OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Melkwinning/Uierbouw/Melkafgifte

Een goede melkafgifte is heel belangrijk. Door de spenen te masseren prikkel je de zenuwen van de koe. Wanneer er voldoende oxytocine geproduceerd is, beginnen de spieren samen te trekken. Hierdoor neemt de druk op het uier toe en laat de koe haar melk schieten. Door de spenen te masseren vult de tepelholte zich met melk waardoor de druk op het uier en de sluitspier toe neemt. Het ideale moment van onderhangen van de melkmachine is 1 tot 1,5 minuut na het voorbehandelen van de koe.
De periode tussen voorbehandelen en de melk laten schieten noemen we de latente periode. Deze periode verschilt per koe. Zo laat de ene koe na 0,5 minuten en de andere koe na 2 minuten de melk schieten.
Om de melk zo volledig mogelijk te verwijderen, moet de prikkeling aan de speen langdurig en krachtig zijn. De pulsatie in de tepelbeker zorgt voor deze prikkeling, waardoor ongeveer 90% van de totale hoeveelheid melk uit het uier gehaald kan worden.
Niet alleen door voorbehandelen laat de koe haar melk schieten. Soms laten koeien hun melk ook al schieten bij reflexen die standaard bij het melken horen. Krachtvoer geven voor het melken en het horen van de melkmachine zijn van deze aspecten waar een koe op reageert.
De totale oxytocine afgifte duurt ongeveer 8 minuten. Hierbij ligt de piek op 3 minuten na het aansluiten van de melkmachine. Zoeken naar de optimale manier van melken is er op gericht om zo weinig mogelijk restmelk te hebben. Bij het melken van Holsteins blijft na het melken ongeveer 10% restmelk achter. Deze restmelk bevat altijd veel vet. Het vetgehalte in de restmelk varieert van 5% tot 20% vet.
De hoeveelheid restmelk hangt af van verschillende zaken. Zo speelt de koe een rol. Het ene uier melkt beter uit dan het andere uier. Ook speelt begin en einde lactatie een rol. Zo is de hoeveelheid restmelk aan het einde van de lactatie soms wel 2 kg en aan het begin van de lactatie nog geen 50 gram.
Als laatste speelt de manier van voorbehandelen een rol. Zonder voorbehandelen heb je net zoveel restmelk, alleen duurt het melkproces langer en komt er melk uit het klierweefsel wat onderin het uier wordt opgeslagen. We noemen dit losse melk. Je hebt dus eigenlijk twee soorten melk. Restmelk en losse melk. Restmelk is melk dat achter is gebleven in het klierweefsel. Losse melk is melk dat onderin het uier is achter gebleven.
# Melkwinning/Reinigen en ontsmetten
## De reiniging van de melkinstallatie en van de tank

Melk bevat van nature niet meer dan enkele duizenden kiemen per milliliter. Maar soms gaat er iets fout en is het kiemgetal veel hoger. Een oorzaak van een verhoogd kiemgetal kan de onvoldoende reiniging en ontsmetting van de melkwinningsapparatuur en/of de melkkoeltank zijn.

## Reinigingsmethoden

De melkinstallatie wordt na elke melkbeurt grondig gereinigd en gedesinfecteerd. Dit kan op verschillen¬de manieren gebeuren. De drie processtappen (voorspoeling, hoofdreiniging en naspoeling) komen in vrijwel alle reinigingssystemen terug.

## De voorspoeling

De voorspoeling dient om melkresten zo veel mogelijk uit de installatie te verwijderen vóór de hoofdreiniging. Om dit te bereiken gaat het water slechts één keer rond. Het water voor de voorspoeling moet een temperatuur hebben van 40 tot maximaal 60°C. Boven lichaamstemperatuur is het melkvet vloeibaar en boven de 70°C krijg je eiwitneerslag/ gaat het eiwit vlokken vormen. Bovendien blijft de installatie beter op temperatuur.

