OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Album der Natuur/1858/Landslakken

* 'Landslakken tot spijze,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (zevende jaargang (1858), pp. 127-128. Dit werk is in het publieke domein.
LANDSLAKKEN TOT SPIJZE.
Op de Spaansche markten, het overvloedigst op die van Murcia en Valencia, ziet men eene waar, die in Noord-Duitschland hoogst zeldzaam is, in de grootste hoeveelheid en verscheidenheid ter verkoop aangeboden: slakken namelijk (caracoles]. In Noord-Duitschland eet men slechts ééne soort, de groote wijngaardslak: Helix Pomatia. In Spanje heeft rossmässler, aan wien wij dit berigt ontleenen, 14 soorten van landslakken, alle van het geslacht onzer gewone huisjesslak (Helix), in onbegrijpelijke hoeveelheid overal te koop zien aanbieden en tot spijze verbruiken. Het zijn die soorten, welke bij de natuurkundigen bekend zijn als 1) Helix alonensis F. en 2) H. camperino Ezq.—van alle de meest gezochte en als serranos, bergslakken, dikwijls duur betaald;—voorts 3) H. adspersa M., 4) H. lactea M., 5) H. punctata M., 6) H. pisana M., 7) H. variabilis M., 8) Arigonis Rossm., 9) H. vermiculata M., 10) H. splendida Dr., 11) H. Terverii Mich., 12) H. hispanica Partsch, 13) H. loxana Rossm. en 14) H. carthaginiensis Rossm.—Van deze wordt, zoover mij bekend is, alleen H. adspersa ook in Nederland in het wild aangetroffen.
Men stooft in Spanje deze slakken, vooral de straksgenoemde bergslakken, met het slakkenhuis in geurig vleeschnat en slurpt bij het eten het gansche dier met zijn mond uit het huisje uit.
Door dit algemeen gebruik dezer slakken kwam rossmässler op [ 128 ]zijne reis door Spanje in de voor hem aangename gelegenheid om op zeer vele plaatsen op de markten gansche korven vol van de in onze zoölogische verzamelingen hoogst zeldzame soorten levend aan te treffen.
Zonderling, dat men in de wetenschap juist den naam van Carocolla geeft aan een geslacht dezer dieren, dat nooit tot spijze gebruikt wordt. Al wat in Spanje toch, zoo algemeen, carocol heet, behoort tot het geslacht Helix en niet tot Carocolla.
* ↑ Ook deze heet bij ons karokol. Ik heb ze wel op enkele buitenplaatsen in Holland en Friesland opzettelijk in het bosch geplant gezien. In het zuiden van Duitschland dient zij vooral ook in den vastentijd tot voedsel. In Zeeland en Staats Vlaanderen eet men ook wel de alikruik (Turbo littorens) Zie baster, Natuurkundige Uitspanningen, I, bl. 127-128; maar dit is een hoornslak, die in zee te huis behoort.
* ↑ Reise-Erinnerungen aus Spanien, 2e Auflage, Leipzig 1857, I, p. 166—168,
# Bredero/Wat burgherlijcke twist

SONNET.
Wat burgherlijcke twist en lust om heerschappyen  Of inderlijcke nydt en Grootscheyt van ghemoedt  Vermach in s'Princen breyn, of inder Heeren bloedt, Leest dit in 't leven der Roomeinsche Swagheryen:
 Wat Burger-oorloghen wat slachten en wat stryen,  Wat buur en broeder-moort, wat plundering verwoedt,  Wat dullen yver tot syn even-naastens goedt Italien heeft gheleen sal dit Boeck belyen.
 Lucanus schreef het eerst in suyverlyck Latijn En myn Heer Storm daar na, met onverdroten pyn In Neder-duytsche taal, tot nut der Batavieren,
 Waar van ick nimmermeer ondanckbaar en sal zyn  Van wegen 't vaderlandt. Neerlanders komt met myn Syn ouwt versilvert hooft met groene Lauren cieren.
Voor M. Lucanus van 't Borger Oorlogh der Romeyenen overgeset in Nederlands rym-dicht door D. Heynrick Storm (a°. 1620).
# Bredero/Wat last is liefd

NIEUW LIEDEKEN.
Stemme: E Gielle mette.
Wat last is liefd’, ja recht een sware last Voor myn ’tondiefd’ dit spreeckwoort gaet vast, Dat voel ick nuy wel in myn sin Want ick moetse nu draghen: Dus durf ick het claghen vry waghen Van dees vervloeckte min.
O Raserny, ’t onrecht men u liefd’ noemt, U dwaeserny met schoonen schijn verbloemt, Nu heel het jonghe hert dat wert Door uwe glans bedroghen En door dijn vermoghen, ghetogen In dees siel-sieckt soo vert.
Dat schijn bedriegt, dat wert ic nu wel waer, U faem die vliecht van u deucht hier en daer Ick gh’loofden u ghelaet en praet; Maar foey myn licht vertrouwen! Nu mach ick ’t onthouwen, dat vrouwen Sijn te licht van beraet.
’t Scheen of u hert aen ’t mijne waer gehecht, Maer wat een pert hebt ghy nu aengherecht, Ghy verlaet mijn arm bloet, om ’t goet Moet ick myn Lief verliesen: Dus moet ick van biesen nu kiesen Een dor ghevlochten hoed.
U Mins ghedaant heb ick te haest gelooft, Vergheefs gewaant en voor niet al geslooft, Geen grooter ongheluck of stuck En mach myn overkomen: Want ’t is my door schromen ontnomen En ick blijf inde druck.
Maer noch Goddin kan ick u haten niet Door ware Min, al ben ick verlaten, siet; Maer weest hier op niet trots, noch spots Ick denck Het kan verkeeren, Dat u den tijdt sal leeren begheeren Die ghy weygert schots.
Princes ick roem van u groote cracht Een Jongebloem hebt ghy ’t ondergebracht Myn voetsel is vercort, verdort Alleenlijck door u t’derven, Ick wens menich werven om ’t sterven. Of dattet beter wort.
# Bredero/Wat mach ick dwaes toch minne leggen

LIEDT.
Stemme: van Pironelle.
Wat mach ick dwaes toch minne leggen Op een soo hooghen, braven stam? Ach, elck sou van mijn sotheyt seggen, Indien mijn liefde te voren quam.
Was ick van meerder doch gheboren, Of immers maer mijn lieffs gelijck, Soo had ick hoop: maer dat’s verloren, Want ick ben arrem en sy is rijck.
Nu dan mijn hart, nu dan mijn leven, Ick sal ten minsten haer dienaer sijn, Soo den Hemel my ’t gheluck wil gheven Dat ick be-oogen mach haer schoon aenschijn
Mocht ick haer aenschijn steeds be-oogen, Mijn last, hoe swaer veraart in lust Ick sou met vreughd mijn smart gedooghen, Ja noemen al mijn moyten rust.
Soo veel vermach het soet aenschouwen Van dees croon-waerde, wijse vrou, Om wiens wille ick alle vrouwen By my in heel groot achtingh hou.
Waant ymant dat mijn groots verkiesen Sijn Lichaem vormt uyt haer macht Die doolt seer swaer: want ick ben diese Verr’ boven s’werelts rijckdom acht.
’Tis al geen goet dat goet werd g’heten, Maer veel een middel tot groot quaad, Wee hun, die deughd om gelt vergeten En wijsheyd om wat slijcx versmaad.
De rechte rijckedom werd ghevonden In een vernoeghd en vroom ghemoed. Lief, dat u God die kennis jonden, Dat ghy woud kiesen eer voor goed.
Ick sou mijn sorgh dan laten varen, Maer nu, ick twijffel of ick wil Mijn liefde heelen of openbaren, Doch vrees voor schande seyt: swijght stil.
Als my de min na u gaat sturen, Terstont vervollicht my ’t ghesicht Der loose lieden, die my zien gluren En loeren na myn lief, mijn licht.
Mijn lief, mijn licht, wilt hier aenmercken Hoe dat u beelt’nis in mijn sloop; Maer soo ghy siet mijn sotte wercken Duyt den ten besten, mijn troost, myn hoop.
# Bredero/Waen-wyse lieden, valsch van oordeel

AENDACHTIGH LIEDT.
Stem : Sal ick langher met heete tranen, &c.
Waen-wyse lieden, valsch van oordeel, Geslacht-sieckt is maar sotte pracht, Ten doet in u geboort geen voordeel, Noch ’t çiert u met geen kunst, noch kracht.  Was dijn af-komst  De rijckst, de vromst,  Was dijn af-komst Seer hoogh begaeft van God, Wat nuttet sydy selven nar of sot?
Veel Ouders zijn van Geest doorluchtigh, Groot van vernuft, dapper en rijck: Haer kind’ren boersch, nesck en ontuchtigh, In geene zeden heur gelijck.  Die ’t wel besiet,  Af-komst seyt niet,  Die ’t wel besiet, Een quist-goed baert een vreck, Een wyse Vader teelt ook wel een geck.
’t Is beusel-marckt dan veel te roemen Van oude stam, wel eer venaemt, Alsmen in ’t maeghschap u niet mach noemen, Of at u bloed-vriendt uwer schaemt,  Door misbruyck, of  Van slemp, van slof  Door misbruyck of Soo quaet gebreck u deert, U bloed verwanten ghy selfs seer onteert,
Alleens werden wij meest geboren, Maar niet alleens tot deuchd gement. ’t Goed leven oft quaed werdt verkoren. Nae dat den mensch hem selven went.  Voor-Vaders deughd  Geeft wel een vreughd,  Voor-Vaders deughd Men niet als rijckdom erft, En ist niet jammer dat sy met hun sterft?
Geschapen dingen kan men wennen, Recht (alsmen seyt) van ’t jonge rijs, Het ed’le schepsel sich selfs leert kennen Door sticht’lijck volck en onderwijs.  d’ Onvoedingh doet  Veel nut en goet,  d’ Onvoedingh doet Oock datmen schier ontmenscht; Men raeckt (God betert) licht in quade wenscht.
Men mocht de goe natuur wel vloecken, Schiep sy de arme soo veracht, Dat men de deughd alleen moest soecken By snorckers van haer groot geslacht.  God heeft voor al,  Door schick of val,  God heeft voor al Daer heerlijck in voorsien; Men vint by rijck en arm wel goede lien.
Ghy vrouwen grootsch en trotsche Heeren, Bouwt niet te seer op ’t avontuur, U hoogheyts staet haest kan verkeeren, En oude armoe smaeckt soo suur  De hooge moet  Op oor of bloet  De hooge moet Met reden wordt begeckt, Wat baet u ’t suyver bloet als ghy ’t bevleckt?
Ghy wereld-volck of rechte wysen, En pronckt niet met eens anders deught; Dijn eygen leven laet u dat prysen Dat geeft de ziel een meerder vreught.  Soeckt niet te vert,  Gaet in u hert,  Soeckt niet te vert, Siet wat ghy selven bent, En lastert niemant die ghy niet en kent.
# Bredero/Waer vlucht ghy liefde henen

LIEDEKEN.
Stemme: Het daget uyt den Oosten, &c.
Waer vlucht ghy liefde henen? Waer streckt de loop dus heen? Wat proefdy nu u beenen En wack’re vlugge le’en? Of u schichten moordadigh  En genadigh?
Treet vry so ghy wilt treden En gaet vry-moedigh voor, Ikc schrije in u schreden En stappe in u spoor Al soud’ ick tot de Polen  Met u dolen.
Ick volge sonder vreesen U wreet en soet gesicht, Dat sal mijn Noord-Ster wesen En ’t lich dat my verlicht, Myn bolwerck hooch verheven,  Ja myn leven.
’t Sy ghy het windigh Oosten Oft ’t luwe Westen kiest, ’k Salt my geduldigh troosten, Hoe seer ’t int Noorden vriest, Als onse twee Lichaemen  Blyven t’samen.
De vlam-vierige linie Of ’s middaegs heeten brandt, Noch ’t Zuyen, noch Oosinie, Dat warme Sonne-landt, En sal my niet af schricken,  Maer verquicken,
Als ick maer mach aenschouwen Dat blinckend Starrelijn, Dat licht van alle vrouwen, Wiens klaerheyt schoon van schijn Ick nimmer kan genaken  Noch aenraken.
Ach! klaerheyt hel en heyligh, Die sacht is en so soet Mijn waerde vryheyt veyligh Dus rooft uyt mijn gemoedt: Ach! geeft mijn weer mijn krachten  En gedachten.
Want dit lief-oogen, wijsen, Dit locke-brood, dit aes Kan my niet langer spijsen, Yet beters wensch ick, laes! Hoe wel ’t my in droefheden  Stelt te vreden.
Mijn hartje woelt in lusjes En snackt vast in zyn grondt Na die soet-sape Kusjes Van u beminde mondt, Daer ick wensch aen te kleven  Al mijn leven.
Om so mijn lust te blussen Aen u, o mijn Vriendin! Met een gesuyckert kussen, Maer wondert u mijn Min? Ick soeck naer ’t geen de Goden  Selfs na vloden.
Komt ghy my niet bespoelen Met uwen adems vocht, Noch desen brand verkoelen, Voorseker, Lief, ick mocht Wel op de aerde sacken.  En verswacken.
Ick ben, laes! die haert-stede Ghy ’t vier dat mijn verteert, Ach! ghy kund uyt mijn smede Het geen dat ghy begeert. Helaes! ick sal ontmenschen,  Wildy ’t wenschen,
En in een beest verkeeren, Of heel te niete gaen, Gevoel en spraeck ontberen, En sonder reden staen, Ist dat ghy weer mijn klachten  Wilt verachten.
Ach! hebt dan mede-lyen Heylige vriendschap soet, Met mijn begeerlijck vryen, Met mijn verliefd gemoed, Wild mijn siel men den uwen  t’Samen huwen.
# Bredero/Wat onvertel’bre vreucht

LIEDEKEN.
Stem: Esprits qui soupirez.
Wat onvertel’bre vreucht, en wat verwonderingen, Wat lieffelijck onthael, wat heughelijcker Feest Mack komen onbewaant met een getuymel dringen En ploffen plotslijck op mijn verdeelde geest?
O vriendelijcke vreucht van uytghenomen krachten! Hoe sweefdy van myn Ziel tot in mijn harssen-pan, Die ghy also beroert, dat ick met mijn gedachten U niet begrypen, noch veel min uytdrucken kan.
Ach! d’oorsaek van mijn vreucht zijn u vergode sinnen En u gebleyckt vernuft en hel versont gemoet, Waer met ghy zijt gewent in wijsheyt te verwinnen De oordeel-rijckste en de suyverste van bloet.
De klaarheyd van u geest en verstandelheden, Die blincken in u werck gelijck een sonne-schijn, O volheyt van mijn vreucht! O sonne vande reden! Waer voor het klaerste licht schijnt duysternis te zijn.
Hoe dickwil sou mijn tong u grootte kennis loven, Indien ick waer versien, godinne, na mijn wensch, Maer waerdijen gaen de aertsche lof te boven, Hoe veel te meer dan van mijn onvermogen mensch.
En dese schoone Ziel rust is so lieve leden, Van omme-treck so net, so poeslich en so sacht, Van goddelijck gesicht en so vol proper-heden, Als immermeer de kunst sou toonen in haer kracht.
Te kunstigh heeft u hand mijn slechte stijl gepresen, Dies ick met Hector spreeck (hoe-wel uyt soeten dwang) Van geloofden gelooft ist loffelijck te wesen, Maer ick heb anders niet als ick van u ontfang.
