OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 26/Mededeelingen van het Genootschap

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 26 (zaterdag 26 juni 1897), [p. 121]. Publiek domein.
[ 121 ]MEDEDEELINGEN VAN HET GENOOTSCHAP.
Als vervaardiger van het ontwerp motto „driehoek get.” 4e schetsprijsvraag, heeft zich bekend gemaakt de heer j. j. gort te rotterdam.
Het volgende adres is verzonden: aan burgemeester en wethouders der gemeente amsterdam, Geven met verschuldigden eerbied te kennen, het Bestuur van de Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst en dat van het Genootschap architectura et amicitia, dat zij met leedwezen zien, dat het uiterlijk van eenige onlangs aan de jan luijkenstraat gebouwde perceelen, op enkele uitzonderingen na, vau zeer weinig geoefendheid der ontwerpers getuigt. Mocht met de wijze van bebouwing, welke door hen wordt bedoeld, aldaar worden voortgegaan, dan zou het karakter van het zich daar vormende stadskwartier zeer weinig strooken met den zoo vaak geuiten wensch en het ernstige voornemen, om achter het Rijks-Museum een fraai stadsgedeelte te doen verrijzen. Wordt hier niet spoedig ingegrepen, dan is de vrees gewettigd, dat ook alweder de zich hier vormende stadswijk, die een van de schoonste der hoofdstad zou kunnen worden, voor altijd zal worden bedorven, en alle goede bedoelingen en verwachtingen ook Uwerzijds zullen blijken ijdel te zijn geweest. Ofschoon erkennende de moeielijkheden die zich meestal voordoen om op aesthetisch gebied een zekere leiding te geven bij het zich vormen van nieuwe stadsgedeelten, zoo vermeenen zij, dat hier de gemeente, als eigenaresse der bovenbedoelde terreinen, krachtiger kan optreden en het recht heeft bij overdracht daarvan alle voorwaarden te stellen, die haar in het belang hunner bestemming en van den welstand wenschelijk voorkomen. Het stellen van hoogere eischen, op easthetisch gebied, is, naar thans reeds is gebleken, noodzakelijk, zal men althans bereiken wat men zich van het daar te maken stadskwartier heeft voorgesteld. Adressanten meenen U met hunne bezwaren in kennis te moeten stellen, temeer daar zij overtuigd zijn, dat er middelen gevonden kunnen worden om het goede voornemen ten uitvoer te brengen om aldaar een goed resultaat te verkrijgen. Mocht U de bezwaren van adressanten deelen, dan zijn zij gaarne bereid, omtrent de middelen om tot het goede doel te geraken, hunne gedachten U kenbaar te maken.
| amsterdam, 22 juni 1897. | Het Bestuur van de Maatsch. t. bev. d. Bouwkunst, a. salm g.bzn., voorzitter. c. t. j. louis rieber, secretaris. Het Bestuur van het Genootsch. architectura et amicitia. jos. th. j. cuypers, voorzitter, j. l. m. lauweriks, secretaris. |
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 26/The Architect

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 26 (zaterdag 26 juni 1897), p. 126. Publiek domein.
[ 126 ]— „The Architect” van 18 juni jl., bevat een uitvoerig artikel over Delftsch aardewerk, en het volgende stukje over Ierland. „Ierland is rijk aan voorbeelden van voorhistorische monumenten, volgens den heer barlase zijn er 234 dolmens in de provincie munster, 248 in connought, 226 in ulster en 71 in leinster, over het geheel 780. Ook zijn er 50 tumuli met vertrekken en 68 monumenten van verschillende soort.” „Van een tafelsteen van een dolmen in kermonstown, carlow heeft men het gewicht geschat op 100 ton[.]” „Volgens den heer barlase waren de bouwers de voorgangers der Keltische stemmen. Zij waren Cannibalen en hadden zooals men gelooft, deze neiging gemeen met de bouwers der Egyptische pyramiden.”
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 26

| ← Nummer 25 | Architectura Jrg. 5, Nr. 26 (zaterdag 26 juni 1897) | Nummer 27 → |
* Anoniem, Mededeelingen van het Genootschap, [p. 121].
* M.L., Composeeren naar beginselen, p. 121-122.
* Jan Stuijt, Haarlem, p. 122-125.
* Anoniem, Museumterreinen te Amsterdam, p. 125-126.

