OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nederlandse literatuurgeschiedenis/De romantiek
## Overgangsfase 1800 - 1820

In deze periode loopt de Verlichting ten einde en wordt de invloed van de romantiek sterker. Vooral het zuiden had geleden onder het Frans Napoleontisch bewind (1790-1813). Theaters die Nederlandse stukken opvoerden werden gesloten, Nederlandse boeken en tijdschriften waren verboden en het onderwijs werd bijna volledig verfranst. Pas na het vertrek van de Franse bezetters in 1813 bloeide het letterkundig leven terug op. Literatuur in die tijd was veelal te beluisteren in genootschappen en sociëteiten waar werd voorgedragen. Er bloeit een vorm van nationalisme op, die expressie vindt in gedichten als Wien Neerlands bloed van Hendrik Tollens en zeer uitgesproken in De Hollandsche natie van Jan Frederik Helmers.

## Romantiek ca. 1820 - ca. 1840

* « Poëzie is eenzelvig. Zij is uitstorting van overstelpend gevoel »
* (Bilderdijk))
De romantische beweging was in de Lage Landen veel minder uitgesproken dan bijvoorbeeld in Engeland. De Nederlandstalige auteurs werden vooral beïnvloed door Engelse romantici als Walter Scott en Lord Byron. De Nederlandse literatuur begeeft zich in deze periode op twee paden: sommigen volgden Willem Bilderdijk en Het Réveil, anderen werden vooral geïnspireerd door Walter Scott en zijn historische romans. Auteurs in dit laatste genre waren onder meer Aernout Drost, Jacob van Lennep, Jan Frederik Oltmans, A.L.G. Bosboom-Toussaint, en in Vlaanderen Hendrik Conscience. In deze periode ontstond ook het literair tijdschrift De Gids (1837 tot heden).
Enkele belangrijke auteurs:
* Willem Bilderdijk (1756-1831) liet een oeuvre na van ongeveer 300.000 versregels. Zijn werk onderging duidelijk de invloed van de romantiek.
* Isaäc da Costa (1789-1860), een leerling van Bilderdijk; ook zijn poëzie is doordrenkt van religieuze gevoelens.
* de dichters Hendrik Tollens en Jan Fredrik Helmers (de dominee-dichters)
* de dichter David Jacob van Lennep en zijn zoon Jacob van Lennep.
* schrijvers van historische romans zoals Margaretha de Neufville met De Schildknaap (1829), en Hendrik Conscience met De Leeuw van Vlaanderen of de slag der gulden sporen (1838).
Een groep van dichters, onder wie J.J.L. ten Kate en A. Winkler Prins zich het actiefst toonden, verzetten zich tegen het gedweep met het romantisme. In hun volledig in versvorm geschreven satirische tijdschrift Braga (1842) steken zij de draak met vooral Byron en Beets.

### Richting Bilderdijk en réveil

* Willem Bilderdijk
Willem Bilderdijk
* Isaäc da Costa
Isaäc da Costa
* Bosboom Toussaint
* Jacob van Lennep
* Aernout Drost
* W de Clerq

### Dominee-dichters

* Hendrik Tollens
Hendrik Tollens
* Jan Frederik Helmers
Jan Frederik Helmers Biedermeier
* J.J.L. ten Kate
* C.E. Koetsveld
* Nicolaas Beets
* J.P. Hasebroek
* Francois Haverschmidt

### Historische roman

* Margaretha de Neufville
* Aernoud Drost
* Jacob van Lennep
* J.F. Oltmans
* A.L.G. Bosboom-Toussaint

### Vlaamse romantiek

* Hendrik Conscience
# Nederlandse literatuurgeschiedenis/Het Frans-classicisme

Het Frans-classicisme is de benaming voor een periode in de literatuurgeschiedenis van de Nederlanden en daarbuiten, die rond 1670 begon en tot het eind van de 18e eeuw duurde. Het Frans-classicisme komt vooral tot uiting in de toneelstukken van die tijd, die volgens de formele voorschriften helder, duidelijk en geordend dienden te zijn. De stroming heet zo omdat ze in Frankrijk was begonnen, waar Nicolas Boileau eerst een aantal strenge regels met betrekking tot zaken als maat, rijm en strofenbouw had opgesteld. In plaats van emotioneel moest de taal bijvoorbeeld vooral nuchter, zuiver en zakelijk zijn. Op het inhoudelijke vlak moesten vooral de psychische problemen van de personages in de toneelstukken centraal staan. Het vertonen van thema's die in werkelijkheid actueel waren (bijv. op het gebied van godsdienst en politiek) was uit den boze, evenals veel spektakel zoals geweld; wat dit betreft was het Frans-classicisme een rechtstreekse tegenreactie op de stroming die er direct aan vooraf was gegaan, de literaire barok. Ook het vermengen van genres werd niet langer goed geacht; genres als de tragikomedie waren dus niet langer toegestaan.
In de Nederlanden was het in 1669 opgerichte genootschap Nil volentibus arduum (Latijn: "niets is moeilijk voor hen die willen", vaak vrijer vertaald als "willen is kunnen") of kortweg Nil de belangrijkste vertegenwoordiger van het Frans-classicisme.

## Frans-classicistische toneelschrijvers

* Andries Pels
* Pieter Langendijk : Het wederzyds huwelyksbedrog
* Jan Luyken
** Duytse lier
** Jezus en de ziel
* Hubert Korneliszoon Poot : Mengeldichten
# Nederlandse literatuurgeschiedenis/De jaren zestig
### De jaren zestig

Als reactie op de vrije opvattingen van de vijftigers ontstaat een neorealistische stroming in de poëzie, met dichters als K. Schippers en J. Bernlef. Deze opvatting, wezenlijk een antidotum tegen Cobra, stelt dat ook de realiteit een vorm van kunst is. Het onderscheid tussen kunst en werkelijkheid valt bij hen weg. Zo vinden ze bijvoorbeeld in stukken reclametekst waardevolle poëzie. Typerend is ook het afwijzen van beeldspraak en de persoonlijke gevoelens van de kunstenaar. De indruk die zulke gedichten maken is vaak niet erg 'dichterlijk'. De verwantschap met het Amerikaanse pop-art is opvallend. Ook hier worden immers dagelijkse gebruiksvoorwerpen los van hun gewone context gepresenteerd. De belangrijkste auteurs (Schippers en Bernlef) publiceren in het Amsterdamse tijdschrift Barbarber. Wanneer in 1957 Paul Snoek de redactie van het avant-gardistische Vlaamse tijdschrift Gard Sivik verlaat (wat later gevolgd door Gust Gils en Hugues C. Pernath), nemen Rotterdamse dichters als Armando en Hans Sleutelaar de redactie over. In 1965 gaat Gard Sivik over in de De Nieuwe Stijl van Armando.
De vertegenwoordigers van dit nieuwe realisme worden ook wel aangeduid als de Zestigers (niet te verwarren met de gelijknamige aanduiding voor bepaalde schrijvers uit de Afrikaanse literatuur).
In deze periode worden nog steeds romans geschreven in de traditie van het naoorlogs realisme, bijvoorbeeld Jan Wolkers' debuutroman Kort Amerikaans uit 1962. Er ontstaat echter een stroming, 'Ander proza' genoemd, die het einde van de roman aankondigt en geen vertrouwen meer heeft in de roman als spiegel van de werkelijkheid. Het is in deze periode dat Harry Mulisch geen fictie meer schrijft, maar zich concentreert op bespiegelende reportages. Een voorbeeld van zulk experimenteel proza is Breekwater (1961) van Sybren Polet. In zijn verhaal past hij een literaire kunstgreep toe om de werkelijkheidsillusie te doorbreken door de naam van de hoofdpersoon na twee bladzijden te veranderen. Identiteit wordt gezien als een fictieve constructie, en de chronologische opbouw van een verhaal is niet langer dwingend.
Vlaamse prozaschrijvers experimenteren in de jaren '60 ook met verschillende genres. Het stream-of-consciousnessproza vindt men terug in werken van Hugo Raes, Ivo Michiels en Paul de Wispelaere. Ward Ruyslinck schreef satirische en allegorische romans, Jef Geeraerts' romans dompelen de lezer onder in een gewelddadig koloniaal verleden en Walter van den Broeck maakt gebruik van een mengeling van autobiografie en sociale geschiedenis.
Daarnaast waren er in deze periode schrijvers en dichters die noch met de Vijftigers, noch met de Zestigers iets op hadden, zoals Fritzi Harmsen van Beek. Zij hechtten meer waarde aan het uitdrukken van hun persoonlijke ervaringen, emoties en gedachten. Ze publiceerden in tijdschriften als Tirade en het Hollands Maandblad.
* ↑ zie Sybren Polets bloemlezing Ander proza (1978)
# Nederlandse literatuurgeschiedenis/De neoromantiek

