OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Album der Natuur/1860/Robert Brown

* 'De eerste stap van Robert Brown op den weg tot zijnen wetenschappelijken roem,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (negende jaargang (1860), pp. 126-127. Dit werk is in het publieke domein.
DE EERSTE STAP VAN ROBERT BROWN OP DEN WEG TOT ZIJNEN WETENSCHAPPELIJKEN ROEM.
Von martius deelt in eene redevoering over den in het vorige jaar overleden robert brown, dien hij den grootsten plantenkenner noemt, dien de wereld ooit heeft voortgebragt, de volgende weinig bekende bijzonderheid uit zijnen jeugdigen leeftijd mede.
Brown was als vaandrig en assistent-chirurgijn geplaatst bij een Schotsch regiment, dat op de westelijke kust van Ierland in garnizoen lag. Daar ontdekte hij een klein plantje, de Eriocaulon septangulare, dat echter merkwaardig is, omdat het de eenige Europesche vertegenwoordiger is eener overigens uitsluitend Amerikaansche familie van planten. Deze ontdekking was de aanleiding, dat hij zijn verder leven aan de botanie wijdde, want, toen hij in den zomer van 1898 een tot werving uitgezonden gedeelte van zijn regiment naar Londen vergezelde, en bij die gelegenheid een bezoek bragt aan zijnen vriend Dr. withering te Edgbarton, nabij Birmingham, haalde de laatste hem over, deze plant en zijne daarover in het werk gestelde onderzoekingen aan Dr. dryander te toonen. Deze geleerde botanist, de bibliothecaris van Sir joseph banks, verwonderd over de naauwkeurigheid van het onderzoek en over de juistheid der daaruit afgeleide besluiten, beval den jeugdigen man als een toekomstig meester in het vak aan, en van dien tijd af hield Sir joseph banks niet op met hem blijken te geven eener vaderlijke toegenegenheid. Brown werd voor banks een welkome gast bij zijne door vele andere geleerden bijgewoonde ontbijten, en in December 1800 stelde deze hem voor aan de regering als natuuronderzoeker bij de expeditie naar Nieuw Holland, onder kapitein flinders, welke toen uitgerust werd. Robert brown verliet op deze roepstem de militaire loopbaan, kwam weldra [ 127 ]in Londen terug en zeilde den 18den Julij 1801 in den Investigator van Spitehead naar het nieuw ontdekte werelddeel, om daar de schatten te verzamelen, die hem later tot een der beroemdste mannen onzer eeuw zouden verheffen.
# Album der Natuur/1860/Noordelijkste grens aardappelbouw

* 'De wierzee in den Atlantischen Oceaan,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (negende jaargang (1860), pp. 384. Dit werk is in het publieke domein.
DE WIERZEE IN DEN ATLANTISCHEN OCEAAN.
In de Annales hydrographiques van 1857 komt eene verhandeling voor van den zeekapitein seps, betreffende de waarnemingen en navorschingen, die hij over de Fucus-banken, de Sargasso-zee der Portugezen in den Atlantischen oceaan, in het werk gesteld heeft. Hij is namelijk van oordeel, dat de Fucus zich aan de oppervlakte van de zee voortplant, maar hij voert daarvoor slechts zulke gronden aan, die van het uitwendig aanzien der planten, niet van physiologische onderzoekingen afgeleid zijn. Hij bestrijdt het gevoelen, dat de Sargasso-zee de verzamelplaats der wieren zijn zou, die de golfstroom uit den Mexicaanschen zeeboezem met zich voert, zoo als rennell beweerd heeft. Hij houdt daarentegen staande, dat de Sargasso-zee veel meer als de bron beschouwd moet worden, waaruit die verstrooide en gewoonlijk gestorvene massa's Fucus voortkomen, die men in de zee der Antillen, ten zuiden van St. Domingo en Portorico, in den Mexicaanschen zeeboezem en in den golfstroom zelven ontmoet. De stroomingen en winden zijn volgens zijn oordeel de eenige oorzaken, dat de in zoo groote menigte opgehoopte waterplanten eene zekere bepaalde ruimte niet kunnen verlaten. Men heeft deze ruimte tot hiertoe in 't algemeen te naauw begrensd, als men haar tusschen de 20° en 36° noorderbreedte en 30° tot 50° westerlengte van Parijs beperkt. Hare uiterste grenzen reiken veeleer oostelijk tot 30° en westelijk tot 81 westerlengte, zuidelijk tot 16° of 17° en noordelijk tot 38° noorderbreedte. Hij merkt daarbij op, dat tusschen 41° en 47° lengte meestal zeer weinig Fucus gevonden wordt, zoodat de ophoopingen dezer waterplanten hoogst waarschijnlijk in twee groote banken gescheiden zijn. Deze ontzaggelijke wierverzamelingen zijn een zoo belangrijk verschijnsel, dat het wel der moeite waard is ze aan een naauwkeurig onderzoek te onderwerpen.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Equita (2)

| ← Equi­ta. Bil­lijck­heyt. nae de Me­dag­lie van Gor­dia­nus | Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants (1644) door Cesare Ripa et al. Equi­ta. Bil­lijck­heyt, in veele Medaglien, p. 64 | Equi­ta. Bil­lijck­heyt → |
* Uitgegeven in Amstelredam door Dirck Pietersz Pers.
Equita. Billijckheyt, in veele Medaglien.
EEn Maeghdeken dat ontgort is, houdende met d’eene hand een Waeghſchaele, die in den evenaer hanght, en met d’ander een elle of maetſtock.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Errore

| ← Ho­mi­ci­dio. Dood­slagh, Man­slacht | Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants (1644) door Cesare Ripa et al. Er­ro­re. Doo­lin­ge, Mis­ver­stand, p. 94-95 | Chia­rez­za. Door­luch­tig­heyd → |
* Uitgegeven in Amstelredam door Dirck Pietersz Pers.
Errore. Doolinge, Miſverſtand.
EEn Man als een Wandelaer, hebbende de oogen verbonden, taſtende met ſijnen ſtock nae den wegh, om dat hy ſoude ſeecker gaen, want de doolinge gaet gemeenlijck by de onwetentheyt. De doolinge nae de meeninge der Stoiken is van den wegh afſlaen, en van den rechten ſtreeck af wijcken, gelijck niet te doolen, is op den rechten wegh wandelen, ſonder van d’een of van d’ander ſyde, daer van af te treden, alſoo dat alle de wercken onſes lichaems en verſtands konnen geſeyt worden een pelgrimagie of reyſe te zijn, nae de welcke, ſoo wy niet ſtruyckelen, totte geluckſaligheyt verhopen te geraecken. Dit vertoont ons Chriſtus onſe Heere, wiens wercken ons al te ſaemen tot onderwijſinge dienen, wanneer hy ſijne Diſcipulen als een Pelgrim verſcheen. En God beveelt aen ’t Volck Israel in Levitico, datſe niet van hem ſouden afwijcken, noch ter ſlincker noch ter rechter ſyde. Hierom behoort men de doolinge als een Pelgrim of Wandelaer af te maelen, om datter geen doolinge kan [ 95 ]weſen, ſonder overtredinge van onſe wercken of gedachten, gelijck geſeyt is. De verbonden oogen druckten uyt, wanneer de oogen des verſtands verblint zijn met het deckſel van Wereltſche voordeelen of anders, dat men dan lichtlijck in doolinge vervalt. De Stock, waer mede hy nae den wegh taſt, wort genomen voor de ſinnen, gelijck het oogh voor het verſtand, want gelijck de ſtock meerder gevoelijck en lichaemlijck is, ſoo is daer en tegen het oogh min gevoelijck en meer geeſtelijck. En ſoo wort dit in ’t kort aengemerckt, dat die geene die door den weg van de ſinnen gaet, kan lichtlijck in alle ſyne treden doolen, indien hy de overweginge van ’t verſtand daer niet toe brenght, het zy oock tot wat ſaecke dat het wil. Dit ſelve en noch meer, betoont de onwetentheyt noch klaerder, die daer neffens oock is afgemaelt.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Esperienza

