OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maatschappijleer/Dia/Links en rechts

Waarom spreken we van links en rechts? | Links en rechts in de politiek | | Het lijkt zo simpel ...
Welke waarden staan centraal?
| LINKS | RECHTS |
| vrijheid, gelijkheid, solidariteit, diversiteit, eenheid, inspraak, gedeelde verantwoordelijkheid ||
Welke (soorten) vrijheden worden benadrukt?
| vrijheid van meningsuiting | vrijheid om god te aanbidden | vrijwaring van gebrek | vrijwaring van angst |
# Maatschappijleer/Dia/Liberalisme, sociaal-democratie en christen-democratie

Wat wil de VVD? | Wat wil de PvdA? | Wat wil het CDA?
| liberalisme | sociaal-democratie | christen-democratie |
| mensen moeten kunnen doen en laten wat ze willen | mensen moeten beschermd worden tegen armoede en ongelijkheid | mensen moeten goed voor elkaar zorgen |
| Vrijheid om te spreken | Vrijheid om te geloven | Vrijwaring van gebrek | Vrijwaring van vrees |
Welke vrijheden staan voorop in de hoofdstromingen?
# OpenOffice.org/Informatiekunde

Dit lesboek is bedoeld voor de onderbouw van VMBO, HAVO en VWO. Het brengt de leerlingen de basiskennis voor het werken met computers bij. De eerste modules zijn algemeen van aard, het tweede deel bestaat uit een serie lessen die de leerling wegwijs maken in het gebruik van het kantoorautomatiseringspakket OpenOffice.org.
De lessen zijn geschreven met het oog op leerlingen van Belgische en Nederlandse middelbare scholen. Er is hierbij niet gedifferentieerd naar schooltype.
# OpenOffice.org/Documentatie

De medewerkers van http://nl.openoffice.org spenderen al een stuk van hun website aan documentatie over OpenOffice.org, waarvoor dank. Dat stuk van de website kan je echter niet zomaar aanpassen, dus biedt deze wiki een interessant alternatief. Vind je bepaalde Nederlandstalige documentatie interessant, dan kan u dat hier vermelden, waarvoor ook dank.

# Cursussen

* Via Informatica van uitgeverij die Keure heeft enkele cursussen i.v.m. OpenOffice.org en LibreOffice. In dit YouTube-filmpje maakt de uitgeverij op 4:20 melding van LibreOffice.
* De website openofficeplaza.org is een veelbelovend initiatief (en bovendien gratis), gesteund door Sun Microsystems en Rednose.
# OpenOffice.org
## Wat is OpenOffice?

    Zie ook het artikel op Wikipedia voor meer informatie.
OpenOffice (OO) is een vrij en gratis kantoorsoftwarepakket. Het bevat programma's voor o.a. het schrijven van teksten, het maken van berekeningen en voor het maken van presentaties.

### OpenOffice.org 1.x

Hieronder vind je handleidingen over de verschillende componenten van OpenOffice.org 1.x.
* Writer (tekstverwerking)
* Calc (rekenblad, "spreadsheet")
* Impress (presentaties)
* Math (wiskundige formule's)
* Draw (tekenprogramma)

### OpenOffice.org 2.x en 3.x

Hieronder vind je handleidingen over de verschillende componenten van OpenOffice.org 2.x.
* Writer (tekstverwerking)
* Calc (werkblad, "spreadsheet")
* Impress (presentaties)
* Math (wiskundige formule's)
* Draw (tekenmodule voor vectorgrafiek)
* Base (Database Programma)

## Lessen voor gebruik op scholen

Naast deze beginnerscursussen zijn er lessen voor gebruik op scholen:
* Inleiding
* Installatie
* Writer
* Calc

## Interessante overzichten

* Scholen: een overzicht van het gebruik van OpenOffice.org in het Nederlandstalig onderwijs
* Uitspraken: uitspraken over OpenOffice.org, die al of niet waar zijn.
* Bedrijven: een overzicht van het gebruik van OpenOffice.org in de Nederlandstalige bedrijfswereld
* Documentatie: een overzicht van Nederlandstalige documentatie (handleidingen, cursussen, boeken,...)
* Opleidingen: een overzicht van opleidingen OpenOffice.org in Nederland en Vlaanderen
* Support: waar kan je hulp vinden bij problemen?
* Overstappen: wat als je nu een overstap naar OpenOffice.org overweegt, wat zijn dan de voor- en de nadelen? Wat zijn de valkuilen?

## Externe links

* Nederlandse OpenOffice.org website (nl)
* OpenOffice.org Documentatieproject (en)

## Literatuur

* Computer Idee: OpenOffice.org, Marco den Teuling, Van Duuren Media, 2003, 224blz + cd-rom, ISBN: 90-5940-041-0
# OpenOffice.org/Informatiekunde/Inleiding
## Differentiatie

Hoewel er niet gedifferentieerd is naar schooltype, zijn de samenstellers zich ervan bewust dat er bij aanvang veel verschil bestaat in het ervaringsniveau tussen de verschillende leerlingen, ook binnen één schooltype en één klas. Veel lessen bestaan daarom uit een algemene inleiding, een aantal praktische oefeningen, en een aantal oefeningen voor gevorderden. Op deze manier kunnen zo veel mogelijk leerlingen zich nieuwe stof eigen maken en kan iedereen enige uitdaging in de stof vinden.
Deze opgaven zijn bedoeld als inleiding op de stof. Deze opgaven geven een intuïtief begrip van belangrijke ideeën, en geven voorbeelden van praktische toepassingen.
Deze opgaven zijn bedoeld om de theoretische begrippen uit der stof praktisch te maken, te onthouden en verder uit te werken.
Deze opgaven bevatten verdieping en verrijking van de stof.
Deze lessen met OpenOffice.org behandelen de pakketten Writer (tekstverwerking), Calc (rekenblad) en Impress (presentaties).

## Basiskennis en vaardigheden

De leerling wordt verondersteld in het basisonderwijs reeds geleerd te hebben om het besturingssysteem te starten, met de muis en het toetsenbord overweg te kunnen en bestanden te kunnen downloaden en kopiëren.

## Bruikbaarheid

Doordat er naar gestreefd wordt steeds het waarom van handelingen toe te lichten, zal de opgedane kennis en vaardigheden met OpenOffice in het algemeen goed bruikbaar zijn binnen andere pakketten, zoals MS Office of de WordPerfect-suite.

## Werkboeken

Er is in Nederland veel verzet tegen het gebruik van werkboeken die door iedere leerling moeten worden aangeschaft, en niet herbruikbaar zijn, doordat opgaven en oefeningen in dit werkboek worden verondersteld te worden gemaakt.
Deze lessen bieden leerlingen de mogelijkheid om de lessen in dit boek te maken, maar zijn tevens zo opgezet dat leerlingen de antwoorden zonder probleem in een schrift kunnen maken.

## Externe link

* (en) OpenOffice.org documentatie
# OpenOffice.org/FunctielijstCalc

Om een functie toe te passen op een bepaald getal gebruikt u functie als volgt:
of, toepassen op een andere cel:
Meer informatie hierover is hier te vinden.
| Engels | Nederlands | Doel | Wiskundig voorbeeld |
| average | gemiddelde | Gemiddelde berekenen | |
| sqrt | wortel | Wortel berekenen | ${\sqrt {}x)$ |
| sum | som | Getallen optellen | 1 + 2 + 5 = 8 |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bolletjesvaren

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De botanische naam Onoclea komt van het Griekse 'onos' (= vat) en 'kleiein' (= sluiten), wat verwijst naar de manier waarop de sporenhoopjes wordt afgesloten. De soortaanduiding sensibilis betekent 'gevoelig' en slaat op de gevoeligheid van de varen voor vorst.
| Alle families? | Familie: Bolletjesvaren (Onocleaceae) Geslacht: Onoclea Soort: Onoclea sensibilis |
| Wortel: | Dunne, kruipende wortelstok |
| Blad: | De steriele bladen zijn geelgroen tot lichtgroen, tot 50 cm lang, breed driehoekig van vorm en veerdelig of eenmaal geveerd. In het laatste geval is de bladspil naar de top toe gevleugeld. De acht tot veertien zijblaadjes aan iedere kant zijn lancetvormig. De bladrand is gaaf, gegolfd of gekarteld. De bladsteel is een tot anderhalf maal zo lang als de bladschijf, donker gekleurd, onderaan afgeplat en niet beschubd. De fertiele bladen ontstaan later (of soms zelfs niet) en lijken helemaal niet op de steriele bladen. Ze zijn langwerpig van vorm en tweevoudig geveerd. De bladsteel is in verhouding langer dan die van de steriele bladen, en het blad staat rechtop. De bladslipjes zijn lijnvormig, enkele millimeters breed en de zijblaadjes daarvan vouwen zich elk als een handje rond de sporenhoopjes. Het geheel doet denken aan een pluim met parelsnoeren, vandaar ook de naam bolletjesvaren. De jonge fertiele bladen zijn groen, maar worden later bruin tot zwart. De steriele bladen zijn fragiel en verdwijnen bij de eerste vorst. De fertiele bladen zijn winterhard en laten de sporen pas vrij in de volgende lente. |
| Vrucht: | De ronde sporenhoopjes zitten op de onderzijde van de fertiele bladen, volledig bedekt door de bladslipjes. Er is geen dekvliesje. De sporen overwinteren en komen vrij in de lente. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Zuur Zon Water ◑-◕ ≈ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bolletjesvaren? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
| ? | Verzorgen: Op geschikte plaatsen heeft de bolletjesvaren de neiging om te gaan woekeren en andere planten te verdringen. | | | | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bolletjesvarenfamilie