Van neoromantiek is geen echt vaste definitie te geven. De term wordt vooral gebruikt voor een niet-realistische richting binnen het verhalende proza, die begon in de laatste jaren van de 19e eeuw en zich aan het begin van de 20e eeuw nog een tijdlang voortzette. Centraal in dit soort romans staat onder meer een onbestemd verlangen naar een beter en 'hoger' leven, maar dit blijft eigenlijk altijd een onvervulbare droom. Verder wordt de verbeeldingskracht nu weer centraal gesteld, in tegenstelling tot de rechtstreekse waarneming die het realisme van de jaren ervoor kenmerkte.

## Bekende namen

* Arthur van Schendel
* Aart van der Leeuw
* Augusta de Wit
# Nederlandse literatuurgeschiedenis/De tachtigers

* « Ja, Revolutie, algeheele Revolutie tegen u, ouwelijke heren! (Kloos) »
De generatie schrijvers die de literatuur wilden vernieuwen vanaf 1880 zagen zichzelf als revolutionairen. "Ja, Revolutie, algeheele Revolutie tegen u, ouwelijke heren..." declameerde Willem Kloos tegen de 'oude heren' van de "Gids-kliek". De kunst mocht in hun visie geen ander doel dienen dan de kunst zelf en er kwam een sterke benadrukking van het esthetische, de symboliek in de kunst en de eigenheid van de individuele kunstenaar. De Nieuwe Gids (1885) is het tijdschrift van de Tachtigers.
Belangrijke vertegenwoordigers van de Tachtigers zijn:
* Willem Kloos
* Albert Verwey
* Louis Couperus
* Frederik van Eeden
* Marcellus Emants
* Lodewijk van Deyssel
* Herman Gorter
# Nederlandse literatuurgeschiedenis/Het realisme
## Realisme ca. 1840 - ca. 1880

Het realisme was een literaire stroming die omstreeks het midden van de 19e eeuw opkwam in Frankrijk en zich van daaruit verspreidde naar andere landen, waaronder Nederland en België. Centraal stond het idee dat romans het echte leven in al zijn aspecten zo waarheidsgetrouw mogelijk moesten weerspiegelen, dus ook de mens met al zijn sterke en zwakke kanten. Dit laatste werd nog duidelijker in het naturalisme, dat als een uitvloeisel of "extreme" vorm van het realisme kan worden gezien.
Er kwam niet ineens een scherpe breuk met de romantiek in deze periode. Als uitloper van het romantische genre kan bijvoorbeeld de zogenaamde humorcultus gezien worden. De bekendste auteurs in dit genre zijn de dichters Gerrit van de Linde (alias de Schoolmeester) en François Haverschmidt (alias Piet Paaltjens). Ze maken gebruik van situaties uit de realiteit, maar overdrijven dit zodanig dat het absurd wordt. Er werden ook nog net als voorheen historische romans geschreven. Wat bij het realisme wel duidelijk naar voren kwam, was dat critici vooral geïnteresseerd waren in de bedoeling van het werk, dus of het stichtelijk was, of het de lezer een voorbeeld voorhield enzovoort.
Een nieuw genre dat opgang maakte waren de zogenaamde fysiologieën, waarbij individuen werden beschreven die model stonden voor een bepaalde groep. Nicolaas Beets (Hildebrand) beschreef bijvoorbeeld een boerin op zodanig typerende manier dat de lezer een beeld kreeg van 'de boerin'. Hetzelfde met 'de student' bij Johannes Kneppelhout, die het over 'de student' had terwijl hij een hele groep wilde typeren.
De tendensliteratuur beoogde ook verhalend proza met een onverhulde boodschap te brengen. Het genre was al wereldwijd bekend door Harriet Beecher Stowe's aanklacht tegen de slavernij in de roman Uncle Tom's Cabin. In de Nederlanden was de belangrijkste vertegenwoordiger van dit genre Multatuli, die in zijn Max Havelaar (1860) met meesterschap het Nederlands bestuur in Nederlands-Indië bekritiseerde. Ook Jacob Jan Cremer had voordien al veel succes met zijn novelle Fabriekskinderen, een bede doch niet om geld (1863), die een aanklacht was tegen kinderarbeid in de fabrieken.
Op gebied van vorm wordt nu aan een sobere schrijfstijl de voorkeur gegeven boven het bombastische uit de romantiek. Het realisme durft ook taboes te doorbreken: Jacob van Lennep beschrijft in Klaasje Zevenster uit 1866 een bordeel en Conrad Busken Huet behandelt in zijn roman Lidewijde uit 1868 het probleem van de echtscheiding. Guido Gezelle, tot slot, maakt in zijn poëzie gebruik van alledaagse woorden in het West-Vlaams dialect om zijn gevoelens te uiten.
# Amerikaanse literatuur/Moby Dick

Moby-Dick is een in 1851 gepubliceerde roman van de Amerikaanse schrijver Herman Melville die wordt beschouwd als een van de grootste werken uit de Amerikaanse literatuur. Het boek vertelt het verhaal van Ismaël, een jonge zeeman die zich aansluit bij de bemanning van de 'Pequod', een walvisvaarder onder het bevel van de raadselachtige kapitein Achab. Achabs allesoverheersende obsessie is het vinden en doden van de witte walvis Moby-Dick, die eerder zijn schip had vernietigd en zijn been had afgebeten.
De roman speelt zich voornamelijk af op volle zee en onderzoekt verschillende thema's, waaronder obsessie, het lot, de aard van het kwaad en de menselijke strijd tegen de natuur. De centrale focus van het verhaal is de meedogenloze jacht van kapitein Achab op een grote witte walvis die de naam Moby Dick kreeg en eerder zijn been had afgebeten, waardoor Achab nu op wraak zint. Terwijl de Pequod over de oceaan vaart, komt de bemanning verschillende andere walvisvaarders tegen, gaat op walvissen jagen en beleeft een hele reeks avonturen. Het boek gaat in op de aard van walvissen en de walvisvangst, geeft gedetailleerde beschrijvingen van het proces en onderzoekt de economische en culturele betekenis van deze industrie in de 19e eeuw.
Melvilles schrijfstijl in Moby-Dick is gekenmerkt door compact proza, uitgebreid gebruik van metaforen en filosofische uitweidingen. De roman bevat heel wat literaire en culturele verwijzingen, alsook religieuze reflecties over de Bijbel. Melville onderzoekt in zijn verhaal thema's als isolatie, waanzin, de aard van goed en kwaad, en de strijd van de mensheid tegen de uitgestrektheid en onkenbaarheid van de natuurlijke wereld.
Moby-Dick kreeg bij de eerste druk gemengde recensies en was een commerciële mislukking. Na verloop van tijd kreeg het echter erkenning als een literair meesterwerk van de Amerikaanse literatuur. Het heeft talloze schrijvers en artiesten beïnvloed en is verwerkt in films, toneelstukken en opera's.
# Amerikaanse literatuur/Of Mice and Men

Of Mice and Men is een in 1937 gepubliceerde novelle van de Amerikaanse schrijver John Steinbeck. Het verhaal speelt zich af tijdens de Grote Depressie in Californië en volgt twee arbeidsmigranten, George en Lennie, die van plaats naar plaats reizen op zoek naar werk, 'The American Dream' najagend. Of Mice and Men is vaak doelwit geweest van censuur vanwege vulgariteit en wat sommigen beschouwen als aanstootgevend en racistisch taalgebruik: het staat op de lijst van de meest controversiële boeken van de 21e eeuw van de American Library Association.
De novelle onderzoekt thema's als eenzaamheid, isolatie, de Amerikaanse droom en de aard van menselijke relaties. Of Mice and Men staat bekend om zijn aangrijpende weergave van vriendschap en het hartverscheurende einde van het verhaal van George en Lennie.

## Korte inhoud

George is een kleine en intelligente man die zorgt voor Lennie, een grote en verstandelijk gehandicapte man met een zachte persoonlijkheid. De twee mannen delen een droom om samen een kleine boerderij te bezitten, maar hun plannen worden bemoeilijkt door Lennies neiging om onbedoeld problemen te veroorzaken.
In de loop van het verhaal komen George en Lennie verschillende personages tegen die de moeilijke en vaak harde realiteit van het leven tijdens de Grote Depressie illustreren. Deze omvatten Curley, de agressieve zoon van de baas, Curley's vrouw, die ongelukkig is in haar huwelijk en aandacht zoekt van de mannen op de ranch, en Candy, een ouder wordende ranchhulp die vreest ontslagen te worden vanwege zijn leeftijd en handicap.
# Amerikaanse literatuur/New Yorkse schrijvers 1945-1960

Een andere groep schrijvers waar de critici naar verwezen als 'de New York-schrijvers' waren vaak van joods-stedelijke afkomst. Hun voornaamste tijdschrift was Partisan Review. De favoriete romanschrijvers van het tijdschrift, van wie het ook fragmenten van hun nieuwste werk publiceerde, waren onder meer Saul Bellow, Bernard Malamud, Norman Mailer (occasioneel), en Delmore Schwartz.
# Amerikaanse literatuur/Politieke geschriften

In deze revolutionaire periode bloeide uiteraard ook de productie van politieke geschriften, waaronder die van Samuel Adams, John Dickinson en de koningsgezinde Joseph Galloway. Ook de Amerikaanse gedichten uit deze periode - zoals die van John Trumbull, de satirist Francis Hopkinson en Philip Freneau - waren hoofdzakelijk politiek gemotiveerd, evenals de roman Modern Chivalry van Hugh Henry Brackenridge. Kort na het uitroepen van de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten verschenen er romans die wat nationalistisch van inslag waren, zoals The Conquest of Canaan van Timothy Dwight en The Vision of Columbus van Joel Barlow. Tijdens de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog werden er in totaal 2000 politieke pamfletten gepubliceerd, waarvan de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring uit 1776 van Thomas Jefferson en de Federalist Papers uit 1788 het bekendst geworden zijn. Politiek invloedrijk waren Benjamin Franklins Poor Richard's Almanack en The Autobiography, en Thomas Paines bekende pamflet Common Sense.
# Amerikaanse literatuur/Nathaniel Hawthorne

Nathaniel Hawthorne (Salem, 4 juli 1804 - 18 mei 1864) was een Amerikaans schrijver van romans en korte verhalen. Zijn beste korte verhalen zoals The Scarlet Letter worden gekenmerkt door een diep psychologisch en moreel inzicht, wat zelden geëvenaard werd door gelijk welke Amerikaanse schrijver.
Hawthorne is vooral bekend om zijn twee klassieke meesterwerken The Scarlet Letter en The House of the Seven Gables. In zijn geschriften exploreert hij morele kwesties en de vraag over verantwoordelijkheid. Uit zijn verhalen blijkt duidelijk zijn interesse voor de geschiedenis van zijn geboorteplaats Salem met zijn puriteinse achtergrond, en die van zijn familie.
Het gebruik van allegorie en symboliek zijn ook onderscheidende kenmerken van zijn werk. The Scarlet Letter neemt in de geschiedenis van de Amerikaanse literatuur een bijzondere plaats in, als de eerste Amerikaanse symbolistische roman.
# Amerikaanse literatuur/Pale Fire

Pale Fire is een in 1962 gepubliceerde roman van Vladimir Nabokov. Het boek is gestructureerd als een 999 versregels lang gedicht, geschreven door de fictieve dichter John Shade, met commentaar op het gedicht door zijn excentrieke buurman en collega, Charles Kinbote. Het gedicht en het commentaar erop worden gepresenteerd als een boekwerk met de titel "Pale Fire" (Bleek vuur).
De roman staat bekend om zijn complexe verhaalstructuur en onbetrouwbare vertellers. Kinbotes commentaar op het gedicht van Shade raakt steeds meer losgeslagen naarmate de roman vordert, waardoor de lezer de juistheid van zijn beweringen over Shades leven en zijn eigen rol in de beschreven gebeurtenissen in twijfel begint te trekken. Het gedicht is verdeeld in vier canto's en het commentaar is verdeeld in een voorwoord en verschillende secties. Terwijl Kinbote zijn commentaar op het gedicht geeft, onthult hij dat hij waanvoorstellingen heeft en mogelijk krankzinnig is, aangezien hij beweert dat hij de verbannen koning is van het fictief land Zembla en dat het gedicht verborgen verwijzingen bevat naar zijn eigen leven.
Nabokov stond bekend om zijn liefde voor woordspelingen en taalkundige virtuositeit, en "Pale Fire" is daarop geen uitzondering. De roman staat vol met toespelingen, woordspelingen en obscure verwijzingen, waardoor het een uitdagende maar lonende lectuur is voor fans van literaire puzzels.
Over het algemeen wordt Pale Fire beschouwd als een van Nabokovs grootste werken en een meesterwerk van postmoderne fictie. De invloed ervan is te zien in de werken van veel hedendaagse schrijvers die in hun eigen schrijven hebben geëxperimenteerd met vorm en structuur. De roman is op veel verschillende manieren geïnterpreteerd, waarbij sommige lezers het zien als een commentaar op de aard van auteurschap en interpretatie, terwijl anderen het zien als een satire van de academische wereld en literaire kritiek.

