# Het Bouwbedrijf/Jaargang 6/Nummer 10/Kunst- en architectuurvernieuwing in Italië

* Het Bouwbedrijf, Jrg. 6, Nr. 10 (10 mei 1929)
* ‘Kunst- en architectuurvernieuwing in Italië’ door Théo van Doesburg, p. 201-203.
KUNST- EN AR­CHI­TEC­TUUR­VER­NIEUWING IN ITALIË door Théo van Doesburg.
* [auteursrechtelijk beschermd]
Afb. 8. Atelierscomplex in de Via Margutta te Rome. Arch. Gennario Ugo (rationalistische richting)
* [auteursrechtelijk beschermd]
Afb. 9. Atelierscomplex in de Via Margutta te Rome. Arch. Gennario Ugo.
* [auteursrechtelijk beschermd]
Afb. 10. Complex kunstenaarsateliers met appartementen. Constructie met gestandariseerde onderdeelen. Arch. Alberto Sartoris. (rationalistische richting).
* [auteursrechtelijk beschermd]
Afb. 11. Complex kunstenaarsateliers met appartementen. Arch. Alberto Sartoris.
* [auteursrechtelijk beschermd]
Afb. 12. Plattegronden van de beganegrond, en 1e verdieping van afb. 10 en 11.
sterk en overheerschend geworden is, dat zij niets daar tegenover te stellen hebben. Wellicht zullen zij beweren, dat Wright’s architectuur ook van Italiaansch-futuristische oorsprong is! Immers, Wright’s vroegere constructies zijn van veel meer invloed op de nieuwe architectuur geweest, dan het futurisme, dat de Amerikaansche architect volslagen onbekend was. Indien Daguerre de uitvinder is der photografie, zoo wil dat nog niet zeggen dat hij daarom tevens de schepper is van de film! Niemand van ons zal de groote „genetische waarde van het futurisme (van omstreeks 1909—1914) in twijfel trekken, doch de futuristische ideologie is van geen wezenlijk belang meer en reeds lang, sinds 1916, door een betere, meer universeele, uit de noordelijke cultuurzone herkomstige ideologie, vervangen. De vele realisaties in architectuur en kunst in Holland, Duitschland, Tcheko-Slowakije, bevestigen hiervan de juistheid.
Afb. 15. Maquette van een villa. Arch. Giovanni Vedres (1927).
Afb. 13. Interieurconstructie in een woonhuis te Utrecht. Beeldend ensemble van G. Rietveld (1923).
Afb. 14. Dit interieur-ensemble van de futuristische architect Ivo Pannaggi vertoont een treffende overeenkomst met het interieur van de geniale Hollandsche architect op afb. 13. Pannaggi’s interieur dateert uit 1925/26. Commentaar overbodig! (Futuristische richting?)
* [auteursrechtelijk beschermd]
Afb. 16. Plattegrond 1e verdieping van afb. 15.
* [auteursrechtelijk beschermd]
Afb. 17. Ontwerp voor een futuristenbar te Turijn. Arch. Alberto Sartoris (rationalistische richting).
Sant Elia op schitterende wijze, zoowel practisch als theoretisch weerlegd hebben. Door de invoering van de verticalen en horizontalen, hebben zij, volgens Sartoris een waarde geschapen, zoo fundamenteel, zoo essentieel, zoo volkomen, dat deze sinds dien onmisbaar geworden is. Volgens Sartoris moeten de volgende architecten tot de vaste groep der Italiaansche rationalisten gerekend worden: Luigi Figini, Guido Frette, Sebastiano Larco, Adalberto Libera, Gino Pollini, Carlo Enrico Rava, Alberto Sartoris, Guiseppe Terragni en Giovanni Vedres. Vele dezer architecten hebben op hun actief reeds enkele serieuse realisaties te boeken. Hierover echter in een volgend artikel.
* ↑ Zie mijn artikel over Rusland.
* ↑ Ter gelegenheid eener expositie van de z.g.n. Stijlgroep in de Ecole Supérieure d’Architecture te Parijs in 1924, door schrijver georganiseerd, uitte de „capo” van het Futurisme F. T. Marinetti, niet slechts in een brief zijn enthousiasme voor deze architectuur, doch verklaarde in zijn lezing aan de Sorbonne te Parijs, openlijk, dat deze Hollanders de scheppers eener geheel nieuwe kunst- en architectuurtijdperk waren. (V. D.).
* ↑ Dit Manifest, waaraan de Italianen zelf weinig beteekenis hechtten werd het eerst door het Holl. tijdschriftje De Stijl in 1919, no. 10, besproken.