OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# De Avondpost/Jaargang 42/Nummer 13131/Ochtendblad/Maatregelen tegen krottenbewoners

* Afkomstig uit De Avondpost, vrijdag 9 juli 1926, Ochtendblad, [p. 5]. Publiek domein.
MAATREGELEN TEGEN KROTTENBEWONERS.
Het gemeentebestuur van Emmen heeft jaren lang den bouw van krotten en plaggenhutten gedoogd. Nu echter de Minister van Binnenlandsche Zaken en Landbouw heeft bepaald, dat de arbeiders die na 1 Juli j.l. nog in krotten woonden, bij de werkverschaffing moesten worden ontslagen, is zegt het „Hdlbl.” het gemeentebestuur tegen de krottenbewoners strenge maatregelen gaan nemen. Vrij spoedig na de ontvangst van de ministerieele circulaire heeft het gemeentebestuur alle onbewoonbare, krotten laten opschrijven en aan de betrokkenen bericht gezonden, dat de woning uiterlijk 1 Juli 1926 moest zijn ontruimd. Aan deze aankondiging van het gemeentebestuur hebben verscheidene hutbewoners geen gevolg gegeven, omdat zij zeiden geen woning te kunnen krijgen, wat voor een aantal zeer zeker juist is, aangezien het aantal ledig staande woningen in de gemeente Emmen, veel kleiner is dan het getal onbewoonbare krotten. De gemeentewerklieden zijn thans bezig de krotten af te breken. Zij breken allereerst de ontruimde krotten af, maar bepalen zich daar niet toe. Ook de krotten, welke zoo slecht zijn dat zij moeten afgebroken worden, haalt men tegen den grond, ook al zijn zij bewoond. Dit geeft soms aanleiding tot hartroerende tooneelen, wanneer de vrouwen en jeugdige kinderen moeten aanzien dat zij onder den blooten hemel worden gezet en hun slechte woning boven hun hoofden wordt afgebroken. Verleden week hebben medelijdende menschen een vrouw met eenige kinderen opgenomen, terwijl de man des nachts buiten moest verblijven. Er zijn gezinnen, welke thans, evenals dieren bij gebrek aan iets beters in een kuil verblijven, terwijl zij weigeren de hun van gemeentewege aangeboden tijdelijke huisvesting in een logement te aanvaarden, maar een woning eischen van de gemeente, aan welken eisch het gemeentebestuur niet kan voldoen, omdat het niet over de noodige woningen kan beschikken.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/In een Vergadering der Vereeniging van Oudleerlingen der Ambachtsschool te 's Gravenhage

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 36. Publiek domein.
[ 36 ]— In een Vergadering der Vereeniging van Oudleerlingen der Ambachtsschool te ’s gravenhage, gehouden 30 januari jl. werd door den heer l. a. sanders een belangwekkende lezing gehouden over Cementĳzerwerken naar het stelsel „Monier,” toegelicht met proeven van draagkracht en met afbeeldingen van werken, naar dit stelsel uitgevoerd. Ruim 1½ uur wist de spreker zijn gehoor, waaronder vele bouwkundige vakmannen — te boeien; achtereenvolgens besprekende de geschiedenis, waaruit hij aantoonde dat, ondanks de aanspraken van anderen, Monier, naar wien dit stelsel is genoemd, als de uitvinder daarvan moet beschouwd blijven; — de literatuur die, ofschoon van jonge data, blijkens het ter vergadering aanwezige, al uit heel wat bijdragen bestaat; de theoretische en practische bezwaren, daarin tegen dit stelsel ontwikkeld, welke, voorzoover zij naar sprekers oordeel op onjuiste vooronderstellingen of gevolgtrekkingen berusten, door hem zaakkundig worden weerlegd; de proefnemingen van draagkracht, blijkens de aanwezige staten in sprekers toelichting, met veel zorg gedaan; — de verschillende werken, naar dit stelsel reeds uitgevoerd in het binnen- zoowel als in het buitenland, waarvan talrijke phothographieën langs de wanden der vergaderzaal waren opgesteld. Een en ander gaf den indruk dat met dit stelsel van cementijzerwerk zich een afzonderlijk vak baan breekt, te belangrijk en te veelomvattend om er zich „en passant” een oordeel over aan te matigen, — dat de daarvoor ten beste gegeven theorieën, bij mangel aan voldoende proefnemingen, nog onbetrouwbaar zijn, weshalve practische ervaring hier nog de voorkeur verdient, — en dat men zich noch voor de theorie noch voor de praktijk van dit vak bij voorkeur naar het buitenland heeft te wenden, wijl blijkens sprekers mededeelingen, door feiten gestaafd, Nederlandsche beoefenaren van dit vak, daarin glansrijk met het buitenland wedijveren.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/Deze week

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 38. Publiek domein.
[ 38 ]— Deze week was in de kalverstraat voor een der winkelramen van de firma pander geëxposeerd een buste in pleister van den heer orelio gemodelleerd door den beeldhouwer j. w. best jr.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/Mededeelingen betreffende het genootschap

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), [p. 31]. Publiek domein.
[ 31 ]ME­DE­DEE­LING­EN BE­TREF­FEN­DE HET GE­NOOT­SCHAP.
1o. Als buitenlid is toegetreden de Heer j. p. van oostveen te brussel en de Heer a. du bois, opzichter bij den waterstaat en ’s lands B[.] O. W. te malang, Residentie pasoeroean ned. indië. Als aspirantlid trad toe de Heer george ruetes, teekenaar te amsterdam. Na ballotage is de Heer l. f. edema van der tuuk, Beeldhouwer te amsterdam, als gewoon lid van het genootschap aangenomen. 2o. Bij opening van den naambrief motto „nat,” den bekroonde der 11e schetsprĳsvraag bleek de vervaardiger te zijn de Heer j. teppema, bouwkundige te haarlem. De bekroonde ontwerpers der 12e schetsprĳsvraag „Ontwerp voor de beëindiging van een ronden traptore[n],” worden bij deze uitgenoodigd aan den 1en secretaris mededeeling te doen: le of zij de toegezegde bekroning aanvaarden, 2e of zij in de opening van hun naambrief en publicatie van hun naam toestemmen. 3o. Op de door het genootschap uitgeschreven 2e prijsvraag 1896—1897 „een dorpsstation” zijn ingeleverd vijf antwoorden, nl. 1. Motto: buiten. 2.„halt. 3.„greenwich. 4.„halfweg. 5.„vert. gedeelde cirkel, half rood, half wit (geteekend). 4o. Mededingers naar de Eerste genootschapsprĳsvraag 1896—97 „een genootschapsgebouw” worden er aan herinnerd, dat de inlevering moet plaats hebben 1 maart 1897 vóór 12 uur v.m. 5o. Mededingers aan alle prijsvragen worden verzocht op den rechterbovenhoek van alle ingezonden teekeningen en tevens op den gezegelden naambrief te vermelden: 1$^o$. het nummer der prijsvraag. 2$^o$. de soort der prijsvraag. 3$^o$. den datum van inzending. 4$^o$. het jaartal der groep waartoe de prijsvraag behoort. 6o. Tot Leden der Redactie, in plaats van de Heeren m. de jongh en c. w. nijhoff zijn gekozen de Heeren j. b. lambeek en l. f. edema van der tuuk. Beide heeren hebben die benoeming aanvaard. De redactie van het weekblad architectura is dus nu samengesteld als volgt: jos. th. j. cuypers, voorz. k. de bazel, secr. j. l. m. lauweriks. johs. b. lambeek jr. l. f. edema van der tuuk, beeldhouwer.
7o[.] Als onderwerpen der Prijsvragen voor 1897–1898 zijn op de 1049ste vergadering gekozen:
a. Een groot winkelgebouw met boven kantoorlokalen. b. Eene vischmarkt voor eene kleine stad. c. Een ameublemement. Tafel, stoel en penantkastje.
De programma’s hiervoor zullen in overleg met de Jury worden vastgesteld en daarna gepubliceerd.
8o. Ingekomen ontwerpen op de 1e serie der uitgave prijsvragen. A. Ontwerp voor eene buitenwoning. 1$^o$. Motto „Simplex” met 3 teekeningen. 2$^o$.„„Maria”„3„ 3$^o$.„„A. B.”„4„ 4$^o$.„„Nooit af”„2„ C. Ontwerp voor een onderpui van een winkel van ijzerwaren. 1$^o$. Motto „IJzer” met 2 teekeningen. D. Ontwerp eener herberg voor eene kleine stad. Motto „Vergunning” met 2 teekeningen. Ontwerp voor eene kleine Villa aan zee. Motto „Kreeft” (geteekend) met 5 teekeningen. Totaal 21 teekeningen.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/De kathedraal van Peterborough

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 33-34. Publiek domein.
[ 33 ]
| ver­volg en slot van bladz. 28. | DE KA­THE­DRAAL VAN PE­TER­BO­ROUGH. |
De bekapping van dezelfde zaal, een evenbeeld van die te Westminster en ongeveer een eeuw later gebouwd, was onderschraagd door een centrale kolom. Deze werd nêergehaald en door een pearsonsche zuil vervangen. Aan het kapittelhuis grensde een kloostergang uit de XIVe eeuw, waarvan de ingang, geheel overeenkomstig de toen heerschende denkbeelden mede in den stijl van dien tijd was gebouwd. Niets is meer hinderlijk in de school van pearson, dan de wetenschap, dat men in de verschillende tijdperken der gothiek, het werk niet heeft nagebootst uit een vroegere periode. Daarom weg met dien 14e eeuwschen ingang en daarvoor in de plaats een navolging uit de 13e eeuw, in overeenstemming met de architectuur van het kapittelhuis, zoo goed als dit tenminste in de 19e eeuw mogelijk was. Nu de logica. Oorspronkelijk 13e eeuwsch werk moet in de 19e eeuw worden opgeruimd, doch op eene andere plaats moet eene navolging daarvan worden gemaakt om eene goede 14e eeuwsche constructie te vervangen. De geheele kloostergang werd veroordeeld op denzelfden grond als nu den westgevel van Peterborough; de fundamenten waren slecht; daarom weg er mêe. In plaats er van verrees een vonkelnieuwe pearson-editie van dat inderdaad fraaie bouwwerk. In de 15e eeuw was de noordzijde van dien kloostergang door de wandalen hand van een deken vernield en daar ter plaatse in ’t begin der 18e eeuw door wren een bibliotheek gebouwd[.] pearson sprak hierover het doodvonnis uit, teneinde er ons een namaaksel uit de 14e eeuw voor in plaats te geven. Toen dit plan tegenwerking ondervond, beloofde men een nieuw bibliotheek gebouw te stichten aan de overzijde van den weg, eene plaats die totaal ongeschikt was. De Society of Antiquaries trok zich de zaak aan, de publieke opinie deed zich hooren en de deken met het kapittel moesten bezwijken voor den algemeenen drang. De bibliotheek bleef intact en de heer pearson kon zijn 14e eeuwsch ontwerp in portefeuille houden. Bovengenoemde feiten leveren het overtuigend bewijs, dat van den heer pearson, afgescheiden van zijne groote gaven, als bouwmeester van moderne kerken, niet de kracht uitgaat, om oude gebouwen, die in verval zijn geraak op [ 34 ]goede archeologische gronden oordeelkundig te herstellen. Zijne fantasien spelen hem daarbij parten, die noodlottig worden voor het aan zijne zorgen toevertrouwde monument. Het geval van peterborough is van hier uit moeielijk te beoordeelen en tegenover het afkeurig oordeel van de genoemde deskundigen staan ook de meeningen van tal van architecten van naam, die den geheelen afbraak noodzakelijk achten. De vrees echter, dat onder de handen van den heer pearson de uitvoering van dat belangrijk werk niet zoo zal geschieden, als met het oog op de hooge kunstwaarde van het monument zeer gewenscht is, schijnt gerechtvaardigd te zijn.
| middelburg. | f. |
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/Dienstaanbiedingen en vacante betrekkingen

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 38. Publiek domein.
Bij den bouw eener kleine kerk op afgelegen plaats, een opzichter die bekend is met heiwerk en gewelven metselen.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/J. F. Metzelaar

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 32. Publiek domein.
[ 32 ]
Onder de jongeren hebben weinigen nog den onlangs overleden Heer metzelaar, gepensioneerd bouwkundige van ’t Ministerie van Justitie, persoonlijk gekend, — sedert verscheidene jaren reeds werd hij in zijne betrekking opgevolgd door zijn zoon, die aan de Polytechnische school in den korten tijd van vier jaren zoowel het diploma van civiel- als dat van bouwkundig ingenieur verwierf. Het rechtsgebouw te tiel behoort tot de meest belangrijke bouwwerken van den overledene en kenmerkt zijne kunstopvatting onder den invloed, vooral van wat men vroeger als de toepassing der klassieke bouwkunst voor ons vaderland beschouwde, terwijl vele jongeren in die dagen reeds het meest aan de Hollandsche Renaissance offerden. De Heer metzelaar mocht de voldoening genieten, boven het meerendeel onzer bouwkundige veteranen, van gedurende zijne rustige laatste levensjaren zijne loopbaan door zijn zoon met toewijding en kracht voortgezet te zien.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/Leeuwarden, 31 Januari 1897

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 35. Publiek domein.
[ 35 ]leeuwarden, 31 Januari 1897.
Nu er sprake is van een prijsvraag voor ’t ontwerp eener gemetselde spiltrap wensch ik de attentie te vestigen op een der merkwaardigste stukken metselwerk in ons vaderland: de net-stervormig overwelfde spiltrap van het kanselarijgebouw dat thans door ’t Rijk tot archief wordt ingericht. Met toepassing van slechts weinige en kleine blokken natuursteen is de groote breedte volgens zeer vlakke ellipsen met fijn geprofileerde roode baksteenribben overspannen, daartusschen de gewelfkappen van gele frissche steen. De spil in zandsteen is schroefvormig geprofileerd, alle aanzitten en doorkruisingen der gewelfribben hebben steeds afgewisseld vlaamsch ornament. De eer onzer kunsthistorie vraagt eene zorgvuldige bestudeerde reproductie van dit kunststuk van laat-middeleeuwsche techniek. Der Redactie van de architect mag dit werk hiermede worden aanbevolen — onze jeugdige frissche bouwkundigen zullen haar daarin wel willen bijstaan. Wanneer zullen de eerste reproducties van een schat van ornamentiek der vroeg-renaissance-grafplaatsen uit de kerk te franeker onze noordsche kunst — zich ook elders gaan vertegenwoordigen en den stroom van duitsche prenten helpen bestrijden?
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/Dinsdag 16 Februari a.s.

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 38. Publiek domein.
[ 38 ]— dinsdag 16 februari a.s. zal mr. h. verkouteren in de vereeniging Amstels Bouwkring eene bespreking van hoofdstuk IX der Politieverordening (bouwen en sloopen) inleiden. Uitgebreide introductie zal worden verleend.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/Een lid der commisie

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 38. Publiek domein.
[ 38 ]— Een lid der commisie tot organisatie van de tentoonstelling van vrouwelijken arbeid, te houden bij gelegenheid der inhuldiging van H. M. de Koningin in 1898 verzoekt inlichtingen omtrent eene vrouwelĳke architecte welke in nederlandsch oost-indie ’t plan gemaakt en de uitvoering geleid heeft van een ziekenhuis. Onze lezers uit Insulinde zullen genoemde commissie verplichten met inlichtingen dienaangaande.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/In den loop van dezen zomer

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 6 (zaterdag 6 februari 1897), p. 38. Publiek domein.
[ 38 ]— In den loop van dezen zomer zal aan de Rijks-Academie van Beeldende Kunsten te amsterdam de gelegenheid worden opengesteld om te dingen naar den „Prix de Rome” in de Architectuur. De vorige prijskamp in de bouwkunst heeft tot geen resultaat geleid, daar de eenige candidaat zich voor het einde had teruggetrokken. Het is zeer te wenschen, dat ditmaal binnen de grenzen der tegenwoordig geldende organisatie aan de Rijks-Academie de voorwaarden dusdanig zullen worden gesteld, dat meerdere bouwkundigen zich zullen aanmelden om te dingen naar het jaargeld. Aangezien er bij dezen prijskamp niet aan gedacht kan worden om hen alleen, die de theorethische studiën te delft hebben gedaan alleen toe te laten — maar het veelmeer in de bedoeling ligt om hen, die met beperktere middelen de vrije opleiding in de praktijk volgen, de gelegenheid te geven om hun blik door eene buitenlandsche studie te verruimen — zoo wil het ons voorkomen, dat juist de praktische zijde van de natuur- en wiskundige vakken tot eisch gesteld kan worden bij de bepaling tot toelating voor den wedstrijd.
# Grondwet van Suriname/preambule

| Grondwet van Suriname (1992) door Surinaamse Overheid Preambule | Hoofdstuk 1. Soevereiniteit → |
[ 1 ]GRONDWET VAN DE REPUBLIEK SURINAME (S.B. 1987 no.116), gelijk zij luidt na de daarin aangebrachte wijziging bij S.B. 1992 no.38.
    Preambule
    WIJ. HET VOLK VAN SURINAME,
geïnspireerd door de liefde voor dit Land en het geloof in de kracht van de Allerhoogste en geleid door de eeuwenlange strijd van ons volk tegen het kolonialisme, welke werd beëindigd met de vestiging van de Republiek Suriname op 25 november 1975,
in aanmerking nemende de staatsgreep van 25 februari 1980 en de gevolgen daarvan, bewust van onze plicht elke vorm van buitenlandse overheersing te bestrijden en te verhinderen,
vastbesloten de nationale souvereiniteit, zelfstandigheid en integriteit te verdedigen en te beschermen,
bewust van de wil, onze economische, sociale en culturele ontwikkeling in volle vrijheid zelf te bepalen,
overtuigd van onze plicht de principes van vrijheid, gelijkheid en democratie alsmede de fundamentele rechten en vrijheden van de mens te eerbiedigen en te waarborgen, bezield door de beleving van het burgerschap en de participatie bij de opbouw, de uitbouw en de instandhouding van een sociaal-rechtvaardige samenleving,
vastbesloten met elkaar en met alle volkeren in de wereld samen te werken, op grondslag van vrijheid, gelijkheid, vreedzame coëxistentie en internationale solidariteit.
VERKLAREN PLECHTIG, ALS RESULTAAT VAN DE GEHOUDEN VOLKSRAADPLEGING, DE VOLGENDE GRONDWET TE AANVAARDEN.
# Grondwet van Suriname/Hoofdstuk 7

| ← Hoofdstuk 6. Rechten en plichten | Grondwet van Suriname (1992) door Surinaamse Overheid Hoofdstuk 7. Economische ordening | Hoofdstuk 8. Sociale ordening → |
HOOFDSTUK VII ECONOMISCHE ORDENING
Artikel 40
Ter bevordering van de sociaal-economische ontwikkeling naar een sociaal-rechtvaardige [ 12 ]samenleving wordt bij wet een ontwikkelingsplan vastgesteld, met inachtneming van de nationale en sociaal-economische doelstellingen van de Staat.
Artikel 41
Natuurlijke rijkdommen en hulpbronnen zijn eigendom van de natie en dienen te worden ingezet in de economische, sociale en culturele ontwikkeling. De natie heeft het onvervreemdbaar recht om volledig bezit te nemen van de natuurlijke hulpbronnen, ten einde deze aan te wenden ten behoeve van de economische, sociale en culturele ontwikkeling van Suriname.
Artikel 42
1. De wet waarborgt, dat de wijze van uitoefening van handel en industrie niet strijdig is met de nationale doelstellingen, het algemeen belang en met name de openbare orde, gezondheid, goede zeden en staatsveiligheid.
2. Het deviezenverkeer wordt bij wet geregeld.
Artikel 43
Voorzieningen ter bevordering van investeringen in de produktieve sector worden bij wet vastgesteld.
Artikel 44
Het recht op industrieel eigendom wordt bij wet geregeld.
* ↑ Gew. bij S.B. 1992 no.38.
* ↑ Gew. bij S.B. 1992 no.38.
# Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden van 24 augustus 1815
Tekst, zoals deze luidt na de laatstelijk bij de wet van 22 februari 2023 (Stb. 2023, 62) daarin aangebrachte veranderingen:
Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (2023)/Gehele tekst

## Zie ook

* Belgische Grondwet
# Grondwet van Suriname/Hoofdstuk 8

| ← Hoofdstuk 7. Economische ordening | Grondwet van Suriname (1992) door Surinaamse Overheid Hoofdstuk 8. Sociale ordening | Hoofdstuk 9. Democratische staatsordening → |
HOOFDSTUK VIII SOCIALE ORDENING
Artikel 45
De sociale ordening rust in beginsel op een samenleving, waarin alle Surinamers dezelfde rechten en plichten hebben.
Artikel 46
De Staat schept de condities, welke ten grondslag liggen aan de vorming van burgers die in staat zijn op democratische en effectieve wijze te participeren in het ontwikkelingsproces van de natie.
Artikel 47
De Staat bewaart en beschermt de culturele erfenis van Suriname, stimuleert het behoud hiervan en bevordert het beoefenen van wetenschap en technologie in het kader van de nationale ontwikkelingsdoeleinden.
Artikel 48
1. De Staat oefent toezicht uit op het fabriceren, voorhanden hebben en verhandelen van chemische, biologische, pharmaceutische en andere produkten, bestemd voor consumptie, medische behandeling en diagnose.
2. De Staat oefent toezicht uit op alle medische beroepen, het beroep van apotheker en andere paramedische praktijken.
3. Het toezicht op de in het eerste en tweede lid genoemde produkten en beroepen, wordt bij wet geregeld.
Artikel 49
Bij wet wordt een huisvestingsplan vastgesteld, gericht op het in voldoende mate voorzien in betaalbare woningen en staatscontrole op de aanwending van onroerend goed voor volkshuisvesting.
Artikel 50
Het beleid inzake sociale zekerheid voor weduwen, wezen, bejaarden, invaliden en arbeidsongeschikten wordt bij wet aangegeven.
Artikel 51
De Staat draagt zorg voor het toegankelijk maken van de instituten voor rechtshulp ten behoeve van rechtszoekenden.
# Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Luchtdigte deuren en vensters

* Afkomstig uit de Bouwkundige Bijdragen, eerste deel (1843), p. 18-19. Publiek domein.
LUCHTDIGTE DEUREN EN VENSTERS.
Men heeft onlangs in de constructie van deuren en vensters eene belangrijke verbetering aangebragt, waardoor men volkomen in staat is, het indringen der buitenlucht voor te komen. Onder de vele middelen, welke vroeger tot datzelfde einde zijn opgegeven en aangewend, verdient het volgende vooral in aanmerking te komen, omdat men het met geringe kosten kan aanbrengen. Het is de bast van den kurkeik of het zoogenaamde kurk, hetwelk, om deszelfs eigendommelijke veerkracht en tevens om den weinigen invloed, welken de veranderingen van het weder op hetzelve te weeg brengen, op de volgende wijze gebezigd wordt. Men schaaft in de vier regels van ieder raam of van iederen vleugel eene sponning, welke ongeveer eenen Nederlandschen duim breed en even zoo diep is, echter zoodanig, dat aan weêrszijde van deze sponning minstens een half duim staan blijft; in dezelve bevestigt men eene juist passende vierkant gesnedene reep kurk, zoodat het raam of de vleugel zijnen vorigen vorm weder terug bekomt. Op deze wijze verkrijgt men een luchtdigt venster, wijl het kurk door zijne veerkracht zich [ 19 ]zoodanig tegen de vensterstijlen aansluit, dat er hoegenaamd geene lucht kan doordringen. Kurk en hout sluiten op deze wijze zelfs zoo tegen elkander, dat het raam zich niet zonder eenige krachtinspanning opent. Bij het gebruik moet het kurk in zijnen natuurlijken toestand blijven, en mag op hetzelve geen olie- of lijnverw gebragt worden, wijl de olie de veêrkracht vermindert, en de waterverwen er toch niet lang op zouden kunnen stand houden; ook is het geheel overbodig, een kunstig aanzien te zoeken, wijl het kurk regt en zuiver in de sponning van de raamregels gewerkt zijnde, zulks van zelf een goed en sierlijk voorkomen verkrijgt. Even zoo als bij de vensters, kan men het kurk aan de deuren toepassen, en is dit middel niet alleen zeer geschikt ter besparing van verwarmingskosten, maar het levert ook een wezenlijk voordeel op bij de inrigting van ziekenkamers of woonvertrekken, omdat de togt hierbij niet bestaan kan. De uitvinder van deze luchtdigte ramen en deuren is de kastenmaker C. T. Schop te Berlijn, die hierop een octrooi genomen heeft. (Polytechnisches Journal 1842.)
# Bouwkundig Weekblad Architectura/Jaargang 55/Nummer 29/Architect Jan Stuyt †

ARCHITECT JAN STUYT †
Op Woensdag 11 Juli is plotseling overleden de bekende architect Jan Stuyt te ’s-Gravenhage.
# Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Berlijn

* Afkomstig uit de Bouwkundige Bijdragen, eerste deel (1843), p. 21. Publiek domein.
[ 21 ]BERLIJN. Op het Köpnikerveld houdt men zich thans dagelijks bezig met de daarstelling van het grootsche plan ter aanbouwing van een nieuw gedeelte der stad aldaar; hetzelve zal door de breede en regtlijnige straten, als ook door de hoogte en gelijkheid der huizen, een imposant aanzien verkrijgen. De straten, welke aan dat gedeelte grenzen, zijn afgebroken geworden, om oude straten in het veld te verlengen, of om nieuwe, welker rigting reeds door een groot aantal opgebouwd wordende huizen bepaald is, met oude in verbinding te brengen. Het nieuw te graven kanaal, een groot plein en verscheidene straten zijn door palen afgebakend. Meer dan 200 voorname kapitalisten hebben zich vereenigd, om hier huizen te bouwen. Hierbij komen nog de grootsche publieke werken, welke te dezer stede zullen ondernomen worden; zoo is, b. v., het bouwen eener groote kazerne voor een regiment der garde reeds vastgesteld. Het plan van een strafverblijf is tegenwoordig den Koning ter onderteekening aangeboden, zoodat terstond na dezelve met de uitvoering zal kunnen begonnen worden. (Kunstblatt 1842.)