# Karel ende Elegast/Deel 1

Bequaemgroepe: Karel ende Elegast
[fol. 2r]
1  Fraeye historie ende al waer  Mach ic v tellen hoort naer  Het was op enen auontstont  Dat karel slapen begonde 5  Tengelem op den rijn  Dlant was alle gader sijn.  Hi was keyser ende coninc mede.  Hoort hier wonder ende waerhede  Wat den coninc daer gheuel 10  Dat weten noch die menige wel  Tenghelem al daer hi lach  Ende waende op den anderen dach  Crone draghen ende houden hof  Om te meerderen sinen lof 15  Daer die coninc lach ende sliep  Een heilich engel aen hem riep  So dat die coninc ontbrac  Biden woerden die dengel sprac  Ende seyde staet op edel man. 20  Doet haestelic v cleeder an  Wapent v ende vaert stelen.  God die hiet mi v beuelen  Die in hemelrike is here  Of ghi verliest lijf ende eere 25  En steeldi in deser nacht niet  So is v euel gheschiet.  Ghi sulter omme steruen  Ende uwes leuens deruen [fol. 2v]
 Eer emmermeer scheit dit hof 30  Nv verwacht v daer of  Vaert stelen of ghi wilt.  Neemt uwen speere ende uwen schilt  Wapent v sit op v paert  Haestelic ende niet en spaert 35
 Dit verhoorde die coninc  Het docht hem een vreemde dinc.  Want hi daer niemant en sach  Wat dat roepen bedieden mach  Hi waendet slapende hebben gehoort 40  Ende hilt hem niet an dat woert  Dengel die van gode quam.  Sprac den coninc als die was gram  Staet op karel ende vaert stelen  God hiet my v beuelen 45  Ende ontbiedet v te voren  Anders hebdi v lijf verloren  Het dien woerde sweech hi  Ende die coninc riep ay mi  Als die seere was vereent 50  Wat ist dat dit wonder meent  Ist alfs ghedroch dat mi quelt.  Ende dit grote wonder telt  Ay hemelsche drochtijn  Wat node soude mij sijn 55  Te stelen ic ben so rike  En is man in aertrijcke.[fol. 3r]
 Weder coninc noch grauen:  Die so rijc sijn van hauen  Si moeten mi sijn onderdaen 60  Ende te minen diensten staen  Mijn lant is so groot  Men vint nyewers sijns ghenoot.  Dlant is algader mijn  Tot colene opten rijn 65  Ende tot romen voort  Alst den keyser toe behoort  [.]C ben here mijn wijf is vrouwe  Oest totter wilder denouwe  Ende west totter wilder see 70  Nochtans heb ic goets veel meer  Galissien ende spandien lant  Dat ic selue wan mitter hant  Ende ic die heydene verdreef  Dat mi tlant alleene bleef 75  Wat node soude mi sijn dan  Te stelen ellendich man  Waer om ontbiedet mi dit god  Node brekic sijn ghebot  Wistic dat hijt mi ontbode 80  En mochs niet ghelouen node  Dat mi god die lachter onste  Dat ic te stelen begonste:  Daer hi lach in dit ghepeyns.  Hare tale weder ende gheyns[fol. 3v]
85  So vaecte hi een luttelkijn  So datti looc die oghen sijn  Doe seide dingel van te voren.  Wildi gods ghebot verhoren:  Heer coninc so sidi ontdaen 90  Het sel v an v leuen gaen:  Dengel vanden paradise.  Sprac conincdoet als die wise  Vaert stelen ende wert dief  Al hebdijs nv groot ongerief 95  Het sal v namaels wesen lief  [.]Et deser talen voer dengel dan  Ende karel hem tseynen began  Vanden wonder dat hi hoorde  Gods ghebot sine woerde 100  En wil ic niet laten achter.  Ic sel dief wesen al ist lachter  Al soudic hanghen bider kelen  Nochtan haddic lieuer vele  Dat mi god name ghemeene 105  Dat ic van hem houde te leene  Beyde borch ende lant  Sonder mijns ridders ghewant  Ende ic mi moeste gheneeren  Mitten schilde ende metten speere 110  Als een die niet en heeft  Ende op die auenture leeft:  Dat ware mijn wille bet[fol. 4r]
 Dan ic gheuanghen ben int net  Ende ic nv moet stelen varen: 115  Sonder eenich sparen  Varen stelen oft god verwercken  Nv so moetti mi gestercken  IC woude ic ware vuter sale  Sonder nieumare ende tale 120  Ende mi waer ghecost opten rijn  Seuen borghen van steenen fijn  Wat sel ic segghen van oneeren  Den ridderen ende den heeren.  Die hier liggen in die sale 125  Wat sal wesen mine tale  Dat ic in deser duyster nacht  Alleene sonder yemants cracht  Moet varen in een lant  Dat mi is vremde ende onbecant 130  Mit deser talen ghinc hem gereyden  Die coninc karel ende cleyden.  Mit sinen dieren gewaden  Als die te stelen was beraden  Het was altoes sine seden 135  Datmen sine wapene deden  Ten bedde daer hi lach  Het waren die beste die ye man sach.  Als hi aldus ghewapent was  Ghinc hi doer dat palas 140  Daer en was slot noch dore so goet:[fol. 4v]
 Noch poerte diene wederstoet.  Sine waren tegen hem ontdaen  Daer hi wilde mocht hi gaen  Daer en was niemant dien sach 145  Want dat volc algader lach  In vasten slape als god woude.  Dat dedi al door des conincs houde  Sine hulpe was hem bereet  Als hi die borch brugghe leet 150  Ghinc die coninc mit liste  Totten stalle al daer hi wiste.  Sijn ors ende sijn ghesmiden  Sonder eenich langher beyden  Hi sadelet ende satter bouen 155  Opt ors datmen mochte louen  [.]Oen hi ter poorten ghereden quam  Sach hi daer ende vernam  Den wachter ende den poortiere  Die luttel wisten dat hoer heere 160  So na hem was mitten schilde  Si sliepen vaste alst god wilde  Die coninc beette ende ontdoet  Die poorte die besloten stoet  Ende leyde sijn ors vut 165  Sonder niemare ende gheluyt  Doen sat hi in sijn ghereyde  Die coninc karel ende seyde  God also ghewaerlijcke:[fol. 5r]
 Als ghi quaemt in aertrike 170  Ende wort sone ende vader:  Om ons te verlossen alle gader  Dat adam hadde verloren  Ende dat na hem wert gheboren  Ghi liet v aenden cruce slaen 175  Doen v die ioden hadden gheuaen.  Si staken v met eenen speere.  Si sloegen v dies haddi geere  Dese bitterlike doot  Ontfincdi here door onsen noot: 180
 Also waerlic alst was waer  Ende ghi here lasaruse.  Daer hi lach in sine cluse  Verwecket heere vander doot  Ende vanden steenen maket broot 185
 Ende vanden water wijn  So moeti in mijn gheleyde sijn  In desen duemsteren nacht  Ende verbaert aen mij v cracht  Oetmoedich god ende vader 190  Aen v keer ic mi alle gader  Hi was in vele gedochten  Waer hi best henen varen mochte.  Daer hi stelens soude beghinnen.  Doe quam hi in een wout binnen. 195  Karel den edelen man  Dat niet verre stont van daen[fol. 5v]
 Doen hi quam gereden daer  Die mane scheen seer claer  Die sterren lichten aenden trone: 200  Dweder was claer ende scone  DVs peynsde die coninc.  Ic was ghewone voer alle dinck  Dieue te hatene daer icse wiste  Die den lieden mit liste