OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wegdistel

| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Distel Soort: Onopordon acanthium |
| Stengel/Tak: | Stekelig gevleugeld |
| Blad: | Aflopend |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Wegen, dijken, duinranden |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wegdistel? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |

## Bronnen

* Ursing, B. (1975) ELSEVIERS PLANTENGIDS VELDFLORA met 900 Europese planten in kleur. Amsterdam/Brussel: Elsevier Nederlands B.V.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Weegbreefamilie

De weegbreefamilie (Plantaginaceae) is een familie van tweezaadlobbige planten. Het zijn overwegend kruidachtigen, die wereldwijd voorkomen van koude streken tot in de tropen.
In het Cronquist-systeem (1981) vormde de weegbreefamilie in haar eentje de orde Plantaginales. Door de Angiosperm Phylogeny Group wordt ze echter in de (aldaar sterk uitgebreide) orde Lamiales ondergebracht. Bovendien is de familie in het APG II-systeem (2003) fors uitgebreid met alle planten in de lidstengfamilie (Hippuridaceae), de sterrenkroosfamilie (Callittrichaceae) en met geslachten uit de helmkruidfamilie (Scrophulariaceae), waaronder ereprijs. De familie telt nu zo'n 1700 soorten in 90 geslachten.

## Geslachten

* Cymbalaria
* Ereprijs (Veronica)
* Kierleeuwenbek (Chaenorhinum)
* Leeuwenbek (Antirrhinum)
* Sterrenkroos (Callitriche)
* Vingerhoedskruid (Digitalis)
* Vlasleeuwenbek (Linaria)
* Weegbree (Plantago)

## (Nog) niet beschreven

* Gratiola
* Hippuris
* Kickxia (Stoppelleeuwenbek)
* Limosella
* Misopates
De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Waterweegbree

Waterweegbree (Alisma) is een geslacht van kruidachtige waterplanten uit de waterweegbreefamilie (Alismataceae). Het geslacht kent negen soorten.

## Soorten

De volgende soorten komen van nature voor in de Benelux:
* Grote waterweegbree (Alisma plantago-aquatica)
* Slanke waterweegbree (Alisma lanceolatum)
* Smalle waterweegbree (Alisma gramineum)

## Waardplant

Dit geslacht is waardplant voor onder andere:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Waterzuring

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Duizendknoop (Polygonaceae) Geslacht: Zuring Soort: Rumex hydrolapathum |
| Wortel: | Heeft een korte niet vertakkende, horizontale wortelstok. |
| Blad: | De wortelbladeren zijn bijna een meter lang, leerachtig en lancetvormig. De roodbruine vruchtkleppen (binnenste bloemdekbladen die later het nootje omvatten) zijn driehoekig en iets langer dan breed. Alle drie de kleppen dragen een knobbel. |
| Vrucht: | De vrucht is een nootje. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 150 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Aan de oevers bij zoet oppervlaktewater, in rietkragen, zeggemoerassen en uiterwaarden. |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Grote vuurvlinder (waardplant. |
| Vitamine(s) en mineralen: | Vroeger werd de plant in het voorjaar gebruikt als bron van vitamine C. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Waterzuring? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wederik

Wederik (Lysimachia) is een geslacht van planten. De botanische naam Lysimachia is afgeleid van de Griekse veldheer Lysimachus. Volgens de overlevering zou hij de plant ontdekt hebben.
De 23e druk van de Heukels (2005) plaatst het geslacht in de Sleutelbloemfamilie (Primulaceae). Merk op dat moderne taxonomen het geslacht vaak plaatsen in de familie Myrsinaceae, een familie die in de tropen verbreid is.
In de regel gaat het om kruidachtige, meerjarige planten, soms ook treedt er verhouting op en spreken we van struiken. De bladeren zijn gaafrandig en tegenoverstaand, soms staan ze in kransen rond de stengel.
De meestal gele bloemen zijn vijfstralig puntsymmetrisch.