## Berichten

* Anoniem, De Raad der Gemeente delft heeft […] goegekeurd het voorstel van B. en W. tot herstelling van de 4 spitsen van den Ouden Kerktoren, […], p. 126.
* Anoniem, „The Architect” van 18 Juni jl., […], p. 126.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 26/De Raad der Gemeente Delft

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 26 (zaterdag 26 juni 1897), p. 126. Publiek domein.
[ 126 ]— De Raad der Gemeente delft heeft in hare zitting van 21 juni goegekeurd het voorstel van B. en W. tot herstelling van de 4 spitsen van den Ouden Kerktoren, waarvoor een bedrag van 35,000 gulden zal worden vereischt. Uit dit bericht zoude moeten worden opgemaakt dat de zeer belangrijke som van 35,000 gulden aan de vier hoektorentjes van de Oude kerk te delft, dagteekenende uit de xiiie eeuw, onder leiding van het bureau van Gemeentewerken aldaar zoude worden verwerkt. Het verwekt onze groote bevreemding, dat in de gemeente waar de Polyt. school gevestigd is, men zoo weinig waarde schijnt te hechten aan de wijze waarop dergelijke belangrijke herstellingswerken aan een zeer bizonder monument onzer vaderlandsche kunst zullen worden uitgevoerd. Men kent den spits van dezen toren, geheel van steen opgetrokken op hare halve hoogte door eene uitgekraagde galerij onderbroken. De steenen spitsen zijn in Nederland niet talrijk. Aan zulk een spits de som van 35000 gulden verwerken, dat wijst op zeer ingrijpende maatregelen. Om de verantwoordelijkheid van zulk een werk met goed gevolg te kunnen dragen kunnen bizondere studie van oude bouwwerken en eenigszins uitgebreide ondervinding als eerste vereischte worden gesteld; eischen die gewoonlijk door eene commissie van deskundigen worden gesteld. Vele gemeentebesturen hebben dan ook in dergelijke gevallen op verzoek der betreffende ambtenaren zelven uitgezien naar een of meer personen, welke dien ambtenaar in zulke buitengewone gevallen terzijde kunnen staan. In delft acht men dit alles niet noodig. Toch kunnen we moeielijk veronderstellen, dat de loopbaan van den Directeur van gemeentewerken hem voorheen voldoende gelegenheid heeft gegeven om door opmetingen en uitvoeringen dieper in te dringen in de middeleeuwsche kunst dan de kortstondige studie aan de Pol. School toelaat. Onder het tiental mannen der praktijk, welke in ons Vaderland aan de hier te stellen eischen hoogstens zouden kunnen voldoen, zullen slechts zeer enkelen der gemeentebouwmeesters zijn aan te wijzen. Het is alsnog te wenschen dat de belanghebbende personen mogen inzien, hoe noodig het is om voor dit belangrijk werk het oordeel van een of meer archeologisch ontwikkelde bouwmeesters in te roepen.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 27

| ← Nummer 26 | Architectura Jrg. 5, Nr. 27 (zaterdag 3 juli 1897) | Nummer 28 → |
* Anoniem, Mededeelingen betreffende het Genootschap, [p. 127].
* Anoniem, „Royal Institute of British Architects”, p. 127-128.
* Jan Stuijt, Aanteekeningen omtrent de geschiedenis van den gewelfbouw in Nederland, p. 128-130.
* Anoniem, Correctie artikel Haarlem, p. 130.

## Berichten

* Anoniem, Bij den uitgever P. Noordhoff te Groningen is verschenen […], p. 130.
* Anoniem, Het bestuur der Maatschappij „Arti et Amicitia” […], p. 130.
* Anoniem, De laatste aflevering der „Revue de l’art chrétien” […], p. 130.
# De Telegraaf/Jaargang 24/Nummer 9289/De tramlijn Roermond-Vlodrop

De tramlijn Roermond–Vlodrop.
De tramlijn Roermond-Vlodrop (Roermond-Heinsberg), die tot nu toe slechts tot St. Odilienberg in exploitatie was genomen zal voor geregeld verkeer in de loop dezer maand geopend worden. Stopplaatsen zijn Roermond-Kapel, Melick, St. Odilienberg, Posterholt en Vlodrop. Wanneer de verbinding Vlodrop-Heinsberg tot stand zal komen, is met het oog op de tegenwoordige tijdsomstandigheden, op het oogenblik natuurlijk niet te bepalen.
# De Telegraaf/Jaargang 24/Nummer 9380/De Onafhankelijken

* De Onafhankelijken.
* Zaterdagmiddag om half-drie werd in ’t gebouw, aan den Amstelveenschenweg, de 7de jury-vrije tentoonstelling der Onafhankelijken” geopend. De voorzitter wees op enkele veranderingen in de schikking der doeken, die thans in groepen [ver]deeld hangen volgens hunne k[unstrichtin]g en bracht een woord van dank aan generaal Ophorst, die ook deze tentoonstelling met zijn aanwezigheid vereerde.
* Onder de inzendingen, gedeeltelijk van uitgenoodigden, merkten wij de bekende namen op van: Kees van Dongen, A.H. Gouwe, Joan Colette, Heyenbrock, Martin Monnickendam, Jan Toorop, Thorn Prikker, Veldheer, Lizzy Ansingh, mevr. Th. van Duyl–Schwartze, C. Kickert, D. Smorenberg e.a.
* De beeldhouwer H. A. van den Eynde geeft fragmenten van zijn werk aan het Scheepvaarthuis, verdere plastiek van J. C. Altorf, Georgine Schwartze, J. Vermeleren e.a.
* De tentoonstelling blijft gedurende de maanden Mei en Juni geopend.
# De Telegraaf/Jaargang 21/Nummer 7424/Avondblad/Argentinië

Argentinië.
Door bemiddeling van de Zwitsersch-Zuid-Amerikaansche Bank te Buenos Ayres, heeft het beheer van het Zwitsersche Post-chèque-verkeer een giro-dienst op Argentinië ingesteld, waarbij later Brazilië zal worden aangesloten.
# De Telegraaf/Jaargang 21/Nummer 7700/Argentinië

Argentinië.
De invoer van Argentinië bedroeg gedurende de eerste 9 maanden van dit jaar 317.183.124 goud-pesos of 33.666.236 goud-pesos meer dan in het vorige jaar. De uitvoer beliep 396.624.216 goud-pesos, d.i. 31.815.678 goud-pesos meer dan verleden jaar.
# De Telegraaf/Jaargang 22/Nummer 7945/Ochtendblad/Argentinië

BUENOS-AYRES, 16 Aug. (Reuter). Het Congres kondigde een wet af waarbij de uitvoerende macht geautoriseerd werd den uitvoer van koren en meel te beperken of te verbieden.
# De Telegraaf/Jaargang 20/Nummer 7356/Ochtendblad/Argentinië

Argentinië.
BUENOS-AYRES, 17 Dec. (Tel.) De Kamer heeft het wetsontwerp aangenomen, waarbij het invoerrecht op linnen zakken voor het vervoer van granen wordt opgeheven, evenals dat voor garens, bestemd voor landbouw-doeleinden.
# De Telegraaf/Jaargang 24/Nummer 9337/Avondblad/Tramplannen

Tramplannen.
ROERMOND. 23 Maart. Hedennamiddag had alhier ten stadhuize een vergadering plaats, uitgeschreven door het bestuur van de Centraal Limburgsche Tramweg-maatschappij, welke de lijnen Roermond–Belgische grens en Roermond–Vlodrop exploiteert. Het doel dezer vergadering was, om besprekingen te houden over den aanleg van een stoomtram Roermond–Sittard langs de Maasdorpen.  Behalve het bestuur en de directeur van de voornoemde maatschappij waren aanwezig het college van B. en W. van Roermond, alsmede de burgemeesters van Herten, Linne, Maasbracht, Echt, Ohe en Laak, Roosteren, Obbicht, Grevenbicht, Born, Limbricht en Sittard. Alle aanwezigen waren met de geprojecteerde tramverbinding ten zeerste ingenomen; een definitief besluit werd echter nog niet genomen.  Mocht deze nuttige verbinding tot stand komen, dan zullen tal van dorpen uit hun isolement worden bevrijd.
# De Telegraaf/Jaargang 23/Nummer 9046/Avondblad/Tram Roermond-Kessenich

* Tram Roermond—Kessenich.
* Men meldt ons uit Roermond:
* Donderdagmiddag werd een proefrit gehouden naar de Belgische grens, in tegenwoordigheid van mr. Van der Meulen, vertegenwoordiger van den minister van Waterstaat, dr. Lely, den commissaris der Koningin in Limburg, jhr. Ruys de Beerenbrouck, leden van Ged. Staten, militaire- en burgerlijke autoriteiten, de commissarissen van de tram en tal van genoodigden.
* De ongeveer 17 K.M. lange lijn werd zonder oponthoud afgelegd tot Ittervoort-grens; in de onmiddellijke nabijheid aan den overkant op Belgisch grondgebied, stonden de Duitsche posten. De Kon. Harmonie uit Thorn speelde te Ittervoort eenige nummers, waarna jhr. mr. E. van Afferden in een welsprekende rede het ontstaan van deze tram, waarover reeds vóór 25 jaar sprake was, schetste.
* De commissaris der Koningin sprak een woord van dank, zich verheugend over dezen nieuwen verkeersweg in Limburg.
* Om half vijf werd de terugrit aanvaard door de met vlaggen versierde dorpen, welker inwoners zich langs de tram hadden opgesteld.
* In Roermond werd den genoodigden nog een concert aangeboden in den tuin der Kon. Harmonie, en welk concert ook eenigen tijd door den commissaris der Koningin werd bijgewoond.
* Zoodra het staatstoezicht de lijn heeft goedgekeurd, zal ze in gebruik genomen worden, zeer ten behoeve en genoegen van de bewoners der geïsoleerde streek.
# De Telegraaf/Jaargang 24/Nummer 9312/Avondblad/Tramweg Roermond-Vlodrop

Tramweg Roermond—Vlodrop.
Gisteren had de officieele opening plaats van den tramweg Roermond—Vlodrop. De feestelijk versierde tram, waarin een 100-tal genoodigden hadden plaats genomen, vertrok des namiddags ten 2 uur van het Stationsplein te Roermond. Te Vlodrop aangekomen, werd achtereenvolgens het woord gevoerd door de heeren jhr. mr. Van Aefferden, president-commissaris van de Centrale Limburgsche Tramwegmaatschappij, M. Bongaerts, lid der Tweede Kamer en dr. Van der Meden, afgevaardigde van Z. Exc. den minister van Waterstaat. Deze deelde mede, dat ook de subsidievoorstellen voor den tramweg Roermond—Deurne reeds door minister Lely waren geteekend.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 8/Vragenbus

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 8 (zaterdag 20 februari 1897), p. 50. Publiek domein.
[ 50 ]
| VRAGENBUS. | weled. heeren. |
In het programma voor de prijsvraag „Ontw. v/e. Genootschapsgebouw voor architecten staat: dat „de vrijblijvende achterzijden v/h. gebouw kunnen worden gebruikt voor licht- en luchtaanvoer.” Is deze uitdruking niet voor tweeërlei uitlegging vatbaar? Wat is de bedoelde uitlegging? Mag ik, wanneer op de erfscheiding op eigen grond een muur staat verder dan de huizen reikend, het overblijvende gedeelte muur gebruiken, om lichtopeningen te maken? U beleefd verzoekende, mij op deze mijne vraag te willen antwoorden, liefst zoo spoedig mogelijk, bied ik u bij voorbaat mijn dank.
Het tegenwoordig bestuur is van meening, dat de aangehaalde zin speciaal in het programma is opgenomen om aan te duiden dat, in afwijking van de bepalingen v/h. Burgerlijk wetboek, men in dit geval geheel vrij is ten opzichte van het bezigen der achtermuren van het gebouw.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/De bekende firma J. Boelen Sr.

