OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Addertong

Addertong (Ophioglossum) is een geslacht van ongeveer 50 soorten varens uit de addertongfamilie (Ophioglossaceae).
Ze komen wereldwijd voor, voornamelijk in subtropische en tropische streken, overwegend in vochtige, verstoorde graslanden.

## Soorten

* Azorenaddertong (Ophioglossum azoricum)
* Gewone addertong (Ophioglossum vulgatum)
De gewone addertong (Ophioglossum vulgatum) komt, zij het zeldzaam, in België en Nederland voor. De azorenaddertong (Ophioglossum azoricum) is nog zeldzamer in de Vlaamse duinen.
De botanische naam Ophioglossum is afkomstig uit het Latijnse ophis (slangachtig) en glossa (tong), wat slaat op de slangentong-achtige vorm van de sporenaar.

## Kenmerken

Addertongen zijn voornamelijk terrestrische geofyten, die overwinteren met vlezige rizoom. Elke plant bestaat uit één, zelden meer bladen, met een onvruchtbaar deel, de trofofoor, en een vruchtbare sporofoor of sporenaar, met een gemeenschappelijke steel. De trofofoor is bladvormig, ongesteeld of zittend, ongedeeld, ovaal tot lancetvormig, met netvormige nerven en een spitse top.
De sporenaar is eveneens ongedeeld, zittend tot lang gesteeld, vlezig, lancet- tot lijnvormig, geribbeld, de sporenhoopjes in twee rijen gescheiden door een diepe gleuf, en meestal met een spitse top.
De plant laat niet elk jaar een sporenaar groeien, en soms wordt er zelfs niet elk jaar een blad gevormd. Dan leeft de plant ondergronds verder met behulp van mycorrhiza.

## Evolutie

Het geslacht Ophioglossum staat bij genetici bekend als het geslacht met het grootste aantal chromosomen per cel. Dat kan gaan van 30 chromosoomparen bij O. eliminatum tot 720 chromosomenparen (dus 1440 chromosomen) per cel bij O. reticulatum. Dit is te verklaren door opeenvolgende cycli van polyploïdie, een mutatie waarbij de chromosomen zich delen maar waarbij de cel zich niet splitst, tijdens de evolutie van deze soorten. Het feit dat slechts enkele, zeldzame, soorten deze eigenschap vertonen, suggereert dat polyploïdie door natuurlijke selectie in de regel onderdrukt wordt. Door het traject van de verdubbelingen van soort tot soort te volgen, kan een evolutionaire stamboom van Opioglossum opgesteld worden.

## Taxonomie

Het geslacht telt naargelang de gevolgde taxonomie dertig tot vijftig soorten. Daarnaast worden nog verscheidene ondersoorten en variëteiten onderscheiden.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Actinidia

Actinidia is de botanische naam van een geslacht van houtige planten, meest klimmend, uit de kiwifamilie (Actinidiaceae).
Het geslacht telt enkele tientallen soorten, die van nature voorkomen in Oost- en Zuidoost-Azië. Verscheidene soorten worden gekweekt.

## Soorten

* Actinidia kolomikta
* Kiwi (Actinidia chinensis)
* Mini-kiwi (Actinidia arguta)
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Adelaarsvaren

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Adelaarsvaren (Dennstaedtiaceae) Geslacht: Pteridium Soort: Pteridium aquilinum |
| Wortel: | Dikke, zwarte wortelstok diep ondergronds kruipend, vertakt. |
| Stengel/Tak: | Steel lang, behaard, aan de voet zwart. |
| Blad: | Het blad van de adelaarsvaren staat alleen en is dubbelgeveerd, soms zelfs driedubbel geveerd. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot augustus. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 200-300 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Zuur, humeus Zon Water ◑ ≁ |
| Let op!: | De bladen van de adelaarsvaren zijn het meest toxische deel van de plant. De toxiciteit berust op verschillende factoren. Zo bevat de plant thiaminase, een enzym, dat vitamine B1 afbreekt. Het gevolg is een vitamine B1 deficiëntie. Verder bevat de plant sesquiterpenen die bij het rund en schaap een aplastische anemie kunnen veroorzaken. Bij runderen wordt verder nog een gestoorde bloedstolling vastgesteld. Een verdere factor is een carcinogene factor, die in de urineblaas en het maag-darmkanaal tumoren laat ontstaan. Desondanks worden speciaal behandelde en ingelegde, jonge spruiten in Korea en Japan als groente bij rijst |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Adelaarsvaren? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
| | Zie vermeerderwijze. De vermeerdering geschiedt vooral door middel van de wortelstok. | | | | ZS | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Acorus