## Soorten

* Boswederik (Lysimachia nemorum)
* Grote wederik (Lysimachia vulgaris)
* Moeraswederik (Lysimachia thyrsiflora)
* Penningkruid (Lysimachia nummularia)
* Puntwederik (Lysimachia punctata)

## Waardplant

Dit geslacht is waardplant voor onder andere de larven van een aantal Lepidoptera-soorten zoals:
* Melanchra persicariae (Perzikkruiduil)
* Eupithecia subfuscat (Nederlands)
* Eupithecia centaureata (Zwartvlekdwergspanner)
* Euplexia lucipara (Levervlek)
* Chloroclystis v-ata (V-dwergspanner)

## Externe links

* Lysimachia in de Flora of China
* Lysimachia in de Flora of Missouri
* Lysimachia in de Flora of Chile
* Lysimachia in de NCBI Taxonomy Browser
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wede

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Kruisbloemen (Brassicaceae) Geslacht: Isatis Soort: Isatis tinctoria |
| Blad: | De bladeren zijn glad en omvatten de stengel met een pijlvormige voet. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei en juni. De bloemen zijn klein en geel. |
| Vrucht: | De zaden zitten in langwerpige hauwtjes, die gaan hangen als ze rijp worden. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 100 cm. |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor onder meer het oranjetipje, oostelijk oranjetipje en het groot koolwitje. Is waardplant voor deze vlinders. |
| Gebruik: | Uit de plant kan de blauwe kleurstof genaamd pastel (van het Occitaanse woord pastel, pasta) worden gewonnen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wede? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Weegbree

Weegbree (Plantago) is een geslacht uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae). Het geslacht bestaat uit windbestuivers en heeft aarvormige bloeiwijzen. De bladeren zijn bij de meeste soorten parallelnervig, wat eerder een kenmerk is voor eenzaadlobbigen. Door deze twee kenmerken doen ze wat aan grassen denken. Bij de meeste in West-Europa voorkomende soorten staan de bladeren in een bladrozet bij elkaar.
Enkele soorten zijn tredplanten: ze groeien op een onverhard pad verder naar het midden toe dan bijna alle andere planten en grassen, omdat deze laatsten door regelmatige vertrapping uiteindelijk verdwijnen. Dat ze goed tegen betreding kunnen komt onder meer door de vlezige bladeren. Andere soorten zijn planten van graslanden. Ook telt dit geslacht planten die zich in zilte vegetaties thuis voelen.
Uit de zaden van sommige soorten weegbree wordt een product gemaakt dat voor de stoelgang wordt gebruikt: psylliumzaad. Het zwelt op als het samen met voldoende vocht wordt gebruikt en verteert niet, zodat een zachtere, meer volumineuze ontlasting ontstaat. Van welke weegbreesoorten dit zaad wordt gewonnen is niet geheel duidelijk, zowel Plantago ovata, Plantago ispaghula als Plantago psyllium worden genoemd. (De soortaanduiding psyllium is afgeleid uit het Latijn voor vlo.)

## Soorten

In Nederland en België komen de volgende soorten voor:
* Getande weegbree (Plantago major subsp. intermedia)
* Grote weegbree (Plantago major subsp. major)
* Hertshoorn-weegbree (Plantago coronopus)
* Ruige weegbree (Plantago media)
* Smalle weegbree (Plantago lanceolata)
* Zandweegbree (Plantago arenaria)
* Zeeweegbree (Plantago maritima)

## Bibliografie

* Meijden, R van der|: Heukels' Flora van Nederland. 22ste druk Groningen 1996
* Pelser, P: De ontmanteling van de helmkruidenfamilie (Scrophulariaceae). In: Gorteria: Tijdschrift voor onderzoek aan de Wilde Flora, jaargang 29 - 5, 20 oktober 2003
* Weeda. E.: Nederlandse Oecologische Flora deel 3 1988
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Weegbreezonnebloem

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Weegbreezonnebloem? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
NB: Vermoedelijk zijn vele gekweekte planten en stinsenplanten geen zuivere D. plantagineum, maar D. × willdenowii, een hybride D. pardalianches × plantagineum
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Tekenen/De tekenbuffer

Bij het tekenen van grafische elementen, zoals lijnen en punten, op het scherm krijg je te maken met de tekenbuffer. De tekenbuffer is een afspiegeling van het "plaatje" op het scherm.

## Opbouw van de tekenbuffer

Het scherm van de TI-83+ en TI-84+ is 96 bij 64 pixels groot. Er zijn dus 96 x 64 = 6144 pixels. Je zou misschien verwachten dat de tekenbuffer dan erg groot is (6144 bytes). Maar dat is niet zo. Iedere pixel kan namelijk maar twee kleuren hebben: zwart of wit. Dit betekent dat je in één byte acht pixels kunt opslaan (want een byte bestaat uit acht bits). De tekenbuffer heeft dus een grootte van 6144 / 8 = 768 bytes. Zie de tekening hiernaast.
De tekenbuffer is een gebied in het geheugen. Het geheugenadres van de eerste byte van de tekenbuffer is $9340. Je kunt voor deze waarde ook gebruiken: plotSScreen.

## Naar de tekenbuffer schrijven

Het is uiteraard mogelijk om dit geheugen aan te passen, zodat het scherm verandert. We gaan proberen om de eerste 24 pixels van het scherm zo in te stellen als hiernaast.
Dit werkt helaas niet. Dat komt omdat het LCD-scherm niet direct geüpdatet wordt als de tekenbuffer wordt geüpdatet.

## Het scherm updaten

Het scherm updaten kan met de bcall _GrBufCpy. Dit programma werkt dus wel:
Hiernaast zie je het resultaat.

## Een groot gebied tekenen

Wil je nu een afbeelding op het scherm zetten, bijvoorbeeld voor een splash-screen of iets dergelijks, dan is het ondoenlijk om dat met de routine hierboven te doen. Je moet dan namelijk 767 keer het volgende stukje kopiëren:
Dat kost niet alleen veel moeite, maar ook veel geheugen en processortijd. Hoe kan dat dan? In het hoofdstuk Geheugenbeheer (paragraaf Het gebruik van ldir) hebben we leren werken met ldir. Dit is perfect voor deze doeleinden. We hebben zelfs in het voorbeeldprogramma aldaar al gekopieerd naar de tekenbuffer. Voor de volledigheid hier nog het voorbeeldprogramma:

## Opdracht

Probeer om het hele scherm zwart te maken. Hint: je kunt een for-loop gebruiken.
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Tekenen/Pixels tekenen

Het tekenen van losse pixels lijkt nutteloos. Maar vaak is het toch handig om het te kunnen. Bijvoorbeeld, door een for-loop van pixels kun je een lijn tekenen. Als eerste gaan we het geheugenadres bepalen van een pixel waarvan we de x- en de y-coördinaat weten.

## Het geheugenadres van een enkele pixel ophalen

De inhoud van deze paragraaf is nog niet getest en kan fouten bevatten. Je kunt het geheugenadres van een enkele pixel ophalen, bijvoorbeeld om hem zwart of wit te maken, met een bepaalde routine die we zo gaan schrijven. Je moet je daarbij wel bedenken, dat je niet alleen een geheugenadres krijgt, maar ook een bepaalde manier om de bit ín het geheugenadres te bepalen. (Als je dat niet snapt, kijk dan naar de afbeelding linksboven in de vorige paragraaf.)
Eerst schrijven we het algoritme op.
* Zet de x-coördinaat (van 0 t/m 95) in b en de y-coördinaat (van 0 t/m 63) in a.
* Vermenigvuldig a (= de y-coördinaat) met 12 (iedere rij bevat 96/8 = 12 bytes. Dus dit is eigenlijk het nummer (t.o.v. het begin van de tekenbuffer) van de eerste byte in de rij).
* Deel b door 8 (iedere byte bevat 8 pixels). Tel het geheel deel van de deling bij de vorige uitkomst op. Dit is het nummer (t.o.v. het begin van de tekenbuffer) van de byte waarin de gevraagde pixel staat.
* Tel hierbij plotSScreen op. We hebben nu het geheugenadres van de byte waarin de gevraagde pixel staat.
* De rest van de deling uit stap 3 is het nummer van de bit in de byte (als je van 1 naar 8 telt).
1. Coördinaten laden Dat moet de aanroeper van de methode doen.
2. Vermenigvuldigen met 12 Hoe doen we dat?
* Vermenigvuldigen met 2 geeft 2a.
* Vermenigvuldigen met 2 geeft 4a.
* Vermenigvuldigen met 2 geeft 8a.
* 8a + 4a = 12a
Er is alleen één probleem. Stel a=30. Dan 12a=360. Dat past helemaal niet in a... We moeten dus eerst a overzetten op hl om de berekening te kunnen uitvoeren.
3. Delen door 8 Hoe doen we dat? Delen door twee kan met de verschuiving (zie Geheugenbeheer>Verschuivingen) srl. Je gooit de rest dan weg: perfect, want we willen juist het gehele deel.
4. Optellen bij PlotSScreen Dat spreekt voor zich:
5. Nummer van de bit bepalen Voordat we dit stuk kunnen programmeren, moeten we bedenken hoe we het nummer van de bit willen krijgen. Het is namelijk zo, dat je aan slechts het nummer van de bit niet al te veel hebt. Je denkt misschien dat het mogelijk zou moeten zijn om set en res te gebruiken om de bit aan of uit te zetten, maar dit is niet mogelijk omdat het nummer van de bit al vastligt in de code; het is niet mogelijk om daarvoor bijvoorbeeld een register te gebruiken.
# Programmeren in TI-Basic

Welkom in het wikibook Programmeren in TI-Basic! Op de TI-83+, TI-83+ SE, TI-84+ en de TI-84+ SE is het mogelijk om te programmeren in de taal TI-Basic. Deze taal lijkt een beetje op Basic - vandaar de naam - maar is eenvoudiger. In dit boek leer je de basis van programmeren in TI-Basic.

