OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gestreepte witbol

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Grassen (Poaceae) Geslacht: Witbol Soort: Holcus lanatus |
| Wortel: | De plant vormt geen wortelstokken dit in tegenstelling tot de Gladde witbol (Holcus mollis). |
| Stengel/Tak: | Zacht behaard. De stengels kunnen rechtopgaand of geknikt opstijgend zijn. |
| Blad: | Is grijsgroen en is voorzien van zachte haartjes. Langs de bladrand zitten lange haren. Elk blad heeft een lengte van maximaal 20 cm en is fijngepunt. Het tongetje (ligula) is tot 4 mm lang en heeft een vlakke top. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot september. Dichte pluimen. De aartjes zijn tot zes mm lang en bestaan uit twee bloemen. De tweede bloem is mannelijk en heeft aan het lemma (kafje) een haakvormig, naar achteren gekromde kafnaald. Het kafnaaldje steekt niet buiten de kelkkafjes uit. De kleur is wit, groen, roze of purper. De samengestelde pluim is aanvankelijk lancetvormig, maar wordt later meer piramidaal. |
| Vrucht: | De vrucht is een graanvrucht. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-90 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort:  ? Zon Water ● ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gestreepte witbol? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Getande veldsla

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Het plantje komt voornamelijk voor op gecultiveerde gronden en voornamelijk in korenvelden.
| Alle families? | Familie: Kamperfoelie (Caprifoliaceae) Geslacht: Veldsla Soort: Valerianella dentata |
| Beschermd. | Deze plant is wettelijk beschermd in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | Dunne stengels. |
| Blad: | Een bladrozet van spatelvormige gaafrandige bladen. Tegenoverstaande lancetvormige bladen. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni en juli. Kleine witte bloemen met een blauwachtige schijn die in losse trosjes aan het einde van de stengel groeien. |
| Vrucht: | De vrucht is driecellig en eivormig met een verdiept langwerpig middenveld. Elke vrucht bevat 1 zaadje. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 10-40 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Getande veldsla? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Geveerd tandkruid

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Geveerd tandkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gevlekt longkruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant is erg populair als tuinplant vanwege zijn vroege bloei, de verkleuring van de bloemen en het decoratieve gevlekte blad.
| Alle families? | Familie: Ruwbladigen (Boraginaceae) Geslacht: Longkruid Soort: Pulmonaria officinalis |
| Geschikt als/voor: | Stinsenplant. |
| Wortel: | De plant heeft een lange wortelstok. |
| Blad: | De bladen zijn donkergroen en hebben lichtgroene vlekken. De wortelbladen zijn lang gesteeld met een hartvormige voet. De stengelbladen, die kleiner zijn, hebben een kortere steel of geen steel. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Vroeg in het voorjaar. Aanvankelijk roodachtig, maar later verkleuren ze naar paarsachtig blauw. De bloemkroon heeft de vorm van een trompet. De kelk reikt tot de helft van de kroon en is circa 0,5-1 cm lang. De kelk verwijdt zich later trechtervormig. Vaak groeien er klierharen op. De bloemen staan in schichten. De bloemen van het gevlekt longkruid hebben heterostylie als kenmerk. Dat betekent dat er planten zijn met lange stijl en lager op de kroon ingeplante meeldraden en planten met een korte stijl en hoger ingeplante meeldraden. |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Bijen. |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij longproblemen. Gevlekt longkruid werd vroeger gebruikt als geneesmiddel voor de longen, vandaar ook de naam. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gevlekt longkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| ? | Zie vermeerderwijze. De plant vormt alleen zaden als er bestuiving plaatsvindt van het ene type bloem op het andere. | | | | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gestreepte winde

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gestreepte winde? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Getande weegbree

