OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sinne- en minnebeelden/Aende Heeren Schoutet

| ← Inhout vande privilegie | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats AENDE Eerentfeste Achtbare wijse Voorsienige seer discrete Heeren, Mijne Heeren Schoutet Burgermeesteren Schepenen Raden ende Regeerders der wijt vermaerde Coop-Stadt tot ROTTERDAM | AENSPRAECKE Tot den leser, Op de gheleghentheyt vande veranderinge in desen nieuwen druck → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
AENDE Eerentfeste Achtbare wijse Voorsienige seer discrete Heeren, Mijne Heeren Schoutet Burgermeesteren Sche- penen Raden ende Regeerders der wijt vermaerde Coop-Stadt tot ROTTERDAM.
AL hoewel dat de loffelijcke ende Heerlijcke Conste der Poësie, heden ten daghe van vele Rijmers seer schandelijcken misbruyct wort door het maken ende uitgeven van ydele, wereltsche, vleeschelijcke ende oncuysche gedichten, waer door dat de menschen tot de sonde gekittelt, ende in alle vuile ontuchtige gedachten gevoet ende gestyft worden, waer door dat ooc den toorn Godts tegen desen Landen ende de Ingesetene van dien ontsteken wort, naer het getuychenisse des Apostels Pauli Ephes. 5. cap. En laet u lieden van niemant verleyden met ydele woorden, want om dese dingen wille koompt den toorn Godts over de ongehoorsame kinderen : Soo is het nochtans datter ooc andere gevonden worden, die als Christelijcke Poëten, dagelijcx in het licht geven sodanige Poëmata ende Gedichten die daer dienen tot nootsakelijcke stichtinge, en die selfs voor een God salige ziele aengenaem sijn om te hooren. Onder de welcke dat geensins de minste en is de Achtbare, Hoochgeleerde ende Godvruchtige Heere Jacob Cats, dit niet alleen is een sin-rijc, suyver ende volmaect Poët in onse Nederduytsche tale, maer daer beneven ooc stichtelic, als die niet anders en bedenct nochte en spreect dan tgene dat warachtich is, dat eerlijc is, dat gerechtich is, dat reyn is, dat lieffelijc is, ende dat wel luyt. Phili. 4. cap. Gelijc dat claerlijc blijcken [ - ]can uit dit syn boec gheintituleert Proteus ofte Minne-beelden verandert in Sinne-beelden; tot welckers loff ende prys wy niet en willen seggen, Nam vino vendibili non opus est suspensa hedera, dat is, goede waer die prijst haer selven, alleen soo eygene ic het selvige uwe Achtb. Voor. gants onderdanichlijcken toe, op dat het onder de vleugelen van uwe Acht. Voor. patrocinie te veyliger soude mogen rusten, biddende dat het uwe Ach. Voor. (ooc om des Autheurs wille) met een gunstige ooge gelieven te ontfangen.
De Almachtige God Acht. Vo. Heeren wille uwe Acht. Vo. regeringe ende persoonen met tijdelijcke ende gheestelijcke segeningen overgieten Amen. Desen 2. Marty, 1627.
# Sinne- en minnebeelden/Allenxkens, tot dat Christus een gedaente in ons krijght

| ← ’t Wordt t’samen groot | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats Allenxkens, tot dat Christus een gedaente in ons krijght | REPETE → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
GAL. 4. 19.
Allenxkens, tot dat Christus een ghedaente in ons krijght.
# Sinne- en minnebeelden/Buyght, oft breeckt

| ← Niet al goudt dat’er blinckt | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats Buyght, oft breeckt | EX VULNERE PVLCHRIOR → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
Buycht, oft Breeckt. PET. I. 5.
VVeest met ootmoedicheyt verciert, want Godt wederstaet den hooveerdighen.
# Sinne- en minnebeelden/Dat sy van de banden des duyvels ontgaende

DAT SY VAN DE BANDEN DES DUYVELS ONTGAENDE, ONTWAKEN TOT SIJNEN WILLE.
De netten van de spin, die in de vensters hangen, En konnen maer alleen de kleyne muggen vangen: De wespe met de bie, en al wat hooger sweeft, Maeckt dat het broose raegh op hen geen vat en heeft. Wat kan een moedigh hert sijn goeden wegh beletten? Al wat de werelt spint en zijn maer boose netten. En acht, O weerde ziel! en acht geen losse waen, De wint verstroyt het kaf, maer niet het wichtigh graen.
# Sinne- en minnebeelden/Bly, door slaverny

| ← AMISSA LIBERTATE LÆTIOR | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats Bly, door slaverny | Dwanck leert sanck → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
Bly, door slaverny.
# Sinne- en minnebeelden/Bidt en u sal gegeven worden…

| ← Die vraeght leert klappen | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats Bidt en u sal gegeven worden… | AMOR, FORMÆ CONDIMENTVM → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
LVC. II. 9.
Bidt en u sal ghegeven vorden, soeckt en ghy sult vinden, klopt en u fal opghedaen werden.
# Sinne- en minnebeelden/Buyten gesont, binnen gewont

| ← SINE VULNERE LÆDOR | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats Buyten gesont, binnen gewont | Niet al goudt dat’er blinckt → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
Buyten ghesont, binnen ghewont.
# Sinne- en minnebeelden/Als ick springh, so waechtet al

| ← Mijn last is aen my vast | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats Als ick springh, so waechtet al | Die sonde doet, is der sonden dienaer → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
Als ick springh, so waechtet al.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/Uit de hand te koop (1)

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 17 december 1784, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]UIT DE HAND TE KOOP een van ouds beklante COMMENYS WINKEL en OPSTAND, met deszelfs HUYS en ERVE, waar by ruime Semente Kelder, zeer geſchikt tot een Kaarsſemakery, ſtaande in een Volkryke Buurt; nader te bevragen by DIRK BUS, Kaaskooper op de Haarlemmerdyk, tusſchen de Eenhoornſluis en Binnen-Brouwerſtraat te Amſterdam.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/Uit de hand te koop (2)

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 17 december 1784, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]UIT DE HAND TE KOOP, twee extra fraaye gewerkte groote Silvere SOEP-TERRIENNES, met zyn opſtaande Beelden, en van binnen vergulde Bakken: alsook extra mooye Vergulde SOEP-LEEPELS; te bevragan by H. P. VAN EYSEN en Zoon, Mr. Silverſmit in de Kalverſtraat, by de Osjesſluis, te Amſterdam.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/Zee-tyding

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 17 december 1784, [p. 1]. Publiek domein.
ZEE-TYDING.
ZONDAG den 12 Decemb. in ’t Vlie binnen gekomen. Jacob Labon, de Providentie — — van Sunderland. Hendrik Jans Dik, de Vrouw Egberdina Bergen.
De Wind Noord-Oost, harde Wind, niets na Zee.
MAAND. den 13 Decemb. ’t Vlie binnen gekomen. Harmen J. Bakker, de Vrouw Christina van Hoekzyl.
De Wind Noord-Oost, harde Wind, niets na Zee.
AMSTERD. den 14 Decemb. in Texel binnen gekomen. Egbert Arends, de Jonge Sierts — van Bourdeaux. Joſeph Martsmer, de Hoop — — van Leverpool. Harmen Bakker, de Jonge Uldrik — Noorwegen.
De Wind Noord Oost, niets na Zee.
DlNGSD. den 14 December in ’t Vlie niets gepasſeerd.
De Wind Oostelyk.
AMSTERD. den 15 Decemb. in Texel binnen gekomen. Jan Hulsdorp, de Eliſabeth Louiſavan Bilboa.
De Wind Noord-Oost, na Zee. ’s Lands Snaauwſchip van Oorlog.
Capt. J. E. Drillinger, DE JAGERna Zeeland. Daniel Knuttel, de Dolphyn — — — Curacao. Hendrik Belmer, de Cornelia en Theodoea na Surinamen. Simon Vaartjes, Broederlust — — — dito Hendrik Kryns, de Juffrouw Eleonora Cathar, St. Euſtatius. Abraham Tomas, de Keizer en Koopmandito. Gerben Siebes, de Juffrouw Sophia — Cadix. Hesſel Jans de Jong, de Vrye Vries — Sivielien. Pieter Akkerman, de 2 Gebroeders — Barſelona. George Stewart, the Peggy — — — Rotterdam. De Actien van de O. I. C. 206 op Febr[.] W. I. C. 28½. Eng. O. I. C. 134¼ Eng. Bank 115. Z Zee 65½. 3 Gec. dito 57¼. 4 pCt. Ann. 72½. Omn. —.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/’s Hage den 15 December

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 17 december 1784, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]’s HAGE den 15 December. De Heeren Staaten van Holland en Westvriesland zyn heden wederom vergaderd geweest. ’t Is nu zeker, dat de Hollandſche en Zwitſerſche Gardes, die zich alsnog hier bevinden; aanſtaande Saturdag morgen van hier op Rotterdam zullen marcheeren, en van daar op Breda ſcheep gaan. Heden middag ten 12 uuren zyn de drie Escadrons Gardes Dragonders, die te Leiden in Garnizoen hebben gelegen, hier binnen getrokken, om met het Escadron van het zelfde Regiment, dat hier gelegen heeft, hier Garnizoen te houden. Daar benevens leggen hier nog de Gardes du Corps, en een Escadrom Gardes te Paerd, van wiêr uitmarsch men tot heden niet weet, ſchoon de verſpreide geruchten zulks reeds te kennen gegeeven hebben. Alle de Buitenwagten om ’s Hage zyn gisteren ingetrokken en afgelost, en de Wagthuizen geſloten, zo dat nu buiten geen andere Wagt betrokken wordt, als die aan de Oranjezaal, ’s Princen Huis in ’t Bosch. Men kan onmogelyk met eenige zekerheid zeggen, hoe de zaaken tusſchen den Staat en den Keizer zullen afloopen, vermits ons hier toe echte tyding ontbreeken. De Prins van Waldek, Colonel-Commandant van een Regiment Cuirasſiers, in dienst van den Staat, zal, zo men zegt, ook een Corps Huſaaren, van 2 à 3 honderd Man ſterk, in dienst van deezen Staat commandeeren. Het Plan van den Heer Multa, om een corps te werven, zal, zo men denkt, ook zyn beſlag hebben. Heden avond zyn, waarſchynlyk wegens de ingevallen Sneeuw en Vorst, geen Duitſche Brieven gearriveerd; maar die van den 5 deezer uit den Opper-Paltz ſpreeken geen woord van den marsch der Troupen, die aldaar uit de Keizerlyke Erflanden, proviſioneel in 15 à 16 duizend Man beſtaande, verwacht worden, om naar de Nederlanden te gaan. De Heer Smit, van de Hollandſche Gardes te voet, is gisteren morgen van zyne gedaane Reize alhier geretourneerd.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/Zo lang het beslooten water is

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 17 december 1784, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]ZO LANG HET BESLOOTEN WATER IS, zal alle Dingsdags s’ Morgens ten 7 uuren een WISSEL-WAAGEN afryden van Amſterdam door Nieuwkerk op Zwol, met Pasſagiers en Goederen, voor het Huis van D. V. MAASWINKEL en Zoon, op het Weesperveld, en tot Zwol, voor de Herberg DE VERGULDE EKKER, op den Dyk, alwaar de plaatzen worden gegeeven, en de Goederen worden aangetekent.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 79/'s Hage den 30 Juny

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 2 juli 1784, [p. 1-2]. Publiek domein.
[ 1 ]’s HAGE den 30 Juny. De Heeren Staaten van Holland en Westvriesland zyn heden wederom vergaderd geweest. Zo gezegd wordt is het buiten allen ſchyn van waarheid, dat ’er nog 16000 Man Keizerlyke Troupen in de Nederlanden zullen komen. Brieven van goederhand uit [ 2 ]Duitschland, heden hier aangekomen, zeggen geen woord van den Marsch dier Troupen; ook zyn hier Lieden, die wel onderricht zyn, welke zeggen dat ’er geen 16000 Man Oostenrykſche Troupen in de Nederlanden zyn, daar onder begreepen de bezetting van Luxemburg, eene Vesting die men niet ligt van haar talryk Garnizoen zal ontblooten, zonder dezelve met verſche Troupen te remplaceeren. — De herwaartskomst van den Heer Baron van der Horst, Pruisſiſche Staatstsminister, is ook even onzeker; en men ſtelt dit alles in een gelyken rang met den ophef over de beweeging der Keizerlyke Troupen in Braband, en wel laatſtelyk te St. Nicolaas; vermits de Magt des Keizers aldaar niet vermeerderd wordt, en dus zyn uit die beweegingen geene nadeelige gevolgen te vreezen. De Baron van Reiſchach, Extraördinaris Envoyé des Keizers, continueert nog ſteeds op afdoening van zaaken by Hunne Hoog Mog. aan te dringen. De deliberatien over de Acte van Conſulentſchap, tusſchen Zyne Hoogheid en den Hertog van Brunswyk Wolffenbuttel, zyn in de Vergadering van Holland nog niet ten einde gebragt. De houding en het gedrag van den ouden Veldmaarſchalk hebben tot verſcheide Vertellingen aanleiding gegeevn, op welken echter geen den minſten ſtaat te maaken is, zo lang men het beſluit der zaake niet ziet. Met recht worden alle die Vertellingen aangemerkt als uitſtrooiſels der Engelſche Cabaale, om zich in de beſlommering, waar in zy zyn, zo lang doenlyk is ſtaande te houden.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 79/A. van Poot, A. Molleman, A Wessels en J. H. Viruly

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 2 juli 1784, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]A. VAN POOT, A. MOLLEMAN, A. WESSELS en J. H. VIRULY, Makelaars, zullen op Donderdag den 29 July, in de Nes, in de Brakke Grond, Verkoopen: Een Party van circa 1000 Blokken BANKAS-THIN, en dat by Cavelingen van 50 Blokken, leggende in een Kelder onder het Huis van de Heeren HOPE en COMP., op de Keizersgragt, by het Molenpad, en aldaar daags voor en op den Verkoopdag te zien.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 79/Berlyn den 24 Juny

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 2 juli 1784, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]BERLYN den 24 Juny. De Prins Hendrik zal, volgens loopende geruchten, den 28ſten deezer op reize gaan. Hy zal eerst eenige Duitſche Hoven bezoeken, vervolgens naar Lauſanne in Zwitſerland, en eindelyk naar Frankryk gaan. De verwachting waar in men hier algemeen geweest is, als of de Koning van Zweeden, op de Reize naar zyne Staaten, een kort bezoek aan ons Hof zou komen afleggen, is nu geheel verydeld, vermits zyne Zweedſche Majeſteit voorneemens is, by Hoogstdeszelfs vertrek van Parys, rechtſtreeks naar zyne Staaten te reizen.
# Nederlandsche Courant/1784/Nummer 79/Abraham Jolles en J. H. Stuyver

* Afkomstig uit de Nederlandsche Courant, vrijdag 2 juli 1784, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]ABRAHAM JOLLES en J. H. STUYVER, Makelaars te Amſterdam, zullen op Maandag den 19 July in ’t Oudezyds Heeren Logement Verkoopen: Een Weldoortimmerd WINKEL-HUIS en ERVE, ſtaande en geleegen op het Rockin, Westzyde, de Noordhoek van de wyde Capelſteeg, daar zedert 76 Jaaren met veel ſucces Tabaksneering in is gedaan, breeder by Biljetten. De Bewyzen van Eigendom en Veilconditien zullen vier dagen voor en op den Verkoopdag te zien zyn, ten Compt. van den Notaris DOMINICUS VAN VIANEN, op ’t Rockin, op de hoek van de Gaperſteeg, te Amſterdam.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Sanita (2)

| ← Sa­ni­ta. Ge­sond­heyt | ‘Sa­ni­ta. Ge­sond­heyt’ door Ce­sa­re Ri­pa | Fe­del­ta. Ge­trouwig­heyt → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 162. Publiek domein.
Sanita. Geſondheyt.
EEn Vrouwe van een ſtout opſicht en van bedaeght Ouder, die mette rechter hand een Henne hout, en mette Slincker een Slange. De Henne wort haer gegeven, om datmen dieſelve by den Egyptenaers aen Æſculapius plagh te offeren, en deſe was een beeld van de Geſondheyt, overſulx ſeytmen dat ſodanige ſlagh van offerhande, daer toe geſtelt was, om dat het vlees van de Hennen ſeer licht was om te verteeren, en overſulx voor den krancken een ſeer voorderlijcke ſaecke. Hier van heeftmen een ſeer klaer getuyghnis by M. Angelus Colotius: en die getuyghde, datter een groote menighte van Hennevoeten, onder de aerde opgegraven waeren, by die bergh en die plaets, op de welcke binnen Romen, het beeld van Æſculapius hadde geſtaen, een plaets die tegenwoordigh Vivajo genaemt wort. Want wie ſoude oyt hebben konnen raeden, waer ſoo grooten getal van Hennepooten van daen quam, ’t en waere het aldaer de maniere geweeſt was, de overblijfſelen van de offerhande, te laten leggen? De Slange is oock een teycken van de Geſondheyt en behoudeniſſe, want zy wort alle Iaeren vernieuwt en als weder jongh; is ſeer vaſt van leven, ſterck en geſont. En gelijck wy elders geſeyt hebben, ſoo is die oock goed tot veele Medicinen. Siet het beeld van de Medicine of Geneeskonſt.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Santita

| ← Cie­lo. De He­mel | ‘San­ti­ta. Hey­lig­heyt’ door Ce­sa­re Ri­pa | Splen­do­re del no­me. Heer­lijck­heyt of glans van een goe­de Nae­me → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 193-194. Publiek domein.
Santita. Heyligheyt.
EEn Vrouwe van uytnemende ſchoonheyt, met blonde hoofdhayren, als goud, [ 194 ]die ſlechtlijck over de ſchouderen geſtreelt zijn: hebbende een Mantel van ſilver laecken, en ’t aengeſicht ten Hemel gekeert, als of zy in den Geeſt was opgetoogen: ſtaende mette handen te ſaemen gevouwen, en verre van der aerde ten Hemel opgeheven: boven haer hoofd is een Duyve, uyt wiens mond een ſtraele ſchiet, die haer omſchijnt, maeckende ’t gantſche lichaem van dit beeld klaer en doorluchtigh. De hooghſte ſchoonheyt, die dit beeld vertoont, wordt uytgedruckt, dat hoe de Creature naerder by God is, hoe zy meerder van ſijne ſchoonheyt deelachtigh wort: en daerom gelijck een heylige en ſalige ziele, met haere ſchoonheyt, voor den alderopperſten God uytblinckt, alſoo gaet zy oock alle paelen van ſchoonheyt te boven. De hoofdhayren, op de maniere, als gefeyt is, bedieden, datmen ſijne gedachten niet moet keeren nae de ydelheyd en cierſelen des lichaems, weſende beletſels van de ſaligheyt, maer datmen altijt op de eenvoudigheyt en ſuyverheyt der ziele, moet acht ſlaen. Haer wort een ſilvere laeckens Mantel gegeven, om te doen verſtaen, dat het de Heyligheyt betaemt, datmen reyn en ſuyver zy van alle beſmettingen die in eeniger wijſe, dieſelve ſouden mogen verdonckeren en beſoedlen. Waer over D. Thomas ſeyt, de Heyligheyt is volmaeckt en vry van alle onſuyverheyt, en geheel een onbeſmetlijcke reynigheyt. Zy hout haer geſicht ten Hemel gekeert en de handen te ſamen gevoeght, als weſende in Godlijcke verwonderingen opgenomen, overmits de Heyligheyt geheel met God vereenight, in de locht opgeheven, en tot God gekeert is, om te betoonen, datſe van de Werreltsche en aerdſche dingen verre is afgeſcheyden. De Duyve, met de klaerblinckende ſtraele, die deſe beeldeniſſe op ’t hoofd heeft, en haer omſchaduwt, bediet, dat God de Heere niet alleen eene heylige en ſalige ziele bedeckt, tot ſich neemt, en ſijnder heyliger genaede waerdigh maeckt, maer oock alle die geene, die in oprechte en heylige wegen wandelen, die ons ter ſaligheyt geleyden. Waer over Ioannes ſeyt, de genaede en waerheyd is ons door Chriſtum geſchiet: en in den 84 Pſalm ſeyt David, genaede en eere ſal de Heere geven.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Sanguigno

| ← Co­le­ri­co. Co­le­ri­co of d’op­loo­pen­de Na­tue­re, door ’t vier af­ge­beelt | Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants (1644) door Cesare Ripa et al. San­guig­no of Bly­gees­ti­ge, door de lucht af­ge­beeld, p. 75-76 | Fleg­ma­ti­co de Dof­fe, door ’t wae­ter af­ge­beeld → |
* Uitgegeven in Amstelredam door Dirck Pietersz Pers.
Sanguigno of Blygeeſtige, door de lucht afgebeeld.
EEn blygeeſtigh lachend Ionghman, met een krans van verſcheyden bloemen op ’t hoofd, poeſeligh van lichaem, en boven dat blonde hoofdhayren, met roode en witte verwe in ’t aengeſicht gemengelt, ſlaende op een Luyte: en door ’t herdrayen van de oogen ten Hemel, geeft hy te kennen dat het vier en de ſangh hem aengenaem is. Aen d’eene ſyde ſal een Geyte ſtaen met een bos druyven in den mond, aen d’ander ſyde een opgeſlagen Musijck-boeck. Een vrolijck lachend Ionghman met een [ 76 ]bloemekrans wort de Sanguine geſchildert, want in die geene daer het gemaetighde en volmaeckte bloed de overhand heeft, daer uyt komen de ſuyvere levendige en ſcherpſinnige geeſten voor den dagh, waer uyt de lach en vrolijckheyt voort komen, overſulx ſoo zijnſe vermaecklijck en boertigh, beminnende het ſpeelen en ſingen gelijck Hippocrates ſeght. Dat hy vleesachtigh en poeſel is, bediet, dat door de mededeelende kracht die in de Sanguine ſeer ſterck is, een poeſel en vet lichaem voort komt. Met root en wit is hy gemaelt, om dat Avicenna ſeyt, dat deſe verwe de overvloed van ’t bloed uytdruckt, en daerom ſeght Galenus, dat de vochtigheyd diewelcke in ’t lichaem de overhand heeft, de verwe aen ’t vlees geeft. Het Geytjen met een bos druyven in den mond, bediet dat de Sanguine tot Venus en Bacchus ſeer genegen is. Door Venus wort de Natuere van ’t Geytjen verſtaen, weſende dit dier ſeer totte geylheyt genegen, gelijck Pierius ſeght. En door den Druyvetros wort Bacchus verſtaen: Waer over Ariſtoteles in ſijne xxxi voorſtellinge ſeyt, dat dit in de Sanguine gebeurt datſe veele ſaedts hebben, ’t welck oorſake is van de Minneluſten: gelijckmen oock in de dichten van de Schole van Salerne kan leſen.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Scandolo

| ← Ca­la­mi­ta. El­len­de in ’t ge­meen | ‘Scan­do­lo. Er­ger­nis­se’ door Ce­sa­re Ri­pa | Se­ve­ri­ta. Ernst­haf­tig­heyd → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 121-122. Publiek domein.
Scandolo. Ergerniſſe.
EEn oud Man, metten mond open, en de hoofdhayren konſtlijck gekrult, met een witte baerd, ſchoone kleederen die ſeer koſtelijck geborduyrt zijn, houdende in de rechter hand een troefſpel opentlijck ten toon, mette ſlincker een Luyte, en voor ſijn voeten leyt een Fluyte met een opgeſlaegen Muſijckboeck. [ 122 ] De Ergerniſſe wort oud geſchildert, om dat de Ergerniſſen, die by de Oude begaen worden, van meerder opmerckinge zijn, als die van jonge luyden gedaen worden, gelijck Petrarcha ſeyt: ’t Is niet ſoo ſchandigh, wanneer een jonge ſondight, als een oude. Dat hy den mond open hout, bediet, datmen niet alleen met wercken, maer oock met woorden, die buyten de paelen der eerbaerheyt geſproken zijn, groote Ergerniſſe geeft, want zy doen daer door andere tot quade wercken vervallen, tot ſchaede en ondergangh der ſelven, gelijck D. Thomas mede verhaelt. De gekrulde hoofdhayren, de witte baerd konſtlijck geſtreelt, ’t ſchoone kleed en de bovengenoemde inſtrumenten, vertoonen, dat het een groote Ergerniſſe in een oud Man is, ſwaere ſaecken te laeten verlooren gaen, en ſich totte dertelheyt, gaſtmaelen, ſpeelen, troeven en andere dertelheden te begeven. Waer over Cornel. Gallus ſeyt:
’t Is ſchandigh dat een oud Man praelt, En door ’t ſnoo leven ſchand behaelt, Door ſpotten, braſſen, vuyl geſanck, Dees vreughd ellendigh valt en kranck.
Seneca ſeyt oock in ſijn Hippolitus:
De Ionghlingh ſtaet de vreughd best an, Maer ſtaetigheyt past d’oude Man.
Dat hy ’t troefſpel hout, dat het een yder ſien kan, is een klaer teycken van Ergerniſſe, en beſonder in d’Oude, om dat hy alleene het ſpel niet verlaet, maer geeft daer boven den Iongelingen ſtoffe, om ſijn quade voordaed nae te volgen.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Sardegna (1)

| ← Cor­si­ca | ‘Sar­deg­na’ door Ce­sa­re Ri­pa | Sar­deg­na → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 251. Publiek domein.
Sardegna.
EEn Vrouwe ſterck van lichaem en geelachtig, ſtaende op een ſteen, die een Menſche voet gelijckt, met waeter omcingelt. Zy ſal een krans van Olijven om ’t hoofd hebben, met groene kleederen. Ter ſijden ſalſe een Dier hebben Mufalus geheeten, dat gelijk Leand. Albertus ſeyt, huyd en voeten heeft als de Herten, en de hoorens als de Bocken, maer die verkeert zijn om gebogen, ſoo groot als een middelbaer hert. In de rechter een boſſel kooren-ayren, en in de ſlincker hand een tack Sardonia of Ranuncula. Plinius verhaelt dat Sardegna genaemt is Sandalion, nae de gelijckeniſſe van een ſchoe of voet, waer over die oock op een ſteen geſet is, daer het waeter omme ſpoelt, om een Eyland uyt te drucken.