OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nederlands/Ei of ij

Woorden die geschreven worden met ei of ij moet je eigenlijk vanbuiten leren. Je hoort immers geen verschil. Toch zijn er woorden waarbij je door hun herkomst kan voorspellen of het met ij of ei geschreven moet worden, maar dat is omslachtiger dan het vanbuiten leren van de correcte schrijfwijze.
Moeilijker wordt het voor woorden die soms met ij en soms ei geschreven worden. Hier moet je weten welke betekenis bij de schrijfwijze hoort. Enkel een woordenboek kan raad geven. Je hoort ook deze woorden met hun betekenis echter vanbuiten te leren.
Enkele voorbeelden.

## wij - wei

    wij = persoonlijk voornaamwoord, eerste persoon meervoud, onderwerpsvorm.
    wei = weide waarin dieren grazen

## wijde - weide

    wijde = brede: een trui met wijde halsopening
    weide = wei waarin dieren grazen

## mij - mei

    mij = persoonlijk voornaamwoord, eerste persoon enkelvoud, voorwerpsvorm.
    mei = de maand mei

## zij - zei

    zij = persoonlijk voornaamwoord, vrouwelijk derde persoon enkelvoud en derde persoon meervoud, onderwerpsvorm.
    zei = zeggen, ik zei iets doms

## hij - hei

    hij = persoonlijk voornaamwoord, mannelijk derde persoon enkelvoud, onderwerpsvorm.
    hei = heide: een landstreek met struiken en zand, ook een plantje dat op de heide groeit

## ijs - eis

    ijs = bevroren water, ook: ijsje om te eten
    eis = eisen, ik eis dat je komt

## pijl - peil

    pijl = pijl en boog
    peil = peilen, hij peilt naar de hoogte van het water (waterpeil)

## feit - fijt

    feit = iets dat vaststaat: de politie bekeek alle feiten, het is in feite ok
    fijt = een ziekte aan de vingers: de oude mannen hadden al jaren last van het fijt

## bereiden - berijden

    bereiden = moeder bereidt pannenkoeken
    berijden = Lisa berijdt het paard (paardrijden)

## leiden - lijden

    leiden = aanvoeren of sturen: dhr. Janssen leidt een bedrijf, de gids leidt de groep door het museum
    lijden = afzien: de jongeren lijden onder de examens

## reist - rijst

    reist = vervoegde vorm van reizen: hij reist = hij gaat op reis
    rijst = vervoegde vorm van rijzen en ook een voedingsmiddel: de zon rijst elke dag, in de Chinese keuken gebruikt men veel rijst
# Nederlands/Taalstudie
## Taalstudie

* Het alfabet
* Zinsontleding
* Woordontleding
** Wederkerige voornaamwoorden
** Aanwijzende voornaamwoorden
** Bijwoorden
** Voegwoorden
** Telwoorden
* Meervoud
* Vervoeging
* Gebruik van tijden
* Trappen van vergelijking
* Hoofdletters
* Interpunctie
* Uitspraak en klemtoon
* Etymologie
* Correspondentie
* Uitdrukkingen en gezegden
# Nederlands/Spelling/Tussen-n

De tussenletter -n- ontstaat na het samenvoegen van twee woorden. Hierbij gelden de volgende regels:
* Wanneer het eerste deel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord is dat in het enkelvoud eindigt op een toonloze -e (zoals in de) en alleen een meervoud op -n heeft. Er zijn maar weinig van zulke samenstellingen.
** invalidenparkeerplaats (invalide - invaliden)
** beklaagdenbank (beklaagde - beklaagden)
* Wanneer het eerste deel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord is dat in het enkelvoud niet eindigt op een toonloze -e (zoals in de) en een meervoud op -en heeft. Het mag ook nog een ándere meervoudsvorm hebben. Van zulke samenstellingen zijn er heel veel.
** paardenstaart
** platenbon
** krantenlezer
** eendenei
* Wanneer het eerste deel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord is dat op een toonloze -e eindigt en dat naar een vrouwelijk persoon verwijst.
** agentenuniformrokje (agente + uniformrokje)
** adolescentenbehaatje (adolescente + behaatje)
* Wanneer het eerste deel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord is dat ten eerste in het enkelvoud eindigt op een toonloze -e (zoals in de) en ten tweede een dubbel meervoud heeft op -n én -s, schrijven we geen tussen-n.
** groentesoep (groenten / groentes)
** gedachtewisseling (gedachten / gedachtes)
* Wanneer het eerste deel van de samenstelling een persoon of een zaak is waar er maar een van is. Het betreft een gering aantal samenstellingen.
** Koninginnedag
** maneschijn
** zonnebril
* Bepaalde uitdrukkingen waarin de originele betekenis verloren is gegaan (we noemen dit versteende uitdrukkingen).
** apekool (larie, dit heeft niets te maken met een kool die door apen gegeten wordt)
Merk echter op: als het eerste deel van de samenstelling een werkwoord is, staat er nooit een tussen-n:
* karnemelk (karnen + melk)
* liegebeest (liegen + beest)
# Nederlands/Hulpmiddelen
## Hulpmiddelen

* Briefindeling
* Samenvatting
* Betoog en beschouwing
* Recensie
* Enquête
# Nederlands/Spelling/Alle of allen

De voornaamwoorden alle, beide, sommige, enkele enz. hebben ook vormen met een eind-n: allen, beiden, sommigen, enkelen.
De vormen met eind-n gebruik je enkel als ze zelfstandig voorkomen en naar personen verwijzen:
    ik zag veel mensen die zaterdag, enkelen wandelden door mijn straat
    ik sprak hen allen toe
    sommigen onder u zouden beter zwijgen
    mijn ouders zijn beiden toffe mensen
Als het niet over personen gaat dan valt de eind-n weg:
    ik zag veel honden die zaterdag, enkele liepen door mijn straat
    bij ons op de boerderij zijn veel dieren, ze zijn alle gezond
    tussen mijn planten zijn er sommige met gele bloemen
    mijn twee ramen zijn beide rood geschilderd
Als ze afhankelijk van een zelfstandig naamwoord voorkomen dan hebben ze ook nooit een eind-n:
    enkele mensen wandelden door mijn straat
    ik sprak alle aanwezigen toe
    sommige paarden zijn leuker dan andere
    mijn beide ouders zijn toffe mensen

## Externe links

Zie http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/261 voor meer voorbeelden.
# Nederlands/Poëzie
## Poëzie

* Rijm
* Stijlfiguren
* Dichtvormen
* Dichterlijke vrijheid
# Programmeren in Python

Python is een handige programmeertaal voor algemeen gebruik.

## Introductie

* Overzicht
* Installatie
* Hulpmiddelen
* Interactieve modus

## Basis

* Eerste programma
* Variabelen en gegevens
* Berekeningen en bewerkingen
* Arrays
* Beslissingscontrole
* Conditionele statements
* Lussen
* Functies
* Documentatie en commentaar
* Bestanden
* Fouten

## Object-georiënteerd programmeren

* Klassen

## Appendices

* Sleutelwoorden
* Strings
* Lijsten
* Tuples
* Dictionaries
* Sets

## Zie ook

* Pywikibot

## Referentie

De meeste recente documentatie voor de standaard Python-bibliotheek en -modules zijn te vinden op De docs-sectie op Python.org.

