OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Engeland

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, donderdag 22 december 1892, [p. 2]. Publiek domein.
Engeland.
– De commissie uit den ministerraad, die benoemd werd tot het opstellen van een plan tot zelfbestuur voor Ierland, hield Zaterdag hare eerste zitting. De „Daily News“ deelt mede, dat bij het Home-Rule ontwerp, dat bij het parlement zal ingediend worden, het aantal Iersche parlementsleden te Westminster belangrijk verminderd zal worden. Ten tweede zou een termijn worden vastgesteld binnen welke het parlement te Londen de Iersche landquaestie moet oplossen. Slaagt dit parlement niet, de quaestie binnen den aangegeven tijd te regelen, dan zou die taak aan een Iersch parlement worden overgedragen.
De Engelsche Home-Rule-vrienden zijn tevreden met de bepaling, dat er minder Iersche parlementsleden naar Londen zouden worden afgevaardigd. Als het parlement te Londen minder invloed zal krijgen op den gang der Iersche zaken, dan is het ook billijk, dat er in dat parlement minder Ieren zitting hebben dan tot heden het geval is. De „Daily News“ kondigt ook het indienen van een groote Engelsche „Reformbill“ aan, voornamelijk tot hervorming van het kiesstelsel.
– Lloyd heeft uit Lissabon het bericht ontvangen, dat de pakketboot Nubian. van Southampton naar Kaapstad, ten gevolge van mist bij den ingang der haven van Lissabon aan den grond is geraakt. Het schip is in zeer hachelijken toestand. De passagiers en de mailpakketten zijn ontscheept.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Gennep, 20 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, donderdag 22 december 1892, [p. 3]. Publiek domein.
[ 3 ]GENNEP, 20 Dec. Wij vernemen, dat binnen eenige dagen de katholieke kerkt e Ottersum eene plechtigheid hoopt te zien voltrekken, als daar wel nimmer is voorgekomen. Eene Israëlitische familie moet namelijk haar voornemen hebben te kennen gegeven, tot het katholicisme overtegaan. Het H. Doopsel, dat plechtig zal worden toegediend, zal onmiddellijk door een kerkelijk huwelijk worden gevolgd. Wij geven de inwoners in overweging, door het uitsteken der vlaggen als anderszins hunne ingenomenheid met dit zeldzaam feest te doen blijken.
– Niettegenstaande de scherpe concurrentie, die hier heerscht in zake den verkoop van varkensvleesch, (wij tellen acht slachters op 1800 zielen), wordt er van buiten wekelijks nog eene aanzienlijke hoevoelheid ingevoerd, wel een bewijs dat men hier van een hartig brokje niet afkeerig is. Bovendien heeft een groot gedeelte een eigen varken gemest zoodat het onbegrijpelijk is hoe de groote massa vleesch hier zooveel aftrek vindt, de prijzen varieeren tussehen 32 en 35 cents per halve kilogram.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Gulpen, 20 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, donderdag 22 december 1892, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]GULPEN, 20 Dec. Heden morgen had alhier de plechtige begrafenis plaats van den landbouwerszoon Pieter Debie, te Ingber, die, zooals wij reeds meldden, te Del dooreen noodlottig toeval het leven verloor. Algemeen was de deelneming, inzonderheid der jongelingen en jongedochters van het gehucht Ingber, die allen den verongelukte ten grave vergezelden. Verschillende kransen dekten de zerk.
– Met genoegen melden wij, dat de landbouwer C. Debie, die jl. Zaterdag bij het ongeval te Del zwaar verwond werd, thans herstellende is en alle hoop op genezing bestaat.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Heerlen, 21 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, donderdag 22 december 1892, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]HEERLEN, 21 Dec. Voor de arr.-rechtbank te Maastricht werd heden behandeld de zaak tegen P. P. N. L., oud 37 jaren, gegageerd O.-I. militair, wonende alhier, gedetineerd, beschuldigd van diefstal van geld, ten nadeele van wijlen P. Erven of diens rechthebbenden.
Men kent deze zaak. In den nacht van 23 op 24 October ll. werd het lijk van Erven gevonden nabij de herberg van v. W. alhier. Aanvankelijk dacht men aan moord of manslag, doch daar geene teekenen van geweld op het lijk van Erven werden gevonden en ook door deskundigen was verklaard geen vergiftiging te kunnen constateeren, bleef de justitie in het onzekere, wat hier gebeurd was. Lang zou zij het echter niet blijven. De beklaagde L. bracht zelf licht in de duisternis. Hij bekende, Erven dien nacht met den herbergier v. W., bij en met wien zij hadden gedronken, buiten ’t huis te hebben geleid en later alleen te zijn teruggekeerd, om aan Erven, wien hij snorkende vond, zijn geld te ontnemen. Deze bekentenis deed beklaagde ook heden onder het storten van heete tranen, die van oprecht berouw getuigden en blijkbaar op de aanwezigen een goeden indruk maakten.
Het O. M. liet dit ook in zijn requisitoir doorschemeren. ZEAchtb. requireerde 10 maanden gevangenisstraf.
De toegevoegde verdediger, mr. Tripels, achtte de op zich zelf staande verklaring van den beschuldigde niet bewezen en concludeerde tot ontslag van rechtsvervolging en in-vrijheid-stelling,
De rechtbank stond dit laatste toe, terwijl zij 3 Januari a.s. hare verdere uitspraak zal doen kennen.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Handelsberichten

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, donderdag 22 december 1892, [p. 3]. Publiek domein.
Handelsberichten.
SITTARD, 22 Dec. (Per Telegraaf). Boter per halve kgr. fl 0.52 à 0.56. Eieren de 26 stuks fl 1.36 à 1.40. Tarwe per 100 kilo fl 7.75 à 0.00. Rogge per 100 kilo fl 6.75 à 0.00. Haver per 100 kilo fl 7.25.
AMSTERDAM, 21 Dec.
| KOFFIE | | Suiker | f | 16.75 | à | 16.84 |
| Java | 56 — | Raapolie | f | 25.25 | à | 26.— |
| Santos | 47 50 | Lijnolie | f | 19.25 | „ | 19 50 |
| PETROLEUM | | Tarwe | f | 164.— | „ | 165 |
| Amerikaansche | 6.15 | Rogge | f | 124.— |
| Russische | 5.90 | Raapkoeken | f | 65 | à | f 82 |
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Noorbeek, 27 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, woensdag 28 december 1892, tweede blad, [p. 2]. Publiek domein.
[ tweede blad, 2 ]NOORBEEK, 27 Dec. Alhier hebben zich twee gevallen van typhus voorgedaan, waarvan éen met doodelijken afloop. De tweede lijderes is herstellende.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Oostenrijk

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, woensdag 28 december 1892, tweede blad, [p. 2]. Publiek domein.
Oostenrijk.
– Een provinciaal blad beweert, dat door het ministerie van eeredienst 4 millioen gulden onttrokken zou zijn aan de fondsen, bestemd voor den katholieken eeredienst. Dit schandaal zou plaats gehad hebben onder het beheer van den overleden minister Trefort. De tegenwoordige minister was bekend met die onregeldheden, maar uit achting voor zijn overleden voorganger, zou hij een schandaal hebben willen voorkomen.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Ospel (Nederweert), 24 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, woensdag 28 december 1892, tweede blad, [p. 3]. Publiek domein.
[ tweede blad, 3 ]OSPEL (Nederweert), 24 Dec. Jan zou eens heel graag met Mieke uitgaan. Dat stond Mieke toe; de vertering van hun beiden werd nog wel door Mieke betaald. Van te voren echter had Jan zijne portemonnaie met inhoud, zoowat een gulden of drie, aan Mieke toevertrouwd. Na verloop van eenïgen tijd kreeg Jan tamelijk wel de hoogte en had natuurlijk heel veel praats. Dit verdroot een troepje snaken, die het daarenboven in de gaten kregen, dat Mieke „de kas“ had, en zij legden onzen Jan het vuur zoo na aan de schenen, dat hij op de vlucht ging, Mieke achterlatende. Dat was juist het doel der snaken, en deze brachten met Mieke een prettigen avond door, en dronken naar hartelust, tot de duiten van Jan op waren. Sinds dien tijd wil onze „Jan“ van de liefde niks meer weten!“
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Oud-Vroenhoven, 28 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, woensdag 28 december 1892, tweede blad, [p. 2]. Publiek domein.
[ tweede blad, 2 ]OUD-VROENHOVEN, 28 Dec. – Onze parochie verloor door den dood haar beminden herder, den Weleerw. heer Beijs. De betreurde overledene was gedurende 20 jaar kaplaan te Maastricht.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Parijs, 27 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, woensdag 28 december 1892, tweede blad, [p. 3]. Publiek domein.
[ tweede blad, 3 ]PARIJS, 27 Dec. Het sub-comité uit de enquêtecommissie, belast met het onderzoek van 17000 door de Panama-maatschappij uitgegeven cheques, heeft heden zijn werkzaamheden voortgezet. De uitkomsten worden geheim gehouden:
– In ’t laboratorium der „Ecolo de Médicine“ verklaart men het bericht van Figaro, volgens hetwelk de lijkschouwing zoude bewezen hebben, dat baron Reinach door vergiftiging zoude gestorven zijn – het gif zou reeds zijn genomen 7 uur voor de dood intrad – voor onzin. Brouardel heeft nog geen mededeeling van zijn onderzoek gedaan en zal zelfs heden nog den procureur-generaal verzoeken, een tegen-onderzoek te gelasten. Ook de Liberté verklaart het bericht der Figaro ongegrond, daar Brouardel eerst in 4 weken klaar zal komen met zijn onderzoek.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Pest, 27 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, woensdag 28 december 1892, tweede blad, [p. 3]. Publiek domein.
[ tweede blad, 3 ]PEST, 27 Dec. Naar de „Pester Lloyd“ mededeelt, zal de panselijke afgezant, die den dag na het eerste consistorie naar Weenen komt om den keizer de gebrnikelijke bulle te overhandigen, een persoonlijk schrijven van Leo XIII aan den keizer betreffende het Hongaarsche huwelijksvraagstuk medebrengen.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Roermond, 27 Dec.

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, woensdag 28 december 1892, tweede blad, [p. 3]. Publiek domein.
[ tweede blad, 3 ]ROERMOND, 27 Dec. Zaterdag-namiddag is de arbeider Gerard Mottet in de fabriek der firma F. Matthei alhier, met zijne linkerhand tusschen eene in beweging zijnde machine gekomen, met het gevolg dat de hand op twee plaatsen is gekneusd. De kneuzingen zijn echter niet van ernstigen aard, daar zooals wij heden vernamen, Mottet zijn werk reeds weder heeft hervat.
– De aanhoudende vorst, ofschoon voor velen een onwelkomene gast, brengt toch ook zijne genoegens. Wie kent niet het gezonde en prettige schaatsenrijden? Vroeger was het hier ter stede slechts bij uitzondering mogelijk dat ijsvermaak te genieten, doch thans is door de goede zorgen der Roermondsche ijsclub eene flinke baan ingericht, waarop tal van schaatsenrijders op en neer glijden. Heden-avond was de baan buitendien flink geïllumineerd, zeer interessanten aanblik bood.
# Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Rumenië

* Afkomstig uit de Limburger Koerier, woensdag 28 december 1892, tweede blad, [p. 2]. Publiek domein.
Rumenië.
– Uit Bucharest wordt aan de „Frankf. Zeit.“ geschreven, dat er in zekere kringen gestookt wordt tegen de kroonprinses die uit Engeland zal komen. De oude betrekking tusschen prins Ferdinand en Helène Vacaresco wordt besproken en de briefschrijver zegt, dat de voormalige hofdame van Carmen Sylva, met de vertaling in het Engelsch van de „Liederen uit het Dembowitza-dal“ niets anders beoogd heeft dan propaganda te maken voor zichzelve. De „Adevarul“, een anti-dynastisch blad, dat in betrekking heet te staan tot de Vacaresco’s, spreekt ook reeds van eene vijandelijke verhouding tusschen Carmen Sylva en de toekomstige koningin. De briefschrijver der Frankf. Ztg. spreekt dit evenwel tegen, en tevens eene andere bewering van genoemd blad, volgens hetwelk het schenken van een diadeem aan de kroonprinses door eenige dames uit Bucharest eene bijzondero beteekenis zou gehad hebben. Inderdaad geschiedde de voorbereiding van dit plan, volgens den briefschrijver, op zulk eene wijze, dat velen te recht daaraan aanstoot namen en het beleedigend achtten voor Carmen Sylva. Daarom is dan ook, op verzoek van prinses Mario zelve, het geschenk veranderd in geld, dat door haar voor een liefdadig doel zal worden besteed.
# Da Costa/Het treurspel

| ← Cassandraas voorzegging | Da Costa's Kompleete Dichtwerken (1876) door Da Costa Het treurspel | Liefde → |
* Uitgegeven in 's-Gravenhage door D. A. Thieme.
HET TREURSPEL. (ODE.)
       1819.
# Da Costa/Het verhaal van den bode uit Eschylus Zeven tegen Thebe

| ← Proeve van overwerking | Da Costa's Kompleete Dichtwerken (1876) door Da Costa Het verhaal van den bode uit Eschylus Zeven tegen Thebe | Alfonsus de Eerste → |
* Uitgegeven in 's-Gravenhage door D. A. Thieme.
[ 52 ]
HET VERHAAL VAN DEN BODE UIT ESCHYLUS ZEVEN TEGEN THEBE.
1816.
# Da Costa/Inleiding tot de Hymne Voorzienigheid

| ← De tocht uit Babel | Da Costa's Kompleete Dichtwerken (1876) door Da Costa Inleiding tot de hymne : Voorzienigheid | Voorzienigheid → |
* Uitgegeven in 's-Gravenhage door D. A. Thieme.
INLEIDING TOT DE HYMNE VOORZIENIGHEID
# Album der Natuur/1858/De hoogste berg

* 'De hoogste berg' werd gepubliceerd in Album der Natuur (zevende jaargang (1858), pp. 32. Dit werk is in het publieke domein.
DE HOOGSTE BERG.
Reeds hebben wij in het Album (Jaargang 1856, Wetens. Bijblad bl. 37) gewag gemaakt van de meting door kolonel waugh van eenen berg, die alle overige bekende in hoogte overtreffen zoude, en welke den naam van Mont Everest ontvangen heeft. Deze berg, die eene hoogte van 8837 ellen of ruim 29000 E. voeten boven het oppervlak der zee heeft, is gelegen in het oostelijk deel van Nepaul, en eerst in den loop van dit jaar (1857) is, ten gevolge der reis van de gebroeders schlagintweit in dit gedeelte van Indië zijn ware naam, dien hij bij de inboorlingen draagt, bekend geworden. Deze behoort derhalve thans de voorloopige Engelsche te vervangen. Die naam is in het Indisch: Gaourichanka; in het thibetaansch heet hij echter Tchingopamari. Vermoedelijk zullen de aardrijkskundigen aan den eersten naam de voorkeur geven. Bij deze gelegenheid kunnen wij tevens nog vermelden, dat de benaming Dwawalagery eigenlijk in het algemeen "eenen met eeuwige sneeuw bedekten bergtop" beteekent. Vroeger werd onder dien naam de hoogste toen bekende berg verstaan. Het is nu aan de reeds genoemde reizigers gebleken, dat deze minder gepaste benaming was toegepast op eene vereeniging van twee bergspitsen, die bij de inboorlingen de namen van Matchipoutcha en Yassa dragen.
# Album der Natuur/1858/De klokkenberg

* 'De klokkenberg,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (zevende jaargang (1858), pp. 143-144. Dit werk is in het publieke domein.
DE KLOKKENBERG.
Op de westkust van het schiereiland van den Sinaï, bij Tor, ligt de Gebel-Nakous of Klokkenberg, aldus genoemd naar de muzikale toonen, die hij voortbrengt. Omtrent dit merkwaardig verschijnsel is door den reiziger ward het volgende medegedeeld. (Bulletin geol. (2) XIII, 389)
In de nabijheid van den berg loopt de weg tusschen de zee en de helling van den berg heen. Overal ziet men dat de tertiaire zandsteen, waaruit de berg bestaat, in hooge mate verweerd, hier en daar geheel tot zand vervallen is. Waar de vastheid van den steen ongelijk was, hebben zich diepe groeven in den rotswand gevormd. Eene dezer groeven was 15 meters breed en strekte zich onder eene helling van 40—50 graad tot aan den top des bergs uit. Zij was gevuld met geel zand en werd ter weerszijden door hardere gedeelten van den zandsteen, die zich muurvormig verhieven, tegen den wind beschermd. Indien men met langzamen tred langs deze groeve de helling des bergs beklimt, verneemt men eerst niets, later hoort men een zwakken muzikalen toon, die beurtelings af- en toeneemt, en niet ongelijk is aan dien van eene fluit. Plotseling hoort men toonen als van een groot orgel, en zoo sterk, dat de geheele heuvel schijnt te beven. Een naauwkeurig onderzoek leerde, dat de toonen steeds gepaard gingen met beweging van het zand; werd de voet bij het gaan opgeligt, zoo bragt het zand, dat oogenblikkelijk de voetstappen weder vulde, bovengemelde toonen voort; zij werden het sterkst, toen eene groote [ 144 ]zandmassa in beweging geraakte. Ward meent dat de oorzaak van dit verschijnsel gelegen is in de onderlinge wrijving en botsing van de hoekige zandkorrels, die door de tropische warmte sterk verhit zijn.
Het is van ouds bekend, dat men bij het zoogenaamde Memnos-beeld, een 60 voet hoog zittend afbeeldsel van den Egyptischen koning Amenophis III, een soortgelijk geluid heeft waargenomen. Omdat het zich steeds na den opgang der zon deed hooren, werd er door de rijke fantasie der Grieken deze uitlegging van gegeven, dat Memnos, die voor Troje gevallen was, zijne moeder Eos daarmede begroette, wanneer zij hem met de eerste stralen der zon had verkwikt. Latere waarnemers hebben daarin een physisch verschijnsel gezien, en hebben het ontstaan der toonen verklaard uit het ontsnappen der lucht uit de voegen van den door de zon verwarmden kwartsietsteen, waaruit het beeld bestaat.
Ook von humboldt maakt bij zijne beschrijving van den Orinoco gewag van den invloed, dien de door uitstraling der rotswanden verwarmde lucht heeft op het geluid van den waterval des Orinoco.
Aan beide gevallen wordt men onwillekeurig herinnerd, als er sprake is van een geluid veroorzakenden berg; maar toch blijkt uit het voorgaande, dat de oorzaak, die bij den Klokkenberg het geluid voortbrengt, van eenigszins verschillenden aard is.
# Album der Natuur/1858/De kameeldoorn

* 'De kameeldoorn,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (zevende jaargang (1858), pp. 128. Dit werk is in het publieke domein.
DE KAMEELDOORN.
In de woestijnen van Arabië, Indië, Afrika en Perzië komt de kameeldoorn (Hedysarum Alhagi van linnaeus of de Alhagi maurorum van tournefort en decandolle) veelvuldig voor. Deze heester heeft zijn' naam van het bijna dagelijksch voedsel, dat hij aan de kameelen geeft. Zijn altoosdurend groen verkwikt het oog des reizigers, vermoeid van het eentoonig gezigt der onafmetelijke woestijn. Door zijne diep indringende taaije wortels heeft hij het vermogen, om het weinige vocht dat in den dorren bodem aanwezig is, geheel tot zich te trekken. Deze eigenschap is aan de Arabieren bekend, en zij maken daarvan gebruik om een aangenaam verfrisschend en gezond voedsel voor den mensch aan te kweeken. In het voorjaar namelijk kloven zij de steng digt bij den wortel en leggen in de zoo gemaakte spleet een zaadkorrel der water-meloen (Cucurbita Citrullus), waarna zij het ontbloote worteleinde der steng weder met aarde bedekken. De watermeloen wordt zoo tot eene soort van woekerplant en neemt door den wortel van den kameeldoorn in overvloed het vocht op, hetwelk hare eigene meer teedere wortels niet genoeg hadden kunnen opzuigen.
Na het te voorschijn komen in het voorjaar der kleine eironde bladen des kameeldoorns, ontwikkelen zich zijne fraaije roode bloemen en veranderen later in korte geleedde peulen. Uit de takken van dezen heester zweet eene zoete, aan de lucht zich verdikkende, manna-achtige stof uit, welke de Oostersche volken, even als het manna der Israëlieten in de woestijn, tot voedsel gebruiken. (Agron. Zeitung 1855, p. 350.)
# Staatsregeling van de Nederlandse Antillen/Achtste hoofdstuk

ACHTSTE HOOFDSTUK
De godsdienst
Art. 123. 1. Het recht van een ieder op vrijheid van godsdienst wordt erkend behoudens de bescherming van de maatsschappij en van haar leden tegen de overtreding der strafwet en wordt gevrijwaard van wettelijke bepalingen en administratieve regelingen, welke in staatkundig economisch of sociaal opzicht beperkingen van rechten zouden opleggen uit hoofde van godsdienstige belijdenis.
2. Vrijheid van godsdienst wordt begrepen als omvattende:
    a. vrijheid van een ieder voor het verrichten van eredienst overeenkomstig zijn geweten en tot het opvoeden van kinderen in het geloof, dat de ouders verkiezen;
    b. vrijheid van een ieder om van godsdienstige belijdenis te veranderen;
    c. vrijheid om te prediken, te onderrichten, te publiceren, onderwijs te geven en sociale en charitatieve werkzaamheden te verrichten en vrijheid om organisaties te stichten en bezittingen te verwerven en te hebben voor deze doeleinden.
Art. 124. 1. Aan alle kerkgenootschappen en godsdienstige gemeenschappen wordt gelijke bescherming verleend.
2. Bijdragen uit enige openbare kas aan kerkgenootschappen en godsdienstige gemeenschappen, met inbegrip van derzelver bedienaren en leraren, worden verleend op grondslag van gelijkgerechtigdheid en volgens regels bij landsverordening te stellen.
Art. 125. De Gouverneur waakt dat alle kerkgenootschappen en godsdienstige gemeenschappen zich houden binnen de palen van de gehoorzaamheid aan de wettelijke regelingen en de gestelde machten.
Art. 126. De belijders der onderscheidene godsdienstige meningen genieten allen dezelfde burgerlijke en burgerrechten en hebben gelijke aanspraak op het bekleden van waardigheden, ambten en bedieningen.
Art. 127. De openbare eredienst en de godsdienstoefening is aan geen andere beperkingen onderworpen dan die, welke in het belang der openbare orde, rust en zedelijkheid bij landsverordening worden bevolen.
# Staatsregeling van de Nederlandse Antillen

STAATSREGELING VAN DE NEDERLANDSE ANTILLEN
De Staatsregeling van de Nederlandse Antillen (Stb. 1955, 136; P.B. 1955, 32), zoals gewijzigd.
   * De Nederlandse Antillen en hun bewoners
   * De Gouverneur
   * De Raad van Advies, de Raad van Ministers, de Staatssecretarissen en de Gevolmachtigde Minister
   * De Staten
   * De eilandgebieden
   * De plaatselijke gemeenschap
   * Het rechtswezen
   * De godsdienst
   * De financiën
   * De defensie
   * Het onderwijs, de openbare gezondheid en het armbestuur
   * Overige bepalingen
# Staatsregeling van de Nederlandse Antillen/Elfde hoofdstuk

ELFDE HOOFDSTUK
Het onderwijs, de openbare gezondheid en het armbestuur
Art. 139. De verspreiding van verlichting en beschaving en de aanmoediging van kunsten en wetenschappen wordt door de Regering aanhoudend behartigd.
Art. 140. 1. Het onderwijs is een voorwerp van de aanhoudende zorg der Regering.
2. Het geven van onderwijs is vrij, behoudens het toezicht der overheid overeenkomstig de landsverordening en bovendien, voor zover het algemeen vormend zowel lager als middelbaar onderwijs betreft, behoudens het onderzoek naar de bekwaamheid en de zedelijkheid van de onderwijzer, een en ander bij de landsverordening te regelen.
3. Het openbaar onderwijs wordt, met eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen, bij de landsverordening geregeld.
4. Er wordt van overheidswege voldoend openbaar algemeen vormend lager onderwijs gegeven in een genoegzaam aantal scholen. De landsverordening kan afwijking van deze bepaling toelaten in verband met de stand van 's Lands geldmiddelen.
5. De eisen van deugdelijkheid, aan het geheel of ten dele uit de openbare kas te bekostigen onderwijs te stellen, worden bij landsverordening geregeld, met inachtneming, voor zover het bijzonder onderwijs betreft, van de vrijheid van richting.
6. Deze eisen worden voor het algemeen vormend lager onderwijs zodanig geregeld, dat de deugdelijkheid van het geheel uit de openbare kas bekostigd bijzonder onderwijs en van het openbaar onderwijs even afdoende wordt gewaarborgd. Bij die regeling wordt met name de vrijheid van het bijzonder onderwijs betreffende de keuze der leermiddelen en de aanstelling der onderwijzers geëerbiedigd.
7. Openbaar en bijzonder onderwijs, het laatste voor zover het aan bij landsverordening te stellen voorwaarden voldoet, worden naar dezelfde maatstaf uit de openbare kas bekostigd.
8. De Gouverneur doet jaarlijks van de staat van het onderwijs aan de Staten verslag geven.
Art. 141. Het toezicht van overheidswege uit te oefenen over de toestand der openbare gezondheid en al wat betreft de uitoefening der genees-, heel-, verlos- en artsenijbereidkunde wordt bij landsverordening geregeld.
Art. 142. 1. Het toezicht over het armwezen en de nodige voorzieningen daaromtrent worden bij landsverordening geregeld.
2. Daarbij wordt in acht genomen het beginsel, dat de bijzondere en kerkelijke liefdadigheid vrijgelaten en zoveel mogelijk bevorderd wordt.