OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Valori Plastici-De Stijl

* Afkomstig uit De Nieuwe Courant, donderdag 24 april 1919, Avondblad, [p. 1]. Publiek domein.
Valori Plastici-De Stijl.
Men meldt ons: Te Rome werd in November 1918 een tijdschrift voor nieuwe kunst „Valori Plastici” opgericht, onder redactie van Mario Broglio en met medewerking van de belangrijkste Europeesche moderne kunstenaars. In het eerste nummer verschenen artikelen van Carzà, Savinia, Folgoro, De Ghirico, Melli, Clavel, Do Pisis, Pratella, Broglio en reproducties in lichtdruk naar werken van Carzà, De Chirico, Melli en Mancuso. Het dubbelnummer ⅔ is uitsluitend gewijd aan de moderne Franschen. Hierin worden 12 groote afbeeldingen in lichtdruk gegeven van de nieuwste, onuitgegeven werken van de groep der Fransche cubistische schilders. Het nummer is verrijkt met een serie Fransche gedichten, die tot dezelfde richting gerekend kunnen worden. Uit alles spreekt het vertrouwen in de herleving der Westersche kunst. Picasso, Braque, Gris, Severini, Leger, Herbin, Laurens, Lipchitz, Metzinger, Blanchard, Salmon, Cocteau, Cendras, Jacob, Dermee, Birot, Soupault, Breton, Aragon, al deze niet nieuwe namen voor hen, die de nieuwste schilder- en dichtkunst volgden, zijn in dit dubbel nummer vertegenwoordigd. Verwantschap, zoowel artistiek als cultureel, tusschen het streven van „Valori Plastici” en dat van het Hollandsche kunsttijdschrift „De Stijl” deed tusschen beide bladen een samenwerking tot stand komen, welke zal bestaan in een uitwisseling van denkbeelden en reproducties naar werken der wederzijdsche medewerkers. Tijdschriften van zuivere schepping, van op onderzoek berustende getuigenissen, zullen „Valori Plastici” en „De Stijl” een voldoende documentatie zijn van alle werken en denkbeelden, die kunnen medewerken tot het ontstaan van bewustheid en stijl in de kunsten, met de bedoeling het gebied van de idee de overhand te doen krijgen op alle aanslagen van materialisme, willekeur en mode.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (26 april 1919) ‘Er is een samenwerking tot stand gekomen […]’, Het Vaderland, Avondblad B, [p. 1].
# De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Utrecht, 23 April

* Afkomstig uit De Nieuwe Courant, donderdag 24 april 1919, Avondblad, [p. 1]. Publiek domein.
[ 1 ]UTRECHT, 23 April. Alhier is in den ouderdom van 63 jaar overleden de heer Geert Renkema, oud-directeur der Gemeente-reiniging.
# De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Vondels Lucifer

* Afkomstig uit De Nieuwe Courant, donderdag 24 april 1919, Avondblad, [p. 1]. Publiek domein.
Vondels Lucifer.
Onder groote belangstelling werd gisterenavond in de Remonstr. kerk te Groningen Vondels Lucifer door den heer Anton Verheijen met medewerking van den heer en mevrouw Secrève (muzikale illustratie) voorgedragen.
# De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Vrijheid van handel

* Afkomstig uit De Nieuwe Courant, donderdag 24 april 1919, Avondblad, [p. 1]. Publiek domein.
Vrijheid van handel.
Het Ned. Corr.-Bureau meldt: Naar wij vernemen, heeft in de gisteren gehouden vergadering van den Nijverheidsraad, welke door den minister van Landbouw Nijverheid en Handel is bijgewoond, zoowel als in de gisteren door den minister met de Uitvoerende Commissie van de N. O. T. gehouden conferentie het vraagstuk van de uitvoerpolitiek na het eventueel tot stand komen van den vrede een onderwerp der besprekingen uitgemaakt. Zijn wij wel ingelicht, dan wenscht de minister na den vrede aan den handel de grootst mogelijke vrijheid te hergeven voor zoover zulks met de belangen van de verbruikers hier te lande is overeen te brengen.
# De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Salarisherziening der ambtenaren

