OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Parijs den 27 Augustus (1)

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]Parijs den 27 Auguſtus. Men werpt tegenwoordigh van onſe kant Bomben by daegh in Algiers, ſonder eenige vrees of gevaer, ’t welck oock veel veyliger is als by nacht. Drie Slaven hebben de Brandt in een van onſe Branders geſtoocken, en ſoude het oock weynig geſcheelt hebben, of onſe geheele Armade ſoude in die gelegentheyt verongeluckt zijn: een van de Slaven is in ’t Vuur van deſe Brander geworpen, de tweede heeft ſig met ſwemmen geſalveert, en de derde ſal met 4 Galeyen van een getrocken werden. Men heeft noch 4000 Bomben en andere Munitien aen Monſr. du Queſne geſonden. Onſe Stinck-potten hebben het effect, dat men daer van verwachte, niet gedaen, alſoo de Stadt als bebolwerckt is: in de Straten, die ſeer naeuw zijn, zijn de Huyſen meeſt gedemolieert: wel 150 van onſe Slaven, die te Landewaert waren, wanneer de andere overgegeven wierden, zijn door die van binnen gemaſſacreert. Buskruyt en Kogels mancqueren aen die van binnen, ſoo dat ſy ſoo ſterck niet meer ſchieten, als voor deſen; ſy laden ſelfs haer Stucken Geſchut met de ſtucken van onſe Bomben, die daer in geſchooten werden. Men heeft noch een Schip, behalvens de 3 daer van geſegt is, van haer in de gront geſchooten.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Men laet een iegelijck weten

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]Men laet een iegelijck weten, dat tot Enkhuyſen te koop is al het Gereetſchap van een voorname Geſchut-Gieterye, en dat de Plaets van dien door de Weduwe van Anthony Willikens, in ſijn leven Geſchut-Gieter tot Enkhuyſen, vacant is geſtelt, alſoo deſelve de E: Heeren Raden ter Admiraliteyt van den Noorder-Quartiere voor hare Bedieninge heeft bedanckt.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/t’Amsterdam by Jan ten Hoorn

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]t’Amſterdam by Jan ten Hoorn, Boeckverkoper over ’t Oude Heeren Logement, werd uytgegeven: Carteſiaenſe Reden-konſt, met het onderſcheyt tuſſchen de Carteſiaense en Schoolſe Philoſophie: Benevens een Verhandeling van de Ziele der Beeſten, daer in nader getoont werdt de Nature van de Ziele der Menſchen en der Beeſten, met het onderſcheyt tuſſchen die beyde, en beweert en verklaert, dat, en hoe alleen uyt het eenigſte maeckſel van ’t Dierlijcke Lichaem alle de wonderlijckſte dingen der Beeſten voortkomen. In 12.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Tot Leyden by Pieter van Aa

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]Tot Leyden by Pieter van Aa, Boeckverkoper, is gedruckt en wert uytgegeven: Jobi Ludolfi Hiſtoria Æthiopica, ſive brevia & ſuccincta Deſcriptio Regni Habeſſinorum, &c. Cum Charta Geographica & Figuris Æneis. In Folio.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Tot Rotterdam by Reynier van Doesburg

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]Tot Rotterdam by Reynier van Doesburg, Boekverkoper, wert uytgegeven: Triumph der Waerheyt, ofte de oude Waerheyt der Gereformeerden, triumpherende over ’t nieu Geloof der Papiſten, by Vrage en Antwoorde: door A. van Halen, Predicant op d’oude Tong.
# Groninger Courant/1831/Nummer 93/Londen den 16 November

* Afkomstig uit de Groninger Courant, dinsdag 22 november 1831, [p. 1]. Publiek domein.
Londen den 16 November.
De berigten uit Sunderland, nopens de cholera, luiden steeds gunstig; in de laatste dagen heeft die ziekte zich bij slechts weinige personen geopenbaard. Het schijnt, dat over het geheel slechts weinige personen zijn aangetast en bezweken door die soort van braakloop, welke, uit hoofde van haren hevigen aard, door de geneeskundigen bij uitsluiting de Aziatische cholera genoemd wordt, en dit geeft aanleiding, dat sommigen beweren, dat men te onregt, althans zeer ligtvaardiglijk, het voor den handel zoo uiterst schadelijke berigt heeft verspreid, dat in Sunderland de cholera heerschte! — Hoe gunstig ook de ziekte zich in die haven moge voordoen, meldt men intusschen, dat ook in het nabij gelegene New-Castle een persoon aan de hevigste cholera is bezweken. — Van Ierland heeft men ongunstige tijdingen; de bevrijder (O’Connell), die aanvankelijk bij zijne komst te Dublin zich nog aan de zijde van het ministerie had gehouden, was nu bezig met eene groote nationale unie op te rigien, die zich niet meer de enkele reform-bill, maar in de eerste plaats de afscheiding van Engeland ten doel moet stellen. — Het eskader onder den schout-bij-nacht Warren ligt nog steeds in Duins; het heeft twee schepen naar Portsmouth, een naar Sunderland en een naar Helvoet gedetacheerd, dit laatste met depêches van den Britschen ambassadeur te ’s Hage; die gezant had aan admiraal Warren doen weten, dat hij niet weder met het eskader op de Hollandsche kust behoefde te verschijnen, vermits het gouvernement aldaar zeer wel met het doel der vloot bekend was. De loodsen bevonden zich echter nog aan boord. De aangehoudene schepen van Don Pedro blijven, hoewel het gerucht van derzelver vrijlating rondgeloopen had, nog altijd met een embargo bezwaard; ook weet men niet, welken weg het gouvernement te dezen opzigte zal volgen. De ministers zijn druk bezig met te raadplegen over de nieuw voor te dragen reform-bill; eerstdaags zal het parlement verder worden geprorogeerd, ten einde den 9 December ter afdoening van zaken bijeen te komen. — De volle aandacht der liefhebbers van harddraverijen te New Market is thans op eene zeldzame weddingschap gevestigd. De heer Osbalderston, een grondeigenaar in Engeland, heeft, in eene renbaan van 6 mijlen, of bijna twee uren, eenen afstand van 80 mijlen in minder dan 9 uren afgereden. De onvermoeide rijder sprong, na vier mijlen op één paard te hebben afgelegd, op een ander paard en heeft op die wijze, achter elkander, veertig paarden afgereden, totdat hij zijne Herkules-taak, tot venvondering der aanschouwers, volbragt had. De heer Osbalderston, die, door zijne verwonderingswaardige vlugheid, zijne weddingschap van 1000 guinjes gewonnen heeft, is een man van 47 jaren; men heeft berekend, dat hij, in zijnen loop, meer den 25 mijlen per uur heeft afgelegd.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Parijs den 27 Augustus (2)

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]Parijs den 27 Auguſtus. Men heeft de Werck luyden aan de Haven van Ambleteuſe verdubbelt, door dien men deſelve op het alderſpoedigſte geperfectioneert en klaer ſoeckt te hebben. Tot Abbeville werden veele Muſquetten, Kogels en Lonten gereet gemaeckt. Den Courier van den Paus Buratini is over 5 dagen alhier gearriveert; men ſegt, dat hy volkomen ſatisfactie wegens de Regalien, 2 Cardinaels Hoeden, en andere dingen, mede gebracht heeft, op conditie, dat ſijn Majeſteyt met den Keyſer in een Ligue ſoude treden, om de Turcken den Oorlog aen te doen; indien ſulcks waer is, ſal het groote blijdſchap veroorſaken, maer men ſal daer van noch de confirmatie moeten afwachten, alſo de meeſte dit niet willen geloven. Den Nuntius van den Paus heeft op de aenkomst van deſen Courier by den Coning een particuliere Audientie gehad, en is op ſijn Majeſteyts koſten 3 dagen lang getracteert; waer na hy ſijn publijcke Intreede deede, en door den Prince van Liſlebonne als extraordinaris Nuntius van den Paus wiert geintroduceert. Op Dingsdag heeft den ſelven Nuntius aen ſijn Majeſteyt de gewyde Luyeren voor den Hertog van Bourgondien gepreſenteert, en wiert hy alsdoen door gem. Prince mede opgehaelt. De reden, waerom men geſegt heeft, dat den Koning den 30 alhier ſoude komen, is, om dat men meent, dat ſijn Majeſteyt alsdan na Vlaenderen ſal gaen, indien Spangien geen ſatisfactie geeft; doch veele willen, dat den Spaenſſen Ambaſſadeur tegenwoordig volmacht heeft, om over ’t een en ’t ander te handelen: Den Dauphin ſal, ſoo dit voorvalt, in Vlaenderen als Generaliſſimus commanderen, en Monſieur als Luytenant Generael onder hem hebben: daer zijn tegenwoordig 60000 Man ſchoone en welgemonteerde Troupen daer omtrent vaerdig, doch de mouvementen werden op verſcheyde Plaetſen gemaeckt; men hoort echter noch van geenige Blocquade, alſo de ordres van Monſr. de Louvois verwacht werden: Deſen Miniſter, voorleden Woensdag uyt de Krijgsraedt ſcheydende, ging met ſijn Commiſen alleen, om de ordres, die men vaſtgeſtelt heeft, te expediëren. Den Dauphijn ſal in de Dienſten, die tot Notre Dame, St. Denis, en op andere Plaetſen, ſullen geſchieden, aſſiſteren; hy ſal oock niet meer als 5 a 6 dagen in ſijn Voyagie blyven. Monſr. Colbert is van ’t Colijcq ſoo indiſpooſt geweeſt, dat men genootſaeckt is geworden, om hem te doen Aderlaten.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Parijs den 27 Augusti

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]Parijs den 27 Augusti. Men ſpreeckt by-na niet anders als van de aenſtaende Reyſe na Vlaenderen: de Capiteynen van de Bombardiers en Grenadiers, gelijck oock den Wage meeſter Generael van de Armee zijn reeds derwaerts vertrocken, en de Troupen marcheren ſeer ſterck na die kant, waer uyt ſommige beſluyten, dat ’t wel eenige Plaets mocht gelden. Daer gaen 9000 Man na Languedocq en Daufiné, op het advys, dat eenige van de Gereformeerde Religie op Plaetſen gepredickt hebben, waer de Oeffeninge van deſelve Religie al voor 15 Jaren verboden is geweeſt, en dat ſy oock de Gardes van den Intendant en Grooten Provooſt niet wel bejegent hebben. De laetſte Brieven van Perpignan brengen mede, dat in Rouſſillion veele Karren met Geldt zijn gekomen, ſoo om de Troupen te betalen, als de Wercken en Fortificatien daer mede voort te ſetten, en dat alle de Werck-luyden, die tot Perpignan waren, ordre hadden gekregen, om tot Mont-Louys te gaen arbeyden. Den Hertog de la Ferté, ſigh van ſijn Schulden willende ontſlaen, heeft het ſchoone Huys van ſijn Vader, den overleden Marſchalck de la Ferté, verkocht, alſchoon hy daer by veel verlieſt; en om dat hy met ſijn Gemalinne niet meer in tweedracht ſoude leven, heeft hy met haer geaccordeert, omme in Redde en Goederen van den anderen te ſcheyden. Den Pauſſelijcken Nuntius heeft met het overleveren van de gewyde Luyeren oock een Brevet van den Paus aen den Koning gegeven, waer in den ſelven aen den Koning yverig verſoekt, dat hy aen den Keyſer een prompt Secours tegens de Turcken wil geven; daer in wert maer alleen in generale Termen van de Differenten, die den Paus met ſijn Majeſteyt heeft, geſproocken. Aenſtaende Dingsdag ſullen den Dauphijn, Monſieur en Madame alhier komen; men ſeght, dat den eersten in ’t Paleys van de Thuilleries ſal gaen logeren, en dat hy met haer Koninckl. Hoogheden op Donderdag na St. Denijs ſal gaen, om in de Dienſt, die daer voor de Koninginne gedaen ſal werden, te aſſisteren. Het Parlement, de Raden van ’t Hof des Aydes, de Kamer van Reeckeningen, het Hof van de Munt, het Chaſtelet, en die van deſe Stadt ſullen ſig by deſe Ceremonie mede aldaer bevinden. Den Koningh ſal haer alle tracteren, ten welcken eynde aldaer 12 Tafels ſullen zijn; op die van ’t Parlement alleen ſullen 80 Schotelen weſen, en op de andere na proportie. Sijn Majeſteyt ſal aenſtaende Vrydagh mede alle de uytheemſſe Miniſters tracteren. Den Dauphijn ſal den Hertogh van Bourgondien tot Verſailles gaen beſien, en nae dat hy den Dienſt tot Noſtre Dame bygewoont heeft, met haerKonincklijcke Hoogheden weder na Fontainebleau keeren.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Edenburg den 19 Augusti

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]Edenburg den 19 Auguſti. Op giſteren is aen de Ooſt-zyde van de Marckt alhier een Theater, met koſtelijcke Tapijtſeryen voorſien, opgerecht; daer op quam ten 12 uren de Magiſtraet en den Raed van de Stadt uyt het Raedhuys, hebbende voor haer 2 Trompetters, de groote Scepter, en des Stadts Swaert, ’t welck door 2 Mannen gedragen wiert: De Magiſtraet aldus op het Theater gekomen zijnde, ſoo verſcheen daer oock Lyon, Koning der Wapenen, de Klerck van den Raet, 9 Heraulten met haer Gevolg, en 4 Trompetters, welcke de Magiſtraet groeteden, ’t welck gedaen zijnde, ſoo wiert ’er een Proclamatie gepubliceert, wegens de wonderlijke voorſienigheyt van den Almachtigen God, in ’t ontdecken van de verraderlijcke en ſchrickelijke Conſpiratie, door Phanatijken, Attheiſten en Republicanen voorgenomen, om ſijn Majeſteyts Leven te benemen; met bevel, dat tegens den 19 September een Danck dag ſoude werden gehouden, om Godt de Heere over deſe ontdecking te dancken, en om proſperiteyt voor ſijn Majeſteyt en ’t Gouvernement te bidden, gelijck oock, dat alle Predikanten Sondags te voren van haer Predick-ſtoelen des Conings Declaratien ſouden af leeſen. Op giſteren is den Aerts-Biſſchop van St. Andrews alhier gearriveert. Eenige Kooplieden, die voor den Raedt geciteert zijn geweeſt, om een Eed, wegens ’t inbrengen van verboden Goederen, te doen, hebben ſig ſoo wel gedefendeert, dat zy tot deſen dag daer van ontſlagen zijn geworden.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Londen den 27 Augusti (1)

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]Londen den 27 Auguſti. Voorleden Donderdag zijn 3 of 4 van de Hooft-Quakers in ſijn Majeſteyts preſentie gebracht, en hebben deſelve doenmaels een Addres overgegeven, in ’t welck zy ſijn Majeſteyt congratuleerden, over ſijn geluckige verloſſinge van ’t laetſte Complot, en verſochten, dat zy vryheyt mochten hebben, om haer publijcke By-eenkomſten te exerceren, doch ’t ſelve wiert afgeſlagen. Van daeg is Weſtlock, die tot Exon geſaiſeert is, herwaerts gebracht. Den Lord Howard van Eſtrick heeft nu een Warrant van ſijn Pardon bekomen, en Keeling, zijnde een van d’eerſte, die de Conspiratie ontdeckt heeft, heeft by den Coningh geobtineert, dat een van ſijn Geburen, die mede in deſe Conſpiratie was geconcerneert, gepardonneert is. Eenen Mr. Shiphard, zijnde een Dienaer van den Lord Schaftsbury, is voor een Committe van den Raedt geëxamineert, en heeft een volkomen ontdecking van ’t Complot gedaen, oock ’t geene geſegt, dat den Advocaet Weſt hadde vergeten. Sijn Majeſteyt ſal met het geheele Hof over 14 dagen van Windſor na Wincheſter gaen, en daer omtrent 5 Weken blyven, waer nae hy weder na Withal ſal keeren, om de Winter daer over te blyven, als hebbende ſijn Reſolutie, om na de Weſtkant ter Zee te gaen, verandert. In ’t Collegie tot Wincheſter wert tegens ſijn Majeſteyts komſt alle preparatie gemaeckt, alſoo des Conings Huys, dat daer gebout werdt, noch niet voltoyt is. ’t Geheele Hof is over de Dood van de Koninginne van Vrankrijck in den Rouw. Den Lord Mayor heeft de Artillery-Compagnie op voorleden Dingsdagh getracteert. De Hertoginne van Monmouth is gereſolveert, om, ſoo haeſt als haer indiſpoſitie ſulcks ſal toelaten, na Schotlandt te gaen.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Londen den 27 Augusti (3)

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 1-2]. Publiek domein.
[ 1 ]Londen den 27 Auguſti. Den Grave van Sunderlandt is tot Lord Luytenant van ’t Graafſchap van Warwich, in de plaets van den Grave van Conway; verkoren, doch alleenlijck, gedurende [ 2 ]de minderjarigheyt van den Grave van Northampton. Den Keyſer heeft onlangs een Miſſive aen den Coning geſchreven, om hem over ’t ontdecken van de Conſpiratie te congratuleren, en oock ’t gevaer, waer in ſijn Landt tegenwoordig door de Macht der Turcken is, bekent te maecken, met verſoeck, dat hoogged. ſijn Majeſteyt hem geliefde te ſecoureren, en alle ſijn officien by den Coning van Vranckrijck aen te wenden, dat hy, gedurende deſen Oorlog, geen Hoſtiliteyten tegens eenige Princen van ’t Rijck ſoude aenvangen. Den Coningh van Spangien heeft een diergelijcke Miſſive aen den Coningh geſonden; doch daer is noch bygevoegt, dat hy aen de Hooft-Officiers van ſijn Domeynen bevel hadde gegeven, om de Conſpirateurs te apprehenderen, en die na Engelandt te ſenden. Een Addres van een ſekere Burgt in Hartfordſhire aen den Coning gepreſenteert zijnde, ſoo is deſelve verworpen, om dat de geene, welcke die preſenteerden, niet acceptabel waren. Voorleden Maendag heeft den Hertog van Ormond eenen Walter Dowreing, ſoo als hy in de Thuyn van ’t Hof tot Windſor ging wandelen, laten gevangen nemen, en ſijn Papieren ſaiſeren; op giſteren is den ſelven tot Withal gebracht, om door den Heer Secretaris Jenkins geexamineert te werden. Den Grave van Mulgrave heeft ſigh met het Hof weder gereconcilieert, ſo dat hy op Woensdag des Konings Handen heeft gekuſt. Giſteren heeft den Koning, de Hertoginne, en de Princeſſe in ’t Huys van den Lord Newpoort, tot Twitnam, gegeten, doch ſijn Coninglijcke Hoogheyt en den Prince waren op de Jacht. Capiteyn Herbert, die nu laetſt Admirael in de Straet is geweeſt, is tot een van de Commiſſariſen van de Admiraliteyt gemaeckt. Van Portsmuyden heeft men, dat onſe Vloot wel tweemael onder zeyl is geweeſt, doch genootſaeckt geworden door contrarie Windt weder ten Ancker te komen, en dat het Jacht Clevelandt daer by is gearriveert.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Londen den 27 Augusti (2)

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]Londen den 27 Auguſti. Men ſegt, dat den Raetsheer Pritchard van Grayes-in tot Sergeant van de Wet gemaeckt ſal werden. Mr. Randolph, die met het Quo Warranto tegens de Charter van de Colonie van Nieuw Engelandt heen gaet, heeft mede een particuliere ordre, om de Magiſtraet van dat Landt te verbieden, om eenige van de Rebellen, die in ſijn Majeſteyts Proclamatien zijn gementioneert, te beſchermen. Een Schots Predicant, wegens de Conſpiratie in Kent geſaiſeert zijnde, is hier in de Stadt gebracht, en in de bewaring van een Meſſenger geſtelt. Deſe morgen ten 2 uren is hier in Bel In in Carterlane een brant ontſtaen, welcke dat Huys in 2 uren t’eenemael geconsumeert heeft, ſonder dat men meer als 50 Ponden aen waerde daer uyt heeft konnen bergen; hoe deſe Brandt toegekomen is, weet men niet, maer men gelooft, dat het door onvoorſichtigheyt is geſchiedt.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Saltzburg den 20 Augustus

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]Saltzburg den 20 Auguſtus. ’t Is niet te geloven d’ellende, die men hier ſoo lang geſien heeft, en noch dagelijcx ſiet, aen de vluchtende Personen uyt Croatien, Stiermarck, en Ooſtenrijck, om de wreetheden t’ontlopen, welcke de Turcken alle Chriſtenen, die zy konnen verraſſen aendoen: dagelijcx komt hier noch van dit miſerabel Volck aen, verlatende alles wat zy hebben; Perſonen van groote qualiteyt behelpen hun van Karren en Wagens, leggende op ’t Stroo, met hunne Kinderen in d’Armen. De Turcken en Malcontenten zijn weder tot onder Gratz geweeſt; doch van een Party Croaten aengetroffen, en met verlies van eenige 100 verjaegt.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Rijssel den 29 Augustus

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]Rijſſel den 29 Auguſtus. Continueel arriveren Troupen. Tot Doornick, ſegt men, zijn reets 12000 Man aengekomen, en op morgen meent men hier de 8000 Man compleet te hebben. Monſr. de Louvois werdt haeſt verwacht, wanneer men ſtaet te horen, of iets ondernomen ſal werden. De Granadiers, en al de geene, die tot d’Artillerye behoren, werden op morgen hier mede verwacht. Men wil, dat men binnen tweemael 24 uren hier wel een Leger van 30000 Man in ’t Velt paraet tot den marſch ſoude konnen hebben.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Gent den 29 Aug.

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]Gent den 29 Aug. Men ſegt, dat den Koning van Vrankrijk weder levendig maeckt ſijn Pretentien op ’t Land van Aelſt en ’t Oudenburgſe, gelijck oock den Dauphijn op het Hertogdom van Brabant, als door recht van Devolutie hem competerende, en waer van hy ſuſtineert, dat de Koninginne ſijn Moeder niet heeft konnen renuntieren, ’t geene aen ’t Hof tot Bruſſel geen kleyne ontſtelteniſſe maeckt. Doornick legt ſoo vol Volck, dat niemant exempt is van Logement, en d’andere Steden niet minder; en ſouden alle de Gouverneurs van deſelve Brieven ontfangen hebben van den Koningh, met expreſſe ordre, om op Woensdagh ’s morgens ten 3 uren die op te breecken, als wanneer men hunne Deſſeynen verder ſal konnen vernemen. Men ſegt, dan het werdt weynig of niet gecrediteert, dat binnen Valencijn gepubliceert is vrye Exercitie van Religie en Conſcientie door alle Rijcken en Jurisdictien van den Franſſen Koning. Audenaerden ſtaet geheel onder water, en men heeft het Canon op de Veſten gevoert. Den Baron de Courieres, Gouverneur van de ſelve Stadt, heeft ordre tot Boſſuyt, de laetſte Limijtſcheydinge tuſſchen Spangie en Vranckrijck, 40 Ruyters tot Brantwacht te ſtellen, met bevel, om op de Franſſe Desſeynen te letten. Den Marquis de Wargnies, Gouverneur van Kortrijck, heeft de Brugge tot Haerlebeeck over de Leye laten afbreken: de Marquiſe ſijne Gemalinne quam voorleden Vrydag avont in deſe Stadt. Het vluchten ten platten Lande heeff weder ſijn begin genomen.
# Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Gent den 29 Augusti

* Afkomstig uit de Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant, 2 september 1683, [p. 2]. Publiek domein.
[ 2 ]Gent den 29 Auguſti. De Franſſe Frontieren aen deſe kant zijn opgepropt van Volck. Den Marquis de Louvois werdt tot Rijſſel verwacht, en den Dauphijn ſal hem volgen; deſen laetſten pretendeert, ſoo men voorgeeft, het Hertogdom Brabant. Middelerwyl ſpreeckt men, om alle onſe Voor-ſteden af te breecken. Men vervaerdigt de Batteryen, en alles wert in ſtaet van defentie gebracht. Tot Audenaerde werdt het Water opgehouden, en alles, ſoo veel als ’t mogelijck is, onder Water geſet. Het Fort Rodenhuyſen, tuſſchen deſe Stad en ’t Sas van Gent, wert gedemolieert, en men laet niet na ſelf geſtadig aen onſe Contreſcerpen te arbeyden, niettegenſtaende het Sondag is. Het Land-volck vlucht met hun Meubelen na de vaſte Steden.