## De hoofdreiniging

De hoofdreiniging is bedoeld om de installatie te reinigen en te ontsmetten. Dit gebeurt door de reinigingsvloeistof te laten circuleren. Daarbij ligt de begintemperatuur op 80°C. De eindtemperatuur mag niet lager zijn dan 40°C. De hoofdreiniging vindt meestal plaats met een alkalisch middel. Om aanslag te verwijderen is het wenselijk één keer per week te reinigen met een zuur middel. Hoe vaak dit moet is afhankelijk van de hardheid van het water en de hoogte van de reinigingstemperatuur. Om chloroformen in de (tank)melk te voorkomen, kunnen er chloorvrije reinigingsmiddelen worden toegepast.

## De naspoeling

De naspoeling zorgt ervoor dat er geen resten reinigingsmiddel in de installatie achterblijven. Deze resten zouden anders bij de volgende melkbeurt in de tank komen. De naspoeling gebeurt altijd met koud leidingwater. Dit naspoelwater gaat (meestal) één keer rond. Bovendien koel je de installatie af, waardoor er minder bacteriegroei is.
# Melkwinning/Uierbouw/Melkvorming

Zoals je inmiddels weet bestaat het uier uit 4 kwartieren(melkkamers). In elke melkkamer vindt hetzelfde melkvormingsproces plaats. De vorming van melk gaat als volgt. In het uier zitten duizenden kleine adertjes, waardoor het bloed stroomt. Het bloed stroomt vanuit het hart van de koe, via de melkader naar het uier. Het bloed voorziet de klierkwabjes, waar de melk gevormd wordt, van voedingsstoffen. De klierkwabjes bestaan uit miljoenen melkblaasjes. De melkblaasjes bestaan weer uit melkcellen. In de melkcellen wordt de melk gevormd. De hele dag door werken de melkblaasjes om melk te maken. Ze gebruiken hiervoor stoffen die ze aangevoerd krijgen vanuit het bloed. Sommige stoffen hoeven niet bewerkt te worden. Andere stoffen zoals eiwit en suikers moeten in de cel bewerkt worden. Ook vetdeeltjes worden in de melkcellen gemaakt. Vetdeeltjes kleven zich vast aan de celwand van de melkcellen. Op den duur laten de vetbolletjes los en worden ze omhuld met een laagje eiwit. De melkdruppel die nu gemaakt is, vult de melkblaasjes en de melkgangen. Hierdoor zwelt het uier op. Een uier dat goed leeg gemolken is, is dan ook vaak erg slap. Toch heb je bij koeien twee soorten uiers. Het ene is het vleesuier, het andere een melkuier. Vleesuiers bevatten veel weefsel en lijken daardoor minder uitgemolken. De bloedaanvoer naar het uier is voor de melkvorming heel belangrijk. Om 1 liter melk te maken, moet er namelijk 400 liter bloed door het uier stromen. De melk, die in de melkgangen wordt opgeslagen, bevindt zich nu onderin het uier. Dit noemen we de melkboezem. De melkboezem is de opslagkamer van de melk. De melk loopt niet uit het uier, doordat het slotgat dit tegen houdt. In het slotgat zit de kringspier die ervoor zorgt dat de melk in het uier blijft.
# Melkwinning/Uierbouw

Elk zoogdier geeft melk. Deze melk moet gevormd worden in het uier. Uiers van dieren verschillen veel van elkaar. Zo heeft een schapenuier twee kwartieren en een koeienuier vier kwartieren. Uiterlijk zie je dus veel verschil, van binnen zijn de uiers vaak bijna hetzelfde. In het uier zit het klierweefsel waar de melk gevormd wordt en via afvoergangen door de speen wordt afgevoerd. De ontwikkeling van het uier begint al vroeg, als het kalf nog in de baarmoeder zit. Vanaf de 2de tot de 6de maand in de baarmoeder wordt het uier ontwikkeld. Na de geboorte worden bijspenen verwijderd. Deze spenen kunnen gevaar voor infecties opleveren. Als het kalf in de puberteit komt, gaat het uier zich vormen. Het dragen van het uier is soms een hele last voor de koe. Door de hogere producties weegt het uier soms wel 50 kg. Om deze last te kunnen dragen is het uier verbonden met de koe door middel van een ophangband. Deze ophangband zit onderaan de buik van de koe. Het uier van een koe is in vier kwartieren verdeeld. Deze vier kwartieren functioneren allemaal los van elkaar. Zo kan het ene kwartier besmet zijn met een mastitisbacterie, het andere kwartier kan gewoon gezond zijn. De bouw van het uier verschilt per dier en is te beïnvloeden met fokkerij. Een goede bouw van het uier is heel belangrijk. De melkmachine kan zijn werk pas optimaal doen als het uier evenwichtig gevormd is. Naast een goede bouw is ook melksnelheid belangrijk voor een goed melkproces. Het uier loopt niet vanzelf leeg. Het hormoon oxytocine gestuurd vanuit de hypofyse(hersenen) zorgt voor het laten schieten van de melk. Oxytocine is een hormoon dat vrijkomt bij voorbehandelen van de speen door de melker. Stress en angst remmen het laten schieten van de melk. Bij stress komt namelijk het hormoon adrenaline vrij, waardoor de koe de melk ophoudt.
# Melkwinning/Uierbouw/Melkinterval

De meeste melkveebedrijven melken de koeien twee keer per dag. Ook zijn er bedrijven die de koeien drie keer per dag melken. Waarom kiest de ene veehouder nu voor twee en de andere veehouder voor drie keer melken per dag?
De melkproductie van een koe neemt af naarmate de tijd tussen twee melkbeurten langer duurt dan acht uur (melkinterval). Wordt het interval onderbroken met een langere tijd, bijvoorbeeld 16 uur dan heeft dit invloed op de productie van de dagen daarna. De melkproductie is dan een stuk lager. Dit komt doordat de melkblaasjes in het uier van de koe niet geheel leeg zijn geweest, waardoor de productie van nieuwe melk minder hard gaat. Daarnaast veranderen de melkblaasjes door de druk van de achter gebleven melk in het uier. Het uier herstelt zich meestal gauw van deze verandering. Op den duur zal het uier niet meer herstellen en treedt een blijvende verandering op, waardoor niet meer de maximale productie gehaald kan worden.
Drie keer per dag melken is niet alleen beter voor het uier, het zorgt ook voor een stijgende melkproductie van 10% tot 15%. Bij vaarzen is het verschil in melkproductie tussen twee en drie keer melken beter te merken dan bij oudere koeien. Drie keer daags melken zorgt ook voor minder restmelk bij de koeien. Hierdoor kan het uier zich sneller vullen, wat tot een hogere productie leidt.
Bij robot melken zijn melkintervallen heel belangrijk. Attentiekoeien die langer dan een bepaalde tijd niet in de robot zijn geweest, moeten bij de robot gebracht worden om een daling van de melkproductie tegen te gaan. Oorzaken van het te weinig bezoeken van de robot kunnen zijn: Overbezetting van de robot, teveel zetmeel in het rantsoen, te veel krachtvoer aan het voerhek waardoor koeien niet gestimuleerd worden om naar de robot te komen en angst voor andere koeien in de wachtruimte
# Melkwinning/Uierbouw/Onderdelen van het uier

Het uier heeft verschillende onderdelen waar de melk gevormd wordt. Hieronder worden de belangrijkste delen van het uier uitgelegd.
1. Melkvormende cel: Hierin wordt de melk gevormd uit de voedingsstoffen die aangevoerd worden door het bloed
2. Bloedcapillair: De kleinste bloedvaten die zorgen voor de voedselvoorziening van de melkcellen.
3. Holte: De melkdruppels worden hier gevormd en deels opgeslagen. Aan de wand van de holte worden de vetbolletjes gevormd.
4. Alveolen: Dit zijn holtes van enkele duizendste millimeters groot. In de holtes bevinden zich de klierkwabjes.
5. Klierkwabjes: Een klierkwabje bestaat uit heel veel melkcellen. In de melkcel of melkvormende cel wordt de melk gemaakt.
6. Melkkanaal: De melk komt uit de melkcellen en wordt afgevoerd naar de melkboezem via het melkkanaal.
7. Melkboezem: Hier wordt de melk opgeslagen alvorens het via de speen onder invloed van oxytocine het uier verlaat.
8. Ring van furstenberg: De ring van furstenberg zorgt voor de afscheiding tussen de melkboezem en de tepelholte.
9. Tepelholte: In de tepelholte bevindt zich een wasachtige stof, keratine genaamd. Keratine zorgt voor een natuurlijke barrière tegen het binnendringen van bacteriën.
10. Sluitspier: De sluitspier zorgt voor het afsluiten en open gaan van de speen na en voor het melken. Het is belangrijk dat de sluitspier goed werkt. Zo kunnen bacteriën namelijk niet gauw binnen dringen.
11. Rozet van Furstenberg: Daar waar de tepelholte en het tepelkanaal in elkaar over gaan zitten 6 tot 10 plooien die een barrière tegen mastitis en andere bacteriën vormen. Deze plooien heten het rozet van Furstenberg.
# Melkwinning/Uierbouw/Ontwikkeling en hormoonwerking van het uier

