# Maatschappijleer/Maatschappijleer 4 vmbo-kgt
## Overzicht
### Wat is maatschappijleer?

| Hoofdstuk | Inhoud |
| Samenleven | gezin, sociale omgeving en samenleving (maatschappij) afhankelijkheid, producten en diensten Gedragsregels en wetten (wetsregels) |
| Keuzes maken | Waarden, normen, geschreven en ongeschreven regels Belangen en belangentegenstelling Macht en machtsmiddelen |
| Onderzoeken | Maatschappelijk probleem Groepen en belangen Aanpak van maatschappelijke problemen Dilemma's Meningsvorming |

### Jongeren

| Hoofdstuk | Inhoud |
| Cultuur en socialisatie | aangeboren en aangeleerd omgeving, cultuur en socialisatie nature- en nurture-aanhangers |
| Ontwikkeling en identiteit | leren: informatie, aanwijzingen, imitatie, ervaringen en experimenteren sociale controle, belangen en sancties aanpassing en internalisatie identiteit |
| Grenzen, groepsnormen en verschillen | |
| 4 & 5 | Bij welke groep hoor je? Wie heb je nodig? |

### Politiek

| Hoofdstuk | Inhoud |
| 1 t/m 4 | Wat is politiek? Op wie ga je stemmen? Stromingen in de politiek De parlementaire democratie |
| 5 t/m 7 | Wie bestuurt Nederland? Het parlement Gemeente en provincie |

### Pluriforme samenleving

| Onderdeel | Domein | Hoofdstuk | Inhoud |
| 1 t/m 3 | Leven tussen verschillende culturen Hoe kijk je tegen anderen aan? Migratie naar Nederland |
| 4 & 5 | Integreren is soms lastig Geloven wat je zelf wilt |

### Nederland en de wereld

| Hoofdstuk | Inhoud |
| 1 t/m 3 | Wereldwijd verbonden Problemen zonder grenzen Landen zonder democratie |
| 4 & 5 | VN en Europese Unie Meer of minder Europese samenwerking? |

### Media

| Hoofdstuk | Onderdelen | Begrippen | Opdrachten |
| Media en communicatie | Communiceren Hoe communiceer je? Waar gebruiken we media voor? | communicatie (verbaal - non-verbaal - eenzijdig - tweezijdig - persoonlijk - massaal) - informatie - medium/media - communicatiemiddel - massacommunicatie - massamedia - kennis - nieuws - ontspanning - contact - identiteit | 7 Communicatie (p.107) 9 Welk medium kies je? (p.108) 10 Identiteit (p.108) |
| Soorten media | Internet en sociale media Kranten en tijdschriften Televisie en radio | betrouwbaar(heid) - journalist - bron - controleren - populaire kranten - sensationeel - kwaliteitskranten - achtergrondinformatie - doelgroep - (opinie)tijdschriften - artikelen - omroepen - commerciële omroep - publieke omroep - kijk- en luistercijfers - Mediawet - pluriformiteit | 11 Wie leest wat? (p.110) 12 Publiek of commercieel? (p.111) 15 Cartoon (p.112) |
| Nieuws | Wat is nieuws? Waar komt nieuws vandaan? Waar of niet? | actualiteit - personen - organisaties - hoor- en wederhoor - feiten - meningen - nieuwsbron - nieuwsselectie - persbureau - persbericht | 10 Wat hoort bij wat? (p.114) 12 Miljard mensen zonder water (p.115) 13 Onbetrouwbaar nieuws (p.115) |
| Invloed van media | Beeldvorming Maatschappelijke functie van de media Persvrijheid Geld verdienen met media | invloed - beeldvorming - selectieve waarneming - maatschappelijke functie - informatieve functie - vrije informatie - controle- of waakhondfunctie - socialiserende functie - sociale cohesie - persvrijheid - indoctrinatie - regels | 9 Maatschappelijke functie (p.117) 12 Persvrijheid of niet? (p.118) 13 In de media: Dotan zet nepfans in (p.118) |
| Reclame | Reclame is overal Doelgroep Trucjes Manipulatie Reclame via internet Werkt reclame? Regels voor reclame | doelgroep - beïnvloeding - koopgedrag - slogan - ideaalbeeld - idool - manipulatie - viral - effectiviteit - Mediawet | 9 De invloed van reclame (p.121) 10 De invloed van reclame (p.121) 11 Combineer (p.121) |
| Mediawijsheid | Kritisch over informatie Je privégegevens Privacy Wie kijkt er mee? | mediawijs - belangen - privacy - grondwet - online profilering - sociale media | 8 Waarschuwing! (p.123) 9 Herschrijf de zin (p.123) 11 Vragen over bronnen (p.124) |

### Werk

| Onderdeel | Domein | Hoofdstuk | Inhoud |
| 12 | Werk | 1 t/m 3 | Waarom werken we? Een baan die bij je past Hoe kom je aan werk? |
| 13 | Werk | 4 t/m 6 | Met werk kom je verder Als het tegenzit De verzorgingsstaat |

### Criminaliteit

| Onderdeel | Domein | Hoofdstuk | Inhoud |
| 14 | Criminaliteit | 1 t/m 3 | Wat is criminaliteit? Waarom worden mensen crimineel? De wetenschap over criminaliteit |
| 15 | Criminaliteit | 4 t/m 6 | Opgepakt, en dan? Schuldig of onschuldig? Hoe krijgen we criminaliteit omlaag? |

### Relaties

| Onderdeel | Domein | Hoofdstuk | Inhoud |
| 16 | Relaties | 1 & 2 | De mens als sociaal wezen In voor en tegenspoed? |
| 17 | Relaties | 3 & 4 | Als de relatie stukloopt Alleen of samen? |

## Leerdoelen
### Oriëntatie op leren en werken

    ▢ Ik kan me oriënteren op mijn eigen loopbaan en het belang van maatschappijleer in de maatschappij.

### Basisvaardigheden

    ▢ Ik kan basisvaardigheden toepassen die betrekking hebben op communiceren, samenwerken, informatie verwerven en verwerken.

### Leervaardigheden in het vak maatschappijleer

    ▢ Ik kan (met betrekking tot een maatschappelijk vraagstuk) een standpunt innemen en hier argumenten voor geven.
    ▢ Ik kan (met betrekking tot een maatschappelijk vraagstuk) principes en procedures van de benaderingswijze van het vak maatschappijleer toepassen.

### Cultuur en socialisatie

    ▢ Ik kan beschrijven hoe een mens zich ontwikkelt tot lid van de samenleving en de invloed van het socialisatieproces herkennen en beschrijven.
    ▢ Ik kan uitleggen dat mensen bij een subcultuur (willen) horen en dat elke subcultuur invloed heeft op het gedrag en socialisatieproces.
    ▢ Ik kan de rol van onderwijs (als socialiserende instantie) beschrijven in de ontwikkeling van een mens als lid van de samenleving.

### Maatschappijleer Sociale verschillen

    ▢ Ik kan beschrijven en uitleggen dat mensen vanuit hun maatschappelijke posities belangen hebben en hoe daardoor conflicten kunnen ontstaan. (KB GL/TL)
    ▢ Ik kan maatregelen van de overheid ten aanzien van sociale ongelijkheid noemen. (BB)
    ▢ Ik kan met voorbeelden beschrijven wat sociale verschillen zijn en hoe die veroorzaakt worden, en beschrijven hoe de plaats van een mens op de maatschappelijke ladder kan veranderen. (BB)
    ▢ Ik kan met voorbeelden beschrijven wat sociale verschillen zijn en hoe die veroorzaakt worden, en beschrijven/uitleggen hoe de plaats van een mens op de maatschappelijke ladder kan veranderen (sociale mobiliteit). (KB GL/TL)
    ▢ Ik kan overheidsbeleid ten aanzien van sociale ongelijkheid beschrijven en verklaren. (KB GL/TL)
    ▢ Ik kan voorbeelden geven van belangen van mensen in een bepaalde maatschappelijke positie en van conflicten die daarmee samenhangen. (BB)

### Macht en zeggenschap

    ▢ Ik kan beschrijven en uitleggen hoe regels het samenleven van mensen mogelijk maken. (KB GL/TL)
    ▢ Ik kan beschrijven en uitleggen welke mogelijkheden burgers hebben om invloed uit te oefenen op de politiek, en kenmerken van een parlementaire democratie noemen, herkennen en toelichten. (KB GL/TL)
    ▢ Ik kan beschrijven hoe regels het samenleven van mensen mogelijk maken. (BB)
    ▢ Ik kan beschrijven welke mogelijkheden burgers hebben om invloed uit te oefenen op de politiek, en kenmerken van een parlementaire democratie noemen. (BB)
    ▢ Ik kan vormen van macht herkennen. (BB)
    ▢ Ik kan vormen van macht en machtsmiddelen herkennen, beschrijven en verklaren. (KB GL/TL)

### Maatschappijleer Beeldvorming en stereotypering

    ▢ Ik kan aangeven dat selectieve waarneming een rol speelt in het proces van beeld- en meningsvorming. (KB GL/TL)
    ▢ Ik kan beschrijven hoe mensen bij het vormen van hun meningen beïnvloed worden door selectie van informatie. (BB)
    ▢ Ik kan beschrijven hoe men uitingen van vooroordelen en discriminatie tegemoet kan treden vanuit het beginsel van gelijkwaardigheid en respect. (KB, GL/TL)
    ▢ Ik kan uitingen van vooroordelen en beeldvorming ten aanzien van mannen en vrouwen in de samenleving herkennen en benoemen. (BB, KB GL/TL)
    ▢ Ik kan van een bepaald sociaal probleem beschrijven hoe de beeldvorming erover tot stand komt/gekomen is. (BB, KB GL/TL)
    ▢ Ik kan voorbeelden noemen van vooroordelen en discriminatie, beschrijven hoe deze ontstaan en aangeven wat er tegen te doen is. (BB)