OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Vlier

Vlier (Sambucus) is een geslacht van snelgroeiende heesters of kleine bomen uit de Muskuskruidfamilie. In de lente dragen ze tuilen van witte of crèmekleurige bloemen, gevolgd door kleine rode, blauwachtige of zwarte vruchten. Ook komt er een vlier met paars blad en roze bloemen voor. Daarnaast zijn er de volgende rassen speciaal voor de productie van bessen met een hoog kleurstofgehalte: 'Skondol', 'Samyl', 'Sampo', 'Mammut' en 'Haschberg'.

## Soorten

Wereldwijd kent het geslacht 25 soorten, waarvan er drie in Nederland en België voorkomen:
* Gewone vlier (Sambucus nigra)
* Kruidvlier (Sambucus ebulus)
* Peterselievlier (Sambucus nigra laciniata)
* Trosvlier of Bergvlier (Sambucus racemosa)

## Waardplant

Dit geslacht is waardplant voor onder andere:
* Anania coronata (Gewone coronamot)
* Epagoge grotiana
* Udea prunalis (Grijze kruidenmot)

## Medisch gebruik

Thee van de bladeren werkt bloedreinigend. Thee van de bloemen versterkt de afweer. Gekookte bessen versterken de stofwisseling en worden ingezet tegen ischias en reuma. Vlierbessensiroop is goed voor de keel bij een verkoudheid. Het helpt de koorts te onderdrukken bij griep.
Gekneusde bladeren bijeengebonden boven een deur of raam houden muggen op afstand. Kransen van vliertakken legt men over de hoofden van paarden om lastige vliegen op afstand te houden.

## Gebruik in de keuken

Zowel bloemen als bessen worden gebruikt voor het maken van wijn; de bessen worden ook verwerkt tot jenever en jam of gelei. Ook worden de bessen gebruikt voor het verven. De bessen kunnen beter niet rauw gegeten worden aangezien ze licht giftig zijn. Ze bevatten de naar dit geslacht genoemde stof sambunigrine, die door koken onschadelijk wordt gemaakt. Van de bloemschermen kunnen vlierbloesembeignets worden gemaakt, een toetje. Hiervoor moeten deze in een beslag worden gedoopt en daarna in ruim vet goudbruin worden gebakken. Vlierbloesem laat men even trekken in water en gefilterd kan men daarvan een limonade maken die verfrissend en zweetafdrijvend werkt, ook bij verkoudheden. Dit kan ook met de jonge scheuten in de periode van Sint Jan (24 juni) die op dat moment het krachtigst zijn. Vlierbessen worden altijd gekookt, ze bevatten veel vitamines. Ze geven een pittige smaak bij het toevoegen aan kruisbessenjam. Men kan ook van vlier zelf een sterke jam maken, of siroop en bollen. Gezeefd is deze siroop het huismiddel tegen keel- en buikpijn. In Beerse wordt graanjenever op basis van vlierbessensap gebotteld, het Beers Vlierke. Deze streekdrank heeft een zoete smaak. En in Lommel bestaat een likeur op basis van vlierbessen, Klotsenbos genaamd.

## Bijgeloof

Aan de bloesem van de vlier worden voorspellende krachten toegeschreven. In Midden-Europa hangen jonge meisjes in de nacht van eenentwintig juni een bloeiende vlierbloesem achter het bed. Hierdoor zal hun toekomstige echtgenoot zich in hun droom openbaren.

## Symbiose

De vlier is de favoriete gastheer van de Judasoor. De bessen zijn een belangrijke bron van voedsel voor veel vogels.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Vlieszaad

Vlieszaad (Corispermum) is een geslacht uit de Amarantenfamilie (Amaranthaceae). Het geslacht telt zo'n 130 soorten.

