve daerenteghen veeltijts van binnen schuylt ende bedeckt is: Soo ghebeurtet dat de gheleghentheyt van andere luyden aen ons, de onse aen ander luyden, beter schijnt:
Wy prijsen al, met Damocles, den glans ende voortreffelijcheydt van Dionysius, om datse ons in't ooghe loopt: het sweert daerentegens, dat met een peerts-hayr over't hooft van den Tyran hanght, en sien wy niet eer voor wy selfs in sijn plaetse zijn. Ey lieve! hoe dickwils is een schoone tapitserye gespannen voor een vuyl stuck muyrs. De nieuwste schoenen dwinghen meest. De gegoten beelden der Afgoden, hoe wel zy van buyten vergult zijn, werden van binnen vol slick ende vuylicheyts bevonden. Die van vele ghevreest veert, seyt Seneca, vreester vele. Noyt Heer of eer, sonder seer.
[ 48 ]
Buycht, oft Breeckt. PET. I. 5.
VVeest met ootmoedicheyt verciert, want Godt wederstaet den hooveerdighen.
Flectere vel frangere.
Aux bumbles gratieux, dur aux osgueilleux.
[ 49 ]
FLECTERE VEL FRANGERE.
SI quis me interrogat (inquit Augustinus) quodnam primum, hominique Christiano maximè necessarium requisitum sit, humilitatem dicam. Si, quid secundum, idem respondebo. Si de tertio quærat, dictum repetam. Indicat vir pius basim ac fundamentum totius philosophiæ Christianæ in hoc præcipuè consistere, ut debellata omni elatione ac superbia, ex vera sui cognitione; unusquisque sibi vilescat, Deoque creatori sese submittat. Cum enim superbiæ veneno primi parentes afflati ac inflati, totam posteritatem nefando contagio infecerint; humilitate eam restitui, &, ut in morbis, contraria contrarijs zo curanda esse. Deum non obscure testatum voluisse, satis constat. Nec mirum, cum & sententiam malorum superbiam esse, etiam ex iudicio naturali, antiqui iudicaverint. Tarquinium hominem libidine præcipitem, avaritia cæcum, immanem crudelitate, furore vecordem, vocaverunt superbum, & putaverunt sufficere convitium, ait ille. Concluda mus cum Nilo, & operam demus ut sit nobis vita excelsa, spiritus humilis. Nihil altum vult Deus, præter se; proprium illi est erecta dejicere, dejecta erigere.
PETR. I. 6.
HUmiliamini sub potente manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis.
PROVERB. 28. 14.
0 que bien heureux est l'homme! qui se donne frayeur continuellement: Mais celui qui endurcit son coeur tombera en calamité.
Soo my yemant vraecht (seyt Augustinus) wat de eerste ende noodichste deucht zy voor een Christen mensche, ick sal hem antwoorden, nedericheyt; wat de tweede, nedericheyt; wat de derde, nedericheyt. Willende den Godtsaligen man daer mede te kennen geven, dat het geheele grontstuck des Christelijcken levens insonderheyt daerin bestaet, dat den mensche in sijn gemoet uytgheroeyt hebbende alle trotsheyt en hoochmoet, ende daer door ghebracht zijnde tot ware kennisse en verachtinghe van sick selfs, by sick inde leechste dweemoedicheydt voor Godt verootmoedighe. Want naedien't onser aller Voorouders, door haren verwaenden hoochmoet in voortijden't'onsen verderve leelijck hebben laten ligghen: Soo heeftet den goeden Godt belieft, op de wijse vande ervaren medecijnen, dese sieckte door strijdighe gheneesdrancken wech te drijven. Laet ons dan trachten na een hemelsch en hooch leven, maer naer een nederighen gheest. De Heere der Heeren en wil niet groots, als sijne heerlijckheyt, want 'tis hem eyghen, de hooghe nederich te maken, de nedrighe te verheffen. Den dach des Heeren seydt Ies. 2. 12, sal gaen over alle het hoochmoedighe ende hooghe, ende over alle het verhevene, op dat het vernedert veerde.