OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Italiaanse renaissance/Cultuur
## Een periode van vernieuwingen

De meeste uit de 19e eeuw daterende aannames over de renaissance zijn in onze tijd door historici en kunsthistorici verworpen of bijgestuurd. Zo is bijvoorbeeld de zienswijze dat met de renaissance een periode was aangebroken van vernieuwing in de kunsten die een breuk betekende met de middeleeuwen al zeer problematisch. Het voor de hand liggende bezwaar is immers dat ook in de middeleeuwen hoogwaardige kunst werd gemaakt en dat op geen enkele manier te verifiëren valt of een renaissancewerk 'beter' is dan een middeleeuws.
De renaissance in Italië was natuurlijk wel een periode van vernieuwingen, vaak afkomstig uit andere regio's zoals de Nederlanden en Duitsland: de eerste Italiaanse olieverfschilderijen, de eerste kopergravures en de eerste gedrukte boeken werden gemaakt, en de ontdekking van de regels van het lineair perspectief kreeg een grote impact op vooral de schilderkunst. In de beeldhouwkunst verschenen losstaande standbeelden, in het bijzonder het ruiterstandbeeld en de portretbuste. Vanaf de 15e eeuw is er binnen de architectuur een opvallende ontwikkeling: die van de bewuste stadsplanning. Binnen de literatuur is er de opkomst van de komedie, de tragedie en de pastorale en een herwaardering van de volkstaal tegenover het Latijn. In het algemeen kregen de kunsttheorie, de muziektheorie en de politieke theorie nu een eigen autonome ontwikkeling. Humanisme (de studia humanitatis) was het achterliggende opvoedingsideaal, met een studieprogramma dat in hoofdzaak bestond uit grammatica, retorica, poëzie, geschiedenis en ethiek.
Ondanks deze culturele bloei zien veel historici de renaissance tegelijk echter als een periode waarin een economische recessie voor Italië begon, als gevolg van de openstelling van de Atlantische handelsroutes en de herhaalde buitenlandse invasies. Er werd evenmin veel vooruitgang geboekt op het gebied van de experimentele wetenschap, een discipline die pas ten tijde van de protestantse cultuur in de 17e eeuw goed op gang kwam.
# Italiaanse renaissance/Die Kultur der Renaissance in Italien

Die Kultur der Renaissance in Italien (De cultuur van de Renaissance in Italië) is een uit 1860 daterend werk over de Italiaanse Renaissance van de hand van de Zwitserse historicus Jacob Burckhardt. Samen met zijn Die Geschichte der Renaissance in Italien uit 1867 behoort het tot de klassieken over de historiografie van de renaissance.
Burckhardt onderzocht de door historici tot dan toe veronachtzaamde kronieken uit de renaissance zelf om het politieke en culturele klimaat van de periode te onderzoeken. In zijn boek benadrukte hij vooral de contrasten tussen middeleeuwen en de renaissance die hij als 'Führerin' beschouwde van een nieuw tijdperk dat voor de mens was aangebroken. Het vreemde aan dit boek is misschien wel dat Burckhardt, als kunsthistoricus in dit historiografisch werk maar weinig aandacht had voor de kunst in de renaissance. Later zou hij in Die Geschichte der Renaissance in Italien (1867) wel de architectuur van de renaissance behandelen.

## Inhoud

In De cultuur van de Renaissance in Italië beschrijft Burckhardt de Italiaanse renaissance als een breuk met de Middeleeuwen en het begin van de Nieuwe Tijd. Het werk bestaat uit zes delen:
* Deel een: De staat als kunstwerk (Der Staat als Kunstwerk)
* Deel twee: De ontwikkeling van het individu (Entwicklung des Individuums)
* Deel drie: De wedergeboorte van de oudheid (Die Wiedererweckung des Altertums)
* Deel vier: De ontdekking van de wereld en de mens (Die Entdeckung der Welt und des Menschen)
* Deel vijf: De samenleving en festivals (Die Geselligkeit und die Feste)
* Deel zes: Moraliteit en religie (Sitte und Religion)

## Externe link

Originele tekst op archive.com

## Bronnen

* Engelse Wikipedia
* Encyclopædia Britannica Ultimate Edition 2008: 'Jacob Burckhardt'
* Roorda, D.J., Buisman, J.W., Burger, J.E.J.M. et al. (1983): Overzicht van de nieuwe geschiedenis. De algemene geschiedenis van het einde der middeleeuwen tot 1870, Wolters-Noordhoff, Groningen.
# Italiaanse renaissance/Duitse renaissance

