OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kookboek/Hongaarse Goulash (vegetarisch)
## Boodschappenlijstje

* 1 doosje roerbaktofu
* 2 grote uien
* 3 teentjes knoflook
* 2 rode paprika's of 1 rode en 1 gele
* 4 flinke tomaten
* 250 gram sperzieboontjes
* 300 ml. groentebouillon (van een groentebouillontablet voldoet prima)
* 1 theelepel chilipoeder
* 1 theelepel tijm
* 1 theelepel paprikapoeder
* snufje zout en peper
* 2 eetlepels olijfolie
* Naar keuze aardappels of rijst

## Materiaal

* wok met deksel, of een flinke juspan met deksel

## Voorbereiding

* paprika's schoonmaken en in reepjes snijden van zo'n 3 cm
* tomaten schoonmaken in in stukken snijden
* sperziebonen schoonmaken en breken
* uien snipperen

## Bereiding

* De olijfolie in de wok verhitten, en als de olie heet is de tofu snel bakken
* Dan de gesnipperde uien toevoegen, en roerbakken tot de uien glazig zijn
* De knoflook persen en toevoegen; en dan de gesneden groentes (paprika, tomaat, sperziebonen)
* Het geheel een minuut of 5 roerbakken
* De bouillon en de kruiden toevoegen
* Het geheel aan de kook brengen, en vervolgens een uur op laag vuur laten sudderen, elk kwartier even roeren
* bijtijds zorgen dat de aardappels of rijst gekookt worden

## Serveren

Serveer de rijst, of de gekookte aardappelen in grote stukken, met de goulash er over heen.
# Kookboek/Hutspot

Stamppotten | Receptenindex
Hutspot is een typisch Nederlands gerecht dat in de winter gegeten wordt. Het wordt gemaakt door aardappelen, wortelen en uien samen helemaal gaar te koken en daarna te stampen tot een stamppot, waarbij vrij veel zout moet worden toegevoegd om het smakelijk te maken.
Sommige mensen geven de voorkeur aan een gehaktbal, maar traditioneel gaat hutspot vergezeld van (uren gekookte) klapstuk. In dat geval krijgt de hutspot een veel krachtiger smaak als men de wortels en uien (en aardappelen) in het kookvocht van de klapstuk gaart. Ook traditioneel is het toevoegen van het tegenwoordig nog maar weinig gebruikte ossewit.
Hutspot bestond als gerecht voordat de aardappel in Europa bekend was als eetbare knol en mogelijk ook voordat de wortel (afkomstig uit Afghanistan, niet de wilde peen) hier gangbaar werd. Zo wordt het traditioneel gegeten tijdens de viering van het Leidens ontzet. Het oorspronkelijke recept zoals dat in 1574 werd bereid, bevatte pastinaken als basis voor de hutspot.
    Zie ook het recept Hutspot met pastinaak

## Ingrediënten

* 1 kg wortelen (winterwortelen)
* 750 g uien (ajuinen)
* zout, peper (korrels), nootmuskaat, laurierblad
* 1,5 à 2 kg aardappels
* klapstuk (van de klaprib; neem geen mager stuk)
* boter of ossewit

## Bereidingswijze

* Klapstuk in ruim water, met peper en zout, in circa 3 a 4 uur heel zachtjes gaar koken
* Wortelen raspen of schillen en in grove stukjes snijden.
* Uien (ajuin) grof snijden en aardappelen schillen
* Aardappelen in de pan doen met wat bouillon van de klapstuk
* Wortelen en daarna de uien (ajuin), peperkorrels, laurierblad en tenslotte de klapstuk hier bovenop leggen
* Zachtjes laten stoven tot de wortelen gaar zijn (ca. 45 minuten)
* Voeg de laatste 5 a 10 minuten een klontje boter toe (of beter nog: ossewit) en flink wat peper
* Kookvocht afgieten, een deel daarvan bewaren.
* Maak er met een stamper een stamppot van, en voeg eventueel weer wat kookvocht toe indien het te droog lijkt.
* Op smaak brengen met zout en peper
# Kookboek/Hogedrukpan

