# Sinne- en minnebeelden I

| ← Gedichten ter ere van Jacob Cats | Sinne- en minnebeelden (1627) door Jacob Cats QVOD PERDIDIT, OPTAT | Het deel wil zijn geheel → |
* Uitgegeven in Rotterdam door Victor van Waesberge.
QVOD PERDIDIT, OPTAT. I.
Ortus cuncta suos repetunt, matremque requirunt;
Gruter. in Sentent. Ethico-polit.
Amantis anima in corpore haud vivit suo. Nam simul esse cupit, quod simul ante fuit.
Virgil.
. . . Est mollis Hamma medullas Interea, & taciturn vivit sub pectore vulpus.
Het deel wil zijn gheheel.
Quod perdidit, optat.
La part veut son entier.
[ 4 ]
Ontijdigh mal, Is niet met al.
Incassum furit.
La fin de vie ne veut follie.
INCASSVM FVRIT.
NOn indecorum modo, sed & pernitiosum seni lascivire, praesertim in amoribus. Indecorum; nihil enim tam ridiculum quam si homo tremulus, canus, edentulus vel (ut ille) passâ rugosior Vvâ, juvenum more amatorem agat. Pernitiosum; usus enim & rationes Physicæ clamant hominem senem, juvenculam in amoribus habentem, calido & humido privari, adeò ut brevi totâ istâ ist â militiâ sine gloriâ defunctus hoc Epitaphium mortuus viatori exhibeat;
quanto melius Abrahami uxor; Postquam vetula facta sum, inquit, num mihi voluptas? Quin tu potius quisquis es, mi Senex,
&, cum Sophecte mihi effare; Bona verba, ô Viri, liber jam factus sum, & ab in clementibus istis ac furiosis domines atatis beneficio aufugi; vel cum Sapiente Hæbræo,
Corn. Gallus.
AAlle dingen en voeghen niet tot aller tijdt. Tis niet alleen onbetamelijck, maer oock schadelijck voor een bedaeght man, rich over te gheven aen de ontijdighe mallicheden van Vrouwen liefde. Onbetamelick; want niet so geckelick als dat yemant de Kerck-hof bloemen al reede in menichte op het hooft dragende, noch met dwaesheden der Ionckheyt besigh is. Schadelijck, want beyde reden ende ervarentheyt leeren ons, dat soo yemant met een bevende hant een eerst-ontluykende Roosjen derf af plucken, dat hy de lucht daer van niet en sal konnen verdraghen, maer veel eer den kuch daer van op de borst krijghende, wort int ghetal van Venus Martelaren overgheschreven, ende verdient, so doende, dit oft dierghelijcke Graf-schrift,
Hoe veel beter seyde Sara; Sal ick met wellust omgaen nu ick out ben?
Welaen dan, goet out Man, wie ghy wesen moeght, set jonghe lieden dien handel over, ende seght met Salomon; Inden arm nemen heeft zijnen tijd, en verre daer van zijn, des ghelijck.
[ 6 ]
Lijt, sonder spijt.
Nil iuvat obniti?
Au torment necessaire, Rien, que souffrir & taire.
NIL IUVAT OBNITI.
INter signa hominis verè renovati praecipuo loco numerandus animus humilis, ac patiens calamitatum & iniuriarum, net enim pertinax ac refractarius quispiam Christo sese cogitationes subdidisse pro explorato unquam habere potest. At quorsum, pretor, hit pervicacia? afflictionibus sanè Deus vel exercet, vel probat, vel corrigit, vel honore afficit suos, utpotè in hoc similes eon faciens ipsi Filio. Clementissimus enim Parens ex alta providentiæ speculâ quid unicuique nostrum conveniat planè ac plenè cognoscit, & quod convenire novit, accommodat, miserabile vero remedium est, obnitendi studium; & plorandi lassitudo; cum melius Dei timor hisce medeatur: Is enim ad divinam voluntatem & paternam affectionem, tanquam ad sacram anchoram, confugiens, non patientiam solùm, sed & gaudium, imò & gratiarum actionem, ex ipsis afflictionibus producit; non secus ac medicus ex viperis Theriacam; adeò ut, tanquam triumphans, pleno ore tandem exclamet. Via crucis, via lucis.
Chrysostomus.
Generosi est animi, cum undique provoceris ac pungaris, aequo animo acerbita-
       tes omnes ferre.
             Nobile vincendi genus est patientia, vincit
                   Qui patitur; si vis vincere, disce pati.
Tis een vande bysonderste ken-teyckenen eens vernieuwden ghemoets, datmen in sigh ghevoele een nedrighe verdraechsaemheyt in alderley besoeckinghe, ons regel recht van God toegheschickt, ofte door middel van de menschen aenghedaen, ghelijck in het tegendeel van dien een morrende ende teghenstrevende onverduldicheydt niet anders en kan verstaen worden uyt te wijsen als een soodanigh herte dat noch sijn ghedachten niet en heeft ghevanghen ghegeven onder de ghehoorsaemheyt Christi.
Maer, o lieve, waer toe hier een steghe onverdraechsaemheyt? nae dien de goede God de sijne plagh uytverkoren te maecken inden Oven der ellende? gewisselijck de vermoeytheyt van jammeren is een gantsch ellendigh behulp-middel voor de ghene die lijden moeten; daer de ware vreese Gods, geeft uytkomste in alderley benautheden; want yemant, door de selve, sijne toevlucht nemende tot Godes vaderlijcke sorghe over de sijne, weet niet alleen recht ghedult, maer oock blyschap en dancksegginghe daer uyt te trecken, seggende ghestadelijck in zijn herte tot sijne vertroostinghe.