# Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 74/Nummer 275/Avondblad/Boeken, enz.

* Boeken, enz.
* Schilderkunst.
* Onder den titel De Nieuwe Beweging in de Schilderkunst heeft de heer Theo van Doesburg bij de Techn. Boekh. en Drukkerij J. Waltman Jr. te Delft, een opstel van 44 bladzijden druks, waaraan een reeks reproducties van werken is toegevoegd, uitgegeven.
* Het laatste der XVIII hoofdstukjes moge hier worden overgenomen:
* „Daar in den ouden kunstvorm deze universeele scnoonheid nlet volkomen kon worden uitgesproken, was er een nieuwe vorm noodig en deze nieuwe vorm werd in dezen tijd door de sohilders van Europa gevonden. Het spreekt echter vanzelf, dat de nieuwe beginselen in de schilderkunst niet voor altijd geldend zullen blijven. Wanneer op het niveau, waarop de schilderkunst als beeldende kunst thans staat, alles gezegd zal zijn, zal ook hieruit weer een nieuwe aesthetische mogelijkheid voortkomen, die het uitdrukkingsgebied zal vergrooten en den menschelijken geest weder in opwaartsche richting zal verplaatsen. Niet de toegepaste, maar de monumentaal-samenwerkende kunst ligt voor ons, waarin de verschillende geestelijke uitingswijzen (bouw-, beeldhouw, schilderkunst, muziek en het Woord) harmonisch – d. i. elk afzonderlijk winnende door medewerking eener andere – tot verwezenlijking van eenheid zullen komen. Niet op verbrokkelde toepassing zal de geest van den nieuwen kunstenaar gericht zijn maar op monumentale samenwerking.
* Velen zijn het er over eens geworden, dat de kunst van dezen tijd zich „bizonder leent voor toegepaste kunst”. Niets is minder waar. Wie hoorde er ooit van toegepaste dichtkunst, toegepaste literatuur, toegepaste muziek (uitgezonderd de propagandamuziek!) in werkelijkheid leent de kunst zich, niet voor toepassing of zij houdt op kunst in den besten zin te zijn. De kunst deelt zich mede aan de fijne stof en vindt daarin haar zelfstandigheid. Het geval wil echter (met voorbeelden uit alle groote stijlperioden zou dit te bewijzen zijn) dat de kunstenaar genoodzaakt wordt, datgene wat de menschheid niet in den hoogsten vorm, d. i. tevens in de fijnste stof, aanvaardt, in lageren vorm, d. i. in grovere stof, aan te bieden. Zóó, dus op zeer tragische wijze, omdat de kunstenaar een concessie doet, ontstaan uit de hoogste aesthetische uitingen de toegepaste vormen van kunstnijverheid enz. De practische waarden verstikken in deze uitingen de geestelijke, totdat een practische overwaarde een geestelijke minderwaardigheid doet ontstaan.
* Met de monumentale kunst der toekomst, zal het iets geheel anders zijn, daarin zal elke kunstuiting, aanschouwelijk of hoorbaar, in den meest volstrekten vorm tot verwezenlijking en door een harmonische samenwerking van Materie en Geest, tot de hoogste aesthetische oplossing komen.”
* Tooneelkalender.
* Van het tooneel en zijn gestalten hebben en houden velen heugenis; dies zal ook menigeen zeker gaarne den Tooneelkalender bezitten door M. M. Couvée te ’s-Gravenhage uitgegeven, waarvan de plaatjes in een album bewaard kunnen worden. Plaatjes van speelsters en spelers in rol en ook wel van meer dan één, dus van spel. Nr. 1 geoft Louis Bouwmeester in Lodewijk XI, nr. 2 zijne zuster als Adrienne Lecouvreur. nr. 3 Verkade als Macbeth, nr. 4 Enny Vrede in Een ideaal echtgenoot, nr. 5 Royaards in Driekoningenavond. Dan ziet men o.m.: Vasantasena, de Gecroonde Leersse, een sympathiek portret van Mien Duymaer van Twist. Warmelo in Freuleken, La Chapelle in Lancelot, Enny Vrede als Lady Macbeth, Musch: in De Quinoye.