OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maatschappijleer/Het leesgedrag van Nederlanders/Bijlage 1: vier kaarten met bron en vragen

* Ga achter alleen achter een pc zitten en beantwoord onderstaande vragen (met pen op de achterzijde van deze kaart).
* Over welke gegevens gaat de grafiek? Zoek op waar deze informatie precies vandaan komt. (W5H)
* Zoek op wat er bedoeld wordt met een fervente lezer.
* Zoek op wat er wordt verstaan onder vrije tijd.
* Ga nu met drie medeleerlingen in een groepje zitten en zorg dat alle vier de grafieken vertegenwoordigd zijn.
* Bespreek je bevindingen en probeer samen een antwoord te vinden op de vraag:
* Welke factoren zijn van invloed zijn op het leesgedrag van Nederlanders?
* Ga achter alleen achter een pc zitten en beantwoord onderstaande vragen (met pen op de achterzijde van deze kaart).
* Over welke gegevens gaat de grafiek? Zoek op waar deze informatie precies vandaan komt. (W5H)
* Zoek op waarom mensen minder kranten zijn gaan lezen.
* Zoek op hoe het komt dat er over het geheel genomen minder gelezen wordt.
* Ga nu met drie medeleerlingen in een groepje zitten en zorg dat alle vier de grafieken vertegenwoordigd zijn.
* Bespreek je bevindingen en probeer samen een antwoord te vinden op de vraag:
* Waardoor zijn Nederlanders minder zijn gaan lezen de afgelopen decennia?
* Ga achter alleen achter een pc zitten en beantwoord onderstaande vragen (met pen op de achterzijde van deze kaart).
* Over welke gegevens gaat de grafiek? Zoek op waar deze informatie precies vandaan komt. (W5H)
* Zoek op waarom er meer vrouwen lezen dan mannen. Geef minimaal twee redenen.
* In welke leeftijdscategorie is de afname het sterkste? Zoek op waardoor dit komt.
* Ga nu met drie medeleerlingen in een groepje zitten en zorg dat alle vier de grafieken vertegenwoordigd zijn.
* Bespreek je bevindingen en probeer samen een antwoord te vinden op de vraag:
* Hoe betrouwbaar is het bronmateriaal (de grafiek)? Geef argumenten.
* Ga achter alleen achter een pc zitten en beantwoord onderstaande vragen (met pen op de achterzijde van deze kaart).
* Over welke gegevens gaat de grafiek? Zoek op waar deze informatie precies vandaan komt. (W5H)
* Zoek op wat er bedoeld wordt met niet-lezers.
* Zoek op wat er wordt bedoeld met laag opgeleid, middelbaar opgeleid en hoog opgeleid.
* Ga nu met drie medeleerlingen in een groepje zitten en zorg dat alle vier de grafieken vertegenwoordigd zijn.
* Bespreek je bevindingen en probeer samen een antwoord te vinden op de vraag:
* Zegt het gebruikte cijfermateriaal iets over het toekomstige gebruik van boeken? Geef argumenten.

## Bronnen

* https://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2018/Lees_Tijd
# Italiaanse renaissance/Muziek
## Muziek

Renaissancemuziek is de Europese muziek geschreven tijdens de renaissance. Het definiëren van het begin van dit muzikale tijdperk is moeilijk, gezien musicologen pas begonnen zijn de kenmerken ervan vast te stellen. Gewoonlijk situeren ze de periode tussen ca. 1400 en ca. 1600. Tonale kenmerken zijn een groter gebruik van de terts - die in de middeleeuwen nog als dissonant werd aanzien - en een meer uitgewerkte vocale polyfonie. Het gaat hier grotendeels om sacrale muziek, zoals de gezongen mis, het motet en het madrigaal.
De meeste mensen denken niet aan muziek bij het horen van de term renaissance, maar net als andere kunstenaars wilden dichters en musici uit die periode hulde brengen aan de recent herontdekte waarden van het klassieke Griekenland. De jaren tussen 1500 en 1600 zijn de meest revolutionaire periode in de Europese muzikale geschiedenis. Het is de eeuw waarin zowel de harmonieleer als de opera zijn ontwikkeld. Venetië is de bakermat van de commerciële opera terwijl Napels zich kan beroepen op een verleden van door de kerk gesponsorde conservatoria. De componisten en uitvoerende musici van deze instituten zouden van groot belang zijn voor de muzikale ontwikkeling van de rest van Europa.
Met name Girolamo Mei was als historicus en humanist voor de muziekgeschiedenis belangrijk omdat hij door zijn geschriften de intellectuele impuls gaf aan de Camerata fiorentina, die probeerden het oude Griekse muziekdrama te doen herleven.
Enkele bekende componisten uit de Italiaanse renaissance waren:
* Giovanni Pierluigi da Palestrina
* Giovanni de' Bardi
* Giulio Caccini
* Vincenzo Galilei
* Giovanni Gabrieli
* Jacopo Peri
* Gioseffo Zarlino
# Italiaanse renaissance/Levens van de uitmuntendste Italiaanse architecten, schilders en beeldhouwers

Levens van de uitmuntendste Italiaanse architecten, schilders en beeldhouwers of Le Vite de' più eccellenti pittori, scultori, e architettori da Cimabue insino a' tempi nostri, zoals het oorspronkelijk bekend was in het Italiaans, is een serie biografieën van kunstenaars, geschreven door de 16e-eeuwse Italiaanse schilder en architect Giorgio Vasari. Het is een van de bekendste en invloedrijkste werken over de Italiaanse renaissance, en ook het eerste belangrijke boek over kunstgeschiedenis. De titel wordt in de literatuur vaak verkort tot 'Vite' of 'Levens'.
# Italiaanse renaissance/Matteo Maria Boiardo

Matteo Maria Boiardo (Scandiano, 1441 - Reggio d'Émilie, 20 december 1494) was een Italiaans renaissancedichter. In zijn jeugd was Boiardo een succesvolle imitator van de liefdesgedichten van Petrarca. Meer serieuze pogingen volgden met de Istoria Imperiale, enkele adaptaties op basis van werk van Nepos, Apuleius, Herodotus, Xenophon, enz., en zijn Bucolica. Deze werden gevolgd door een komedie, Il Timone (1487?).
Zijn bekendste werk is zijn grandioze gedicht over ridderlijkheid en romantiek Orlando Innamorato.
# Italiaanse renaissance/Lippo Memmi

Lippo Memmi (ca. 1291 tot 1356) was een Italiaans kunstschilder uit Siena. Hij was de belangrijkste volgeling van Simone Martini, die zijn zwager was.
Samen met Martini schilderde hij in 1333 een van de meesterwerken van de gotiek, de Annunciatie voor de Sienese kerk Sant'Ansano (nu in het Uffizi). Hij was een van de kunstenaars die aan de kathedraal van Orvieto werkte, waarvoor hij de Madonna dei Raccomandati maakte. Later volgde hij Martini naar het pauselijk hof in Avignon, waar hij werkte tot het midden van de 14e eeuw.
Na zijn terugkeer naar Siena maakte Memmi nog verschillende werken tot aan zijn dood in 1356.
# Italiaanse renaissance/Luigi Pulci

Luigi Pulci (Florence, 15 augustus 1432 - Padua, 1484) was een Italiaans dichter uit de periode van de Italiaanse renaissance. Zijn meesterwerk is Morgante, of Morgante Maggiore, een episch gedicht in 23 canto's, later uitgebreid tot 28.
Pulci begon aan Morgante omstreeks 1460. De vroegst bekende volledige uitgave van het werk dateert van 1483. Het verhaal gaat over een Saraceense reus die zich bekeert tot het christendom en de ridder Orlando (Roland) volgt. De invloeden van de Franse ridderepiek zijn duidelijk, maar Pulci wisselt een ernstige toon af met komische en burleske fragmenten.
Pulci's opdrachtgevers waren de Medici's, vooral Lorenzo de Medici ('il Magnifico'), die Pulci op diplomatieke missies stuurde en optrad als zijn beschermheer. Ondertussen werden de financiën van de Pulci-familie echter slecht beheerd door zijn broers Luca (die in 1470 in de gevangenis van de schuldenaars stierf) en Bernardo. Rond 1470 ging Pulci in dienst van Robert Sanseverino, een noordelijke condottiere omdat die hem een groter inkomen in het vooruitzicht had gesteld.
In 1484, terwijl hij met Sanseverino naar Venetië reisde, werd Pulci ziek. Hij stierf in Padua in oktober of november.

## Varia

* Ook Luigi's broer Luca (1431-1470) schreef in de volkstaal. Zijn werken in het Toscaans omvatten Pistole, Driadeo d'amore en Ciriffo Calvaneo.
* Het eerste van de canto's werd in 1822 door w:lord Byron vertaald in het Engels.

## Bronnen

* ↑ Deel van een groot verhalend gedicht
* ↑ Het Toscaanse dialect was standaard-Italiaans in die tijd
# Italiaanse renaissance/Napels
## Napels

In 1442 veroverde de Aragonese koning Alfonso I Napels. De nieuwe dynastie verbeterde de handel door de nauwe betrekkingen met het Iberisch Schiereiland en maakte van Napels een centrum van de Italiaanse renaissance. Kunstenaars die in deze periode in Napels werkten zijn Francesco Laurana, Antonello da Messina, Jacopo Sannazaro en Angelo Poliziano. Na de korte verovering door Karel VIII van Frankrijk in 1495, werd Napels in 1501 opnieuw verenigd onder Spaanse heerschappij.
In de periode van de onderkoningen groeide de bevolking van Napels uit van 100.000 tot 300.000 inwoners. In Europa was alleen Parijs meer bevolkt. De belangrijkste van de onderkoningen was Pedro Álvarez de Toledo. Hij introduceerde zware belastingen maar verbeterde ook het uitzicht van Napels. Zo liet hij de hoofdstraat (die nog steeds zijn naam draagt) verbreden, zorgde voor verharde wegen, liet oude gebouwen restaureren en nieuwe gebouwen optrekken en de stadswal versterken. Zo werd Napels tegen 1560 de grootste en best versterkte stad in het Spaanse rijk. In de 16e en 17e eeuw was Napels de thuisbasis van grote kunstenaars als Caravaggio, Salvator Rosa en Bernini, filosofen als Bernardino Telesio, Giordano Bruno, Tommaso Campanella en Giambattista Vico, en schrijvers zoals Gian Battista Marino. De Napolitaanse kunstenaar en architect Pirro Ligorio werd beroemd als ontwerper van de watertuinen van de Villa d'Este in Tivoli .
# Italiaanse renaissance/Matteo di Giovanni

Matteo di Giovanni, ook Matteo da Siena of Matteo di Giovanni di Bartolo genoemd (Sansepolcro, ca. 1430 - Siena, 1495) was een Italiaans kunstschilder uit de Siënese schilderschool in de tijd van de Italiaanse renaissance.
Hij is in Siena vanaf ongeveer 1452 aanwezig, en het is waarschijnlijk dat hij tijdens zijn vroegste opleiding aldaar de invloed heeft ondergaan van het werk van zijn tijdgenoot Piero della Francesca. Hij werkte er ook onder leiding van Lorenzo di Pietro.
Hij zou in 1465 het schilderij De doop van Christus van Piero della Francesca afgewerkt hebben dat nu bewaard wordt in de National Gallery in Londen.
Zijn meesterwerk is de Madonna della Neve (Madonna van de Sneeuw) uit 1477, in de Chiesa di Santa Maria delle Nevi van Siena.
Hij was de meester van Guidoccio Cozzarelli.
# Italiaanse renaissance/Michelozzo

Michelozzo di Bartolomeo Michelozzi (1396 - 1472) was een Italiaans architect en beeldhouwer.
Michelozzo werkte in marmer, brons en zilver. Het standbeeld van de jonge Johannes boven de deur van de Dom van Florence, tegenover de doopkapel, werd door hem gemaakt. Hij maakte ook het zilveren beeldje van Johannes de Doper aan de voorzijde van het altaar van San Giovanni. Michelozzo's grote vriend en beschermheer was Cosimo de' Medici, die hij in 1433 begeleidde naar Venetië tijdens zijn korte ballingschap. In Venetië bouwde Michelozzo de bibliotheek van San Giorgio Maggiore, alsook andere gebouwen.
# Italiaanse renaissance/Milaan
### Milaan

| Castello sforzesco (Bramante) | Basiliek van Sant'Ambrogio |
| Palazzo Talenti | Santa Maria delle Grazie |
Pas nadat er een einde was gekomen aan de republiek, werd Milaan een van de leidende steden van de renaissance. Met de verovering van Milaan door Francesco Sforza in 1450 begon voor de stad een bloeiperiode van kunsten en wetenschappen onder de familie Sforza. Hertog Francesco Sforza liet onder meer het Ospedale Maggiore bouwen en restaureerde het Palazzo dell'Arengo. De Sforza's waren bevriend met de Milanese de' Medici-familie. Samen stabiliseerden zij de onderlinge betrekkingen tussen de steden met de Vrede van Lodi en andere verdragen zodat een lange periode van vrede aanbrak voor heel Italië. Dit schiep een uitzonderlijk gunstig klimaat voor de bloei van de kunsten en letteren. Ook de humanistische schrijver Francesco Filelfo werkte aan het hof van de Sforza's. Francesco's opvolger als hertog van Milaan, Galeazzo Maria Sforza, wierp zich vooral op als beschermheer van de muziek. Hij trok ook musici en componisten aan uit de Franco-Vlaamse School om voor hem missen en motetten te componeren. Een van de zonen van Francesco, Ludovico Sforza, werd later bekend als patroon van Leonardo da Vinci en andere kunstenaars. Onder zijn bewind beleefde de Milanese renaissance een hoogtepunt. Kunstenaars en ambachtslieden maakten het hof van Milaan tot een van de mooiste van Italië. Ludovico zette het werk aan de Dom van Milaan verder, verbreedde de straten van zijn hoofdstad en versierde de stad met tuinen.
De architect Bramante was Milanees van 1478 tot 1500. Hij werkte mee aan de decoratie van de kerk van Santa Maria presso San Satiro, de pastorie en het klooster van de Basiliek van Sant'Ambrogio, de apsis van de kerk van Santa Maria delle Grazie in Milaan, het Piazza Ducale (hertogelijk plein) en het Castello Sforzesco in Vigevano.
Leonardo da Vinci verbleef van 1482 tot 1500 in de hertogelijke stad en schilderde onder meer Maagd op de rotsen (La Vergine delle Rocce), Portret van een muzikant (Ritratto di musico) en De dame met de hermelijn. Daarenboven werkte hij in de periode 1494 tot 1498 aan Het Laatste Avondmaal (L'Ultima Cena) in de refter van het klooster van Santa Maria delle Grazie.
Eveneens werkten en woonden aan het hof van Milaan: de schilders Giovanni Ambrogio de Predis, Andrea Solari en Franchino Gaffurio, de architecten en beeldhouwers Giovanni Antonio Amadeo en Cristoforo Solari.

## voetnoten

* ↑ De Vrede van Lodi, ook bekend als Verdrag van Lodi was een vredesakkoord tussen Milaan, Napels en Florence. Het werd ondertekend op 9 april 1454 in Lodi in Lombardije, aan de oevers van de Adda. Het verdrag maakte een einde aan de lange strijd tussen Milaan (onder hertog Filippo Maria Visconti) en Venetië in de terraferma. De Venetiaanse overwinning aldaar in de slag bij Maclodio in 1427, waarbij Florence als bondgenoot meevocht, had immers geen duurzame vrede gebracht.
# Kookboek/Zweedse Gehaktballetjes

Zweedse gehaktballetjes (Zweeds: Köttbullar) zijn kleine balletjes van rundergehakt met daarbij vaak geserveerd de bruine roomsaus en de cranberry compote. In Zweden is dit gerecht uitermate populair en is ook bij elke snackbar te krijgen.

## Benodigdheden
### Het boodschappenlijstje

* ong. 500 gram gehakt
* paneermeel
* 1 gekookte aardappel
* 1 ui
* 1 ei
* 2.5 dl. room
* peterselie
* boter
* olijfolie
* Zweedse Kruiden Mix
* Lyngonsylt (Cramberry Compote)

### Keukengerei

* Braad of Koekenpan
* Schaal
* Spatel
* Vershoudfolie
* Grote kom
* Mes
* Eetlepel

## Bereidingswijze

* Verhit in de braad of koekenpan een klontje boter. Snipper vervolgens de ui en fruit die in de boter glanzig.
* Als de ui klaar is doet u deze in een grote kom en doet u daar verder bij: Het gehakt, de aardappel (geprakt), een flinke lepel paneermeel, 1/2 dl. room, het ei, de peterselie, een scheutje Zweedse Kruiden Mix, en wat peper en zout.
* Kneed al deze ingrediënten samen tot een goed gemengd stevig en egaal vleesdeeg.
* Maak van het vleesdeeg kleine balletjes met circa 3 centimeter doorsnede.
* Leg alle balletjes in een grote schaal en dek deze af met de vershoudfolie. Zet de balletjes ongeveer een kwartier in de koelkast, zodat het vlees zich goed kan hechten.
* verhit 1 eetlepel olijfolie en een klontje boter in de braad of koekenpan.
* Bak hierin alle balletjes bruin en gaar in zo'n 12-15 minuten. U moet wel de balletjes regelmatig draaien en af en toe wat jus er over heen gieten.
* Neem de balletjes uit de pan en houd deze goed warm.
* Giet het braadvet uit de pan. Roer het aanbaksel dat in de pan is achtergebleven los met de overgebleven 2 dl. room.
* Laat de roomsaus op een zacht vuurtje indikken.
* Leg de balletjes op een bord, en giet de saus over de balletjes heen, serveer de balletjes met wat lyngonsylt (Cranberry Compote) erbij.
Smaklig Maltid (Smakelijk Eten)
# Kookboek/Zouten

Zouten, ook wel pekelen genoemd, is een conserveringsmethode die in het verleden veel gebruikt werd, met name voor vis en vlees.
De gerechten werden dan in het zout gelegd zodat bacteriën geen kans maakten. Met de opkomst van moderne conserveringsmethoden zoals bevriezen en conservenblikken worden er minder producten gezouten.
# Kookboek/Zuurkoolsalade

Een zuurkoolsalade wordt gemaakt van rauwe zuurkool, waaraan andere ingrediënten naar keuze worden toegevoegd. Als dressing wordt vaak mayonaise gebruikt, maar bijv. honing kan ook.

## Ingrediënten

* zuurkool (100 - 300 g)
Andere ingrediënten naar keuze (selectie): rozijnen, biet, sla, broccoli, tomaat.

## Bereiding

De zuurkool wassen en snijden, of de gesneden en voorverpakte zuurkool uit de verpakking halen en laten uitlekken. In een bak of kom doen en de andere fijngesneden ingrediënten toevoegen en dressing toevoegen.

## Externe links

* Recepten op smulweb.nl
* Recepten op mijnrecepten.nl
# Kookboek/Zopie

Overzicht van beschreven drankrecepten   Zopie is een alcoholhoudende warme drank die van oudsher tijdens het schaatsen wordt genuttigd. Bekend van de koek en zopie stalletjes op het ijs. Tegenwoordig worden onder de naam zopie ook andere warme dranken zoals chocolademelk (eventueel met rum), of erwtensoep aangeboden.

## Ingrediënten

* 1 liter bokbier
* 1 pijpje kaneel
* 2 kruidnagels
* 2 plakjes citroen
* 125 gram bruine basterdsuiker
* 2 eieren
* 1 dl rum

## Bereidingswijze

Breng het bier aan de kook samen met het pijpje kaneel, kruidnagels en citroen. Laat het geheel dan ongeveer 20 minuten op een zeer zacht pitje doortrekken. Roer de suiker met de eieren los en bind hier het bier mee. Voeg op het laatst de rum toe.
Heet drinken!
# Kookboek/Zuurvlees

Zuurvlees (Limburgs: Zoervleisj/Zoorvleis) is een streekgerecht dat lijkt op stoofvlees en hachee. Het wordt bereid met vlees dat is gemarineerd in azijn; vandaar de naam, maar de smaak is zoet, in tegenstelling tot hachee: het zuur van de azijn wordt namelijk ruimschoots gecompenseerd door de toevoeging van peperkoek (ontbijtkoek) en stroop. Zuurvlees wordt gegeten in zowel de Nederlandse als de Belgische provincie Limburg en in het Duitse Rijnland, veelal bij friet of aardappelpuree. Bij de snackbar of frituur in Nederlands en Belgisch Limburg kan men meestal een frietje met zuurvlees krijgen, en ook in veel restaurants, eethuizen en eetcafés.

## Ingrediënten

* 1 kilo paardenvlees (traditioneel) (of rundvlees of konijnenvlees)
* 1 kopje azijn
* 1 plak peperkoek (ontbijtkoek)
* 2 of 3 eetlepels appelstroop of bietenstroop
* 2 grote uien
* 3 à 4 kruidnagels
* 3 laurierbladeren
* 1 à 2 theelepels suiker
* boter
* 1/2 of 1 kopje water
* peper
* zout

## Bereiding

Het vlees, een nacht gemarineerd in azijn met laurierbladeren, in kleine blokjes snijden en in boter aanbakken. Uien in stukken snijden en even mee laten fruiten. Daarna de rest van de ingrediënten erbij doen, behalve de stroop en de peperkoek. Laat het in twee uur gaar stoven. Op het einde de stroop erbij doen en eventueel het te veel aan vocht wat inkoken. Voor het opdienen kan er peperkoek bij gedaan worden om tot extra binding te komen.
# Kookboek/Zürcher geschnetzeltes

Vleesgerechten | Receptenindex
Zürcher geschnetzeltes is een nationaal Zwitsers gerecht.

## Ingrediënten

* 500 g kalfsvlees
* Zout
* Peper
* 2 el olie (bijvoorbeeld olijfolie)
* Boter
* 1 normale ui
* 200 g champignons
* 1 el meel
* een kwart fles (goedkope) witte wijn
* 4 dl room
* Peterselie

## Bereidingswijze

* Snijd het kalfsvlees in kleine stukjes (geschnetzeltes). Daarna vermengen met een zout en peper.
* Maak de olie heet en braad het gesneden kalfsvlees kort in de olie. Zet het vlees met het olie/vochtmengsel apart
* Neem de boter en braadt de in halve ringen gesneden ui aan.
* Voeg de in plakjes gesneden champignons erbij.
* Strooi het meel er overheen en braadt het kort aan.
* Voeg de witte wijn toe en kook het in tot het vocht indikt (ongeveer 1/3 tot de helft van de originele hoeveelheid)
* Doe het braadvocht van het vlees en de room erbij en kook het in tot de gewenste dikte
* Voeg het vlees toe (niet meer koken) en voeg vlak voor het serveren de gehakte peterselie erbij.
Dit gerecht kan goed gecombineerd worden met Rösti
En guete (=eet smakelijk)
# Kookboek/Zuid-Aziatische keukens

De Zuid-Aziatische keuken is een keuken die sterk gerelateerd is aan de Oost-Aziatische keuken. Ze delen het kenmerk van het veelvuldige gebruik van rijst en dat de gerechten pittig van smaak zijn. De Zuid-Aziatische keuken is nog niet zo populair als de Oost-Aziatische keuken, maar wint aan populariteit; vooral de Indiase keuken wordt steeds populairder.
Enkele Zuid-Aziatische keukens:
* Indiase keuken
* Nepalese keuken
* Birmese keuken
* Sri Lankaanse keuken
# Kookboek/Zuivel

Zuivelproducten worden in veel keukens gebruikt. In sommige keukens, zoals de Chinese keuken echter (vrijwel) niet. Veel Chinezen hebben last van lactose-allergie, wat betekent dat ze niet tegen melk kunnen.
In andere keukens, zoals de Joodse keuken, mag vanwege spijswetten melk niet gecombineerd worden met vlees.
Zuivelproducten zijn onder andere:
* Boter
* Crème fraîche
* Feta
* Griekse yoghurt
* Hangop
* Kaas
* Karnemelk
* Kwark
* Melk
* Melkpoeder
* Room
* Roomijs
* Slagroom
* Yoghurt
* Wei
* Zure room
# Kookboek/Zout

Kruiden en specerijen
Ongetwijfeld is zout de meest gebruikte smaakversterker in de hele wereld. Hoewel in het verleden een kostbare stof, is zout tegenwoordig zeer eenvoudig te winnen en heeft het bovendien een grote smaakversterkende waarde. Meestal hebben we het bij zout over keukenzout, dwz. natriumchloride (NaCl), maar ook kaliumchloride (KCl) wordt als zout gebruikt. Keukenzout is in westerse landen vaak verrijkt met jodium, om te zorgen dat men daarvan genoeg binnen krijgt ter voorkoming van struma.

## Zout in het voedsel

Voedselbereiding is voor veel mensen ondenkbaar zonder het gebruik van zout. In praktisch elke door de mens bereide maaltijd zit deze stof verwerkt. Als voorbeeld kunt u denken aan vlees, maar ook over aardappels en groenten wordt er grif mee gestrooid. Naast de toepassing in traditionele maaltijden, wordt zout ook gebruikt bij het bereiden van bijvoorbeeld drop, zandkoekjes en vrijwel elk ander denkbaar eetbaar product.

## Recepten met zout

* Kookboek/Pasta met budgetbolognese
* Kookboek/Bruinebonenprut
* Kookboek/Pasta met tonijn en appel
* Kookboek/Brood
* Kookboek/Pasta met zalm en rucola
* Kookboek/Pasta met parmaham
* Kookboek/Preitaart
* Kookboek/Aardappel-komkommer hap
* Kookboek/Rösti
* Kookboek/Appeltaart
* Kookboek/Paling in kervelsoep
* Kookboek/Volkoren pompoenbrood
* Kookboek/Doperwtjessalade met kapucijners
* Kookboek/Bechamelsaus
* Kookboek/Hummus
* Kookboek/Mosterdsaus
* Kookboek/Aardappelsoep
# Kookboek/friet-ei

Snacks | Receptenindex

## Ingrediënten

| Aantal Frieteieren | 6 | 8 | 10 | 4 |
| Eieren | 3 | 4 | 5 | 2 |
| Boter (gram) | 100 | 135 | 170 | 70 |
| Meel (gram) | 100 | 135 | 170 | 70 |
| Bouillonblok | 1 | 1,5 | 1 2/3 | 2/3 |
| Kerriepoeder | +/- 3 theelepels | +/- 4 theelepels | +/- 5 theelepels | +/- 2 theelepels |
| Water (ml) | Voorbeeld | Voorbeeld | Voorbeeld | Voorbeeld |
| Voorbeeld | 150 | 200 | 250 | 100 |
Overig: meel, geklopt ei, paneermeel (verkruimeld beschuit)

## Bereidingswijze

Kook de eieren hard. Smelt de boter zacht in een kleine steelpan. Voeg het meel toe en daarna de kerriepoeder. Klopt goed met een garde en laat het geheel een paar minuten zacht bakken. Los de bouillonblok op in water en voeg dit in scheutjes, al kloppend met het garde toe aan het meel. Het geheel komt een beetje los van de bodem en pakt wat samen. Haal de pan van het vuur. Laat het mengsel afkoelen.
Snijd de gekookte eieren doormidden. Weeg +/- 48-50 gram van het mengsel af en pak het ei goed ermee in. Pak vervolgens 3 borden voor het meel, ei en paneermeel. Rol het ei vervolgens goed in het meel, ei en paneermeel (in deze volgorde). Laat de eieren even rusten in de koelkast.

## Afbakken

Bak de frieteieren mooi bruin in 3-5 min in een frietpan op 170 graden.

## Opmerkingen, tips, variaties

Ongebakken frieteieren kunnen 2 dagen bewaard worden in de koelkast. Frieteieren invriezen kan, maar gaat iets ten koste van de smaak.