OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Vroegeling

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Vroegeling? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zwaardrus

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Russen (Juncaceae) Geslacht: Rus Soort: Juncus ensifolius |
| Wortel: | Heeft 2 - 3 mm dikke en 2 - 6 cm lange, kruipende wortelstokken. |
| Stengel/Tak: | De 2 - 6 mm brede, bijna platte, rechtopgaande stengels hebben smalle vleugels en geen tussenschotten. Aan de stengelbasis zitten een tot drie strokleurige bladscheden, waarvan de oortjes ontbreken. |
| Blad: | Op de stengel zitten twee tot zes bladeren. De zwaardvormige, holle, kale, 20 tot 25 cm lange bladeren zijn zijdelings sterk afgeplat en 1,5 - 6 mm breed. Ze hebben op regelmatige afstanden tussenschotten. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni en juli. Eindstandige, dichte, egelachtige bloeiwijze bestaande uit 2 - 7 hoofdjes, die 7 - 11 mm breed, omgekeerd eivormig tot rond zijn en tot 70 bloemen bevatten. De meestal zittende bloemen staan in twee groepjes. De zes, ongeveer 3 mm lange, bruine tot roodbruine, soms groene, lancetvormige, toegespitste bloemdekbladen zijn van ongelijke lengte. De buitenste drie bloemdekbladen zijn 2,7 - 3,6 (4) mm en de binnenste drie iets korter: 2,2 - 3 (3,5) mm. De bloem heeft 3 of 6 meeldraden. De helmknoppen zijn iets korter of even lang als de helmdraden. Het bovenstandige vruchtbeginsel heeft één stijl met drie stempels. De plant is een windbestuiver. |
| Vrucht: | De vrucht is een veelzadige, kastanjebruine tot donkerbruine, eenhokkige doosvrucht, die 2,4 - 4,3 mm lang is en scherp driekantig. De doosvrucht is ongeveer even lang als de kroonbladen of iets langer. Op de top van de doosvrucht zit een korte stekel. De elliptische tot omgekeerd eivormige, aan de einden iets toegespitste zaden zijn 0,4 - 1 mm lang en hebben soms een aanhangsel. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Matig vochtige, vrij schrale zandgrond en in bermen langs waterlopen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zwaardrus? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zwart peperboompje

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Peperboompjes (Thymelaeaceae) Geslacht: Daphne Soort: Daphne laureola |
| Stengel/Tak: | Meestal bochtig opstijgende twijgen. |
| Blad: | De bladeren zijn afwisselend geplaatst, 3-12 cm lang, leerachtig, omgekeerd-eirond tot omgekeerd-lancetvormig, aan de bovenzijde donkergroen, aan de onderzijde lichter groen en staan aan de uiteinden van de takken dicht opeen. |
| Groenblijvend. | Deze plant is groenblijvend en/of winterhard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Februari en mei. De bloemen staan met twee tot tien stuks bijeen in korte trossen in de bladoksels van tweejarige twijgen. Ze hebben vier gelig groene kroonbladeren. |
| Vrucht: | De vruchten zijn eivormig, zwart en bevatten een enkel zaad. De vruchten worden gegeten door vogels die vervolgens zorgen voor de verspreiding van de zaden. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 150 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zwart peperboompje? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zwart tandzaad

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Tandzaad Soort: Bidens frondosa |
| Stengel/Tak: | Heeft vaak bossig vertakte, paars tot dieprood glanzende stengels. |
| Blad: | De onevengeveerde bladeren hebben 3 - 5 deelblaadjes. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Augustus en september. Gele buisbloemen die staan in 10 - 20 mm grote, rechtopstaande bloemhoofdjes. De buitenste omwindselbladen zijn korter dan de donkergekleurde binnenste. |
| Vrucht: | De vrucht is een 5 - 10 mm lang, knobbelig, sterk afgeplat, zwartbruin nootje met 2 pappusnaalden en omhooggerichte stekelhaartjes. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-100 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Stikstofrijke grond aan waterkanten en op grachtmuren. Zon Water ● ≈ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zwart tandzaad? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zwartblauwe rapunzel

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Een andere ondersoort is de witte rapunzel (Phyteuma spicatum subsp. spicatum) die een geelwitte bloem heeft.
| Alle families? | Familie: Klokjes (Campanulaceae) Geslacht: Rapunzel (geslacht) Soort: Phyteuma spicatum subsp. nigrum |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Blad: | De breed eironde tot eirond-lancetvormige wortelbladeren zijn in tegenstelling tot bij de witte rapunzel zelden gezaagd of duidelijk dubbel gekarteld. De bladrand is ongelijk gekarteld en soms enkelvoudig gekarteld. In het centrum zitten soms zwarte vlekken. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot juni. Donker paarsblauwe, soms fletsblauwe of witte bloemen. De bloemen zitten in een aar, die in het jonge stadium eirond is, maar later cilindrisch uitgroeit. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-80 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselrijk, kalkhoudend. In graslanden op hellingen, langs beekjes en sloten. Zon Water ● - ◑ ≈ - ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zwartblauwe rapunzel? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zuurbes

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Berberis (Berberidaceae) Geslacht: Berberis Soort: Berberis vulgaris |
| Stengel/Tak: | Op de stengel zitten meestal in drie delen vertakte, 3-8 mm lange bladdoorns. |
| Blad: | De enkelvoudige bladeren zijn 2-6 cm lang en 1-2 cm breed met een gezaagd-getande rand en aan de onderkant lichtgroen. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei en juni. Gele, 4-6 mm grote bloemen in 3-5 cm lange, hangende trossen. De helmhokjes springen aan de top met klepjes open, waardoor het stuifmeel vrijkomt. |
| Vrucht: | De 7-10 x 3-5 mm grote vrucht is een niet-doorschijnende, eetbare bes, die rijpt van augustus tot oktober. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 100-400 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Meestal kalkhoud. Zon Water ◔ ≁ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Kensoort voor het ligusterverbond (Berberidion vulgaris). |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor De zuurbes is de tussenwaardplant voor zwarte roest (Puccinia graminis). Doordat op de zuurbes de generatieve fase zich afspeelt, vindt hier ook de genetische uitwisseling plaats. Daardoor kunnen er gemakkelijk nieuwe fysio's gevormd worden. Deze schimmel tast ook gewone tarwe en rogge aan. Op deze planten vindt alleen de vegetatieve fase plaats, waardoor alleen door mutaties nieuwe fysio's gevormd kunnen worden, wat minder snel gaat dan bij genetische uitwisseling. In Frankrijk gaf de bestrijding van de zuurbes vanaf 1660 een heftige strijd tussen boeren en jambereiders, die de boeren van bijgeloof betichtten. Pas in 1865 werd wetenschappelijk vastgesteld dat de zuurbes de tussenwaardplant was. In vele delen van Europa was het verboden om de zuurbes aan te planten. |
| Gebruik: | Traditioneel werden in Europa de vitamine C-rijke bessen voor het maken van jam gebruikt. |
| Vitamine(s) en mineralen: | Bevat vitamine C |
| Let op!: | De hele struik inclusief de vruchten en zaden kan een lichte vergiftiging geven, desalniettemin worden de vruchten gegeten. De gifstof wordt berberine genoemd. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zuurbes? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zwart knoopkruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Centaurie Soort: Centaurea nigra |
| Blad: | De bladeren zijn lancetvormig en harig. Bovendien zijn de onderste bladeren gesteeld. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot de herfst. De soort heeft distelachtige bloemhoofdjes die enigszins doen denken aan een scheerkwastje. De bloemen zijn purperrood. Meestal zijn er enkel schijfbloemen, maar soms zijn er ook randbloemen. Het hoofdjes heeft een doorsnede van 2-4 cm. De bloemen hebben bruinzwarte omwindselblaadjes en een kamvormig ingesneden aanhangsel. De hoofdjes zijn alleenstaand |
| Vrucht: | Lichtbruine vrucht met een kort pluisje. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zwart knoopkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zuring

Zuring (Rumex) is een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de Duizendknoopfamilie (Polygonaceae). De ongeveer tweehonderd soorten komen van nature voornamelijk voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond, maar zijn wereldwijd geïntroduceerd.
Zuring groeit meestal op zure grond. De soorten worden vaak beschouwd als onkruid. Sommige soorten, zoals de Veldzuring, hebben echter eetbare bladeren die in salades gebruikt worden. Zuring behoort tot de zgn. vergeten groenten. Vroeger werd de groente vaak gebruikt om bijvoorbeeld zuringpap (met krenten en rozijnen) van te maken.
De planten bevatten oxaalzuur. Hierdoor kunnen ze bij consumptie van grote hoeveelheden aanleiding geven tot vergiftigingsverschijnselen bij herkauwers en paarden.

## Soorten

In Nederland komen voor:
* Bermzuring (Rumex ×pratensis)
* Bloedzuring (Rumex sanguineus)
* Geoorde zuring (Rumex thyrsiflorus)
* Goudzuring (Rumex maritimus)
* Kluwenzuring (Rumex conglomeratus)
* Krulzuring (Rumex crispus)
* Moeraszuring (Rumex palustris)
* Paardenzuring (Rumex aquaticus)
* Ridderzuring (Rumex obtusifolius)
* Schapenzuring (Rumex acetosella)
* Spaanse zuring (Rumex scutatus)
* Spinaziezuring (Rumex patientia)
* Veldzuring (Rumex acetosa)
* Waterzuring (Rumex hydrolapathum)
Dit geslacht is waardplant voor onder andere:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zwaardfonteinkruid

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zwaardfonteinkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zwaluwtong

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Duizendknoop (Polygonaceae) Geslacht: Kielduizendknoop Soort: Fallopia convolvulus |
| Stengel/Tak: | De geribde stengels winden zich met de wijzers van de klok mee om allerlei dingen heen die als steun kunnen dienen. Als deze steun niet wordt gevonden liggen stengels horizontaal. |
| Blad: | De bladeren zijn driehoekig tot hartvormig. Ze zijn langgesteeld en puntig. De onderzijde is vaak poederachtig wit. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot oktober. De bloempjes zijn groenachtig wit. De buitenste delen van het bloemdek zijn gevleugeld of gekield. |
| Vrucht: | Dofzwarte vruchtjes met een doorsnede van 4-5 mm. Deze zijn omsloten door een blijvend bloemdek. De vrucht is een nootje. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-100 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Bouwland, braakliggend terrein en in de duinen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zwaluwtong? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Zwanenbloem

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Zwanenbloem? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Basiskennis chemie 4/unit

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

# Concentratie van enzymen, de katal en de Unit

In de biochemie was, net als voor alles wat gemeten kan worden, een algemeen aanvaarde concentratiemaat nodig voor enzymen. Enzymen zijn biokatalysatoren. Enzymen hebben echter een aantal vervelende eigenschappen in relatie met hun concentratie. Om de concentratie van een enzym, of je die nu in mol/L, g/L of % meet, te berekenen moet je wel steeds op een of andere manier de massa ervan weten. Enzymen komen voor in levende cellen, en zijn eigenlijk gespecialiseerde eiwitten. En levende cellen zitten vol met ...... eiwitten. In elke levende cel kunnen zomaar zo'n tweeduizend verschillende eiwitten voorkomen. Welke wil je hebben? Het zuiver in handen krijgen van één bepaald enzym was en is nog steeds een ingewikkelde klus.
In 1964 hakte de International Union of Biochemistry de knoop door en besloot om niet meer te kijken naar de echte enzym-concentratie, maar naar het effect van het enzym. Het effect van een enzym is namelijk vaak relatief makkelijk te meten. Één enzym-molecuul is in staat miljoenen substraat-moleculen te verwerken. Een enzym-molecuul is vaak een stof met een molaire massa die in de honderdduizenden kan lopen, maar de substraten zijn vaak relatief kleine moleculen, die goed waarneembaar zijn met behulp van diverse analytische technieken. Enzymen zouden in het vervolg gemeten worden in Units, gedefinieerd als:
          Een Unit enzym is de hoeveelheid enzym die in staat is in 1 minuut de omzetting van 1 μmol = 10$^{-6}$mol substraat te verzorgen.
Hoewel het vastleggen van een internationaal erkende eenheid een grote vooruitgang was in het onderzoek naar de activiteit van enzymen, leverde de gekozen definitie uiteindelijk ook weer problemen op:
* de minuut is geen erkende tijdseeneid in het SI-stelsel, dat moet een seconde zijn.
* ook de μmol komt niet in de SI-lijst voor, dat hoort de mol te zijn.
Door de General Conference on Weights and Measures werd al in 1978 de katal, symbool kat, als eenheid voor enzymactiviteit voorgesteld. Zowel het symbool als de naam worden met een kleine letter "k" gespeld. Het heeft daarna nog tot 1999 geduurd voor dit ook een internationaal geaccepteerde eenheid was. Er geldt:
          $1\ U\ =\ {\frac {1\mu mol}{minuut}}$
Er gaan 60 seconden in een minuut, dus:
          $1\ U\ =\ {\frac {1\mu mol}{minuut}}\ =\ {\frac {1}{60}}\ *\ {\frac {1\mu mol}{seconde}}\ =\ 0,01667\ {\frac {1\mu mol}{seconde}}\ =16,67{\frac {nmol}{s}}$
Een katal is de omzetting van 1 mol per seconde, dus:
          $1\ U\ =\ 16,67*10^{-9}{\frac {mol}{s}}$
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
# Basiskennis chemie 5/3 onbekenden

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

# 3 Vergelijkingen met 3 onbekenden

$2x\ +\ 2y\ +\ 4z\ =\ 18$
$2x\ +\ y\ +\ 3z\ =\ 13$
$7x\ +\ 2y\ +\ 5z\ =\ 26$
$y\ =\ 13\ -\ 2x\ -\ 3z$
$2x\ +\ 2y\ +\ 4z\ =\ 18\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ 2x\ +\ 2(13\ -\ 2x\ -\ 3z)\ +\ 4z\ =\ 18\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ 2x\ +\ (26\ -4x\ -6z)\ +\ 4z\ =\ 18\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ -2x\ -\ 2z\ =\ -8\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ x\ +\ z\ =\ 4$
$7x\ +\ 2y\ +\ 5z\ =\ 26\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ 7x\ +\ 2(13\ -\ 2x\ -\ 3z)\ +\ 5z\ =\ 26\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ 7x+\ (26\ -\ 4x\ -\ 6z)\ +\ 5z\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ 3x\ -\ z\ =\ 0$
$x\ =\ 4\ -\ z$
$3(4\ -\ z)\ -\ z\ =\ 0\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ (12\ -\ 3z)\ -\ z\ =\ 0\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ -4z\ =\ -12\ \Longrightarrow$
$\Longrightarrow \ z\ =\ 3$
$x\ =\ 4\ -\ 3\ =\ 1$
$y\ =\ 13\ -\ 2x\ -\ 3z$
$y\ =\ 13\ -\ 2\ \times \ 1\ -\ 3\ \times 3\ =\ 13\ -\ 2\ -\ 6\ =\ 2$
De oplossing van het stelsel vergelijkingen is dus:
    x = 1,
    y = 2 en
    z = 3
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
# Basiskennis chemie 4/Tweedegraads x2-ax

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

## ax$^2$ + bx

${\ce {a.x^{2}\ +\ b.x\ =\ 0}}$
${\ce {2.x^2 \ + \ 7.x \ = \ 0}}$
en opnieuw is de vraag: welke waarde voor de onbekende maakt de vergelijking waar.
${\ce {x.(2.x \ + \ 7) \ = \ 0}}$
${\begin{matrix}&&x&=&0&\mathrm {of} \\2x&+&7&=&0\end{matrix}}$
${\ce {2.x \ = \ -7}}$
${\ce {x \ = \ {\frac {-7}{2}}\ = \ -3{,}5}}$
${\ce {x \ = \ 0}}$
${\ce {2\ \times \ 0\ +\ 7\times \ 0\ =\ 0\ +\ 0\ =\ 0}}$
${\ce {x \ = \ 3{,}5}}$
${\ce {2\ \times \ (3{,}5)^{2}\ +\ 7\times \ (-3{,}5)\ =\ 2\ \times \ 12{,}25\ -\ 24{,}5\ =\ 24{,}5\ -\ 24{,}5\ =\ 0}}$
Beide waarden leveren een kloppende vergelijking op, dus voor ${\ce {2.x^2 \ + \ 7.x \ = \ 0}}$ is de oplossing:
    óf x = 0
    óf x = -3,5
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
# Basiskennis chemie 5/3 onbekenden opgaven

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
Theorie over dit onderwerp vind je hier.
Op onderstaande pagina zijn alleen de vragen zichtbaar in een kader op een afwijkende ondergrond. Binnen het kader is rechts een knop zichtbaar: "Uitklappen", vergelijkbaar met de knop om deze tekst te openen. Door op deze knop te klikken wordt het antwoord van de betreffende vraag zichtbaar. Vaak, maar niet altijd is er ook een uitwerking bij de vraag aanwezig. Deze blijft bij het openen van het antwoord nog onzichtbaar, maar opnieuw is, als een uitwerking beschikbaar is, een knop "Uitklappen" aanwezig om de uitwerking zichtbaar te maken. Ontbreekt bij het antwoord de knop "Uitklappen", dan is geen uitwerking bij de vraag beschikbaar.

### Stelsel van 3 vergelijkingen met 3 onbekenden

Bepaal de grootte van de drie onbekenden. Tenzij in de opgave decimale getallen gebruikt worden, worden breuken niet naar decimale getallen omgezet. ${\tfrac {3}{7}}$ blijft zo staan en wordt niet omgezet naar 0,42857.... .
| 1. $7x\ +\ 2y\ +\ 3z\ =\ 40$ $3x\ +\ 5y\ +\ 2z\ =\ 31$ $5x\ +\ 3y\ +\ z\ =\ 31$$x\ =\ 4$, $y\ =\ 3$ en $z\ =\ 2$ | 2. $p\ +\ 2q\ +\ 5r\ =\ 28$ $2p\ +\ q\ +\ 4r\ =\ 23$ $3p\ +\ 4q\ +\ 5r\ =\ 38$$p\ =\ 2$, $q\ =\ 3$ en $r\ =\ 4$ |
| 3. $7r\ +\ 5s\ -\ 2t\ =\ 5$ $3r\ +\ 6s\ +\ t\ =\ -2$ $4r\ +\ 6s\ +\ 9t\ =\ 5$$r\ =\ -1$, $s\ =\ 0$ en $t\ =\ 1$ | 4. $2u\ +\ 3v\ +\ 4w\ =\ 69$ $u\ +\ 5v\ +\ 7w\ =\ 114$ $2u\ +\ 4v\ +\ 2w\ =\ 54$$u\ =\ 2$, $v\ =\ 7$ en $w\ =\ 11$ |
| 5. $1{,}4m\ +\ 2{,}1n\ +\ 2{,}6o\ =\ 15{,}38$ $m\ +\ n\ +\ 3o\ =\ 14{,}5$ $0{,}7m\ +\ 1{,}4n\ +\ 2{,}1o\ =\ 10{,}99$$m\ =\ 2{,}5$, $n\ =\ 1{,}2$ en $o\ =\ 3{,}6$ | 6. $3{,}7k\ +\ 2{,}8l\ +\ 2{,}6m\ =\ 28{,}11$ $1{,}2k\ +\ 1{,}7l\ +\ 3{,}2m\ =\ 18{,}97$ $1{,}8k\ +\ 3{,}7l\ +\ 1{,}1m\ =\ 25{,}67$$k\ =\ 1{,}9$, $l\ =\ 5{,}3$ en $m\ =\ 2{,}4$ |
| 7. $1{\tfrac {1}{3}}a\ +\ 2{\tfrac {1}{2}}b\ +\ {\tfrac {4}{5}}c\ =\ 13{\tfrac {2}{15}}$ $2a\ +\ b\ +\ 2{\tfrac {2}{3}}c\ =\ 23$ $1{\tfrac {1}{5}}a\ +\ 1{\tfrac {1}{3}}b\ +\ 2{\tfrac {1}{2}}c\ =\ 20{\tfrac {2}{3}}$$a\ =\ 2{\tfrac {1}{2}}$, $b\ =\ 2$ en $c\ =\ 6$ | 8. $1{\tfrac {1}{2}}x_{1}\ +\ 1{\tfrac {2}{3}}x_{2}\ +\ 3{\tfrac {1}{2}}x_{3}\ =\ 2{\tfrac {13}{72}}$ $1{\tfrac {2}{3}}x_{1}\ +\ {\tfrac {3}{4}}x_{2}\ +\ {\tfrac {6}{7}}x_{3}\ =\ 1{\tfrac {25}{84}}$ $3x_{1}\ +\ {\tfrac {2}{3}}x_{2}\ +\ {\tfrac {4}{5}}x_{3}\ =\ 1{\tfrac {83}{90}}$$x_{1}\ =\ {\tfrac {1}{2}}$, $x_{2}\ =\ {\tfrac {1}{3}}$ en $x_{3}\ =\ {\tfrac {1}{4}}$ |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
# Basiskennis chemie 4/ppm en ppb

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |

# ppm en ppb
## ppm

De ppm is gedefineerd als:
    Één ppm is één deel per miljoen delen
Als dit wordt toegepast op "massadelen" dan is voor vaste mengsels meteen duidelijk wat er bedoeld wordt. Voor oplossingen zijn massadelen wat lastiger. Voor waterige oplossingen geldt de volgende redenering:
* Water heeft een dichtheid van 998 kg.m$^{-3}$, wat overeenkomt met 0.998 kg/L.
* Deze waarde is zo dicht bij 1 kg/L, dat het verschil (0.2%) meestal verwaarloosbaar is.
* In 1 kg zitten 1000 gram
* In 1 gram zitten 1000 mg, dus in 1 kg: 1000 * 1000 = 1 miljoen mg
* 1 ppm is dus gelijk aan 1 mg/kg of 1 mg/L

## ppb

De ppb is gedefineerd als:
    Één ppm is één deel per miljard delen

## Rekenen

$m_{NaCl}\ =\ n_{NaCl}\ *\ M_{NaCl}$
De reactievergelijking is in dit geval de oplossingsreactie van natriumchloride in water:
       ${\ce {NaCl_{(s)}\ ->\ Na+_{(aq)}\ +\ Cl_{(aq)}^{-}}}$
$n_{NaCl}\ =\ n_{Na}$
$n_{Na}\ =\ {\frac {m_{Na}}{M_{Na}}}$
Invullen van de formules levert dan: Voor 1 liter oplossing die 1,5 ppm natrium bevat moet je 3,81 mg natriumchloride afwegen en oplossen in 1 liter water. Dit is een veel te kleine hoeveelheid om nauwkeurig te kunnen afwegen. Hiervoor geldt de regel:
Dit kun je oplossen door in plaats van 1 liter iets meer dan 26 liter oplossing te maken. Daar heb je 100 mg natriumchloride voor nodig. Echt handig is dat ook weer niet, zo'n hoeveelheid want meestal heb je maar een klein beetje van de oplossing nodig. Een andere oplossing is een veel geconcentreerdere oplossing te maken en die vervolgens met pipet en maatkolf te verdunnen. In verband met de beschikbare volumes van pipetten en maatkolven zijn verdunningsfactoren van 2, 4, 5, 10 of tienvouden daarvan gebruikelijke verdunningsfactoren. In dit geval komen de factoren 40 of 50 het meest in de buurt. Het betekent dat om 1 liter 1,5 ppm natrium-oplossing te maken het volgende voorschrift (verdunningsfactor is 40) gebruikt kan worden:
       Weeg nauwkeurig 152,5 mg natriumchloride af en los dit op in water in een maatkolf van 1 liter water. Pipetteer 25 mL in een andere maatkolf van een liter en vul aan.
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Basiskennis chemie 4/gram per liter

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |

# Concentratie in gram per liter

$c_{(g/L)}\ =\ {\frac {massa}{volume}}\ ={\frac {m}{V}}$
$c_{(mol/L)}\ =\ {\frac {n}{V}}$
$M\ =\ {\frac {m}{n}}\ \ \ {\overrightarrow {wat\ overgaat\ in}}\ \ \ \ M\ *\ n\ =\ m$
$c_{(g/L)}\ =\ {\frac {M\ *\ n}{V}}$
$c_{(g/L)}\ =\ M\ *\ \left({\frac {n}{V}}\right)$
$c_{mol/L}$
$c_{(g/L)}\ =\ M*c_{(mol/L)}$
$c_{(mol/L)}\ =\ {\frac {c_{(g/L)}}{M}}$
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Programmeren in COBOL/Statements/ACCEPT

ACCEPT is een statement van COBOL. Dit statement dient om gegevens van de gebruiker in te lezen en ook om een aantal systeemvariabelen in te lezen. Hier worden de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden.

## Vormen
### Vorm 1: Gewone ACCEPT

ACCEPT veld [FROM randapparatuur]

### Vorm 2: ACCEPT met systeemvariabelen

ACCEPT veld FROM {DATE/DAY/DAY-OF-WEEK/TIME}

## Uitleg
### Uitleg vorm 1
#### ACCEPT

ACCEPT leest dus gegevens in van een toetsenbord. Er mag slecht één veld tegelijkertijd worden gebruikt.

#### FROM(optioneel)

Dit laat toe om gegevens in te lezen van andere randapparatuur. Deze randapparatuur wordt beschreven in de ENVIRONMENT DIVISION.

### Uitleg vorm 2
#### ACCEPT

ACCEPT leest dus een systeemvariabele in. Er mag slecht één veld tegelijkertijd worden gebruikt.

#### FROM

Hierachter moet één van de volgende systeemvariabelen worden geschreven: DATE, DAY, DAY-OF-WEEK of TIME.

#### DATE

Geeft de huidige datum met een JJMMDD-formaat. Het aantal tekens dat hij teruggeeft is dus zes.

#### DAY

Geeft de dag van het jaar terug met een JJDDD-formaat. Het aantal tekens dat hij teruggeeft is dus vijf.

#### DAY-OF-WEEK

Geeft de dag van de week terug met een D-formaat maandag is dagnummer 1 en zondag is dan 7. Het aantal tekens dat hij teruggeeft is dus één.

#### TIME

Geeft het huidig tijdstip terug met een UUMMSSss-formaat(s = S/100). Het aantal tekens dat hij teruggeeft is dus acht.

## Voorbeelden
### Gewone ACCEPT

COBOL-code: Gewone ACCEPT

### ACCEPT met systeemvariabelen

COBOL-code: ACCEPT met systeemvariabelen

## Zie ook

* Hoofdstuk inleiding
* Statement DISPLAY