OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amélie Nothomb/Citaten uit het werk van Amélie Nothomb

* « Dire à une femme qu'elle est belle, c'est lui dire qu'elle est bête. »
* (Amélie Nothomb; Attentat, 1997.)
       Vertaling:
* « Tegen een vrouw zeggen dat ze mooi is, is hetzelfde als haar zeggen dat ze dom is. »
* « On ne décide pas de tomber amoureux d'un être humain, on tombe amoureux d'un être humain. »
* (Amélie Nothomb; Péplum, 1996)
       Vertaling:
* « Verliefd worden op een mens beslis je zelf niet, het overkomt je. »
* « Un romancier est une personne qui pose des questions et non qui y répond. »
* (Amélie Nothomb; Hygiène de l'assassin, 1992.)
       Vertaling:
* « Een romanschrijver is iemand die vragen stelt, niet iemand die ze beantwoordt. »
* « Si vous voulez connaître la lie des sentiments humains, penchez-vous sur les sentiments que nourrissent les femmes envers les autres femmes : vous frissonnerez d'horreur devant tant d'hypocrisie, de jalousie, de méchanceté, de bassesse. »
* (Amélie Nothomb; Hygiène de l'assassin, 1992.)
       Vertaling:
* « Als je echt inzicht wil hebben in het drab van menselijke emoties, buig je dan eens over wat vrouwen voelen tegenover andere vrouwen: je zult gruwelen bij zoveel huichelarij, jaloezie, kwaadaardigheid en laagheid. »
* « L’erreur, c’est comme l’alcool : on est très vite conscient d’être allé trop loin, mais plutôt que d’avoir la sagesse de s’arrêter pour limiter les dégâts, une sorte de rage dont l’origine est étrangère à l’ivresse oblige à continuer. »
* (Amélie Nothomb; Le Sabotage amoureux, 1993.)
       Vertaling:
* « Een fout maken is als alcohol: we zijn ons er zeer snel bewust van dat we te ver zijn gegaan, maar in plaats van de wijsheid te hebben te stoppen om de schade te beperken, dwingt een soort razernij die niets met dronkenschap te maken heeft ons om door te gaan. »
* « L'esprit humain souffre d'une carence intellectuelle fondamentale: pour qu'il comprenne la valeur d'une chose, il faut le priver de cette chose.” »
* (Amélie Nothomb; Attentat, 1997.)
       Vertaling:
* « De menselijke geest lijdt aan een fundamenteel intellectueel gebrek: om de waarde van iets te kunnen inzien, dient zij er eerst van te worden beroofd. »
* « C'est drôle ce besoin qu'ont les gens d'accuser les autres d'avoir gâché leur existence. Alors qu'ils y parviennent si bien eux-mêmes, sans l'aide de quiconque. »
* (Amélie Nothomb; Cosmétique de l’ennemi, 2001.)
       Vertaling:
* « Grappig toch, die behoefte die mensen hebben om alles wat in hun leven misloopt aan anderen te verwijten. Nochtans lukken ze daar zelf heel aardig in, zonder de hulp van wie dan ook. »
* « Ne dites pas trop de mal de vous-même: on vous croirait. »
* (Amélie Nothomb; Stupeur et tremblements, 1999)
       Vertaling:
* « Spreek niet te veel kwaad over jezelf, want men zou je kunnen geloven. »
# Amélie Nothomb/Cosmétique de l’ennemi

Cosmétique de l’ennemi, geschreven in 2001, is de tiende roman van Amélie Nothomb, en ook de tiende die werd uitgegeven door Albin Michel.

## Samenvatting

Het hele verhaal speelt zich af in de wachtzaal van een luchthaven. Nothomb laat ons getuige zijn van een gesprek dat daar plaatsvindt tussen twee mannen. Jérôme Angust, een zakenman die op een vliegtuig met vertraging wacht, wordt benaderd door een onbekende, Textor Texel. Deze laatste overvalt hem met een relaas over zijn leven; zijn moord op een klasgenoot, zijn voorkeur voor het eten van kattenvoer, de verkrachting van een jonge vrouw in een mausoleum op het kerkhof van Montmartre en de moord die hij vele jaren later op haar pleegt. Werkelijk niets onthoudt hij de verbijsterde zakenman: noch de feiten, noch waarom hij ze pleegde, noch zijn innerlijke worsteling met de religie en de 'ziekte' waar hij onder lijdt, zijn schuldgevoelens. Angust beseft stilaan dat Texel zijn beul is, die hem zal blijven lastigvallen tot en met de laatste dialoog en zijn eigen einde.
De roman begint met deze twee intrigerende zinnen:
    "Cosmétique, l'homme se lissa les cheveux avec le plat de la main. Il fallait qu'il fût présentable afin de rencontrer sa victime dans les règles de l'art."
    (vert.) Cosmetisch streek de man zijn haar glad met de vlakke hand. Hij moest er fatsoenlijk uitzien als hij zijn slachtoffer wilde ontmoeten volgens de regels van de kunst.
# Amélie Nothomb/Acide sulfurique

Acide sulfurique ("Zwavelzuur") is een roman van de Belgische auteur Amélie Nothomb, gepubliceerd in 2005 bij Albin Michel. Het is een satirische dystopische roman die thema's als realitytelevisie, menselijke wreedheid en de ongevoeligheid van de samenleving benadrukt. Acide sulfurique is een provocerende roman die lezers uitdaagt om na te denken over hun eigen mediaconsumptie en de ethische implicaties van realitytelevisie. Het levert scherpe commentaar op de voyeuristische tendensen van de moderne samenleving en de mogelijke gevolgen van ongecontroleerde media-invloed.

## Inhoud

Het verhaal speelt zich af in een toekomst waarin de brutale reality-tv-show 'Concentration' de aandacht van de wereld trekt. Bij de show worden deelnemers ontvoerd en in een concentratiekamp geplaatst, waar ze worden blootgesteld aan extreme fysieke en psychologische mishandeling en van hun identiteit worden beroofd. Het publiek krijgt de macht om over het lot van de gevangenen te beslissen, wat leidt tot een gruwelijke vertoon van voyeuristische wreedheid.
Het verhaal concentreert zich op twee hoofdpersonen: Pannonique, een jonge en mooie vrouw die een gevangene wordt, en Zdena, een bewaker die geobsedeerd raakt door Pannonique. De roman duikt in hun interacties en de psychologische dynamiek tussen gevangenen en bewakers, evenals de morele degradatie van een samenleving die vermaak vindt in lijden en elke vorm van empathie kwijt is geraakt.

## Thema's
### Kritiek op reality-tv

De roman is een scherpe kritiek op realitytelevisie en de mate waarin mensen bereid zijn voor entertainment te gaan. Het zet vraagtekens bij de moraliteit van de kijkers en de makers van dergelijke shows.

### Menselijke wreedheid en ongevoeligheid

Nothomb onderzoekt de diepten van menselijke wreedheid en het gemak waarmee mensen ongevoelig kunnen worden voor het lijden van anderen. De populariteit van de show toont de toenemende tolerantie van de samenleving voor geweld en onmenselijkheid.
,Macht en controle De machtsdynamiek tussen de bewakers en de gevangenen staat centraal in het verhaal. De roman onderzoekt hoe macht kan corrumperen en hoe individuen reageren op absolute macht en volledige hulpeloosheid.

### Identiteit en menselijkheid

Door de deelnemers hun namen te ontnemen en ze terug te brengen tot louter nummers, ontmenselijkt de show hen, waardoor vragen rijzen over het belang van identiteit en wat het betekent om mens te zijn.