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 9 (zaterdag 27 februari 1897), p. 56. Publiek domein.
[ 56 ]— De bekende firma j. boelen sr., Sigarenfabrikanten, heeft het voornemen opgevat om op gelijken voet als indertijd door den heer e. brandsma is gedaan een prijsvraag uit te schrijven voor een reclameplaat, dit geschiedt ter herdenking van het 50-jarig bestaan dier firma.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 9

| ← Nummer 8 | Architectura, Jrg. 5, Nr. 9 (zaterdag 27 februari 1897) | Nummer 10 → |
Joh. L., De nieu­we beurs, p. 53-54.
M.L., Boe­ken, p. 54-55.
Viollet-le-Duc, On­der­hou­din­gen over de bouw­kunst, p. 55.
Anoniem, Ver­sla­gen, p. 55-56.
C. Deuzler, predikant, president, A. Buchi, secretaris, In­ter­na­tio­na­le prijs­vraag voor den bouw eener nieu­we ge­re­for­meer­de kerk voor de ker­ke­lij­ke ge­meen­te Aus­ser­zihl in de stad Zü­rich. Pro­gram­ma, p. 56.

## Berichten

Anoniem, Te Pa­rijs zijn de ge­za­men­lij­ke plan­nen der twee nieu­we pa­lei­zen die het oude Pa­lais d’In­du­strie zul­len ver­van­gen door den mi­nis­ter goed­ge­keurd. […], p. 56.
Anoniem, De be­roem­de ka­the­draal van Bour­ges […] schijnt in de stor­men de­zer eeuw haar weer­stands­ver­mo­gen min of meer ver­lo­ren te heb­ben. […], p. 56.
Anoniem, De be­ken­de fir­ma J. Boe­len Sr., Si­ga­ren­fa­bri­kan­ten, […], p. 56.
Anoniem, Dor­drecht, p. 56.
Anoniem, Twee­de Ka­mer, p. 56.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/De beroemde kathedraal van Bourges

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 9 (zaterdag 27 februari 1897), p. 56. Publiek domein.
[ 56 ]— De beroemde kathedraal van Bourges, een der schoonste oude kathedralen van frankrijk, schijnt in de stormen dezer eeuw haar weerstandsvermogen min of meer verloren te hebben. Eergisterenmiddag raakte van de Lourde- of St. Guillaume kerk een vijf en veertig meter hoog zittende zuil los, en sloeg met een donderend geraas op de trappen van de kathedraal neer. De brokken vlogen vijftig meter ver. Drie dames ontkwamen het gevaar ternauwernood. Er schijnt gevaar te bestaan, dat nieuwe fragmenten zullen neerploffen, en men heeft ingrijpende maatregelen moeten nemen, zoowel om het gevaar der voorbijgangers, als om dat voor een der schoonste gebouwen in frankrijk te voorkomen.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/Dordrecht

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 9 (zaterdag 27 februari 1897), p. 56. Publiek domein.
— De gebouwen der tentoonstelling zijn aangenomen door den heer v. driel te dordrecht, voor de som van 74.733 gulden. De minste inschrijving was 73.535, de hoogste 91.600. De begrooting bedroeg 80.000 gulden.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/Mededeelingen betreffende het Genootschap

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 9 (zaterdag 27 februari 1897), [p. 53]. Publiek domein.
[ 53 ]ME­DE­DEE­LIN­GEN BE­TREF­FEN­DE HET GE­NOOT­SCHAP.
1. De 1051ste gewone vergadering zal gebouden worden op woensdag 3 maart a. s. ’s avonds te 8 uur, in het genootschapslokaal American Hotel leidscheplein alhier. AGENDA. a. Mededeelingen van het Bestuur. b. Ballotage van Mejuffrouw c. e. gruntke op de vorige vergadering als gewoon lid voorgesteld. c. Voordracht van den Heer j. e. van der pek, architect te amsterdam, over „Volkshuisvesting.” d. Kunstbeschouwing van den Heer jos. th. j. cuijpers, van het plaatwerk l’art arabe eene groote collectie fraaie platen waaronder verscheidene chromo’s. 2. De Heer jacs. van straaten, architect te utrecht heeft de benoeming tot lid der jury over de genootschapsprijsvragen 1897—1898 aanvaard; deze jury bestaat dus uit de heeren: w. kromhout cz. arch., jacs. van straaten arch, en j. l. m. lauweriks dec. Door het bestuur zullen in overleg met de jury de programma’s worden opgemaakt en deze eerstdaags gepubliceerd. 3. Op de buitengewone genootschaps-prijsvraag voor een „quitantie diploma” zijn antwoorden ingekomen onder de volgende motto’s:
| a. | motto | „buiten” | ingezonden | voor | 25 | jan. | 1897. |
| b. | „ | „een abuis van a. et a.” | „ | „ | „ | „ | „ |
| c. | „ | „a” | „ | „ | „ | „ | „ |
| d. | „ | „b. et b.” |
Deze antwoorden zullen op de a. s. 1051e vergadering worden tentoongesteld. 4. De Heer j. van leeuwen jr. te amsterdam heeft de benoeming der 1050e vergadering tot zaalcommissaris aanvaard. 5. De 3e en 4e aflevering 1896 van het plaatwerk de „architect” zijn aan de abonné’s verzonden. 6. Op de 1e schets-prijsvraag voor 1897 „ontwerp voor eene gesmeed ijzeren brievenbus” zijn ingekomen 3 antwoorden.
| a. | motto | „30° — 60°” |
| b. | „ | „brief” |
| c. | „ | „perseverantie.” |
Op de 1051e verg. worden deze ingekomen antwoorden tentoongesteld.
# Album der Natuur/1860/Palmen van Elche

* 'De ratelpopulier,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (negende jaargang (1860) pp. 224. Dit werk is in het publieke domein.
DE RATEL-POPULIER.
De ratel-populier (Populus tremula), zoo genoemd naar zijn steeds, bij den allerminsten wind, ratelend geluid, veroorzaakt door de grootte van het blad in verhouding tot den zeer dunnen, voor elke draaijing ligt vatbaren bladsteel, is in onze bosschen, op zandgrond, zeer algemeen.
Het is de Espe der Duitschers. Masius herinnert, in zijne Naturstudiën, Leipzig 1858, p. 26, aan de volgende legende, die omtrent dezen boom bestaat:
Toen de Heer nog op aarde omwandelde, zoo verhaalt de Sage, bogen zich alle boomen voor Hem neder; alleen de ratelpopel niet. Daarom werd deze met eeuwige onrust gestraft, zoodat hij bij elken ademtogt des winds schrikt en siddert, even als de Jood ahasuerus, die nooit kan rusten. De afstammelingen van dezen zoo hoogmoedigen boom zijn door de geheele wereld verstrooid, een vreesachtig geslacht, altoos bevend en fluisterend in de overigens zoo rustige wouden.
# Album der Natuur/1860/Ratelpopulier

* 'De palmen van Elche in Spanje,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (negende jaargang (1860) pp. 223. Dit werk is in het publieke domein.
DE PALMEN VAN ELCHE IN SPANJE.
Beroemd zijn de palmenbosschen van Elche en Orihuéla niet ver van Murcia. Bij Elche vooral zijn het geen alleenstaande boomen, maar een werkelijk bosch van dadelpalmen, zonder eenigen anderen boom daar tusschen. Het was een verheven gevoel, zegt rossmassler bij de beschrijving daarvan (in zijne Reise-Erinnerungen aus Spanien, 2te Ausgabe 1857, I, bl. 113—118), toen ik op een helderen, zonnigen morgen in de diepe schaduw trad, welke deze palmboomen gaven, met hunne kruinen van boven geheel aan elkander gesloten. De hoogste dier boomen waren zeker wel 50 voeten hoog en hunne stammen 4 voeten in den omtrek. Het vreemde van het uitzigt voor eenen bewoner van het noorden ligt niet alleen in den eigenaardigen vorm der palmen, maar vooral ook daarin, dat men niet, zoo als in onze bosschen, tusschen de oudere boomen jonge dunne spichtige stammen ziet. Een jonge palm is slechts korter, maar heeft van den beginne af dezelfde dikte als een oudere boom. Vandaar de digte schaduw, die zij met hunne anders zoo smalle bladen geven. De lagere kroonen toch der iets jongere boomen sluiten zich boogvormig van onderen aan de hoogere aan en vormen zoo een voor de zonnestralen bijna geheel ondoordringbaar gewelf.
De eenvoudige onverdeelde stam, die van onderen en van boven doorgaans even dik, of van boven soms dikker is dan digt bij den grond, draagt bladen, die op eene reusachtige vogelveder gelijken. Als de wind door hunne toppen vaart, hoort men geen ruischend geluid, maar een toon, die door het Duitsche woord Rascheln (ons ritselen) het best wordt uitgedrukt. De stam is niet bedekt met eene afzonderlijke schors, zooals onze gewone boomen, maar met de lang aanblijvende voetstukken der bladsteelen, welke niet dan zeer laat en langzaam afvallen en steeds een meer of minder uitpuilenden stomp of voetstuk achterlaten.
De bloemen ontstaan in eenen grooten bundel tusschen twee als messcheeden gevormde en aan de binnenzijde zich openende, meer dan een voet lange schutbladen. De dadelpalm is tweehuizig, dat wil [ 224 ]zeggen, dat de eene stam slechts mannelijke, de andere slechts vrouwelijke bloemen draagt. Bij Murcia kweeken vele landlieden alleen vrouwelijke dadelpalmen aan en koopen dan bij den bloeitijd van elders mannelijke bloeipluimen, welke zij boven in de kroon hunner boomen hangen om het stuifmeel op de vrouwelijke bloemen te doen vallen. Hier heeft dus hetzelfde plaats, wat sinds onheugelijke tijden in Afrika en Azië geschiedt en met regt als eene merkwaardige bevestiging van het Linnaeaansche sexuële stelsel beschouwd wordt.
Het hout der dadelboomen is niet zoo vast als dat van vele tropische palmen. De wortel bestaat uit ontelbare wortelvezels, alle nagenoeg even dik, zonder eenen penwortel (en ook zonder zijtakken), zich als een geweldig groot penseel naar alle zijden in den grond uitbreidend, doch welker vastheid toch groot genoeg is om den boom, ook bij de hevigste stormen, wel bevestigd te houden.
# Album der Natuur/1860/Reusachtige eik

* 'Reusachtige eik te Autrage d' Eschène (Haut-Rhin),' werd gepubliceerd in Album der Natuur (negende jaargang (1860), pp. 351. Dit werk is in het publieke domein.
REUSACHTIGE EIK, te Autrage d' Eschène (Haût-Rhin).
Onlangs is de eik van Autrage, wiens oorsprong tot de tijden der eerste Frankische koningen zoude opklimmen, geveld. Aan zijnen voet bedroeg hij meer dan 14 Ned. ellen in omtrek en 5 N. ellen in middellijn. Bij den oorsprong der eerste takken was de diameter 3 N. ellen; zijne geheele hoogte was 19.40 N. ellen; de kubieke inhoud van zijn hout was ongeveer 48 kub, N. ellen, waarvan 36 goed gezond hout. Een van zijne groote takken was 5 N. ellen in omtrek, een ander 3.50 N. ellen. Deze takken hebben 40 kubieke ellen (stères) bewerkt hout opgeleverd, terwijl de stam, die van den voet tot aan de eerste takken 8 N. ellen hoog is, 126 stères hout voor den handel belooft. (L'Illustration, 1859, p. 32).