Acorus is een klein geslacht uit de Kalmoesfamilie van hooguit een half dozijn soorten. In Nederland komt slechts één soort voor.
Onder het Cronquist-systeem (1981) werd het geslacht ingedeeld in de aronskelkfamilie Araceae, in de subklase Liliopsida. Volgens het APG II systeem (2003) vormt het genus een eigen familie en een eigen orde. APG II plaatst het als basaal taxon in de monocots: in de 23e druk van de Heukels wordt deze naam vertaald als "eenzaadlobbigen".
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Actaea

Actaea is een geslacht uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae), dat 20 tot 30 soorten omvat.
Net als andere ranonkelachtige werd Actaea spicata – ook christoffelkruid genoemd – vroeger gebruikt als remedie tegen schurft en andere huidziekten, vaak met desastreuze gevolgen.
Linnaeus gaf ook een andere plant uit de Euraziatische wouden een naam: Actaea cimicifuga. Het woord “cimicifuga” – die wandluizen verjaagt – verwijst naar het vroegere gebruik. Deze onwelriekende plant, ‘zilverkaars’ genoemd, werd inderdaad in het beddengoed geplaatst om wandluizen te verjagen. Linnaeus veranderde de naam later in Cimicifuga foetida omdat de vruchten geen bessen zijn maar droge kokervruchtjes zoals bij monnikskap of ridderspoor. Recente DNA studies tonen echter dat deze twee soorten onnodig gescheiden werden. De zilverkaars werd zo opnieuw bij het geslacht Actaea ondergebracht.

## Kweek

Actaea zijn in onze streken goed winterhard. Het zijn planten voor schaduwrijke en koele plaatsen, die de brandende zon en aanhoudende droogte vrezen. Ze staan erg goed tussen rododendrons en vinden gemakkelijk een plaatsje tussen andere schaduwplanten als varens, Japanse anemonen of soorten van de geslachten Aconitum, Uvularia, Jeffersonia, Maianthemum, enz..
Christoffelkruiden zijn geliefd om hun bladeren die een mooi tapijt vormen in het onderhout en hun vaak fraaie vruchten.

## Etymologie

Linnaeus zou de legende van Ακταίον – een jager die door de godin Artemis in een hert werd veranderd nadat hij haar tijdens het baden betrapte, om vervolgens door zijn eigen honden verscheurd te worden – als inspiratiebron genomen hebben toen hij een plant van onze bossen de naam Actaea spicata gaf. De zwarte bessen van deze plant zijn even gevaarlijk voor de mens als de honden voor de onfortuinlijke Ακταίον. Ze bevatten proto-anemonine, een dodelijk gif dat verlamming van de ademhaling veroorzaakt. Volgens andere bronnen<ref>Backer C.A., Verklarend woordenboek van wetenschappelijke plantennamen, L.J. Veen, 2000. /ref>, zou Actaea’ een latinisering zijn van het Griekse ‘ακτή’ (vlier), door de gelijkenis van de bladeren en bessen met die van de Vlier.

## Noten en Referenties

* Leo Jellito & Wilhelm Schacht, Hardy Herbaceous Perennials, Timber Press 1995
* Daniel J Hinkley, The Explorer’s Garden - Rare and Unusual Perennials, Timber Press 1999
* Réginald Hulhoven, Kaarsen voor De Heilige Christoffel – Zilverkaarsen: een terugkeer naar de bron, De Tuinen van Eden, 20: 50-57, 2004
* ITIS Report – Actaea
* NCBI Taxonomy – Actaea
* NPGS-GRIN information – Actaeas
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Addertongfamilie

De addertongfamilie (Ophioglossaceae) is een familie van varens, met in Nederland twee à drie vertegenwoordigers: de gewone addertong (Ophioglossum vulgatum) en de gelobde maanvaren (Botrychium lunaria), en mogelijk de azorenaddertong (Ophioglossum azoricum).

