OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anoniem/Sportsnippers

SPORTSNIPPERS.
De nieuwe tribune op het Sportpark te Alkmaar die pas onder architectuur van den heer Jan Wils gebouwd is en ƒ 60.000 heeft gekost is door den storm ernstig beschadigd. Van het dak zijn tal van eterniet-platen afgerukt, die op het sportterrein of op de omliggende huizen terecht kwamen. Het sportpark is met het oog op het gevaar tijdelijk gesloten geweest.  – Gisteravond werden te Den Haag de laatste partijen gespeeld om den trio-beker tusschen de Haagsche biljartclub en de Maasstad. Het eindresultaat was, dat de Hagenaars wonnen met 10.363–10.239 punten.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (27 november 1930) ‘Nieuwe tribune te Alkmaar beschadigd, Door den storm’, Leeuwarder Nieuwsblad, [Middag, p. 2] (gedeeltelijk).
* Anoniem (28 november 1928) ‘Nieuwe tribune te Alkmaar beschadigd. Door den storm’, Leeuwarder Nieuwsblad, [Middag, p. 6] (gedeeltelijk).
# Anoniem/Rotterdam krijgt een nieuwe woonwijk

Rotterdam krijgt een nieuwe woonwijk
Waar eens de wilde dieren gevoed werden.
Voor het oude Diergaardeterrein te Rotterdam, circa 13 ha groot, heeft Jan Wils een bebouwingsplan gemaakt waarvan de maquette 14 dagen lang in het Museum Boymans is te zien.  Eenige vraagstukken van stedebouwkundigen aard konden met het plan worden opgelost en de Spoorwegen vinden er plaats voor een centraal station. Van Ravesteijn moet er zijn denkbeelden reeds voor aan het papier hebben toevertrouwd.  Verder is een spoorwegpostkantoor ontworpen en ter weerszijden van het nieuwe stationsplein twee hotels.  Wils denkt zich verder een schouwburg en een torengarage en 625 woningen, voor 2350 personen, allereerst drie hooge flats.  Volgens den architect is de kans groot, dat reeds in Mei met de winkels en woonhuizen langs de Kruiskade kan worden begonnen.
# De Maasbode/Jaargang 20/Nummer 3473/Lage-Zwaluwe, 30 Maart

* Lage-Zwaluwe, 30 Maart. Opnieuw is de R. K. kerk alhier met een kunststuk verrijkt. Zij is door de milddadigheid van den heer C. H. Van Lommel te Brussel in het bezit gekomen van een prachtigen, kostbaren en kunstvollen kruisweg.
* In middeleeuwschen stijl met Mussini-verf op koperen platen geschilderd door den heer H. Windhausen te Roermond, is deze kruisweg een waar sieraad van het trotsche tempelgebouw. Maar niet alleen dat hij het inwendige der kerk op zoo buitengewone wijze versiert, de hoofdzaak is, dat hij de geleovigen tot innige godsvrucht opwekt.
* Wie wordt niet diep getroffen bij het aanschouwen van den lijdenden Godmensch en Zijne H. Moeder! De Goddelijke Lijder, die bij elke statie in kleur en wezenstrekken meer den dood nabij komt, dwingt medelijden en vereering af, terwijl het zielsverdriet der Moeder ons hart met weemoed vervult. Het pleit voor het godsdienstig gevoel van den kunstenaar, dat hij de hoofdpersonen in die droevige geschiedenis zóó heeft weten te malen.
* De muurschildering, die de staties op fraaie wijze encadreert en als het ware met deze één geheel uitmaakt, doet den heer J. Lommen te Roermond alle eer aan.
* Mogen in ieders hart weerklank vinden de woorden van den Zeereerw. heer pastoor; bij gelegenheid van de plechtige wijding van den nieuwen Kruisweg op Palmzondag l.l. tot de geloovigen geuit, om nl. voor den milden gever Gods zegen naar ziel en lichaam af te smeeken, en dat het geschenk moge bijdragen tot toeneming van de godsdienstige oefening van den H. Kruisweg, om zoodoende te strekken tot heil en zaligheid der parochianen.
* J.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (5 april 1888) ‘Kerknieuws. Lage-Zwaluwe, 30 Maart’, De Grondwet, [p. 3].
* Anoniem (6 april 1888) ‘Binnenland. Lage-Zwaluwe, 30 Maart’, Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant, [p. 1].
# De Maasbode/Jaargang 31/Nummer 6758/Roermond, 24 Febr.