## Overzicht

TI-Basic is een eenvoudige programmeertaal die gebruikt wordt op de grafische rekenmachines van Texas Instruments. Het is een heel eenvoudige programmeertaal waarbij je de functies gebruikt die je normaal ook al gebruikt op de rekenmachine.
TI-Basic is heel makkelijk te leren in vergelijking met Assembly (zie Programmeren in TI-83+ Assembly), de andere mogelijkheid om de rekenmachine te programmeren. De programma's die gemaakt worden in TI-Basic zijn erg klein, maar ze zijn ook langzaam, omdat de rekenmachine alles door moet lezen, het omzetten in Assembly en dan uitvoeren. Hoewel TI-Basic erg langzaam is, is het wel makkelijk te gebruiken om eenvoudige programma's te maken.

## Inhoud

Om TI-Basic te leren kun je het beste de hoofdstukken in de volgorde die hier staat doorlezen.
* Inleiding
* Overzicht
* Hello World!
* Variabelen (getallen, strings en lijsten)
* Output (het laten zien van informatie)
* Invoer
* Controlestructuren (keuzes, loops en labels)
* Toetsen (getKey)
* Menus
* Andere CTL-commando's
* Het graphscreen
* Tekenfuncties
* Pixels en punten
* Routines (Subprogrammas)
* Optimalisatie
* Programmeertips
* Linkpoort (communiceren met andere rekenmachines)
* Veelgebruikte codes

## In de praktijk

* BMI-calculator
* Een simpel spelletje
* Vierkantsvergelijking oplossen
* Mijnenveger
* Snake
* Pong
* Gemiddelde berekenen
* Voortgang (school)jaar

## Speciaal

* Functielijst
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Speciaal/bcalls/PutMap
## Beschrijving

Schrijft het karakter in het register a naar het scherm. Voor de conversie van het getal in a naar het karakter wordt een tabel gebruikt die lijkt op ASCII.
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Speciaal/bcalls/PutS
## Beschrijving

Schrijft de tekst, die in geheugenplaats (hl) staat, naar het scherm. Om de plaats van de tekst te bepalen, worden PenCol (kolom van tekst) en PenRow (rij van tekst) gebruikt. PenCol moet tussen de 0 en de 15 liggen, PenRow tussen 0 en 7. Verder stopt het schrijven als de bcall een 0 tegenkomt. Deze bcall gebruikt het grote lettertype (8 pixels hoog, 6 pixels breed).

## Zie ook

* _VPutS
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Tekenen

Je weet hoe tekst kan worden geschreven op het scherm. Maar vooral bij spelletjes is het ook nodig dat er grafische elementen, zoals lijnen en plaatjes, op het scherm verschijnen. Hierover gaat dit hoofdstuk.
* De tekenbuffer
* Pixels tekenen
* Horizontale lijnen
* Diagonale lijnen
* Werken met sprites
# Programmeren in TI-Basic/BMI-calculator

Op deze pagina staat het programma BMI-calculator, een simpel programmaatje, vooral handig om te oefenen met het programmeren in TI-basic. Eerst het programma, daarna de uitleg. Voor meer informatie over BMI, kijk op de pagina over BMI op wikipedia. (zie link onderaan pagina)
Bijschriften bij je 'BMIscore' gelden alleen voor mensen in de leeftijd 18-65 jaar!

## Uitleg

In dit stukje wordt het scherm geleegd, wordt ------BMI------ bovenaan geschreven en worden gewicht en lengte gevraagd. Bij gewicht wordt er kg achteraan de regel gezet, en nadat het gewicht is ingevult wordt dit weer 'weggegumd' met twee spaties. Bij lengte wordt het zelfde uitgevoerd, dan met m.
Hier komt de verwerking. Eerst word de BMI berekend, daarna wordt deze getoond met Disp en Output(. Met het commando round( wordt het BMI-getal afgerond op twee achter de komma.
In dit stukje wordt telkens de 'BMIscore' vergeleken met BMI categorieën, om vervolgens bij de juiste categorie het juiste bijschrift geplaatst.