Jonge kalfjes hebben een nog weinig ontwikkeld uier. De vorm en spenen zijn al te zien, maar van binnen is het melkgangenstelsel nog niet ontwikkeld. De ontwikkeling van het uier en de melkgangen begint als het kalf in de puberteit komt. Dit is op een leeftijd van 8 tot 10 maanden. De hormooncyclus komt hierbij voor het eerst op gang. Het pink wordt rondom deze leeftijd voor het eerst bronstig. Deze ontwikkeling gebeurt onder invloed van het bronsthormoon oestron. Oestron wordt aangemaakt net als alle andere hormonen vanuit de hypofyse. De hypofyse is een onderdeel van de hersenen, het stuurt de hormoonwerking van de koe. Als een pink drachtig wordt, begint de ontwikkeling van de melkblaasjes. Het hormoon progesteron werkt hieraan mee. Als het dier bijna gaat afkalven begint de hypofyse prolactine te vormen. Het uier gaat nu melk vormen. Als het dier afkalft stopt de progesteron productie waardoor het dier meer melk gaat vormen. Soms is het uier al vol melk voordat de koe gekalfd heeft. De veehouder melkt de koeien dan soms ook al een keer voor het afkalven. Door het melken en voorbehandelen komt de in het vorige stukje genoemde oxytocine productie op gang, waardoor de koe de melk laat schieten. De koe geeft nu ongeveer 300 dagen melk en staat daarna nog 2 maanden droog. Zo krijgt de koe ieder jaar een kalf. Het juiste tijdstip voor droogzetten hangt af van de productie van de koe en het aantal dagen drachtigheid. Is de koe nog maar net drachtig en produceert ze veel melk, dan is het zonde om de koe droog te zetten.
# Melkwinning/Melksamenstelling/Voedingen van melk
## melkeiwit

In gras zit veel eiwit. Maar hoe krijgt een koe uit dit gras nu hoogwaardig melkeiwit. Dit eiwit kunnen we opdelen in onbestendig (pens verteerbaar) en bestendig(darm verteerbaar) eiwit. Eiwitten bestaat uit aminozuren. Wel 20 verschillende aminozuren. De aminozuren kun je opdelen in essentiële en niet essentiële aminozuren. De essentiële aminozuren moeten uit het voer toegevoegd worden, omdat de koe deze onvoldoende zelf kan aanmaken. Aan deze essentiële aminozuren heeft een koe dus het eerst een tekort. Een voorbeeld van essentiële aminozuren zijn: Darmverteerbaar lysine en Darmverteerbaar methionine. In het tabellenboek veevoeding kun je van elk product bekijken hoe hoog de waarde aan aminozuren is.
Zowel bestendig als onbestendig eiwit draagt bij de aan de eiwitproductie. Let op: Als er een tekort aan energie is op darmniveau dan gaat de koe eiwit gebruiken. Dit heeft tot gevolg dat er minder eiwit beschikbaar is voor het eiwitgehalte in de melk.

## melkvet

De melkvetproductie hangt heel erg samen met de afbraak van voer. 90% van de melkvetproductie komt voort uit het voer en 10% komt van het lichaamsvet van een koe. Dit lichaamsvet heeft een koe ook weer aangemaakt uit voer. Zoals je weet, worden koolhydraten en suikers afgebroken in de pens. Bij de afbraak van koolhydraten komen verschillende zuren vrij, die zorgen voor de melkvetproductie. Zo heb je azijnzuur, boterzuur en propionzuur. De verhouding in de pens tussen deze zuren is normaal 65% Azijnzuur, 20% propionzuur en 15% boterzuur.
* Azijnzuur komt vrij bij de afbraak van NDF, dit zijn de celwanden die voor de structuur zorgen. Van azijnzuur maakt een koe melkvet en lichaamsvet.
* Suikers, pectinen(Suiker galactaronzuur) en zetmeel worden in de pens afgebroken tot propionzuur. Propionzuur zorgt voor het melksuikergehalte en de hoeveelheid melk.
* Boterzuur komt vrij bij de afbraak van suikers. Boterzuur zorgt voor de vorming van melkvet en lichaamsvet.
Voor de melkvetproductie zijn dus vooral azijnzuur en boterzuur belangrijk. Melkvet bestaat voor 40% uit voedervet, voor 50% uit azijnzuur en boterzuur en voor 10% uit lichaamsvet. Doordat azijnzuur vrij komt bij de afbraak van celwanden, kun je eigenlijk zeggen: ‘’Hoe meer structuur, hoe hoger het vetgehalte’.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Smalle ijzervaren

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Smalle ijzervaren? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Smalle raai

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Lipbloemen (Lamiaceae) Geslacht: Hennepnetel Soort: Galeopsis angustifolia |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Beschermd. | Deze plant is wettelijk beschermd in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | De stengels zijn bezet met zachte haren en onder de knopen niet of weinig verdikt. |
| Blad: | De bladeren zijn langwerpig tot lancetvormig en hebben een gave rand of één tot vier paar weinig uitstekende kartelranden. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot in de herfst. Paarse, 1,6-2 cm (soms tot 2,8 cm) lange bloemen gerangschikt in een schijnkrans. Op de onderlip zit een gele vlek en de bovenlip is zwak getand. |
| Vrucht: | De vrucht is een nootje. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 7-50 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Smalle raai? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Smalle rolklaver

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant dankt haar naam aan de smalle bladeren en haar rolronde peultjes. De smalle rolklaver lijkt veel op de gewone rolklaver (Lotus corniculatus var. corniculatus), maar verschilt van deze door de kleinere deelblaadjes en de langere kroonbladeren.
| Alle families? | Familie: Vlinderbloemen (Leguminosae) Geslacht: Rolklaver Soort: Lotus glaber |
| Wortel: | Op de wortels komt een blaasvormige mycorrhiza voor. |
| Stengel/Tak: | Heeft sterk vertakte, gladde, liggende of opstijgende stengels. |
| Blad: | Vijftallig samengestelde bladeren met grijsachtig groene blaadjes. De blaadjes van de middelste en bovenste stengelbladeren zijn vijf tot acht maal zo lang als breed en lopen spits toe. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot de eerste vorst. Gele, geurende bloemen. Het kroonblad is 7-12 mm lang. De kelktanden zijn meestal korter dan de kelkbuis. De bloemen staan met één tot zes bloemen in een hoofdje. |
| Vrucht: | De vrucht is een ronde, 15-25 mm lange peul. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 10-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Graslanden op klei en af en toe zand. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Smalle rolklaver? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Smalle doorwas

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Smalle doorwas? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Smalle stekelvaren

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De soort verdraagt enige beschaduwing zonder veel verlies van groeikracht, maar neemt de lichtsterkte af tot minder dan 25% van het daglicht dan kwijnt hij weg. De plant past zich aan aan weinig licht door het vormen van dunnere en grotere bladeren. De smalle stekelvaren lijkt zeer sterk op jonge exemplaren van zijn verwant de brede stekelvaren. In bossen komen beide soorten op dezelfde standplaatsen naast elkaar voor. De bladen van de smalle stekelvaren zijn meestal smaller en ijler, de kleur lichter, de steel langer. De bladen zijn meestal wat stijver, die van de Brede stekelvaren hangen over. Maar deze kenmerken zijn alleen duidelijk bij volgroeide exemplaren. Het meest onderscheidende kenmerk is de licht-beschubde bladsteel met eenkleurige schubben van de smalle stekelvaren tegenover de dichtbeschubde bladsteel met tweekleurige schubben van de brede stekelvaren. De brede stekelvaren heeft klieren vaak klieren op de bladdelen en het indusium.
| Alle families? | Familie: Niervaren (Dryopteridaceae) Geslacht: Niervaren Soort: Dryopteris carthusiana |
| Wortel: | De plant heeft een kortkruipende wortelstok waaruit enigszins slordige, trechtervormige bundels bladeren groeien. Dit beeld wordt nog versterkt doordat de wortelstok vaak vertakt is zodat meerdere bundels dicht op elkaar groeien. De wortelstok is in staat bosbranden te overleven en de plant is in staat brandvlaktes snel te bevolken. |
| Blad: | De bladeren worden 40-60(-90) cm lang en doorgaans 10-15 cm breed, hebben een lange bladsteel en overwinteren merendeels niet. Ze zijn lichtgroen, variabel van vorm en tot drievoudig geveerd. De weinige schubben op de steel zijn eenkleurig lichtbruin en doorzichtig. De sori zijn relatief klein en het indusium draagt geen klieren. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Moerassige, voedselarme tot matig voedselrijke, zure tot zwak zure bodem. Water ≈ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Smalle stekelvaren? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Smalle wikke

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant klimt met ranken via andere planten omhoog. Op die manier kan deze wikke tot wel een meter hoog worden.
| Alle families? | Familie: Vlinderbloemen (Leguminosae) Geslacht: Wikke Soort: Vicia sativa |
| Stengel/Tak: | De vaak liggende plant heeft een dunne stengel. |
| Blad: | Het 2-6 mm brede, lancet- tot lijnlancetvormige blad is geveerd en bestaat uit zes tot twaalf, ten minste drie mm brede deelblaadjes. De deelblaadjes van de bovenste bladeren zijn veel smaller dan die van de onderste bladeren. Aan de top bevindt zich een al dan niet vertakte rank. De steunblaadjes kunnen getand zijn en zijn voorzien van een donkere vlek. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot juli (soms september). Bloeit met alleenstaande bloemen of met één of twee paar bloemen in de bladoksels. Ze zijn kortgesteeld. De loodrecht naar boven gebogen vlag van de bloem is roodpaars en de zwaarden rood. De bloem is 1-1,8 cm lang. De kelktanden zijn iets korter dan de kelkbuis. |
| Vrucht: | Draagt een 3-4 cm lange, kale peul die bij rijpheid donkerbruin tot zwart is. De peul bevat vier tot tien geel- of kastanjebruine zaden. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± <100 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Smalle wikke? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Smalle beukvaren

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De smalle beukvaren is in België en Nederland zeldzaam tot zeer zeldzaam.
| Alle families? | Familie: Moerasvaren (Thelypteridaceae) Geslacht: Beukvaren Soort: Phegopteris connectilis |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | Lange, dunne en kruipende wortelstok. |
| Blad: | De jonge bladen zijn opvallend heldergroen, tot 50 cm lang, wigvormig en bovenaan tot een gelobde spits uitgerekt. Het blad is dubbel geveerd. Het blad is een beetje dicht gevouwen, vooral de onderste twee blaadjes, die ook nog eens naar onder wijzen. De tegenoverstaande blaadjes zijn aan de hoofdnerf met elkaar vergroeid, behalve de onderste. De randen van de blaadjes zijn behaard. De bladsteel is even lang of langer dan het blad zelf en zeer broos. |
| Vrucht: | De sporenhoopjes zijn klein en rond, liggen langs de bladrand en hebben geen dekvliesje. De sporen zijn rijp van juni tot augustus. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselarm tot matig voedselrijk, kalkarm en zuur tot zwak zuur. Zon Water ◑ - ● ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Smalle beukvaren? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Smalle waterpest

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Smalle waterpest? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |