# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Aristolochia

Aristolochia is een groot geslacht van meer dan 500 soorten planten in de pijpbloemfamilie (aristolochiaceae). Sommige naslagwerken geven aan dat de wetenschappelijke geslachtsnaam Aristolochia afgeleid is van het Griekse aristos = "best" en locheia = "kindergeboorte" of "kinderbed". Het is een geslacht van groenblijvende en bladverliezende, houtachtige en kruidachtige klimplanten, vaste planten, struiken en kleine bomen. Ze zijn wijd verspreid en komen zowel in de gematigde streken als in de tropen voor.

## Kenmerken

De gladde stengels zijn rechtopstaand en ietwat gedraaid. De enkelvoudige bladeren zijn afwisselend geplaatst en eirond tot hartvormig. Er zijn geen steunblaadjes aanwezig.
De bloemen groeien in de bladoksels. Ze zijn vergroot en aan de voet bolvormig, en buisvormig en uitlopend in een tongvormige helder gekleurde punt. Er is geen krans van kelkbladen. De planten hebben een gespecialiseerd bestuivingsmechanisme. De planten geven een sterke geur af die vliegen als bestuiver aantrekt. Het binnenste deel van de bloembuis is bedekt met haren en fungeert als vliegenval. De vliegen worden vrijgelaten wanneer ze met stuifmeel overdekt zijn. Het algehele voorkomen heeft dit geslacht de naam "Duitse pijp" gegeven, vanwege de overeenkomsten met een houtvesterspijp. In de Verenigde Staten wordt het geslacht ook wel "Dutchman's pipe" ("Nederlandse pijp") genoemd.

## Aristolochia in Nederland

De pijpbloem (Aristolochia clematitis) is de enige soort die in België en Nederland in het wild voorkomt. In de Hortus botanicus Leiden zijn onder andere Aristolochia arborea (in de Victoriakas) en Aristolochia grandiflora te zien. Ook in de Burgers' Bush in de Burgers' Zoo te Arnhem groeit een exemplaar van Aristolochia arborea. Ook Botanische Tuin Fort Hoofddijk heeft een aantal soorten uit dit geslacht in de collectie. De grootste collectie in Nederland is echter te zien in de Passiflorahoeve te Harskamp die de Nationale Plantencollectie Aristolochia beheert.

## (Nog) niet beschreven

* Aristolochia acutifolia
* Aristolochia anguicida
* Aristolochia arcuata
* Aristolochia bilabiata
* Aristolochia bilobata
* Aristolochia burelae
* Aristolochia cauliflora
* Aristolochia caudata
* Aristolochia chachapoyensis
* Aristolochia chapmaniana
* Aristolochia chilensis
* Aristolochia colossifolia
* Aristolochia constricta
* Aristolochia cordiflora
* Aristolochia cornuta
* Aristolochia coryi
* Aristolochia cymbifera
* Aristolochia daemoninoxia
* Aristolochia dalyi
* Aristolochia deltoidea
* Aristolochia durior
* Aristolochia erecta
* Aristolochia esperanzae
* Aristolochia filipendulina
* Aristolochia foetida
* Aristolochia galeata
* Aristolochia gigantea
* Aristolochia glandulosa
* Aristolochia gorgona
* Aristolochia guentheri
* Aristolochia hians
* Aristolochia inflata
* Aristolochia iquitensis
* Aristolochia klugii
* Aristolochia kewensis
* Aristolochia labiata
* Aristolochia leuconeura
* Aristolochia lindneri
* Aristolochia lingulata
* Aristolochia longa
* Aristolochia macrophylla
* Aristolochia macroura
* Aristolochia manchuriensis
* Aristolochia mathewsii
* Aristolochia maxima
* Aristolochia nana
* Aristolochia odoratissima
* Aristolochia orbicularis
* Aristolochia ornithocephala
* Aristolochia ovalifolia
* Aristolochia pallida
* Aristolochia paulistana
* Aristolochia peltata
* Aristolochia pentandra
* Aristolochia pilosa
* Aristolochia pistolochia
* Aristolochia prostrata
* Aristolochia raja
* Aristolochia reticulata
* Aristolochia ridicula
* Aristolochia ringens
* Aristolochia rotunda
* Aristolochia schippii
* Aristolochia serpentaria
* Aristolochia silvatica
* Aristolochia sipho
* Aristolochia sprucei
* Aristolochia stomachoides
* Aristolochia surinamensis
* Aristolochia taliscana
* Aristolochia tomentosa
* Aristolochia tricaudata
* Aristolochia trilobata
* Aristolochia urupaensis
* Aristolochia watsonii
* Aristolochia weddellii
* Aristolochia wrightii