### Receptie

Acide sulfurique ontving gemengde recensies. Sommige critici prezen het vanwege zijn gedurfde commentaar en duistere satire, terwijl anderen het te provocerend en verontrustend vonden. Nothombs schrijfstijl, gekenmerkt door scherpe humor en scherpzinnige observaties, werd zowel geprezen als bekritiseerd vanwege de grimmige weergave van een beangstigend scenario. Omdat het een tamelijk verontrustende dystopie is, kreeg het boek hevige kritiek te verduren (met name in Le Parisien) en werd de schrijfster ertoe aangezet om zichzelf te komen verantwoorden op de set van het Grand Journal van Canal+, waar ze werd gesteund door haar vriend, de schrijver en filmregisseur Frédéric Beigbeder.
# Amélie Nothomb/Biographie de la faim

Biographie de la faim (letterlijk: Biografie van de honger) is een roman van de Franstalige Belgische schrijfster Amélie Nothomb, gepubliceerd in 2004. Het is de dertiende roman van Amelie Nothomb die door Éditions Albin Michel werd uitgegeven. Nothomb combineert hierin de ervaringen van Métaphysique des tubes (haar vroege kinderjaren) met die van Le Sabotage amoureux (haar late kindertijd, de eerste liefde) en evoceert ook de periode van Stupeur et tremblements (haar eerste werkervaring in Japan). Het boek kreeg de titel "De hongerheldin" toen uitgeverij Manteau/De Bezige Bij er in 2005 een Nederlandse vertaling door Marijke Arijs van uitbracht.

## Samenvatting

In dit autobiografische boek vertelt Amélie Nothomb vooral over haar jeugd en adolescentie. Haar personage is niet alleen hongerig naar voedsel, maar eveneens naar drank, liefde, boeken, schrijven, en is doordrongen van een waanzinnige nieuwsgierigheid voor het leven.
Biographie de la faim begint met een beschrijving van Vanuatu, een Melanesische eilandengroep die toen werd bestuurd door een Brits-Frans condominium. Nothomb vertelt de lezer dat het een land is waar honger niet bestaat en nooit heeft bestaan. Vertrekkend vanuit deze veronderstelling volgen veertig pagina's die dit thema van de honger uitputtend beschrijven. Dit doet ze door een reeks bizarre, maar boeiende verhalen aaneen te rijgen die de eerste twintig jaren van haar leven beschrijven in Japan, China, New York en Bangladesh. Zo beschrijft ze hoe ze in haar puberteit rebelleerde doordat haar lichaam van alles overkwam waar ze geen vat op had, een ervaring, zo zegt ze, die te vergelijken was met de toestand van Bangladesh dat toen ook onder een dictatuur gebukt ging. Om daaraan te ontsnappen kwam ze in opstand door anorexisch te worden. Ze kwam ook niet meer op straat in Bangladesh om geen mensen te moeten zien sterven van de honger, en begon de hele dag op haar kamer te schrijven, iets wat ze na haar terugkeer in België op 17-jarige leeftijd bleef doen.

## Nederlandse vertaling

Marijke Arijs: "De hongerheldin". Gebonden, 206 pagina's. Verschenen in februari 2005 bij Uitgeverij De Bezige Bij.
# Duits/Grammatica/Het bijvoeglijk naamwoord

Duitse bijvoeglijke naamwoorden (adjectieven) kunnen volgens drie verschillende declinaties worden verbogen, afhankelijk van wat eraan voorafgaat: een bepaald lidwoord, onbepaald lidwoord of helemaal geen lidwoord. We gebruiken hier telkens het adjectief jung (jong) als voorbeeld:

## Geen lidwoord vooraf

In dit geval komt de uitgang van het adjectief min of meer overeen met de uitgang die het bepaalde lidwoord gehad zou hebben. De genitief mannelijk en onzijdig enkelvoud vormen hierbij de uitzonderingen. Bij deze vormen neemt het bijvoeglijk naamwoord niet de uitgang van het bepaalde lidwoord over.
| Naamval | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | Meervoud |
| Nominativ | junger Mann | junge Frau | junges Kind | junge Leute |
| Genitiv | jungen Mannes | junger Frau | jungen Kindes | junger Leute |
| Dativ | jungem Mann | junger Frau | jungem Kind | jungen Leuten |
| Akkusativ | jungen Mann | junge Frau | junges Kind | junge Leute |
Let op: bij de datief meervoud krijgt het zelfstandig naamwoord nog een -n erbij!

## Na een onbepaald lidwoord

Na de onverbogen vormen ein en kein krijgt het adjectief de uitgang die het bepaalde lidwoord gehad zou hebben. Is ein(...) of kein(...) echter verbogen, dan eindigt het daaropvolgende adjectief op -en:
| | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | Meervoud |
| Nominativ | (k)ein junger Mann | (k)eine junge Frau | (k)ein junges Kind | keine jungen Leute |
| Genitiv | (k)eines jungen Mannes | (k)einer jungen Frau | (k)eines jungen Kindes | keiner jungen Leute |
| Dativ | (k)einem jungen Mann | (k)einer jungen Frau | (k)einem jungen Kind | keinen jungen Leuten |
| Akkusativ | (k)einen jungen Mann | (k)eine junge Frau | (k)ein junges Kind | keine jungen Leute |
Bij de genitief krijgt het mannelijke en onzijdige woord waarop het adjectief slaat een -(e)s erbij. De uitgang -es wordt gebruikt als de klemtoon op de laatse lettergreep valt, -s als dit niet zo is.

## Na een bepaald lidwoord

In dit geval krijgt het adjectief de uitgang -e in alle vormen van de nominatief enkelvoud en bij vrouwelijke en onzijdige woorden ook in de accusatief enkelvoud. In andere gevallen is de uitgang -en:
| | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | Meervoud |
| Nominativ | der junge Mann | die junge Frau | das junge Kind | die jungen Leute |
| Genitiv | des jungen Mannes | der jungen Frau | des jungen Kindes | der jungen Leute |
| Dativ | dem jungen Mann | der jungen Frau | dem jungen Kind | den jungen Leuten |
| Akkusativ | den jungen Mann | die junge Frau | das junge Kind | die jungen Leute |

## Substantivering

In het Duits worden bijvoeglijke naamwoorden geregeld - vaker dan in het Nederlands - gesubstantiveerd, d.w.z. gebruikt als zelfstandig naamwoord door er een lidwoord voor te plaatsen. Dit wordt in het algemeen gedaan om naar personen te verwijzen. De uitgangen blijven hetzelfde: der Junge, die Alte (hier moeten dus de woorden Mann en Frau achter worden gedacht).
# Duits/Grammatica/Het persoonlijk voornaamwoord

| Nominativ | Genitiv | Dativ | Akkusativ |
| ich | meiner | mir | mich |
| du | deiner | dir | dich |
| er/sie/es | seiner/ihrer/seiner | ihm/ihr/ihm | ihn/sie/es |
| wir | unser | uns | uns |
| ihr | euer | euch | euch |
| Sie/sie | ihrer/Ihrer | Ihnen/ihnen | Sie/sie |
De persoonlijke voornaamwoorden in de Genitiv zijn niet meer gebruikelijk. In de oudere of religieuze literatuur is deze vorm nog wel terug te vinden.
# Duits/Grammatica/Werkwoorden

<<Werkwoorden - Haben, sein en werden - Klankwissel tegenwoordige tijd - Regelmatig (zwak) tegenwoordige tijd - Voltooid deelwoord - Modale ww - Scheidbare ww - Lijdende vorm - Konjunktiv>>
In deze module over Duitse werkwoorden komen de volgende deelonderwerpen aan bod:
* Haben, sein en werden
* Klankwissel in de stam in de tegenwoordige tijd
* Regelmatig (zwak) in de tegenwoordige tijd
* Voltooid deelwoord
* Modale werkwoorden
* Scheidbare werkwoorden
* Lijdende vorm (Passiv)
* Konjunktiv
<<Werkwoorden - Haben, sein en werden - Klankwissel tegenwoordige tijd - Regelmatig (zwak) tegenwoordige tijd - Voltooid deelwoord - Modale ww - Scheidbare ww - Lijdende vorm - Konjunktiv>>
# Duits/Grammatica/Het bezittelijk voornaamwoord

Het bezittelijke voornaamwoord wordt gebruik om aan te geven van wie of wat iets is. Voorbeeld: Meine Katze, het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk (Die Katze).
De bezittelijke voornaamwoorden staan hieronder aangegeven:
| | ich | du | er | sie | es | wir | ihr | sie | Sie |
| Bezit. | mein(e) | dein(e) | sein(e) | ihr(e) | sein(e) | unser(e) | euer(eure). | ihr(e) | Ihr(e) |
De uitgang -e- wordt aan het bezittelijk voornaamwoord toegevoegd als het zelfstandig naamwoord waar het bij hoort vrouwelijk ( v ) is of in het meervoud staat (ofwel: bij alle zelfstandige naamwoorden waar die voor staat)
# Duits/Grammatica/Het lidwoord
## Bepaald en onbepaald lidwoord

Lidwoorden begeleiden een zelfstandig naamwoord. Het lidwoord kan onbepaald zijn of bepaald. In het Duits bestaan de lidwoorden uit een stam en een uitgang. De stam is het gedeelte dat nooit verandert. De uitgang varieert naargelang het geslacht (mannelijk, vrouwelijk, onzijdig, meervoud) en de functie (naamval) van het zelfstandig naamwoord.
Omdat er in het Duits (anders dan in bijvoorbeeld het Spaans) geen vorm is van het onbepaalde lidwoord voor het meervoud, gebruiken we in de tabel daar kein in plaats van ein. Dat is zoals in het Nederlands. "Een boeken" klopt niet, "geen boeken" kan wel.
| onbepaald: ein/kein (een/geen) | onbepaald: ein/kein (een/geen) | onbepaald: ein/kein (een/geen) | onbepaald: ein/kein (een/geen) | bepaald: der-die-das-die (de/het) | bepaald: der-die-das-die (de/het) | bepaald: der-die-das-die (de/het) | bepaald: der-die-das-die (de/het) |
| mannelijk | vrouwelijk | onzijdig | meervoud | mannelijk | vrouwelijk | onzijdig | meervoud |
| (k)ein Mann | (k)eine Frau | (k)ein Haus | keine Männer / Frauen | der Mann | die Frau | das Haus | die Männer / Frauen / Haüser |
| Nederlands | Duits |
| mannelijk | männlich |
| vrouwelijk | weiblich |
| onzijdig | sächlich |
| Naamval | Mannelijk de | Vrouwelijk de | Onzijdig het | Meervoud de |
| Nominativ | der | die | das | die |
| Genitiv | des | der | des | der |
| Dativ | dem | der | dem | den |
| Akkusativ | den | die | das | die |
| Naamval | Mannelijk een | Vrouwelijk een | Onzijdig een | Meervoud geen (mijn, jouw) |
| Nominativ | ein | eine | ein | keine (meine, deine) |
| Genitiv | eines | einer | eines | keiner (meiner, deiner) |
| Dativ | einem | einer | einem | keinen (meinen, deinen) |
| Akkusativ | einen | eine | ein | keine (meine, deine) |

## Uitgangen

Deze uitgangen zijn de uitgangen van de Nominativ, de basisvorm. Ze kunnen veranderen wanneer zelfstandige naamwoorden in een andere naamval staan.
De uitgangen van de lidwoorden worden overgenomen door enkele voornaamwoorden die ook een zelfstandig naamwoord begeleiden:
* de bezittelijke voornaamwoorden nemen de uitgangen van het onbepaald lidwoord over.
* De aanwijzende voornaamwoorden en enkele andere voornaamwoorden (welcher, jeder) nemen de uitgangen van het bepaalde lidwoord over.
# Duits/Grammatica/Meervoud van het zelfstandig naamwoord

De vorming van Duitse meervouden van zelfstandige naamwoorden is nogal gecompliceerd. Er zijn een stuk of tien vaste regels, maar deze kennen veel uitzonderingen. Een aantal verbuigingen komt vaak voor, andere veel minder.

## Mannelijk en onzijdig

* umlaut + -e: der Arzt → die Ärzte. der Baum, die Bäume. Dit is de hoofdregel voor mannelijke woorden.
* umlaut + -er: der Gott → die Götter, das Land → die Länder, das Dach → die Dächer, das Haus → die Häuser, der Wald → die Wälder, das Amt → die Ämter, das Wort → die Wörter (in samenstellingen als Wörterbuch).
* Alleen -e: das Jahr → die Jahre, das Gedicht → die Gedichte, das Wort → die Worte. Hoofdregel voor onzijdige woorden.
* Alleen -er: das Kind → die Kinder, das Ei → die Eier. Deze regel geldt hoofdzakelijk bij onzijdige woorden.
* Meerv. is in vorm hetzelfde: der Bäcker, die Bäcker. Op deze wijze worden de mannelijke en onzijdige zelfstandige naamwoorden op -el, -en, -er verbogen, en onzijdige verkleinwoorden op -chen en -lein: das Mädchen → die Mädchen.
* Alleen umlaut: der Apfel → die Äpfel, der Faden → die Fäden, der Vater → die Väter. Dit is vooral bij woorden op -el, -en, -er die in het enkelvoud geen umlaut hebben.
* -s: das Auto → die Autos

## Vrouwelijk

* Umlaut + -e: die Nacht → die Nächte, die Stadt → die Städte. Dit is echter minder gebruikelijk dan bij mannelijke woorden.
* + -e, soms met verdubbeling van de eindklinker: die Kenntnis → die Kenntnisse. Dit gebeurt vooral bij vrouwelijke woorden op -nis en -sal.
* + -s: die Oma → die Omas
* + -en: die Zeit → die Zeiten
* + -n: die Kugel → die Kugeln. Dit gebeurt vooral bij vrouwelijke woorden op -el.
* Alleen umlaut: die Mutter → die Mütter, die Tochter → die Töchter. Dit is vooral bij woorden op -er die in het enkelvoud geen umlaut hebben.

## Bronnen

* http://german.about.com/library/blplural01.htm
# Duits/Grammatica/Werkwoorden/HabenSeinWerden

<<Werkwoorden - Haben, sein en werden - Klankwissel tegenwoordige tijd - Regelmatig (zwak) tegenwoordige tijd - Voltooid deelwoord - Modale ww - Scheidbare ww - Lijdende vorm - Konjunktiv>>
Hieronder vindt u het vervoegingsoverzicht van de werkwoorden sein (zijn), haben (hebben) en werden ("worden" en "zullen"). Deze drie werkwoorden komen het vaakst voor in de gesproken taal. Met name de tegenwoordige tijd van sein kent veel onregelmatigheden. Als een hulp om deze werkwoorden te vervoegen kunt u het woord feesttenten gebruiken, (fe)-e-st-t-en-t-en. Je gebruikt de stam van deze werkwoorden en dan plak je één van die uitgangen aan de stam.
| | haben (hebben) | sein (zijn) | werden (worden/zullen) |
| ich | stam + e | stam + e | stam + e |
| du | stam + st | stam + st | stam + st |
| er/sie/es/man | stam + t | stam + t | stam + t |
| wir | stam + en | stam + en | stam + en |
| ihr | stam + t | stam + t | stam + t |
| sie | stam + en | stam + en | stam + en |
| Sie | stam + en | stam + en | stam + en |
| | haben (hebben) | sein (zijn) | werden (worden/zullen) |
| ich | habe | bin | werde |
| du | hast | bist | wirst |
| er/sie/es/man | hat | ist | wird |
| wir | haben | sind | werden |
| ihr | habt | seid | werdet |
| sie | haben | sind | werden |
| Sie | haben | sind | werden |
Merk met name op dat werden zowel het Duitse woord is voor "worden" als voor "zullen"! Werden kan soms ook worden vertaald als "gaan" (als dit in het Nederlands "zullen" betekent, zoals in "ik ga iets doen").
<<Werkwoorden - Haben, sein en werden - Klankwissel tegenwoordige tijd - Regelmatig (zwak) tegenwoordige tijd - Voltooid deelwoord - Modale ww - Scheidbare ww - Lijdende vorm - Konjunktiv>>

## Referenties

* ↑ www.colanguage.com, tegenwoordige tijd in het Duits. Geraadpleegd op 3 december 2022.
# Duits/Grammatica/Samenvattende tabel lidwoorden

| | Bepaald lidwoord de | Bepaald lidwoord de | Bepaald lidwoord de | Bepaald lidwoord de | Onbepaald lidwoord een | Onbepaald lidwoord een | Onbepaald lidwoord een | Onbepaald lidwoord een |
| | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | Meervoud | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | Meervoud geen |
| Der Nominativ | der | die | das | die | ein | eine | ein | keine |
| Der Genitiv | des | der | des | der | eines | einer | eines | keiner |
| Der Dativ | dem | der | dem | den | einem | einer | einem | keinen |
| Der Akkusativ | den | die | das | die | einen | eine | ein | keine |
# Duits/Grammatica/Werkwoorden/Klankwissel in de stam in de tegenwoordige tijd

<<Werkwoorden - Haben, sein en werden - Klankwissel tegenwoordige tijd - Regelmatig (zwak) tegenwoordige tijd - Voltooid deelwoord - Modale ww - Scheidbare ww - Lijdende vorm - Konjunktiv>>
We kunnen de werkwoorden met klankwissel (Umlaut) in de tegenwoordige tijd onderverdelen in drie categorieën:

## Klankwissel a naar ä

Bij sterke werkwoorden met in de stam een "a" vindt een klankwissel plaats in de tweede en derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd; deze wordt dan een "ä". Als voorbeeld nemen we het werkwoord fahren (rijden).
fahren :
| ich | fahre |
| du | fährst |
| er/sie/es | fährt |
| wir | fahren |
| ihr | fahrt |
| sie | fahren |
| Sie | fahren |
Je ziet dus dat deze klankwissel optreedt bij de du- en de er/sie/es-vorm. Bij sterke werkwoorden met een "au" in de stam doet deze klankwisseling zich eveneens voor. Als voorbeeld het werkwoord laufen: du läufst, er läuft.
Veelvoorkomende werkwoorden die met deze klankwisseling te maken krijgen zijn:
* backen (bakken)
* fahren (rijden)
* fallen (vallen)
* fangen (vangen)
* graben (graven)
* halten (houden)
* laden (laden)
* lassen (vertrekken)
* laufen (lopen)
* raten (raden)
* saufen (drinken, borrelen, zuipen)
* schlafen (slapen)
* schlagen (overtreffen)
* tragen (dragen)
* waschen (wassen)

## Klankwissel e naar i(e)

Als voorbeelden nemen we de werkwoorden helfen (helpen) en sehen (zien).
| | helfen | sehen |
| ich | helfe | sehe |
| du | hilfst | siehst |
| er/sie/es | hilft | sieht |
| wir | helfen | sehen |
| ihr | helft | seht |
| sie | helfen | sehen |
| Sie | helfen | sehen |
Bij deze werkwoorden krijg je dus -ie- als er een lange "e" in de stam van het werkwoord zit, en -i- als het in de stam om een korte "e" gaat.
Op deze regel bestaan echter ook weer een paar uitzonderingen, bijvoorbeeld geben (geven):
geben :
| du | gibst |
| er/sie/es | gibt |
Ook de werkwoorden nehmen en treten krijgen een korte "i" in de 2de en 3de persoon enkelvoud: er nimmt (geen h!); er tritt
Maar er zijn ook sterke werkwoorden zónder e/i(e)-Wechsel, zoals heben, gehen, stehen, genesen, bewegen en melken.
We kunnen dus algemeen stellen dat sterke werkwoorden die in hun stam een "a" of "e" bevatten, doorgaans een klankverandering ondergaan bij de tweede en derde persoon in het enkelvoud van de tegenwoordige tijd.

## Klankwissel o naar ö

Ook bij sterke werkwoorden met in de stam een "o" treedt in de tegenwoordige tijd een klankverwisseling op, waardoor deze klinker een "ö" wordt. Hieronder zie je een voorbeeld, met het werkwoord stoßen (stoten, duwen).
stoßen :
| ich | stoße |
| du | stößt |
| er/sie/es | stößt |
| wir | stoßen |
| ihr | stoßt |
| sie | stoßen |
| Sie | stoßen |
Je ziet dat de Umlaut ook hier dus weer optreedt bij de du- en de er/sie/es-vorm. Behalve bij stoßen komt deze specifieke klankwisseling overigens weinig voor.
<<Werkwoorden - Haben, sein en werden - Klankwissel tegenwoordige tijd - Regelmatig (zwak) tegenwoordige tijd - Voltooid deelwoord - Modale ww - Scheidbare ww - Lijdende vorm - Konjunktiv>>