## Nog niet beschreven

* Smal vlieszaad (Corispermum intermedium)
* Corispermum americanum
* Corispermum declinatum
* Corispermum elongatum
* Corispermum hyssopifolium
* Corispermum leptopterum
* Corispermum navicula
* Corispermum nitidum
* Corispermum pacificum
* Corispermum pallidum

## Externe links

* Corispermum L.
* Flora of North America
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Blauwe zegge

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Cypergrassen (Cyperaceae) Geslacht: Zegge Soort: Carex panicea |
| Wortel: | Heeft wortelstokken met uitlopers. |
| Stengel/Tak: | De gladde stengels zijn stomp driekantig. |
| Blad: | De 2-6 mm brede bladeren zijn blauwgroen, waarvan de onderste bladscheden lichtbruin of soms enigszins roze zijn. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April tot mei. Bruinwit. De 1-3 cm lange, rechtopstaande vrouwelijke aren zijn losbloemig. De bloem heeft drie stempels. De schutbladen zijn veel korter dan de bloeiwijze. Het onderste schutblad heeft een 1-2 cm lange schede. Bovenaan de bloemstengel zit één mannelijke aar. Het 3-4 mm lange, gladde, opgeblazen urntje is geelgroen en kleurt later donkerbruin. Het urntje is een soort schutblaadje dat geheel om de vrucht zit. |
| Vrucht: | De vrucht is een bolvormig tot eirond, 3-4 mm lang nootje met drie nerven en een korte, dikke, bruine snavel. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-40 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselarme tot matig voedselrijke grond. Zon Water ○-◑ ≈-∼ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Kensoort voor het blauwgrasland (Cirsio dissecti-Molinietum). |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Blauwe zegge? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
| | | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Blauwgras

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant is in Nederland voor het laatst gezien in het wild in 1986. De soort komt nog wel elders in Europa voor, zoals in Noord-Ierland, Duitsland en België. Blauwgras wordt gekweekt en in siertuinen aangeplant, vaak in rotstuintjes.
| Alle families? | Familie: Grassen (Poaceae) Geslacht: Sesleria Soort: Sesleria albicans |
| Geschikt als/voor: | Plant voor rotstuinen. |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | De plant vormt korte wortelstokken (rizomen). |
| Blad: | De bladeren hebben een ruwe rand. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April tot mei. Blauwachtig gekleurde aren. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 5-50 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkrijk Zon Water ○ ≁-– |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Blauwgras? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Blauwspar

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Deze soort kan zelfs groeien in bodems die tot meer dan 50 cm diep blijvend zijn bevroren, maar blijft dan wel zeer laag.
| Alle families? | Familie: Dennen (Pinaceae) Geslacht: Spar Soort: Picea pungens |
| Blad: | De bladeren zijn naaldvormig, 1,5-3 cm lang, ruitvormig op dwarsdoorsnede en hebben een scherpe punt. De naalden zijn dof grijsgroen tot glimmend blauwgrijs. |
| Groenblijvend. | Deze plant is groenblijvend en/of winterhard. |
| Vrucht: | De slanke cilindrische kegels hangen aan de takken en zijn 6-12 cm lang. In gesloten toestand zijn de kegels 2 cm en in open toestand 4 cm breed. De dunne papierachtige schubben zijn 2-2,4 cm lang en hebben een golvende rand. De kegels zijn roodachtig tot violet en kleuren bij het rijp worden lichtbruin. Vijf tot zeven maanden na bevruchting zijn de kegels rijp. De zwarte zaden zijn 3-4 mm lang en hebben een tere lichtbruine vleugel. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 2500-3000 cm. |
| Gebruik: | De blauwspar is in siertuinen door de grijsblauwe naalden een van de meest aangeplante coniferen. Er bestaan zeer veel cultivars die speciaal zijn geselecteerd op blauwe naalden. Sommige cultivars zijn langzaam groeiende dwergvormen die vooral geschikt zijn voor kleine tuinen. De blauwspar wordt ook gebruikt als kerstboom, maar is door de scherpe naalden minder geschikt voor gezinnen met kinderen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Blauwspar? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bleek bosvogeltje

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Het bleek bosvogeltje onderscheidt zich van het wit bosvogeltje door de veel bredere bladeren.
| Alle families? | Familie: Orchideeën (Orchidaceae) Geslacht: Bosvogeltje Soort: Cephalanthera damasonium |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | Vormt uitlopers. |
| Blad: | Twee of drie groengele tot lichtgroene bladeren. De onderste zijn eirond tot eirond-lancetvormig. Daarboven zitten één of meer schutbladeren (bracteeën). |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot juni. Geelachtig wit. De bloemen zijn bijna niet of slechts voor een korte tijd geopend. |
| Vrucht: | De vrucht is een doosvrucht. Het zaad is zeer fijn (stofzaad). |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkrijk Zon ◑ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bleek bosvogeltje? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | Zie vermeerderwijze. De plant is cleistogamisch (zelfbevruchting in een ongeopende bloem). | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Blauwe waterereprijs

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant komt voor in ondiep, stromend water en langs het water op natte, voedselrijke grond.
| Alle families? | Familie: Weegbree (Plantaginaceae) Geslacht: Ereprijs Soort: Veronica anagallis-aquatica |
| Stengel/Tak: | Heeft een groene of soms roodachtige, meestal iets vierkantige stengel. |
| Blad: | De 12 cm lange en 4 cm brede, langwerpige tot lancetvormige bladeren zijn meer bovenaan de stengel halfstengelomvattend. De onderste bladeren hebben en korte steel. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot de herfst. Lila tot blauw. 4-7 mm grote bloemen. In de keel van de bloem zitten paarse adertjes. De spitse schutbladen zijn lintvormig. De kelkslippen zijn eirond tot lancetvormig. De breder dan hoge kroonbuis is veel korter dan 2 mm. De steel van de bloem maakt na de bloei een scherpe hoek met de as van de tros, die in de oksels van de bovenste bladeren zitten. |
| Vrucht: | De 2,5-4 mm grote vrucht is een opgezwollen, eironde tot rondachtige, zwak ingesneden doosvrucht, die rechtopstaande kelkslippen heeft. De achtergebleven stijl is 1,5-2,5 mm lang. Het zaad is kleiner dan 0,5 mm. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 15-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselrijk Zon Water ● ≈ - ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Blauwe waterereprijs? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 4-5 | | | | 1/2/O | | | | |
| | | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Blechnum

Blechnum is een geslacht met ongeveer 150 tot 220 soorten terrestrische varens uit de Dubbellooffamilie (Blechnaceae).

## Soorten

In België en Nederland is er slechts één soort die in de natuur voorkomt:

## Naamgeving en etymologie

* Er zijn meer dan twintig synoniemen.
* Engels: Deer Ferns, Hard Ferns
* De botanische naam Blechnum komt van het Griekse 'blechnon', een oude naam voor 'varen'.

## Kenmerken

Blechnum-soorten zijn overwegend kruidachtige, overblijvende planten met een korte, rechte wortelstok met schubben. Ook de bladsteel is geschubd. Enkele tropische soorten kunnen uitgroeien tot boomvarens.
De bladen of veren zijn meestal enkelvoudig geveerd, zelden meer. Er is dikwijls een duidelijk verschil tussen fertiele en steriele bladen.
De sporenhoopjes liggen als lange streepjes naast de bladnerven op de onderzijde van de bladen en zijn afgedekt met een eveneens langwerpig dekvliesje dat naar de bladnerf opengaat.

## Voorkomen

Blechnum-soortens komen wereldwijd voor, maar zijn vooral te vinden in tropische streken uit het zuidelijk halfrond: Zuid-Amerika, Zuid-Azië, Afrika en Oceanië.
Slechts enkele soorten komen ook in gematigde streken voor, zoals Blechnum penna-marina, die voorkomt tot in Kaap Hoorn (Chili) en daarmee de meest zuidelijk voorkomende varensoort is. Het Dubbelloof komt voor tot in IJsland.

## Externe links

* Flora of North America: beschrijving
* Checklist of World Ferns: soortenlijst

## Bronnen

* Ruud van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten, ISBN: 90-01-58344-X
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bleek schildzaad

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Kruisbloemen (Brassicaceae) Geslacht: Schildzaad Soort: Alyssum alyssoides |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Blad: | De 0,5-3 cm lange bladeren zijn lancetvormig en de onderste omgekeerd-eivormig. De witachtige onderzijde van het blad is dicht bezet met sterharen en de bovenzijde is dun behaard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April tot juni. Lichtgele, bij het einde van de bloei wit verblekende bloemen. De kroonbladen zijn 2,5-4 mm lang. De zeer smalle kelkbladeren zijn 2-3 mm lang. De bloem heeft zes meeldraden en bij de twee korte meeldraden zitten klieren. De bloeiwijze is een tros met twintig tot vijftig bloemen. |
| Vrucht: | De behaarde, 3-4,5 mm lange, op doorsnee bijna ronde vrucht is een hauw met vier, afgeplatte zaden. De vrucht is aan de randen afgeplat en bol op de plaats van de zaden. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 5-30 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkrijk Zon Water ● - ◑ ≁ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bleek schildzaad? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
| | | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Blauwe winde

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Winde (Convolvulaceae) Geslacht: Dagwinde Soort: Ipomoea purpurea |
| Geschikt als/voor: | klimplant. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot september. Paars-blauwe bloemen met witte keel die in de morgen vol open staan. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± <200 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedzaam. Zon Water ○ - ◑ ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Blauwe winde? |
| Maan(d) | Werk | LT | PA |
| 4/5 | Zie zaaitijd. In april zaaien onder glas of half mei rechtstreeks. | 1 | |
| 5 | Zie (uit)planten. Voorzaai uitplanten. | | 25 |
| 10 | Verzorgen: Vorstgevoelig, dus beschermen. | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Blauwe zeedistel

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De wortel werd en wordt voor medicinale doeleinden gebruikt.
| Alle families? | Familie: Schermbloemen (Apiaceae) Geslacht: Kruisdistel Soort: Eryngium maritimum |
| Blad: | De bladeren zijn grijsgroen en voorzien van een waslaagje. Het blad is stekelig getand. De ronde wortelbladeren zijn drie- tot vijflobbig. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot augustus. Blauwachtige of witte bloemen, die in hoofdjes zitten. Per plant komen een tot vier hoofdjes voor. Het omwindsel bestaat uit schutbladen die drie lange tanden hebben. De kelkbladen zijn 4-5 mm lang en langer dan de kroonbladen. De helmdraden zijn diepblauw. |
| Vrucht: | De vrucht is een tweedelige, 5-7 mm lange splitvrucht met eenzadige dopvruchtjes. De vruchten zijn bedekt met smalle, spitse schubben. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Zand/Zuur. Zon Water ● ≁ |
| Gebruik: | De jonge scheuten zijn eetbaar. De wortel is ook gebruikt als een afrodisiacum. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Blauwe zeedistel? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
| | | | | | Z | | | |
Sjabloon:Wiktionaryionary
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Blauweregen

Blauweregen (Wisteria) is een geslacht uit de Vlinderbloemenfamilie en bestaat uit een tiental houtige slingerplanten die van oorsprong voorkomen in de Verenigde Staten, China, Korea en Japan. Ze kunnen zowel linkswindend (bijvoorbeeld de Chinese blauweregen) of rechtswindend zijn (bijvoorbeeld de Japanse blauweregen). Deze planten kunnen tot 20 meter hoog klimmen en tot 10 meter breed worden en worden vrij vaak als sierplant aangeplant.

## Nog niet beschreven

* Wisteria brachybotrys
* Wisteria floribunda - Japanse blauweregen
* Wisteria frutescens - Amerikaanse blauweregen
* Wisteria japonica
* Wisteria macrostachya
* Wisteria venusta
* Wisteria villosa
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Controle/Toets/Printversie

Hieronder vind je een toets die je kunt invullen om te controleren of je de stof uit hoofdstuk 2 goed begrijpt. Veel succes!
1. Wat is het verschil tussen jp en jr? a. jp kan alleen worden gebruikt als het label waarnaar gesprongen wordt dichtbij is, jr kan altijd worden gebruikt. b. jr kan alleen worden gebruikt als het label waarnaar gesprongen wordt dichtbij is, jp kan altijd worden gebruikt. c. jp zorgt ervoor dat de uitvoering van het programma doorgaat als de subroutine klaar is, jr doet dat niet. d. jr zorgt ervoor dat de uitvoering van het programma doorgaat als de subroutine klaar is, jp doet dat niet.
2. Met welke instructie ga je terug uit een subroutine (die gemaakt is met call)?
3. Wanneer is de zero-vlag aan? a. Als de vorige berekening uitkwam op een getal kleiner dan 0. b. Als er niets op de stack ligt. c. Als de vorige berekening uitkwam op 0. d. Als er nog geen instructie uitgevoerd is.
4. Welke instructie kun je gebruiken om makkelijk een for-loop te maken?
5. Welk register moet je als teller gebruiken bij de for-loop, als de instructie van de vorige vraag wordt gebruikt?
Er zijn verschillende voorwaarden om te gebruiken bij het springen. Geef bij de volgende vragen steeds de voorwaarde in die voldoet aan de gegeven omschrijving.
6. Voert de actie alleen maar uit, als de Zero-vlag 1 is.
7. Voert de actie alleen maar uit, als de Zero-vlag 0 is.
8. Voert de actie alleen maar uit, als de Carry-vlag 1 is.
9. Voert de actie alleen maar uit, als de Carry-vlag 0 is.
Zie voor de volgende twee vragen het volgende programma. Vul de standaardcode zelf aan.
10. Wat is de waarde van het register a, als dit programma afgelopen is?
11. Wat is de waarde van het register a, als dit programma afgelopen is?
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Extra

In dit hoofdstuk vind je nog tips om het programmeren beter en sneller te laten gaan.
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Controle/Het register f

Uit het hoofdstuk Registers ken je al het register f. Dit register is echter anders dan de andere registers die je al kent; je kunt het niet rechtstreeks wijzigen.

## De opbouw van het register f

Hieronder zie je een schema hoe het f-register in elkaar zit. De bovenste rij geeft het nummer van de bit, de onderste rij geeft de functie. Iedere kolom in de tabel is een vlag; zo'n vlag is een bit in het register f.
| 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | 0 |
| Sign | Zero | - | Half-carry | - | Parity-overflow | Add-subtract | Carry |
Er zijn twee vlaggen die nu voor ons van belang zijn. Als een vlag 1 is (ook wel set genoemd; 0 heet ook wel reset), betekent dit het volgende.

### Zero

De vorige berekening had als uitkomst 0. Ofwel, als de processor een berekening uitvoert (bijvoorbeeld met add of sub) waarbij de uitkomst 0 is, dan zorgt hij ervoor dat deze vlag set wordt.

### Carry

De vorige berekening had een uitkomst die groter was dan wat er in het register paste. Zie het volgende voorbeeld. Tel de (binaire) getallen 1101 en 1000 op. Het resultaat is 10101. Ofwel, er is één bit meer nodig om het antwoord op te slaan. Het resultaat van deze bewerking wordt dan 0101 en de Carry-vlag wordt 1 gemaakt. Als een aftreksom een antwoord kleiner dan nul opleverde, gaat de Carry-vlag ook aan. Wil je de Carry-vlag 1 maken, dan gebruik je de instructie scf (Set Carry Flag) Wil je de Carry-vlag veranderen (dus 1 wordt 0 en omgedraaid), dan gebruik je de instructie ccf.
* Wijzigen van f Zoals hierboven gezegd is, kun je f niet zomaar wijzigen:
* ld f, 5
* werkt bijvoorbeeld niet. Je kunt wel af aanpassen, f verandert dan mee. Denk eraan dat de vlaggen dan dus weg zijn.
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Controle/Toets

Hieronder vind je een toets die je kunt invullen om te controleren of je de stof uit hoofdstuk 2 (Controle) goed begrijpt. Veel succes!
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Gebruikersvariabelen

Gebruikers van de rekenmachine kunnen variabelen aanmaken van verschillende typen. In Assembly is het mogelijk om deze gebruikersvariabelen aan te maken, te lezen en te verwijderen. In dit hoofdstuk leer je hoe dit moet. In dit hoofdstuk gaat het voornamelijk over AppVars, een soort gebruikersvariabele die het nuttigst is om gegevens in op te slaan, en waar de gebruiker zelf niet aan kan komen (maar hij kan ze wel verwijderen). Kijk maar eens in [2ND][MEM] > Mem Mgmt/Del... > AppVars... In veel paragrafen wordt er wel kort uitgelegd hoe andere soorten variabelen kunnen worden aangemaakt.
In dit boek spreken we overigens over gebruikersvariabelen in plaats van gewoon variabelen, om ze te onderscheiden van variabelen in een Assembly-programma.
# Programmeren in TI-83+ Assembly/Controle/Loops

Met behulp van de voorwaarden is het mogelijk om loops te maken. Een loop (in het Nederlands lus) is een serie instructies die bepaalde opdrachten meerdere keren uitvoert. Hoeveel keer precies hangt af van het soort loop.

## De While-loop

De While-loop bouwen we door eerst te kijken hoe je deze in woorden zou uitdrukken. Stel je een While-loop voor: While a=0
* Als a niet gelijk is aan 0, spring naar het einde van de loop.
* Voer bepaalde instructies uit.
* Ga nu terug naar het begin.
* Deze instructies worden uitgevoerd als a een keer niet gelijk is aan 0 geweest.
Dit kan als volgt worden omgezet in Assembly-code:
Bij While-loops moet je oppassen voor oneindige loops. Zie het volgende voorbeeld:
Dit zorgt voor een probleem: a blijft natuurlijk 0, omdat er in de instructies binnen de While-loop niets mee gebeurt. Het resultaat is bekend: het enige wat hiertegen nog kan worden gedaan, is de batterijen uit de rekenmachine halen.

## De For-loop

De For-loop is een loop waarbij het aantal keren herhalen van te voren bekend is. Het is eigenlijk een speciaal soort While-loop, namelijk een While-loop waarbij bij iedere cyclus een teller ééntje verhoogd wordt. De voorwaarde is hierbij een controle of de teller een bepaald getal is. Bijvoorbeeld: je wilt een instructie vijf keer uitvoeren.
Dit is goede code, maar hij kan wellicht beter. Het is immers niet handig om a te gebruiken voor de teller, aangezien dit ook het rekenregister is. Het is dus beter om b te gebruiken. Maar dan is het niet mogelijk een cp te gebruiken, aangezien dit alleen bij a kan. dec kan wél bij b gebruikt worden. Deze set de zero-vlag als het resultaat 0 is. Om het gebruik van dec mogelijk te maken, is het dus nodig om de teller steeds te verlagen, in plaats van hem te verhogen. Je begint bijvoorbeeld bij 5, en telt dan af tot 0. Als de teller 0 is, dan spring je uit de loop. Dit gaat dus als volgt.
Of, korter:

## Opdracht

Pas de opdracht van paragraaf 1 van dit deel aan, en gebruik nu een for-loop.
Een mogelijk antwoord zie je hier. Vul de standaardcode zelf aan. Deze oplossing is nog niet getest!