OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Matrixrekening/De basis van matrices

Deze pagina gaat over matrices (meervoud van matrix). Hier worden voornamelijk de eerste beginselen van matrixrekening uitgelegd.

## Matrix
### 1. Wat is een matrix?

Een matrix is een rechthoekig schema met getallen (een soort tabel), geordend in rijen en kolommen. Enkele voorbeelden van matrices:
    $A={\begin{bmatrix}1&1\\2&4\\-1&5\end{bmatrix}}\ \ \ B={\begin{bmatrix}0&0&0\\1&1&1\\-1&6&9\end{bmatrix}}$
Het eerste voorbeeld is een 'drie bij twee'-matrix, d.w.z. een matrix bestaande uit drie rijen en twee kolommen. Het tweede voorbeeld toont een 'drie bij drie'-matrix, dus met drie rijen en drie kolommen. Het is een afspraak eerst het aantal rijen en daarna het aantal kolommen te noemen. In plaats van 'drie bij twee'-matrix schrijf je kort: 3×2-matrix. Een matrix wordt meestal aangeduid met een hoofdletter.

### 2. Systematische plaats

Sommige matrices bestaan uit veel getallen. Om toch alle getallen een systematische plaats te geven worden alle plekken in een matrix genummerd met het nummer van de rij en het nummer van de kolom.
    $C={\begin{bmatrix}c_{11}&c_{12}&\ldots &c_{1n}\\c_{21}&c_{22}&\ldots &c_{2n}\\\vdots &\vdots &\ddots &\vdots \\c_{m1}&c_{m2}&\ldots &c_{mn}\end{bmatrix}}$

### 3. Speciale matrices

    $A={\begin{bmatrix}0&0&0\\1&1&1\\-1&6&9\end{bmatrix}}\ \ \ B={\begin{bmatrix}1&2&3\\2&5&4\\3&4&6\end{bmatrix}}\ \ \ C={\begin{bmatrix}0\\1\\-1\end{bmatrix}}$
De matrix A is een vierkante matrix; zo worden alle matrices genoemd die evenveel rijen als kolommen hebben. B is ook een vierkante matrix, maar deze heeft als extra eigenschap dat dit een symmetrische matrix is. C bestaat slechts uit één kolom, deze matrix wordt ook wel een kolommatrix genoemd of kolomvector (zie voor vectormeetkunde).
    $D={\begin{bmatrix}0&0&0\\0&0&0\\0&0&0\end{bmatrix}}\ \ \ E={\begin{bmatrix}1&0&0\\0&1&0\\0&0&1\end{bmatrix}}$
De matrix D is een nulmatrix, deze bestaat alleen uit nullen. De matrix E is een eenheidsmatrix, bij deze matrix bestaat de hoofddiagonaal uit enen en de rest van de matrix uit nullen. De hoofddiagonaal loopt altijd van linksboven naar rechtsonder.
# Maple/Package

