OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gele ganzenbloem

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Het geslacht kent een dertigtal soorten, die voorkomen in Europa en Azië o.a. de Chrysanthemum carinatum (bonte ganzenbloem) en de gele ganzenbloem die zeer geschikt is voor de wilde tuin (foto rechts).
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Ganzenbloem Soort: Glebionis segetum |
| Blad: | Blad blauwgroen, langwerpig omgekeerd eirond tot lancetvormig, grof getand tot veerspletig, met getande slippen, de onderste steelachtig versmald, de andere zittend met verbrede, wat stengelomvattende voet. De bladeren zijn vlezig en kunnen 8 cm lang worden. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot ver in de herfst(afhankelijk van de soort). Het bloemhoofdje heeft een geel hart van buisbloempjes met daaromheen een krans van platte, over elkaar heen liggende gele schutblaadjes. De totale diameter kan 6,5 cm bedragen. |
| Vrucht: | Het vruchtbeginsel is eenhokkig, onderstandig. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 50-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Zand/Zuur Zon Water Compost: Matig ○ - ◑ ≁ |
| Slechte buren: | Slechte buren voor deze plant: tomaten. |
| Weren: | Deze plant weert cicaden. |
| Gebruik: | Van de japanse chrysant zijn de jonge blaadjes eetbaar. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gele ganzenbloem? |
| Maan(d) | Werk | LT | VW | PA | RA |
| 4-6 | Zie zaaitijd. De japanse chrysant op rijtjes zaaien en later uitplanten. | 1 | | | |
| | | | | 35 | 20 |
| | | | Z | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gele helmbloem

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Papaver (Papaveraceae) Geslacht: Muurhelmbloem Soort: Pseudofumaria lutea |
| Wortel: | Onder de oppervlakte heeft de gele helmbloem een vrijwel geheel massieve knol. |
| Stengel/Tak: | In het voorjaar ontspruiten uit deze knol stengels. |
| Blad: | Dubbel tot drievoudig geveerde bladeren. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot september. De langwerpige bloemen zijn 3 mm breed en 15-20 mm lang. De bloemetjes zijn gegroepeerd in dichte trosjes. De kleine kelk valt aan het begin van de bloei af. |
| Vrucht: | Het zaad heeft een mierenbroodje, waardoor het door mieren verspreid wordt. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 15-30 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Licht zuur, humusrijk. Zon ◑ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: gewassen in de kensoort voor de muurvaren-klasse (Asplenietea trichomanis). |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gele helmbloem? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gele aardappelbovist

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gele aardappelbovist? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gele anemoon

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De soort is in Nederland met uitsterven bedreigd. Wel wordt de plant veel in siertuinen geplant.
| Alle families? | Familie: Ranonkel (Ranunculaceae) Geslacht: Anemoon Soort: Anemone ranunculoides |
| Geschikt als/voor: | Stinsenplant. |
| Wortel: | Heeft kruipende wortelstokken. |
| Stengel/Tak: | De steel van de wortelbladeren is kaal. |
| Blad: | De stengelbladeren zijn vele malen langer dan de bladsteel. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Maart tot mei. 1,5 cm grote, gele bloemen, die vaak met twee tot drie bij elkaar zitten. De meestal vijf bloemdekbladen, die botanisch gezien kelkbladeren zijn, zijn van buiten behaard. |
| Vrucht: | Een eenzadige dopvrucht. Aan het zaad zit een mierenbroodje. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 15-25 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselrijk, vaak kalkhoudend. Zon Water ◔ ∼ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: planten uit de kensoort voor de klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond. |
| Let op!: | Het melksap van de gele anemoon is iets giftig, omdat de stof protoanemonine in het sap voorkomt. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gele anemoon? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Gele hoornpapaver

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Het is een plant die typisch voorkomt op vloedmerken. De gele hoornpapaver komt voor in Eurazië.
| Alle families? | Familie: Papaver (Papaveraceae) Geslacht: Glaucium Soort: Glaucium flavum |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | Bijna kale stengels. |
| Blad: | De ruw behaarde bladeren zijn blauwachtig groen en veerdelig. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot augustus. Citroengele bloemen. De kroonbladen zijn 3-4 cm lang. |
| Vrucht: | De vrucht is lijnvormig en 15-30 cm lang. De zaden liggen in het gezwollen tussenschot. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-60 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Gele hoornpapaver? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | Zie zaaitijd. Zie zaaitijd in het hoofdstuk 'De Siertuin'. | | | | | | | |
# Amerikaanse literatuur/Daniel Denton

Daniel Denton (ca. 1626 – 1703) was een vroege Amerikaanse kolonist die een expeditie leidde naar het binnenland van noordelijk New Jersey. Op 28 oktober 1664 kocht hij samen met John Baily en Luke Watson in de streek rond het tegenwoordige Elizabeth in New Jersey een stuk grond van de indianen, dat ze Elizabethtown Tract noemden. Hij was ook de auteur van de eerste Engelstalige beschrijving van de streek: "Brief Description of New York (1670)", dat te beschouwen is als een van de vroegste vormen van Amerikaanse literatuur.
# Amerikaanse literatuur/Dichtwerken
## Hier vindt u enkele van de in dit wikibook vermelde dichtwerken

* Leaves of Grass, van Walt Whitman
* The Road Not Taken, van Robert Frost
* The Raven, van Edgar Allan Poe
Tip: Zie ook het wikibook Gedichten uit de wereldliteratuur.
# Amerikaanse literatuur/Edgar Allan Poe

Edgar Allen Poe was een Amerikaans schrijver, dichter, redacteur en literair criticus, die deel uitmaakte van de Amerikaanse romantiek. Hij is het best bekend om zijn mysterieuze en macabere verhalen. Poe was een van de eerste Amerikaanse beoefenaars van het korte verhaal en wordt ook beschouwd als de uitvinder van het detective fictiegenre. Verder droeg hij ook bij aan het opkomende sciencefictiongenre. Hij was de eerste bekende Amerikaanse schrijver die probeerde om met schrijven alleen geld te verdienen, wat leidde tot een financieel moeilijk leven.
(Lees verder in het wikiboek Edgar Allan Poe, meester van het macabere.)
# Amerikaanse literatuur/Creatieve non-fictie

Creatieve non-fictie is een vorm van schrijven waarbij verschillende genres worden vermengd. De term creative nonfiction ontstond begin jaren 1980, maar voorbeelden ervan kunnen al veel vroeger worden teruggevonden, bijvoorbeeld in de 19e-eeuwse persoonlijke essays van Thoreau en Emerson. Creative nonfiction is nauw verwant met The New Journalism uit de jaren 70, waarbij de schrijver over zichzelf als deelnemer en observator in de actie schrijft. In de 21e eeuw is veel van wat er wordt geschreven bewust 'hybridisch', een mengsel van poëzie, essay, journalistiek, natuurbeschrijving, mythe of elke andere combinatie van genres. Bekende Amerikaanse schrijvers van creatieve non-fictieverhalen zijn Edward Abbey (Desert Solitaire, 1968), Barry Lopez (The Raven, 1976), Dorothy Allison (Stubborn Girls and Mean Stories, 2002, introductie bij haar boek Trash), John Crawford (The Last True Story I'll Ever Tell, 2006), Joan Didion (The Year of Magical Thinking, 2005), en Edwige Danticat met haar memoires (Brother, I'm Dying, 2007).
# Amerikaanse literatuur/Dorothy Allison

Dorothy Allison (Greenville (South Carolina), 11 april 1949) is een feministische romanschrijfster, essayiste en dichteres. Haar werk behandelt de thema's van de klassenstrijd, seksueel misbruik, kindermishandeling, feminisme en lesbische liefde. Ze won verschillende prijzen, waaronder een aantal Lambda Literary Awards. Met haar teksten en voordrachten gaf ze een stem aan een grotendeels genegeerd deel van de Amerikaanse samenleving, "the poor white trash" van het Amerikaanse Zuiden. Allison profileert zich ook bewust als een feministische schrijfster.
In 1983 verscheen haar eerste boek, The Women Who Hate Me, een gedichtenbundel. Met haar in 1988 gepubliceerde collectie korte verhalen Trash won ze twee Lambda Awards. Dorothy Allison werd vooral bekend als de auteur van Bastard out of Carolina, een roman over kindermisbruik in een blank arbeidersgezin in South Carolina in de jaren 1950, waarmee ze de National Book Award van 1992 won. De roman is losjes gebaseerd op haar eigen ervaring van misbruik door haar stiefvader en oogstte veel succes. Bastard out of Carolina werd in 1996 verfilmd, net als haar tweede roman, Cavedweller, waarvan in 2004 een filmadaptatie werd gemaakt. De meeste van haar essays, zoals Skin: Talking about Sex, Class and Literature, zijn autobiografisch. Allison schrijft openhartig over haar opvoeding, haar feministisch activisme, haar schrijven en haar seksualiteit.

## Werk

* The Women Who Hate Me: Poems by Dorothy Allison (1983)
* Trash: Short Stories (1988)
* The Women Who Hate Me: Poetry 1980-1990 (1991)
* Bastard Out of Carolina (1992)
* Skin: Talking About Sex, Class and Literature (1994)
* Two or Three Things I Know for Sure (1995)
* Cavedweller (1998)
* She Who (werk in wording sinds 2007)

## Externe link

* (en) Webpagina over Dorothy Allison.
# Amerikaanse literatuur/Confessional poetry 1950-1960

Confessional poetry (Confessionele poëzie) is een poëziestijl die in de Verenigde Staten ontstond in de jaren 1950 en 1960, en wordt omschreven als de poëzie 'van het persoonlijke' of 'het Ik'. De inhoud van confessionele gedichten is autobiografisch en behandelt vaak onderwerpen die in die tijd nog in de taboesfeer zaten, zoals geestesziekte, seksualiteit en zelfmoord.
Confessional poetry wordt geassocieerd met een aantal dichters die de Amerikaanse poëzie na de Tweede Wereldoorlog wilden herdefiniëren: Robert Lowell, Sylvia Plath, John Berryman, Anne Sexton, Allen Ginsberg en W.D. Snodgrass. Enkele belangrijke teksten van deze school zijn Lowells Life Studies, Plaths Ariel, Berrymans The Dream Songs, Snodgrass' Heart's Needle, en Sextons To Bedlam and Part Way Back.

## Bekende werken

Robert Lowells Life Studies was een zeer persoonlijk verslag over zijn leven en familiale banden. Plath en Sexton waren beiden leerlingen van Lowell en zijn werk beïnvloedde hun eigen poëzie. Een van de bekendste gedichten van deze stroming is Daddy van Sylvia Plath. Het heel persoonlijke gedicht, dat gericht is aan haar overleden vader, bevat verwijzingen naar de Holocaust, maar maakt gebruik van een zangerig ritme dat de kinderliedjes uit haar kindertijd oproept. John Berrymans belangrijkste werk was The Dream Songs. Het is samengesteld uit 385 gedichten over het personage Henry en zijn vriend Mr. Bones. Veel van de gedichten bevatten elementen uit zijn eigen eigen leven, zoals het trauma na de zelfmoord van zijn vader.

## Poëziestijl

De confessionele dichters legden niet gewoon hun gevoelens vast op papier; ook de constructie van het gedicht, als weerspiegeling van hun vakmanschap als dichter, was belangrijk voor hen. Daarom besteedden ze in hun gedichten zo veel aandacht aan de versleer.
# Amerikaanse literatuur/Elizabeth Stoddard

Elizabeth Drew Stoddard, geboortenaam Barstow (Mattapoisett, 6 mei 1823 - 1 augustus 1902), was een Amerikaanse dichter en roman­schrijver. Zij was de echtgenote van de dichter, criticus en uitgever Richard Henry Stoddard.
Stoddard is nu het best bekend als de auteur van The Morgesons (1862), de eerste van haar drie romans. Haar andere twee romans zijn Two Men (1865) en Temple House (1867). Stoddard was ook een productief schrijver van korte verhalen, verhalen voor kinderen, gedichten, essays, reisverhalen en journalistieke stukken. Stoddard weigerde zich neer te leggen bij wat in haar tijd traditioneel van een vrouw verwacht werd. Heel haar leven worstelde ze om een evenwicht te vinden tussen deze eisen en wat ze als passionele en intellectuele vrouw zelf met haar leven wilde doen.
# Amerikaanse literatuur/De beste Amerikaanse romans sinds 1900

Een goed startpunt om Amerikaanse romans te gaan lezen (de keuze is immers overweldigend!) is lijstjes van 'The best of' te raadplegen. Een van de grootste Engelstalige uitgevers, Random House, publiceerde in de New York Times van 20 juli 1998 een lijst met de beste 100 Engelstalige romans sinds 1900. Daarin waren volgende Amerikaanse romans opgenomen:
* The Great Gatsby, F. Scott Fitzgerald
* Lolita, Vladimir Nabokov (Russisch/Amerikaans auteur)
* The Sound and the Fury, William Faulkner
* Catch-22, Joseph Heller
* The Grapes of Wrath, John Steinbeck
* An American Tragedy, Theodore Dreiser
* The Heart Is a Lonely Hunter, Carson McCullers
* Slaughterhouse-Five, Kurt Vonnegut
* Invisible Man, Ralph Ellison
* Native Son, Richard Wright
* Henderson the Rain King, Saul Bellow (Canadees)
* Appointment in Samarra, John O'Hara
* U.S.A.-trilogie, John Dos Passos
* Winesburg, Ohio, Sherwood Anderson
* The Wings of the Dove, Henry James
* The Ambassadors, Henry James
* Tender Is the Night, F. Scott Fitzgerald
* Studs Lonigan (trilogie), James T. Farrell
* The Golden Bowl, Henry James
* Sister Carrie, Theodore Dreiser
* As I Lay Dying, William Faulkner
* All the King's Men, Robert Penn Warren
* The Bridge of San Luis Rey, Thornton Wilder
* Go Tell It on the Mountain, James Baldwin
* Deliverance, James Dickey
* The Sun Also Rises, Ernest Hemingway
* The Naked and the Dead, Norman Mailer
* Portnoy's Complaint, Philip Roth
* Pale Fire, Vladimir Nabokov
* Light in August, William Faulkner
* On the Road, Jack Kerouac
* The Maltese Falcon, Dashiell Hammett
* The Age of Innocence, Edith Wharton
* The Moviegoer, Walker Percy
* Death Comes for the Archbishop, Willa Cather
* From Here to Eternity, James Jones
* The Wapshot Chronicle, John Cheever
* The Catcher in the Rye, J.D. Salinger
* Main Street, Sinclair Lewis
* The House of Mirth, Edith Wharton
* The Day of the Locust, Nathanael West
* A Farewell to Arms, Ernest Hemingway
* The Adventures of Augie March, Saul Bellow
* Angle of repose, Wallace Stegner
* Ragtime, E.L. Doctorow
* The Call of the Wild, Jack London
* Tobacco Road, Erskine Caldwell
* Ironweed, William Kennedy
* Sophie's Choice, William Styron
* The Sheltering Sky, Paul Bowles
* The Postman Always Rings Twice, James M. Cain
* The Ginger Man, J.P. Donleavy (Iers/Amerikaans)
* The Magnificent Ambersons, Booth Tarkington
# Amerikaanse literatuur/Emily Dickinson

Emily Dickinson (1830-1886) was een Amerikaanse dichteres, geboren in Amherst, Massachusetts. Met haar unieke, kernachtige teksten wordt zij alom beschouwd als een van de grootste dichters van de Amerikaanse literatuur.

## Leven

Dickinson bracht bijna haar hele leven door in haar geboorteplaats. Haar vader was een prominent advocaat die actief was in burgerlijke zaken. Zijn drie kinderen (Emily, een zoon, Austin, en een andere dochter, Lavinia) hadden dus de gelegenheid om vele voorname bezoekers te leren kennen. Emily Dickinson volgde (onregelmatig) les aan de Amherst Academie gedurende zes jaar, en aan Mount Holyoke Seminary voor een jaar, en leidde in die periode een normaal leven gevuld met vriendschappen, feesten, kerk, en omgang met het huishoudelijk personeel. Voordat ze 30 werd, begon ze zich echter terug te trekken van dorpsactiviteiten en zij verliet haar huis steeds minder. Hoewel ze correspondeerde met veel vrienden, ging ze er op den duur niet meer naartoe. Ze ontvluchtte bezoekers als ze de kans kreeg, en uiteindelijk leefde zij als een kluizenaar in het huis van haar vader. Als volwassen vrouw was ze intens en gevoelig en voelde zich snel uitgeput door emotioneel contact met anderen.
Nog voor haar terugtrekking uit de wereld was Dickinson poëzie beginnen schrijven, en haar creatieve piek lijkt te zijn bereikt in de periode 1858/1862. Ze werd aangemoedigd door de criticus Thomas Wentworth Higginson, haar 'gekozen lezer' en een advocaat die misschien nooit helemaal haar genie heeft begrepen, maar die haar door hun drukke correspondentie op de hoogte hield van wat er buiten Amherst gebeurde. Ook Helen Hunt Jackson moedigde haar aan, overtuigd als zij was dat Emily een groot dichteres was. Toch publiceerde Dickinson slechts een twaalftal gedichten tijdens haar leven. Haar manier van bestaan​​ was blijkbaar bevredigend, zelfs essentieel voor haar. Na haar dood in 1886 ontdekte Lavinia Dickinson meer dan 1000 gedichten in het bureau van haar zus.

## Poëzie

Dickinsons poëzie vertoont overeenkomsten met het werk van de Amerikaanse dichter Walt Whitman (1819-1892). Dickinson schuwt evenmin experimenten en maakt gebruik van het vrij vers en een ongebruikelijke typografie. In haar gedichten over haar eigen belevingswereld streeft zij net als Whitman een lyrische weergave na van het eigen bewustzijn. Ondanks de uitzonderlijke originaliteit van haar werk werden er tijdens haar leven slechts een twaalftal van de bijna achttienhonderd gedichten gepubliceerd. Algemene erkenning van haar werk vond pas plaats in de twintigste eeuw. Tot de uitgave van Thomas Johnson in 1955 werden de gedichten meestal bewerkt in een vorm die de uitgever geschikter voor zijn lezers vond, vaak ook onderverdeeld in categorieën als liefde, vriendschap en natuur. De uitgave van Johnson brak hiermee, door als eerste een vorm te kiezen die dicht bij de originele teksten stond.
# Maatschappijleer/Maatschappijleer 5 vwo/Pluriforme samenleving I

Pluriforme samenleving I
Identiteit en cultuur
VRIJHEIDSDRANG EN ORDENING
| "Een land waar alles in orde, samenhangend en logisch is. Een land dat uit water tevoorschijn is gekomen, dat echt gebouwd is, een land dat voor anker ligt. Een bleek en koud ras, mensen met een karakter geduldig als het water, levens vlak als kanalen." Edmond en Jules de Concourt - 1861 | "Elke krenking die iemand van een tiran te verduren had gehad, verleende hem een burgerrecht in Holland. In drommen kwam men in een land waar de vrijheid haar heugelijke vlag plantte, waar de voortvluchtige godsdienst verzekerd was van respect en veiligheid en van wraak op zijn onderdrukkers." Friedrich Schiller - 1788 |
SCHIKKEN EN PLOOIEN
De Nederlandse cultuur wordt wel omschreven met woorden als poldermodel en pacificatiedemocratie.
Wat wordt hiermee bedoeld?
Wat zei Maxima over de Nederlandse identiteit?
CULTUUR IN DIMENSIES
| grote machtsafstand | kleine machtsafstand |
| individualisme | collectivisme |
| masculiniteit | feminiteit |
| hoge onzekerheidsvermijding | lage onzekerheidsvermijding |
| oriëntatie op de lange termijn | oriëntatie op de korte termijn |
Waar plaats je de Nederlandse cultuur op elk van de vijf bovenstaande dimensies?
* Anonymous is een groep activisten en hackers die websites platleggen van organisaties waar ze het niet mee eens zijn.

## Dit is een voorbeeld van een

    a. dominante cultuur
    b. subcultuur
    c. tegencultuur*
    d. geen van bovenstaande

## Socialisatie vindt vooral plaats via

    a. imitatie*
    b. sancties
    c. sociale controle
    d. vooroordelen

## Nederland en Zweden kun je typeren als landen met een

    a. collectivistische cultuur.
    b. cultuur met een grote machtsafstand.
    c. feminiene cultuur.*
    d. masculiene cultuur.
# Maatschappijleer/Maatschappijleer 5 vwo/Verzorgingsstaat I

Verzorgingsstaat I
Wat is een verzorgingsstaat?
COLLECTIEF BELANG
Nederland is een verzorgingsstaat. Dat betekent ...
Solidariteitsgedachte ...
→ Collectieve goederen:
→ Free rider probleem (collectieve actie):
WRR
De vier V's van de verzorgingsstaat
| V.......... | V.......... |
| V.......... | V.......... |
SOCIALE GRONDRECHTEN
Artikel 19:
Artikel 20:
Artikel 21:
Artikel 22:
Artikel 23:
* BESCHRIJVING

## In een verzorgingsstaat

    a. gaat het om collectieve belangen.
    b. is de solidariteitsgedachte het fundament.
    c. beide beweringen zijn juist.*
    d. beide beweringen zijn onjuist.

## De WRR onderscheidt vier belangrijke functies van de Nederlandse verzorgingsstaat, namelijk

    a. bezuinigen, verzorgen, verheffen en verbinden.
    b. verzekeren, sparen, verheffen en verbinden.
    c. verzekeren, verzorgen, verheffen en verbinden.*
    d. verzekeren, verzorgen, verheffen en nivelleren.

## Naast een goed stelsel van sociale zekerheid wordt in het Scandinavische model veel nadruk gelegd op kinderopvang en onderwijsvoorzieningen.

Dit heeft tot gevolg dat:
    a. de arbeidsparticipatie van vrouwen hoog is.*
    b. de prijs voor arbeid relatief laag is.
    c. beide beweringen zijn juist.
    d. beide beweringen zijn onjuist.
# Maatschappijleer/Maatschappijleer 5 vwo/Verzorgingsstaat II

Verzorgingsstaat II
Waarom werken we?
BEHOEFTEN
Vijf basisbehoeften:
BETEKENIS VAN WERK
Arbeidsethos ...
Schrijf 100 woorden over de geschiedenis van werk. Vanaf de klassieke oudheid tot heden (en misschien de toekomst).
SOCIALE ONGELIJKHEID
Sociale privileges
Sociaal kapitaal
Maatschappelijke positie
* BESCHRIJVING

## Welke bewering is juist?

    a. Door de verzorgingsstaat is de materiële noodzaak om te werken verdwenen.*
    b. In Nederland is werk voor vrijwel alle mensen op de eerste plaats een vorm van zelfrealisatie.
    c. Beide beweringen zijn juist.
    d. Beide beweringen zijn onjuist.
* In de functies van werk zit een logische volgorde. Maslow zegt dat mensen zich pas kunnen richten op een hogere basisbehoefte, als de basisbehoeften op de lagere niveaus al bevredigd zijn.

## Welke volgorde is juist?

    a. Lichamelijke behoeften – Zekerheid – Sociale behoeften – Erkenning en waardering – Zelfrealisatie.*
    b. Zekerheid – Lichamelijke behoeften – Sociale behoeften – Erkenning en waardering – Zelfrealisatie.
    c. Lichamelijke behoeften – Zekerheid – Erkenning en waardering – Sociale behoeften – Zelfrealisatie.
    d. Lichamelijke behoeften – Sociale behoeften – Zekerheid – Erkenning en waardering – Zelfrealisatie.
* Hieronder zie je drie opvattingen over de betekenis van werk:
* I. Arbeid is een noodzakelijk kwaad.
* II. Arbeid is een sociaal grondrecht.
* III. Arbeid is een maatschappelijke plicht.

## Voor welke periode zijn deze vormen van arbeidsethos kenmerkend?

    a. I hoort bij oudheid, II hoort bij de twintigste eeuw, III hoort bij de middeleeuwen.
    b. I hoort bij de middeleeuwen, II hoort bij het heden, III hoort bij de negentiende eeuw.*
    c. I hoort bij de oudheid, II, hoort bij de negentiende eeuw, III hoort bij het heden.
    d I hoort bij de negentiende eeuw, II hoort bij het heden, III hoort bij de twintigste eeuw.
# Maatschappijleer/Maatschappijleer 5 vwo/Verzorgingsstaat III

Verzorgingsstaat III
Wat gebeurt er op de arbeidsmarkt?
VRAAG & AANBOD
De beroepsbevolking
→ alle personen ...
Werkloosheid, overspannen arbeidsmarkt en volledige werkgelegenheid. Wat is wat?
WERKLOOSHEID
Werkloos?
→ Frictiewerkloosheid
→ Seizoenswerkloosheid
→ Conjuncturele werkloosheid
→ Structurele werkloosheid
VERANDERINGEN
→ Verdwijnen en opkomst van bedrijfstakken
→ Digitalisering
→ Flexibilisering
→ Globalisering
* BESCHRIJVING

## VRAAG

    a.
    b.
    c.
    d.