OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bredero/Clæch-liedt

CLÆACH-LIEDT.
Op de Wijse :Het daghet uyt den Oosten, &c..
Met Edel hooch begheeren Mijn Ziele wert gevoet, Ick wille my verheeren In mijn gedachte soet, Ick smaecke onder t’lijen Een verblijen.
Den lof van d’oude daden Is my soo lief en waard, Dat sy my doen versmaden Den druck die myn beswaart, Hoe wel dat my de pijnen Doen verdwijnen,
Die ’ck ly met goeder harten. Cloeckmoedich ick verdraach Haar strafheyt en myn smarten. In dees myn nederlaach Can d’eer van myn begheeren Niet verkeeren!
Laet vry een ander singhen Van Wapens en ghewelt, Van Cryghs-tochten, bespringhen In het bestoven velt, Ick sie van and’re machten My vercrachten.
Want hare flucxse handen Soo forts zyn inde strijdt: Al sy my corts vermanden En vlack ter neder smijdt. Haar aanval op myn sinnen My verwinnen.
d’Onsiennelijcke wonden Veel schaadelijcker zyn: De quetsuer onverbonden Int lichaam smelt met pijn, De Sotten Artz door ’t doolen Helpt aan Koolen.
Koolen die glommend’ gloeyen In mijn hart en verstant, Ick voel myn siele broeyen Door sweeler swoele brandt, En schaamt maackt mij een swijger Vanden Crijger.
Ach Crijch Heer, die myn leven Soo sacht en ruyck aantast En soo veel lusts cundt geven Als myn verdruckte last Hier doet myn swacke leden Sacken heden.
Aenhoort de droeve clachten Myn commer-leyd, ghy sult Meelyelijcken achten Op ’t afgesloofd ghedult, Veel liever wil ick sterven Als u derven.
Verwerpt niet myn gave O Crijch-Heer als te slecht: Ick noeme my u slave En overtrouwe knecht, Mijn gheest buycht ond’r u stamme, Torts en vlamme.
Rooft, Brandt en Moort mijn Ziele Soo wrev’lich als ghy wilt, Ick salse naa ’t verniele Noch toeheylighen milt, U soet en straf begheere Tot een eere.
Als ick u slechts mach prijsen Met dees myn offerhandt Die my alleen mach spijsen Met lust en leven, want Wat sou ick sonder minnen Doch beghinnen?
Con sonder minne dwalen, Mijn vreuchdeloose hart, Den Hemel met zyn stralen Souw duyster zyn en swart: Hoe wel sy inder waerheyt Is vol claerheyt.
d’Aarde becleet met bloemen Van veelderleye kleur, Wiens schoonheyt veel beroemen, Maar laas haar soete geur Doet my niet anders proeven Als bedroeven.
Doch myn begheerten rusten In den Apolle braaf, De Sleutel van yn lusten, Ick sie syn aanschijn gaaf: Ick hoor zijn stem uyt breecken, Tot my spreecken.
Ach doorschijnende claarheyt, Die myn gheluck verclaart, Ach stercke wankelbaarheyt, Die my de Siel beswaart, Wilt dese myn ellenden Haastich enden.
Wat baat dat my het leven Wt u instort en spruyt, Als ghy myn Hert wilt gheven De wreede doot tot buyt, Wilt my u min ontdecken En vertrecken.
Wat berghdy, o myn schoone, ’t Gheen men niet veynsen moet, Wilt de claarheyt vertoone Van u weer-liefde soet, Soo sullen, lief, wy beyden Nimmer scheyden.
De Helften te vergaaren Wt reynder jongste naackt En ’t Stel vereenicht paaren Volmaeckte vrientschap maeckt, Soo wijse t’samen smeede Met de vreede.
# Bredero/Dat ic u nacht en dach

SONNET.
Dat ic u nacht en dach mijn groot geween laet hooren, Dat ghy des morgens vint mijn tranen voor u deur En dichten die haer syn vervult met myn ghetreur, Mijn Lief daer gaet ghy u te dapper om verstooren.
Maer laes! wat sal ic doen, wie sal mijn brant dan smooren Als ick aen u mijn Lief geen Hoop van hulp bespeur? Ghy neemt het al te hooch, dat ick by nacht versteur In uwen eersten slaep met mijn gheschrey u ooren.
Dan soo hier in u gheest soo dapper is ghequelt, Ick bidd’ u om ghenaed’, laet zincken het ghewelt Van uwen toorn verwoet, wilt my dan Lief vergheven,
Dat ick u schoon gesicht heb al te seer bemint, Want zoo ghy al mijn doen te rechten wel verzint, Dat is alleen mijn schult meest teghen u bedreven
# Bredero/Daer synder nu soo veel

AENDACHTIGH LIEDT.
Stemme: Van Susanna
 Daer synder nu soo veel, die haer seer gaen beklagen Van ’t swerelds valsch bedrogh en wonderlijck verraet; Diens doode weet-kunst niet soud’ seggen op dat vragen Wat dat de Wereld is en waer sy in bestaet?
 ’t Vernuft en reden sal hier klarelijcke afbeelden Mijn meeningh op de vraegh, hier boven voor gemelt, Och of mijn God met kunst soo rijckelijck bedeelden, Dat ick het wit wel trof van ’t geen hier is gestelt.
 De boose werelt is alleen het boose leven Vanden wereldsche mensch, die wereldts en verdoort Hier voor dit wereldts goet het eeuwige gaet geven, Om dat des Werelds Prins met goedtheyds schijn bekoort.
 Dit wast dat Salomon, den wysen Coningh, seyde Van ’s wereldts woest gevaer, soo syn spreuck-boeck verbreyt: Ydele ydelheyt, wiens licht lichticheyden, En vaste vastigheydt, is sek’re onsekerheyt.
 De wereld is vyand, al schijnd sy vrient te wesen, Haer vollick troetelt sy en lockt door lust de vreemt, Sy mint de boosen seer, de vrome doet sy vresen, Het leven ende dood, sy naem en faem beneemt.
 Sy verheught haer in ’t quaet, de sonden syn haer vreughden, Sy steelt ons duren tijdt en voeret ons in het wildt, Sy is een moorderin, een beul van alle deughden, Sy is vreck met haer goet en met het onse mildt.
 Doch den verwaenden Nar, die schenckt sy staet van eeren, Den gierigaert rijckdom, den gulsigen gebraet, En den verwijfden bloet vergunt sy zijn begeeren, Den pronckert pracht en prael, met kostelijck gewaet.
 O wereld boos van aert! hoe lustigh kondy venten U seer goed-schynend’ quaet, dat ghy soo hoogh verkoopt, Dat het de bruyckers, laes! syn seer sware ziel-renten, Want u niet-wesend goet hun in ’t verderven doopt.
 O ghy der eeuwen God! en Heer van alle glory, O Vader alles goedts! Verlosser van mijn siel! Geeft ’t menschelijck geslacht doch over haer victory, Gunt dat ick de wereld in my dood en verniel.
# Bredero/De Liefde doot

AMOUREUS-LIEDTJEN.
Op de Voyse: Schoon Liefjen jent, seer excellent, &c.
De Liefde doot mijn schaemte root Door t’ fel bedwinghen Dwinght my de noot nu aen een twijffel groot, Merckt o Mondeken root Met een voordracht op mijn singhen.
Mijn hart voorwaer dat sucht seer swaer, Met in wendich my claaghen.1 O lief eerbaer, Isset u wille maer Ghy moet diet haest van daer, Met u lieve jonst, verjaeghen.
Wilt ghy myn leyt en mijn droefheyt,2 Ghy sout met reden Haest syn bereyt met troostelijck bescheyt, ’t Welck van my wert verbeyt, Met grooter Lytsaemheden.
Och tis mijn pijn van u te syn, Waerde Vriendinne, Soo wert ghy mijn, die u oprecht en fyn3 En niet met valschen schyn, Maer met mijn hart beminne.
Dat ghy, o Maecht, de Vlammen saecht, Die mijn verteeren, Of ’t geen my plaeght, antwoort soot u behaecht, En soud u (Lief), ick vraecht, Mijn droeve smart niet deren?
Ick meen wel jaet, Maechdelijck saet, Bloemptje der Vrouwen, Met raet en daet, u dienaer comt te baet In dees bedroefde staet, Soo ick u deught vertrouwe.
Voorts ick begheer met u in eer Vreetsaem te leeven, Al nae de leer van onse Godt den Heer, Dat hy ons menschen teer Tot stichtingh heeft ghegheven.
Mocht ick die sien nae wensch gheschien, O Vrouw vol waerden, Hier voor de lien, sou ick u Liefste bien Mijn trouwe, als ghy dien In t’ goet wilde aenvaerden.
# Algemeen Handelsblad/1839/Nummer 2351/Amsterdam, Zaturdag 18 Mei/De Belgische Post

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 20 mei 1839, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]– De Belgische Post, heden op het gewoon uur aangekomen, heeft evenwel de Parijsche Brieven niet medegebragt. Men was intusschen te Brussel dienaangaande zonder ongerustheid, daar men zich overtuigd hield dat, bijaldien er iets ernstigs voorgevallen ware, men per koerier of per duif daarvan zoude hebben kennis bekomen. Te Antwerpen schijnt, blijkens het berigt van onzen korrespondent, de Parijsche beursnotering van den vorigen dag per duif bekend te zijn geworden; is dit zoo, dan is het oponthoud toe te schrijven aan eenig ongeval, aan de postkar op Belgisch grondgebied overkomen, daar de Parijsche berigten, dadelijk na derzelver aankomst te Valenciennes, per duif naar Antwerpen verzonden worden.
# Algemeen Handelsblad/1839/Nummer 2351/Amsterdam, Zaturdag 18 Mei/De Staats-Courant van heden

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 20 mei 1839, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]– De Staats-Courant van heden bevat een Koninklijk besluit van den 10den dezer, houdende bepaling dat in het Staatsblad melding zal worden gemaakt van de uitwisseling der vier nog ontbroken hebbende akten van ratificatie (Wurtemberg, Hessen, Saksen-Meinungen en Reuss-Greitz) van het te Berlijn op 21 Januarij gesloten handelstraktaat met de Staten van het Duitsche Tolverbond.
# Algemeen Handelsblad/1839/Nummer 2351/Amsterdam, Zaturdag 18 Mei/De verdienstelijke orkestmeester van den Hoogduitschen schouwburg alhier

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 20 mei 1839, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]– De verdienstelijke orkestmeester van den Hoogduitschen schouwburg alhier, de Heer Carl Kossmaly, zal eerdaags een door hem in den populairen stijl gekomponeerd muzijkstuk, getiteld Feestzang voor eene Tenorstem, met koor en accompagnement van piano forte, in druk uitgeven. Hetzelve is aan den Koning opgedragen.
# Algemeen Handelsblad/1839/Nummer 2351/Amsterdam, Zaturdag 18 Mei/Door de belanghebbenden zijn geligt

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 20 mei 1839, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]– Door de belanghebbenden zijn geligt de navolgende door Z. M. verleende octrooijen: Een octrooi, in dato 13 Januarij 1839, voor den tijd van vijftien jaren, van af 20 November 1837, verleend aan de Leutre de Gueymard, domicilium verkozen hebbende hij Luden en Poel te Amsterdam, op de invoering van een nieuw toestel van smelting tot het fabriceren van kaarsen. Een octrooi, in dato 15 Jannarij 1839, voor den tijd van tien jaren, van af 15 Julij 1838, verleend aan Poitel te Parijs, domicilium verkozen hebbende bij de Backere te ’s Gravenhage, op de invoering van een nieuw zamenstel van molensteenen tot het malen en breken der granen. Een octrooi, in dato 8 April 1839, voor den tijd van tien jaren verleend aan J. Schaap Spoelstra en T. Smeding te Leeuwarden, op de uitvinding van een toestel, door middel van welken zij de bij de wet van den 26sten December 1833 aangeduide turfsoorten, ieder naar gelang van de deugd zijner grondstof, eene drie en viervoudig verhoogde waarde kunnen geven. Een octrooi, in dato 9 April 1839, voor den tijd van tien jaren verleend aan H. Remmers te ’s Gravenhage, op de invoering van een nieuw werktuig, tot het maken van steenen. Een octrooi, in dato 11 April 1839, voor den tijd van tien jaren verleend aan W. Burnett te Londen, domicilium gekozen hebbende bij mr. J. W. Gefken, Advocaat te ’s Gravenhage, op de invoering van middelen, geschikt om verscheiden dierlijke en plantaardige zelfstandigheden (haarstoffen, touwwerk, hout, enz.) voor bederf en vergaan te bewaren.
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/De concerten

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 10. Publiek domein.
[ 10 ]De concerten van Pablo Casals en Julius Röntgen worden gegeven 24 Dec. matinee Den Haag, 25 Dec. matinee Concertgebouw, 27 Dec. concert Leiden, 28 Dec. concert Groningen, 30 Dec. concert Rotterdam.
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/Grand Théâtre

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 10. Publiek domein.
Grand Théâtre.
De eerste opvoering van De Ware Jacob, revue in vier bedrijven met een voorspel en apothéose, van H. Henning Jr. en H. Orvan, is bepaald op Zaterdag 23 Dec. e. k. Hiervoor zijn geheel nieuwe décors, costumes en lichteffecten vervaardig. Tevens zal hierbij iets, voor Nederland, geheel nieuws in toepassing worden gebracht. Alle toneelveranderingen namelijk, vóór en ná de pauze, zullen met open doek geschieden, zoodat er tijdens de geheele voorstelling slechts één pauze zal zijn.
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/Hollandsche Schouwburg (1)

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 10. Publiek domein.
Hollandsche Schouwburg.
Stiefzusters. — Haar Luitenant.
Een tooneelspel in drie bedrijven — al zijn ’t dan ook korte — waarin slechts vier personen en dan alleen vrouwen optreden. Zoo iets behoort tot de zeldzaamheden. Dan is bet een heele kunst voor den schrijver om voldoende afwisseling en handeling te brengen tot een staâg boeien. Dit nu is Gaston Devore met „Stiefzusters” niet gelukt. Aan het gegeven de schuld niet, wèl aan de bewerking. Het donné is stellig zeer belangwekkend — de verhouding van een moeder tot twee dochters uit verschillende huwelijken en de verhouding der dochters onderling — en waard uitvoeriger besproken te worden, wat ik in het Maandagavondblad hoop te doen. Dan is er tijd geweest tot nadenken over het geheel, dat mij thans een mengelmoes lijkt van veel moois en veel banaals en tot rekenschap geven van het spel der dames De Boer—Van Rijk, Ternooy Apèl, Post en Belder, van wie de beide eersten zeer mooie oogenhlikken gaven, de laatste, mej. Belder, zeer zwak was. Als nastuk ging „Haar Luitenant”, oorspronkelijk blijspel in één bedrijf van I. Th. Heins, een stukje dat veel heeft van „Inkwartiering”, soms den indruk wekt er ganschelijk op geïnspireerd te zijn. Doch het heeft de waarde van zeer vlot en los geschreven te zijn en gelegenheid te geven aan mejuffrouw Tilly Lus tot het buitengowoon aardig spelen van de ingénue en aan mevrouw De Boer—Van Rĳk tot het prachtig volhouden in stem en gebaar van het type eener zorgzame echtgenoote van een dorps-notabele. Beide stukken, vooral het laatste, hadden gisteravond, als maatstaf nemende het applaus, succès, vooral „Haar Luitenant”.
(Reeds opgenomen in onze stadseditie van Zondagochtend.)
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/De uitgevers Rütten en Löning

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 11. Publiek domein.
[ 11 ]De uitgevers Rütten en Löning te Frankfort a. M. kondigen twee deelen brieven van Multatuli aan, uit te geven door den apostel van Multatuli in Duitschland, Wilhelm Spohr.
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/Het programma

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 10. Publiek domein.
[ 10 ]Het programma voor het concert te geven door Monnier Harper met medewerking van mej. Frida van der Eyken op Dinsdag a.s. in de kleine zaal van het Concertgebouw is als volgt samengesteld: 1. Sonate voor piano en viool van Sjogren, 2. Viool-concert van Mendelssohn, 3. Trois morceaux catactéristiques de la première suite van Monnier Harper, 4. Romance van Wagner, Valse Caprice van Saint-Saens (Ysaye), 5. Sonate van Monnier Harper, 6. Aus dem Volksleben van Grieg, 7. Printemps (fragment de l’Opera „Eros et Psyche”) van Monnier, Zigeunerweise van Sarasate.
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/In den nieuwen Duitschen theater-almanak

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 11. Publiek domein.
[ 11 ]In den nieuwen Duitschen theater-almanak worden 47 Berlijnsche schouwburgen genoemd; het vorige jaar waren er nog maar 40.
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/Het langverwachte boek

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 11. Publiek domein.
[ 11 ]Het langverwachte boek van Houston Steward Chamberlain over Kant is verschenen.
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/Evenals vorige jaren

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 10. Publiek domein.
[ 10 ]Evenals vorige jaren, zal op 26 December (2de Kerstdag) des middags in de Ronde Lutherse kerk een concert gegeven worden door de dames Alida Lutkeman (sopraan), Pauline de Haan—Manifarges (alt), de heeren I. Mossel (violoncel) en Ant. H. Tierie (orgel).
# Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24654/Avondblad/In Zweedsche bladen

* Afkomstig uit het Algemeen Handelsblad, maandag 18 december 1905, Avondblad, Derde Blad, p. 11. Publiek domein.
[ 11 ]In Zweedsche bladen (Göteborg Posten, Handelstidingen en Morgenposten) wordt met veel lof gesproken over het optreden als violiste van onze landgenoote mej. Mary E. van Loenen, die op een symphonieconcert onder leiding van den heer H. Hammer te Göteborg met een andere violiste, mej. Karin Bodman, het concert voor twee violen van Bach ten gehoore bracht.
# Album der Natuur/1856/Panamahoeden

* 'Panamahoeden,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (vijfde jaargang (1856), pp. 71. Dit werk is in het publieke domein.
PANAMAHOEDEN.
Deze weinig bekende hoeden worden niet alleen aan de landengte van Panama, maar ook in onderscheidene aangrenzende deelen van Ecuador gemaakt. Zij worden met 150 tot 200 dollars betaald, welke hooge prijs verklaarbaar is uit hunne ligtheid en buigzaamheid, daar men ze in den zak kan steken, zonder dat zij bederven, en daaruit, dat zij uit één stuk bestaan. Zij worden gemaakt van een in onze plantentuinen niet zeldzaam gewas, dat in uitwendig aanzien aan de palmen nabijkomt, de Carludovicia palmata van ruiz en pavon, welke langs de westkust van Nieuw-Grenada en Ecuador in eene uitgestrektheid van twaalf breedte-graden wast en aldaar jipijape of portorico genoemd wordt. Voor het vlechten tot hoeden ondergaat dit stroo (paja) verschillende toebereidingen. De bladen worden ingezameld vóórdat zij afvallen, alle ribben en grovere vezels verwijderd en het overige, zonder van den bladsteel afgenomen te worden, in fijne slippen verdeeld. Dit wordt eenen dag in de zon gelegd, daarna in bundels gedraaid en in kokend water gedompeld, tot dat het wit wordt, waarna het op eene beschaduwde plaats gedurende eenige dagen wordt opgehangen om te bleeken. Zoo is het stroo ter verzending gereed en wordt dan ook in groote menigte verzonden, vooral naar Peru, waar de Indianen het veel tot kunstige cigarenzakjes verwerken, die mede zeer duur verkocht worden. Het vlechten der hoeden geschiedt op een blok, waarbij men met de borst steeds aandrukt, dat natuurlijk een vermoeijende arbeid is. Grove hoeden worden in een of twee dagen gemaakt, maar met de fijne is men soms maanden bezig. Het vlechten geschiedt het best bij vochtige weersgesteldheid, daar anders het stroo ligt breekt, hetwelk men in den bereiden hoed ziet aan kleine zamenknoopingen van het stroo, waardoor hij echter in waarde vermindert. Zie berthold seemann, Reise um die Welt. Hannover 1853; I., p. 226–228.
# Album der Natuur/1856/Photographieën van de zon

* 'Photographieën van de zon,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (vijfde jaargang (1856), pp. 135. Dit werk is in het publieke domein.
PHOTOGRAPHIEN VAN DE ZON.
In den aanstaanden zomer mogen wij uit Engeland teekeningen van de oppervlakte der zon verwachten, door de scheikundige werking van het zonnebeeld zelf op eene zilverplaat of op papier ontstaan, en groot genoeg om daarop de bijzonderheden duidelijk te kunnen waarnemen. Eene kleine schets van de inrigting, die daartoe vervaardigd wordt, zal misschien de lezers van het Album niet onwelkom zijn.
Deze bestaat uit eenen kijker, waarvan de glazen zoo gekozen zijn, dat zij een vergroot beeld van de zonneschijf op een achter het voorste glas geplaatst scherm kunnen doen ontstaan. Het voorwerpglas van dien kijker heeft ruim 9 Ned. duimen middellijn en eene brandpuntslengte van 1,35 el. Het beeld van de zon, door dit glas alleen gevormd, zou eene middellijn van ongeveer 12 strepen bezitten en dus veel te klein zijn. Daarom zal het door de twee glazen van de daar achter geplaatste, hier zeker zeer oneigenlijk zoogenaamde, oogbuis, vergroot worden tot eene middellijn van ruim 32 duim. Het geheel wordt op eenen standaard met uurwerk geplaatst, om de as van den kijker steeds op het middenpunt der zon gerigt te kunnen houden. Om de uitwerkselen der sphaerische aberratie geheel op te heffen, stelt men zich voor het beeld niet op vlakke, maar op holle voor het licht gevoelige vlakten op te vangen. De grootste diepte van zulk eene holle plaat zal slechts iets meer dan 5 strepen behoeven te bedragen en dus in de uitvoering geene moeijelijkheid opleveren.
# Album der Natuur/1856/Porcelein, waterkers

* 'Porselein, Waterkers,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (vijfde jaargang (1856), pp. 153. Dit werk is in het publieke domein.
PORSELEIN, WATERKERS.
Onze gewone Porselein (niet Postelein, want het is eene verbastering van den Latijnschen geslachts-naam der plant Portulaca oleracea) groeit in het wild op vele plaatsen aan de zeekusten in warme landen. Bepaaldelijk komt zij veel voor aan de kusten der Kaapverdische eilanden, waar zij ook invloed heeft op de vorming van den bodem, daar zij zich op het dorre, eerst van planten geheel ontbloote, strand ontwikkelt, stervende in teelaarde overgaat en zoo langzamerhand eenen vruchtbaren grond op het eerst geheel dorre zeestrand vormt. Zie j.a. schmidt, Beiträge zur Flora der Cap-Verdische Inseln. Heidelberg 1852, (p. 48); in welk werk tevens onderscheidene bijdragen tot de kennis der vegetatie op genoemde eilanden gevonden worden.
Op die eilanden komt ook onze gewone waterkers (Nasturtium officinale) algemeen voor, veelvuldig onder anderen op alle vochtige plaatsen en aan de beken op het eiland St. Antonio. Dit gewas is, even als meer andere waterplanten, zeer verre over den aardbol verspreid. Immers het groeit door geheel Europa, tot hoog in het Noorden van Rusland; ook in Siberië, Japan en elders in Azië, aan de Kaap de Goede Hoop, op het eiland Bourbon, in Noord- en Zuid-Amerika, zelfs op Jamaika en St. Domingo, Nieuw-Holland enz. enz.
# Album der Natuur/1856/Saffraan

* 'De saffraan,' werd gepubliceerd in Album der Natuur (vijfde jaargang (1856), pp. 392. Dit werk is in het publieke domein.
DE SAFFRAAN.
De Saffraan heet bij de Arabieren in het Heilige Land en omstreken Zaffaran. Het zijn de roodachtig-oranjekleurige stijltjes en stempeltjes uit het hart der bloem eener in het najaar bloeijende soort van Crocus, Crocus sativus of Crocus autumnalis. Zij wordt in Oostenrijk en elders in het Zuiden van Europa aangekweekt door hare bolletjes, die geplant worden in het begin of midden van Augustus, wanneer zij op het laatst van September bloeit. Na de inzameling der Saffraan zelve, hetwelk door vrouwen en kinderen met de hand uit de geheel geopende bloem gedaan wordt, begint de plant te verwelken en wordt naderhand, als ze geheel droog is, even als andere bolplanten, opgenomen en droog bewaard, om de bollen een volgend jaar in Augustus weder in den grond te leggen.
In sommige streken van Duitschland geeft men verkeerdelijk den naam van Saffraan aan de Saffloer (Carthamus tinctorius), waarvan de bloemen eene kleur geven, die wel iets op de Saffraan gelijkt; maar de Saffloer is eene geheel andere plant, behoorende onder de Zamengestelden, even als onze Asters, Distels, Dahlias enz., en is eene zaaiplant, waarvan echter de zaden in koude, vochtige zomers bij ons dikwijls niet goed tot rijpheid komen.