## Inhoud

* Canto 1 bevat zijn vroege ontmoetingen met de dood en een glimp van wat hij beschouwt als het bovennatuurlijke.
* Canto 2 gaat over zijn familie en de schijnbare zelfmoord van zijn dochter, Hazel Shade.
* Canto 3 concentreert zich op Shades zoektocht naar kennis over een hiernamaals, met als hoogtepunt een "vage hoop" op hogere machten die "een spel van werelden spelen", zoals blijkt uit schijnbare toevalligheden.
* Canto 4 biedt details over Shades dagelijkse leven en creatieve proces, evenals gedachten over zijn poëzie, die volgens hem een middel is om het universum op de een of andere manier te begrijpen.
# Amerikaanse literatuur/Naoorlogs proza: Oorlogsromans

Naoorlogs proza stond bij een aantal schrijvers in het licht van de ervaringen uit de oorlog. Bekende realistische oorlogsromans uit deze periode zijn Norman Mailers The Naked and the Dead (1948), Joseph Hellers Catch-22 (1961), James Jones' From Here to Eternity (1951) en Kurt Vonnegut Jr.'s Slaughterhouse-Five (1969). Slaughterhouse-Five, or The Children's Crusade: A Duty-Dance With Death was een anti-oorlogsroman over het bombardement van Dresden door geallieerde troepen tijdens de Tweede Wereldoorlog waarvan Vonnegut als krijgsgevangene getuige was geweest. Dit aan grimmig naturalisme grenzend, niet verheerlijkend realisme vindt men ook terug in Irwin Shaws The Young Lions (1948) en Herman Wouks The Caine Mutiny (1951). MacBird, geschreven door Barbara Garson, was een ander goed ontvangen roman over de absurditeit van de oorlog.
# Amerikaanse literatuur/Naoorlogs toneel

In het midden van de 20e eeuw werd het Amerikaanse drama gedomineerd door het werk van toneelschrijvers Tennessee Williams en Arthur Miller, alsook door de bloei van de Amerikaanse musical, waarin script, muziek en dans gecombineerd werden in klapstukken als Oklahoma! en West Side Story. Latere Amerikaanse toneelschrijvers van belang zijn Edward Albee, Sam Shepard, David Mamet, Wendy Wasserstein en August Wilson.
Op Broadway oogstte Tennessee Williams veel bijval met zijn toneelstuk The Glass Menagerie. Het won in 1945 de Drama Critics Circle Award, en de volgende vijftien jaar vestigden andere succesrijke stukken zijn reputatie als een van de belangrijkste toneelschrijvers van het naoorlogse tijdperk. Twee jaar later won een andere grote dramaturg, Arthur Miller, diezelfde prijs met zijn stuk All My Sons. Samen met Williams domineerde hij tot 1960 de productie van Broadwaystukken. In hun realistische huiselijke drama's brachten zij psychologische diepgang door te tonen hoe hun personages – meestal uit de middenklasse – reageren op moeilijke economische en sociale omstandigheden. In de jaren 1940 deed method acting zijn intrede in de Verenigde Staten, wat samen met het realisme van Miller en Williams zijn stempel drukte op het Amerikaans naoorlogs drama.
Andere bekende schrijvers van toneelstukken in de jaren veertig en vijftig van de 20e eeuw waren Robert Anderson (Tea and Sympathy, 1953), Carson McCullers (Member of the Wedding, 1950), en Herman Wouk (The Caine Mutiny, 1954). In de naoorlogse periode verschenen eveneens de latere stukken van Eugene O'Neill: in 1946 The Iceman Cometh, en in 1956 Long Day's Journey Into Night.
In de marge van deze mainstreamproducties bracht het Living Theater avant-gardetoneel met stukken van Bertolt Brecht en andere Europese avant-garde dramaturgen. De bekendste Amerikaanse vertegenwoordiger van het absurd toneel was Edward Albee.