# Statenvertaling (1888) Prediker

| ← Spreuken | Statenvertaling (1888) Prediker | Hooglied → |
[ 1016 ]
Prediker
$^1$De woorden van den prediker, den zoon van David, den koning te Jeruzalem.
2 Ijdelheid der ĳdelheden, zegt de prediker; ĳdelheid der ĳdelheden, het is al ĳdelheid.
3 Wat voordeel heeft de mens van al zĳn arbeid, dien hĳ arbeidt onder de zon?
4 Het ene geslacht gaat, en het andere geslacht komt; maar de aarde staat in der eeuwigheid.
5 Ook rĳst de zon op, en de zon gaat onder, en zĳ hĳgt naar haar plaats, waar zĳ oprees.
6 Zĳ gaat naar het zuiden, en zĳ gaat om naar het noorden; de wind gaat steeds omgaande, en de wind keert weder tot zĳn omgangen.
7 Al de beken gaan in de zee, nochtans wordt de zee niet vol; naar de plaats, waar de beken heengaan, derwaarts gaande keren zĳ weder.
8 Al deze dingen worden zo moede, dat het niemand zou kunnen uitspreken; het oog wordt niet verzadigd met zien; en het oor wordt niet vervuld van horen.
9 Hetgeen er geweest is, hetzelve zal er zĳn, en hetgeen er gedaan is, hetzelve zal er gedaan worden; zodat er niets nieuws is onder de zon.
10 Is er enig ding, waarvan men zou kunnen zeggen: Ziet dat, het is nieuw? Het is alreeds geweest in de eeuwen, die voor ons geweest zĳn.
11 Er is geen gedachtenis van de voorgaande dingen; en van de navolgende dingen, die zĳn zullen, van dezelve zal ook geen gedachtenis zĳn bĳ degenen, die namaals wezen zullen.
12 Ik, prediker, was koning over Israel te Jeruzalem.
13 En ik begaf mĳn hart om met wĳsheid te onderzoeken, en na te speuren al wat er geschiedt onder den hemel. Deze moeilĳke bezigheid heeft God den kinderen der mensen gegeven, om zich daarin te bekommeren.
14 Ik zag al de werken aan, die onder de zon geschieden; en ziet, het was al ĳdelheid en kwelling des geestes.
15 Het kromme kan niet recht gemaakt worden; en hetgeen ontbreekt, kan niet geteld worden.
16 Ik sprak met mĳn hart, zeggende: Zie, ik heb wĳsheid vergroot en vermeerderd, boven allen, die voor mĳ te Jeruzalem geweest zĳn; en mĳn hart heeft veel wĳsheid en wetenschap gezien.
17 En ik begaf mĳn hart om wĳsheid en wetenschap [ 1017 ]te weten, onzinnigheden en dwaasheid; ik ben gewaar geworden, dat ook dit een kwelling des geestes is.
18 Want in veel wĳsheid is veel verdriet; en die wetenschap vermeerdert, vermeerdert smart.
2 1 Ik zeide in mĳn hart: Nu, welaan, ik zal u beproeven door vreugde; derhalve zie het goede aan; maar zie, ook dat was ĳdelheid.
2 Tot het lachen zeide ik: Gĳ zĳt onzinnig, en tot de vreugde: Wat maakt deze?
3 Ik heb in mĳn hart nagespeurd, om mĳn vlees op te houden in den wĳn, (nochtans leidende mĳn hart in wĳsheid) en om de dwaasheid vast te houden, totdat ik zou zien wat den kinderen der mensen het best ware, dat zĳ doen zouden onder den hemel, gedurende het getal der dagen huns levens.
4 Ik maakte mĳ grote werken, ik bouwde mĳ huizen, ik plantte mĳ wĳngaarden.
5 Ik maakte mĳ hoven en lusthoven, en ik plantte bomen in dezelve, van allerlei vrucht.
6 Ik maakte mĳ vĳvers van wateren, om daarmede te bewateren het woud, dat met bomen groende.
7 Ik kreeg knechten en maagden, en ik had kinderen des huizes; ook had ik een groot bezit van runderen en schapen, meer dan allen, die voor mĳ te Jeruzalem geweest waren.
8 Ik vergaderde mĳ ook zilver en goud, en kleinoden der koningen en der landschappen; ik bestelde mĳ zangers en zangeressen, en wellustigheden der mensenkinderen, snarenspel, ja, allerlei snarenspel.
9 En ik werd groot, en nam toe, meer dan iemand, die voor mĳ te Jeruzalem geweest was; ook bleef mĳn wĳsheid mĳ bĳ.
10 En al wat mĳn ogen begeerden, dat onttrok ik hun niet; ik wederhield mĳn hart niet van enige blĳdschap, maar mĳn hart was verblĳd vanwege al mĳn arbeid; en dit was mĳn deel van al mĳn arbeid.
11 Toen wendde ik mĳ tot al mĳn werken, die mĳn handen gemaakt hadden, en tot den arbeid, dien ik werkende gearbeid had; ziet, het was al ĳdelheid en kwelling des geestes, en daarin was geen voordeel onder de zon.
12 Daarna wendde ik mĳ, om te zien wĳsheid, ook onzinnigheden en dwaasheid; want hoe zou een mens, die den koning nakomen zal, doen hetgeen alrede gedaan is?
13 Toen zag ik, dat de wĳsheid uitnemendheid heeft boven de dwaasheid, gelĳk het licht uitnemendheid heeft boven de duisternis.
14 De ogen des wĳzen zĳn in zĳn hoofd, maar de zot wandelt in de duisternis. Toen bemerkte ik ook, dat enerlei geval hun allen bejegent.
15 Dies zeide ik in mĳn hart: Gelĳk het den dwaze bejegent, zal het ook mĳzelven bejegenen; waarom heb ik dan toen meer naar wĳsheid [ 1018 ]gestaan? Toen sprak ik in mĳn hart, dat ook hetzelve ĳdelheid was.
16 Want er zal in eeuwigheid niet meer gedachtenis van een wĳze, dan van een dwaas zĳn; aangezien hetgeen nu is, in de toekomende dagen altemaal vergeten wordt; en hoe sterft de wĳze met den zot?
17 Daarom haatte ik dit leven, want dit werk dacht mĳ kwaad, dat onder de zon geschiedt; want het is al ĳdelheid en kwelling des geestes.
18 Ik haatte ook al mĳn arbeid, dien ik bearbeid had onder de zon, dat ik dien zou achterlaten aan een 19 mens, die na mĳ wezen zal.
19 Want wie weet, of hĳ wĳs zal zĳn, of dwaas? Evenwel zal hĳ heersen over al mĳn arbeid, dien ik bearbeid heb en dien ik wĳselĳk beleid heb onder de zon. Dat is ook ĳdelheid.
20 Daarom keerde ik mĳ om, om mĳn hart te doen wanhopen over al den arbeid, dien ik bearbeid heb onder de zon.
21 Want er is een mens, wiens arbeid in wĳsheid, en in wetenschap, en in geschiktheid is; nochtans zal hĳ dien overgeven tot zĳn deel, aan een mens, die daaraan niet gearbeid heeft.
22 Dit is ook ĳde1heid en een groot kwaad. Wat heeft toch die mens van al zĳn arbeid, en van de kwellingen zĳns harten, dien hĳ is bearbeidende onder de zon?
23 Want al zĳn dagen zĳn smarten, en zĳn bezigheid is verdriet; zelfs des nachts rust zĳn hart niet. Datzelve is ook ĳdelheid.
24 Is het dan niet goed voor den mens, dat hĳ ete en drinke, en dat hĳ zĳn ziel het goede doe genieten in zĳn arbeid?
25 Ik heb ook gezien, dat zulks van de hand Gods is. (Want wie zou er van eten, of wie zou zich daartoe haasten, meer dan ik zelf?)
26 Want Hĳ geeft wĳsheid, en wetenschap, en vreugde den mens, die goed is voor Zĳn aangezicht; maar den zondaar geeft Hĳ bezigheid om te verzamelen en te vergaderen, opdat Hĳ het geve dien, die goed is voor Gods aangezicht. Dit is ook ĳdelheid en kwelling des geestes.
3 1 Alles heeft een bestemden tĳd, en alle voornemen onder den hemel heeft zĳn tĳd.
2 Er is een tĳd om geboren te worden, en een tĳd om te sterven; een tĳd om te planten, en een tĳd om het geplante uit te roeien;
3 Een tĳd om te doden, en een tĳd om te genezen; een tĳd om af te breken, en een tĳd om te bouwen;
4 Een tĳd om te wenen, en een tĳd om te lachen; eentĳd om te 5 kermen, en een tĳd om op te springen;
5 Een tĳd om stenen weg te werpen, en een tĳd om stenen te vergaderen; een tĳd om te omhelzen, en een tĳd om verre te zĳn van omhelzen;
6 Een tĳd om [ 1019 ]te zoeken, en een tĳd om verloren te laten gaan; een tĳd om te bewaren, en een tĳd om weg te werpen;
7 Een tĳd om te scheuren, en een tĳd om toe te naaien; een tĳd om te zwĳgen, en een tĳd om te spreken;
8 Een tĳd om lief te hebben, en een tĳd om te haten; een tĳd van oorlog, en een tĳd van vrede.
9 Wat voordeel heeft hĳ, die werkt, van hetgeen hĳ bearbeidt?
10 Ik heb gezien de bezigheid, die God den kinderen der mensen gegeven heeft, om zichzelven daarmede te bekommeren.
11 Hĳ heeft ieder ding schoon gemaakt op zĳn tĳd; ook heeft Hĳ de eeuw in hun hart gelegd, zonder dat een mens het werk, dat God gemaakt heeft, kan uitvinden, van het begin tot het einde toe.
12 Ik heb gemerkt, dat er niets beters voor henlieden is, dan zich te verblĳden, en goed te doen in zĳn leven.
13 Ja ook, dat ieder mens ete en drinke, en het goede geniete van al zĳn arbeid. Dit is een gave Gods.
14 Ik weet, dat al wat God doet, dat zal in der eeuwigheid zĳn, en er is niet toe te doen, noch is er af te doen; en God doet dat, opdat men vreze voor Zĳn aangezicht.
15 Hetgeen geweest is, dat is nu, en wat wezen zal, dat is alrede geweest; en God zoekt het weggedrevene;
16 Verder heb ik ook gezien onder de zon, ter plaatse des gerichts, aldaar was goddeloosheid; en ter plaatse der gerechtigheid, aldaar was goddeloosheid.
17 Ik zeide in mĳn hart: God zal den rechtvaardige en den goddeloze oordelen; want aldaar is de tĳd voor alle voornemen, en over alle werk.
18 Ik zeide in mĳn hart van de gelegenheid der mensenkinderen, dat God hen zal verklaren, en dat zĳ zullen zien, dat zĳ als de beesten zĳn aan zichzelven.
19 Want wat den kinderen der mensen wedervaart, dat wedervaart ook den beesten; en enerlei wedervaart hun beiden; gelĳk die sterft, alzo sterft deze, en zĳ allen hebben enerlei adem, en de uitnemendheid der mensen boven de beesten is geen; want allen zĳn zĳ ĳdelheid.
20 Zĳ gaan allen naar een plaats; zĳ zĳn allen uit het stof, en zĳ keren allen weder tot het stof.
21 Wie merkt, dat de adem van de kinderen der mensen opvaart naar boven, en de adem der beesten nederwaarts vaart in de aarde?
22 Dies heb ik gezien, dat er niets beters is, dan dat de mens zich verblĳde in zĳn werken, want dat is zĳn deel; want wie zal hem daarhenen brengen, dat hĳ ziet, hetgeen na hem geschieden zal?
4 1 Daarna wende ik mĳ, en zag aan al de onderdrukkingen, die onder de zon geschieden; en ziet, er waren de tranen der ver[ 1020 ]drukten, en dergenen, die geen trooster hadden; en aan de zĳde hunner verdrukkers was macht, zĳ daarentegen hadden geen vertrooster.
2 Dies prees ik de doden, die alrede gestorven waren, boven de levenden, die tot nog toe levend zĳn.
3 Ja, hĳ is beter dan die beiden, die nog niet geweest is, die niet gezien heeft het boze werk, dat onder de zon geschiedt.
4 Verder zag ik al den arbeid en alle geschikkelĳkheid des werks, dat het den mens nĳd van zĳn naaste aanbrengt. Dat is ook ĳdelheid en kwelling des geestes.
5 De zot vouwt zĳn handen samen, en eet zĳn eigen vlees.
6 Een hand vol met rust is beter, dan beide de vuisten vol met arbeid en kwelling des geestes.
7 Ik wendde mĳ wederom, en ik zag een ĳdelheid onder de zon;
8 Daar is er een, en geen tweede; hĳ heeft ook geen kind, noch broeder; nochtans is van al zĳn arbeid geen einde; ook wordt zĳn oog niet verzadigd van den rĳkdom, en zegt niet: Voor wien arbeide ik toch, en doe mĳn ziel gebrek hebben van het goede? Dit is ook ĳdelheid, en het is een moeilĳke bezigheid.
9 Twee zĳn beter dan een; want zĳ hebben een goede beloning van hun arbeid;
10 Want indien zĳ vallen, de een richt zĳn metgezel op; maar wee den ene, die gevallen is, want er is geen tweede om hem op te helpen.
11 Ook, indien twee te zamen liggen, zo hebben zĳ warmte; maar hoe zou een alleen warm worden?
12 En indien iemand den een mocht overweldigen, zo zullen de twee tegen hem bestaan; en een drievoudig snoer wordt niet haast gebroken.
13 Beter is een arm en wĳs jongeling, dan een oud en zot koning, die niet weet van meer vermaand te worden.
14 Want een komt uit het gevangenhuis, om koning te zĳn; daar ook een, die in zĳn koninkrĳk geboren is, verarmt.
15 Ik zag al de levenden wandelen onder de zon, met den jongeling, den tweede, die in diens plaats staan zal.
16 Er is geen einde van al het volk, van allen, die voor hen geweest zĳn; de nakomelingen zullen zich ook over hem niet verblĳden; gewisselĳk, dat is ook ĳdelheid en kwelling des geestes.
5 1 $^{(04:17)}$ Bewaar uw voet, als gĳ tot het huis Gods ingaat, en zĳt liever nabĳ om te horen, dan om der zotten slachtoffer te geven; want zĳ weten niet, dat zĳ kwaad doen.
2 $^{(05:1)}$ Wees niet te snel met uw mond, en uw hart haaste niet een woord voort te brengen voor Gods aangezicht; want God is in den hemel, en gĳ zĳt op de aarde; daarom laat uw woorden weinig zĳn. 3 $^{(05:2)}$ Want gelĳk [ 1021 ]de droom komt door veel bezigheid, alzo de stem des zots door de veelheid der woorden.
4 $^{(05:3)}$ Wanneer gĳ een gelofte aan God zult beloofd hebben, stel niet uit dezelve te betalen; want Hĳ heeft geen lust aan zotten; wat gĳ zult beloofd hebben, betaal het.
5 $^{(05:4)}$ Het is beter, dat gĳ niet belooft, dan dat gĳ belooft en niet betaalt.
6 $^{(05:5)}$ Laat uw mond niet toe, dat hĳ uw vlees zou doen zondigen; en zeg niet voor het aangezicht des engels, dat het een dwaling was; waarom zou God grotelĳks toornen, om uwer stemme wille, en verderven het werk uwer handen?
7 $^{(05:6)}$ Want gelĳk in de veelheid der dromen ĳdelheden zĳn, alzo in veel woorden; maar vrees gĳ God!
8 $^{(05:7)}$ Indien gĳ de onderdrukking des armen, en de beroving des gerichts en der gerechtigheid ziet in een landschap, verwonder u niet over zulk een voornemen; want die hoger is dan de hoge, neemt er acht op; en daar zĳn hogen boven henlieden.
9 $^{(05:8)}$ Het voordeel des aardrĳks is voor allen: de koning zelfs wordt van het veld gediend.
10 $^{(05:9)}$ Die het geld liefheeft, wordt van het geld niet zat; en wie den overvloed liefheeft, wordt van het inkomen niet zat. Dit is ook ĳdelheid.
11 $^{(05:10)}$ Waar het goed vermenigvuldigt, daar vermenigvuldigen ook die het eten; wat nuttigheid hebben dan de bezitters daarvan, dan het gezicht hunner ogen?
12 $^{(05:11)}$ De slaap des arbeiders is zoet, hĳ hebbe weinig of veel gegeten; maar de zatheid des rĳken laat hem niet slapen.
13 $^{(05:12)}$ Er is een kwaad, dat krankheid aanbrengt, hetwelk ik zag onder de zon: rĳkdom van zĳn bezitters bewaard tot hun eigen kwaad.
14 $^{(05:13)}$ Of de rĳkdom zelf vergaat door een moeilĳke bezigheid; en hĳ gewint een zoon, en er is niet met al in zĳn hand.
15 $^{(05:14)}$ Gelĳk als hĳ voortgekomen is uit zĳner moeders buik, alzo zal hĳ naakt wederkeren, gaande gelĳk hĳ gekomen was; en hĳ zal niet medenemen van zĳn arbeid, dat hĳ met zĳn hand zou wegdragen.
16 $^{(05:15)}$ Daarom is dit ook een kwaad, dat krankheid aanbrengt; dat hĳ in alle manier, gelĳk hĳ gekomen is, alzo heen gaat; en wat voordeel is het hem, dat hĳ in den wind gearbeid heeft?
17 $^{(05:16)}$ Dat hĳ ook al zĳn dagen in duisternis gegeten heeft; en dat hĳ veel verdriets gehad heeft, ook zĳn krankheid, en onstuimigen toorn?
18 $^{(05:17)}$ Ziet, wat ik gezien heb, een goede zaak, die schoon is: te eten en te drinken, en te genieten het goede van al zĳn arbeid, dien hĳ bearbeid heeft onder de zon, gedurende het getal der dagen zĳns levens, hetwelk [ 1022 ]God hem geeft; want dat is zĳn deel.
19 $^{(05:18)}$ Ook een iegelĳk mens, aan denwelken God rĳkdom en goederen gegeven heeft, en Hĳ geeft hem de macht, om daarvan te eten, en om zĳn deel te nemen, en om zich te verheugen van zĳn arbeid, datzelve is een gave van God.
20 $^{(05:19)}$ Want hĳ zal niet veel gedenken aan de dagen zĳns levens, dewĳl hem God verhoort in de blĳdschap zĳns harten.
6 1 Er is een kwaad, dat ik gezien heb onder de zon, en het is veel onder de mensen:
2 Een man, denwelken God gegeven heeft rĳkdom, en goederen, en eer; en hĳ heeft voor zĳn ziel aan geen ding gebrek, van alles wat hĳ begeert; en God geeft hem de macht niet, om daarvan te eten, maar dat een vreemd man dat opeet.
3 Dit is ook ĳdelheid en een kwade smart. Indien een man honderd kinderen gewon, en vele jaren leefde, zodat de dagen zĳner jaren veel waren, doch zĳn ziel niet verzadigd werd van het goed, en hĳ ook geen begrafenis had; ik zeg, dat een misdracht beter is dan hĳ.
4 Want met ĳdelheid komt zĳ, en in duisternis gaat zĳ weg, en met duisternis wordt haar naam bedekt.
5 Ook heeft zĳ de zon niet gezien, noch bekend; zĳ heeft meer rust, dan hĳ.
6 Ja, al leefde hĳ schoon tweemaal duizend jaren, en het goede niet zag; gaan zĳ niet allen naar een plaats?
7 Al de arbeid des mensen is voor zĳn mond; en nochtans wordt de begeerlĳkheid niet vervuld.
8 Want wat heeft de wĳze meer dan de zot? Wat heeft de arme meer, die voor de levenden weet te wandelen?
9 Beter is het aanzien der ogen, dan het wandelen der begeerlĳkheid. Dit is ook ĳdelheid en kwelling des geestes.
10 Wat ook iemand zĳ, alrede is zĳn naam genoemd, en het is bekend, dat hĳ een mens is; en dat hĳ niet kan rechten met dien, die sterker is dan hĳ.
11 Voorwaar, er zĳn veel dingen, die de ĳdelheid vermeerderen; wat heeft de mens te meer daarvan?
12 Want wie weet, wat goed is voor den mens in dit leven, gedurende het getal der dagen van het leven zĳner ĳdelheid, welke hĳ doorbrengt als een schaduw? Want wie kan den mens aanzeggen, wat na hem wezen zal onder de zon?
7 1 Beter is een goede naam, dan goede olie, en de dag des doods, dan de dag, dat iemand geboren wordt.
2 Het is beter te gaan in het klaaghuis, dan te gaan in het huis des maaltĳds; want in hetzelve is het einde aller mensen, en de levende legt het in 3 zĳn hart.
3 Het treuren is beter dan het lachen; want door de [ 1023 ]droefheid des aangezichts wordt het hart gebeterd.
4 Het hart der wĳzen is in het klaaghuis; maar het hart der zotten in het huis der vreugde.
5 Het is beter te horen het bestraffen des wĳzen, dan dat iemand hore het gezang der dwazen.
6 Want gelĳk het geluid der doornen onder een pot is, alzo is het lachen eens zots. Dit is ook ĳdelheid.
7 Voorwaar, de onderdrukking zou wel een wĳze dol maken; en het geschenk verderft het hart.
8 Het einde van een ding is beter dan zĳn begin; de lankmoedige is beter dan de hoogmoedige.
9 Zĳt niet haastig in uw geest om te toornen; want de toorn rust in den boezem der dwazen.
10 Zeg niet: Wat is er, dat de vorige dagen beter geweest zĳn, dan deze? Want gĳ zoudt naar zulks niet uit wĳsheid vragen.
11 De wĳsheid is goed met een erfdeel; en degenen, die de zon aanschouwen, hebben voordeel daarvan.
12 Want de wĳsheid is tot een schaduw, en het geld is tot een schaduw; maar de uitnemendheid der wetenschap is, dat de wĳsheid haar bezitters het leven geeft.
13 Aanmerk het werk Gods; want wie kan recht maken, dat Hĳ krom gemaakt heeft?
14 Geniet het goede ten dage des voorspoeds, maar ten dage des tegenspoeds, zie toe; want God maakt ook den een tegenover den ander, ter oorzake dat de mens niet zou vinden iets, dat na hem zal zĳn.
15 Dit alles heb ik gezien in de dagen mĳner ĳdelheid; er is een rechtvaardige, die in zĳn gerechtigheid omkomt; daarentegen is er een goddeloze, die in zĳn boosheid zĳn dagen verlengt.
16 Wees niet al te rechtvaardig, noch houd uzelven al te wĳs; waarom zoudt gĳ verwoesting over u brengen?
17 Wees niet al te goddeloos, noch wees al te dwaas; waarom zoudt gĳ sterven buiten uw tĳd?
18 Het is goed, dat gĳ daaraan vasthoudt, en trek ook uw hand van dit niet af; want die God vreest, dien ontgaat dat al.
19 De wĳsheid versterkt den wĳze meer dan tien heerschappers, die in een stad zĳn.
20 Voorwaar, er is geen mens rechtvaardig op aarde, die goed doet, en niet zondigt.
21 Geef ook uw hart niet tot alle woorden, die men spreekt, opdat gĳ niet hoort, dat uw knecht u vloekt.
22 Want uw hart heeft ook veelmalen bekend, dat gĳ ook anderen gevloekt hebt.
23 Dit alles heb ik met wĳsheid verzocht; ik zeide: Ik zal wĳsheid bekomen, maar zĳ was nog verre van mĳ.
24 Hetgeen verre af is, en zeer diep, wie zal dat vinden?
25 Ik keerde mĳ om, en mĳn hart, om te weten, en om na te sporen, en te zoeken wĳsheid en een sluitrede; en om te weten de goddeloosheid der zotheid, en [ 1024 ]de dwaasheid der onzinnigheden.
26 En ik vond een bitterder ding, dan de dood: een vrouw, welker hart netten en garen, en haar handen banden zĳn; wie goed is voor Gods aangezicht, zal van haar ontkomen; daarentegen de zondaar zal van haar gevangen worden.
27 Ziet, dit heb ik gevonden, zegt de prediker, het ene bĳ het andere, om de sluitrede te vinden;
28 Dewelke mĳn ziel nog zoekt, maar ik heb haar niet gevonden: een man uit duizend heb ik gevonden; maar een vrouw onder die allen heb ik niet gevonden.
29 Alleenlĳk ziet, dit heb ik gevonden, dat God den mens recht gemaakt heeft, maar zĳ hebben veel vonden gezocht.
8 1 Wie is gelĳk de wĳze, en wie weet de uitlegging der dingen? De wĳsheid der mensen verlicht zĳn aangezicht, en de stuursheid zĳns aangezichts wordt daardoor veranderd.
2 Ik zeg: Neem acht op den mond des konings; doch naar de gelegenheid van den eed Gods.
3 Haast u niet weg te gaan van zĳn aangezicht; blĳf niet staande in een kwade zaak; want al wat hem lust, doet hĳ.
4 Waar het woord des konings is, daar is heerschappĳ; en wie zal tot hem zeggen: Wat doet gĳ?
5 Wie het gebod onderhoudt, zal niets kwaads gewaar worden; en het hart eens wĳzen zal tĳd en wĳze weten.
6 Want een ieder voornemen heeft tĳd en wĳze, dewĳl het kwaad des mensen veel is over hem.
7 Want hĳ weet niet, wat er geschieden zal; want wie zal het hem te kennen geven, wanneer het geschieden zal?
8 Er is geen mens, die heerschappĳ heeft over den geest, om den geest in te houden; en hĳ heeft geen heerschappĳ over den dag des doods; ook geen geweer in dezen strĳd; ook zal de goddeloosheid haar meesters niet verlossen.
9 Dit alles heb ik gezien, toen ik mĳn hart begaf tot alle werk, dat onder de zon geschiedt: er is een'tĳd, dat de ene mens over den anderen mens heerst, hem ten kwade.
10 Alzo heb ik ook gezien de goddelozen, die begraven waren, en degenen, die kwamen, en uit de plaats des Heiligen gingen, die werden vergeten in die stad, in dewelke zĳ recht gedaan hadden. Dit is ook ĳdelheid.
11 Omdat niet haastelĳk het oordeel over de boze daad geschiedt, daarom is het hart van de kinderen der mensen in hen vol om kwaad te doen.
12 Hoewel een zondaar honderd maal kwaad doet, en God hem de dagen verlengt; zo weet ik toch, dat het dien zal welgaan, die God vrezen, die voor Zĳn aangezicht vrezen.
13 Maar den goddeloze zal het niet welgaan, en hĳ zal de dagen niet verlengen; hĳ zal zĳn gelĳk een [ 1025 ]schaduw, omdat hĳ voor Gods aangezicht niet vreest.
14 Er is nog een ĳdelheid, die op aarde geschiedt: dat er zĳn rechtvaardigen, dien het wedervaart naar het werk der goddelozen, en er zĳn goddelozen, dien het wedervaart naar het werk der rechtvaardigen. Ik zeg, dat dit ook ĳdelheid is.
15 Daarom prees ik de blĳdschap, dewĳl de mens niets beters heeft onder de zon, dan te eten, en te drinken, en blĳde te zĳn; want dat zal hem aankleven van zĳn arbeid, de dagen zĳns levens, die hem God geeft onder de zon.
16 Als ik mĳn hart begaf, om wĳsheid te weten, en om aan te zien de bezigheid, die op de aarde geschiedt, dat men ook, des daags of des nachts, den slaap niet ziet met zĳne ogen;
17 Toen zag ik al het werk Gods, dat de mens niet kan uitvinden, het werk, dat onder de zon geschiedt, om hetwelk een mens arbeidt om te zoeken, maar hĳ zal het niet uitvinden; ja, indien ook een wĳze zeide, dat hĳ het zou weten, zo zal hĳ het toch niet kunnen uitvinden.
9 1 Zekerlĳk, dit alles heb ik in mĳn hart gelegd, opdat ik dit alles klaarlĳk mocht verstaan, dat de rechtvaardigen, en de wĳzen, en hun werken in de hand Gods zĳn; ook liefde, ook haat, weet de mens niet uit al hetgeen voor zĳn aangezicht is.
2 Alle ding wedervaart hun, gelĳk aan alle anderen; enerlei wedervaart den rechtvaardige en den goddeloze, den goede en den reine, als den onreine; zo dien, die offert, als dien, die niet offert; gelĳk den goede, alzo ook den zondaar, dien, die zweert, gelĳk dien, die den eed vreest.
3 Dit is een kwaad onder alles, wat onder de zon geschiedt, dat enerlei ding allen wedervaart, en dat ook het hart der mensenkinderen vol boosheid is, en dat er in hun leven onzinnigheden zĳn in hun hart; en daarna moeten zĳ naar de doden toe.
4 Want voor dengene, die vergezelschapt is bĳ alle levenden, is er hoop; want een levende hond is beter dan een dode leeuw.
5 Want de levenden weten, dat zĳ sterven zullen, maar de doden weten niet met al; zĳ hebben ook geen loon meer, maar hun gedachtenis is vergeten.
6 Ook is alrede hun liefde, ook hun haat, ook hun nĳdigheid vergaan; en zĳ hebben geen deel meer in deze eeuw in alles, wat onder de zon geschiedt.
7 Ga dan heen, eet uw brood met vreugde, en drink uw wĳn van goeder harte; want God heeft alrede een behagen aan uw werken.
8 Laat uw klederen te allen tĳd wit zĳn, en laat op uw hoofd geen olie ontbreken.
9 Geniet het leven met de vrouw, die gĳ liefhebt, al de dagen uws ĳde[ 1026 ]len levens, welke God u gegeven heeft onder de zon, al uw ĳdele dagen; want dit is uw deel in dit leven, en van uw arbeid, dien gĳ arbeidt onder de zon.
10 Alles, wat uw hand vindt om te doen, doe dat met uw macht; want er is geen werk, noch verzinning, noch wetenschap, noch wĳsheid in het graf, daar gĳ heengaat.
11 Ik keerde mĳ, en zag onder de zon, dat de loop niet is der snellen, noch de strĳd der helden, noch ook de spĳs der wĳzen, noch ook de rĳkdom der verstandigen, noch ook de gunst der welwetenden, maar dat tĳd en toeval aan alle dezen wedervaart;
12 Dat ook de mens zĳn tĳd niet weet, gelĳk de vissen, die gevangen worden met het boze net; en gelĳk de vogelen, die gevangen worden met den strik; gelĳk die, alzo worden de kinderen der mensen verstrikt, ter bozer tĳd, wanneer derzelve haastelĳk over hen valt.
13 Ook heb ik onder de zon deze wĳsheid gezien, en zĳ was groot bĳ mĳ;
14 Er was een kleine stad, en weinig lieden waren daarin; en een groot koning kwam tegen haar, en hĳ omsingelde ze, en hĳ bouwde grote vastigheden tegen haar.
15 En men vond daar een armen wĳzen man in, die de stad verloste door zĳn wĳsheid; maar geen mens gedacht denzelven armen man.
16 Toen zeide ik: Wĳsheid is beter dan kracht, hoewel de wĳsheid des armen veracht, en zĳn woorden niet waren gehoord geweest.
17 De woorden der wĳzen moeten in stilheid aangehoord worden, meer dan het geroep desgenen, die over de zotten heerst.
18 De wĳsheid is beter dan de krĳgswapenen, maar een enig zondaar verderft veel goeds.
10 1 Een dode vlieg doet de zalf des apothekers stinken en opwellen; alzo een weinig dwaasheid een man, die kostelĳk is van wĳsheid en van eer.
2 Het hart des wĳzen is tot zĳn rechter hand, maar het hart eens zots is tot zĳn linkerhand.
3 En ook wanneer de dwaas op den weg wandelt, zĳn hart ontbreekt hem, en hĳ zegt tot een iegelĳk, dat hĳ dwaas is.
4 Als de geest des heersers tegen u oprĳst, verlaat uw plaats niet; want het is medicĳn, het stilt grote zonden.
5 Er is nog een kwaad, dat ik gezien heb onder de zon, als een dwaling, die van het aangezicht des oversten voortkomt.
6 Een dwaas wordt gezet in grote hoogheden, maar de rĳken zitten in de laagte.
7 Ik heb knechten te paard gezien, en vorsten, gaande als knechten op de aarde.
8 Wie een kuil graaft, zal daarin vallen; en wie een muur doorbreekt, een slang zal hem bĳten.
9 Wie stenen wegdraagt, zal smart daardoor lĳden; wie hout klieft, zal daar[ 1027 ]door in gevaar zĳn.
10 Indien hĳ het ĳzer heeft stomp gemaakt, en hĳ slĳpt de snede niet, dan moet hĳ meerder kracht te werk stellen; maar de wĳsheid is een uitnemende zaak, om iets recht te maken.
11 Indien de slang gebeten heeft, eer der bezwering geschied is, dan is er geen nuttigheid voor den allerwelsprekendsten bezweerder.
12 De woorden van een wĳzen mond zĳn aangenaam; maar de lippen van een zot verslinden hemzelven.
13 Het begin der woorden zĳns monds is dwaasheid, en het einde zĳns monds is boze dolligheid.
14 De dwaas maakt wel veel woorden; maar de mens weet niet, wat het zĳ, dat geschieden zal; en wat na hem geschieden zal, wie zal het hem te kennen geven?
15 De arbeid der zotten maakt een iegelĳk van hen moede; dewĳl zĳ niet weten naar de stad te gaan.
16 Wee u, land! welks koning een kind is, en welks vorsten tot in den morgenstond eten!
17 Welgelukzalig zĳt gĳ, land! welks koning een zoon der edelen is, en welks vorsten ter rechter tĳd eten, tot sterkte en niet tot drinkerĳ.
18 Door grote luiheid 18 verzwakt het gebint, en door slapheid der handen wordt het huis doorlekkende.
19 Men maakt maaltĳden om te lachen, en de wĳn verheugt de levenden, en het geld verantwoordt alles.
20 Vloek den koning niet, zelfs in uw gedachten, en vloek den rĳke niet in het binnenste uwer slaapkamer; want het gevogelte des hemels zou de stem wegvoeren, en het gevleugelde zou het woord te kennen geven.
11 Werp uw brood uit op het water, want gĳ zult het vinden na vele dagen.
2 Geef een deel aan zeven, ja, ook aan acht; want gĳ weet niet, wat kwaad op de aarde wezen zal.
3 Als de wolken vol geworden zĳn, zo storten zĳ plasregen uit op de aarde; en als de boom naar het zuiden, of als hĳ naar het noorden valt, in de plaats, waar de boom valt, daar zal hĳ wezen.
4 Wie op den wind acht geeft, die zal niet zaaien, en wie op de wolken ziet, die zal niet maaien.
5 Gelĳk gĳ niet weet, welke de weg des winds zĳ, of hoedanig de beenderen zĳn in den buik van een zwangere vrouw, alzo weet gĳ het werk Gods niet, Die het alles maakt.
6 Zaai uw zaad in den morgenstond, en trek uw hand des avonds niet af; want gĳ weet niet, wat recht wezen zal, of dit of dat, of dat die beide te zamen goed zĳn zullen.
7 Verder, het licht is zoet, en het is den ogen goed de zon te aanschouwen;
8 Maar indien de mens veel jaren leeft, en verblĳdt zich in die allen, zo laat hem ook gedenken [ 1028 ]aan de dagen der duisternis, want die zullen veel zĳn; en al wat gekomen is, is ĳdelheid.
9 Verblĳd u, o jongeling! in uw jeugd, en laat uw hart zich vermaken in de dagen uwer jongelingschap, en wandel in de wegen uws harten, en in de aanschouwingen uwer ogen; maar weet, dat God, om al deze dingen, u zal doen komen voor het gericht.
10 Zo doe dan de toornigheid wĳken van uw hart, en doe het kwade weg van uw vlees, want de jeugd, en de jonkheid is ĳdelheid.
12 1 En gedenk aan uw Schepper in de dagen uwer jongelingschap, eer dat de kwade dagen komen, en de jaren naderen, van dewelke gĳ zeggen zult: Ik heb geen lust in dezelve.
2 Eer dan de zon, en het licht, en de maan, en de sterren verduisterd worden, en de wolken wederkomen na den regen.
3 In den dag, wanneer de wachters des huizes zullen beven, en de sterke mannen zichzelven zullen krommen, en de maalsters zullen stilstaan, omdat zĳ minder geworden zĳn, en die door de vensteren zien, verduisterd zullen worden;
4 En de twee deuren naar de straat zullen gesloten worden, als er is een nederig geluid der maling, en hĳ opstaat op de stem van het vogeltje, en al de zangeressen nedergebogen zullen worden.
5 Ook wanneer zĳ voor de hoogte zullen vrezen, en dat er verschrikkingen zullen zĳn op den weg, en de amandelboom zal bloeien, en dat de sprinkhaan zichzelven een last zal wezen, en dat de lust zal vergaan; want de mens gaat naar zĳn eeuwig huis, en de rouwklagers zullen in de straat omgaan.
6 Eer dat het zilveren koord ontketend wordt, en de gulden schaal in stukken gestoten wordt, en de kruik aan de springader gebroken wordt, en het rad aan den bornput in stukken gestoten wordt;
7 En dat het stof wederom tot aarde keert, als het geweest is; en de geest weder tot God keert, Die hem gegeven heeft.
8 Ijdelheid der ĳdelheden, zegt de prediker; het is al ĳdelheid!
9 En voorts, dewĳl de prediker wĳs geweest is, zo leerde hĳ het volk nog wetenschap, en merkte op, en onderzocht; hĳ stelde vele spreuken in orde.
10 De prediker zocht aangename woorden uit te vinden, en het geschrevene is recht, woorden der waarheid.
11 De woorden der wĳzen zĳn gelĳk prikkelen, en gelĳk nagelen, diep ingeslagen van de meesters der verzamelingen, die gegeven zĳn van den enigen Herder.
12 En wat boven dezelve is, mĳn zoon! wees gewaarschuwd; van vele boeken te maken is geen einde, en veel lezens is vermoeiing des vleses. [ 1029 ]
13 Van alles, wat gehoord is, is het einde van de zaak: Vrees God, en houd Zĳn geboden, want dit betaamt allen mensen.
14 Want God zal ieder werk in het gericht brengen, met al wat verborgen is, hetzĳ goed, of hetzĳ kwaad.