Maple werkt met pakketten, verzamelingen bij bepaalde onderwerpen behorende functies. Bij het starten van Maple worden niet alle functies worden geladen, dit zou lang duren en onnodig veel geheugenruimte vergen. Indein gewenst kan een pakket nageladen worden. Functies zijn gegroepeerd per doel (bijv: matrices). Enkele standaardpakketten:
| Package | Inhoud |
| linalg (of LinearAlgebra) | Lineaire algebra |
| plots (of plottools) | grafieken |
Alle pakketten staan vermeld op de helppagina "Index of descriptions for packages of library functions".
Een pakket wordt als volgt geladen:
Warning, the protected names norm and trace have been redefined and unprotected
[BlockDiagonal, GramSchmidt, JordanBlock, LUdecomp, QRdecomp, Wronskian, addcol, addrow, adj, adjoint, angle, augment, backsub, band, basis, bezout, blockmatrix, charmat, charpoly, cholesky, col, coldim, colspace, colspan, companion, concat, cond, copyinto, crossprod, curl, definite, delcols, delrows, det, diag, diverge, dotprod, eigenvals, eigenvalues, eigenvectors, eigenvects, entermatrix, equal, exponential, extend, ffgausselim, fibonacci, forwardsub, frobenius, gausselim, gaussjord, geneqns, genmatrix, grad, hadamard, hermite, hessian, hilbert, htranspose, ihermite, indexfunc, innerprod, intbasis, inverse, ismith, issimilar, iszero, jacobian, jordan, kernel, laplacian, leastsqrs, linsolve, matadd, matrix, minor, minpoly, mulcol, mulrow, multiply, norm, normalize, nullspace, orthog, permanent, pivot, potential, randmatrix, randvector, rank, ratform, row, rowdim, rowspace, rowspan, rref, alarmul, singularvals, smith, stackmatrix, submatrix, subvector, sumbasis, swapcol, swaprow, sylvester, toeplitz, trace, transpose, vandermonde, vecpotent, vectdim, vector, wronskian]
Alle functies die beschikbaar worden bij het laden van het pakket, worden nu getoond, en er verschijnt een waarschuwing dat de reeds bestaande functies "norm" en "trace" overschreven werden. Al deze berichten kunnen onderdrukt worden met:
# Matrixrekening

   Matrixrekening
   Welkom op de voorpagina van het boek 'Matrixrekening'. Dit boek bevat de beginselen van het 'Matrixrekenen'. Matrixrekenen is een onderdeel van Lineaire algebra.
Inhoudsopgave:
* De basis van matrices
* Eenvoudige matrixberekeningen
* Determinant van een 2x2-matrix
* Determinant van een 3x3-matrix
* Tips voor het berekenen van determinanten
(Gemaakt door vrijwilligers van Wikipedia)
# Maple/Programmeren
## Lussen

Voorbeelden van geprogrammeerde lussen:
$\!3000$
$\!1$
$\!4$
$\!9$
$\!81$
$Het\,getal\,0\,is\,priem:\,false.$
$Het\,getal\,1\,is\,priem:\,false.$
$Het\,getal\,2\,is\,priem:\,true.$
$Het\,getal\,3\,is\,priem:\,true.$
$Het\,getal\,4\,is\,priem:\,false.$

## Procedures

Warning, `g` is implicitly declared local to procedure `GeefVolgendPriemgetal`
Deze functie berekent het volgende priemgetal, en doet hetzelfde als de standaard beschikbare functie nextprime(f).
# Maple/Vooraf

Maple is een wiskundig, symbolisch computerrekenpakket. Het wordt gemaakt door Waterloo Maple Inc., een Canadese firma in Waterloo (Ontario) (vandaar het esdoornblad - maple leaf - als logo). Het rekenpakket biedt de mogelijkheid berekeningen met de computer uit te voeren, maar vooral ook de mogelijkheid van formulemanipulatie, dwz. symbolische berekeningen. Het biedt de gebruiker zo de mogelijkheid zich te concentreren op de wiskundige achtergrond, en minder op de berekeningen.
Deze cursus Maple werd opgesteld voor Maple 9 (laatste versie in 2010: versie 14).
Vooraleer met Maple te beginnen, de volgende opmerkingen:

## Notatie
### Angelsaksische notatie

Maple is een Canadees programma; het decimaalteken is dan ook een punt, en geen komma.

### Puntkomma

Hoewel dit in de recentste versies (versie 10 en nieuwer) niet meer nodig is, is het in de oudere versies strikt noodzakelijk na iedere bewerkingsregel een puntkomma, ";" te plaatsen.
Het tonen van het resultaat van een berekening kan onderdrukt worden door het gebruik van de dubbele punt: ":". Hoewel het resultaat niet getoond wordt, wordt de berekening wel uitgevoerd.