Roermond, 24 Febr. Het gebouw van het voormalige Clarissenklooster, dat door aankoop eigendom is geworden van den heer Hub. Maessen alhier, zal worden afgebroken om plaats te maken voor drie heerenhuizen naar de plannen van den architect J. Speetjens alhier.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (25 februari 1899) ‘Roermond, 24 Febr.’, Limburger Koerier, [p. 2].
# De Maasbode/Jaargang 28/Nummer 5891/Letteren en kunst

* LETTEREN EN KUNST.
* In de werkplaats van den gunstig bekenden beeldhouwer H. van der Geld, te ’s-Hertogenbosch, is thans een kunstwerk tentoongesteld, dat werkelijk voor ons land uniek mag genoemd worden en waarop wij dan ook de aandacht meenen te moeten vestigen van allen, die belangstellen in de kerkelijke kunst.
* Het is een groot vleugelaltaar, ontworpen in den beeldrijken Gothischen stijl van het einde der vijftiende eeuw en met onberispelijke keurigheid van arbeid in eikenhout uitgevoerd.
* Om een denkbeeld te geven van de omvangrijke compositie en de kwistige beeldenpracht, stippen wij alleen aan, dat de hooge retabel niet minder dan elf uitvoerig gebeeldhouwde tafereelen bevat uit net leven, lijden en sterven van den goddelijken Zaligmaker, omgeven van vier en twintig kleinere tafereelen uit de Boeken van het Oude Verbond, die als voor-afbeeldingen op de hoofdgroepen betrekking hebben. In het midden verheft zich, boven den gesloten tabernakel, een getorende expositietroon van den ranksten en sierlijksten bouw.
* In het geheel bevat het altaar meer dan tweehonderd gebeeldhouwde figuren, terwijl het aantal geschilderde figuren, op de vleugeldeuren, die er later nog aan toegevoegd zullen worden, meer dan vijftig zal bedragen. Voegen wij hier nog bij, dat al de groepen en figuren met doorluchtig bewerkte baldakijnen zijn bekroond en dat de tusschenruimten op de gelukkigste wijze met een weelderige ornamentatie in gestileerde plantvormen zijn aangevuld, dan kan men zich eenigszins een denkbeeld maken van den schitterenden en imposanten aanblik, dien dit meesterwerk op den beschouwer maakt.
* Dit trotsche en keurige stuk, waaruit zoowel de warme kunstzin als de groote stijlkennis van den ontwerper en uitvoerder spreekt en waaraan hij zeven jaren arbeids heeft besteed, is bestemd voor de kerk te Duisburg bij Dusseldorp.
* Daar het eerst in Augustus behoeft te worden afgeleverd, zal het van nu af tot dan toe in de werkplaats van den beeldhouwer voor belangstellenden tentoongesteld blijven.
* Wij sporen ieder aan, van deze gelegenheid gebruik te maken om een kunstgewrocht te bewonderen, zooals er in ons vaderland en in onzen tijd misschien nog geen vervaardigd is.
# De Maasbode/Jaargang 27/Nummer 5702/Kerknieuws

* KERKNIEUWS.
* St. Odiliënberg, nabij Roermond, is heden in feestdos. De algemeen geachte en ijverige pastoor dier parochie, de Zeereerw. heer H. Willemsen, viert heden zijn 40-jarig priesterfeest. Ter dier gelegenheid hadden zijne parochianen zich beijverd om den waardigen herder blijken hunner sympathie te geven.
* Voordat pastoor Willemsen te St. Odiliënberg, deze beroemde bedevaartplaats, wegens de grafsteden der HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus, apostelen van Nederland en medehelpers van den H. Willibrordus, werd benoemd, was hij kapelaan der St. Servaaskerk te Maastricht. Aldaar heeft hij de Maastrichtsche heiligdommen en de daarop betrekking hebbende oorkonden uit het stof der vergetelheid te voorschijn gebracht en geordend. Eveneens heeft hij de H. schatten van Houthem, Susteren en Gronsveld tot hunnen ouden luister teruggebracht. Te St. Odiliënberg benoemd, wijdde pastoor Willemsen zijne krachten aan het herstel der grafsteden van de HH. Wiro, Plechelmus en Otgerus en niet het minst aan de restauratie der aloude moederkerk van het bisdom Roermond. Deze eerbiedwaardige kerk te St. Odiliënberg wist hij tot grooten luister te brengen.
* Behalve in geschriften van geschiedkundigen aard als de Antiquités Sacrées, waarin hij de vruchten zijner nasporingen neerlegde, verplichtte pastoor Willemsen het bisdom Roermond aan zich door de samenstelling van het diocesaan brevier, het Proprium Ruræmundense, waardoor het bisdom Roermond in het bezit kwam van het beste en rijkste brevier der landsheiligen.
* Geen wonder dus, dat heden bijna geheel het bisdom zich wendt naar St. Odiliënberg, om pastoor Willemsen blijken van sympathie te geven.
* In het moederhuis der Dames du Sacré Cœur te Parijs heeft de verkiezing eener nieuwe algemeene overste plaats gehad ingevolge het overlijden van moeder De Sartorius. Gekozen is moeder Digby, overste te Mormocetiers en assistente-generaal. Zij is eene Engelsche van geboorte, dochter van lord Digby en de markiezin van Lothian, en 65 jaren oud. Moeder Digby is eene bekeerlinge uit het Anglicanisme.
# De Maasbode/Jaargang 27/Nummer 5582/Letteren en kunst

* LETTEREN EN KUNST.
* Het is ons aangenaam te kunnen wijzen op eene nieuwe erkenning onzer vaderlandsche Christelijke kunst in het buitenland.
* Bij de paters Camillianen te Rijssel (Frankrijk) is een nieuw hoogaltaar ingewijd, door de Roermondsche firma J. A. Oor en Zonen geleverd. De bij de plechtigheid genoodigden drukten hunne algemeene tevredenheid uit door de vleiende begroeting: „C’est un chef d’oeuvre! Honneur à l’artiste hollandais!”
* En werkelijk, nooit zou de Fransche lichtzinnigheid er toe gekomen zijn, den H. Camillus met die religieuse opvatting voor te stellen, welke zoo eigen is aan de Hollandsche firma. Hoe levend toch zijn de vier kleine groepen, die de voornaamste feiten uit het leven van den grooten ziekenpatroon weergeven; d. i. zijne bekeering, de ingeving Gods tot het stichten eener kloosterorde, de goedkeuring dier orde door Gregorius XVI, en eindelijk de glorievolle dood des heiligen. Hoe levend ook en hoe indrukwekkend de twee groote groepen, die de geestelijke en lichamelijke liefdewerken der paters Camillianen voorstellen!
* ’t Is te hopen, dat het ernstige en religieuze der echt kerkelijke kunst het theatrale der Fransche ateliers meer en meer vervange. Misschien zou het een middel wezen om de oude devotie van het diepgevallen Frankrijk te doen herleven.
* Door de EE. PP. Augustijnen wordt een Maandschrift voor Christelijke gezinnen uitgegeven, gewijd aan de bevordering der godsvrucht tot O. L. Vrouw van Goeden Raad. De geschiedenis van deze devotie, rijk aan heerlijke gevolgen voor hen, die haar beoefenden, wordt er uitvoerig in medegedeeld, en voorts bevat het maandschrift godsdienstige verhalen, levens van Heiligen, overwegingen enz., welke voor Katholieke huisgezinnen een uitstekende lectuur vormen. De 4 eerste afleveringen van den tweeden jaargang liggen voor ons en doen ons een gunstig oordeel over de uitgave uitspreken. Ze is hier en daar door illustraties versierd, en de uitgever heeft voor flink papier en een netten druk gezorgd. De jaargang, welke 12 afleveringen, elk van 32 blz., bevat, kost slechts ƒ 1 ’sjaars. Het maandschrift verschijnt bij den uitgever Eduard van Wees te Breda. Wij bevelen het gaarne aan onze lezers ter kennismaking aan en hopen, dat deze tot vlijtige lezing van het uitstekend periodiek geschrift leiden zal. De 12 afleveringen van den jaargang vormen een dik boekdeel, dat blijvende waarde heeft.
# De Maasbode/Jaargang 20/Nummer 3340/Passagiers

* Afkomstig uit De Maasbode, dinsdag 25 oktober 1887, [p. 2]. Publiek domein.
PASSAGIERS.
Per stoomschip Utrecht, kapt. P. De Goede, vertrokken 22 Oct, van Rotterdam naar Ned. Indië, de volgende kajuitspassagiers: mevr. H. C. Kroesen, geb. Tobias en 3 dochters * , mej. A. J. F. Victor Sibenga *, W. L. Jens en echtg., mevr. A. L[.] Sollentijn Gelpke, De Man en dochter *, mejn. C[.] Wiselius * en Lucie Gelpke *, de heer E. B. Masthoff en echtg. * mevr. H. Obertop, geb. Das en 4 kinderen *, C. J. Laceuille (kapt. der inf. O.-I. leger, det comm.), echtg. en 3 kinderen, L[.] Labotz en echtg. *, G[.] A[.] Hansen en 2 kinderen, J. F. C. Van Meurs (2e luit. der inf. O[.]-I[.] leger, medegeleider), de heeren W. Ph. Stummler, M. Kelling, J. G[.] Ottow en echtg., W. J[.] Jelters en W. F[.] Vork. Benevens een detachement suppletietroepen groot 5 onderofficieren en 30 manschappen.
* Van Marseille.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (25 oktober 1887) ‘Passagiers van stoomschepen’, Rotterdamsch Nieuwsblad, [p. 3].
* Anoniem (26 oktober 1887) ‘Vertrokken Passagiers’, Opregte Haarlemsche Courant, [p. 3].
* Anoniem (25 november 1887) ‘Vertrokken van Rotterdam’, Bataviaasch Nieuwsblad, [Eerste blad], [p. 1].
* Anoniem (28 november 1887) ‘Passagiers’, Soerabaijasch Handelsblad, Bijvoegsel, [p. 1].
* Anoniem (28 november 1887) ‘Passagiers’, De Locomotief, [p. 5].
# De Maasbode/Jaargang 21/Nummer 3690/Roermond, 18 Dec.

* Roermond, 18 Dec. Z. H. de Paus heeft Z. D. H. Mgr. F. Boermans tot Assistent-Bisschop bij den Pauselijken troon benoemd.
* Heden, na de plechtige Synodale Hoogmis, werden aan onzen doorluchtigen Bisschop de gelukwenschen en het jubilé-geschenk der eerwaarde geestelijkheid (het door den heer Windhausen geschilderd portret in olieverf van Z. D. H. en de herstelde portretten van Z. D. H. voorgangers op den Bisschoppelijken zetel) bij monde van den Hoogeerw. heer Mgr. Dr. Hoefnagels, proost van het Kapittel, aangeboden.
* De hooge jubilaris was zichtbaar bewogen en drukte in eenige welgekozen, diep uit het hart gegrepen woorden zijn erkentelijkheid uit.
* Door de leden der H. Familie alhier zal aan Z. D. H. Mgr F. Boermans, ter gelegenheid van zyn gouden priesterjubilé, een prachtig album ten geschenke worden gegeven, bevattende de namen van aile leden en eereleden. Het album is, wat uitvoering aangaat, een waar kunststuk. Het bevat een titelplaat van de handen van den bekwamen calligraaf den heer Gabriels, terwijl het versierd is met verschillende platen, meesterlijk geteekend door andere kunstenaars, allen leden der heilige Familie.
* De band van witte met goud geborduurde zijde werd vervaardigd door de firma Van Hove & Laumen.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (21 december 1888) ‘Roermond, 19 December’, Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage, p. 2020 (gedeeltelijk).
# Architectura/Jaargang 27/Nummer 20/Ontvangen tijdschriften

* ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN.
* HET OVERZICHT No. 15, Maart-April 1923, Antwerpen.
* Groote philosofie-opruimingsuitverkoop: „Over het tegenwoordig plastisch leven” door Fernand Leger, verwacht eenig heil van „het landschap doorsnijdende scharlaken-roode treinen.” „Geschakelde aforismen over kunst en bouwkunst”, door J. J. P. Oud. Vorm is bezonken ontroering, maar het wordt vervolgd in No. 16. De redacteur Berckelaers over Berlage (met afbeeldingen van het Haagsch Museum) Ontwerpen van Oud te Rotterdam, en van V. Bourgeois te Brussel.
* Uit een boekkritiek blijkt dat J. H. de Groot bezig is een stijl te zoeken. (Vormcompositie en Centraliteit.) Een ineressant tijdschrift, je leert er uit hoe heerlijk achterlijk je bent, je verneemt, en passant, het artikel „Oproep tot aandacht,” van Herwarth Walden uit Berlijn dat Rembrandt en Picasso allebei secundaire verschijningen zijn.
* KLEI No. 9 en No. 10. Over den heropbouw van Leuven door G. W. J. W., met afbeeldingen van afzichtelijke bouwsels.
* HET HUIS OUD EN NIEUW No. 6. Over het Roode Kruis Ziekenhuis te Scheveningen door Ed. Cuypers, als boven.
* HET GEILLUSTREERD GEMEENTEBLAD No. 9. In „Amstelodamia” wordt verhaald hoe de buiten gebruik gestelde gebouwen der Oostergasfabriek door P. W. worden tot bruikbaarheid verbouwd. Van 3 kleine gebouwtjes: machinekamer, bankwerkerij en magazijn is een H. B. school gevormd. Het politiebureau uit de Muiderpoort komt in het administratiegebouw, het badhuis der gasfabriek wordt openbaar badhuis en waschhuis. Ten slotte wordt een klein gedeelte van het zuiveringshuis autogarage voor de motor-omnibussen, en de reusachtige stookhal een tentoonstellingsruimte (10.000 M$^2$!)
* DIE VOLKSWOHNUNG HEFT 7. Plan voor een Achtfamilienhaus door arch. Steinmetz.
* Werner Scholtz schrijft over den bouw van schoorsteenen in woonhuizen. HEFT 8. Wohnungs-Planwirtschaft door Leberecht Misse. De schrijver vordert: Geen cent meer voor huurkazernes, iedere woning met moestuin. Een nederzetting in etappen te bouwen, eerst de tuinen bebouwen en uitrusten met alle technische noodzakelijkheid, alleen de onontbeerlijke woonruimte oprichten met berekende uitbreidingsmogelijkheid.
* Ongeveer het tegenovergestelde heeft Bruno Mehring voorgestaan in Stadtbaukunst van December l.l., met zijn hooge ovale ringhuizen.
# Architectura/Jaargang 26/Nummer 19/Words, words!

* Afkomstig uit Architectura, 2e reeks, jrg. 1 [= jrg. 26], nr. 19 (6 mei 1922), [p. 10]. Publiek domein.
[ 10 ]
Geef ons liefde in plaats van bloeiende industrieën, kolonies, :
| patriotisme, welvaart en oorlogen. | N. v. Suchtelen |
WORDS, WORDS!
Mechanische Aesthetiek: deze ongelukkige formule klinkt zooiets als b.v.: het geloof van den Duivel in God. Het is o.a. uit de stad, waar eens een groot Duitsch genie woonde, dat deze formuleering tot ons komt. als zou daarin samengevat kunnen worden de richting of de vorm waarin de nieuwe stijl zich ontwikkelen zal. Hoe het mogelijk is na dezen ontzettenden wereldkrijg nog te gelooven in de bloei van een nieuwe kunst in de centra van industrieën en fabrieken (de munitiefabrieken niet te vergeten) afhankelijk van de enkel technisch-wetenschappelijke ontwikkeling is schier onbegrijpelijk. De wijze waarop getracht wordt deze tot stokpaard verstarde overtuiging aan ons te „openbaren” getuigt soms van een begrensdheid, welke men van een famulus-Wagner zou verwachten, die even weinig begreep van de diepe klacht van Faust als de heer van Doesburg — althans in zijn woorden — van het ontstaan van kunst. Zijn er nu heusch zooveel woorden noodig om de onopzettelijke schoonheid (dus natuurlijke schoonheid mhr. v. D.: uw analyses schijnen dus toch niet geheel te kloppen) van auto’s, schepen, vliegmachines, technische werktuigen en voorwerpen aan ons te openbaren? Doodt dat eeuwig-durende geanalyseer juist niet eer de kracht tot genieten, het gevoel van het wonder dat het leven-zelve is? „Ma vie dans un plateau de la balance, la pensée dans l’autre. Au diable la pensée! „Aussi qu’est il besoin de se comprendre toujours? disait Christophe. J’y renonce. Il n’y a qu’à s’aimer. (R. Rolland).
# Architectura/Jaargang 5

| ← Jaargang 4 | Architectura Jaargang 5 (1897) | Jaargang 6 → |
| Nummer 1 | Technisch gedeelte | za. 2 januari 1897 |
| Nummer 2 | Technisch gedeelte | za. 9 januari 1897 |
| Nummer 3 | Technisch gedeelte | za. 16 januari 1897 |
| Nummer 4 | Technisch gedeelte | za. 23 januari 1897 |
| Nummer 5 | Technisch gedeelte | za. 30 januari 1897 |
| Nummer 6 | Technisch gedeelte | za. 6 februari 1897 |
| Nummer 7 | Technisch gedeelte | za. 13 februari 1897 |
| Nummer 8 | Technisch gedeelte | za. 20 februari 1897 |
| Nummer 9 | Technisch gedeelte | za. 27 februari 1897 |
| Nummer 10 | Technisch gedeelte | za. 6 maart 1897 |
| Nummer 11 | Technisch gedeelte | za. 13 maart 1897 |
| Nummer 12 | Technisch gedeelte | za. 20 maart 1897 |
| Nummer 13 | Technisch gedeelte | za. 27 maart 1897 |
| Nummer 14 | Technisch gedeelte | za. 3 april 1897 |
| Nummer 15 | Technisch gedeelte | za. 10 april 1897 |
| Nummer 16 | Technisch gedeelte | za. 17 april 1897 |
| Nummer 17 | Technisch gedeelte | za. 24 april 1897 |
| Nummer 18 | Technisch gedeelte | za. 1 mei 1897 |
| Nummer 19 | Technisch gedeelte | za. 8 mei 1897 |
| Nummer 20 | Technisch gedeelte | za. 15 mei 1897 |
| Nummer 20 | Cuy­pers­num­mer | zo. 16 mei 1897 |
| Nummer 21 | Technisch gedeelte | za.22 mei 1897 |
| Nummer 22 | Technisch gedeelte | za. 29 mei 1897 |
| Nummer 23 | Technisch gedeelte | za. 5 juni 1897 |
| Nummer 24 | Technisch gedeelte | za. 12 juni 1897 |
| Nummer 25 | Technisch gedeelte | za. 19 juni 1897 |
| Nummer 26 | Technisch gedeelte | za. 26 juni 1897 |
| Nummer 27 | Technisch gedeelte | za. 3 juli 1897 |
| Nummer 28 | Technisch gedeelte | za. 10 juli 1897 |
| Nummer 29 | Technisch gedeelte | za. 17 juli 1897 |
| Nummer 30 | Technisch gedeelte | za. 24 juli 1897 |
| Nummer 31 | Technisch gedeelte | za. 31 juli 1897 |
| Nummer 32 | Technisch gedeelte | za. 7 augustus 1897 |
| Nummer 33 | Technisch gedeelte | za. 14 augustus 1897 |
| Nummer 34 | Technisch gedeelte | za. 21 augustus 1897 |
| Nummer 35 | Technisch gedeelte | za. 28 augustus 1897 |
| Nummer 36 | Technisch gedeelte | za. 4 september 1897 |
| Nummer 37 | Technisch gedeelte | za. 11 september 1897 |
| Nummer 38 | Technisch gedeelte | za. 18 september 1897 |
| Nummer 39 | Technisch gedeelte | za. 25 september 1897 |
| Nummer 40 | Technisch gedeelte | za. 2 oktober 1897 |
| Nummer 41 | Technisch gedeelte | za. 9 oktober 1897 |
| Nummer 42 | Technisch gedeelte | za. 16 oktober 1897 |
| Nummer 43 | Technisch gedeelte | za. 23 oktober 1897 |
| Nummer 44 | Technisch gedeelte | za. 30 oktober 1897 |
| Nummer 45 | Technisch gedeelte | za. 6 november 1897 |
| Nummer 46 | Technisch gedeelte | za. 13 november 1897 |
| Nummer 47 | Technisch gedeelte | za. 20 november 1897 |
| Nummer 48 | Technisch gedeelte | za. 27 november 1897 |
| Nummer 49 | Technisch gedeelte | za. 4 december 1897 |
| Nummer 50 | Technisch gedeelte | za. 11 december 1897 |
| Nummer 51 | Technisch gedeelte | za. 18 december 1897 |
| Nummer 52 | Technisch gedeelte | za. 25 december 1897 |
# Architectura/Jaargang 2/Nummer 29 (technisch gedeelte)/Opknappen van oud schilderwerk in olieverf

* Afkomstig uit Architectura, jrg. 2, nr. 29, technisch gedeelte (zaterdag 21 juli 1894), p. 228. Publiek domein.
OPKNAPPEN VAN OUD SCHILDERWERK IN OLIEVERF.
Naar het duitsch van Prof. Dr. R. Hochegger.
Volgens ouder gewoonte wordt oud schilderwerk in olie­verf in dien zin opgeknapt, dat men de schilderijen eerst voorzichtig afneemt met een fijnen, zachten lap of eene spons, die in water met een weinig zuiveren wijngeest gedoopt is, vervolgens de verbleekte plekken licht overschil­dert, en ten slotte de schilderij met eene dunne vernis laag overdekt. Hoe onschuldig deze behandeling mag schijnen, tocli wordt het schilderwerk er wel eens door in gevaar gebracht, vooral als de verf op sommige plaatsen reeds broos geworden is, waardoor het vocht uit de spons bij de dikwijls noodzakelijk herhaalde reiniging in het doek dringt; want dan gaat het afbrokkelen, onvermijdelijk verder, vooral als men de onvoorzichtigheid begaat, de vernislaag spoedig na het afwasschen aan te brengen. Wijlen de schil­der A. Gabl te Munchen heeft de volgende behandeling aanbevolen, die veel onschadelijker en daarbij veel meer afdoende is. Het schoon te maken schilderwerk wordt eerst met een zachten, drogen lap van het ergste stof gezuiverd; dan neemt men eene gewone ui, snÿdt deze door midden, bestrooit de doorgesneden kant met tot meelfijnte gestooten droog zout en wrijft hiermede zacht over het schilderwerk. De uitwerking is verrassend. Zelfs diep in de oppervlakte ingedrongen stof gaat ermede weg. Dan bevochtigt men eenige sponsen goed met den besten wijngeest die goed vervliegt, legt deze sponsen op platte schotels, die zelf even met wijngeest begoten worden en zet het schilderij, met den beschilderden kant onder, hori­zontaal daarboven op, zoodat de spiritusdampen tegen het schilderwerk aan komen. Men laat de schilderij verscheiden uren zoo staan en men zal met blijdschap bemerken, dat zelfs verbleekte kleuren weer als nieuw worden. Bij schilderijen, die erg dof zijn geworden, moet boven de beschreven behandeling herhaald worden. Dikwijls is vernissen niet eens noodig of weuschelijk. In geval men het noodig vindt voor het lichteffect of tot bescherming van het schilder­werk, dan bezige men liever de in plaats van de tot dus­ver gebruikelijke vernissen „schilderboter” (Malbutter) van Carl Schmidt te Dusseldorf. Deze moet met een plat penseel zeer verdund opgestreken werden. Zij heeft ook de eigenschap om verbleekte kleuren op te helderen.