## Externe links

* Leren programmeren in Python Tom Verhoeff (TUE)
* Vrij verkrijgbare Python-boeken
* OverIQ Python
* How to think Like a Computer Scientist: Learning with Python
* Overview of mentioned packages
* Python cursus
* The Python Guru
* Text Processing in Python
* Pythonspot
* Pythonbasics
* Python Learning Path
* Programmeren in Python
# Engelse literatuur/Geoffrey Chaucer

Geoffrey Chaucer (ca. 1343-1400), een Engels dichter die in het Middelengels schreef, was een van de belangrijkste figuren uit de geschiedenis van de Engelse literatuur.
Chaucers literaire activiteit wordt vaak verdeeld in drie perioden. De eerste periode omvat zijn vroege werk tot 1370, dat grotendeels gebaseerd is op Franse modellen, vooral de Roman de la Rose en de gedichten van Guillaume de Machaut. Chaucers belangrijkste werken uit deze periode zijn The Book of the Duchess (een allegorische klaagzang, geschreven in 1369 over de dood van Blanche, de vrouw van Jan Van Gent), en een gedeeltelijke vertaling van de Roman de la Rose.
Tijdens de tweede ('Italiaanse') periode, die loopt tot ca. 1387, richt Chaucer zijn aandacht op werken van vooral Dante en Boccaccio. Belangrijke werken van de tweede periode zijn onder andere The House of Fame, waarin de avonturen van Aeneas na de val van Troje worden verteld; Parliament of Fowls, dat vertelt over de paarvorming van de vogels op Valentijnsdag (waarschijnlijk een verwijzing naar de verloving van Richard II met Anne van Bohemen); en een prozavertaling van Boethius' De consolatione philosophiae.
Eveneens behorend tot de werken van deze periode zijn het onvoltooide Legend of Good Women, een poëtische vertelling over negen klassieke heldinnen waarin Chaucer het heroic couplet in de Engelse literatuur introduceerde; The Treatise on the Astrolabe (een astrologische verhandeling die hij voor zijn zoon Lewis schreef); en Troilus and Criseyde (op basis van Boccaccio's Filostrato), een van de grote liefdesgedichten in het Engels.
Chaucers meesterwerk, The Canterbury Tales, geschreven na 1387, behoort tot de derde periode. Dit onvoltooide gedicht, ongeveer 17000 versregels lang, introduceert een groep pelgrims die reizen van Londen naar het heiligdom van St. Thomas Becket in Canterbury. Om de tijd te doden besluiten ze elkaar verhalen te vertellen. Samen vertegenwoordigen de pelgrims en hun verhalen een brede dwarsdoorsnede van het 14e-eeuwse Engelse leven.
# Franse literatuurgeschiedenis/Pierre de Ronsard

Pierre de Ronsard (geboren 11 september 1524 in Couture-sur-Loir, overleden 27 december 1585) was een Franse dichter uit de Renaissance en de "prins der dichters" (Prince des poètes), zoals zijn eigen Franse generatie hem noemde. Hij was een van de sterren van de humanistische jonge dichtersgroep La Pléiade, die, geïnspireerd door de klassieken, Franstalige literatuur wilde creëren. Ronsard verwierf vooral bekendheid om zijn liefdespoëzie, met name zijn sonnetten en odes, die vaak thema's van schoonheid, tijd en vluchtige jeugd uitdrukken.
Ronsard leverde een bijdrage aan de ontwikkeling van een normatieve Franse schrijftaal, maar vooral aan de uitbreiding van de Franse woordenschat. Tijdens Ronsards leven werd hij een zeer bekende dichter, maar na zijn dood raakte hij snel vergeten. De belangstelling voor de poëzie van Ronsard herleefde tijdens de Romantiek.
Zijn beroemde regel "Mignonne, allons voir si la rose..." uit Ode à Cassandre is een van de meest gevierde verzen uit de Franse literatuur, waarin een jonge vrouw wordt aangespoord om de dag te plukken (carpe diem). Eerste strofe van dit gedicht:
    "Mignonne, allons voir si la rose
    Qui ce matin avoit desclose
    Sa robe de pourpre au Soleil,
    A point perdu ceste vesprée
    Les plis de sa robe pourprée,
    Et son teint au vostre pareil."
Vertaling:
    "Schatje, laten we eens kijken of de roos die deze ochtend haar paarse jurk voor de zon heeft geopend,
    deze avond de plooien van haar paarse jurk niet is verloren en haar teint die lijkt op die van jou."

## Werk

* Les Odes (1550–54)
* Les Amours de Cassandre (1552)
* Les Livret des folâtries (1553)
* Les Bocages (1554)
* Mélanges (1554)
* Les Amours de Marie (1555-56)
* Les Hymnes (1555-56)
* Églogues (1560–67)
* La Franciade (1572)
* La Mort de Marie (1578)
* Sonnets pour Hélène (1578)

## Nederlandse vertalingen

* Enkele gedichten uit Les amours. Vertaald door Jef Last, Sijthoff, Leiden, 1948.
* Pluk toch vooral vandaag de rozen van het leven! Samengesteld en vertaald door Ernst van Altena, Ambo, Baarn, 1992. Tekst in het Frans en het Nederlands.
# Franse literatuurgeschiedenis/François Rabelais

François Rabelais (geboren tussen 1483 en 1494, overleden op 9 april 1553) was een van de belangrijkste Franse schrijvers uit de Renaissance, evenals een arts, humanist, gewijd priester en kenner van het Grieks. Als schrijver koos hij burleske, grove satire, obscene grappen en liedjes als onderwerpen. Zijn bekendste werk is La vie de Gargantua et de Pantagruel, een pentalogie van vijf romans of lange verhalen, geschreven op een onderhoudende, overdreven en satirische manier, waarbij vulgaire beledigingen meerdere hoofdstukken beslaan. Niettemin wordt Rabelais beschouwd als een van de belangrijkste schrijvers uit de wereldliteratuur en wordt hij gerekend tot de scheppers van de moderne Europese literatuur. Zijn werken zitten vol humor, woordspelingen en groteske beelden, waarbij hij vaak de avonturen van de reuzen Gargantua en Pantagruel gebruikt om de menselijke natuur, onderwijs, politiek en religie te onderzoeken.

## Belangrijkste aspecten van Rabelais

* Satirisch genie: hij gebruikte humor en absurditeit om kritiek te leveren op de kerk, het rechtssysteem en academische instellingen.
* Taalkundige creativiteit: Rabelais speelde met taal, bedacht nieuwe woorden en bedacht uitdrukkingen die nog steeds in het Frans worden gebruikt.
* Humanisme: zijn werken weerspiegelen humanistische idealen uit de Renaissance en promoten onderwijs, kritisch denken en het nastreven van kennis.
* Thema's van vrijheid en overdaad: hij was een voorvechter van vreugde, lichamelijk genot en intellectuele vrijheid, vaak in tegenstelling tot strikte religieuze en morele codes.
* Zijn beroemde zin "Fay ce que vouldras" ("Doe wat je wilt"), uit de abdij van Thélème in Gargantua, vat zijn filosofie van persoonlijke vrijheid en verlicht zelfbestuur samen.

## Invloed

Het werk van Rabelais is vanaf het begin tot op de dag van vandaag zeer succesvol geweest, ondanks een terugval tijdens het classicisme. Zijn teksten, rijk aan humor, humor en maatschappijkritiek, vierden het humanisme en de vrijheid van denken, terwijl ze religieuze en politieke instellingen belachelijk maakten. Rabelais werd vanwege zijn religieuze overtuigingen ook meerdere malen het slachtoffer van gewelddadige aanvallen. Samen met onder anderen André de Gouveia (Portugees humanistisch pedagoog) en de occulte schrijver Agrippa von Nettesheim, werd hij ervan beschuldigd niet te geloven in de onsterfelijkheid van de ziel en de vrees voor God te verminderen door heiligschennende opmerkingen. In de tweede helft van de eeuw werd zijn werk door zowel katholieken als calvinisten als ketters beschouwd. Zijn geschriften, vol woordspelingen en inventieve taal, hadden echter een blijvende invloed op literatuur en filosofie. Ondanks dat hij censuur ondervond vanwege zijn gedurfde ideeën, blijft Rabelais een sleutelfiguur in de literatuur van de Renaissance.
# Wereldliteratuur/Gargantua et Pantagruel

François Rabelais nodigt ons met zijn monumentale werk Gargantua et Pantagruel uit in een universum waar gelach en satire hand in hand gaan met filosofie en humanisme. Dit 16e-eeuws werk, bestaande uit vijf boeken, verhaalt de avonturen van twee reuzen, vader en zoon, die zowel brute kracht als grote wijsheid belichamen.

## Sociale satire

Rabelais formuleert door zijn disproportionele personages en zijn burleske situaties een vernietigende kritiek op de samenleving van zijn tijd. Hij ridiculiseert instituties, religieuze dogma’s, oorlogen en vooroordelen en benadert onderwerpen als onderwijs, politiek en religie met humor die vaak scatologisch maar altijd relevant is.

## Belangrijkste thema’s

* Onderwijs: Rabelais pleitte voor gratis en open onderwijs, in tegenstelling tot de rigide onderwijsmethoden van die tijd.
* Religie: Hij bekritiseert de excessen van de geestelijkheid en het bijgeloof, terwijl hij zijn geloof in een welwillende God bevestigt.
* Politiek: Hij maakt grapjes over oorlogen en de ambitie van prinsen.
* De menselijke conditie: Rabelais viert de geneugten van het leven, gulzigheid, wijn en vrouwen, terwijl hij de kwetsbaarheid van het bestaan in herinnering brengt.

## Kleurrijke personages

* Gargantua: De vader, een vreedzame en goedaardige reus, die gepassioneerd is door wetenschappen en kunst.
* Pantagruel: De zoon, een nieuwsgierige en erudiete jongeman, altijd klaar voor avontuur.
* Panurge: Pantagruels onafscheidelijke metgezel, een sluw en opportunistisch personage, vaak een bron van komische situaties.

## Kenmerken van het werk

* Vernietigende humor: Rabelais is een meester in satire en farce, en zijn werken zitten vol hilarische passages.
* Een diepgaande reflectie op de menselijke conditie: Achter de humor schuilt een echte reflectie op existentiële vragen.
* Een panorama van de Renaissance: De roman biedt een overzicht van de Renaissance-samenleving en -ideeën.
* Een rijke en inventieve taal: Rabelais bedacht veel woorden en uitdrukkingen die in de dagelijkse taal terechtkwamen.

## Relevantie voor de hedendaagse lezer

Gargantua en Pantagruel is een essentieel werk van de Franse literatuur. Het is een boek dat je aan het lachen maakt, ontroert en aan het denken zet. Het is een uitnodiging om de wereld met nieuwe ogen te zien en vooropgezette ideeën in twijfel te trekken. Gargantua en Pantagruel zijn niet alleen komische figuren, maar ook symbolen van kennis, vrijheid en humanisme.
# Tarot/Introductie