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant verschilt met de grote weegbree, de andere subspecies van de soort Plantago major. De bladeren van de getande weegbree zijn smaller, de bladrand is getand en het blad heeft minder taaie vaatbundels.
| Alle families? | Familie: Weegbree (Plantaginaceae) Geslacht: Weegbree Soort: Plantago major subsp. intermedia |
| Blad: | Zie boven. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot november. Groen. |
| Vrucht: | De vrucht is een steenrode doosvrucht. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 2-30 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Open plekken, ruderale plaatsen met een verdichte bodem. Zon Water ● ≈ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Getande weegbree? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gevlekt biggenkruid

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Het gevlekte biggenkruid is een bedreigde plant.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Biggenkruid Soort: Hypochaeris maculata |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Blad: | De bladeren waarop roodachtige middennerven zich aftekenen en vaak gekenmerkt zijn door zeer eigenaardige bruine vlekken, vormen op de grond een heldergroene rozet. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gevlekt biggenkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Religieus woordenboek/V

* Vaishnavisme:
* Veda's: hindoegeschriften met een rijkdom aan spreuken en magische riten. Veda is Sanskriet voor wat bekend is.
* Vedische astrologie: in deze astrologie wordt met siderische dierenriem gewerkt, zie ook astrologie.
* Vedische geschriften:
* Vedisme:
* Verering:
* Valknot: een symbool wat tegenwoordig wordt gebruikt door asatruar en vanatruar. Het symbool wordt in verband gebracht met Odin en bestaat uit ineengestrengelde driehoeken.
* Vanatru: stroming binnen de noordse traditie, het is de benaming van mensen die alleen de Vanen vereren. Vanatru betekent "trouw aan de Vanen". Zie ook asatru en odinisme.
* Vanen: ook wel Vanir of Wanen genoemd, goden uit de Noordse mythologie. Zie ook Asen.
* Vanir: zie Vanen.
* Vormsel:
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Religieus woordenboek/W

* Walhallah (IJslands: "Zaal voor de gevallenen"): In de Noordse mythologie een speciale hemel voor degenen die in de strijd sneuvelden.
* Wodan: Zie Odin.
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Religieus woordenboek/T

* Tempeliers: ook wel Orde van de Tempeliers, gebaseerd op de Orde van het Hospitaal in 1118. Streed tegen de islam en werden in 1303 verdreven uit het Heilige Land. Ze werden door koning Filips IV van Frankrijk als ketters gebrandmerkt. In 2001 vond professor Barbara Frale bij toeval het perkament van Chinon in het Vaticaans Geheim Archief. Het document uit 1308-1314 was verkeerdelijk in het archief van de 17e eeuw terecht gekomen. Het beschreef de verhoren van 79 Tempeliers, waarvan de beroemdste tussen 28 juni en 2 juli 1308 gehouden werden in het kasteel van Chinon. Het bevat ook aantekeningen van paus Clemens V gericht aan bisschop Jacques Fournier (de latere paus Benedictus XII). Daaruit zou blijken dat Clemens de Tempeliers in 1314 vrijgesproken heeft van ketterij, hun de pauselijke absolutie geschonken heeft en zelfs vergiffenis gevraagd heeft. Hij ontbond de tempelorde onder politieke druk van de Franse koning Filips IV. Het Vaticaan gaf op 25 oktober 2007 het boek Processus contra Templarios uit en verklaarde de Tempeliers niet langer ketters. De publicatie was gebaseerd op het perkament van Chinon. In 2008 spanden nazaten van de Tempeliers in Spanje een rechtszaak aan tegen paus Benedictus XVI om de goede naam van de tempelorde te herstellen.
* Tempelprostituee: een voorbeeld zijn de devadasis, heilige tempelprostituees uit het hindoeïsme.
* Theologie:
* Theoloog:
* Theosofie:
* Theosofisch Genootschap: opgericht door Helena Petrovna Blavatsky (1831-1891) en Henry Steel Olcott (1832-1907). Publicaties zijn Isis Unveiled, A Master-Key to the Mysteries of Ancient and Modern Science and Theology (1877) en The Secret Doctrine (1888).
* Thor:
* Totem: een natuurlijk of bovennatuurlijk voorwerp, wezen of dier dat persoonlijke symbolische betekenis voor een individu heeft en met wiens fenomenen en energie men zich sterk verbonden voelt. Het woord is afgeleid van het woord odoodem (familieteken) in de Ojibwe-taal.
* Totemisme: een religieuze overtuiging die vaak geassocieerd wordt met sjamanistische religies. Het beschrijft een relatie van een volk of individu met betrekking tot een totem. Totemisme komt in Amerika en bij de Siberische volke
* Totempaal: een houten standbeeld zoals dat door sommige indianenstammen werd gemaakt. Een totempaal kan gezien worden als heiligdom.
* Torii:
* Týrr:
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Renaissance

Renaissance, letterlijk 'wedergeboorte', is een periode in de Europese cultuurgeschiedenis, volgend op de middeleeuwen, die gekenmerkt wordt door een hernieuwde interesse in de cultuur van de klassieke oudheid. De renaissance begon in het 14e-eeuwse Florence, en werd gestuwd door de geleerden (humanisten) die de klassieke teksten begonnen te bestuderen. Van daaruit ontwikkelden zich de nieuwe cultuuropvattingen ook in andere Italiaanse stadstaten, waar mecenassen kunstenaars en geleerden vaak rijkelijke opdrachten gaven. Het enthousiasme voor de 'heidense' cultuur van Grieken en Romeinen leidde tot een nieuw mensbeeld, waarbij meer aandacht kwam voor het individu, de mens die als autonoom wezen zijn leven richting kon geven.
Behalve de tot de verbeelding sprekende bloei van kunsten en letteren was de renaissance ook de periode van de grote ontdekkingsreizen en de exploratie van nieuwe continenten, de vervanging van het copernicaanse door het ptolemeïsche systeem in de astronomie en de teloorgang van het feodale stelsel. We zullen vooral aandacht besteden aan de culturele beweging die zich vanuit Italië verspreidde over grote delen van Europa.
Veel lees- en studieplezier!
Lees verder.
# Renaissance/De kunsten

De renaissance, en met name de Italiaanse renaissance, is nu het bekendst als een periode van culturele verworvenheden. Behandelingen van renaissanceliteratuur beginnen gewoonlijk met Petrarca (1304-1374). Hij was bekend om zijn Canzoniere, elegante sonnetten in de volkstaal, en was een van de eerste verwoede manuscriptenverzamelaars onder de Italiaanse humanisten. Zijn vriend en tijdgenoot Boccaccio was de schrijver van de Decamerone. Beroemde volkstaaldichters van de 15e eeuw zijn Luigi Pulci (auteur van Morgante), Matteo Maria Boiardo (Orlando Innamorato), en Ludovico Ariosto (Orlando Furioso). 15e-eeuwse schrijvers zoals de dichter Poliziano en de Platoonse filosoof Ficino maakten vertalingen van zowel Latijnse als Griekse teksten. In het begin van de 16e eeuw zette Castiglione in zijn (Boek van de hoveling) zijn visie uiteen over de ideale heer en dame, terwijl Machiavelli in De vorst ('Il principe') de machtshebbers een beeld van (politieke) deugd voorspiegelde door oude en moderne voorbeelden van virtù (deugd) met elkaar te vergelijken. Italiaanse renaissance-schilderkunst oefende nog eeuwen daarna een overheersende invloed uit op de Europese schilderkunst, met kunstenaars zoals Giotto di Bondone, Masaccio, Piero della Francesca, Domenico Ghirlandaio, Pietro Perugino, Michelangelo, Raphael, Botticelli, Leonardo da Vinci en Titiaan. Hetzelfde geldt voor de architectuur, zoals beoefend door Brunelleschi, Alberti Leone, Andrea Palladio en Bramante. Enkele van hun belangrijke werken zijn de Santa Maria del Fiore, de Dom van Florence, de Sint-Pietersbasiliek in Rome en de Tempio Malatestiano in Rimini, om er maar enkele te noemen van een lange lijst waarin ook luisterrijke privé villa's van rijke opdrachtgevers thuishoren. Ten slotte is ook de Aldine-drukpers, opgericht door de in Venetië actieve drukker Aldus Manutius, van groot belang. Manuzio ontwikkelde namelijk het Italic lettertype alsook het kleine, relatief draagbare en goedkope gedrukte boek. Daarnaast was hij ook de eerste die boeken in Oudgrieks publiceerde. Niettegenstaande deze culturele bijdragen zien een aantal hedendaagse historici de renaissance als het begin van een tijdperk van economische achteruitgang voor Italië. Deze economische neergang zou het gevolg zijn geweest van de openstelling van de Atlantische handelsroutes, en de herhaalde buitenlandse invasies en interventies door zowel Frankrijk als het Spaanse Rijk.
# Religieus woordenboek/U

A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Religieus woordenboek/Y

* Franse ansichtkaart de 18e eeuw
* Vrouwelijke yezedi op de berg Ararat, 1922 (klik op afbeelding voor meer informatie)
* Yoruba-deur in het Brooklyn Museum
* De constructie van het symbool yin yang
* Yezedi: ook wel jezidi of yazidi genoemd, in het Koerdisch: Êzidîtî of Êzidî; aanhangers van een syncretistische geloofsovertuiging waarin men christelijke, islamitische (sjiitische), zoroastrische, manicheïstische, mithraïstische en heidense elementen terugvindt. Ze worden ook wel cult van engelen genoemd. Traditioneel worden de jezidi's door hun (hoofdzakelijk soennitische) vijanden verketterd als duivelvereerders of Satanaanbidders. Eeuwenlang (en tot vandaag) werden de jezidi's door vijandige buren of regimes vervolgd; Turkse jezidi's migreerden vooral naar Duitsland.
* Yoga: een hindoeïstische filosofie die leert de geest, het gevoel en het lichaam te beheersen om daarmee de vereniging met God te bereiken
* Yorubareligie: de oorspronkelijke religie van het Yorubavolk. Het heeft een centraal concept onder de naam Olodumare. Er zijn erediensten voor natuurkrachten, of geesten, die Orisha's worden genoemd.
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Religieus woordenboek/Z

* Zalving:
* Zarathustra of Zoroaster: een Perzische profeet en filosoof en de stichter van het Zoroastrisme
* Zonnegod: komt zowel in mannelijke als vrouwelijke vorm voor; het is de zon die als godheid wordt vereerd. In vele culturen was dit het geval, zoals in het Oude Egypte, bij de Kelten, Germanen en Azteken. Voorbeelden van zonnegoden zijn Surya, Heimdal, Sól, Amaterasu en Bel. In de Germaanse mythologie werd in de Merseburger toverspreuken Sunna (Oudhoogduits voor "zon") vermeld, daarnaast is ze ook bekend als Sunne. Haar Angelsaksische naam is Sigel.
* Zonnegodin: een vrouwelijke zonnegod
* Zonnetempel: een tempel gewijd aan de zon.
* Zonnewagen: de wagen die de zonnegod voorttrekt langs de hemel. De zonnewagen komt in meerdere culturen voor. De zonnewagen wordt soms afgebeeld in de Grote Arcana van de tarot. Een zonnewagen is ook een auto die zonne-energie als krachtbron gebruikt.
* Zonnewiel:
* Zoroastrisme - de staatsgodsdienst van het Eerste Perzische Rijk dat door Cyrus de Grote werd gesticht. Het zoroastrisme is gebaseerd op de overgeleverde geschriften van Zarathustra.
* De Trundholm zonnestrijdwagen is een klein bronzen beeld dat is gedateerd rond 1400 voor Christus. Het paard dat de zonneschijf trekt rolt op vier wielen en de zon zelf op twee. Alle wielen hebben vier spaken.
* Twee afbeeldingen van Surya in zijn wagen, 1884
* Surya en zijn wagen
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Duits/Grammatica/Zelfstandig naamwoord en co