## Geslachten

* Addertong (Ophioglossum)
* Maanvaren (Botrychium)

## Kenmerken

De Ophioglossaceae verschillen van de andere varens in meerdere opzichten:
* ze vormen meestal slechts één blad per keer;
* de bladen bestaan uit een onvruchtbaar deel, de trofofoor, en een vruchtbare sporofoor of sporenaar, met een gemeenschappelijke steel. De trofofoor is bladvormig, de sporofoor is sterk gereduceerd en produceert sporenhoopjes of sporangia;
* in plaats van de klassieke kleine leptosporangia, produceren zij eusporangia, die groter zijn, meer sporen bevatten en dikkere wanden hebben;
* de gametofyten ontwikkelen zich ondergronds en betrekken hun voedsel uit een mycorrhiza (mycoheterotrofie), in tegenstelling tot de terrestrische, fotosynthetische gametofyten van de meeste varens; enkele soorten Botrychiums vormen zelfs ééndaagse mycoheterotrofe sporofyten zonder bladgroen.
* de bladen zijn meestal vlezig of succulent; in koudere omstandigheden worden ze dikwijls bruin of rood.

## Habitat en verspreiding

Ophioglossaceae zijn voornamelijk terrestrische planten, met uitzondering van enkele epifytische soorten van het geslacht Ophioglossum. Ze komen voor in gematigde en tropische gebieden.

## Taxonomie en fylogenie

De Ophioglossaceae zijn als enige familie in een aparte orde Ophioglossales geplaatst, die soms samen met de rest van de varens, de Filicales, in de klasse Pteropsida zijn opgenomen. In de recente classificatie van Smith et al. (2006) worden de Ophioglossales echter, samen met de Psilotales, in een klasse Psilotopsida geplaatst, als zustergroep van de andere varens.
Ook over het aantal geslachten binnen de familie bestaat discussie, van vier tot negen geslachten.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Achnatherum

Achnatherum is een geslacht uit de Grassenfamilie (Poaceae). De soorten van dit geslacht komen in delen van de gehele wereld voor.

## Soorten

* Achnatherum hendersonii
* Achnatherum hymenoides
* Achnatherum parishii
* Achnatherum robustum
* Achnatherum aridum
* Achnatherum bloomeri
* Achnatherum brachychaetum
* Achnatherum caudatum
* Achnatherum clandestinum
* Achnatherum contractum
* Achnatherum coronatum
* Achnatherum curvifolium
* Achnatherum diegoense
* Achnatherum eminens
* Achnatherum latiglume
* Achnatherum lemmonii
* Achnatherum lettermanii
* Achnatherum lobatum
* Achnatherum nelsonii
* Achnatherum nevadense
* Achnatherum occidentale
* Achnatherum perplexum
* Achnatherum pinetorum
* Achnatherum richardsonii
* Achnatherum scribneri
* Achnatherum speciosum
* Achnatherum splendens
* Achnatherum stillmanii
* Achnatherum thurberianum
* Achnatherum swallenii
* Achnatherum webberi
# Nederlandse literatuur in de middeleeuwen/Middelnederlandse mystiek

Vaak wordt er naar deze fase uit de Nederlandse literatuur verwezen als de Middelnederlandse vrouwenmystiek. Daar is veel voor te zeggen, want het waren in hoofdzaak twee vrouwen die de toon zetten bij deze mystieke teksten: Hadewijch en Beatrijs . Beiden schreven, de een als begijn, de ander als non, hun mystieke ervaringen op met een duidelijk didactisch doel: hoe nog in dit leven God kon worden ervaren. Daarmee verschilden ze van de reguliere kerk die pas heil beloofde in een leven na de dood. Mystieke ervaringen van vrouwen - een vorm van extase en overgave die gepaard ging met verlies van zelfcontrole - werden door de toenmalige katholieke kerk dan ook slechts argwanend geduld.
# Nederlandse literatuur in de middeleeuwen/Van den vos Reynaerde

Van den vos Reynaerde of Reinaert is een lang dierenepos van 3469 versregels dat vermoedelijk tussen het einde van de 12e eeuw en 1270 is geschreven en waarvan de volledige versie bekend is dankzij twee handschriften uit circa 1350 en 1400. Wie het precies heeft of hebben geschreven is niet bekend, maar een van de auteurs was vermoedelijk de cisterciënzerlekenbroeder Willem van Boudelo. Van den vos Reynaerde wordt vaak gezien als het belangrijkste werk in de geschiedenis van de Middelnederlandse literatuur en soms zelfs als het beste dierenverhaal uit de wereldliteratuur.
Van den vos Reynaerde is een satire op de ridderroman, het belangrijkste literaire genre van die tijd. Het werk is grotendeels gebaseerd op de Franse verhalenbundel Le roman de Renart, die van de tweede helft van de 12e eeuw dateert.

## Het verhaal

Een groot deel van het verhaal speelt zich af rond het hof van de koning, de leeuw Nobel. Een aantal dieren beklaagt zich bij koning Nobel over het gedrag van een van de vazallen, namelijk de vos Reinaert die niet trouw is maar zich bezighoudt met liegen, roven en stelen. Gedurende het hele verhaal blijft Reinaert dit gedrag vertonen, ook nadat hij door enkele leden van Nobels hof (Bruun de beer, Tibeert de kater, ten slotte zijn eigen neef, de das Grimbeert) wordt gedagvaard. Hij weet hen steeds te misleiden doordat hij een beroep doet op hun eigen hebzucht en ze daarmee in de val lokt.
Uiteindelijk weet Grimbeert zijn oom toch over te halen om eerst te biechten en vervolgens aan het hof te verschijnen, waar Reinaert eerst zijn verdediging mag uitspreken en vervolgens tot de dood door ophanging wordt veroordeeld. Reinaert maakt koning Nobel daarop wijs dat hij een verborgen schat weet te liggen die zijn vader ooit gevonden heeft en waarmee hij samen met enkele van Nobels trouwste volgelingen een opstand zou hebben willen financieren. Nobel zet de vermeende samenzweerders gevangen en laat hen martelen. Reinaert vertelt hem de plek waar de schat verborgen zou liggen. Reinaert vertelt Nobel ook dat hij zelf naar Rome wil om daar vergeving voor zijn zonden te vragen. Even later vermoordt hij thuis de haas Cuwaert, die door Nobel als afgezant ter begeleiding naar Reinaerts burcht werd meegestuurd.
Wanneer Nobel ontdekt dat hij is bedrogen (het afgebeten hoofd van Cuwaert zit in een tas), heeft Reinaert zich met zijn gezin al teruggetrokken in de wildernis.
# Nederlandse literatuur in de middeleeuwen/Middelnederlands toneel

Toneelactiviteiten speelden zich voornamelijk af in een stedelijke omgeving voor een burgerlijk publiek. Onderscheid wordt gemaakt tussen religieuze spelsoorten als mysteriespel, mirakelspel en moraliteit enerzijds, en wereldlijk toneel onder de vorm van abele spelen, kluchten (sotternieën) en esbattementen anderzijds. Zowel in de ernstige als komische stukken ziet men de burgerlijke moraal doorschemeren in opvattingen over bijvoorbeeld standenverschillen, huwelijk en seksualiteit. Enkele wereldlijke stukken bekend uit het handschrift Van Hulthem (1410):
* Abele spelen: Esmoreit, Gloriant, Lanseloet van Denemerken, Vanden Winter ende vanden Somer
* Kluchten: Lippijn, De Buskenblaser, Die Hexe, RubbenNu Noch
Sinds 2004 worden kluchten uit de periode 1400-1700 door de Leydse KluchtenCompagnie weer onder de aandacht gebracht.
# Nederlandse literatuur in de middeleeuwen/Oosterse ridderromans

Alle in de middeleeuwen geschreven ridderromans gaan over ridders, of meer bepaald over wat middeleeuwse auteurs daaronder verstonden. Met 'ridders' duidden zij immers gewoon alle heldhaftige personages aan uit een verleden dat zowel de klassieke oudheid, als het hof van koning Arthur of het hof van Karel de Grote kon zijn. Een bijzondere groep vormen de oosterse romans. In het Nederlandstalig gebied is Floris ende Blancefloer daarvan het bekendste voorbeeld. Het aan Diederik van Assenede toegeschreven werk uit ca. 1260 is eigenlijk een beetje een buitenbeentje. Strijdende ridders komen er niet in voor en het geweld moet plaatsmaken voor rede en vindingrijkheid. Het hele verhaal speelt zich af in een oosterse wereld en draait om de hoofse liefde. De twee geliefden die idyllisch worden beschreven zijn de jonge moslim Floris en de christelijke Blancefloer. Opvallend in het verhaal is de uitgesponnen bloemensymboliek. Deze roman was een vertaling van het Franse 'Floire et Blanchefleure' - een titel die deze boemensymboliek al lijkt aan te kondigen. Zoals wel vaker het geval was, was deze vertaling bestemd voor rijke Vlaamse edelen die zelf geen Frans verstonden.
# Nederlandse literatuurgeschiedenis/Bronvermelding en literatuur
## Websites

* Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren
* literatuurgeschiedenis.org
* Stemmmen op Schrift

## Wikipedia

* Nederlandse literatuur
* Oudnederlands
* Hebban olla vogala
* Leidse Willeram
* Wachtendonckse_Psalmen
* Tachtigers
* Jacques Perk
* Willem Kloos
* Albert Verwey
* Herman Gorter
* Lodewijk van Deyssel
* Frederik van Eeden

## Literatuur

* van Oostrom, Frits Stemmen op schrift. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur van het begin tot 1300.
* Schenkeveld-Van der Dussen Nederlandse Literatuur, een geschiedenis
* Knuvelder, G.P.M. Handboek tot de geschiedenis der Nederlandse letterkunde - Volledige tekst op dbnl
* te Winkel, J. De ontwikkelingsgang der Nederlandsche letterkunde (7 delen) - Volledige tekst op dbnl (1922-1927)
* Boven, E. van en Kemperink, M. Literatuur van de moderne tijd: Nederlandse en Vlaamse letterkunde in de 19e en 20e eeuw, Uitgeverij Coutinho, 2006
# Nederlandse literatuur in de middeleeuwen/Late middeleeuwen: de rederijkers

* Elckerlijc
* Elckerlijc is een 'moraliteit', een toneelstuk geschreven omstreeks 1470. Het werd in 1495 gedrukt en was bijzonder succesvol. Zo werd het in het Engels vertaald als 'Everyman'. Het auteurschap van Elckerlijc wordt toegeschreven aan Peter van Diest, of Petrus Dorlandus, vicaris van het kartuizerklooster van Diest. De 'moraal' van het spel, is dat de stervende mens moet vertrouwen op Doecht, deugd en het vermogen om goed te doen.
* 'Everyman' (Elckerlyc)

## Rederijkers

Rederijkers waren amateur-dichters en voordrachkunstenaars die zich in de late middeleeuwen gingen organiseren in verenigingen. Ze spiegelden zich daarbij aan al bestaande broederschappen uit Artesië. De eerste Nederlandstalige 'kamers' ontstonden in Vlaanderen. De vroegste, voor zover wij weten, was 'Alpha en Omega' uit Ieper. Pas na de val van Antwerpen (1588) onder de Spaanse Furie begon de bloeiperiode van de rederijkerij in Holland. In de Zuidelijke Nederlanden werden te kritische rederijkers door de Spaanse bezetters immers opgepakt en vermoord zodat heel wat schrijvers uitweken naar het noorden.
De leden van deze verenigingen noemden zich naar Frans voorbeeld rhétoriqueurs. Tegen het einde van de 15e eeuw hadden deze gezelschappen 'vander Rethorique' vooral in Vlaanderen een aanzienlijke culturele en maatschappelijke macht verworven. Later volgden ook Brabant, Zeeland en Holland. Er werden onder meer dichterswedstrijden ingericht waarbij de vorm van het gedicht onderworpen was aan strenge regels. Behalve de populaire ballade waren ook andere dichtvormen zoals het rondeel, het ketendicht en het achrosticon erg in trek. Tijdens 'landjuwelen' gingen de verschillende rederijkerskamers met elkaar in competitie.
Deze 'kamers' zouden de Nederlandstalige literatuur vanaf de 15e tot een stuk in de 16e eeuw beheersen. Bijna iedereen die zich met literatuur bezighield werd lid van een rederijkerskamer of was er nauw bij betrokken. Zo schreef Joost van den Vondel na de stichting van "Den Amsterdamschen Schouwburg" (de bekroning van het rederijkersleven) in 1637 zijn Gijsbreght van Aemstel voor de inwijding van dit eerste Nederlandse nationale theater.
Mogelijk de bekendste en talentrijkste 'rederijker' was de Antwerpse dichteres Anna Bijns, die meesterlijke "refereinen" (gedichten) schreef die met de beste van de rederijkers kon wedijveren. Waarschijnlijk zal ze omwille van haar sekse echter geen lid geweest zijn van een rederijkerskamer. Het verbitterde haar dat ze ondanks haar kunst geen aanspraak kon maken op de status van rederijker. Het verplichtte haar ook om aan minder hoogstaande evenementen deel te nemen, waar het publiek niet altijd even fijngevoelig was. In een variant van 'parels voor de zwijnen zei ze in een 'refreyn' hierover:
       "Tes verlooren Rosen voor soghen ghestroydt"
Andere bekende rederijkers waren de dichter Anthonis de Roovere die in Brugge op 17-jarige leeftijd tot 'Prince' werd verkozen, en Peter van Diest, de auteur van de succesrijke moraliteit Elckerlijc.
# Welsh/Zelfstandige naamwoorden

Het Welsh kent slechts 2 grammaticale geslachten, mannelijk en vrouwelijk (dus geen onzijdig zoals in veel andere talen). Bij woorden die verwijzen naar levende wezens zoals buwch ("koe") en tarw ("stier") ligt het geslacht voor de hand. Bij woorden die verwijzen naar onbezielde zaken of iets abstracts is dit echter veel lastiger. Vaak zal hier het geslacht voor elk woord afzonderlijk moeten worden geleerd.

## Bron

* Speak Welsh, John Jones Publishing Ltd, 2007
# Wereldliteratuur/Canadese literatuur

THEORIE
Inleiding
Goethe en weltliteratur
TEKSTEN
Oudheid
Middeleeuwen
Renaissance
Neoclassicisme
Romantiek
Realisme en naturalisme
Moderne meesterwerken
LITERATUUR NAAR TAAL/LAND
Afrikaanse literatuur
Amerikaanse literatuur
Arabische literatuur
Australische literatuur
Belgische literatuur
Britse literatuur
Canadese literatuur
Chinese literatuur
Deense literatuur
Duitse literatuur
Engelse literatuur
Franse literatuur
Griekse literatuur
Ierse literatuur
Italiaanse literatuur
Japanse literatuur
Latijnse literatuur
Latijns-Amerikaanse literatuur
Nederlandse literatuur
Russische literatuur
Schotse literatuur
Spaanse literatuur
Welshe literatuur
LITERAIRE CANONS
Duitse literaire canon
Engelse literaire canon
Franse literaire canon
Nederlandse literaire canon
Spaanse literaire canon
TOP 100 Wereldliteratuur
BRONNEN :
Canadese literatuur verwijst naar proza, poëzie en drama in het Engels en het Frans uit Canada. Wat volgens deze definitie niet tot de Canadese literatuur wordt gerekend, is de traditionele orale literatuur van inheemse Amerikanen, de Eskimo's (Inuit, Yupik) en andere First Nations.

## Bekende schrijvers

Succesvolle 20e-eeuwse Canadese schrijvers zijn:
* Margaret Atwood
* Dany Laferrière
* Alice Munro (Booker Prize in 2009 en de Nobelprijs voor Literatuur in 2013)
* Michael Ondaatje (auteur van The English Patient en winnaar van de Governor General's Award voor poëzie in 1970)
* Gabrielle Roy
* Carol Shields
* Jane Urquhart
# Wereldliteratuur/19e-eeuws realisme en naturalisme

THEORIE
Inleiding
Goethe en weltliteratur
TEKSTEN
Oudheid
Middeleeuwen
Renaissance
Neoclassicisme
Romantiek
Realisme en naturalisme
Moderne meesterwerken
LITERATUUR NAAR TAAL/LAND
Afrikaanse literatuur
Amerikaanse literatuur
Arabische literatuur
Australische literatuur
Belgische literatuur
Britse literatuur
Canadese literatuur
Chinese literatuur
Deense literatuur
Duitse literatuur
Engelse literatuur
Franse literatuur
Griekse literatuur
Ierse literatuur
Italiaanse literatuur
Japanse literatuur
Latijnse literatuur
Latijns-Amerikaanse literatuur
Nederlandse literatuur
Russische literatuur
Schotse literatuur
Spaanse literatuur
Welshe literatuur
LITERAIRE CANONS
Duitse literaire canon
Engelse literaire canon
Franse literaire canon
Nederlandse literaire canon
Spaanse literaire canon
TOP 100 Wereldliteratuur
BRONNEN :