OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fourieranalyse/Complexe Fourierreeks

Men kan de fourierreeks zoals gedefinieerd in het vorige hoofdstuk op elegante wijze weergeven mbv. complexe e-machten. Er geldt immers:
    $\,{\tilde {f}}(x)=a_{0}+\sum _{n=1}^{\infty }(a_{n}\cos(nx)+ib_{n}\sin(nx))=\sum _{n=-\infty }^{\infty }\alpha _{n}e^{-inx}$,
waarin:
    $\,\alpha _{0}=a_{0}$,
    $\,\alpha _{n}={\frac {1}{2}}(a_{n}+b_{n}i)$
en
    $\,\alpha _{-n}={\overline {\alpha _{n}}}$

### Orthonormale functies

In plaats van sinussen en cosinussen treden hier de complexe e-machten $\,e^{inx}$ op als orthogonaal stelsel. Er geldt:
    ${\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }e^{imx}e^{inx}dx=\delta _{mn}$.
Het stelsel is dus zelfs orthonormaal m.b.t. het inproduct:
    $\langle f,g\rangle ={\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }f(x)g(x)dx$.
Voor de coëfficiënten geldt dus:
    $\,\alpha _{n}={\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }f(x)e^{inx}dx$
# Frans/Leçon 1 (NL)

    <<< Leçon 1
    Voor de inhoudstafel zie Frans/Inhoud
Deze pagina is bedoeld om woorden die geleerd zijn in Frans/Leçon 1 vlot in omgekeerde richting te vertalen. Alle links op Frans/Woorden na Leçon 1 (NL) wijzen uiteraard hierheen t.v.v. de gebruiksvriendelijkheid.
# Fourieranalyse/Fourierreeks

Is er een systematische manier om een periodieke functie f (voor het gemak kiezen we de periode 2π) te benaderen door een goniometrische reeks, dwz. een reeks van de vorm:
    $\,{\tilde {f}}(x)=a_{0}+a_{1}\cos(x)+b_{1}\sin(x)+a_{2}\cos(2x)+b_{2}\sin(2x)+...=a_{0}+\sum _{n=1}^{\infty }(a_{n}\cos(nx)+b_{n}\sin(nx))$.
We zullen ervan uitgaan dat de functie f integreerbaar is.
De coëfficiënten zijn bepaald door de eis dat de afstand
    $\,\|f-{\tilde {f}}\|={\sqrt {{\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }(f(x)-{\tilde {f}}(x))^{2}dx}}$
tussen f en de reeks zo klein mogelijk is.
Deze norm is geïnduceerd door het inproduct:
    $\langle f,g\rangle ={\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }f(x)g(x)dx\,$.
Ten opzichte van dit inproduct vormen de sinussen en cosinussen (de constante wordt als cos(0x) opgevat) een orthogonaal stelsel, zodat de reeks gevonden wordt door orthogonale projectie van f op de afzonderlijke sinussen en cosinussen.

## Orthogonaliteit

Voor m, n = 1, 2, ... geldt:
(de constante functie is orthogonaal met sinussen en cosinussen)
    ${\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }\sin(mx)dx=0\,$
    ${\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }\cos(mx)dx=0\,$
(verschillende sinussen zijn onderling orthogonaal)
    ${\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }\sin(mx)\sin(nx)dx={\begin{matrix}{\frac {1}{2}}\end{matrix}}\delta _{mn}\,$
(verschillende cosinussen zijn onderling orthogonaal)
    ${\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }\cos(mx)\cos(nx)dx={\begin{matrix}{\frac {1}{2}}\end{matrix}}\delta _{mn}\,$
(sinussen en cosinussen zijn onderling orthogonaal)
    ${\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }\sin(mx)\cos(nx)dx=0\,$

## Orthogonale projectie

Omdat de sinussen en cosinussen orthogonaal zijn, worden de coëfficiënten gegeven door:
    $a_{0}=\langle f,1\rangle ={\frac {1}{2\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }f(x)dx\,$
en voor n>0:
    $a_{n}={\frac {\langle f,\cos(nx)\rangle }{\langle \cos(nx),\cos(nx)\rangle }}=2\langle f,\cos(nx)\rangle ={\frac {1}{\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }f(x)\cos(nx)dx$
en analoog:
    $b_{n}={\frac {1}{\pi }}\int _{-\pi }^{\pi }f(x)\sin(nx)dx\,$

## Fourierreeks

De reeks met boven gedefinieerde coëfficiënten heet de fourierreeks van de functie f.
# Kookboek/Kwast

Overzicht van beschreven drankrecepten
Kwast is een Nederlandse drank die traditioneel gedronken wordt bij een verkoudheid. Het is echter ook een lekkere drank voor niet-patiënten, vooral in herfst of winter. Het bevat veel vitamine C.

## Ingrediënten

* 1 citroen
* 2 eetlepels honing of suiker
* Geraspte gember (optioneel)
* Water, hoeveelheid afhankelijk van de gewenste smaakintensiteit

## Bereiding

* Pers een citroen uit en doe het sap in een hittebestendig glas of beker.
* Breng water aan de kook.
* Voeg het kokende water toe aan het citroensap en voeg twee eetlepels honing of suiker toe.
* Roer het om en serveer het direct.
# Kookboek/Larderen

Larderen is een aan barderen verwante techniek. Beide kooktechnieken maken gebruik van spek. Bij larderen wordt het spek in het te larderen ingrediënt geregen met behulp van een lardeernaald.
Met name mager vlees is geschikt om te larderen. Door dit vlees te doorrijgen met dunne reepjes spek, zal het vet in het spek tijdens het braden van het vlees smelten waardoor een malser vlees wordt verkregen. Er wordt lardeerspek gebruikt, niet gerookt, niet gezouten, vers spek. Een geschikte vleessoort hiervoor is rosbief.
* Lardeernaald
* Het spek is in repen gesneden en de lardeernaald wordt met een reep spek in een stuk rosbief gestoken.
* Gelardeerde rosbief, panklaar
# Kookboek/Lasagnebladen

Dit is het recept voor verse lasagnebladen.

## Benodigdheden

* Bloem: 100 gram/persoon
* Eieren: 1 per 100 gram bloem
* Olijfolie: eetlepel/ca. 300 gram
* zout

## Gereedschappen

* Pastamachine of keukenrol
* Harde ondergrond
* Pan met grote diameter
* Spaan

## Bereiding

Voeg per 100 gram bloem één ei in een mengkom. Meng en kneed het geheel tot een stevige deeg. Voeg voor de smaak en wat extra "bite" een kleine hoeveelheid olijfolie toe tijdens het kneden. Als de deeg voldoende stevigheid heeft, kan het goed gekneed worden op een harde ondergrond, die voorzien is van een laagje bloem om verkleven te voorkomen.
Laat het deeg een half uur rusten. Zet een grote pan met veel water op het vuur en breng aan de kook met wat zout of (pasta-)bouillon. Kneed het deeg nogmaals goed. Pluk kleine brokjes deeg van de homp en rol deze met de pastamachine of keukenrol tot een dikte van circa 1 à 2 mm. Snij de pasta in strookjes van circa 15 cm en kook ze kort (3 minuten). Neem de gekookte bladen met een spaan uit het water en leg ze uit op een schoon doek om te drogen. De bladen zijn nu klaar om in een lasagnegerecht verwerkt te worden.

## Tips

* Door toevoeging van een paar "kooltjes" diepvriesspinazie of tomatenpuree aan de deeg tijdens het kneden, kan een kleurtje toegevoegd worden.
* Het geeft nogal wat rommel in de keuken dus is het handig om direct een voorraadje te maken. Gebruik bijvoorbeeld 1 kg bloem voor meerdere malen lasagne.
* De bladen kunnen als ze droog zijn prima gestapeld en ingevroren worden.

## Zie ook

* Kookboek/Lasagne
# Kookboek/Kweeperengelei

Dessert | Receptenindex

## Ingrediënten

* Kweeperen
* Geleisuiker

## Bereidingswijze

* Maak de kweeperen goed schoon met heet water en een borstel
* Snijd de kweeperen in stukken
* Doe de gesneden kweeperen inclusief de pitten in een grote pan
* Voeg zoveel water toe dat de kweeperen nét onder water staan.
* Breng het water aan de kook
* Laat zachtjes doorkoken tot de kweeperen heel erg zacht geworden zijn. Dat duurt ongeveer 3 uur
* Zet een lege grote pan of schaal klaar, met daarboven een vergiet die bekleed is met een oude theedoek of met kaasdoek
* Giet de hete massa over in de vergiet
* Doe de theedoek dicht en laat het geheel uitlekken, zet er een gewicht op om alle vloeistof zoveel mogelijk uit te persen
* Maak de gebruikte pan schoon
* Zet heel goed schoongemaakte - bij voorkeur gesteriliseerde - weckpotten of jampotten klaar om te vullen
* Zoek een goed schoongemaakte pollepel en een goed schone maatbeker, want er moet vanaf nu hygiënisch gewerkt worden
* Doe de vloeistof weer terug in de pan met behulp van een maatbeker en bepaal de hoeveelheid gezeefde vloeistof
* Voeg aan de gezeefde vloeistof in de pan geleisuiker toe, volgens de gebruiksaanwijzing op het pak geleisuiker
* Kook de gezeefde vloeistof even door, onderwijl goed roeren.
* Vul de potten met de hete gelei
* Doe de potten goed dicht en laat ze afkoelen
* De peren snijden
* Gesneden kweeperen in de pan met water
* Na 90 minuten koken
* Na 180 minuten koken
* Laten uitlekken in vergiet met theedoek
* Laten uitlekken in vergiet
* Het gezeefde sap koken met geleisuiker
* De gevulde potten

## Toepassingen

Gebruik de gelei op gebak, als broodbeleg of in desserts.
# Kookboek/Lepel

Bestek   Een lepel is een onderdeel van het bestek. Met een lepel kun je iets opscheppen. Je gebruikt een lepel om bijvoorbeeld soep mee te eten.
De lepel bestaat al eeuwenlang in allerlei verschillende vormen. Tegenwoordig worden lepels meestal gemaakt van metaal. Houten lepels worden in ons land alleen nog gebruikt bij het koken en voor het roeren en opscheppen van salades. In China worden lepels van porselein gebruikt.
Soorten lepels:
* soeplepel
* dessertlepel (ook wel paplepel genoemd)
* opscheplepel
* pollepel
* juslepel (ook wel sauslepel genoemd)
* theelepel
* ijslepel
# Kookboek/Königsberger Klopse

Königsberger Klopse is een Oost-Pruisische specialiteit van gekookte vleesknoedels in witte saus met kappertjes.
Königsberger Klopse wordt gemaakt uit gehakt van kalfs- of rundvlees en varkensvlees met ansjovissen, uien, geweekt wit brood, ei en specerijen. De balletjes worden gegaard in zout water (eventueel met azijn of witte wijn) met uien, peperkorrels, piment en laurier. De saus wordt gemaakt van boter, meel en een deel van het kookvocht (= inmiddels bouillon) van de balletjes, gebonden met room en eigeel en op smaak gebracht met citroensap en kappertjes. Dit kan gegeten worden met aardappelen of rijst.

## Recept voor 4 personen
### Benodigdheden

| Voor de balletjes: | Voor het kookwater: | Voor de saus: |
| 500 gram gehakt half om half, 1 flinke gesnipperde ui, 1 ei, peper, zout, 2 fijngewreven ansjovisjes, 1 sneetje gemalen of geweekt witbrood, 1 dessertlepel mosterd | 1,5 liter water, 2 bouillonblokjes, 1 ui (geschild en in kwarten), 1 laurierblad, 2 pimentkorrels of kruidnagels, 4 peperkorrels, 2 jeneverbessen, beetje citroensap of witte wijn | | 30 gram boter, 30 gram bloem (gezeefd), 0,75 liter kookwater van de balletjes, 1 eierdooier, 1/8 liter room, 0,5 glaasje kappertjes, flink wat citroensap |

### Bereidingswijze

* Water met de bouillonblokjes, laurierblad, ui, piment, peperkorrels en jeneverbes aan de kook brengen en daarna zachtjes laten trekken tot de gehaktballetjes erin gaan.
* Gehakt mengen met ui, ei, peper, zout, ansjovis, gemalen of geweekt witbrood en mosterd. Hiervan ongeveer 18 balletjes ter grootte van een pingpongbal vormen.
* Gehaktballetjes één voor één in het kookwater doen en in een open pan op een lage warmtebron 20 minuten laten trekken. Balletjes uit de pan halen en warm houden.
* Boter smelten in een ruime pan. Bloem gezeefd toevoegen en goed roeren. Beetje bij beetje 0,75 bouillon van de gehaktballetjes toevoegen. Saus aan de kook brengen en 5 minuten zachtjes laten koken.
* Eidooier met de room los roeren, daar een beetje warme saus door roeren en het geheel langzaam door de niet meer kokende saus in de pan roeren. Kappertjes en flink wat citroensap toevoegen en de saus op smaak maken met zout en peper.
* Vervolgens de balletjes in de saus doen en nog even door laten garen.
Lekker met kruimige aardappels.
# Kookboek/Lasagne Bolognese

Mijn Lasagne Bolognese, welke het klassieke recept grotendeels benadert. Traditioneel hoort er minder Tomaat in de Bolognese saus te gaan, maar goed - jij bent de chef hè.

## Ingrediënten
### Bolognese saus

* 1 ui
* 1 winterpeen
* 2 stengels bleekselderij
* 150gr pancetta of ontbijtspek
* 400gr rundergehakt
* Peper zout200 ml rode wijn 🍷
* 800gr gepelde tomaten
* Klein blikje tomatenpuree
* 1 blokje runderbouillon
* 2/4 verse tomaten in stukjes
* Eetlepel italiaanse kruiden
* 2 laurierbladen

### Bachelmel saus

* 50gr roomboter
* 50gr bloem
* 500ml volle melk

### Lasagne

* 2 bollen Mozzarella
* Pak verse lasagne bladen
* Zakje jong belegen strooikaas

## Recept
### Bolognese saus

* Snipper de ui, snij pancetta in stukjes.
* Snij de bleekselderij en winterpeen in kleine blokjes (halve cm).
* Verwarm ruim boter en olijfolie in de pan.
* Bak de ui, pancetta bleekselderij en winterpeen 10 min op laag vuur.
* Voeg het rundergehakt toe en bak nog eens 10 min op medium vuur door het vuur hoger te zetten karameliseert het vlees beter.
* Voeg peper en zout toe.
* Proef.
* Nog een klein beetje peper en zout.
* Voeg 200ml rode wijn toe 🍷 schenk er gelijk eentje voor jezelf in.
* Laat het geheel op laag vuur even een beetje indampen.
* Voeg de gepelde tomaten, tomatenpuree, de verse tomaten en het bouillon blokje toe.
* Laat het geheel op laag vuur zonder deksel 30/45min rustig een beetje inkoken. Doe de deksel op de braadpan en zet het 3 uur in de oven op 140/150°C.
* Om het uur doorroeren mag.
* Done.

### Bachemel saus

Let op: deze is tricky, als je de melk te snel toevoegt wordt het niks.
* Smelt de boter in een pannetje.
* Voeg de bloem toe en bak dit al roerend gaar (totdat het een structuur krijgt van zand).
* Giet dan beetje bij beetje de melk er bij en blijf roeren met een garde. Is de saus te dun? Laat hem dan iets langer op het vuur staan. Is'ie dik? Voeg dan weer een beetje melk toe.
* ☝️ rinse repeat stap 3 totdat de melk op is.
* Voeg peper zout toe.

### Lasagne

Na 4/5 uur is het dan zover: de lasagne.
* Pak een grote ovenschaal en vet deze in
* Ik gebruik de volgende stacking order:
* Bolognese
* Lasagne vellen
* Bolognese
* Bechemel
* Mozzarella
* Lasagne vellen
* Rinse repeat totdat de vellen op zijn:
* Bolognese
* Bechemel
* Mozzarella
* Lasagne vellen
* Laatste laag:
* Mozzarella
* Geraspte kaas
* 45min op 180°C
* Buon appetito 🤌

## Externe links

Voor een uitgebreidere versie incl. bonus-ingredienten zie: Midnight Lasagne Bolognese-recept
# Kookboek/Lange vingers
## Ingrediënten

* 3 eieren
* 70 gram fijne suiker
* 75 gram bloem
* poedersuiker

## Benodigdheden

* spuitzak

## Bereiding

* Scheid van de eieren het eiwit van het eigeel.
* Klop het eiwit en de fijne suiker tot het stijf is (er blijven pieken aan de garde hangen).
* Spatel nu voorzichtig de dooiers door het opgeklopte eiwit.
* Spatel nu, al zevend, de bloem erdoor en meng tot één massa.
* Doe het mengsel in de spuitzak en spuit de lange vingers op de bakplaat. Als je een lengte van 6,5 centimeter en een breedte van 2,5 centimeter aanhoudt, heb je genoeg voor 16 lange vingers.
* Bestrooi de lange vingers met poedersuiker en leg ze 10 minuten in de voorverwarmde oven.
Eet smakelijk!
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Hulstfamilie

De Hulstfamilie (Aquifoliaceae) is een familie van tweezaadlobbige planten. Het zijn meest groenblijvende struiken en bomen met leerachtige bladeren. De familie komt wereldwijd voor, speciaal in de Nieuwe Wereld en het zuidoosten van Azië.

## Geslachten

De familie telt ruim 400 soorten in waarschijnlijk één geslacht.
Vaak wordt ook een tweede geslacht, Nemopanthus onderscheiden, maar dat zal ingevoegd moeten worden bij Ilex.
De bessen en bladeren zijn giftig. De drank maté oftewel Paraguay thee wordt vervaardigd van de bladeren van de matéplant (Ilex paraguariensis).
De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.
Het Cronquist-systeem (1981) rangschikte de hulstfamilie in de orde Celastrales. Het APG II systeem (2003) plaatst de familie in de Aquifoliales.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Hyacinthoides

Hyacinthoides is een geslacht uit de aspergefamilie.

## (Nog) niet beschreven

* Hyacinthoides aristidis
* Hyacinthoides cedretorum
* Hyacinthoides ciliolata
* Hyacinthoides flahaultiana
* Hyacinthoides hispanica
* Hyacinthoides italica
* Hyacinthoides lingulata
* Hyacinthoides mauritanica
* Hyacinthoides paivae
* Hyacinthoides reverchonii
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Hottentotvijg

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Hottentotvijg? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Huttentut

Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De bloem wordt door verschillende soorten insecten bestoven. Bij bijen een geliefde bloem vanwege de hoeveelheid nectar.
| Alle families? | Familie: Kruisbloemen (Brassicaceae) Soort: Camelina sativa |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot juli Geel |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-80 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort:  ? Zon ● |
| Gebruik: | Uit de zaden kan olie worden geperst. De olie werd vroeger vooral gebruikt voor olielampen, als spijsolie en soms als smeermiddel. De stengels van de plant zijn geschikt voor het maken van bezems. Vroeger werden de kleinere stukjes ook gebruikt als een soort schuursponsje. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Huttentut? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | Zie zaaitijd. Zie zaaitijd in het hoofdstuk 'De Siertuin'. | | | 1 | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Hyacint

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De hyacint wordt veel op water in de huiskamer in bloei getrokken.
| Alle families? | Familie: Asperge (Asparagaceae) Geslacht: Hyacinthus Soort: Hyacinthus orientalis |
| Geschikt als/voor: | Wordt ook als snijbloem gebruikt. |
| Stengel/Tak: | De bol heeft een doorsnede van 3–7 cm. |
| Blad: | De langwerpige bladeren zijn 15–35 cm lang en 1–3 cm breed. Ze groeien vanuit een bladrozet aan de voet van de plant. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Maart tot mei. Een enkel bloempje wordt een nagel genoemd. Heeft twee tot vijftig geurende bloemen. De kleuren variëren: wit, blauw, geel, roze, rood en paars. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-45 cm. |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor geelziek (Xanthomonas hyacinthi), dat een bacterieziekte is. De hyacint kan daardoor aangetast worden. De ziekte kan zowel in de bol als op de plant in het veld optreden. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Hyacint? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Hottonia

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.
Hottonia is een geslacht met twee soorten overblijvende planten uit de Sleutelbloemfamilie (Primulaceae). Het zijn de enige waterplanten uit deze familie. Ze komen voor in zoet water in Eurazië en Noord-Amerika.
De Waterviolier (Hottonia palustris) komt ook voor in België en Nederland.

## Kenmerken

Hottonias zijn overblijvende, kruidachtige zoetwaterplanten. De onderwaterbladeren zijn onbehaard, verspreid of in kransen geplaatst en bladeren zijn kamvormig veerdelig met lijnvormige bladlobjes.
De bloemen staan in opeenvolgende kransen tot een ijle tros verenigd, op een lange, rechtopstaande en boven het water uitstekende bloeistengel. De bloeistengel is bovenaan klierachtig behaard. De bloemen zijn tweeslachtig, met vijf witte, roze of bleeklila kroonblaadjes met een gele keel. De kroonblaadjes zijn onderaan tot een buis gefuseerd, bovenaan losstaand en ingekerfd. De kroon kan langer of korter zijn dan de kelk.
De meeldraden zijn ingeplant op de voet van de kroonblaadjes.
De vrucht is een doosvrucht die opent aan de zijkant, ze bevat slechts enkele zaden met een netvormig reliëf.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is (gedeeltelijk) vertaald vanaf de Duitstalige Wikipedia, die onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* R. van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten, ISBN: 90-01-58344-X
* (en) The Plant List
* (en) IPNI, The International Plant Names Index
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Humulus

Humulus is een geslacht uit de Hennepfamilie (Cannabaceae).

## Soorten

Nog niet beschreven soorten:
Een stof uit de bloem van de vrouwelijke hopplant worden met name gebruikt als bestanddeel van bier. Ook is er voor de siertuin de cultivar Humulus lupulus 'Aureus' met goudgele bladeren.
Hop is een kruidachtige, rechtswindende klimplant die ook in Nederland en België in het wild voorkomt. Het is een meerjarige plant die overwintert als wortelstok. De karakteristieke 'bellen' die in augustus/september aan de vrouwelijke plant groeien en haar bloemen zijn, zijn het deel waarvoor de plant gekweekt wordt. De bitterstoffen uit hop (het lupuline uit de vrouwelijke hopbellen) vormen een bestanddeel van sommige biersoorten. Aanvankelijk werd hop aan bier toegevoegd als conserveringsmiddel, maar tegenwoordig wordt het uitsluitend toegevoegd om de smaak. Zeker in pils, de Engelse bitters en een aantal Belgische speciaalbieren is het onmisbaar.

## Teelt

Hop is één van de snelst groeiende planten in het plantenrijk. Hij haalt gemiddeld een groeisnelheid van 10 cm per dag. In een laagbouwcultuur laat men de planten groeien tot zo'n drie meter. Op een hoogbouwplantage is circa 8 meter mogelijk. Een plant kan zo'n twaalf tot twintig jaar oud worden.
Een nieuwe toepassing voor de hopteelt zijn de hopscheuten. De scheuten, vergelijkbaar met taugé en alfalfa, worden gestoken op het ogenblik dat ze nog onder de grond zitten, en worden beschouwd als een delicatesse.
Een complicerende factor bij de teelt van hop is het feit dat de hoeveelheid en de kracht van de werkzame stof afneemt zodra de vrouwelijke bloem is bevrucht. Daarom worden in teeltgebieden tot op vele kilometers van de hopvelden alle mannelijke planten zo snel mogelijk verwijderd.
Het oogsten van de hop vindt eind augustus, begin september plaats.

## Effecten van hop

Hopextract is rustgevend en slaapverwekkend en wordt met dit doel soms in thee verwerkt. Ook wordt het beschouwd als maagversterkend. De werkzame stof in hop is Lupuline waaraan soms een oestrogene werking wordt toegeschreven.
De stoffen in rijpe hopbellen bezorgden vroeger mensen die met de hand plukten klachten die de 'hopplukkersziekte' genoemd werden. Ze bestonden uit verschijnselen als hoofdpijn, ademhalingsklachten en huidirritatie.

## Externe links

* Nationaal Hopmuseum te Poperinge (België)
* Alles over de hopplant

## Bronnen

Voor een deel van bovenstaande tekst of een eerdere versie daarvan is gebruikgemaakt van de folder "Wat u moet weten over hop", een uitgave van Kasteel Croy te Laarbeek.
* ↑ Bartels, M., 2007, in: Boeren voor de stad, RAD nr 21, Gemeente Deventer, Deventer
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Hyacintenfamilie

Hyacinthaceae is een botanische naam, voor een familie van eenzaadlobbige planten. Een familie onder deze naam wordt niet zo vaak erkend door systemen voor plantentaxonomie. Zo'n familie wordt wel erkend door het APG systeem (1998), maar volgens het APG II systeem (2003) is er slechts de keuze zo'n familie te erkennen; daarentegen kunnen deze planten ook ingevoegd worden bij de Aspergefamilie (Asparagaceae). De 23e druk van de Heukels kiest voor dit laatste. In het APG III systeem (2009) wordt niet zo'n familie erkend; de betreffende planten vormen daar de onderfamiie Scilloideae in de familie Asparagaceae. In het Cronquist-systeem (1981) werden deze planten ondergebracht bij de Leliefamilie.
Het zijn over het algemeen bolgewassen, dus kruidachtig en overblijvend. Deze planten komen vooral in de Oude Wereld voor en met name in Zuid-Afrika en van de Middellandse Zee tot Centraal-Azië.

## Geslachten

* Druifhyacint (Muscari)
* Hyacint (Hyacinthus)
* Sterhyacint (Scilla)
* Vogelmelk (Ornithogalum)
De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.