De Duitse renaissance maakt deel uit van wat de Noordelijke renaissance wordt genoemd. Het was een culturele en artistieke stroming die zich onder invloed van de Italiaanse renaissance verspreidde onder de Duitse denkers en kunstenaars in de 15e en 16e eeuw. Dit was een gevolg van het feit dat de Duitse kunstenaars naar Italië reisden om meer te leren en geïnspireerd te raken door de renaissancebeweging. De bewondering voor de klassieke cultuur stimuleerde in Duitsland de oprichting van academies en was er de aanleiding voor dat wetenschappers meer energie richtten op de wereld om hen heen in plaats van op de hemel. Dit was ook in Duitsland een belangrijk keerpunt in de geschiedenis.
Duitsland was al voorzien van universiteiten, waarvan er zeven werden opgericht tussen 1348 en 1409. In deze leercentra vonden de nieuwe studies ingang na het jaar 1440, voornamelijk door de invloed van de reizende hoogleraren Peter Luder en Samuel Karoch. Duitse wetenschappers vonden hun weg naar Lombardische en Toscaanse lezingen, en keerden terug met de methoden van de humanisten. De kennis van het Grieks, Latijn en Hebreeuws maakte al snel deel uit van de bagage van Duitse intellectuelen. Ze namen ook de gewoonte van de Italiaanse humanisten over om hun naam te latiniseren: Crotus Rubeanus en Pierius Graecus, Capnion en Lupambulus Ganymedes, Oecolampadius en Melanchthon zijn daar enkele voorbeelden van. Een paar van de Duitse vorsten, onder wie Maximiliaan, Frederik van Saksen en Everhard van Württemberg, speelden een belangrijke rol in de stichting van nieuwe universiteiten en het patronaat van geleerden. De steden Straatsburg, Neurenberg, Augsburg en Bazel werden intellectuele centra waar geleerden als Wimpheling, Brant, Peutinger, Schedel en Pirckheimer, en kunstenaars als Albrecht Dürer en Hans Holbein naartoe kwamen. Hoewel de geest van de renaissance op deze manier verspreid werd, nam zij toch een ander karakter aan dan in Italië. Zo leverde de gotiek, die van oorsprong Duits was, maar weinig in ten gunste van de zuidelijke invloeden.

## voetnoten

* ↑ Duitsers van het Heilige Roomse Rijk
# HTML/Overzicht tags/link
## Functie

Deze tag dient om een verband te leggen tussen twee documenten. Wordt voornamelijk gebruikt om een stijlblad te koppelen aan de webpagina.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van de link-tag

## Standaardattributen

class dir id lang style title

## Mogelijke inhoud

Niets

## Tag mag staan in

head

## Status

Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict.

## Opmerkingen en tips

In HTML moet deze tag niet worden afgesloten in XHTML wel (<link ... />).

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3schools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/map
## Functie

Dient om een image-map te definieren. Wordt gebruikt samen met het het area . Een image-map is om gebieden aan te duiden bij een afbeelding waar de gebruiker op kan klikken om bijvoorbeeld een link van te maken.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van het element map.

## Verplichte attributen
### id

    Waarde: unieke naam
Moet een unieke naam bevatten voor de map. Die naam wordt gebruikt om de map te koppelen met de afbeelding.

## Optionele attributen
### name

    Waarde: unieke naam
Hetzelfde als met id. Vroeger werd deze attribuut gebruikt maar nu wordt id gebruikt. Om de compatibiliteit met oudere browsers te verzekeren wordt aangeraden om beide attributen te gebruiken en dezelfde naam te geven.

## Standaardattributen

class dir id lang style title

## Status

Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict.

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3schools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/meta
## Functie

Met dit element kun je extra informatie geven over de webpagina zelf. Hierdoor kunnen onder andere browsers en zoekmachines extra informatie over de website achterhalen.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van het element meta.

## Verplichte attributen
### content

    Waarde:

## Optionele attributen
### http-equiv

    Waarde:

### name

    Waarde:

### scheme

    Waarde:

## Standaardattributen

dir lang

## Mogelijke inhoud

Geen.

## Mag staan in

head

## Status

Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict.

## Opmerkingen en tips

In HTML moet het element niet afgesloten worden, in XHTML moet dit echter wel.

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3schools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/noscript
## Functie

Wanneer een browser scripts niet ondersteunt kan via het element noscript een alternatieve tekst voor de script worden weergegeven. Zo kun je bijvoorbeeld de gebruiker laten weten dat zijn browser geen scripts ondersteunt.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van de noscript-tag
Als uw browser JavaScript ondersteunt krijg je dit
En dit gebeurt er wanneer je browser geen JavaScript ondersteund:

## Standaardattributen

class dir id lang style title

## Status

Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict.

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3schools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/noframes
## Functie

Wanneer een browser frames niet ondersteund dan kun je met dit element een alternatieve opmaak geven.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van het element noframes.

## Standaardattributen

class dir id lang style title

## Mag staan in

body

## Status

Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. Wordt wel niet ondersteund door XHTML strict.

## Opmerkingen en tips

De inhoud van noframes moet opgenomen zijn in het body element.

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3cschools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/optgroup
## Functie

Hierdoor kun je opties in een drop-down lijst(select) in groepen indelen. Dit kan handig zijn bij lange lijsten zodat het makkelijker is om een bepaalde optie te zoeken.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van de optgroup-tag

## Verplichte attributen
### label

    Waarde: tekst
Geeft een titeltje aan de group.

## Optionele attributen
### disabled

    Waarde: disabled
Schakelt de group uit.

## Standaardattributen

class dir id lang style title

## Mogelijke inhoud

option

## Tag mag staan in

select

## Status

Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict.

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3schools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/li
## Functie

Dient om een item in een lijst aan te duiden. Wordt gebruik bij de geordende lijst(ol), ongeordende lijst(ul), directory lijst(dir) en menu.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van de li-tag
* Wikipedia
* Wikibooks
* Wikipedia
* Wikibooks

## Optionele attributen
### type

    Waarde: A, a, I, i, 1, disc, square of circle

### value
## Standaardattributen

class dir id lang style title

## Mag staan in

dir, menu, ol, ul

## Status

De attributen type en value zijn verouderd in HTML 4.01 en XHTML ondersteunt ze helemaal niet.

## Opmerkingen en tips

Gebruik in de plaats van de attributen type en value liever CSS.

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3schools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/object
## Functie

Dit element dient om multimedia toe te voegen aan uw HTML documenten. Dit kunnen filmpjes, animaties, java applets, enzoverder zijn.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van het element object

## Optionele attributen
### height

    Waarde: pixels
Hiermee kun je bepalen hoe hoog het object moet zijn.

### width

    Waarde: pixels
Hiermee kun je bepalen hoe breed het object moet zijn.

## Standaardattributen

class dir id lang style title

# Mag staan in=

a, abbr, acronym, address, applet, b, basefont, bdo, big, blockquote, br, button, caption, center, cite, code, dd, del, dfn, div, dt, em, fieldset, font, form, hx, i, iframe, img, input, ins, kbd, label, legend, li, noframes, noscript, object, p, pre, q, s, samp, small, span, strike, strong, sub, sup, td, th, tt, u, var

## Status

Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict.

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3schools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/ol
## Functie

Hiermee kun je een geordende lijst maken. Dit betekent dat ieder element van de lijst wordt aangeduid door opeenvolgende nummers. Wordt gebruikt samen met de li tag om de elementen onder te verdelen en is de tegenhanger van de ongeordende lijst (ul).

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van de ol-tag
* Element 1
* Element 2
* Element 3

## Optionele attributen
### compact

    Waarde: compact
Zorgt ervoor dat de browser de lijst op een compactere manier vertoont.

### start

    Waarde: getal
Bepaalt vanaf welk nummer er moet worden geteld.

### type

    Waarde: A, a, I, i of 1
Bepaalt wat voor een nummering er wordt gebruikt. Alfabetisch, Romeinse of Arabische cijfers.

## Standaardattributen

class dir id lang style title

## Status

De attributen compact, start en type worden nogsteeds ondersteund in HTML 4.01, maar het wordt afgeraden om ze te gebruiken. In de plaats daarvan gebruik liever style. In XHTML worden ze helemaal niet ondersteund.

## Meer informatie

* Handleiding HTML (Nederlands)
* w3schools (Engels)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt
# HTML/Overzicht tags/menu
## Functie

Maakt een menu lijst. Deze lijst is bedoeld voor korte items van maximaal één regel lang.

## Voorbeeld

HTML-code: Een voorbeeld van het gebruik van de menu-tag

## Optionele attributen
### compact

    Waarde: compact
Zorgt dat de lijst compacter wordt weergegeven. Hangt van de browser af hoe dit precies wordt uitgevoerd. Dit attribuut is verouderd gebruik liever de attribuut style of CSS.

## Standaardattributen

class dir id lang style title

## Mogelijke inhoud

li

## Mag staan in

applet, blockquote, body, button, center, dd, del, div, fieldset, form, iframe, ins, li, map, noframes, noscript, object, td, th

## Status

Deze tag is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund door XHTML.

## Opmerkingen en tips

Aangezien deze tag verouderd is in HTML 4.01 is het beter om deze tag totaal niet meer te gebruiken. Gebruik liever een ongeordende lijst (ul).

## Meer informatie

* Handleiding HTML (nl)
* w3schools (en)
* HTML 4-elementen
* a · abbr · address · area · b · base · bdi · bdo · blockquote · body · br · button · caption · cite · code · col · colgroup · dd · del · dfn · div · dl · dt · em · fieldset · font · form · head · hr · html · hx · i · iframe · img · input · ins · kbd · label · legend · li · link · map · meta · noscript · object · ol · optgroup · option · p · param · pre · q · s · samp · script · select · span · strong · style · sub · sup · table · tbody · td · textarea · tfoot · th · thead · title · tr · u · ul · var
* Nieuwe elementen in HTML 5
* article · aside · audio · canvas · command · datalist · details · dialog · embed · figure · footer · header · hgroup · keygen · mark · meter · nav · output · progress · rp · rt · ruby · section · source · time · video
* Verouderde elementen
* acronym
* · applet
* · basefont
* · big
* · center
* · dir
* · frame
* · frameset
* · menu
* · noframes
* · small
* · strike
* · tt