# Sinne- en minnebeelden XVIII

| ← De glimmende wiecke en sal hy niet uytblusschen | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats VT CAPIAS, CAPIARE PRIVS | Vast, of weest vast → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
[ 104 ]
VT CAPIAS, CAPIARE PRIVS. XVIII.
2. REG. 13. IO.
DIxit Ammon ad Thamar; veni, cuba mecum, mea soror; quæ respondit ei, noli frater mi, noli opprimere me; neque enim hoc fas est in Israel : Noli facere stultitiam hanc; sed potius loquere ad regem, & non negabit me tibi.
CYPRE. TRACT. DE SPONSAL.
Optimè apud Heliodorum Chariclea Theagenem monet ut à virgine suà abstineat, quoad ei nupta sit & palam in nuptijs tradita, his verbis : φαιδου δέ καί τούτε ώ γαθέ, καί φυλατε νοµíνω γάμω τήν σήν παρθενον καθ ύπνουσ συγγίνου. [ 105 ]
Vast, of weest vast.
Ut capias, capiare prius.
Pris dois estre, devant repaistre.
Die noten wil smaken, die moetse kraken.
Aude aliquid.
Jamais paresse, ne fit proüesse.
AUDE ALIQUID.
ESt quoddam genus hominum adeo timidæ inertisque desidiæ, ut, etiamsi rerum bonorum spem affulgentem sates conspicuè videant, nihilominus tamen, nescio quid mali præsagientes, ad omnia suspiciosi ac timidi manurn operi admovere nunquam ausint. Proprium certè ignaviæ est, periculorum prætextu segne otium velare: vidit id, & lepide expressit hebræus sapiens; Prov, 22, 13. Leo in triviis grassatur, inquit otiosus, vereor ne me devoret. O fungos! manus cum Minervâ movenda est: dii facientem adjuvant. Semper aliquid fortunæ permittendum est, ait ille, quoties ad præclaras actiones accingimur: frustrà putamus nihil agenti in sinum devolaturam victoriam, aut fortunam esse. Non votis, neque suppliciis muliebribus auxilia Deorum parantur; vigilando, agendo prospere omnia cedent; Deos omnia laborious vendere, monet proverbium. Difficultas aut eventus anceps te terret? Audentes fortuna iuvat, timidosque repellit, ait ille: & ut omnis aër aquilæ penetrabilis est, sic difficultas forti.
CLAUDIAN. IN NUP.
PLAUT.
Qui e nuce nucleum esse vult, nucem frangat oportet.
Men vint menschen van soo weynich bedrijfs, en luyen aert, dat de selve (hoe wel merckelijck voordeel voor handen siende, evenwel achter ghehouden werdende door, 'ken weet niet wat ghevaer dat sy haer inbeelden) de handt aen den ploech niet en derven slaen. 't Is vanden ouden herkomen altijts geweest een rechte eyghenschap van alle slap gesoutene, haer vatsicheydt met een deckmantel van ghevaer te bekleeden, ghelijck al in sijnen tijdt ghesien, ende aerdichlijck uytghedruckt heeft de wijse-man in sijn spreucken. Proverb. 22. 13. De luye spreeckt, daer is een leeuwe buyten, ick mochte verworght worden op der straten. Wech met dese soet-voetighe sachte-boters. Niemandt en kan yet bysonders uytrechten, sonder in eenighen deele sich het ghevaer t'onderwerpen. Yeder helpe sich selven, so helpt hem God. 'tIs niet te dencken dat yemandt, sonder yet daer voor te doen, seghen ende gheluck in den schoot sullen komen nederstorten. Niet met bloot wenschen, of vrouwelijck ghekerm, maer met dapper in de weer te zijn, verkrijghtmen de Goddelijcke hulpe, in het uytvoeren van treffelijcke saecken. 'tIs van oudts een seghwoort by de Griecken, dat by Godt alle dingh om arbeydt te koopen is. Hem die het goede soeckt, wedervaert wat goets, seyt Salomon. Prov, 11. 2. Wat maeckt u vertsaecht de moeyelijckheyt ende onsekere uytkomste van u voornemen?
Seght den ouden Poet: Daer en is geen lucht die den Arent niet en doordringht, gheen swaricheyt daer den dapperen niet door en komt.
[ 108 ]
2. TIMO. 2. 5 .
Gheen verblyden, als naer het lyden.
Ni patiaris, non potieris.
MARC. 8. 34.
Quiconque veut venir apres moy qu'il renonce a soy mesme & charge sa croix sur soy & me suive.
NI PATIARIS, NON POTIERIS.
NUnquam eximium quid facili negotio quis adipiscitur; scientiam laboribus, honores periculis Deum vendere, & difficilia plerumque esse, quæ pulchra sunt, monet vetustum, ac venustum adagium: & ut Plato censet, id quod facilè est, id magnis ac singularibus rebus minimè numerandum est. Quantò utique res melior, ac magis excellens, tantò impensius in adquisitione illius illaborandum est. Quid ergo? Christum sperare ausi sumus, & in ipso summum bonum, laborem autem ac ærumnas subire detrectamus? Acuit in multis adipiscendi cupiditatem obtinendi difficultas, quidni & hic? montes superamus, rupes pervadimus, valles transsilimus, ut feras aliquot, sese mutuò insequentes, videamus:
Maximilianum Cæsarem tanto ardore feram in venatione insecutum memorant, ut currendo rupem ascenderit, unde postea, nisi ab accolis adiutus, descendere non potuerit. Ut corpus valeat ferrum patiemur, & ignes: ferimus secari nos, ac uri, ut miseram hanc vitam paululum protrahamus; & æternæ fœlicitatis præmium, ullo dolorum genere redimere ambigimus?
2. TIMOTH. 2. 5.
QUi certat non coronabitur nisi qui legitimè certaverit, primum laborantem agricolam oportet de fructibus percipere.
BERNARD. IN QUOD. SERM.
IN hoc mundo, quasi in Campo certaminis, positi sumus: qui hic dolores, aut plagas, aut tribulationes non suscepit, in futuro inglorius apparebit.
Selden bekomt yemant uytnemende dingen sonder groote moeyte: God verkoopt wetenschap voor arbeyt, eere voor ghevaer, en al wat yet bysonders is heeft altijdt sijn moeyelijckheydt, seydt het oude spreeckwoordt: En hierom meynt Plato, dat ghemackelijcke dingen selden yet voortreffelijcx in haer hebben. Het welcke also zijnde, waerom sullen wy ons dan voor laten staen, dat wy Christum sullen gewinnen, ende in hem het opperste goet, ende dat als op ons gemack, en sonder slach of stoot? In veel dinghen werden wy opghescherpt, om yet des te vierigher te begeeren, alleenlijck om dattet qualijcken te becomen is, waerom en zijn wy, ten aensiene van den Christelijcken wandel, mede niet soo gheneghen.
Men schrijft, dat keyser Maximiliaen op een tijt, met sulcken viericheyt een wilt na jaeghde, dat hy in't vervolgh van't selve, sich eyndelijck vont op een hooghe ende steyle rotze, vande welcke hy, eyndelijck tot sijn selven ghekomen zijnde, gheen middel en sach om af te geraken.