OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anoniem/Pallieter op den Index

KUNST EN LETTEREN
Pallieter op den Index.
Men heeft in ons Ochtendblad gelezen, dat bij besluit van den H. Stoel de lezing van Pallieter aan de Katholieken verboden is.
Wij beklagen de Katholieken, die van de lezing van dit kostelijke boek nu verstoken zullen blijven, en ook de Katholieken, die om zich dat genot niet te ontzeggen, een gebod van hun Kerk zullen overtreden.
Wij beklagen ook nog de goed Katholieke schrijvers die dat werk van Felix Timmermans hebben aangeprezen. Maria Viola onder anderen. Hoe zullen die nu tusschen de Scylla van hun literair geweten en de Charybdis van het Vaticaansch verbod door moeten zeilen?
Wij zouden ten slotte Felix Timmermans zelf moeten beklagen, die een trouwe zoon der R.-K. Kerk is en nu door het hoogste kerkelijke gezag zijn boek als schadelijk voor zijn medegeloovigen op de zwarte lijst ziet gebracht. Maar er steekt iets van den wijsgeer in hem, dus zal hij het wel gelaten dragen.
Wat zou het echter wel zijn, dat Pallieter bij het College van den Index verdacht heeft gemaakt? Het gulle leven, dat uit het boek oplacht, is met een geloovig Katholicisme best te vereenigen. Dat bewijst de schrijver met zijn eigen voorbeeld. Trouwens is het heele Vlaamsche volk, met zijn zin voor het kleurige van het leven, zijn lust in het vette der aarde, zijn jolijt en zijn uitbundigheid, niet goed Katholiek? Vindt de Kerk het genot van de wereldsche dingen, waar het boek van druipt, wat al te heidensch? Dr. Brom liet zich in dien geest uit. Maar heeft de R.-K. Kerk niet door heel haar geschiedenis het heidendom gekerstend en gekatholiseerd in zich opgenomen, en ligt ook niet over de levensweelde van Pallieter het Katholieke levensgevoel van Felix Timmermans? We vragen slechts, want we zijn geen Katholieke censoren.
We konden ons voorstellen, dat een Calvinistische Index -- gesteld zoo iets ware mogelijk -- Pallieter met een zwarte kool aanteekende, maar de Katholieke!

## Zie ook

* Anoniem/Nog eens Pallieter op den Index (6 augustus 1920)
* Anoniem/Nu Rome gesproken heeft (9 augustus 1920)
# Anoniem/Paul Windhausen

PAUL WINDHAUSEN.
Den Roermondschen schilder Paul Windhausen is opdracht verstrekt voor het schilderen van een portret van wijlen prof. dr. Schrijnen, dat bestemd is voor den senaat der Nijmeegsche Universiteit.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (30 mei 1938) ‘Portret van prof. dr. Schrijnen. Opdracht aan Paul Windhausen’, Nieuwe Venlosche Courant, tweede blad, [p. 2].
# Anoniem/Pelterijenhandel Splitter Frères in de Hoogstraat

* Pelterijenhandel Splitter Frères in de Hoogstraat
* Een nieuw pand in de binnenstad van architect J. Wils
* De Pelterijenhandel Splitter Frères, die gedurende twintig jaren in de Lange Houtstraat gevestigd was, is naar de Hoogstraat 14 verhuisd.
* Reeds eenige maanden had de belangstellende de werkzaamheden aan dit gebouw kunnen waarnemen. De bekende architect Jan Wils heeft het oude gebouw in Januari volledig gesloopt, tot zelfs de fundamenten toe. Daarna zijn de werkzaamheden aan het nieuwe gebouw begonnen, hetwelk wij vandaag in oogenschouw konden nemen. De heer Wils leidde ons daarbij rond met de gebroeders Splitter.
* Beneden vindt men dan een smaakvolle ontvangstruimte, waarna men over een keurige wenteltrap naar de salons geleid wordt, waar de dames de verschillende bontwerken op haar gemak kunnen zien en uitzoeken. Het grootste probleem voor den architect was hier de inrichting. Immers het geheel moet zich aansluiten bij de kostbare mantels – er zijn er bij van vijf à zes mille! – die hier getoond worden. De verdieping bevat twee salons, voor en achter laten reusachtige vensters genoeg licht door om de kleur der mantels geen „valschen schijn” te geven. De salons zijn in lichte kleuren gehouden, met groene vloerbedekking. De bergruimten voor de mantels (zoowel als een brandvrije noodtrap) zijn onopvallend in den muur gebouwd, de kleuren van het hout zijn eveneens licht en rustig gehouden, zoodat men hier op aangename wijze zijn keuze kan doen.
* De gordijnen voor het reusachtige raam aan de voorzijde, dus aan de Hoogstraat, verdienen speciale vermelding, zij zijn op Fransche wijze gedrapeerd en geven, ook van buiten gezien, een prachtig effect. De dubbele lamp, die voor twee verdiepingen tegelijk dient, is een aardig bewijs van de vindingrijkheid van architect Wils, die de vraagstukken als belichting, comfort en inrichting, volkomen bevredigend heeft weten op te lossen.
* Bij het bouwen van dit pand heeft men, naar ons verzekerd werd, voor honderd procent van Nederlandsch fabrikaat gebruik gemaakt.
* Wij zagen ook het magazijn en de ateliers, waarbij wij de verschillende bontbewerkingen van dichtbij konden waarnemen en tot slot daalden wij af naar de kelders, waar een bergkluis is gebouwd, die dient tot bewaring van de in bewaring gegeven bontmantels. Deze kluis is geheel vochtvrij gehouden, terwijl een „fan” de versche lucht van het dak naar beneden pompt zoodat de mantels in een koele atmosfeer hangen, die voor hun „gezondheid” vereischt wordt.
* Het geheel maakt, zooals men uit onze beschrijving kan opmaken een keurlgen indruk, terwijl de technische mogelijkheden door den heer Wils volkomen zijn uitgebuit, zoodat de installatie niets te wenschen overlaat.
* De gevel tenslotte geeft een waardige verfraaiing aan de Hoogstraat. Smaakvol en niet opvallend is dit pand een aanwinst voor de binnenstad te noemen.
# Anoniem/Perry wordt herbouwd

PERRY WORDT HERBOUWD
Het werk na onderhandsche aanbesteding opgedragen.
De architecten Joseph en Pierre Cuypers hebben na onderhandsche aanbesteding den wederopbouw van het pand Kalverstraat 93 tot 99, hoek Enge Kapelsteeg, namens de N.V. Trading Co. later Perry and Co., opgedragen aan de firma H. Lesage alhier voor 47.520 gld.
# Anoniem/Oude schilderijen in het Christoffelhuis

* Oude schilderijen in het Christoffelhuis.
* In het Christoffelhuis hingen reeds sedert lang een viertal groote olieverfschilderijen. Doch zij verkeerden in een zoodanigen toestand, dat niemand er eenige aandacht aan schonk. Algemeen oordeelde men ook, dat ze geen waarde hadden, zoodat bij sommigen de gedachte opkwam om de oude schilderijen, waarvan de voorstelling zeer onduidelijk was geworden, naar den zolder te brengen.
* Doch het bestuur van het St. Christoffelhuis, terzake opmerkzaam gemaakt door een zijner medeleden, ging er toe over de schilderijen nader te doen onderzoeken. Dit onderzoek deed het bestuur er toe besluiten om de oude doeken door den kunstschilder A. Windhausen te doen restaureeren. Het resultaat er van is verrassend. Een der groote schilderijen is geëxposeerd in de étalage van den kunsthandel F. Windhausen, de overige drie hebben een goede plaats gekregen in het Christoffelhuis.
* De heer A. Windhausen heeft met groote zorg en toewijding de oude schilderijen zeer deskundig gerestaureerd. De schilderijen waren in hun ouden staat met een vuile, bruine verflaag overdekt. De verwijdering ervan en de restauratie bracht zeer fraaie landschappen aan het licht. De schilderijen zijn niet gesigneerd, doch vermoedelijk dateeren zij uit de tweede helft der zeventiende of begin achttiende eeuw. De landschappen zijn geschilderd in den trant van Jacob Ruysdael (1628–1682) met een levendig en fijn coloriet. De schilderijen zijn werkelijk een aanwinst en het zou zeker de moeite loonen, deze werken van een onbekenden meester eens nader door deskundigen te laten onderzoeken.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (19 mei 1937) ‘Oude schilderijen in het Christoffelhuis’, De Limburger, eerste blad, [p. 2].
* Anoniem (19 mei 1937) ‘Oude schilderijen in het Christoffelhuis’, Nieuwe Venlosche Courant, tweede blad, [p. 1].
# Anoniem/Overheidsbemoeiingen met stedebouw/Lezingen van Jan Wils en mr dr H.J. Romeyn

OVERHEIDSBEMOEIINGEN MET STEDEBOUW.
Lezingen van Jan wils en mr dr H. J. Romeyn
Voor de Vereeniging voor Handel, Nijverheid en Gemeentebelangen zullen de heeren Jan Wils, architect, en mr dr H. J. Romeyn in Hotel „De Twee Steden”, Buitenhof, op Woensdag 20 Maart inleidingen houden over „Overheidsbemoeiingen met stedebouw.” Als leidende gedachten zal daarbij van de volgende stellingen worden uitgegaan: 1o. In verband met bevolkingsgroei, verkeer, ontspanning en andere eischen der moderne samenleving moet het uitbreidingsplan met zljn wijze van bebouwing een grondige verandering ondergaan.  2o. Onafhankelijk van de vraag van gemeentelijk grondeigendom, moet ter bevordering van een harmonische ontwikkeling van den opbouw, de leiding bij de uitvoering van het uitbreidingsplan bij de overheid berusten.  3o. Als punt van uitgang nemende, dat de kosten van uitvoering door de gemeenschappelijke eigenaren behooren te worden gedragen, is het gewenscht bij de evenredige verdeeling daarvan ook rekening te houden met de aangewezen bestemming der gronden.
# Anoniem/Poppentheater Lampion

* Poppentheater Lampion
* Men deelt ons mede: In November zal het Haagsche publiek kennis kunnen maken met het litteraire poppentheater Lampion. Dit ensemble is een dezer dagen geformeerd en stelt zich ten doel het groote publiek nader te brengen tot de mogelijkheden welke hel poppenspel biedt.
* Daartoe schreef Rico Bulthuis een aantal bij Joh. Ykema uitgegeven Grotesken, welke o.a. vertoond zullen worden in een bijzonder door den auteur ontworpen en door A. T. Nolthenius uitgevoerd poppentheater. Decors van Bulthuis en Adolf Marcus, terwijl de poppen, naar ontwerp van bovengenoemden, werden verzorgd door mevrouw Beusekamp en Netty Meijneke. Er heeft zich een comité van aanbeveling gevormd, waarin zitting is genomen o.a. door: Elisabeth Augustin, Jo Boer, Jan C. W. Polak, J. Teunissen, dr F. van Thienen, Felix Timmermans, Alexander Voormolen, prof. dr Jan Walch, Jan Wils.
* De spelers zijn behalve den schrijver van het repertoire, Dick Beusekamp en Netty Meijneke, terwijl Lili van Haghe de rol van vertelster zal vervullen. Aan den vleugel Lida Claus.
* Het geheed staat onder leiding van Rico Bulthuis
# Radiotoespraak Wilhelmina 6 mei 1942

Landgenooten,
Met u, met onze rijksgenooten in Oost en West, waarbij zich het mede­gevoel van heel de beschaafde wereld aansluit, ben ik diep geschokt door de tijding van de terechtstelling van 72 onzer landgenooten. Met u wil ik hulde brengen aan hun nagedachtenis, hulde aan hun moed en aan hun vaderlandsliefde.
Nederland zal de martelaren, die vielen voor zijn bevrijding, nimmer ver­geten. Naam voor naam, persoon voor persoon, zal hun nagedachtenis bij ons voortleven.
De thans gevallenen zijn de 72 ten aanzien van wie de beulen hun gruweldaad erkennen. Velen van ons weten helaas, dat er buitendien velen tersluiks worden vermoord, van wie wij het heengaan of nooit, of eerst veel later vernemen. Ofschoon zelfs hun aantal niet kennende, willen wij thans ook hunner in eerbied en aandacht gedenken.
Landgenooten, ik wil op u een dringend beroep doen. Teneinde voor u zelf de grootst mogelijke zekerheid te verkrijgen dat geen onvoor­zichtig woord van u, voor wien ook gesproken, tengevolge kan hebben gevangenneming of vermoording van een landgenoot, moet ik u in deze droeve dagen verzoeken in alle talen te zwijgen omtrent onderwerpen waarin de vijand belang kan stellen, onverschillig met wien gij in gesprek zijt.
Neemt u dus in acht bij het voeren van telefoongesprekken, gij zijt daarbij nimmer onbeluisterd. Bedenkt bij het schrijven van uw brieven, dat de vijand op u loert, om achter geheimen te komen. Bedenkt, dat ditzelfde geldt wanneer gij van vervoermiddelen gebruik maakt of andere openbare plaatsen verkeert.
In deze voor u zoo droeve dagen, waarin ik van heeler harte met u meeleef, gelijk ik dit ook doe met allen in Indië over wie zoo onnoemelijk leed en lijden gekomen is, zullen er zeker velen uwer zijn, die mij begrij­pen, als ik op den herinneringsdag van den verraderlijken overval van Nederland, behoefte gevoel aan afzondering en stilte. Het is daarom, dat ik er de voorkeur aan geef u niet op dien dag, doch spoedig daarna door de radio toe te spreken.
Slechts enkele dagen scheiden ons van de herdenking van dien 10den Mei. Ik behoef U wel niet te zeggen hoezeer mijne gedachten zich op dien dag met de uwe zullen vereenigen — in het verleden; in dat verleden dat Nederland en Nederlandsch-Indië zoo zware slagen toebracht maar dat hun geestkracht en volharding, hun onwrikbaren wil vrij te zijn niet heeft kunnen breken. — In het heden, dat van dien wil op de voor elkeen meest overtuigende wijze getuigenis aflegt. — In de toekomst, die door bloed en tranen heen, ons steeds nader zal brengen tot den geboortedag van dat groote, eensgezinde, vrije Nederland in vier wereld-deelen.
En nu landgenooten, wij zullen niet versagen, wij zullen volhouden wij zullen overwinnen, omdat wij strijden tegen de machten der duister­nis met een rein geweten, en voor een rechtvaardige zaak en voor ge­rechtigheid.
# Radiotoespraken Wilhelmina

Vanaf 28 juli 1940 tot 1945 hield koningin Wilhelmina toespraken voor Radio Oranje en De Brandaris.

## 1940

* Radiotoespraak Wilhelmina 28 juli 1940
* Radiotoespraak Wilhelmina 12 september 1940
* Radiotoespraak Wilhelmina 25 december 1940

## 1941

* Radiotoespraak Wilhelmina 20 maart 1941
* Radiotoespraak Wilhelmina 10 april 1941
* Radiotoespraak Wilhelmina 10 mei 1941
* Radiotoespraak Wilhelmina 26 juni 1941
* Radiotoespraak Wilhelmina 30 juli 1941
* Radiotoespraak Wilhelmina 1 september 1941
* Radiotoespraak Wilhelmina 28 november 1941
* Radiotoespraak Wilhelmina 25 december 1941

## 1942

* Radiotoespraak Wilhelmina 21 februari 1942
* Radiotoespraak Wilhelmina 3 april 1942
* Radiotoespraak Wilhelmina 6 mei 1942
* Radiotoespraak Wilhelmina 17 oktober 1942
* Radiotoespraak Wilhelmina 6 december 1942
* Radiotoespraak Wilhelmina 20 december 1942

## 1943

* Radiotoespraak Wilhelmina 21 januari 1943
* Radiotoespraak Wilhelmina 24 april 1943
* Radiotoespraak Wilhelmina 10 mei 1943
* Radiotoespraak Wilhelmina 2 september 1943
* Radiotoespraak Wilhelmina 23 november 1943
* Radiotoespraak Wilhelmina 17 december 1943
* Radiotoespraak Wilhelmina 25 december 1943
* Radiotoespraak Wilhelmina 31 december 1943

## 1944

* Radiotoespraak Wilhelmina 9 mei 1944
* Radiotoespraak Wilhelmina 10 mei 1944
* Radiotoespraak Wilhelmina 31 maart 1944
* Radiotoespraak Wilhelmina 28 november 1944
* Radiotoespraak Wilhelmina 31 december 1944

## 1945

* Radiotoespraak Wilhelmina 24 maart 1945
* ↑ Deze toespraak wordt vaak aangeduid als de '7 december toespraak'.
# Album der Natuur/1857/Mexikaansche bloemkool

* 'Mexikaansche bloemkool,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (zesde jaargang (1857)), pp. 352. Dit werk is in het publieke domein.
MEXIKAANSCHE BLOEMKOOL.
Bij de stad Durango in Mexiko, waar anders de tuinbouw slechts weinig ontwikkeld is, bereiken de verschillende koolsoorten eenen hoogen graad van volkomenheid. De donkere boerenkool, de witte,- roode- en savoijekool zijn uitmuntend, maar worden overtroffen door de bloemkool. Koppen van deze laatste van twee voeten in doorsnede en waarvan een enkele de vracht van eenen ezel uitmaakt, zijn volstrekt niet ongewoon. De Mexikanen telen de bloemkool niet uit zaad, maar door stekken, welke van de wederuitloopende stammen afgenomen worden en twee jaren voor hunnen volkomenen wasdom noodig hebben. De uit Europeesch zaad gewonnen bloemkool bereikt nooit deze grootte, zoodat de grootte der hier gewonnen bloemkool, naar alle waarschijnlijkheid meer aan deze bijzondere wijze van kweeken, dan aan de verschillende luchtgesteldheid in deze oorden toe te schrijven is. Zie Seeman, Reise um die Welt II, p. 182.
# Album der Natuur/1857/Kabel voor den telegraaf

* 'Het leggen van den kabel voor den Europeesch-Amerikaanschen telegraaf,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (zesde jaargang (1857)), pp. 192. Dit werk is in het publieke domein.
HET LEGGEN VAN DEN KABEL
VOOR DEN
EUROPEESCH-AMERIKAANSCHEN TELEGRAAF.
De beide regeringen van Engeland en der Vereenigde Staten, toonen hare belangstelling in deze reusachtige onderneming, door werkdadige hulp. Twee stoomboten, de Niagara en Mississippi, worden door het Amerikaansche gouvernement afgezonden om bij het leggen van den kabel dienst te doen. De eerste is eene schroefboot, de andere eene gewone raderboot; het zijn beide de grootste, die ooit in Amerika gebouwd zijn. De Engelsche regering heeft van hare zijde ook twee van hare grootste booten, waarvan eene met schroef, ter beschikking der maatschappij gesteld. Deze vier magtige stoomschepen zullen te zamen uit Engeland vertrekken, de beide schroefbooten elk de helft des kabels dragende, en de beide anderen als sleepbooten dienstdoende. In het midden van den oceaan aangekomen, zullen de beide helften des kabels aaneen gesoldeerd worden, de Engelsche booten stoomen naar Ierland, den kabel afwindende, terwijl de Amerikaansche naar St. John op Newfoundland koers zetten en hunne kabelhelft evenzeer op den bodem des oceaans laten zinken. Op deze wijze voortdurend door den geleidkabel onderling in verbinding, zullen de Engelsche en Amerikaansche Ingenieurs elkaâr ieder oogenblik berigten aangaande den gang der operatiën kunnen toezenden, en met elkander raadplegen alsof zij zich aan boord van hetzelfde schip bevonden.
Welk eene schoone triomf, zegt de Cosmos, waaraan wij dit berigt ontleenen, zal het zijn voor de menschelijke wetenschap en kunstvlijt, wanneer de electrische stroom, de tijdingen der oude wereld overbrengende, als met éénen sprong de nieuwe wereld zal bereiken, wanneer Amerika en Europa slechts door eenen afstand van weinige minuten, van weinige seconden misschien, zullen gescheiden zijn!
# Occult woordenboekje/Cryptaesthesie

| ← Crookes, Prof. Sir William | Cryptaesthesie door D. van Veen | Cryptaesthésie pragmatique → |
* Afkomstig uit D. van Veen Jzn. ([1937]) Occult woordenboekje, Apeldoorn: Ned. Ver. van Spiritisten „Harmonia”, p. 19. Publiek domein in de EU.
# Occult woordenboekje/Cryptaesthesie pragmatique

| ← Cryptaesthesie | Cryptaesthésie pragmatique door D. van Veen | Cryptographie → |
* Afkomstig uit D. van Veen Jzn. ([1937]) Occult woordenboekje, Apeldoorn: Ned. Ver. van Spiritisten „Harmonia”, p. 19. Publiek domein in de EU.
# Occult woordenboekje/Cryptographie

| ← Cryptaesthésie pragmatique | Cryptographie door D. van Veen | Cryptomnesie → |
* Afkomstig uit D. van Veen Jzn. ([1937]) Occult woordenboekje, Apeldoorn: Ned. Ver. van Spiritisten „Harmonia”, p. 19. Publiek domein in de EU.
# Occult woordenboekje/Cryptomnesie

| ← Cryptographie | Cryptomnesie door D. van Veen | Cryptopsychie → |
* Afkomstig uit D. van Veen Jzn. ([1937]) Occult woordenboekje, Apeldoorn: Ned. Ver. van Spiritisten „Harmonia”, p. 19. Publiek domein in de EU.
# Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/Men heeft mede tijdinghe

* Afkomstig uit [Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren], [zaterdag] 10 oktober 1620, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]Men heeft mede tijdinghe dat Bethlem Gabor de stercke Vestinge Comorra soude tot syn devotie hebben.
# Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito

* Afkomstig uit [Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren], [zaterdag] 10 oktober 1620, [p. 2]. Publiek domein.
VVt Franckfoort den 20. dito.
Den eersten deses voordaghe heeft Marquis Spinola sijn volck te peerde ende te voete van Oppenheym weder over den Schipbrugh, ende daer van ettelijcke duysent onder Graef Hendrick vanden Bergh, Prins Hendrick van Nassou teghen marcheeren laten, ende sijn die selve nacht tot Dem, ende veele Ruyters ende Musquettiers door den Mayn op dese sijde gheset, doch dewijle Prins Hendrick hoogher ende op Morla ende Hanou aengetrocken is, heeft sich des Marquis volck den 2. deses snachts weder over twater begheven, met sulcke snellicheyt dat hy mette peerden ende eenige waghens met soldaten door de Mayn reet, ende zijn wel vijf waghens met soldaten door de stroom omgheslaghen, ende eenighe soldaten met peerden verdroncken, door dien hy tijdinghe ghecreghen hadde dat den Oversten Obertraut op was om hem de brugge by Oppenheym af te nemen. Dese verleden nacht is de Overste Obertraut met acht hondert peerden ende twee duysent te voete by Arheylighen aenghecomen, om Prins Hendrick te secoureren. Desen dach is Prins Hendrick tot Hanou ende sijn volck daeromheer gheleghen.
# Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt VVarsou den 15. dito

* Afkomstig uit [Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren], [zaterdag] 10 oktober 1620, [p. 1]. Publiek domein.
VVt VVarſou den 15. dito.
Naer dien de Coninclijcke Majesteyt in Polen, door overweghinge van de over-al zwevende beroerten en Krijghs-lichtinghen, voor raetsaem heeft aenghesien, dat sijn Maje. alder-eerst een generale Rijcx-dach soude beschrijven, ende het Landt voor ooghen stellen het over-groote ende voor ooghen-zwervende perijckel: Soo heeft sijne Majesteyt besloten op den 3. November met rijpe beraedtslaginghe die selve uyt te schrijven, ende dese naevolgende Articulen voor te dragen: oock daer-nevens een Copy ghesonden aen alle Graven en Weywodschaften des gantschen Coninckrijcx, vanden Ontsegh-brief des Grooten Turcks, op dat sy weten souden watter omme gingh. 1. Wat grooter schande ende smaedt het Landt seer schamperlijck van den Tarteren ende Turcken aen haren Ghesante tot Constantinopolen was weder-varen, ende hoe qualijck dat hy was afgheveerdicht. 2. Voornamelhck, van weghen den Ontsegh-brief, de welcke niet van eenen slechten en gheringen Vyandt her-komt, maer van soodanighen, die onse Voor-vaders ende der gantscher Christenheydt ondraeghlijck is gheweest, wiens groote macht ende onversadelijcke tyrannije te verwachten is. 3. Derhalven niet alleen een volkomene defensie is aen te stellen, maer ooc te beraetslagen, hoe ons krijchsvolck op des Vyandts eyghen Landt mach Krijgh voeren. 4. Dewijle onse Nabuyren de ghehoorsaemheydt hebben gheweygert, ende alle middelen tot vrede veracht, ende wy oock dies-halven niet seker zijn connen so lange Bethlem Gabor in syn voornemen voort vaert, derhalven de Frontieren deser plaetsen, ende de Stadt Cracouw voornaemlijck wel moeten beset zijn. 5. En die selve gelegentheyt heeft het oock met Bohemen, dan wie ist? als syns Nabuyrs huys brandt, die hem tselve niet soude aentrecken, of wie ist die dit perijckel soude cleyn achten. 6. Men sal in stercke beraetslaghinghe trecken, hoe men in dese ghelegentheyt het Recht daer mede Slesien aen den Coningh van Polen verbonden is gheweest, wederom sal restitueren. 7. Dewijlehet Slesische krijchsvolck op onse frontieren light, en tselve dit Landt seer beswaerlick is, die welcke teghens d’accoorden des Conincklijcke Majesteyts brieven (die hy met eyghen handen heeft onderteyckent, beneffens den Post) hebben op gehouden, des Coninghs en des Landts Secreet Zeghel op ghebroken, oock in Polen eenighe Edelluyden gheplundert, alles tegens recht en billickheyt. 8. Dewijle den stilstandt met Sweden ten eynde loopt, en door de Commissarissen niet konnen behouden werden, datmen dan moet versorgen hoe Lijflant voor der Sweden inval mocht versekert werden. 9. Dewijl’t openbaer is dat de Moscowijters niet liever sien, dan dat het Coninckrijck Polen van den Turck worde aenghetast ende ouerweldicht, so is noodich te beraetslaghen, hoemen het Rijck met het Lantschap Smolensko defenderen ende behouden mochte. 10. Hoemen oock een bestendighe Krijghs-rustinge ende altijt-duerende defensie voorsichtelijc sal toestellen.
# Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt VVeenen den 26. dito

* Afkomstig uit [Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren], [zaterdag] 10 oktober 1620, [p. 1]. Publiek domein.
VVt VVeenen den 26. dito.
De Enghelsche Ghesanten souden eenighe billicke conditien voorgheslaghen hebben, daer toe den Keyser scheen wel ghenegen te zijn, ende soude een Courier naer Praghe, ende een naer Enghelant afgheveerdicht zijn, doch soude den krijch ondertusschen al even wel zijn voortganck hebben, tot naerder bescheyt. Naestleden sondach zijn van Pres burgh drie duysent Vngeren over den Donau dit Lant langs naer Oedenburgh gepasseert, sich der Grensen aldaer te versekeren: ende die ghene die tot dus lange op des Keyserl. Majesteyts syde ghehouden hebben, in Bethlem Gabors gehoorsaemheyt te brenghen.