De bolletjesvarenfamilie (Onocleaceae) is een familie van varens met drie geslachten en vijf soorten. Het zijn terrestrische planten uit gematigde streken.
De bolletjesvarenfamilie is sterk verwant aan de niervarenfamilie (Dryopteridaceae) en wordt door sommige taxonomen als een tribus van deze laatste gezien.
België en Nederland kennen geen soorten die hier van nature voorkomen, maar er zijn wel twee soorten die regelmatig uit tuinen ontsnappen en in het wild kunnen waargenomen worden.

## Geslachten

* Onoclea
* Matteuccia

## Naamgeving en etymologie

* Synoniem: Dryopteridaceae tribus Onoleeae Tod.
* Engels: Bead Fern family
De botanische naam Onocleaceae is overgenomen van het geslacht onoclea en komt van het Griekse 'onos' (= vat) en 'kleiein' (= sluiten) naar de manier waarop de sporenhoopjes wordt afgesloten.
De Nederlandse naam 'bolletjesvaren' slaat eveneens op de vorm van de sporenhoopjes.

## Kenmerken

De soorten uit de bolletjesvarenfamilie hebben allen een rechte of een lange, kruipende wortelstok met schubben. De bladen kunnen in bundels bij elkaar zitten of verspreid uit de wortelstok ontspringen. De bladsteel bevat onderaan twee vaatbundels die naar boven toe met elkaar versmelten.
Er zijn steeds twee soorten bladen of veren: grote, meestal enkelvoudig geveerde steriele bladen en kleinere, smalle en soms meervoudig geveerde, fertiele bladen. De blaadjes van deze laatste zijn sterk ingerold en bedekken de onrijpe sporenhoopjes.
De sporenhoopjes liggen in grote aantallen op de onderzijde van de fertiele bladen, zijn rond en afgedekt met een klein driehoekig dekvliesje of helemaal niet afgedekt. Rijpe, fertiele bladen lijken helemaal overdekt te zijn met de bolvormige sporenhoopjes, vandaar ook de naam van deze varens.

## Voorkomen

De leden van de bolletjesvarenfamilie zijn varens van gematigde streken van het noordelijk halfrond: Noord-Amerika, Azië en Europa.
De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.

## Externe links

* The Botanical System of the Plants: soortenlijst
* Checklist of World Ferns: soortenlijst

## Bronnen

* R. van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bonte ganzenbloem

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Ganzenbloem Soort: Ismelia carinata |
| Geschikt als/voor: | Snijbloem. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot september. De boei kan verlengd worden door plukken. Geel, oranje rode bloem. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 70 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort:  ? Zon Water ○ ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bonte ganzenbloem? |
| Maan(d) | Werk | PA |
| 3-4/4-5 | Zie zaaitijd. Voorzaaien in maart-april. Ter plaatse in april-mei. | |
| | | 35 |
| ? | Verzorgen: Door de jonge plant te toppen krijg je een bossige groei. | |
Sjabloon:Wiktionaryionary
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bonte krokus

Meer informatie wordt nog gezocht. Mee helpen? Klik op bewerken.
| Geschikt als/voor: | Stinsenplant. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bonte krokus? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bonte luzerne

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.
Meer informatie wordt nog gezocht. Mee helpen? Klik op bewerken.
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bonte luzerne? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bonte wikke

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant klimt met ranken via andere planten omhoog. Bonte wikke als groenbemester met rogge is een goede combinatie als groenbemester.
| Alle families? | Familie: Vlinderbloemen (Leguminosae) Geslacht: Wikke Soort: Vicia villosa |
| Blad: | Het blad is geveerd en bestaat uit zes tot twaalf paar deelblaadjes, die tot 6 mm breed, 2 cm lang en lancet- tot lijnlancetvormig zijn. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot augustus. Een bloemtros bestaat uit twintig tot dertig bloempjes die paars tot blauwpaars zijn. De zwaarden kunnen iets lichter gekleurd zijn. De plaat van de vlag is korter dan de nagel. De bloem is langer dan 1 cm. |
| Vrucht: | De bonte wikke draagt een tot 6 cm lange, 1 cm brede, behaarde peul. De peul, die rijp bruin is, bevat vijf tot tien donkergekleurde, ronde zaden. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-150 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselrijk Zon Water ● ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bonte wikke? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
| | | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bont kroonkruid

| 1 | 2 | 3 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Vlinderbloemen (Leguminosae) Geslacht: Securigera Soort: Securigera varia |
| Stengel/Tak: | Liggende tot opstijgende, kantige stengel. |
| Blad: | De bladeren zijn oneven geveerd met zeven tot twaalf paar deelblaadjes en een topblaadje. De ovale blaadjes zijn 6-16 mm lang. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot september De vlag van de bloem is roze en de zwaarden zijn vaak wit. De kiel is roze of wit en heeft een paarsrode snavel. Soms komen ook geheel witte bloemen voor. De bloeiwijze is een scherm met vijf tot twintig bloemen. |
| Vrucht: | De vrucht is een 25-50 mm lange, vierkantige peul met drie tot zes insnoeringen en een hakig gebogen snavel. De rijpe peul breekt op de insnoeringen in stukjes. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-120 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkrijk Zon Water ○-◑ ∼ |
| Let op!: | De plant is giftig voor paarden door de aanwezigheid van nitroglycosiden. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bont kroonkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bonte paardenstaart

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Van juni tot in augustus verschijnen er sporenaren op de top van de hoofdstengel en soms ook aan enkele zijtakken, die in het begin bijna geheel omhuld zijn door de tanden van de bovenste afstaande schede. De eivormige aren zijn tot 10 mm lang met bovenaan een stekelpunt. Als de aren rijp zijn verdrogen ze en vallen daarna af. De aar bestaat uit sporangioforen. Aan de onderkant van de schildvormige sporangiofoor zitten vijftien tot twintig zakvormige sporangiën waarin de sporen zich bevinden. De sporen hebben bladgroen en twee springdraden (elateren), die in droge toestand om de spore zijn gewikkeld, wanneer ze nat worden strekken ze zich en duwen de spore uit de aar. Er zijn twee typen sporen, mannelijke en vrouwelijke. De sporen groeien uit tot bladgroenhoudende voorkiemen (prothallia). In dit stadium vindt de bevruchting plaats waarna de paardenstaart tot een volledige plant kan uitgroeien. De prothallia zijn gebonden aan een zeer open groeiplaats. Bonte paardenstaart komt voor op zonnige, open, kalkrijke, vrij voedselarme plaatsen, die vaak in de winter overstromen. De plant is echter vooral te vinden in duinvalleien en afgravingen.
| Alle families? | Familie: Paardenstaarten (Equisetaceae) Geslacht: Paardenstaart Soort: Equisetum variegatum |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | De plant heeft een kale wortelstok. |
| Stengel/Tak: | De stengel heeft bij de voet enkele zijtakken of is onvertakt. Verder glad, ongeveer 2-3 mm dik, met 6-10 afgeplatte of gegroefde ribben. De stengelscheden zijn wat opgeblazen, de hogere (niet de bovenste) hebben een doorlopende, zwartachtige band. |
| Blad: | De in kransen staande bladeren bestaan uit kleine schubben, waarbij de bladscheden grotendeels met elkaar vergroeid zijn tot een stengelschede. De bladeren zijn aan de basis groen en aan de top zwart. De tanden zijn zeer breed witvliezig gerand met een zwart middendeel. Onder de tanden zit een donkerbruine tot zwarte band. |
| Groenblijvend. | Deze plant is groenblijvend en/of winterhard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot augustus. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 10-40 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkrijk. Zon Water ● - ◔ ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Bonte paardenstaart? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Borago

Borago is de botanische naam van een plantengeslacht uit de Ruwbladigenfamilie. Zoals bij alle ruwbladigen zijn alle onderdelen sterk behaard. De bloemen dragen rijkelijk nectar en de planten zijn dan ook bij imkers geliefd.

## Soorten

In Europa kent het geslacht twee soorten inheemse eenjarige planten:

## Waardplant

Dit geslacht is waardplant voor onder andere:

## Externe links

* Borago in de NCBI Taxonomy Browser
* Borago L. op FloraBase - the Western Australian Flora
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Sojaboon

Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Hoofdzakelijk wordt deze boon wordt voor de wintervoorraad geteeld, maar kan ook vers worden gebruikt.
| Alle families? | Familie: Vlinderbloemen (Fabaceae) Soort: Glycine max |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort:  ? Zon Water ● ~ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Aardappel, aardbei, afrikaantje, andijvie, dille, goudsbloem, komkommer, kool, maïs, peterselie, raap, rode-biet, schorseneer, selderij, sla, spinazie, tomaat, tuinboon, wortel. |
| Slechte buren: | Slechte buren voor deze plant: Erwt, knoflook, ui, venkel. |
| Weren: | Deze plant weert Coloradokever. |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Bonenkever, vlekkenziekte. |
| Gebruik: | De hulzen zijn niet eetbaar. |
| Recepten: | Recepten vind je in het Kookboek. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Sojaboon? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 5 WM | Zie zaaitijd. Plaats bonenstaken en zaai de bonen in luchtige grond tegen rotten (veel zaagsel). Geef geen mest. Stop ook een paar extra bonen in een potje als reserve voor het geval ze niet ontkiemen of opgegeten worden. | 3 | 10 | 1 | | 3 | | |
| | | | | | | | 10 | 50 |
| 8-9 | Zie oogsten en bewaren. Als de peulen geel worden de hele plant lostrekken en drogen op het veld bij droog weer of onder een afdak. Wanneer de zaden in de peul rammelen (meestal in januari/februari, controleren door schudden) alles in een jute zak stoppen en met een stok de zaden eruit kloppen. Gedroogde bonen in een pot of zak bewaren. | | | | | | | |
| 8-9 | Zie vermeerderwijze. Voor zaadwinning de stengel van de peulen met de meeste en grootste zaden bij 1,70 mtr hoogte inknippen. Let op de vlekkenziekte. Houd de peulen voor vermeerdering apart en bewaar de mooiste zaden voor volgend jaar. | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Solanum crispum

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Solanum crispum is een snelgroeiende, kruipende, semi-groenblijvende hoge plant. In België en Nederland kan de plant in de tuin worden gehouden. Hij kan het beste tegen een muur op het westen of het zuiden worden gehouden.
| Alle families? | Familie: Nachtschade (Solanaceae) Geslacht: Nachtschade Soort: Solanum crispum |
| Blad: | De bladeren zijn ovaal en 6–13 cm lang. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | ? De 7,5–15 cm brede bloeiwijzen bestaan uit meerdere bloemen. De bloemen zijn 2,5–3 cm breed, blauwpaars van kleur en bevatten in het midden een gele kegel van meeldraden. |
| Vrucht: | De bessen zijn bolvormig, 4–6 mm groot en rijp roomwit van kleur. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 500 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkhoudend. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Solanum crispum? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| ? | Verzorgen: Met snoeien moet worden opgepast omdat de bladeren bij sommige mensen huiduitslag kunnen veroorzaken. | | | | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Spaanse aak

| 1 | 2 | 3 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Spaanse aak wordt ook wel Veldesdoorn genoemd. De plant wordt vaak als struik en in hagen gehouden. In de herfst heeft de Spaanse aak herfstkleuren. De soort kan eenhuizig of tweehuizig zijn. Zie ook de cultivars.
| Alle families? | Familie: Zeepboom (Sapindaceae) Geslacht: Esdoorn Soort: Acer campestre |
| Blad: | Het blad is drie- tot vijflobbig. De lobben zijn stomp, mat groen en aan de onderzijde behaard. De hoofdnerf is lichter van kleur en in de bladsteel zit melksap. De knoppen zijn rood en tegenoverstaand. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | De bloemen zijn vrij klein, onopvallend en groen-geel van kleur. De bloemen verschijnen ongeveer tegelijkertijd met de bladeren. Groen-geel. |
| Vrucht: | De vleugels van de vruchten liggen bijna in elkaars verlengde. Het duurt achttien maanden voordat de zaden ontkiemen. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 1000 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Geschikt voor alle bodemsoorten met uitzondering van zeer arme, droge zandgrond en natte bodems. Zon Water ● ◔ ◑ ◕ ∼ ≁ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Spaanse aak? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 10 | Verzorgen: De Spaanse aak kan beter niet in het voorjaar gesnoeid worden omdat hij dan gaat "bloeden". | | | | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Spaanse ruiter

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Vederdistel Soort: Cirsium dissectum |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | De stengel heeft geen stekels. |
| Blad: | De gaafrandige tot gelobde bladeren hebben zachte stekels. De bladeren zijn van boven behaard en van onderen witviltig behaard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni en juli. Purperrode bloemen. De bloemen zitten in een hoofdje. Per stengel komt één bloemhoofdje voor. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-50 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselarm. Zon Water ● ≈ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Kensoort voor het blauwgrasland (Cirsio dissecti-Molinietum). |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Spaanse ruiter? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |