# Basiskennis chemie/Classificatie van stoffen/Periodiek Systeem Elementen

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

# Atomen rangschikken
## Orde in de chaos

Vergelijking tussen Mendelev's voorspelling in 1871 en de eigenschappen van gallium en germaninium :
| Eigenschap | Gallium | Gallium | Germanium | Germanium |
| Eigenschap | Voorspelling | Gemeten | Voorspelling | Gemeten |
| Atoomgewicht | ~68 | 69.723 | 72.64 | 72.59 |
| Dichtheid (g/cm$^3$) | 5.9 | 5.904 | 5.5 | 5.35 |
| Smeltpunt (°C) | laag | 29.767 | hoog | 947 |
| Kleur | | | grijs | grijs |
| oxide type | | | Vuurvast dioxide | vuurvast dioxide |
| Formule van het oxide | ${\ce {M2O3}}$ | ${\ce {Ga2O3}}$ | ${\ce {MO2}}$ | ${\ce {GeO2}}$ |
| Dichtheid van het oxide (g/cm$^3$) | 5.5 | 5.88 | 4.7 | 4.7 |
| Type van het hydroxide | amfoteer | amfoteer |
| Type oxide | | | zwak basisch | zwak basisch |
| Formule van het chloride | | | ${\ce {MCl4}}$ | ${\ce {GeCl4}}$ |
| Kookpunt van het chloride (°C) | | | < 100 | 86 (${\ce {GeCl4}}$) |
| Dichtheid van het chloride (g/cm$^3$) | | | 1.9 | 1.9 |

## Het periodiek systeem

Het blijkt dat als de verschillende atoomsoorten worden gerangschikt in een tabel op volgorde van hun kernlading of, wat ook vaak gezegd wordt, atoomnummer van linksboven naar rechtsonder met rijen van bepaalde lengte dan vormen de atoomsoorten in de kolommen families met gelijksoortige eigenschappen. De tabel heet het periodiek systeem der elementen (PS).

## Het huidige periodiek systeem

| | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen |
| | 1 Ia | | | | | | | | | | | | | | | | | 18 0 |
| 1 | 1 H | 2 IIa | | | | | | | | | | | 13 IIIa | 14 IVa | 15 Va | 16 VIa | 17 VIIa | 2 He |
| 2 | 3 Li | 4 Be | | | | | | | | | | | 5 B | 6 C | 7 N | 8 O | 9 F | 10 Ne |
| 3 | 11 Na | 12 Mg | 3 IIIb | 4 IVb | 5 Vb | 6 VIb | 7 VIIb | 8 VIIIb | 9 VIIIb | 10 VIIIb | 11 Ib | 12 IIb | 13 Al | 14 Si | 15 P | 16 S | 17 Cl | 18 Ar |
| 4 | 19 K | 20 Ca | 21 Sc | 22 Ti | 23 V | 24 Cr | 25 Mn | 26 Fe | 27 Co | 28 Ni | 29 Cu | 30 Zn | 31 Ga | 32 Ge | 33 As | 34 Se | 35 Br | 36 Kr |
| 5 | 37 Rb | 38 Sr | 39 Y | 40 Zr | 41 Nb | 42 Mo | (43) Tc | 44 Ru | 45 Rh | 46 Pd | 47 Ag | 48 Cd | 49 In | 50 Sn | 51 Sb | 52 Te | 53 I | 54 Xe |
| 6 | 55 Cs | 56 Ba | * | 72 Hf | 73 Ta | 74 W | 75 Re | 76 Os | 77 Ir | 78 Pt | 79 Au | 80 Hg | 81 Tl | 82 Pb | 83 Bi | 84 Po | 85 At | 86 Rn |
| 7 | 87 Fr | 88 Ra | ** | (104) Rf | (105) Db | (106) Sg | (107) Bh | (108) Hs | (109) Mt | (110) Ds | (111) Rg | (112) Cn | (113) Nh | (114) Fl | (115) Mc | (116) Lv | (117) Ts | (118) Og |
| *Lanthaniden | *Lanthaniden | *Lanthaniden | 57 La | 58 Ce | 59 Pr | 60 Nd | (61) Pm | 62 Sm | 63 Eu | 64 Gd | 65 Tb | 66 Dy | 67 Ho | 68 Er | 69 Tm | 70 Yb | 71 Lu |
| **Actiniden | **Actiniden | **Actiniden | 89 Ac | 90 Th | 91 Pa | 92 U | (93) Np | (94) Pu | (95) Am | (96) Cm | (97) Bk | (98) Cf | (99) Es | (100) Fm | (101) Md | (102) No | (103) Lr |
De kolommen van het PS heten groepen, genummerd van 1 tot en met 18, en de rijen, heten periodes, genummerd van 1 tot en met 7. De groepen 1,2,13,..,18 heten hoofdgroepen en de groepen 3,..,12 overgangsmetalen.

## Speciale namen
### Alkalimetalen

    De elementen in groep 1, behalve waterstof. Als metaal reageren deze elementen allemaal heftig tot zeer heftig met water onder vorming van een loog.

### Aardalkalimetalen

    Deze elementen staan in groep 2. Ze reageren ook met water, maar minder heftig dan hun buren in groep 1 in dezelfde periode.

### Halogenen

    De naam van deze groep betekent "zoutvormers". De bekendste vertegenwoordiger is chloor, dat als chloride deel uitmaakt van keukenzout.

### Edelgassen

    De laatst ontdekte groep in het periodiek systeem. De atomen van deze elementen hebben allemaal een volle of voorlopig volle valentieschil. Hierdoor reageren ze allemaal niet of met grote moeite met andere elementen.

### Lanthaniden

    De extra elementen in groep 3 in periode 6

### Actiniden

    De extra elementen in groep 3 in periode 7

## Het Periodiek systeem in 1869

In onderstaand periodiek systeem zijn de molaire massa's vermeld met de nauwkeurigheid zoals die in 1869 bekend was, op één decimaal. Hoewel de rode draad wel de oplopende molaire massa is, geven de rode vakjes aan waar Mendelejev de moed had te volgorde om te draaien om de eigenschappen van de elementen op de juiste wijze te rangschikken.
Van de groen aangegeven elementen zijn door Mendelejev goede voorspellingen van de eigenschappen gedaan.
| | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. |
| | 1 Ia | | | | goede voorspelling | goede voorspelling | goede voorspelling | | | | | | 18 0 |
| 1 | H 1.0 | 2 IIa | | | omgewisseld ivm eigenschappen | omgewisseld ivm eigenschappen | omgewisseld ivm eigenschappen | | | | | | 13 IIIa | 14 IVa | 15 Va | 16 VIa | 17 VIIa |
| 2 | Li 6.9 | Be 9.0 | | | | | | | | | | | B 10.8 | C 12.0 | N 14.0 | O 16.0 | |
| 3 | Na 23.0 | Mg 24.3 | 3 IIIb | 4 IVb | 5 Vb | 6 VIb | 7 VIIb | 8 VIIIb | 9 VIIIb | 10 VIIIb | 11 Ib | 12 IIb | Al 27.0 | Si 28.1 | P 31.0 | S 32.1 | Cl 35.5 |
| 4 | K 39.1 | Ca 40.1 | | Ti 45.0 | V 50.9 | Cr 52.0 | Mn 54.9 | Fe 55.9 | Co 58.9 | Ni 58.7 | Cu 63.6 | Zn 65.4 | | | As 74.9 | Se 79.0 | Br 79.9 |
| 5 | Rb 85.5 | Sr 87.6 | Y 88.9 | Zr 91.2 | Nb 92.9 | Mo 95.9 | | Ru 101.1 | Rh 102.9 | Pd 106.4 | Ag 107.9 | Cd 112.4 | In 114.8 | Sn 118.7 | Sb 121.8 | Te 127.6 | I 126.9 |
| 6 | Cs 132.9 | Ba 137.3 | * | | Ta 180.9 | W 183.9 | | Os 190.2 | Ir 192.2 | Pt 195.1 | Au 197.0 | Hg 200.6 | Tl 204.4 | Pb 207.2 | Bi 209.0 | | |
| 7 | | | ** | | | | | | | | | | | | | | |
| *Lanthaniden | *Lanthaniden | *Lanthaniden | La 138.9 | Ce 140.1 | | | | Sm 150.4 | | | Tb 159.9 | | | Er 167.3 | | | |
| **Actiniden | **Actiniden | **Actiniden | | Th 232.0 | | U 238.0 | | | | | | | | | | | |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
* ↑ Greenwood and Earnshaw, p. 217.
* ↑ Winkler, Clemens (1887). Mittheilungen über des Germanium. Zweite Abhandlung. J. Prak. Chemie 36 (1): 177–209. DOI: 10.1002/prac.18870360119. Geraadpleegd op 20 augustus 2008.