## Links

* BMI - wikipedia Queteletindex
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Speciaal/bcalls/VPutS
## Beschrijving

Doet hetzelfde als _PutS, maar dan met het kleine lettertype. Hierbij worden verder niet CurCol en CurRow gebruikt voor de positie, maar PenCol en PenRow. Deze verwijzen naar pixels, dus je kunt precies aangeven waar je de tekst wilt hebben.

## Zie ook

* _PutS
# Scalable Vector Graphics/Figuren opmaken
## Kleuren

Figuren kunnen we kleuren aan de hand van fill en stroke. Kleuren opgeven kun je op verschillende manieren: aan de hand van hun HTML-naam, RGB-waarde of hex-code. Wanneer we willen dat er geen kleur is kunnen we dit aan de hand van de waarde 'none'; het resultaat is een transparant element.
| naam | betekenis | type | standaardwaarde | opmerkingen |
| fill | opvulkleur | kleur | "black" | |

## Rand

Voor de rand kunnen we een dikte en een kleur opgeven, d.m.v. resp. 'stroke' en 'stroke-width'.
| naam | betekenis | type | standaardwaarde | opmerkingen |
| stroke | randkleur | kleur | geen | verplicht (indien een rand gewenst is) |
| stroke-width | lijndikte | lijndikte-waarde | 1 | |
* N.B.: Wanneer geen waarde voor 'stroke' wordt opgegeven zal geen rand getekend worden.

## Ondoorzichtigheid

| naam | betekenis | type | standaardwaarde | opmerkingen |
| opacity | ondoorzichtigheid | ondoorzichtigheids­waarde | 1 | |
De opacity kan elke waarde van 0 (nul) t/m 1 krijgen: 0 is transparant, 1 is geheel ondoorzichtig.

## Voorbeeld

Nu heb je al wat kennis om een eenvoudige tekening te kunnen maken. Een voorbeeld met enkele basiselementen:
Het resultaat is als volgt:
* ↑ Zie hier voor noodzakelijke inleidende code.
# Scalable Vector Graphics/Hergebruiken van figuren

Wanneer een bepaalde figuur meer dan eens in een tekening voorkomt, is het gemakkelijker om deze eenmaal te definiëren in de defs-tag, en deze daarna met een simpele verwijzing in de tekening op te nemen. Hierbij kunnen de individuele eigenschappen van elk element overigens nog aangepast worden.
Tag: defs Attributen: geen
* Elementen in de defs-sectie worden zelf niet getoond
* defs-tags mogen genest worden

## Voorbeeld

Het voorbeeld toont twee elementen van gelijke vorm en afmetingen. Beide zijn afgeleid van de eenmalige definitie. In de use-tag van elk van de elementen wordt dmv. xlink:href verwezen naar de id van de te gebruiken definitie, x en y bepalen de positie, fill bepaalt de kleur.
# Scalable Vector Graphics/Gradiënten en patronen
## Lineaire gradiënt

Een gradiënt is een kleur die overgaat in een andere kleur. Bij een lineaire gradiënt is dit van de ene kant naar een andere kant in een rechte lijn. Dit kan ook uit meerdere kleuren bestaan. Elke kleur wordt bepaald door een stop-tag. De stop-tag heeft natuurlijk de kleur (stop-color) nodig en ook waar (offset) de gradiënt deze kleur moet hebben. Een gradiënt dien je, net als een afbeelding die je meer dan eens wilt gebruiken, te definiëren in de defs-tag.
# Scalable Vector Graphics/Groeperen van elementen

Elementen kunnen gegroepeerd worden, teneinde aan alle elementen binnen de groep overeenkomstige eigenschappen te kunnen toekennen, en/of er transformaties op te kunnen toepassen. De basiscode bestaat in principe uit een openende ("<g>") en een sluitende tag ("</g>"), de elementen worden hier tussen geplaatst.
Aan de groepeer-tag kunnen dezelfde stijleigenschappen worden toegekend als aan elementen; deze worden dan toegepast op alle elementen binnen de groep (voor zover van toepassing). Per element kunnen nog afwijkende eigenschappen worden opgegeven. Een voorbeeld:
Groepen mogen genest worden, alle niet gespecificeerde eigenschappen worden dan geërfd van de hogere groep.
# Scalable Vector Graphics/EPS

EPS is een bestandsformaat dat zowel vector- als bitmapgraphics ondersteunt.

## Inkscape

Inkscape kan SVG-bestanden exporteren als EPS en een aantal andere formaten.
* Klik op het menu ‘Bestand>Kopie opslaan als...’
* Kies uit de keuzelijst ‘Encapsulated Postscript’. Bepaalde filtereffecten kunnen niet in vectorvorm opgeslagen worden als EPS en worden automatisch gerasteriseerd. Door ‘SVG-filtereffecten rasteriseren’ uit te zetten, worden deze niet opgeslagen.
# Mitochondrion of mitochondrie
## Opbouw

Een mitochondrion of mitochondrium (meervoud mitochondriën of mitochondria) is een celorganel dat een dubbel membraan bevat en in het cytoplasma van de cel ligt. Met een lichtmicroscoop zijn mitochondriën amper zichtbaar. Met een elektronenmicroscoop zijn ze zeer herkenbaar en doorgaans ovaalvormig, maar de vorm kan ook staaf- of bolvormig zijn.
Een mitochondrium bezit een dubbele fosfolipidenmembraan.
      * een uitwendig membraan (2)
      * een inwendig membraan (1), met instulpingen, de cristae (3).
      * tussen de cristae zit de matrix (vloeistof) of stroma (4).
Het aantal cristae staat ook in relatie met de intensiteit van de ademhaling.

## Functie

De mitochondriën zijn de energiecentrales van de cel. Het aantal mitochondriën per cel staat dan ook in relatie tot de energiebehoefte van die cel. De cristae in de mitochondriën bevatten de ademhalingsenzymen. Zij staan in voor het produceren van energie via de ademhalingsreactie. Deze energie komt beschikbaar in de vorm van de stof ATP,NADH en FADH$_2$ geproduceert. Met name is ATP een belangerijke energiebron voor zeer veel reacties in een cel.
# Celbiologie/Het Golgi-apparaat
## Opbouw

Het Golgi-apparaat of Golgi-complex is een onderdeel van het ER. Het komt voor bij dieren- en plantencellen. Het kan enkel met een elektronenmicroscoop zichtbaar gemaakt worden.
Dit speciaal complex binnen het ER wordt gevormd door een reeks afgeplatte zakjes die boven elkaar opgestapeld lijken. Deze zakjes worden cisternen genoemd. Zij snoeren aan de rand voortdurend blaasjes af. Dit complex is vooral goed ontwikkeld in kliercellen.

## Functie

Het Golgi-apparaat heeft in de eerste plaats een uitscheidingsfunctie. Eiwitten en vooral enzymen worden op die manier verpakt in een membraanblaasje. Bij kliercellen versmelten de afgesnoerde blaasjes met het celmembraan, zodat hun inhoud naar buiten uit afgegeven wordt. Dit proces wordt exocytose genoemd.
Bij diercellen worden op gelijkaardige manier lysosomen, met krachtige afbraakenzymen gevormd. Ook zorgt het voor de verwerking en opslag van eiwitten.
# Celbiologie/De kern of nucleus

De celkern of nucleus komt voor bij eukaryote, maar niet bij prokaryote organismen zoals bacteriën. Dit organel bevat het erfelijk materiaal (DNA) dat bij prokaryoten in het cytoplasma besloten ligt. De eukaryote cel heeft zich geleidelijk aan ontwikkeld uit de prokaryote.

### Grootte

De celkern is duidelijk zichtbaar met een lichtmicroscoop. Sommige cellen van eykaryote organismen hebben echter toch geen kern, bijv. de rode bloedlichaampjes bij zoogdieren.

### Opbouw van de celkern

De nucleus is omgeven door een dubbele kernmembraan (1). Deze heeft vele kernporiën (3), die het inwendige van de kern verbinden met het endoplasmatisch reticulum (2). Opvallend aanwezig in de kern is het kernlichaampje of nucleolus (4). Voor de rest lijkt de kern opgevuld met een draderig geheel, het chromatine netwerk (5), dat zich in het kernplasma (8) bevindt.

### Functie

* Het chromatine netwerk bestaat uit DNA en eiwitten (histonen). Met andere woorden, dit is de drager van de erfelijke eigenschappen. Tijdens de celdeling condenseert en spiraliseert het netwerk tot chromosomen.
* De nucleolus of het kernlichaampje staat in voor de productie van ribosomaal RNA, één van de bouwstoffen voor de ribosomen .
* De kernporiën maken transport mogelijk tussen kern en cytoplasma.