| ← Am­bi­tio­ne. Eer­sucht, […] | ‘Es­pe­rien­za. Eer­vae­rent­heyt, On­der­vin­dinge’ door Ce­sa­re Ri­pa | Van de vier Eeuwen → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 124. Publiek domein.
Esperienza. Eervaerentheyt, Ondervindinge.
EEn oude Vrouwe in ’t goud gekleet, houdende in de rechter hand een ſtock, alwaer met ſchoone krullen een letterrol omgeſlingert is, waer op ſtaet Rerum magiſtra, dat is, Leermeeſterſche der dingen, en in de ſlincker hand een Wiskonſtigh quadrant, aen de rechter ſyde, op der aerde, ſal een vat met Vier ſtaen, dat ſeer fel brand, en aen de ſlincker ſyde een toetsſteen, met het bewijs datter goud en ſilver opgeſtreken is. Oud wortſe gemaelt, overmits men niet alleen, door den tijd, in kenniſſe komt, maer men krijght oock de Eervaerentheyt in alle dingen, gelijck Ovidius in ſijn herſcheppinge ſeyt: ’t gebruyck komt door veele Iaeren. Manilius verhaelt, dat ons door ’t lang gebruyck, d’ondervindige den wegh heeft geweſen. Ariſtoteles in ſijne Zeedekonſt, de langheyt des tijds maeckt de ondervindinge. In ’t goud wortſe gekleet, om dat, gelijck het goud in meerder achtinge en waerde is boven alle andere Metallen, alſoo is oock de Eervaerentheyt boven alle andere wetenſchappen, daerom houtſe in de rechter hand een rijsken, als boven, om te bewijſen, dat de Eervaerentheyt een Heerscherinne en Meeſtersche is van alle dingen. Ariſtoteles ſeght, de Ondervindinge is een kenniſſe van alle dingen in ’t beſonder, maer de konst is van de algemeene. Het Geometriſch quadrant hout zy, om datmen daer door een vaſte proeve neemt, en de Ondervindinge doet van de hooghde, diepte, breete en langhte te meeten, door de deylingen van de graeden, en vermeerderinge van de getallen, die op dit inſtrument worden gevonden. Het vier worter ter ſyden geſtelt, om datmen daer door verſcheyden proefſtucken en ontallijcke ondervindingen toeſtelt, gelijck Iſidorus verhaelt. En Bocatius ſeyt in ’t xii boeck van de afkomſt der Goden, datmen ſonder het vier geene ſlag van metallen noch gieten noch wercken kan: jae daer is naulijx eenig dingh, dat niet door ’t vier wort bearbeyt en gemaeckt, als glas, goud, ſilver, loot, koper, yſer, metael, &c. jae oock de Medicinen. Door ’t vier wort het yſer voortgebracht en, getemt, door ’t vier wort het goud volkomen geſuyvert, door ’t vier verbranden de ſteenen en de mueren voegen sich dicht in een, het vier koockt de ſwarte ſteenen en maeckt dieſelve wit, en ’t vier verteert het witte hout tot ſtof, en maeckt daer van ſwarte koolen, van hart hout ſachte ſtoffe, van verrotte dingen maeckt het welrieckende, het ontdoet vaſte dingen, en de loſſe maeckt het vaſt, harde dingen maeckt het weeck, en het weecke maeckt het hart. Wy konden hier boven noch veele dingen verhaelen, maer om niet verdrietigh te zijn, ſullen wy ’t ſelve naelaeten, en ſullen in ’t korte een weynigh van den toetsſteen verklaeren, diewelcke anders niet wil ſeggen, dan dat de proeve en de eervaerentheyt het rechte aſſay ofte toutſe zijn van alle metallen.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Eternita (2)

| ← Eter­ni­ta. Eeuwig­heyt | ‘Eter­ni­ta’ door Ce­sa­re Ri­pa | Eter­ni­ta. Eeuwig­heyt of ge­duy­rig­heyt → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 127. Publiek domein.
Eternita.
EEn Vrouwe die twee gekroonde hoofden draeght, in yder hand eene, met dit opſchrift: Æternitas Augusti & Sc.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Emulatione (2)

| ← Emu­la­tio­ne. Af­gonst, Pri­ckel tot eere. Strijd om leer, is pri­ckel van eer | Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants (1644) door Cesare Ripa et al. Emu­la­tio­ne. Af­gonst van eere, of pri­ckel, p. 22-23 | In­dul­gen­tia. Af­laet, nae de uyt­beel­din­ge van An­to­nius Pius → |
* Uitgegeven in Amstelredam door Dirck Pietersz Pers.
Emulatione. Afgonſt van eere, of prickel.
Een ſchoone, jonge vrouwe, met naeckte armen en blonde hoofdhayren, gekrult, met aerdige locken geciert, en een ſchoon hulſel op ’t hoofd. De kleederen ſullen beknopt en groen weſen, ſtaende vaerdig om te loopen, hebbende de voeten gevleugelt, en in de rechter hand ſal zy een ſpoore, of een doorne bos hebben. De Afgonſt, na Ariſtotelis meeninge, is een [ 23 ]ſmerte, die welcke doet, dat wy ons laeten voorſtaen eenige eere of goed in yemand te konnen ſien, die met ons van gelijcke aert en natuere is, en waer toe ons mogelijck dunckt, dat wy oock konnen geraecken: en deſe droef heyt komt daer van niet, dat hy die eere of dat goed niet heeft, maer om dat hy dat ſelve oock wil hebben, en hy heeftet niet. Iong word zy geſchildert, om dat de Afgonſt meeſt in jonge luyden heerſcht, weſende alſdan ſtoutſt en kloeckmoedigſt. De blonde en gekrulde hoofdhayren zijn de gedachten die de Afgonſtige jonge luyden totte eere prickelen. Het groene beknopte kleed, bediet de hope om ’t geene te bekomen dat men begeert. De naeckte armen en gevleugelde voeten, en het bewijs van ’t loopen, bedieden de vaerdigheyt en ſnelligheyt, iſſet niet om voorby te loopen, ten minſten om ſich, die met een loflijcke en deugdige aert geciert zijn, gelijck te ſtellen. De ſpooren, daer van ſeyt Cavalcante in ſijne welſprekens konſt; de Afgonſt is een ſpoore, die dapper prickelt: en weckt niet alleen de quaedaerdige op nae anderer luyden goed en welvaeren, gelijck als de nijdige: maer zy drijft oock de goede en fraeye verſtanden voort, om te verkrijgen ’t geene zy in anderen ſien, dat haer ſoude mogen ontbreecken. Hierom ſeytmen, dat de afgonſtige deugd haer ſpooren heeft gegeven. Stimulos dedit aemula virtus.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Equalita

| ← Vgua­li­ta. Gelijck­heyt | ‘Equa­li­ta. Gelijck­heyt, ge­lijck die te Ro­men in de Boeck­zaele is ge­schil­dert’ door Ce­sa­re Ri­pa | Oc­ca­sio­ne. Ge­le­gent­heyt → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 146. Publiek domein.
Equalita. Gelijckheyt, gelijck die te Romen in de Boeckzaele is geſchildert.
ZY maelden een Vrouwe af, die in yder hand een toortſe hiel, ontſtekende d’eene toortſe door d’ander.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Equita (3)

| ← Equi­ta. Bil­lijck­heyt, in veele Medaglien | Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants (1644) door Cesare Ripa et al. Equi­ta. Bil­lijck­heyt, p. 64 | Soc­cor­so. By­stant, Hul­pe → |
* Uitgegeven in Amstelredam door Dirck Pietersz Pers.
Equita. Billijckheyt, van P. Frat. Ignatius.
EEn Vrouwe die een Lesbiſch liniael van loot in de hand heeft. Want die van Lesbien, bouwden met ruwe holle ſteenen, en maeckten die alleene glat van onder en boven, en om dat deſe lijne van loot was, ſoo boogh ſich dieſelve nae de leeghte van den ſteen, ſonder dat het daerom van ſijn rechtigheyt iet verloor: alſoo buyght en neyght ſich de Billijckheyt nae de menſchlijcke onvolmaecktheydt, maer daerom wijcktſe niet af van het Rechtſnoer der Gerechtigheyt. Deſe beeldeniſſe is gemaeckt van P. Ignatius, Biſſchop van Alatri, een treflijck Wiskonſtenaer.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Equita (1)

| ← Su­per­sti­tio­ne. By­ge­loo­vig­heyt | Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants (1644) door Cesare Ripa et al. Equi­ta. Bil­lijck­heyt. nae de Me­dag­lie van Gor­dia­nus, p. 63-64 | Equi­ta. Bil­lijck­heyt, in veele Medaglien → |
* Uitgegeven in Amstelredam door Dirck Pietersz Pers.
Equita. Billijckheyt. nae de Medaglie van Gordianus.
EEn Vrouwe in ’t wit gekleet, die in de rechter hand een weeghſchaele hout, en in de ſlincker een overvloets horen. In ’t wit wortſe geschildert, om datſe door [ 64 ]de oprechtigheyt van haer gemoed, ſonder datſe ſich laet omkoopen, of door eygen baet bewegen, de verdienſten en gebreken van andere luyden oordeelt, dieſelve beloonende of ſtraffende, doch alles met vriendlijckheyt en quijtſcheldinge, ’t welck door de weeghſchael en overvloets horen wort uytgedruckt.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Essilio

| ← De­bi­to. Bancke­rot, Schul­de­naer | Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants (1644) door Cesare Ripa et al. Es­si­lio. Bal­lingh­schap, p. 28 | Mise­ri­cor­dia. Barm­her­tig­heyd → |
* Uitgegeven in Amstelredam door Dirck Pietersz Pers.
Essilio. Ballinghſchap.
EEn man in pelgrims kleederen, die in de rechter hand een wandel-ſtaf, en op de ſlincker hand een valck heeft. Daer zijn tweederley ballinghſchappen, d’eene is gemeen, en d’ander beſonder: de gemeene is, wanneer een man, ’t zy door ſchuld of vermoeden van den Prins, of van de Republique gebannen is, en veroordeelt om voor een tijdt of voor eeuwigh buyten ’t vaderlandt te leven. De beſondere ballinghſchap is, wanneer een man vrywilligh, of door een toeval, ſich ſelve verkieſt, ſonder dat hy daer uyt gejaeght wort, buyten ’t vaderland, te leven en te ſterven, gelijck ſulx door de pelgrims ſtaf en ’t kleed word uytgedruckt. Door de algemeene wort de valck verſtaen, die buyten ſijn wille, met een band gebonden is.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Eternita (1)

| ← De vier Eeuwen, […] | ‘Eter­ni­ta. Eeuwig­heyt’ door Ce­sa­re Ri­pa | Eter­ni­ta → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 126-127. Publiek domein.
Eternita. Eeuwigheyt.
EEn jonge Vrouwe in’t groen gekleet, om te betoonen, dat zy door den tijd noch niet is t’ondergebracht, noch door haere kracht verteert. Zy ſal op een Zeetel ſitten, met een Spies in de ſlincker hand, die zy op der aerde ſet, mette rechter ſal zy een Engel of Geeſt houden. Op ’t hoofd ſalſe een [ 127 ]gulde Baſiliſcus hebben, om dat dit Dier by de Oude, voor een teycken van de Eeuwigheyt was genomen; oock om dat dit Dier niet koſt werden gedood, gelijck Orus Apollo verhaelt, vermits het door ſijn geblas alleen, de Menſchen en Dieren om hals brenght, en de kruyden, planten en bloemen verdrooght. De Baſiliſcus wort van goud gemaeckt, om dat het goud, boven alle andere Metallen, de bederfniſſe minſt is onderworpen.
# Da Costa/Israël

| ← Aan Bilderdijk | Da Costa's Kompleete Dichtwerken (1876) door Da Costa Israël | Aan Lamartine → |
* Uitgegeven in 's-Gravenhage door D. A. Thieme.
ISRAEL.
# Da Costa/Liefde

| ← Het treurspel | Da Costa's Kompleete Dichtwerken (1876) door Da Costa Liefde | Aan Bilderdijk by het afsterven van zijn' zoon Julius Willem → |
* Uitgegeven in 's-Gravenhage door D. A. Thieme.
LIEFDE.
       1819.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Riso (3)

| ← Ri­so. Lach | ‘Ri­so. Lach’ door Ce­sa­re Ri­pa | In­si­die. Lis­ti­ge lae­gen, […] → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 278-279. Publiek domein.
Riso. Lach.
EEn vrolijcke en ſchoone jonge Vrouwe, houdende in d’eene hand een Maske met een omgedraeyt en lelijck backhuys, want de lelijckheyt en onbetaemlijckheyt is ſonder eere of achtbaerheyt, gelijck Ariſtoteles over den lach, ſeyt, en daer by ſal deſe ſpreuke [ 279 ]ſtaen: Amara riſu tempera. De bittere dingen ſuldy met lacchen maetigen.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Roma Aeterna (2)

| ← Ro­ma Æter­na. Eeu­wigh Ro­men, […] | ‘Ro­ma Æter­na. Eeu­wigh Ro­men’ door Ce­sa­re Ri­pa | Roma, van Theo­do­sius de Al­der-Christ­lijck­ste Key­ser → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 236. Publiek domein.
Roma Æterna. Eeuwigh Romen.
EEn Tempel met acht pijlaeren, alwaer Romen in ſit, hebbende in de rechter de Overwinninge, en in de ſlincker hand een Spieſſe. De Keyſer Probus heeft een ander Tempel met 10 pijlaren. Antonius Pius heeftſe ſonder beeldeniſſe, met het opſchrift Romæ Æternæ. Daer zijn noch veele Medaglien van Roma Æterna. Oock wordt Romen op een Schild geſet, hebbende het gewoonlijcke beeld de Victorie, en in de ſlincker een Staf. Het Schild zijnde rond, word genomen voor een beeld van de Eeuwigheyd, onder alle wort deſe volgende de beſonderſte en ſchoonſte gehouden.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Roma (1)

| ← Ita­lia & Ro­ma | ‘Ro­ma’ door Ce­sa­re Ri­pa | Ro­ma Vit­to­rio­sa. ’t Over­win­nend Ro­men → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 228-229. Publiek domein.
Roma.
EEn Vrouwe met een gevleugelt Helmet op ’t hoofd, en op de kamme een ſlange, ſittende op den roof, zijnde tropheen en wapenen der vyanden, hebbende in d’eene hand een ſtock ofte ſpies, in d’ander een beeldeken van de Victorie, dat gevleugelt is, houdende een Lauwerkrans: voor haere voeten ſtaet een Wolvinne met twee Ionge. Datſe een gevleugelt Helmet heeft, dat ſietmen gemeenlijck in de Medaglie van Romen, de Slange voor de Wijsheyd, om alles met rijpen raede te overwegen, de vleugels voor de vaerdigheyt om het beraedſlaeghde uyt te voeren. Men vind oock andere Medaglien die gevleugelde en ſpitſe Helmetten hebben, doch gebogen met een Arents kop daer op. Een ander Helmet met twee ayren, aen elcke ſyde een. Het Arendts hoofd voor de Majeſteyt van ’t [ 229 ]Roomſche Rijck, de kooren-ayren voor de overvloet van de deughdelijcke gedachten. De Wolvinne mette twee gebroeders Romulus en Remus vintmen in verſcheyden onſeeckere Medaglien, voor de voeten van Romen, ſittende op een rad en een deel waepenen, mogelijck dat het de Herder Faustulus ſal weſen, en de twee vleugels die daer in ’t midden vliegen, worden voor exters genomen, maer veel eer maghmen die houden, voor een geluckigh voorſpoock van Romen. De Wolvinne ſtaet oock aen de weerſyde van de Medaglien van Veſpaſianus en Domitianus mette tweelingen uytgedruckt, waer van Virgilius ſeyt, Æneid. octava, Fecerat & Virid.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Sacrilegio