# Bredero/Wat raestu dolle mensch verwoet

LIEDT.
Stem : Op de Voyse vanden 68 Psalm.
Wat raestu dolle mensch verwoet? Wat klampstu dus met arremoet In aver oude twisten? ’t Is ydelheid (o schepsel blind!) Dat ghy dijn selven so vast bind Aen ’t wanen of sectisten.  Want de erf-leer en voorgangh port, Datmen onstuymigh toornigh wort Oock vadsich en versuymel. War-geesten kloeck en kibbel sieck Verwecken uyt een wrock of pieck Veel nickers woest getuymel.
Hoe derfstu, schim, met koener kop, Soo stijgen hen ten ladder op In Gods geheymenissen? Meest ’t komt die steets op d’Hemel staart, Sijn selfs vergetend’ en de aert, In vuyle al te glissen.  Wat wilstu dan, o aerden worm! Gods hoogen raet en schooner form Met aerts vernuft doorgronden? Het blind verstant schermutst en mist, Gedenckt, o mensch! hoe dat du bist Bewentelt in dijn sonden.
Wie sich tot sulck hert-spieg’len went, Syn eygen snootheyt eerst bekent, Dees doet hem Gode kennen En zijn verwende qua natuur Leert hy (met Christ), al valt het suur, Door tegen-wenst ontwennen.  Ach God, hoe dick en menigh reys Weer-streeft dit stribblich weelich vleys Mijn redelijck vermogen? Wel duystmael (leyder!) op een dach! Heer geeft dat ick verwinnen mach De Vader vande logen.
O Schep-Heer my tot dy bekeert Ick bid dat ghy mijn bidden leert, Oock sterven en wel leven, Eer dat mijn jaren rollen af En my den doodt het stinckend’ graf Sal tot een proije geven.  Gelijck het lijf hier heeft van noot Huys, kleedingh, wijn, water en broot: Soo heeft de ziel van noode Gesont geloof, verlicht verstant, O Heer u Geest, u woord, u hant Die treckt ons uyt den doode.
O Bou-Heer van ’t menschlijck geslacht, Suyvert mijn hert en geeft mijn kracht U wegen te bewand’len; Maeckt my alleen niet letter-wijs, Maer geeft dat ick u goetheyt prijs By vromen en verstand’len.  Wel hem die ’t geen hij kent voor goet Recht wel beleeft en daed’lijck doet Met ware goede daden En siet op sijn verdiensten siet, Gods segen hier en nae geniet Den Hemel uyt genade.
# Bredero/Waer is nu dat hart

AMOUREUS LIED.
Op de Voys: Est ce Mars le grand Dieu des Allarmes.
Waer is nu dat hart? waer de gedachten? Waer ’t gemoet? Dat so Mannelijcke conde verachten ’s Weerelts goet, Dat de Croon En de Heerlijckheen En de s’Cepters schoon Sou trots vertreen
Dat Staten en Steden en Vorstendommen En t’gewelt En t’rammelen in Ridderlijcke somme Van hart gelt, Ja t’Cieraet En ’s Aartrijcx hooghste pracht Vaack heeft versmaet En groots veracht?
Dat hart kan sich breydelen noch bedwingen In sijn leet, Dat soo grootmoedelijck alle dinghen Eerst versmeet. O verdriet! O pijn! o quaal! o smart! Ghy maalt tot niet Dit groote Hart.
Dat alle hoocheden heeft versmeten Inde Wint, Dat kan lofhartich niet vergeten ’t Geen ’t bemint, T’ is te sot! En al te langh gevrijt Die met my spot, En deunt altijt.
Op wien sal ick meer wrocken en wrijten Dan op mijn! En sal ick het oock myn oogen wijten, Of de schijn Vande gunst Die my wel is geschiet? Ach! ’t was maer kunst En anders niet.
Betoont nu de cloeckheyt van u sinnen, O myn hart, Int vermeesteren en verwinnen Van u smart, En volcht raat Met vlaagjes wat vervreemt; T’ en is so quaat Niet als gij ’t meent.
Ach! het valt myn so swaer te verlaten Myn Vriendin! Al had ick oorsaeck om u te haeten, Niet te min O Joffrou! Ick blijf in lust of noot U toch getrou Tot inder doodt.
# Bredero/Waerom sijt ghy, o wreede schaemt

LIEDT.
Op de Wijse: ’t Enghels Schoenlappertjen.
Waerom sijt ghy, o wreede schaemt! Mijn minnaer nu dus tegen? Dat hy hier niet meer en versaemt, Maer soeckt de omme-wegen En vliet van my, die hy begheert, Om datmen soo niet mercken souw  Syn wercken trouw, Als ghy hem dus turbeert?
Ach! noch verandert my ’t ghelaat ’t Coleur door ’t over peinsen Want als hy my moeten op ’t straat, Wy conden bey niet veinsen. Daer quam de liefde voor den dagh, Wy wierden beyd bevanghen bloot  Met de wanghen root, Als hy my, ick hem sach.
Denckt wat u wreetheyt mijn ontreckt En dieflijck gaet ontrooven, Als ghy myn suyver min ontdeckt En doet yder ghelooven: Dit mijt hy, daerom comt hy niet, Dus derf ick sijn presency waart,  D’absency spaart Voor een die u verdriet.
Wast een manier oock hier te landt, Ick wouw op u niet passen; Mochtmen gaen mommen sonder schant, Ick souw u wel verrassen. Als ick secreetlijck was vermomt, Wat wou ’k op u dan schaffen meer,  Ay straffen Heer, Die dus int root uyt komt?
O schaamt! o wreede schaamte boos! Wat doet ghy ons al lijen: Want het is ’s nachts soo prijckeloos Van ’t gheboeft, dat by ontijen Gaen woen en doen de goen ghewelt, En my verdriet het wachten langh;  De nacht en dwangh Van vrees en schaamt ons quelt.
Voor Cupido ick protesteer Van ’t onghelijck en schade, Om den intrest van mijn hart-seer, Gheleen door u onghenade. Verlaet my, schaemte, ’t is u best, Of ick sal u doen vanghen voort,  Doen hanghen, hoort. Verliest ghy het protest
Princen, de dach is wel soo goedt Om die minne te tooghen, Dat voor-comt wt een reyn ghemoet, ’t Lieflijck onthael van d’ooghen Ontroert den mensch in al syn bloet, ’t Wellick noch meerder pooghen doet;  Meedooghen soet Hebt met myn schaemte vroet.
# Bredero/Wat dat de wereld is

GEESTIGH-LIEDT. Stem : Ick schou de Wereld an.
Wat dat de wereld is, Dat weet ick al te wis (God betert) door ’t versoecken: Want ick heb daer verkeert En meer van haer geleerd Als vande beste boecken.
Want of ick schoon al las Het geen soo kunstigh was Als Goddelijck geschreven, Ten gingh ter ziel noch sin Soo nyver my niet in Als ’t eygen selfs beleven.
Nu heb ick ’t al versocht: Soo dool, als onbedocht, Soo rauw als onberaden. Och Godt! ick heb te blind En al te seer bemind De dingen die my schaden.
Een hooft vol wind en wijn, Een hart vol suchts en pijn, Een lichaem gants vol qualen Heeft Venus en de kroes, Of selfs die leyde droes, My dickwils doen behalen
Och! een bedroeft gemoet En een hert seer verwoet Van duysent na berouwen Van overdaet en lust, Met een ziel ongerust Heb ick in ’t lest behouwen.
Hoe strengh breeckt my dit op: Myn kruijfde krulde kop Die brenght mijn voor de jaren, In mijn tijds Lenten voort, Op ’t swart en ’t swetigh swoort Veel grijse graeuwe hayren.
Wanneer een ander leyt Gestreckt en uytgespreyt En rust met lijf en leden: Dan plaeght my aldermeest De quellingh van mijn Geest Met beulsche wredicheden.
Dan dringht my door de huyt Het bange water uyt, Door kommerlijcke sorgen, Dies my het herte barst En wenscht alsoo gheparst Den ongeboren morgen.
En nimmer ick den dagh Alsoo geluckich sagh, Dat sy my vol verblyden: Voorwaer ’t heb uur noch tijd, Of ellick heeft syn strijd, Sijn lief, zijn leed, zijn lyden.
Al ’t gene dat de Lie’n Ter Wereld mogen sien Of immermeer verwerven, En wensch ick niet soo seer Als saligh inden Heer Te leven en te sterven.
# Architectura/Jaargang 5/Nummer 26/Composeeren naar beginselen

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 5, nr. 26 (zaterdag 26 juni 1897), p. 121-122. Publiek domein.
Wij verzuimden nog indertijd te wijzen op drie achtereenvolgende artikelen in de „Studio” met voorbeelden toegelicht over „Japansche wijze van bloemen schikken” door josiah conder. F. R[.] I. B. A. Hieruit blijkt, hoe de japanners, tot een hoogen trap van ontwikkeling gekomen, eindelijk in het bezit kwamen van een uitgebreid Canon-stelsel dat zich in alle lagen dezer samenleving vertakte en voorschriften leverde voor alle vakken, zelfs de meest dagelijksche behoeften in zich opnemende. Een dezer tot in de uiterste kleinigheden verzorgde takken, die van het arrangeeren van bloemen, het onderwerp der bovengenoemde artikelen, doet zien hoe met eenige eenvoudige grondbeginselen, met takt doorgevoerd, iets kon worden verkregen dat in alle opzichten aan te stellen eischen beantwoordt. Als een japanner voor de versiering zijner vertrekken een tak zal afsnijden of eene bloem plukken, zal hij eerst met de uiterste zorg nagaan of de af te snijden tak, de te plukken bloem gegroeid is naar een [ 122 ]eenvoudige geometrische bazis bijv. of de tak in hoofdlijnen begrepen is binnen een rechthoekig gelijkbeenigen driehoek met loodrecht staande hypotenusa en of de verschillende kleinere takjes met den hoofdtak een harmonisch (geometrisch) samenstelsel vormen. Is dit niet het geval dan zal hij den tak snoeien — overbodige zijtakken verwijderen zoolang tot het gewenschte effect verkregen is. Ook zal hij zorgvuldig rekening houden met de vaas of den houder waarin de tak of de bloem zal komen te staan en zorgen dat geen disharmonische lijnen tusschen deze twee elementen, die tot elkander gebracht moeten worden, ontstaan. Verder zal hij ook letten welke planten of bloemen hij bij elkander plaatst en de twee groote natuurwetten van contrast en harmonie (overeenkomst en verschil) zoodanig in zijn werk toepassen dat een tegelijk verrassend en aangenaam geheel wordt verkregen. Tenslotte zal hij de roos met haar voetstuk in gepaste omgeving plaatsen en niet zoo maar ergens zetten waar hij ze het eerste kwijt is. Nog minder zal hij deze dingen uitsluitend op zijn gevoel laten aankomen, doch eerstens rekening houden met de tot hem gekomen zorgvuldig bewaarde traditie, steeds onomstootelijk gegrond op natuurlijke regelen, vervolgens met zijn verstand dat hem voor elk bijzonder geval de vrijheid schenkt om gepaste overeenkomst te scheppen tusschen zijn werk en de omgeving waarin het komt, en eindelijk zal hij zijn aangeboren niet meer instinctief gevoel gebruiken om alles tot een schoon geheel te maken. We zien hieruit dat wij Westerlingen juist twee der voorname voorwaarden hebben verwaarloosd en alles uitsluitend laten aankomen op eenig ingeboren gevoel van smaak, waarvan onze winkel-etalages, bloemtentoonstellingen enz. het bewijs zijn.