Een hogedrukpan, ook wel snelkookpan of pressure cooker genoemd, is een pan waarin levensmiddelen onder hoge druk snel worden gekookt, waardoor de kooktemperatuur hoger is dan 100 °C en de gerechten eerder klaar zijn.
Een hogedrukpan wordt tegenwoordig gemaakt van roestvrij staal of aluminium. Het deksel zit met een goed afdichtend rubber en een klemconstructie (bajonetsluiting) aan de pan vast. Bovenin het deksel zit een klep waaruit de stoom kan ontsnappen. De klep wordt dichtgehouden door een gewicht, waarmee de druk geregeld kan worden. Naast deze klep heeft men meestal nog een klein breekplaatje of rubber dopje dat uit het deksel gedrukt kan worden als de klep onverhoopt niet mocht werken.
De pan, die een inhoud heeft van rond de 3 liter wordt voor het koken gevuld met een dun laagje water van ongeveer 1 cm. Op de bodem komt een treefje te staan, met daarop een of meer houders waarin groenten, aardappelen of vlees kunnen worden gedaan.
Als de pan afgesloten wordt en verwarmd wordt, loopt de temperatuur van het water op. Bij 100 ° gaat het water koken en begint de pan te sissen. Vervolgens zorgt de verhoogde druk ervoor dat het deksel afsluit. Nu kan de druk in de pan toenemen, tot de ingestelde druk (door middel van een gewichtje) bereikt is en nu blaast de stoom via dit overdrukklepje. Door de hogere druk kan de temperatuur van het water en van de stoom die in de pan zit oplopen tot 120 ° Celsius, waardoor de gerechten veel sneller gaar zijn. Men moet de warmtebron zodanig afstellen dat er wel stoom wordt afgeblazen, maar ook niet teveel, omdat men kookt met relatief weinig water. Afkoelen van de pan moet voorzichtig geschieden omdat de temperatuur hoog is en men zich kan branden aan eventueel ontsnappende stoom.
De hogedrukpan is zuinig met energie. Weliswaar is het een zware pan met een grote warmtecapaciteit, maar er hoeft maar weinig water aan de kook te worden gebracht. Het voedsel wordt bij een temperatuur boven 100°C bereid, zodat het aanzienlijk sneller gaar is dan met gewoon koken. Daardoor blijven ook meer vitaminen intact.
Naast bereiding van traditionele maaltijden kan de hogedrukpan ook worden gebruikt voor de bereiding van vleesbouillon. Die hoeft dan geen 3 uur maar slechts 40 minuten te koken.
# Kookboek/Hongaarse cocktail

Voorgerecht | Receptenindex

## Ingrediënten
### Voor de cocktail

* ongeveer 200 gr knoflooksalami (in plakken van c.a. 5mm dik)
* 1 potje augurken (c.a. 380 gr netto)
* 2 à 3 rode paprika's (afhankelijk van het formaat)
* slablaadjes

### Voor de saus

* 1 lepel zure room
* 3 lepels mayonaise (beslist geen frietsaus!)
* tomatenketchup
* paprikapoeder
* fijngehakte peterselie
* citroensap
* peper

## Bereiding

* Laat de augurken goed uitlekken, snij dan de salami, augurk, en de van zaden en zaadlijsten ontdane paprika in smalle reepjes (c.a. 5x5mm) en meng dit in een kom losjes door elkaar. Maak het op smaak af met wat peper en citroensap, zout is in verband met de salami, en augurken doorgaans niet nodig.
* Leg in 4 of 5 cocktailglazen een mooi blaadje sla, en verdeel het cocktailmengsel over de glazen. Zet ze tot aan het serveren afgedekt in de koelkast.
* Roer van de zure room en mayonaise een gladde saus, en breng deze op smaak met, wat tomatenketchup, paprikapoeder, fijngehakte peterselie, en eventueel wat citroensap en peper, bewaar de saus tot aan het gebruik afgedekt in de koelkast.
* Schep vlak voor het opdienen wat van deze saus over de cocktails, en garneer deze met wat paprkapoeder een takje peterselie, en een schijfje citroen op de rand van het glas,

## Tips

* Je kunt dit gerecht al uren van te voren al maken, en in de koelkast bewaren, weer meer tijd voor je bezoek!
* Versier de glazen met een randje peterselie, (rand van het glas in wat eiwit dopen, hierna in een schotetje met gehakte peterselie).
* Als alternatief voor de zure room kun je ook kwark, of yoghurt gebruiken (Griekse, of Turkse), je moet er dan wel rekening mee houden dat de saus al snel heel dun uitvalt.
# Kookboek/Hummus

Bijgerecht | Receptenindex
Hummus (uitspraak: Goe-moes) (ook "hoemoes", hummus, humus of humous) is een mousse van kikkererwten die vaak met pitabrood wordt gegeten.

## Ingrediënten

* 1 blik a 225 gram kikkererwt en
* 2 grof gehakte tenen knoflook
* 3 eetlepels citroensap
* 4 eetlepels tahini
* 3 eetlepels olijfolie
* 1 theelepel gemalen komijnzaad
* zout
* vers gemalen zwarte peper

## Bereiding

* Laat de kikkererwten uitlekken en bewaar het vocht.
* Doe ze in een blender en maal ze met 1 a 2 eetlepels van hun vocht tot een gladde puree.
* Voeg de knoflook, citroensap en tahini toe en maal tot de massa weer glad is.
* Giet geleidelijk de olijfolie erbij.
* Voeg komijn en peper toe en maal kort.
* Bewaar het koel voor gebruik.

## Serveertips

* Giet wat olijfolie over het bord en garneer met wat peterselie, groenten en/of (saus van) scherpe peper.

## Gerechten op basis van hummus

* Hummus met tahini - hummus met eroverheen nog een extra portie tahini
* Hummus masabacha - hummus met hele kikkererwten erdoorheen, Dit gerecht wordt soms warm opgediend.
* Hummus met foel - hummus met warme bruine bonen. Optioneel kan hier nog een gekookt ei bij.
* Hummus dient tevens als basis voor falafel en wordt daar ook als saus bij geserveerd.
# Nederlandse geschiedenis/Verder lezen
## Historische bronnen

* Vereenigde Nederlandsche Staeten (tractaet van vereeninge)
* Politieke Ordonnantie van de Staten van Holland (1580)
* Tachtigjarige Oorlog (1568-1648, artikel met bronnen)
* Octrooi van de VOC (1602)
* Aan het volk van Nederland (1781)
* Actes van staatsregeling van de Bataafse Republiek (1798)
* Oproeping van het Bataafsche volk (1806)
* Decreet van Naamsaanneming (1811)
* Aanvaarding van de souvereiniteit door Willem I (1813)
* Verëeniging van Braband en Zeeland met de Verëenigde Nederlanden (1813)
* Staatkundige vereniging Zeeuws-Vlaanderen met Zeeland (1814)
* Wet algemene bepalingen (1829)
* Acte van Afscheiding of Wederkering (1834)
* Kinderwetje van Van Houten (1874)
* Overeenkomst van Linggadjati (1946)
* Mantelresolutie (1949)
* Wet Souvereiniteitsoverdracht Indonesië (1949)
* Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden (1954)
* Volksliedordonnantie van Nederlands Nieuw Guinea (1961)
* Coalitieakkoord tussen de Tweede Kamerfracties van CDA, PvdA en ChristenUnie (2007)
* Nederlandse grondwet

## Historische werken

* R. Bijlsma, Rotterdamsch welvaren 1550-1650, 's-Gravenhage, 1918.
* G. Brandt, Historie der Reformatie, Amsterdam, 1677$^2$.
* H. Hamel, Verhaal van het vergaan van het jacht de Sperwer. En van het wedervaren der schipbreukelingen op het eiland Quelpaert en het vasteland van Korea (1653-1666) met eene beschrijving van dat rijk, 's-Gravenhage, 1665.
* J. Huizinga, Herfsttij der Middeleeuwen. Studie over levens- en gedachtenvormen der veertiende en vijftiende eeuw in Frankrijk en de Nederlanden, Leiden, 1919.
* F. Schiller, Geschichte des Abfalls der vereinigten Niederlande von der spanischen Regierung, Weimar, 1788.
* A. van der Lem, De Tachtigjarige Oorlog. Opstand en strijd in de Nederlanden (ca. 1550-ca. 1650), Leiden, 2001.
* D. van Duijvenbode, De geschiedenis van Nederland, Katwijk aan Zee, 2007. (kort overzicht van de Nederlandse geschiedenis)

## Bibliografie

* Digitale Bibliografie voor Nederlandse Geschiedenis (DBNG.nl)

## Externe links

* Website Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (INGhist.nl)
# Nederlandse jazz/1930 - 1945

Introductie
1920 - 1930
1930 - 1945
1945 - 1960
1960 - heden
Jazzfestivals
Jazzprijzen
Nederlandse jazzbands
Links
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## 1930 - 1945

Het uitvoeren van en luisteren naar Engelse muziek werd door de bezettende Duitse legermacht vanaf 1940 verboden. Amerikaanse jazzmuziek mocht aanvankelijk nog wel. Die zou pas na de Japanse aanval op Pearl Harbor in 1941 verboden worden. In 1940 vond in het Kurhaus te Scheveningen nog het Jazzwereld-festival plaats, waar ook The Moochers van Boy Edgar optraden. Ook een jazztijdschrift met de titel Jazzwereld zag het licht, maar dat zou door de bezetters misbruikt worden om de jazzmuziek te kleineren en dan ook snel weer van de markt verdwijnen. De controle van de bezetters ging zelfs zo ver dat dansmuziek verboden werd. De dansorkesten moesten dan ook noodgedwongen verhuizen naar theaters, waar men er echter streng op toezag dat het amusement binnen de grenzen bleef. Het leek wel of er een frontale aanval op jazz en dansmuziek was ingezet: in 1942 vaardigde het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten een verbod uit op 'negroïde en negritische elementen in dans- en amusementsmuziek'. Het kwam erop neer dat alles wat aan jazz zijn eigen gezicht had gegeven nu verboden werd. Jazzmusici reageerden hier creatief op door hun namen te veranderen en minder 'Amerikaans' te maken: The Ramblers werden omgedoopt tot 'Theo Uden Masman en zijn dansorkest', de Mootchers werden de 'Moetschers'. Ondanks het duidelijke noodgedwongen karakter van zulke ingrepen, ingegeven vanuit de behoefte om te kunnen werken, zou onder meer Theo Uden Masman na de oorlog van collaboratie beschuldigd worden. Hem werd verweten opgetreden te hebben voor de genazificeerde omroep en voor de Wehrmacht. Een ander orkest dat zich weinig aantrok van de beperkingen die waren opgelegd door de bezetters was het swingende Orchester Van 't Hoff dat in Nederland en Duitsland optrad en veel succes had. Zij brachten onder meer vertolkingen van Glenn Millers muziek.
# Nederlandse literatuur in de middeleeuwen

   Nederlandse literatuur in de middeleeuwen
   Middeleeuwse Nederlandse literatuur is de Nederlandstalige literatuur van de Lage Landen vanaf de eerste als Nederlands herkenbare literaire schrijfsels tot de zestiende eeuw.
   Bij deze definitie moet meteen een kanttekening geplaatst worden. In de vroegste stadia van de Nederlandse taal was er sprake van een grote mate van 'onderlinge verstaanbaarheid' van wat we nu dialecten noemen. Vandaar dat sommige fragmenten en auteurs 'geclaimd' worden door zowel de Nederlandse als de Duitse literatuur. Een goed voorbeeld hiervan is de 12e eeuwse dichter Hendrik van Veldeke, die in beide taalgebieden geëerd wordt als de auteur die aan de wieg stond van hun eigen literatuur.

## Periodisering

Doorgaans wordt de middeleeuwse Nederlandse literatuur als volgt ingedeeld:
1) De periode van de adellijke letterkunde: 1100-1300 met de bloei van de hoofse cultuur. De literatuur vertolkt de idealen van de adel. Het is de periode van de ridderromans. Belangrijke (Middelnederlandse) auteurs:
      * Hendrik van Veldeke (de sint Servaeslegende, de Eneasroman, liefdeslyriek); anonieme schrijvers van Roelantslied, Renout van Montalbaen, Ferguut, Floris ende Blancefloer van Diederic van Assenede; de anonieme auteur 'Willem die Madoc maakte' van Van den vos Reinaerde, evenals Jacob van Maerlant (Der naturen bloeme,Rijmbijbel, Historie van Troyen); Hadewijch, en anderen.
2) De periode van de burgerlijke letterkunde: 1300-1550 waarin door de economische groei van de steden ook rijke burgers belangrijke opdrachtgevers en lezers worden. In deze periode is vooral een opleving van toneel opvallend. Belangrijke (Middelnederlandse) auteurs zijn:
      * Jan van Boendale (Lekenspiegel); Jan van Ruusbroec (traktaten zoals Van seven trappen in den graed der gheesteleker minnen); de anonieme auteurs van Beatrijs, Elckerlijc, Mariken van Nieumeghen, en van de abele spelen Gloriant, Lanseloet van Denemerken en Vanden Winter ende vanden Somer; rederijkers zoals Anna Bijns.
In werkelijkheid is er geen sprake van een strikte begrenzing, want ook in de eerste periode waren er burgerlijke opdrachtgevers, net zoals de adel in de volgende periode een belangrijke rol bleef vervullen.

## Vragen of suggesties?

Heb je opmerkingen of voorstellen over de uitwerking van "Nederlandse literatuur in de middeleeuwen", neem dan contact op met de hoofdauteurs van dit wikibook.
-naar vroegste teksten->
# Nederlandse jazz

Introductie
1920 - 1930
1930 - 1945
1945 - 1960
1960 - heden
Jazzfestivals
Jazzprijzen
Nederlandse jazzbands
Links
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## Vragen of suggesties?

Heb je opmerkingen of voorstellen over de uitwerking van "Nederlandse jazz", neem dan contact op met de hoofdauteurs van dit wikibook: zie Infobox.
# Nederlandse geschiedenis/Prehistorie

Het Nederland in de huidige betekenis bestond niet eerder dan de late middeleeuwen. Met betrekking tot de tijd daarvoor is het beter om te spreken van 'het gebied van het huidige Nederland'. Dit gebied is al vele tienduizenden jaren bewoond, tenminste de droge kuststroken en de hoge zandgronden. In de oude grindlagen bij Maastricht zijn overblijfselen van de Neanderthalers gevonden die op meer dan 200.000 jaar oud geschat worden. Dit waren waarschijnlijk maar tijdelijke bewoners. De eerste vaste bewoners waren jagers tijdens de ijstijd (paleolithicum). Van hun aanwezigheid getuigen nog vuurstenen bijlen en pijlspitsen. De eerste kano van de geschiedenis komt uit deze periode (Pesse, 9000 v. Chr.). Na de ijstijd, in de middensteentijd (mesolithicum) was het gebied bewoond door diverse stammen, zoals blijkt uit een jachtkamp dat gevonden is bij Bergumermeer, Friesland (ongeveer 8000 v. Chr.).
Rond 5300 voor Christus begon het neolithicum met de eerste landbouwers die naar het gebied kwamen, zoals te zien is aan grafvondsten en sporen van boerderijen op het löss-plateau in Zuid-Limburg. Zij behoorden tot de Lineaire Bandkeramiek en namen onder andere graan, linzen en erwten mee. Deze cultuur kon zich niet uitbreiden naar de rest van "Nederland" omdat ze nog geen ploeg kenden om de kleigronden mee te bewerken. Bovendien was Nederland een heel geschikt gebied voor jagers. Ten westen van de huidige provincies Noord-Brabant, Gelderland, Overijsel en Drente was Nederland één grote moerasdelta doorsneden door talloze beken, meertjes en veengebieden. Het IJsselmeer bestond nog niet en was een reusachtig veenmoeras. Hierin wemelde het van de watervogels en vissen die een goede voedselbron voor jagers en verzamelaars vormden. Rond 4500 v. Chr. verdween deze landbouwcultuur tijdelijk. Van rond 4300 v. Chr. bestaan alleen nog sporen van jagers/landbouwers (Swifterbant). Ongeveer 4100 v. Chr. bevond zich in Drenthe de trechterbekercultuur die de bekendste monumenten uit de regionale prehistorie heeft achtergelaten: de hunebedden, megalithische monumenten. Na 3900 v. Chr. is deze cultuur weer verdwenen.
Het eerste wiel dat is gevonden dateert van ongeveer 2400 v. Chr. Misschien is dat ontdekt door mensen van de klokbekercultuur, die nederzettingen bouwden langs de Atlantische kust van Marokko tot aan Scandinavië. Voor het eerst vond er ook metaalbewerking plaats in Nederland, zoals stenen aambeelden en koperen tongdolkjes die op de Veluwe bij Lunteren zijn gevonden, aantonen. De metaalbewerking breidde zich uit tegen 2000 v. Chr., waarmee de bronstijd aanbrak. Die bracht vooral veel welvaart in Drenthe, waar waarschijnlijk een belangrijke handelsroute doorheen liep richting Oostzee en Scandinavië.
Omstreeks het eerste millennium vóór de jaartelling kwamen er Keltische stammen naar het gebied van Nederland en verdreven en/of vermengden zich met de oorspronkelijke bevolking. Dit proces herhaalde zich in de eerste eeuwen voor de jaartelling toen Germaanse stammen vanuit het oosten Nederland binnentrokken en zich vooralsnog in de noordelijke streken en rond de grote rivieren vestigden.
# Nederlandse jazz/1945 - 1960

Introductie
1920 - 1930
1930 - 1945
1945 - 1960
1960 - heden
Jazzfestivals
Jazzprijzen
Nederlandse jazzbands
Links
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## 1945 - 1960

De jongens die later de Dutch Swing College Band zouden oprichten waren al tijdens de oorlogsjaren actief. Ze moesten noodgedwongen clandestien oefenen en waren zelfs te beluisteren tijdens illegale radio-uitzendingen. Op de dag van de bevrijding zelf, 5 mei 1945 voor Nederland, gaven ze hun eerste optreden tijdens een openluchtconcert in Den Haag. De Dutch Swing College Band zou uitgroeien tot een van de sterkste dixieland-formaties van Europa en hun succes was navenant. Ze beperkten zich niet tot optreden, maar gaven ook lezingen en organiseerden jazzbijeenkomsten om de jazzmuziek te promoten. Onder de leiding van Frans Vink Jr. (1945-'46) werden ze in die pioniersperiode het uithangbord van de traditionele jazz in Europa.
Na zijn straf keerde Theo Uden Masman terug naar The Ramblers. In 1945 werd ook het Metropole Orkest opgericht dat amusementsmuziek speelde voor de radio. Het orkest zou in de jaren 50 ook veel op televisie te zien zijn. Een van de programma's waar ze bekendheid mee verwierven was het Eurovisie Songfestival.
Ab Molenaar (1921-1997) was een van de muzikanten die al voor de oorlog werkte met grote ensembles. Hij brak evenwel pas goed door met het Miller Sextet, waarin saxofonisten Herman Schoonderwalt en Harry Verbeke meespeelden, alsook pianist en zangeres Pia Beck. Beck zou in 1949 de band verlaten en met een eigen combo starten dat internationaal succes oogstte.
Andere belangrijke groepen en solisten uit de jaren 1950-1960 zijn Rob Pronks Boptet, de Flamingo's, het Atlantic Quintet, Diamond Five (die hardbop speelden), Dutch All Stars, Wessel Ilcken Combo (met Rita Reys, Ilckens vrouw, als zangeres), pianist Louis van Dijk, Boy Edgar (leider van de Boy's Big Band) en trompettist Nedley Elstak.
# Nederlandse geschiedenis/Vooruitzichten

De economische zwaartepunten veranderden snel na de tweede wereldoorlog. Nadat eerst landbouw als grootste werkgever terrein had verloren, werd vervolgens ook het belang van de industrie als werkverschaffer minder o.a. omdat veel bedrijven nu (2006) hun productie afdelingen naar de goedkopere nieuwe democratieën in het zich snel ontwikkelende Oost-Europa en het zich nog sneller moderniserende Azië overplaatsen. Nu denkt men dat Nederland nog een rol kan spelen als kennis-economie in het zich snel ontwikkelende informatie tijdperk. Hiervoor zal echter nog veel moeten veranderen in de opleiding van de beroepsbevolking. Deze zal, volgens veel onderzoekers, gestimuleerd moeten worden in de de richting van de technologie, IT en aanverwante onderzoeksterreinen. Ook de toenemende vergrijzing zal nog voor veel problemen gaan zorgen.
# Nederlandse jazz/1920 - 1930

Introductie
1920 - 1930
1930 - 1945
1945 - 1960
1960 - heden
Jazzfestivals
Jazzprijzen
Nederlandse jazzbands
Links
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## 1920 - 1930

De eerste plaat van de de Amerikaanse Original Dixieland Jass Band kwam in 1917 uit in de Verenigde Staten. Het zou echter nog duren tot 1920 vooraleer de nieuwe jazzstijl ook in Nederland werkelijk aansloeg. In dat jaar maakte de Engelse Mayfair Jazz band een tournee door Nederland waardoor het publiek kennismaakte met de jazzmuziek. Men ging er overigens in die tijd van uit dat jazz de naam was van een nieuwe Amerikaanse dans, en niet die van een nieuwe muziekstijl. In Nederland was het pianist Leo de la Fuente die de leider werd van de eerste professionele jazzband: James Meijer's Jazz Band, opgericht door de Amsterdamse dansleraar James Meijer. De bezetting van dat orkest was naar 'jazz-maatstaven' een beetje vreemd: er speelden namelijk geen koperblazers in mee; de instrumenten bestonden uit piano, viool, banjo, fagot en drums. Waarschijnlijk had dit gewoon te maken met het gebrek aan beschikbare koperblazers.
In 1926 maakten de Lage Landen kennis met twee groten uit de Amerikaanse Jazz: de klarinettist Sidney Bechet en het orkest van Paul Whiteman maakten beiden een tournee door België en Nederland. Het was vooral Paul Whiteman die, als een soort jazzambassadeur, via interviews duidelijk maakte wat jazz eigenlijk was: niet zomaar een dans, maar niets minder dan een nieuwe kunstvorm. Whiteman plande zijn charmeoffensief zorgvuldig. Op zijn programma stond vaak het nummer 'Rhapsody in Blue' van George Gershwin en verder zelfs jazzbewerkingen van klassieke componisten zoals Liszt en Wagner, dit alles om jazz als ernstige muziekvorm ingang te doen vinden bij het publiek. De Nederlandse radio-omroepen waren echter niet zo happig om jazz te draaien. Alleen de VARA durfde het aan en zo was de groep The Ramblers regelmatig ook bij hen te beluisteren. Met hun mix van amusementsmuziek en jazz zouden The Ramblers in 1936 zelfs het huisorkest van de VARA worden.

### Noten

* ↑ Volgens Jazz voor Dummies zou de band dat jaar ook België hebben bezocht.
# Nederlandse jazz/Jazzfestivals

Introductie
1920 - 1930
1930 - 1945
1945 - 1960
1960 - heden
Jazzfestivals
Jazzprijzen
Nederlandse jazzbands
Links
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## Externe links

* North Sea Jazz Festival
* Jazz Festival Enkhuizen
* Jazz in Amersfoort
* Jazz bij Duurstede
* Breda Jazzfestival