| ← Si­ci­lia | ‘Sa­cri­le­gio. Kerck­roof’ door Ce­sa­re Ri­pa | He­re­sia. Ket­te­rye → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 253. Publiek domein.
Sacrilegio. Kerckroof.
EEn Ionghman die ſeer leelijck is van opſicht, met koper-roeſtige kleederen, hebbende aen ſijn rechter ſyde een Autaer, waer op zijn verſcheyden Prieſterlijcke cieraden, nae ’t gebruyck van de Roomſche Kercke, houdende in de rechter een Kelck, en onder de ſlincker ſchuylt een Choorkleed met een Stola, en ’t geene hy van ’t Outaer geſtolen heeft. Siende dat hem de Myther, op der aerde leggende, ontvallen is, houdende zijn geſicht, nae de plaetſe daer hy ’t ontdragen heeft, twijflende of hy ontdeckt is. En ter ſyden ’t Outaer ſtaet een Swijn, dat met de voeten, Rooſen en verſcheyden ſchoone bloemen, vertreet. Iongh wort hy gemaelt, om dat dees Ouder alles onbedachtlijcker voorneemt wat haer in den ſinne komt, die als een Vyand van wel te doen, maeckt dat de oneervaren en onvoorſichtige Iongelingh veele feylen begaet, waer over Chryſoſtomus ſeght, de Jeughd is ſeer tot haer verderf genegen. Lelijck wort hy gemaeckt, want de Kerckroof is uyt haer natuyre ſeer lelijck, waer door de H. plaetſe, waer het oock zijn magh, beſmet wort, en daerom is ’t noodigh dat hy ſich met de Kercke verſoene, weſende deſe ſonde van ſeer ſnoode en verkeerde aert. Æſopus ſeyt, de ſchandige Natuyre brenght geen goede manieren voor den dagh. De verwe van ’t kleed bediet de quaedaerdige genegentheyt en vuyligheyt, waer door de quaede manieren volgen. Het heyligh kleed, de Kelck en Myther, drucken klaerlijck den Diefſtal uyt, en is de Kerckroof nae D. Thomas ſeggen een ſchendinge en roovinge van heylige dingen. Het geſichte keert hy nae den Outaer, uyt vreeſe van dat hy ontdeckt is, komende de vreeſe, een genegentheyt die ’t gemoet ontſtelt, uyt ſchrick van de straffe. Het Outaer en de genoemde dingen, oock dat het Vercken de Rooſe en bloemen mette voeten treet, is gelijck Pierius verhaelt, om dat in de H. Schrift door de Rooſe en bloemen de oprechtigheydt des levens en der goede Zeeden bediet wort, waer door beweſen wort dat dit Dier de Rooſen en bloemen, die by den Outaer leggen, veracht en met voeten treet. Waer by dan verſtaen wort, dat die geene, die de Deughd verachten, verſopen zijn in de ſonden, doch inſonderheyt in de ſonde van welluſtigheyt en geylheyt, waer van ’t Vercken een beeld is, diewelcke bedreven zijnde in wat heylige plaetſe en van wat perſoon het zy, verſtaen wort, Kerckroof begaen te weſen.
# Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants/Rumore

| ← De­mo­cra­tia. Ge­mee­ne Volx of Bur­ger Re­gie­rin­ge | ‘Ru­mo­re. Ge­tier, Ge­rucht’ door Ce­sa­re Ri­pa | Ani­mo pia­ce­vo­le. ’t Ge­moed dat min­lijck is → |
* Afkomstig uit Cesare Ripa et al. (1644) Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants, Amstelredam: Dirck Pietersz Pers, p. 155. Publiek domein.
Rumore. Getier, Gerucht.
Een gewapent Man, die mette rechter hand pijlen uytwerpt. Aldus beelden de Egyptenaers dien ſelven af, gelijck Orus Apollo verhaelt.