# Catalogus der schilderijen, oudheden enz. op het Koninklijk Museum te Amsterdam/Schilderijen

| N$^o$. 1. | In een binnenhuis, zit een Schoenmaker, ter zijde van eene tafel te werken, achter hem is nog een Jongen aan het werk, en aan de andere zijde van de Tafel zit eene Vrouw te ſpinnen, van verre ziet men eenige ſpelende Boeren. |
| N$^o$. 2. | Eene zinſpeling op de Waakzaamheid van den Raad-Penſionaris Joan de Witt. Eene witte Zwaan verdedigt met uitgeſpreide vlerken haar nest tegen een zwemmenden Waterhond; onder de Zwaan staat geſchreven: „De Raad-Penſionaris,” boven het nest: „Holland” en boven de Hond: „De Viand van den Staat.” |
| N$^o$. 3. | Het Portrait van Prins Willem den 4den. |
| N$^o$. 4. | De Mishandeling der Lijken van de Gebroeders de Witt. |
| N$^o$. 5. | Het Portrait van den Raad-Penſionaris van Holland Joan de Witt. |
| N$^o$. 6. | Het Portrait van den Burgemeester van Dordrecht Cornelis de Witt. |
| N$^o$. 7. | Een Zeegezigt langs eene bergachtige Kust, vertoonende een’ zwaren Storm met eene ondergaande Zon, met drie Schepen, welke in gevaar zijn van te ſtranden. |
| N$^o$. 8. | Dit zeer belangrijke ſtuk verbeeldt het aan boord gaan van den Raad-Penſionaris Joan |
| N$^o$. 8 | de Witt, toen in den jare 1665 gemelden Heer het bevel over de Hollandsche Vloot op zich genomen en dezelve uit het Spanjaardsgat uitgebragt heeft (zie Wagenaars Vaderlandſche Historie het 13 deel, Bladz. 140;) men ziet gemelden Heer op den tweeden grond, gevolgd wordende door de Eerewacht welke men hem had toegeſtaan, waar van de Officier hem zijne orders ſchijnt te vragen; op den voorgrond ter linkerzijde ſtaat een rijk gekleede Heer en eene Vrouw met een Livereibediende welke den Mantel draagt. Verders zitten nog op den voorgrond eene menigte Visſchers op het zand te praten; ter regterzijde is het Haven-Hoofd, werwaarts eenige bedienden de goederen laten heen kruijen. Op het Hoofd ziet men eene menigte Krijgsvolk, hetwelk bezig is met inſchepen, in Vaartuigen, welke aan den anderen kant van het Hoofd liggen. Verders ziet men een fraai Zeegezigt, vooraan het ſchip Hollandia en de ganſche Vloot, welke zeilree ligt en overal uit de Kagen volk aan boord neemt. Achter op de Schilderij vindt men met de eigen hand van den grooten Backhuizen geſchreven: „Dit Schilderije verbeeldende het vertrek van den Raad-Penſionaris Joan de Witt den 13 Sept. 1665. na boord van het Schip Hollandia met de groote Vloot beſtemd tegen Engeland, is ter ge- |
| N$^o$. 8 | dachtenisſe geſchilderd door Ludolf Backhuizen A$^o$. 1671.” |
| N$^o$. 9. | Deze Schilderij verbeeldt een gedeelte van het IJ, aan den Mosſelſteiger te Amsterdam, met eene menigte Schepen en figuren; onder welke laatstgemelden op den voorgrond de afbeelding van dezen beroemden Schilder vertoond wordt; het Water is ſtil en kabbelend, en dit ſtuk behoort hierom onder de zeldzame van dezen Meester. |
| N$^o$.10. | Eene woelende Zee. Met eene wegtrekkende Stormbui ziet men een Kaagſchip, waarvan het verlichte Zeil tegens de donkere Lucht uitkomt, eene Haven uitzeilen. Achter dit Schip in de verte, ziet men een groot Oorlogſchip, en in het verſchiet eene Stad. Op den voorgrond, ter zijde van het Stuk, op het ſtrand, zit een bevallig Vrouwtje bij een’ Schipper, terwijl een ander Man verzeld van zijn’ Hond iets komt aanbrengen. |
| N$^o$.11. | Eene woelende Zee met onſtuimig weder. Vooraan ziet men in de verkorting eene Roei- |
| N$^o$.10. | ſloep met een aantal Perſonen daarin, en achter op de Sloep leest men den naam van den Schilder; verder op zijn twee zeilende Vaartuigen; ter zijde een Havenhoofd en daar achter een groot Oorlogſchip. In het verſchiet vertoont zich de Kust, tegens eene donkere Lucht, en verſcheidene zeilende Schepen. |
| N$^o$.12. | Het Portrait van Maria van Reigersbergen, Huisvrouw van Hugo de Groot. |
| N$^o$.13. | De Vischvangst der onderſcheidene Secten van het Christendom. |
| N$^o$.14. | In een Landſchap ziet men Diana en Bacchus, met eene menigte andere figuren; zijnde het Landſchap geschilderd door Fluweelen Breugel. |
| N$^o$.15. | De Kinderen Israels vergaderende Manna in de Woestijn; zijnde het Landſchap geſchilderd door Fluweelen Breugel. |
| N$^o$. 16. | Het Portrait van Ferdinand Alvares de Toledo, Hertog van Alva. |
| N$^o$. 17. | De beroemde Zeeſlag tusſchen de Hollandſche en Engelſche Vlooten, op den 12den van Zomermaand A$^o$. 1666. Zijnde de eerstgemelde gecommandeerd door den Luitenant Admiraal Hertog Ridder Michiel Adriaansz. de Ruiter, en de laatstgenoemde, door den Engelſchen Admiraal Monck, Hertog van Albemarle. Deze Slag welke vier dagen geduurd heeft, wordt hier vertoond op den tweeden dag en op het oogenblik dat het Hollandſche Admiraal Schip zijne groote Steng wordt neêrgeſchoten. |
| N$^o$. 18. | Een Wintergezigt aan den IJkant te Amſterdam, verbeeldende de oude Schippersbeurs en Nieuwenbrug, met veel figuren. |
| N$^o$. 19. | Een oud Man, in eene overdenkende houding, zittende in zijne Studeerkamer voor een tafel met eenige boeken. |
| N$^o$. 20. | Een Boerengezelſchap. |
| N$^o$. 21. | In een zeer fraai berg en boomrijk Landſchap ziet men een’ Herder en eene Herderin, drijvende een’ troep Beesten door het water, verder nog eene Vrouw gezeten op een’ Oos. |
| N$^o$. 22. | Een Italiaansch Landſchap, met hoog opgaand Geboomte en Bergen, verbeeldende een’ Avondſtond. Eenige Beesten worden gedreven door een’ Herder, welke op een’ Ezel is rijdende. Aan de andere zijde ziet men een’ Jongen, welke eene menigte Schapen wegdrijft. |
| N$^o$. 23. | In een Landſchap ziet men Ruth, zich nederbuigende voor Boas, met eene menigte Landlieden en Beesten. |
| N$^o$. 24. | In een zeer fraai Italiaansch bergachtig Landſchap met eene Rivier doorſneden, ziet men eene Vrouw zittende op een wit Paard, zij ſchijnt in gesprek met eene andere Vrouw, over eenige lieden, welke met hun Vee in eene Pontſchuit gereed zijn over te varen; op den |
| N$^o$. 25. | voorgrond een Man bij een’ beladen’ Ezel. Verder eenige Landlieden, ſtaande en liggende Koeijen, Bokken en Schapen. |
| N$^o$. 25. | In een Wintergezigt ziet men op het IJs een’ Man met een Paard, en eene IJsſlede. Verder een Landſchap hetwelk zeer natuurlijk met ſneeuw bedekt is. |
| N$^o$. 26. | Een Wintergezigt aan een’ Stads Wal. Op het IJs vooraan ſtaat een wit ontſpannen Paard bij eene Slede. Verders nog vier Boeren, bezig zijnde om een Vat met Bier op eene Slede te laden. In het verſchiet zijn twee Boeren welke op het IJs kolven, en nog verder de Stads Poort, voor welke eenige Vaartuigen voor het Havenhoofd liggen. |
| N$^o$. 27. | Een zeer fraai Landſchap, met Koeijen en Bokken. |
| N$^o$. 28. | Een Landſchap met een wit Paard; een bruine Os en eenige figuren. |
| N$^o$. 29. | Een Landſchap met Beesten en figuren. |
| N$^o$. 30. | Een Italiaansch Landſchapje met hoog geboomte, aan eene Rivier, op den voorgrond eene menigte Beesten en Herders. Dit kleine Stukje is van het fraaiſte Penſeel van dezen Meester. |
| N$^o$. 31. | Het Portrait van den Vice-Admiraal A. Banckert. |
| N$^o$. 32. | Suzanna in het Bad, met de twee Ouden. |
| N$^o$. 33. | De Wedergade van het voorgaande, verbeeldende Potifars Huisvrouw, trachtende Jozef te verleiden. |
| N$^o$. 34. | Eene Tafel waarop eene Mand met Schelvisch, en eene moot Zalm. |
| N$^o$. 35. | De aankomst van Eneas bij Latinus, Koning der Latijnen. |
| N$^o$. 36. | De Hiſtorie van Manlius Torquatus. |
| N$^o$. 37. | Het Portrait van den Luitenant Admiraal, Hertog en Ridder Michiel Adriaansz. de Ruiter. |
| N$^o$. 38. | Een Italiaansch Landſchap, met Bergen en hoog geboomte: van verre ziet men eene Rivier, en op den voorgrond eene groep figuren. |
| N$^o$. 39. | Een Italiaansch bergachtig en boomrijk Landſchap, doorſneden met eene Rivier, wordende, zoo als ook de Lucht en Wolken, door de ondergaande Zon op eene aangename wijze verlicht. Op den rijk bewasſen voorgrond ziet men bij het aankomen van eene Schuit met Beesten, eene Vrouw te Paard, welke door een’ Heer wordt aangeſproken, terwijl een Muil- |
| N$^o$. 40. | Ezel wordt weggeleid. Dit Stuk, waarin het Zonlicht op de natuurlijkſte wijze wordt verbeeld, is een der voortreffelijkſte van deze Meesters; van hetzelve is eene Prent te vinden, in het geëtſte werk van deze beroemde Kunſtenaars. |
| N$^o$. 40. | In een fraai Landſchap ziet men de Heilige Familie met het kind Jezus, welke aan St. Catharina een’ Ring toereikt. |
| N$^o$. 41. | Een gezelſchap vrolijke Boeren. |
| N$^o$. 42. | Het Portrait van den Historieſchrijver Hooft, Drost van Muiden. |
| N$^o$. 43. | Een Landſchap met eene Rivier, en eene menigte Paarden, Wagens en Beesten. |
| N$^o$. 44. | Een Heer welke een glas in de hand heeft, en met eene Vrouw bezig is te ſpreken. |
| N$^o$. 45. | In een binnenhuis zit een Grijsaard aan het Spinnewiel; een Visſcher ſchijnt binnen te treden en hem te onderhouden. |
| N$^o$. 46. | De wedergade, zijnde mede een binnenhuis waarin een Man, eene kruik in de hand hebbende, bij het Vuur zit; een tweede Perſoon is bezig zijne Pijp te ontſteken. |
| N$^o$. 47. | In een boomrijk Landſchap ziet men Latona, welke de Boeren in Kikvorſchen herſchept. |
| N$^o$. 48. | Een Landſchap met Figuren en Beesten. |
| N$^o$. 49. | Een Landſchap met eenige vreemde Reizigers, aan den kant van eene Rivier. |
| N$^o$. 50. | Een Landſchap met eene menigte Figuren en Schepen langs eene Rivier. |
| N$^o$. 51. | In een uitgeſtrekt Land- en Zeegezigt, ziet men de Prediking van Christus op een der Visſchers Schepen, terwijl de ſchare op het Strand ſtaat. |
| N$^o$. 52. | Een Land- en Watergezigtje met Schepen en Beelden. |
| N$^o$. 53. | De wedergade van het voorgaande vol Schepen en Beelden. |
| N$^o$. 54. | In een Landſchap ziet men eene menigte Reizigers welke ſchijnen te rusten. |
| N$^o$. 55. | Een gezelſchap drinkende en vrolijke Boeren. |
| N$^o$. 56. | Een gezelſchap drinkende en vechtende Boeren. |
| N$^o$. 57. | Het oordeel van Midas. |
| N$^o$. 58. | Eene Hertenjagt. |
| N$^o$. 59. | Eene Beerenjagt. |
| N$^o$. 60. | Dood Wild, Jagttuig, Honden en verder bijwerk. |
| N$^o$. 61. | Eenden door Honden en Roofvogels geſtoord. |
| N$^o$. 62. | Eene wenende Maria Magdalena, voor haar hebbende een opgeſlagen Boek hetwelk rust op een Doodshoofd. |
| N$^o$. 63. | De Bijbelſche Historie van de Dochter van Jefta. |
| N$^o$. 64. | Een Ecce Homo, of ſmadelijke tentoonſtelling van Christus. |
| N$^o$. 65. | Het Portrait van den Schout bij Nacht Crul. |
| N$^o$. 66. | Een Land- en Riviergezigt, zijnde een Morgenſtond. Op den voorgrond vertoonen zich eenige Beesten, geleid wordende door een’ Veehoeder en eene Boerin, welke beide op Ezels gezeten zijn, waarbij een Boeren Jongen te voet gaat. Verders een zeer fraai en zonnig Landſchap, en eenig gebergte in het verſchiet. |
| N$^o$. 67. | In een fraai boomrijk Landſchap ziet men een Gevecht van eenige Ruiters. Op den voorgrond ligt een derzelve geſneuveld, terwijl deszelfs Paard wegloopt; verders nog een ander wiens Paard verminkt is. |
| N$^o$. 68. | Een Italiaansch Landſchap met Schapen, |
| N$^o$. 69. | Lammeren en andere Beesten; voorts eene Vrouw met een Kind aan de borst, omziende naar een’ Jongen welke haar een jonge Hond vertoont. Verders het ſtandbeeld van Faunus, en eenig geboomte. |
| N$^o$. 69. | In een bergachtig Landſchap zit ter zijde van eene Veehut eene bevallige Vrouw met een Kind aan de borst. Op den voorgrond is een ſtaand Kalf en eenige grazende en rustende Bokken en Schapen. In het verſchiet oude Ruïnen. |
| N$^o$. 70. | In een heuvelachtig Landſchap met geboomte, zit op den voorgrond een bevallig Landmeisje, nevens haar een ſtaand Jongeling, ſchijnende zamen te zingen. Voor hun ſtaat een Ram, een grazend en een rustend Schaap. Verder een liggende Os bij eene Veehut, en een bergachtig verſchiet. |
| N$^o$. 71. | Deze in allen opzigten beroemde Schilderij, ſtelt voor een Avondſchool: de Meester gezeten aan eene Tafel waarop een Lesſenaar ſtaat, ſchijnt eene ernſtige vermaning te ge- |
| N$^o$. 71. | ven aan een’ Jongen, welken hij met het ſchoolbord onder den arm uit de ſchool zendt, terwijl een bevallig jong Meisje met alle aandacht voor hem ſtaat te ſpellen. Voor op de Tafel ſtaat een Zandlooper en eene Kaars, welke deze groep verlicht. Wat meer voorwaarts zit een Jongeling met eene lei te cijferen; bij dezelve ſtaat een jong lagchend Meisje, dat eene brandende kaars in de hand houdt, en hem bijlicht. De uitwerking en harmonie dezer twee lichten zijn uitmuntend. Op den voorgrond ſtaat eene opene Lantaren, waarin eene brandende kaars, waarvan het licht zich kunſtig op de daarbij zijnde voorwerpen verſpreidt. Op den derden of achtergrond is eene Tafel waarop eene kaars ſtaat, en waaraan eenige kinderen van beiderlei kunne zijn gezeten, bezig met hunne lesſen te leeren; wat verder komt nog een Jongeling, eene kaars in de hand houdende, den trap af. Een breed en ten deele opgehaald gordijn, grootsch en natuurlijk geplooid, ſtrekt ten voorhangſel van dit Tooneel. In deze Schilderij ziet men vijf kaarslichten, zoodanig verſtandig geplaatst, en natuurlijk afgebeeld, dat echter het algemeen effect hierdoor niet wordt benadeeld. Het Penſeel is van het uitmuntendſte van dezen Meester, zijnde de kleur krachtig en gloeijend, de teekening en uitdrukking der hartstogten is al- |
| N$^o$. 72. | lernaauwkeurigst, en ſprekende. Men houdt met regt dit stuk (na het verlies van de beroemde Kraamkamer, eertijds in het Kabinet van wijlen den Heer G. Braamcamp, doch naar Rusland overgevoerd, en op zee verongelukt) het allervoortreffelijkste dat van dezen Meester bekend is. |
| N$^o$. 72. | In een boomrijk Landſchap, ſtaat een Heer, in het zwart gekleed, met een’ rotting in de hand; bij dezelve zit eene rijk gekleede Vrouw, hebbende een’ ouderwetſchen pluimwaaijer in de hand; ter linkerzijde ſtaat een zeer fraaije bruin en witte Hond. Op den voorgrond ziet men eenige Planten, en bij dezelve eenig Water, waarin ligt een Capiteel van eene Kolom, waarop de Schilder G. Dou zijn eigen Portrait verbeeld heeft, met de Schilderkap boven het hoofd, en waar naast zijn naam geſchreven is. Het Landſchap van dit Stuk met de Hond is geſchilderd door N. Berchem. |
| N$^o$. 73. | Een biddende Monnik, in eene grot op zijne armen rustende, en houdende tusſchen zijne zaamgevouwen handen een Pater Noster; heb- |
| N$^o$. 74. | bende de oogen met aandacht gevestigd op een voor hem liggend Crucifix. |
| N$^o$. 74. | In een binnenvertrek zit een oud Man voor een’ Schilders-Ezel te ſchilderen. |
| N$^o$. 75. | Een oud Man zittende in zijn Studeervertrek. |
| N$^o$. 76. | Een jong Meisje zich vertoonende voor eene Nis met een brandende Lamp in de hand. |
| N$^o$. 77. | Een ſtil Water met eenige Vaartuigen en deinzige Lucht. |
| N$^o$. 78. | Eenige Officieren, Paarden, Krijgstoerustingen en verder bijwerk. |
| N$^o$. 79. | Een Dorpgezigt. Op den voorgrond eene Zeevischmarkt, met vele ſoorten van Visch, en een aantal figuren en bijwerk. Dit ſtuk |
| N$^o$. 80. | wordt gehouden voor een der voortreffelijkſte van dezen Meester. |
| N$^o$ 80. | Op eene binnenplaats van eene Herberg, ziet men op den voorgrond een’ Boer en eene Boerin, welke den ander vrolijk onderhouden; terwijl laatstgemelde eene Wafel in de hand heeft. Wat verder ziet men eene overdekte Kolfbaan, daarin en ter zijde van dezelve, eene menigte drinkende Boeren. |
| N$^o$. 81. | De Maagd Maria, hebbende op haren ſchoot het kind Jezus. |
| N$^o$. 82. | In een Landſchap ziet men de beroemde Schilders Rubbens en van Dijck, zittende in boeren kleeding, onder eene menigte Boeren op de Kaart te ſpelen; achter hun ſtaat de geestige Schilder Adriaan Brouwer. |
| N$^o$. 83. | De levensgroote Portraiten van Prinſesſe Maria van Engeland (naderhand Gemalinne van Prins Willem den 2den) en haren Broeder den Hertog van Gloucester. |
| N$^o$. 84. | Eene wenende Vrouw in een Landſchap. |
| N$^o$. 85. | Een Modelkop. |
| N$^o$. 86. | De Parabel uit het Evangelie, van den Man, welke, omdat hij geen bruiloftskleed aanhad, buitengeworpen werd. |
| N$^o$. 87. | In een’ Gothiſchen Tempel, vertoonen zich eene menigte zeer vreemd gekleede figuren. Dit ſtuk is wegens deszelfs oudheid zeer aanmerkelijk, als zijnde eene der eerſte Schilderijen, welke met olieverw zijn geſchilderd, even na de uitvinding in den Jare 1410. |
| N$^o$. 88. | Maria met het Kind, omringd van vele Vrouwen. Eene der oudſte Schilderijen met olieverw. |
| N$^o$. 89. | De aanbidding van de Wijzen uit het Oosten. |
| N$^o$. 90. | De Trouw van St. Catharina. |
| N$^o$. 91. | Eene bijeenkomst van Officieren en Schutters van de Burger-Compagnie van den Heer Kapitein Jan Huidekoper, Heer van Maarſeveen; na het ſluiten van den Munſterſchen Vrede. De verklaring van dit Stuk vindt men genoegzaam in het vers van den Dichter Jan Vos, hetgeen als of het op een ſtuk papier geſchreven, en tusſchen de lijst was ingeſtoken, daarop geſchilderd is: |
| 1. Den Heer Jan Fuidekoper, Heere van Maarſeveen. | 1. Den Heer Jan Fuidekoper, Heere van Maarſeveen. | 8. Aart Janze van Laar. |
| 2. Frans van Waveren, Luitenant. | 2. Frans van Waveren, Luitenant. | 9. Joris de Wijze. |
| 3. Nicolaas van Waveren, Vaandrich. | 3. Nicolaas van Waveren, Vaandrich. | 10. Pieter Meffert. |
| 4. Jan Appelman, | Sergeanten. | 11. Nicolaas van Haag. |
| 5. Jacob van Campen, | Sergeanten. | 12. Jan Stuurman. |
| 6. Rogier Ramsden. | 6. Rogier Ramsden. | 13. Joannes Doavanne. |
| 7. Pieter Waterpas. | 7. Pieter Waterpas. | 14. Mr. Albert ten Brink. |
| | | 15. Johan van der Hoog. |
| N$^o$. 92. | Dit ſtuk in de manier van Rembrand, verbeeldt Jakob, ontvangende de zegen van zijnen Vader Izaak. Men ziet de vertwijfeling in het gelaat van den Aartsvader, het verlangen van Rebekka, en de begeerte van Jakob zeer ſprekende uitgedrukt. Dit ſtuk ſchijnt een der prijsſtukken geweest te zijn van de drie voorname Leerlingen van Rembrand, wijl er nog twee (in alles gelijk aan het voorgaande) beſtaan; het eene geſchilderd door F. Bol, en het andere door G. van den Eekhout. Zijnde het laatstgemelde in het kabinet van den Heer Brentano te Amſterdam. |
| N$^o$. 93. | Eene Allegorie op den afſtand der waardigheden van Keizer Karel den Vijfden. |
| N$^o$. 94. | Eene Heilige Familie met zeer veel andere figuren. |
| N$^o$. 95. | Een Italiaansch Hiſtoriestuk, verbeeldende de Trouw van Maria en Jozef. |
| Cornelis Jan Wits, Capitein. | Cornelis Jan Wits, Capitein. | Jan Maesz. |
| Johan van Waveren, Luitenant. | Johan van Waveren, Luitenant. | Jacob van Diemen. |
| Jacob Banning, Vaandrich. | Jacob Banning, Vaandrich. | Jan van Ommeren. |
| Dirk Claesz D. Thoveling, | Serge. | Iſaac Oijens. |
| Thomas Hartog, | Serge. | Geurt Pietersz van Anſtenraat. |
| Pieter van Hoorn. | Pieter van Hoorn. | Herman Teunisz. de Kluijtm. |
| Willem Pietersz van der Voort. | Willem Pietersz van der Voort. | Andries van Anſtenraat. |
| Adriaen Dirk Sparwer. | Adriaen Dirk Sparwer. | Christoffel Poock. |
| Hendrik Calaber. | Hendrik Calaber. | Hendrik Dommer Wz. |
| Govert van der Mijd. | Govert van der Mijd. | Paulus Hennekijn. |
| Johannes Calaber. | Johannes Calaber. | Lambregt van den Bos. | Benedictus Schaeck. | Benedictus Schaeck. | Willem de Tamboer. |