## Speciale symbolen

Het percentteken roept het resultaat van de laatste berekening op:
Tweemaal een percentteken roept het resultaat van de voorlaatste berekening op.
De pipes verbinden twee strings met elkaar:
Het apestaartje wordt gebruikt voor de samenstelling (het na elkaar toepassen) van functies:
$\!f(g(x))$
De tilde geeft aan de op de variabele een "assume" werkt, d.w.z. dat er een voorwaarde aan de variabele verbonden is:
Het hekje blokkeert het uitvoeren van alles wat na het hekje komt.
# Matrixrekening/Determinant van een 3x3-matrix

Analoog met de 2x2-matrix, kunnen we voor een 3x3-matrix de determinant berekenen.
    $\det {\begin{bmatrix}a_{1}&a_{2}&a_{3}\\b_{1}&b_{2}&b_{3}\\c_{1}&c_{2}&c_{3}\end{bmatrix}}=a_{1}b_{2}c_{3}+a_{2}b_{3}c_{1}+a_{3}b_{1}c_{2}-a_{3}b_{2}c_{1}-a_{2}b_{1}c_{3}-a_{1}b_{3}c_{2}$
Een hulpmiddel om dit te onthouden kan zijn dat men voor de positieve getallen lijnen trekt door de getallen, evenwijdig met de hoofddiagonaal. Voor de negatieve waarden moet men de lijnen trekken die loodrecht staan op de hoofddiagonaal.
# Matrixrekening/Eenvoudige matrixberekeningen

Op deze pagina worden eenvoudige matrixberekeningen, zoals optellen aftrekken en vermenigvuldigen uitgelegd.

## Eenvoudige berekeningen met matrices
### 1. Optellen/aftrekken van matrices

Matrices kun je bij elkaar optellen, maar alleen als ze beide dezelfde afmetingen hebben. De getallen die op overeenkomstige plaatsen in de matrices staan, kun je dan simpelweg bij elkaar optellen, waardoor er een nieuwe matrix ontstaat:
    $A+B={\begin{bmatrix}1&1\\2&4\\-1&5\end{bmatrix}}+{\begin{bmatrix}6&-4\\1&3\\1&5\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}7&-3\\3&7\\0&10\end{bmatrix}}$
Aftrekken van een matrix gaat op dezelfde manier:
    $A-B={\begin{bmatrix}1&1\\2&4\\-1&5\end{bmatrix}}-{\begin{bmatrix}6&-4\\1&3\\1&5\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}-5&5\\1&1\\-2&0\end{bmatrix}}$

### 2. Matrix vermenigvuldigen met een getal

Het is ook goed mogelijk de gehele matrix te vermenigvuldigen met een getal. Alle elementen van de matrix worden dan met dat getal vermenigvuldigd.
    $A={\begin{bmatrix}1&1\\2&4\\-1&5\end{bmatrix}}$
We kunnen A bijvoorbeeld vermenigvuldigen met het getal 2:
    $2A=2{\begin{bmatrix}1&1\\2&4\\-1&5\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}2&2\\4&8\\-2&10\end{bmatrix}}$