Introductie
Etymologie
Geschiedenis
Verschillende versies
Italiaanse stijl
Varianten
Franse stijl
Esoterische tarot
Occulte tarotdecks
Tarot van Marseille
Oswald Wirth tarot
Golden Dawn tarot
Rider-Waite tarot
Thoth-tarot
Betekenis van de kaarten
De Grote Arcana
De Kleine Arcana
Enkele klassieke tarotleggingen
Driekaartlegging
Vijfkaartlegging
Hoefijzer
Horoscoop
Keltisch kruis
Beroemde tarotlezers
Teksten over tarot
Geïllustreerde Sleutel tot de Tarot
Het Boek van Thoth
Kabbalistische tarot
Bronvermelding :
De Tarot (eerst bekend als tarocchi, ook tarock en soortgelijke namen), is een kaartspel van achtenzeventig kaarten, dat vanaf het midden van de vijftiende eeuw in verschillende delen van Europa werd gespeeld. In Italië bijvoorbeeld als Tarocchini en in Frankrijk als Franse tarot. In het gewone kaartspel zijn de 'kleuren': harten, schoppen, klaveren en ruiten). In de tarot zijn dat respectievelijk: Bekers, Zwaarden, Staven en Munten) die overeenkomen met de vier kleuren van het moderne 52-kaarten spel, hoewel de symbolen van de troeven en het aantal hofkaarten verschillen. Het onderscheidt zich in het bijzonder door een afzonderlijke troef die bekend staat als de Nar of de Dwaas die in sommige versies van het spel als hoogste troef kan worden uitgespeeld.
Rabelais geeft tarau als de naam van een van de spellen gespeeld door Gargantua in zijn Gargantua en Pantagruel uit 1534. Dit is waarschijnlijk de eerste vermelding van de Franse vorm van de naam. Tarotkaarten worden in een groot deel van Europa gebruikt als een vorm van kaartspel, dus gewoon als amusement. In Engelstalige landen zijn deze soort spellen grotendeels onbekend. Tarotkaarten worden daar hoofdzakelijk gebruikt voor waarzeggerij en andere esoterische toepassingen.
Occultisten noemen de troeven (samen met de Nar) "de grote Arcana", terwijl de tien genummerde kaarten en de hofkaarten van elke kleur "de kleine Arcana" worden genoemd. De kaarten worden door sommige occulte schrijvers teruggevoerd op het oude Egypte of de Kabbala maar voor deze oorsprong is geen enkel bewijs voorhanden zodat het speculatie blijft. Evenmin kan worden bewezen dat vóór de 18e eeuw tarot reeds voor voorspelling werd gebruikt, al lijkt het wel waarschijnlijk dat de sterk aansprekende taferelen daartoe moeten hebben geïnspireerd.
# Franse literatuurgeschiedenis/Geschiedenis van de Franse poëzie

De geschiedenis van de Franse poëzie is rijk en complex en beslaat de periode van de middeleeuwen tot heden, met uiteenlopende invloeden en belangrijke ontwikkelingen. Hierna volgt een kort overzicht van de belangrijkste periodes en bewegingen.

## Middeleeuwen (9e-15e eeuw)

(zie ook Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de Middeleeuwen)
* Chansons de gestes: Gezongen epische gedichten, zoals Het Roelantslied (11e eeuw).
* Hoofse poëzie: Met de troubadours en de trouvères wordt de hoofse liefde gevierd (12e eeuw).
* Le Roman de la Rose (13e eeuw): invloedrijk allegorisch gedicht.
* Dichters uit de late middeleeuwen: François Villon (Le Testament, Ballade des pendus).

## Renaissance (16e eeuw)

(zie ook Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de 16e eeuw)
* Italiaanse invloed: Pierre de Ronsard en Joachim du Bellay (leden van de Pléiade) vernieuwen de taal en de poëzie (Les Regrets, Les Amours).
* Hoofdthema's: Carpe diem, mythologie, natuur.

## Classicisme (17e eeuw)

(zie ook Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de 17e eeuw) Nicolas Boileau en reguliere poëzie: de strengheid van de vorm (alexandrijn, klassieke regels). Jean de La Fontaine: Fabels die poëzie en moraal vermengen.

## 18e eeuw

(zie ook Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de 18e eeuw) Deze eeuw levert een minder grote productie aan poëzie en ziet dichters als André Chénier die de romantiek aankondigt.

## Romantiek (19e eeuw)

(zie ook Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de 19e eeuw)
* Alphonse de Lamartine, Victor Hugo, Alfred de Musset, Alfred de Vigny: Lyrische, emotionele en geëngageerde poëzie (Les Contemplations, Méditations poétiques).
* Nieuwe thema's: natuur, eenzaamheid, politiek engagement.

## Symbolisme en moderniteit (19e eeuw)

* Baudelaire (Les Fleurs du mal): overgang tussen romantiek en symboliek.
* Arthur Rimbaud en Paul Verlaine: Muzikaliteit, verbeeldingskracht, zoektocht naar nieuwe poëtische talen.
* Stéphane Mallarmé: Hermetische poëzie en pure esthetiek.

## 20e eeuw

(zie ook Franse literatuurgeschiedenis/Moderne en hedendaagse Franse literatuur)
* Surrealisme: André Breton, Louis Aragon en Paul Éluard herontdekken de poëtische taal door middel van automatisch schrift en dromen.
* Geëngageerde poëzie: Louis Aragon, Robert Desnos, René Char tijdens het verzet.
* Vrije poëzie: Saint-John Perse, Henri Michaux en Francis Ponge verkennen nieuwe vormen.

## Hedendaagse poëzie (21e eeuw)

    Zie het artikel Franse literatuurgeschiedenis/Hedendaagse Franse poëzie
* Vrijer, intiemer, beïnvloed door het dagelijks leven en nieuwe technologieën.
* Dichters als Yves Bonnefoy, Andrée Chedid en, meer recent, Jacques Roubaud.
De Franse poëzie is voortdurend in ontwikkeling, maar ze heeft nog steeds een essentiële plaats in de literatuur en artistieke expressie.
# Victor Hugo/Les Misérables

Les Misérables is een roman uit 1862 van de Franse schrijver Victor Hugo. De roman werd meerdere malen verfilmd, onder andere in 2012 als musical. Het verhaal volgt verschillende mensen in Frankrijk over een periode van meer dan 17 jaar vanaf 1815. De roman bevat een groot aantal onvergetelijke personages, zoals de Thénardiers (een gewetenloos herbergierskoppel), Marius, een jonge revolutionaire idealist, en Éponine, een jonge vrouw die verliefd is op Marius maar gedoemd is tot tegenslag. Het verhaal bereikt zijn hoogtepunt met de rellen van juni 1832, waarbij het lot van verschillende personages verandert. Victor Hugo heeft veel onderzoek gedaan voor zijn roman. Het bevat veel nauwkeurige details over de levensomstandigheden van verschillende sociale klassen. Met zijn 513.000 woorden staat het op de vierde of vijfde plaats op de lijst van langste Franse romans.

## Inhoud

Les Misérables is een monumentaal werk dat sociaal, politiek en humanistisch drama combineert en een aangrijpend beeld schetst van het Frankrijk van de 19e eeuw. Het verhaal gaat over Jean Valjean, een voormalige gevangene die op zoek is naar verlossing nadat hij 19 jaar in de gevangenis heeft gezeten voor het stelen van een brood. Hij wordt achtervolgd door de meedogenloze inspecteur Javert en probeert zijn leven weer op te bouwen door Cosette, de dochter van een ongelukkige vrouw, Fantine, te adopteren. De roman problematiseert het recht (de rechterlijke macht) en de genade (het menselijke en het religieuze) en zet deze tegenover elkaar. De roman beschrijft gedetailleerd de geschiedenis van Frankrijk, waarbij onderwerpen als de Franse politiek, moraalfilosofie, antimonarchisme, rechtvaardigheid, religie, liefde en familierelaties aan bod komen. Het verhaal is een historische fictie omdat het werkelijke en historische gebeurtenissen bevat. In tegenstelling tot wat velen denken, wordt de Franse Revolutie in de roman niet als decor gebruikt. De revolutie hier is de Juni-opstand, een enigszins succesvolle studentenopstand die plaatsvond in 1832.

## Ontvangst

De reacties op de roman waren wisselend. Sommigen vonden hem immoreel, anderen te sentimenteel en weer anderen te toegeeflijk tegenover de revolutionairen. Flaubert vond er "noch waarheid, noch grootsheid" in; Baudelaire, die in een krant nochtans een lovende recensie had gepubliceerd, beschreef in een brief aan zijn moeder Les Misérables als een "smerig en onhandig boek".
Het boek was echter een groot succes bij het publiek. Het werd in het jaar van uitgave vertaald in meerdere talen (Italiaans, Grieks, Portugees) dankzij de inspanningen van Albert Lacroix, die in Europa vestigingen opende. Het werd met groot enthousiasme ontvangen door de lezers in alle landen waar het werd uitgegeven.