* Afkomstig uit De Nieuwe Courant, donderdag 24 april 1919, Avondblad, [p. 1]. Publiek domein.
Salarisherziening der ambtenaren.
De afd. ’s-Gravenhage van den Centralen Nederlandschen Ambtenaarsbond, den Bond van Werklieden in Openbare Diensten en Bedrijven, den Algemeenen Bond van Politiepersoneel in Nederland en den Algemeenen Nederlandschen Opzichters- en Teekenaarsbond beleggen op Zondag aanst. een vergadering in den tuin van het Volksgebouw, Prinsegracht, in verband met de a.s. Maandag in den gemeenteraad aan de orde komende voorstellen inzake de salarisherziening. Als sprekers zullen optreden de heeren L. Buurman, lid van den gemeenteraad, voorzitter der afd. van den Werkliedenbond, G. van Putten, voorzitter van den Politiebond en W. Nieuwhoff, afdeelingssecretaris van den Ambtenaarsbond.
# De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Uitvoer van paarden

* Afkomstig uit De Nieuwe Courant, donderdag 24 april 1919, Avondblad, [p. 1]. Publiek domein.
Uitvoer van paarden.
Namens de vergadering van Nederlandsche Exporteurs van paarden, te Rotterdam gehouden, is aan den minister van Landbouw, Nijverheid en Handel een request gericht, waarin den minister dringend verzocht wordt, het daarheen te willen leiden, dat bij den export van paarden naar Duitschland alle bevoorrechting bij ’t verleenen van consenten aan die exporteurs van paarden worde opgeheven en bij den export van paarden naar Duitschland aan alle exporteurs van paarden naar evenredigheid consenten worden verleend. Tevens wordt den minister verzocht, om een audientie te dezer zake ten einde het voorgaande nader te mogen toelichten.
# De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 286/Ochtendblad/Modern - Moderner - het Modernste

* Modern — Moderner — het Modernste.
* De heer Theo van Doesburg, welsprekend verdediger der kunst-theorieën der mannen van De Stijl, veroorlooft zich den volgenden uitval:
* De aanvaarding van het ambt als hoogleeraar in de compositie aan een Rijksacademie van Beldende Kunst, — en nog wel in de „monumentale compositie”, — kan op zichzelf als een doodvonnis beschouwd en als een laatste toevlucht gezien worden.       Zoo hebben zich dan Allebé, Van der Waay, Dake, Van Looy, Derkinderen e.a. ongeneeselijk in het gezicht geslagen. Als kunstenaars zijn zij vrijwillig en in versnelde sterfelijkheid ten onder gegaan. En voor goed. Wij gedenken hen, zooals we de zwaar verminkten of dooden gedenken.       Wat zij te zeggen, te beweren, te overwegen hadden, — of hebben, — heeft slechts waarde voor hen, die zelf niets te zeggen, niets te beweren, niets te overwegen hadden of hebben en daardoor niet kritisch stonden of staan tegenover aesthetische standpunten, die, hoe waardevol ook in hun tijd, sinds onheugelijke dagen overwonnen zijn.
* Hij schrijft dit naar aanleiding van de rede, door prof. Roland Holst uitgesproken, bij de aanvaarding van het hoogleeraarsambt (Septemberno. van De Stijl).
* De heer Van Doesburg levert een felle polemiek tegen diens rede, waarin z. i. aan de allermodernste kunstrichting onrecht wordt gedaan.

## Overige vindplaatsen

* Anoniem (18 oktober 1919) ‘Modern — Moderner — het Modernste’, Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage, Avondblad A, [p. 1].
# De Nieuwe Courant/Jaargang 20/Nummer 190/Kubisme en neo-kubisme

* Afkomstig uit De Nieuwe Courant, zondag 11 juli 1920, Ochtendblad, p. 3. Publiek domein.
Kubisme en neo-kubisme.
In den Haagschen Kunstkring was gisternamiddag een gezelschap dames en heeren saamgekomen om de opening bij te wonen van de tentoonstelling van „la section d’or”, die in de zalen van de L. Houtstraat tot 1 Augustus gehouden zal worden. Een van de exposanten, de heer Theo van Doesburg sprak een woord van toelichting tot de hier aan den wand gehangen werken, wat wel noodig was, gezien de mogelijkheid welke de inleidende kunstenaar zelf onderstelde, dat het publiek er weinig van begrijpen zou.
Wat wij hier te zien kregen, is werk van een te Parijs gevestigde internationale kuntstclub, die er naar streeft zooveel mogelijk in alle landen adepten in zich op te nemen teneinde de imitatiekunst plaats te doen maken voor wat de spreker noemde een recreatiekunst. De kunstbeoefenaars zijn namelijk op een gansch verkeerd spoor, in zoover zij de natuur trachten te imiteeren. De kubisten en in nog sterker mate de neo-kubisten daarentegen trachten deze indruk dien de dingen om hen heen op hen maken uit te beelden door het evenwichtig samenbrengen van tegendeelen. Zij doen dit door middel van kleuren, die zij constructief opbouwen volgens mathematische begrippen.
Alhoewel het kubisme reeds 15 jaar oud is, heeft het groote publiek er nog weinig van begrepen. Dat zal ook zeer moeilijk blijven zoolang men het oude schoonheidsbeeld waarmee men opgegroeid en vertrouwd is geraakt, niet in zich vernietigd heeft. Toch, meende spr., zal het geen groote inspanning kosten zich in de moderne kunstopvatting in te werken, als men maar afstand doet van de oude bourgeoisbegrippen van de natuur na te bootsen en, daarvoor in de plaats, de kunst opvat als de verhouding tusschen de kleuren.
In zoover is deze tentoonstelling wel zeer interessant, dat zij voor ’t eerst hier ter stede te zien geeft een vrij uitgebreide collectie van werken van Russen, Finnen, Franschen, Nederlanders, Hongaren enz. in het kubistische genre.
Men moet overigens niet denken, dat hier afgetrokken begrippen door middel der schilderkunst aanschouwelijk worden gemaakt. Er zijn werken bij die tot nuchteren titel hebben: beweging van vaartuigen op de Seine; de Spaansche met de waaier; twee zittende vrouwen; een kind met ’n kat; vrouwen aan een tafel, enz. Zooals men ziet heel gewone onderwerpen, waarop de auteurs hun kleurenvisie hebben bot gevierd.
Van de beide Nederlanders exposeert Van Doesburg een compositie van drie schilderijen en een ander nummer, dat hij „de compositie” noemt. Het zijn vierkante blokken kleur naast en boven elkaar gegroepeerd.
Mondriaan laat ook drie compositiën zien: A. B. en C. Vermoedelijk het a, b, c, van het kubisme.
Aan een druk bezoek aan deze in elk geval zeer origineele tentoonstelling valt niet te twijfelen.
# Eerste Oogst/Avond in stad

| ← Regen | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema Avond in stad | Morgen in de bergen → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 25 ]
XXIII. AVOND IN STAD.
# Eerste Oogst/De eenzame schoonheid

| ← De ontmoeting | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema De eenzame schoonheid | Vergeef mij → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 57 ]
XLVIII. DE EENZAME SCHOONHEID.
# Eerste Oogst/Angst

| ← Aan de grens | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema Angst | Nachtwind → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 15 ]
XIII. ANGST.
# Eerste Oogst/Chrysanten

| ← Mist | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema Chrysanten | De tocht naar de ster → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 72 ]
LIV. CHRYSANTEN.
# Eerste Oogst/De gravers

| ← Vergeef mij | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema De gravers | Socialistenmarsch → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 63 ]
L. DE GRAVERS.
# Eerste Oogst/Avond

| ← Herfstmuziek | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema Avond | Verdwaald → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 51 ]
XLIV. AVOND.
# Eerste Oogst/Bij een beeld in een parkvijver

| ← Kind en mensch | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema Bij een beeld in een parkvijver | Wakker worden → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 7 ]
VII. BIJ EEN BEELD IN EEN PARKVIJVER.
# Eerste Oogst/Dageraad

| ← Nachtwind | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema Dageraad | In het park bij avond → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 17 ]
XV. DAGERAAD.
# Eerste Oogst/De dorpskerk

| ← Hitte | Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema De dorpskerk | Iris → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 28 ]
XXVI. DE DORPSKERK.
# Eerste Oogst/De duiker

| Eerste Oogst (1912) door Carel Steven Adama van Scheltema De duiker | Fabrieksrook → |
* Uitgegeven in Rotterdam door W. L. en J. Brusse.
[ 1 ]
I. DE DUIKER.
# De Preanger-bode/Jaargang 15/Nummer 203/Ochtend-editie/Voetbal te Batavia

* Afkomstig uit De Preanger-bode, dinsdag 26 juli 1910, Ochtend-editie, [p. 2]. Publiek domein.
Voetbal te Batavia.
Zondagmiddag werd de B.V.C. Lauwerkranscompetitie voortgezet en wel met een ontmoeting tusschen Oliveo I en Sparta I. Niettegenstaande Oliveo zonder de officieren opkwam was de strijd zeer spannend. Sparta scoorde het eerst en daarna Oliveo, zoodat met rust de stand gelijk was. Vervolgens nam Sparta weer de leiding en een kwartier voor tijd maakte Oliveo weer gelijk. Sparta won ten slotte met 3—2.
# De Prince van Oraengiën ten tweeden mael wederom int lant comende
## DE PRINCE VAN ORAENGIËN TEN TWEEDEN MAEL WEDEROM INT LANT COMENDE, WORDEN DE STEDEN VERMAENT HEM BYSTANT TE DOEN

Op de wijse: Wilhelmus van Nassauwe, etc.
Ras seventhien provincen, Stelt u nu op de voet: Treckt de coemste des Princen Vriendelick te ghemoet; Stelt u met zijn banieren Elck als een trouwe man; Doet helpen verlogieren Duck Dalve den tyran.
Hy en coemt u niet verderven, Dit troulicken ghelooft, Maer u wederom te erven In dat u es berooft; Te goeden den coninck van Spaengiën Doet vrymoedich hem bystant, Den Prince van Oraengiën, Als zijnen luytenant.
Sijn trommelen en trompetten Bringhen u gheen dangier; Ten is maer om versetten Duckdalve den bloetghier, Spijt ruyters en soldaten, Die den prince benijdt; Hun schade sal u baten; Hy moet ten lande uut.
Al hoordy veel allarmen Hier ende daer gheschien, Hy doetet uut een ontfarmen Over u landt en lien: U dient stercke purgacy, Ende sulcken bitter cruyt, Op dat ghy de Spaensche nacy Uut uwen lande sluyt.
Vlissinghen heeft soo begonnen Te spelen sulcken dans; Daer met hevet ghewonnen Recht der laurieren crans; Hollandt wilder aen waghen Alle zijn principael; Laet u dit werck behaghen, Ghy landen generael.
Ten is om gheen pillagie Van vrienden, landt en ste, Doch de groote couragie Des graven van Lume, De grave van Nassouwe, Dat reyn vroom edel bloet, Wilt niet dat men yemant benouwe Aen zijn eere, lijf oft goet.
Schickt u, boose rebellen, Die tlants welvaert benijdt, Des antichrists ghesellen, Die de Waerheyt bestrijdt, Gods Woort en wet versmaders, ja zijnen heylighen throon; Ghy sult als landt verraders Noch crijghen uwen loon.
Krijchslieden, wilt u oprusten; In Godt bestaet u cracht; Strijdt ridderlick met lusten, Op storm, slacht ende wacht, Voor Gods woort end tlants rechten, Met een verbonde schilt; Den loon der vromer lantsknechten Ghylieden ontfanghen sult.
Wilt sweert noch spiessen sparen, Soo Babel heeft ghedaen Over Gods trouwe dienaren; Laet haer den loon ontfaen; Den voghelen wilt maeltijt coken Al van der hoeren vleysch; Dat bloet sal worden ghewroken Al na der schriftueren heysch.
Prinslicke Godt ghepresen, U volck victory gheeft; Dat haer werde bewesen, Dat ghy regeert en leeft; Want sy na u Woort haken Met herten seer benout, Tot dat ghy in allen saken Den lof end prijs behoudt.
# De Preanger-bode/Jaargang 15/Nummer 203/Ochtend-editie/Tjoelikvrees

* Afkomstig uit De Preanger-bode, dinsdag 26 juli 1910, Ochtend-editie, [p. 2]. Publiek domein.
Tjoelikvrees.
Het geloof, dat lijken van kinderen worden gebezigd bij den aanleg van bouwwerken, wordt ook op de Philippijnen aangetroffen. De spoorwegbrug bij Luta in de provincie Tayabas op het eiland Luzon moest worden hersteld, en zonder dat men er achter kon komen, wie het gerucht in de wereld hielp, heerschte nu in de dorpen in de buurt en ook op het platteland algemeen het geloof, dat er lieden rondwaarden, om kinderen te stelen en voor het genoemde doel te dooden. Op een plaats was de toestand zóó, dat de burgemeester zich genoodzaakt zag de geheele bevolking bijeen te roepen, om haar het onzinnige der loopende geruchten voor te houden. Niet dan met moeite slaagde de man er in, daardoor een formeel oproer te voorkomen.
# Anoniem/Standbeeld Hieronymus Bosch

Standbeeld Hieronymus Bosch.
Den 17en Juni a.s. zal, vermoedeijk door den commissaris der koningin, op de Markt te Den Bosch een standbeeld van Hieronymus Bosch worden onthuld. ’s Morgens aal tijdens de onthullingsplechtigheid een zanguitvoering van kinderen plaats vinden; ’s middags zal de Jeroen Bosch-tentoonstelling in het gebouw van het Provinciaal Genootschap worden geopend, terwijl om halfnegen een defilé plaats vindt langs het stadhuis.  De firma Begeer heeft opdracht ontvangen om bij deze gelegenheid een gedenkpenning te slaan, waarvan de voorzijde de beeldenaar van Hieronymus Bosch en de achterzijde het van broderie’s bekende wapen vertoont.
# Anoniem/Standbeeld voor Jeroen Bosch

STANDBEELD VOOR JEROEN BOSCH.
En een „open brief” van burgemeester van Lanschot.
Eerdaags is de oprichting van het standbeeld van den Bosschen schilder Hieronymus Bosch tegemoet te zien.  Naar aanleiding van een polemiek over het geboortejaar van den schilder in de Bossche bladen tusschen Dr. Xav. Smits en den gemeente-archivaris H. Ebeling, richtte burgemeester van Lanschot tot hen den volgenden „open brief”:
Makkers! staakt uw wild geraas  Want Jeroen graat eerdaags komen......
# Anoniem/Teekenschool

* Teekenschool. – Zondagmorgen 12 uur vond de plechtige prijsuitdeeling der teekenschool ten stadhuize plaats. Burgemeester Wethouders, Raadsleden en Heren Leeraren woonden deze plechtigheid bij.
* Afd. Boetseeren: 1e klas naar klein gipsmodel: 1e prijs aan Balendong J.; 2e pr. Hermans B.; Getuigschrift de Brouwer J.
* 2e klas naar fotografie: prijs aan M. van den Lande; Getuigschrift Jos. Heynen.
* 3e klas naar buste: prijs aan Willem Handgraaf; Getuigschrift W. Peeters en Br. Leopold.
* Afd. Lijnteekenen. 1e klas Geometrisch figuur:
* 1e prijs A van Bree; 2ea prijs Jan Henderix; 2eb prijs Henri Mertens.
* 2e klas Smeden: prijs aan André Derks; Getuigschrift Hendrik Baguhs an Eugène Mulder.
* 2e klas Meubelmakers en Schrijnwerkers: prijs aan Frans Maessen. Getuigschrift Jan Henderix en Jan Schwijzen.
* 3e klas projectie. 1e pr. Walschot Pierre; 2e pr. Heynen Josef; Getuigschrift Schoenmakers Frans.
* 4e klas houtbewerkers: prijs aan Hub. Heynen; Getuigschrift aan Jan Mooren.
* 4e klas Metaalbewerkers: prijs aan Lambertus Janssen; Getuigschrift aan Pierre Wolters en Jozef Reijnen; 4e klas Perspectief: prijs aan Tunderman Jan; Getuigschrift aan Evers Josef.
* Afdeeling Handteekenen, 1e klas A, naar plaat:
* 1e pr. Mertens Henri en 2e pr. Schumacher Jac.
* 2e klas b naar plaat: 1e prijs Hanssen Pierre en 2e prijs Balendong Josef.
* 2e klas naar plaat en ontwerp: 1e prijs Derks Andreas; 2e prijs Henderix Jan. Getuigschrift Schwijzen Jan en Maessen Frans.
* 3e klas Natuurteekenen: 1e pr. Walschot Pierre; 2e pr. Heinen Josef; Getuigschrift Schoenmakers Frans en Boeskes Jan.
* 3e klas naar gipsmodel: prijs aan de Bock Jan.
* 4e klas naar gipsmaken: prijs aan Tunderman Jan; Getuigschrift Evers Josef.
* 4e klas: Ornament-ontwerp Afd. Smeden: prijs aan Speetjens Jan; Getuigschrift Heijnen Josef.
* Afd. Zoutbewerkers: prijs aan Reijnen Hubert.
* Afd. Smeden: prijs aan Tunderman Jan; Getuigschrift aan Quicken Jos. en Evers Jos.
* 4e klas buste: prijs aan Pieters Willem; getuigschrift Br. Leopold.
* 5e klas, naar het leven; prijs aan Geraedts Paul; Getuigschrift aan Kerstjens A en Windhausen A.
* Het eind-diploma van den vierjarigen cursus wordt uitgereikt aan: Evers Josef; Heijnen Hubert; Janssens Lambertus; Mooren Jan; Quicken Josef; Reijnen Josef; Speetjens Jan; Tunderman Jan; Wolters Pierre. Begin nieuwe cursus Woensdag 1 Sept.
* Alvorens met de uitdeeling der teekenschoolprijzen te beginnen gaat de uitreiking van de einddiploma’s van den Gemeentelijken Handelscursus vooraf.
* Voor dit diploma komen in aanmerking 8 leerlingen teruggetrokken 1 dame.
* Zes scholieren ontvangen ’t volledig diploma, 1 ’t gedeeltelijk en wel: W. Hosselet, diploma met lof, tevens in aanmerking komende voor ’t gemeentelijk studiefonds; vervolgens de dames M. Berbers en G. Voorheul; dhrn. A. van Geel en H. Heijnen; Mej. G. Janssen en dhr. P. Ausdemkamen.
* Voor ’t toelatingsexamen waren 10 candidaten. Afgewezen 1; Herexamen 2, alzoo 7 toegelaten voor den nieuwen cursus 1920–1921.
# Anoniem/Stadionbouw

STADIONBOUW
Vrijdagavond a.s. zal de architect Jan Wils voor de Vereeniging van afgestudeerden der middelbare technische school voor bouwkunde te Amsterdam, in „De Kroon”, aan het Rembrendtsplein, een lezing houden over Stadionbouw en hetgeen daarmede in verband staat.
# Anoniem/Stichting Haagsch Jeugdhuis

STICHTING HAAGSCH JEUGDHUIS.
Wij hebben reeds een paar keer uitvoerig verteld van het Haagsch Jeugdhuis, dat het bestuur der Stichting te Noordwijk wil bouwen volgens een ontwerp van Jan Wils en dat het geheel met krachten van den Haagschen Vakcursus voor werkeloozen wil overeind zetten. Er is voor noodig ƒ 15,000, welke uitgegeven worden in aandeeltjes van ƒ 25. Dat deze op den duur zelfs rente zullen geven, is waarlijk geen te stoute verwachting. Hoofddoel is echter voorloopig: een nuttig werkobject te krijgen voor de werkelooze krachten, opdat deze steeds beter worden onderlegd en niet door ledigheid verminderen, zoodat deze jongelui paraat zijn, zoodra de opleving komt.  Het bestuur verzoekt ons nu, nog eens de aandacht op de obligatiën te vestigen. Men heeft al de belangrijke hulp van twee ondernemingen ontvangen, maar men is er nog niet. Alle nadere inlichtingen bij den secretaris C. van Wijk, N. Schoolstraat 20a.
# Anoniem/Stedelijk Museum te Amsterdam

* Stedelijk Museum te Amsterdam.
* E.S.A.C.: Moderne Parijsche schilders.
* Men schrijft ons uit Amsterdam:
* Wij zijn tegenwoordig gewend aan afkortingen van lange titels en niet alleen in advertenties lezen wij z. b. b. h. h., maar voor gebouwen, vereenigingen, tentoonstellingen enz. spreekt men van de R.I.A., de V.AE.V.O. de N.E.N.IJ.T.O. enz. Zoo zijn een paar benedenzalen in het Stedelijk Museum thans afgestaan aan de vereeniging E.S.A.C.: expositions sélectes d’art contemporain, georganiseerd door mevrouw Pétro van Doesburg.
* Wat deze tentoonstelling reeds dadelijk typeert, is de veelheid der onderwerplooze schilderijen, die als „composition I, II, III en IV”, als „contre-composition XVI” als „variation”, als „tableau P. 86, 87, 84 en 85” of kortweg als „peinture” worden aangeduid en waarin de oningewijde bezoeker niets meer ziet, dan een vlak- en kleurverdeeling, die beter geschikt is voor een of andere toepassing op het gebied der kunstnijverheid. Vele dezer „tableaux” zouden dan ook niet geschilderd en in lijst gevat moeten zijn, maar uitgevoerd als tegenwerk, glas-in-lood, mozaïek, in sectiel of hout, kortom ieder ander materiaal dan verf. Het hoofdbeginsel van de meeste dezer schilderijen is dan ook een zekere vlakversiering, een invullen met effen kleuren, die door hun vorm en hun tegenstelling ons wel eenige sensatie kunnen geven, maar dit tevens en misschien beter zouden kunnen doen als wand-, raam- of vloerversiering.
* Aan sommige dezer kunstwerken ligt een bepaalde mathematica ten grondslag, in andere zien wij dezelfde kwaliteiten, die wij met passer en trekpen zouden kunnen verkrijgen en waarmede wij wel eens en optisch bedrog, een soort schijn-relief bereiken. Men zie in dit verband naar het werk van Tutundjian. In andere schilderijen treedt de kleur meer op den voorgrond en waar dit dan geen positief beeld geeft, krijgen wij een kaleidoscoopachtig effect, als bij het werk van Gino Sévérini of dat van Jacques Villon. Bij Piet Mondriaan en Theo van Doesburg, domineert de eenvoudige indeeling van het vlak, door rechte lijnen en positieve kleuren.
* Over het geheel echter missen wij in het meeste werk op deze tentoonstelling een spontaneïteit, den „coup de foudre”. Wij zien meer de beredeneering dan den scheppingsdrang, die toch de grondslag voor ieder kunstwerk moet zijn. In allerhoogste instantie worden het nu uitingen van vernuft en verstandelijke overwegingen.
* Ten slotte wil het mij voorkomen, dat het werk der ten onzent meer bekenden als Picasso of Severini niet op de representatiefste wijze vertegenwoordigd is.
* De indruk, dien wij van deze tentoonstelling meenemen, is dan ook, dat de meeste dezer vertegenwoordigers van „l’art contemporain” eigenlijk thuis behoorden bij „l’art industriel”, voor zoover ze ten minste op dit terrein fantasie genoeg bezitten en technisch voldoende geschoold zijn.
# Anoniem/Technische Vakvereeniging Afdeeling Amsterdam

| TECHNISCHE VAKVEREENIGING AFDEELING AMSTERDAM. | VERGADERING VAN 21 MAART 1900. |