### 3. Vermenigvuldigen van matrices

Vermenigvuldigen van twee matrices is wat lastiger dan optellen of aftrekken. Vermenigvuldigen van twee matrices kan alleen plaatsvinden als het aantal kolommen van de eeerste matrix overeenkomt met het aantal rijen van de tweede matrix! Bijvoorbeeld:
    $A={\begin{bmatrix}1&1&2\\2&4&6\end{bmatrix}}$ en $B={\begin{bmatrix}2\\4\\1\end{bmatrix}}$
De eerste matrix heeft 3 kolommen, de tweede matrix heeft 3 rijen, ze kunnen dus met elkaar vermenigvuldig worden.
    $AB={\begin{bmatrix}1&1&2\\2&4&6\end{bmatrix}}{\begin{bmatrix}2\\4\\1\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}1\times 2+1\times 4+2\times 1\\2\times 2+4\times 4+6\times 1\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}8\\26\end{bmatrix}}$
Wat er eigenlijk gedaan wordt, is dat elke rij van A met elke kolom van B elementsgewijs wordt vermenigvuldigd (vandaar ook dat het aantal rijen van de ene matrix gelijk moet zijn aan het aantal kolommen van de andere matrix) en de producten bij elkaar opgeteld.
Een volgend voorbeeld:
    $C={\begin{bmatrix}1&2&3&4\\5&6&7&8\\9&0&-1&-2\end{bmatrix}}$ en $D={\begin{bmatrix}9&8\\7&6\\5&4\\3&2\end{bmatrix}}$
De matrix C is een 3x4-matrix, D een 4x2-matrix. Er kan dus vermenigvuldiging plaatsvinden.
    $CD={\begin{bmatrix}1&2&3&4\\5&6&7&8\\9&0&-1&-2\end{bmatrix}}{\begin{bmatrix}9&8\\7&6\\5&4\\3&2\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}1\times 9+2\times 7+3\times 5+4\times 3&1\times 8+2\times 6+3\times 4+4\times 2\\5\times 9+6\times 7+7\times 5+8\times 3&5\times 8+6\times 6+7\times 4+8\times 2\\9\times 9+0\times 7-1\times 5-2\times 3&9\times 8+0\times 6-1\times 4-2\times 2\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}50&40\\146&120\\70&64\end{bmatrix}}$
Van te voren is al te bepalen welke variant matrix de uitkomst wordt. Wordt een 3x4- met een 4x2-matrix vermenigvuldigd, dan is de uitkomst een 3×2-matrix. In het algemeen geldt dus: m×p- vermenigvuldigd met p×n- wordt een m×n-matrix.
# Handige Harry/Schaven

Schaven is een verspaningstechniek waarbij materiaal per strook wordt afgenomen met een schaaf, in een rechte snijbeweging.

## Schaven met een korte slag

Bij het schaven met een korte slag wordt de schaafbeweging uitgevoerd door de schaaf(machine) en ligt het materiaal stil. De maximale schaaflengte is doorgaans niet meer dan een meter. Dit proces wordt toegepast in rechte lijnen, bijvoorbeeld op platen.

## Schaven met een lange slag

Bij het schaven met een lange slag wordt het product onder de schaaf doorgeleid, waardoor een veel langere schaafbeweging mogelijk is. Op die manier kunnen stroken tot ongeveer tien meter lang in een beweging worden afgenomen. Dit proces wordt gebruikt voor lange smalle producten, zoals onderdelen voor een spoorwegwissel.

## Steken

Steken is een vorm van schaven waarbij de schaaf dwars op het product staat. Dit proces wordt vooral gebruikt voor het bewerken van gaten in een product of de binnenzijde van ringvormige producten.
# Handige Harry/Technieken/Beton maken

BETON MAKEN
Materiaal: een schop, een zinken teil of een betonmolen.
Grondstoffen: Grind 4/28 of 4/32 of steenslag, rijnzand 0/2, cement met sterkteklasse 32,5.
Bewerking: Voor je begint, moet je eerst het nodige volume proberen te schatten (zie tabel). Gebruik je gebroken steenslag i.p.v. grind dan vervang je 50 kg steenslag door 50 kg zand. Let op! Gebruik nooit teveel water. Anders wordt het beton poreuzer en heeft het minder weerstand. de verhouding tussen de hoeveelheden water en cement mag niet groter zijn dan 1 op 2. Betonmolen: Stel de betonmolen horizontaal op en zorg voor voldoende plaats om het beton uit te gieten in een kruiwagen die je onder de molen plaatst. Zet de betonmolen in gang en giet er een deel van het grind en een deel van het water in. Vul het mengsel aan met het cement en het zand en vervolgens de rest van het grind. Voeg de rest van het water toe. Let op! Voeg de rest van het water niet in één keer toe. Als het zand vochtiger is dan je denkt kan je teveel water toevoegen. Laat de betonmolen een drietal minuten draaien tot je een vloeibaar mengsel hebt waarin de grondstoffen gelijkmatig zijn verdeeld. Zinken of kunststoffen bad: Breng de grondstoffen in dezelfde volgorde in het bad en gebruik het aantal scheppen om te doseren (zie tabel). Roer met de schop of een cementklopper tot je een gelijkmatig verdeeld mengsel bekomt.
Tip: Als het beton te vloeibaar is, voeg dan een beetje cement toe.
Giet het beton nadien in de kruiwagen en voer ze naar de plaats waar ze moet uitharden.
Afwerking: Kuis al het gereedschap af met water tot alle mortelresten zijn verdwenen en gebruik hiervoor een tuinslang.
Tabel: Voor 1 m³ beton of 1000 l. heb je nodig: grind: 1300 kg; zand (1300/2): 650 kg; cement (650/2): 325 kg; water (325/2): 160 liter; Voor kleinere hoeveelheden neem je de volgende verhoudingen: grind: 3 emmers; zand : 1 1/2 emmers; cement : 1 emmer; water : 1/2 emmer;
# Handige Harry/Spuitbus

Een spuitbus is een houder waarin een vloeistof onder druk wordt gehouden door een drijfgas, met het doel om de vloeistof als fijn verdeelde nevel te kunnen laten ontsnappen.
Een spuitbus is een drukvat en valt daarmee onder de wetgeving voor drukvaten. Om de veiligheid te garanderen moet het materiaal waarvan de spuitbus gemaakt is kruipvast zijn en voldoende sterkte hebben in alle langsrichtingen trekproeven met preparaten van het materiaal genomen in verschillende richtingen moeten in principe dezelfde resultaten geven. Op het kunststof spuitkopje zit aan de buitenkant rondom het spuitgaatje een ringetje van een brandwerende kunststofsoort. Dit om te voorkomen dat brand kan inslaan wanneer de nevel die uit de bus komt wordt aangestoken.
Spuitbussen worden onder andere gebruikt voor:
* Verf (zie ook Graffiti)
* Om lucht te blazen, bijvoorbeeld om stofdeeltjes te verwijderen, of met een toeter om lawaai te maken. Een spuitbus om een fietsband op te pompen bevatten vaak middelen om een gaatje in de band te kunnen dichten.
* Om op te vullen of te verbinden, zoals lijm en purschuim, of een vulkaniseermiddel.
* Smeermiddelen, zoals kruipolie, teflonspray, siliconenspray, vaselinespray, etc.
* Zinkspray, ter bescherming van ijzeren voorwerpen.
* In de elektrotechniek, om bijvoorbeeld contacten te beschermen of schoon te maken.
Als, zoals bij verf, de vloeistof de neiging heeft te ontmengen, wordt in de spuitbus een zware metalen kogel toegevoegd zodat het mengsel door schudden kan worden gehomogeniseerd.
Vooral bij spuitbussen met lijm, verf en zinkspray, kan soms het spuitmondje verstopt raken. Om dat te voorkomen kan met de spuitbus even onderste boven gespoten worden, zodat er alleen met drijfgas geblazen wordt en het spuitmondje schoon wordt.
Een spuitbus met purschuim wijkt van de andere af, omdat die spuitbus ondersteboven gebruikt wordt. Om het spuitmondje schoon te blazen moet deze daarom ook rechtop gehouden worden.
# Handige Harry/Schaaf

Een schaaf is een stuk handgereedschap voor houtbewerking. De oppervlakte wordt met behulp van een in het gereedschap aanwezige beitel afgewerkt (verspaand) van een ruw tot een glad oppervlak. Ook is het mogelijk hiermee het hout op de juiste afmeting te schaven.

### Modellen

Er zijn verschillende modellen schaven, ieder met een eigen toepassing en zowel in houten als stalen uitvoering. Een (overigens niet compleet) overzicht:
* de blokschaaf
* de reischaaf
* de boorschaaf
* de sponningschaaf
* de [[Handige Harry/Hol- en bolschaaf|hol- en bolschaaf
* de [[Handige Harry/Tandschaaf|tandschaaf
* de grondschaaf
* profielschaven voor het maken van lijstwerk en profileringen
Bewerkingen van vroeger met grondschaaf en profielschaaf maakt men nu met de bovenfreesmachine of freesmachine voorzien van daartoe geëigend snijgereedschap.
Een handig klein schaafje is het zogenaamde davidschaafje. Dit is een heel klein schaafje dat je in je handpalm kan houden. Voor kleine correcties is dit schaafje makkelijk en om randjes die gefineerd zijn gelijk te maken.
Een nog veelgebruikte schaaf, vooral ook door de doe-het-zelver is de houten of metalen blokschaaf.
# Handige Harry/Smeden

Het smeden is een oeroude bewerkingsmethode, waarin een stuk metaal wordt verhit in een vuur en vervolgens in de juiste vorm gebracht met een smidshamer met behulp van een aambeeld.
Door de uitvinding van de blaasbalg konden voldoende hoge temperaturen bereikt worden om ijzer vrij te maken uit ijzererts, waarmee de ijzertijd zijn intrede deed.
Een goudsmid of zilversmid smeedt edele metalen als goud en zilver tot prachtige sieraden. Het betreft het hele "fijne" werk.
Soorten smeden zijn:
* Hoefsmid
* Edelsmid
* Siersmid
Typische producten zijn:
* Ploegen en andere landbouwwerktuigen
* Hamers en bijlen
* Hoefijzers
* Beslag voor wagenwielen
* Hekwerken en ornamenten
* Zwaarden en speren
* Kandelaars
* Sieraden
# Handige Harry/Trekfrezen

Trekfrezen of brootsen is een verspaningstechniek waarbij het gereedschap, dat meerdere snijkanten heeft, de snijbeweging uitvoert. Het trekfreesgereedschap is een soort doorn, waarop getrapt meerdere steeds iets grotere tanden rondom zijn aangebracht, zodat de frees geen beweging richting het product hoeft te maken, terwijl er bij iedere volgende tand een klein beetje meer materiaal wordt weggenomen. De frees wordt alleen in de langsrichting verplaatst. De tanden lopen rondom, maar de frees draait niet. De frees kan allerlei verschillende vormen hebben, bijvoorbeeld een zeshoek, om een zeshoekig gat te frezen.

## Inwending trekfrezen

Bij inwendig trekfrezen wordt er vooraf een gat in het product gemaakt dat groot genoeg is om de eerste, kleinste, tandenrij (vrijwel) door te laten. Vervolgens wordt de frees erdoorheen getrokken of geduwd, zodat een gat ontstaat in de vorm en afmetingen van de laatste, grootste tandenrij. Met dit proces kunnen alle mogelijke niet ronde gaten in een product worden gemaakt, zoals spienaven voor vertande assen. Het proces levert een hoge oppervlaktekwaliteit op en een grote vorm- en maatnauwkeurigheid. Vanwege die nauwkeurigheid wordt het proces ook toegepast voor ronde gaten. Het is een efficiënt proces, omdat in een enkele bewerking snel een heel complex profiel kan worden uitgefreesd, zonder dat er nog nabewerkingen nodig zijn. Doordat de laatste tandenrij rond de 0,01 mm dieper snijdt dan de voorlaatste tandenrij wordt een hoge kwaliteit bereikt.

## Uitwendig trekfrezen

Bij uitwendig trekfrezen wordt een reeds vervaardigd profiel aan de buitenkant van het product nabewerkt door er een trekfreesdoorn overheen te trekken. Dit proces wordt toegepast voor onder meer buitenprofielen en geleidingsgroeven.
# Handige Harry/Schuurbandslijpen

Schuurbandslijpen is een verspaningstechniek. Het is een vorm van slijpen waarbij gebruik wordt gemaakt van een doorlopende slijpband die om twee of meer rollen loopt. Een van de rollen is de contactschijf. Tegen die rol wordt het product tegen de slijpband gehouden. De contactschijf heeft een kern van aluminium of kunststof en is bekleed met rubber of kunststof. Een hardere contactschijf levert een hoger schuurvermogen op, maar ook een ruwer resultaat. De slijpband is 2-5 meter lang, zodat de korrels af kunnen koelen voordat ze weer bij het product zijn. De toepassingsmogelijkheden van schuurbandslijpen zijn zeer breed. De schuurband heeft een volledig constante snelheid, waardoor ook automatisch slijpen mogelijk is. Aangezien een goede oppervlaktekwaliteit kan worden bereikt is het proces ook geschikt voor eindbewerkingen.
# Handige Harry/Superfijnen

Superfijnen of schommelslijpen is een verspaningstechniek. Het is een vorm van slijpen waarbij een cilindervorming product ronddraait. De slijpsteen wordt net als bij honen in de lengterichting geplaatst en gaat in de lengterichting heen en weer met een amplitude van enkele millimeters, waardoor de slijpsteen in een golfbeweging over het oppervlak van het product gaat. Deze golfbeweging zorgt ervoor dat elk stukje product evenveel wordt geslepen, waardoor een hoge oppervlaktekwaliteit kan worden bereikt. Superfijnen wordt toegepast wanneer naast een hoge oppervlaktekwaliteit ook een zeer gelijkmatige structuur nodig is, zoals bij lagerbussen. Machine-onderdelen die op deze wijze zijn nabewerkt hoeven niet in te lopen bij eerste gebruik en de slijtage is bij deze onderdelen laag.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Moeraszegge

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Cypergrassen (Cyperaceae) Geslacht: Zegge Soort: Carex acutiformis |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | Vormt lange, kruipende wortelstokken. |
| Stengel/Tak: | De scherp driekantige, ruwe stengels zijn tot 4 mm dik. |
| Blad: | De kale, glanzende, donkergroene, vaak overhangende bladeren zijn 5 - 10 mm breed. De onderkant van de bladeren is blauwgrijs. De onderste, meestal paars aangelopen bladscheden rafelen. De dwarsnerven van de bladscheden en bladschijven zijn minder opvallend dan die van de Oeverzegge. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei en juni. Aan de bloeiwijze zitten twee of drie, 4 - 10 mm brede, donkerbruine tot zwarte mannelijke aren. De daar onder zittende twee of meer vrouwelijke aren zijn 6 - 8 mm breed. De aren kunnen tot 5 cm lang worden. De bloemen hebben meestal drie stempels, maar sommige bloemen kunnen ook twee stempels hebben. De schutbladen van de vrouwelijke aren zijn bladachtig en hebben bijna geen schede. Het onderste schutblad steekt meestal boven de bloeiwijze uit. Het tweetandige, 4 - 5 mm lange, afgeplatte, kale, papilleuse, dof grijsbruine tot olijfgroene urntje is op doorsnede driekantig en heeft een lange snavel. Het urntje is een soort schutblaadje dat geheel om de vrucht zit. |
| Vrucht: | De vrucht is een driekantig nootje, soms komen ook enkele lensvormige nootjes voor. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 50-100 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort:  ? Water ≈ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Moeraszegge? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Moeraswolfsklauw

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Moeraswolfsklauw? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Moeraswolfsmelk

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Moeraswolfsmelk? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Moesdistel

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Hoewel de plant een distel genoemd wordt, zijn de bladeren slap en de weinige doorns die op de stengels te vinden zijn, zijn niet scherp.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Vederdistel Soort: Cirsium oleraceum |
| Blad: | De bovenste bladeren zijn lichtgroen of geelgroen en stengelomvattend. De onderste bladen zijn veerspletig tot ongedeeld, en zittend. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot september. De geel-witte bloemhoofdjes zijn door grote, bleke schutbladen omgeven. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 60-150 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Stikstofrijke grond. Water ≈ |
| Gebruik: | De moesdistel wordt door weidedieren versmaad en ook gedroogd is ze ongeschikt omdat ze neigt te verbrokkelen. Bij boeren is ze daarom niet erg gewaardeerd. Zowel de Nederlandse naam als de Duitse naam Kohldistel is gegeven doordat de plant in het verleden in tijden van honger als voedsel is gebruikt. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Moesdistel? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |