# Nieuwe Tijdinghen/1620/13 maart (1)

| ← 27 februari 1620 | Sententie oft Arrest van t’Hoff van t’Parlement den 14. Jan. 1620. tegens het Ghepretendeerde Reglement vande vergaderinghe te Lodum [Nieuwe Tijdinghen], Boekje D, [vrijdag] 13 maart 1620 | 13 maart 1620 [2] → |
Ouergesedt wt het Fransoys in onse Nederlantsche Tale, den xiij. Meert 1620.
Naer de Coppije van Parijs, Par Fed Morel, & Pierre Mettayer Imprimeurs ordinaires du Roy.
Nu T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeuen, 1620 D
Extract ghetrocken wt de Regiſteren vant Parlement.
GHesien door het Hoff de groote Camer Tournelle ende vant’ Edict vergadert, het Request ghepresenteert door den Procureur Generael vanden Coninck den 14. vande maent Jan., vertoonende al ist dat d’Ordonnantie totte ghecustheydt vande Provintien ende Steden niet en mach gestelt worden als door den Coninck oft door de ghene die hy daer toe machte gheeft, nochtans tot verachtinge van zijne Authoriteyt, sommighe particuliere zijne Onderdanen misbruyckende zijne gratie, in plaetse van haer t’addresseren aen hem door seer ootmoedige requesten ende Remonstrantien, hebben soo stout geweest haer t’onderwinden te seynden sommighe Ordonnantien aende Gouverneurs, Meyers, Schepenen ende andere Officiers vanden Coninck ghestelt inde steden diese heeten van versekeringhe, ende door [ 4 ]sulcken Gepretendeerde Ordonnantien hebben connen Troubleren de ruste ghesteldt inde staedt, Jae oock afnemen de Liberteydt aende Bisschoppen onder wiens Jurisdictie de selue stede gelegen zijn, om te seynden inde selue steden sulcken Predicanten die sy souden jugeren bequaem om Godts woort te preken willende door sulcke middelen Wetten geuen in plaetse van die te ontfanghen ende de onderdanicheydt te bewijsen ghelijckse in alle manieren schuldich zijn. Ende om te remedieren aen sulcken misbruycken, ende versien het quadt datter naer soude moghen volghen, heyschten datmen soude bevelen aen alle Gouverneurs, Officieren, Meyers, ende Schepenen, jae oock aen die vande Ghepretendeerde Ghereformeerde Religie, die commandeerde voor den Coninck inde Steden vant begrijp, te ontfangen de Predicanten van wat ordre datse soude mogen wesen, die ghesonden souden worden vande Bisschoppen van die Jurisdictie, met verbodt te beletten de Paters der Jesuyten t’sy in haere Sermoonen oft andere Geestelijcke Oeffeningen, ende dat op de pene van verclaert te worden Troubleerders vande gemeyne ruste, ende teghens sulcke te procederen als Criminele van leze Majesteydt, ende te antwoorden in haere Naemen vande Inconvenienten die daer wt souden moghen rijsen, de stucken vast ghemaeckt [ 5 ]aen t’voorschreuen Request, zijnde dese Sententie gegeuen door den Coninc zijnde in zijnen raedt den x. November 1617. op gelijcke clachte vanden Pensionaris oft Syndic vande Gheestelijckheydt ende Catholijcke Inwoonders vande Stadt van Monpellier. Alles gheconsidereert het voorsz. Hoff, lettende op de voorsz. requeste de selue verhaelende, heeft beuolen ende ghecommandeert aen alle Gouverneurs Officiers, Mayeurs, ende Schepenen, Jae ooc aen die vande Ghepretendeerde Ghereformeerde beuel hebbende inde steden van dese Jurisdictie, te ontfanghen de Predicanten oft Paters der Jesuyten oft van andere ordenen die ghesonden sullen worden vande Bisschoppen vande quartieren, tot consolatie ende onderwijs vande Catholiquen, haer doende verbodt ende aen alle andere onderdanen vanden Coninc, te beletten de voorsz. Predicanten ende Paters Jesuyten in haere predicatien ofte Sermoonen, oft andere Geestelijcke Oeffeninghen, op de pene van verclaert te worden Troubleerders vande ghemeyne ruste, ende criminele van leze Majesteyt, ende te verandtwoorden in haeren naem vande Inconvenienten die daer souden moghen naer volghen. Ghedaen in t’parlement den xiiij. dach Januarij 1620. Gheteeckent
Nieuwe tijdinghe van Parijs den xxvij. Februarij 1620.
MAendaghe voorleden, den Coninck geboodt aen den prince van Condee te doen verifieeren sommighe publicatien aende reken-camer ende aen de Court des Aydes, ende om dat de fame onder het volck was, dat t’gelt d’welckmen door dese Edicten licht, was voor s’Conincx favoriten. Soo dede den voorseyden prince een groot discours dese saecke aengaende aen de Heeren, segghende dat dit ghelt niet en was om t’imployeren daer sy meynden (willende segghen aende Favoriten), d’welck hy seer verexcuseerde, maer dat sy wel wisten dat de Ghereformeerde van ouer vele maenden niet seer onderdanich en waeren, ende dat sijne Majesteydt seer gheresolveert was haer te doen obedieren, ende datse oock wel wisten de Rebellien van Bohemen, ende Hungharijen ende andere Provintien van Duytslant. Soo dat de Catholijcke Apostolicke Roomsche Religie perijckel liep, om nv alle dese saecken te remedieren soo hadde hy t’ghelt van doene. Dit seyde den Prince in substantie ende om te doen claerlijck bekennen d’effect van dese propositie. Soo isser terstont ghenoemt [ 7 ]een solemnele Ambassadeur naer Duytslant, daer van het hooft is den Hertoch van Angoulesme, eertijdts genaempt den Grave van Auvergnie, ridder vander Oorden ende Generael vande lichte peerden van Vranck-rijck, den Heere van Bettunes, oock ridder vanden Oorden, de Heere van Boissisa Raets-Heere vanden raedt van State, ende de Heere van Preau, oock raedt van State, ende Cancellier vande Oorden, men verstaet dat hier naer volgen sal eenen Leger die op de Frontieren gaet ligghen, ende alreede vele hebben oorden op te trecken, ende als ghisteren ghinck den voorseyden Prince van nieus int Parlement om te doen verificeren eene Declaratie tegens de Hugenotten oft anders ghenoempt, de la Religion Pretendue Reformee die haere verghaderinghe houden tot Lodun, waer door sy ghedeclareert zijn Criminele leſæ Majeſté by aldien sy binnen den tijdt van dry weken niet en scheyden. Den tijdt sal leeren waer toe sy haer sullen resolveren, voorders daer is belofte van Houwelijck ghedaen vanden oudtsten Sone vanden Hertoch van Guise, met de Dochter vanden prince van Condee, ende vanden tweeden met de Dochter vanden Favorijt.
FINIS.
Met Gratie ende Previlegie.