* Geslacht van het zelfstandig naamwoord
* Meervoud van het zelfstandig naamwoord
* Het lidwoord
* Het bezittelijk voornaamwoord
* Het aanwijzend voornaamwoord
* Het bijvoeglijk naamwoord
* Het persoonlijk voornaamwoord
# Duits/Grammatica/Werkwoorden/Scheidbare werkwoorden

<<Werkwoorden - Haben, sein en werden - Klankwissel tegenwoordige tijd - Regelmatig (zwak) tegenwoordige tijd - Voltooid deelwoord - Modale ww - Scheidbare ww - Lijdende vorm - Konjunktiv>>
In het Duits zijn er net als in het Nederlands scheidbare werkwoorden. Een voorbeeld van een scheidbaar werkwoord in het Nederland is aannemen. Dit bestaat uit twee delen: "aan" en "nemen".
Hieronder vind je een schema waarbij gebruik wordt gemaakt van het werkwoord anziehen (aantrekken).
| Persoon | Anziehen (aantrekken) |
| ich | ziehe an |
| du | ziehst an |
| er | zieht an |
| wir | ziehen an |
| ihr | zieht an |
| Sie/sie | zieht an |
Je ziet dat "ziehen" vervoegd wordt en "an" niet. "An" is echter wel deel van het werkwoord; het volledige werkwoord is anziehen. Echter als het vervoegd wordt treedt er een scheiding op; een scheidbaar werkwoord dus.
Er zijn nog vele andere scheidbare werkwoorden. Vaak beginnen zij met een voorzetsel (bijvoorbeeld um-, ab-, auf-, an-, etc.). Hieronder vind je een lijstje met scheidbare werkwoorden:
* abfahren (vertrekken)
* abmagern (afvallen)
* abreisen (vertrekken)
* anfahren (aanrijden, uitvallen)
* anhalten (stoppen)
* ankommen (aankomen)
* anlegen (investeren)
* ansagen (aankondigen)
* ansehen (aankijken, bekijken, aanzien)
* anziehen (antrekken)
* aufbauen (opbouwen)
* aufmachen (openen, openmaken)
* aufregen (opwinden)
* aufstehen (opstaan)
* aufziehen (opvoeden, opdraaien, opentrekken, organiseren)
* loslassen (loslaten)
* umtauschen (omruilen, verwisselen)
* umziehen (verhuizen)
<<Werkwoorden - Haben, sein en werden - Klankwissel tegenwoordige tijd - Regelmatig (zwak) tegenwoordige tijd - Voltooid deelwoord - Modale ww - Scheidbare ww - Lijdende vorm - Konjunktiv>>
# Duits/Grammatica/Zinsbouw

De Duitse zinsbouw lijkt heel sterk op de Nederlandse. Er zijn dan ook maar weinig gevallen waar we als Nederlandstaligen moeten opletten, maar een belangrijk punt is het gebruik van hoofdletters bij een zelfstandig naamwoord. We onderscheiden de zinsbouw in de hoofdzin en de zinsbouw in de bijzin.

## Zinsbouw in de hoofdzin

We kijken naar de werkwoordsvorm in de zin: is die enkelvoudig (1 woord) of samengesteld (2 of meer woorden)?

### Enkelvoudig werkwoord

De woordvolgorde verschilt niet van het Nederlands: De persoonsvorm is altijd het 2e zinsdeel.
    Ich | kenne | ihn | nicht.
    Heute Abend | gehen | sie | ins Konzert
    Wann | kommst | du | noch mal | zu Besuch?
Wanneer we een vraag willen stellen is inversie mogelijk: de persoonsvorm komt dan vooraan in de zin, gevolgd door het onderwerp.
    Kennst | du | ihn?
    Gehst | du | ins Konzert?

### Samengesteld werkwoord

Een werkwoordsvorm bestaat heel vaak uit 2 woorden.
Het eerste deel komt als persoonsvorm vooraan in de zin te staan, terwijl het tweede deel helemaal achteraan komt te staan. Daardoor lijkt het werkwoord op een tang die de rest van de zin omsluit:
    Ich | gehe | sehr gerne mit meinen Freunden | aus
    Ich | habe | ihn heute Morgen noch im Bus | gesehen
    Ich | kann | morgen Abend nicht mit dir ins Kino | gehen
    Wann | wirst | du deine Arbeit endlich fertig | haben?
In het Duits wordt aan deze tangconstructies redelijk sterk vastgehouden, terwijl je in het Nederlands toch iets vlugger kunt variëren.

### Werkwoordgroep

Het komt echter ook voor dat aan het eind van de zin 2 infinitieven staan. Dit verschijnsel noemt men ook Ersatzinfinitiv. In het Duits doet men het volgende: Modalverben en de werkwoorden sehen, hören, lassen en helfen komen helemaal achteraan. In het Nederlands is dit net andersom.
    Ich habe ihm nicht helfen können Ik heb hem niet kunnen helpen
    Ich habe dich nicht kommen sehen Ik heb je niet zien komen

## Zinsbouw in de bijzin

De persoonsvorm staat zo ver mogelijk achteraan. Bijvoorbeeld:
- Ich weiß, dass sie nicht kommen kann.
Bij twee infinitieven achter elkaar, is de volgorde precies andersom dan in het Nederlands. Het modale werkwoord (hulpwerkwoord) komt achter de andere infinitief (het zelfstandig werkwoord) te staan. Bijvoorbeeld:
- Ich höre, dass er nicht hat kommen können.
# Duits/Inhoud
## Inleiding

Duits is een West-Germaanse taal, verwant aan het Nederlands en Engels. Duits wordt gesproken door 180 miljoen mensen, van wie 101 miljoen het als moedertaal hebben. De meesten van hen wonen in Duitsland, maar ook in Oostenrijk en Zwitserland wonen veel Duitssprekenden. Daarnaast is Duits in Liechtenstein, Luxemburg en België een officiële taal. Ook in buurlanden langs sommige grenzen van deze landen wonen veel Duitstaligen. In Nederland is Duits een keuzevak op school dat vaak in het voortgezet onderwijs wordt gegeven. Duits was vooral na de Tweede Wereldoorlog impopulair. Maar door de vele economische banden met de Oosterburen en de Europese Unie nam de populariteit van Duits toe. Zo staat in Venlo zelfs een Duits-Nederlandstalige school!
In deze cursus Duits leert u de taal van Goethe en Schiller. Bij elk onderdeel van de grammatica staan opdrachten. Er zijn handige lijsten van bijvoorbeeld de basiswoordenschat en verbindingswoorden en woordenlijsten over veelvoorkomende thema's, zoals toerisme en vervoer. De cursus stelt een tijdsplan voor om Duits te leren in een halfuurtje per dag op vijf dagen per week. Per dag vindt u taken die u kunt oefenen. Ten slotte is er nog een toetsenbank, een register voor handige links en een gastenboek.

## Wikibook Duits

Hiermee kunt u de ultieme online-cursus Duits maken/gebruiken.
* Les 1 - het alfabet en tellen
* Les 2 - zich voorstellen
* Les 3 - de tijd
* Les 4 - het weer
* Les 5 - de dagen van de week
* Les 6 - de maanden van het jaar
* Les 7 - de werkwoorden
* Les 8 -
* Les 9 -
* Les 10 -
* Toetsenbank -
Andere onderdelen van dit wikibook zijn
* Platform voor leerkrachten
* Grammatica Duits
* Briefindeling
* Woordenlijst Duits-Nederlands
* Woordenlijst Nederlands-Duits

#### Links met meer informatie

* https://en.wikipedia.org/wiki/Deutsch (Engelstalige Wikipedia)