OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kookboek/Frikandelbroodjes

Snacks | Receptenindex

## Ingrediënten

* 5 plakjes bladerdeeg
* 5 frikandellen (uit de diepvries)
* Een beetje curry (ookwel curryketchup genoemd)
* 1 of 2 eieren

## Bereidingswijze

* Verwarm de oven voor op 200°C. Ga ondertussen verder met het recept.
* Snijd de frikandellen doormidden. Je moet ze eerst te ontdooien, dit geldt ook voor het bladerdeeg.
* Rol iedere halve frikandel op in een half plakje bladerdeeg. Doe de curry er tussen.
* Scheid de eieren. Doe het eigeel van de eieren in een mok of schaaltje en kluts het.
* Gebruik een bakkwastje om het eigeel op de broodjes te smeren. Dit geeft later een mooie kleur.
* Doe de broodjes 20 á 25 min. in de voorverwarmde oven. De broodjes zijn daarna klaar.

## Opmerkingen, tips, variaties

* Als je grote broodjes wil, hoef je de frikandellen en het bladerdeeg ook niet snijden.
* Gebruik een scherp mes om de frikandellen door te snijden, aangezien dat nogal lastig gaat.
* De frikandellen even laten ontdooien (niet langer dan vijf minuten) wil ook helpen.
* Eventueel kun je de curry weglaten, en bijvoorbeeld vervangen door iets anders.
* Ketchup erbij is ook lekker.
# Kookboek/Fryske dúmkes

Cake, gebak en taart | Receptenindex
Fryske dumkes is een typisch Fries streekgerecht, zoete koekjes uit de oven.

## Ingrediënten

* 1 ei
* 150 gram boter
* 175 gram lichtbruine basterdsuiker
* 50 gram gehakte hazelnoten
* 1 theelepel kaneel
* gemberpoeder
* 1 eetlepel anijszaad
* 150 gram bloem
* zout (naar smaak)

## Bereiding

* Meng de boter met de suiker.
* Doe het ei erbij en daarna het zout, de hazelnoten en de kruiden.
* Meng de bloem erdoor totdat er rolletjes van een vinger lengte van kunnen worden gedraaid.
* Leg deze op een ingevet bakblik.
* Druk met de duim de uiteinden even plat
* Bak ze in een matig warme oven (150 - 175 graden C) in 20 tot 25 minuten gaar en bruin.

## Variaties

Een variant op de Fryske dumkes zijn de Amelander dúmkes, waarin de hazelnoten vervangen zijn door amandelen.
# Kookboek/Frituurpan

Een frituurpan is een pan of ketel waarin frituurvet wordt verwarmd. Dit frituurvet wordt gebruikt om bijvoorbeeld friet, frikandellen, kroketten en bitterballen, snacks en andere maaltijden klaar te maken.

### Veiligheidsinstructies

* Kokend frituurvet is gloeiend heet, doorgaans tot 200 °C en kan brandwonden veroorzaken. Daarom pas op met kleine kinderen.
* Er bestaat tevens gevaar dat de thermostaat niet goed functioneert en de olie oververhit raakt, waarbij brand kan ontstaan. Blijf er dan ook bij wanneer de frituurpan gebruikt wordt
* Bij hoge temperaturen kunnen in olie en vet kankerverwekkende stoffen ontstaan. Ververs dit dan ook regelmatig.
* Mocht een frituurpan toch in brand staan, dan mag het vuur niet met water worden geblust. Beter is het om de zuurstof van het vuur af te sluiten door bijvoorbeeld een deksel, vochtige doek of blusdeken over de frituurpan te leggen

## Reinigen

Het reinigen van een frituurpan wordt over het algemeen beschouwd als een lastige en vervelende klus. Het beste kan het vet eruitgehaald worden, en met een stuk keukenpapier goed worden afgeveegd. Dan vullen met water en een tablet voor de vaatwasser. Dit een kwartiertje laten koken op 100 °C en hij ziet er weer als nieuw uit.

## Gezondheid

In augustus 2005 is bekend geworden dat men beter niet heter kan frituren dan 175 °C en niet te lang bakken, dit in verband met het vermoedelijk ontstaan van kankerverwekkende stoffen. Aan de andere kant zorgt frituren op lagere temperaturen ervoor dat er meer frituurvet in het gerecht terecht komt omdat deze minder snel dichtschroeit.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Convallaria

Convallaria is een geslacht uit de Aspergefamilie. De soort komt voor in Europa en Azië. Het geslacht telt slechts een soort.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Coleanthus

Coleanthus is een geslacht uit de Grassenfamilie (Poaceae). De soorten van dit geslacht komen voor in delen van Europa, Azië en Noord-Amerika.

## Soorten

Van het geslacht zijn de volgende soorten bekend:
* Coleanthus ambigens
* Coleanthus atractyloides
* Coleanthus grandiflorus
* Coleanthus linifolius
* Coleanthus microphyllus
* Coleanthus wrightii
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Commelinaceae

Commelinaceae is een botanische naam, voor een familie van eenzaadlobbige planten. Een familie onder deze naam wordt algemeen erkend door systemen van plantensystematiek, en ook door het APG systeem (1998) en het APG II systeem (2003).
Het gaat om een middelgrote familie van meerdere honderden soorten. Bekende vertegenwoordigers van de familie zijn de Eendagsbloem (Tradescantia virginiana) en Tradescantia spathacea.
Ook in het Cronquist systeem (1981) is de plaatsing in de orde Commelinales, die daar dan wel een andere samenstelling heeft.

## Bronnen

* Cartonemataceae
* Commelinaceae in de NCBI Taxonomy Browser
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Coix

Coix is een geslacht uit de Grassenfamilie (Poaceae). De soorten van dit geslacht komen voor in delen van de hele wereld.

## Soorten
### Externe links

* Grassbase - The World Online Grass Flora
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Colchische esdoorn

| 1 | 2 | 3 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
In Nederland worden alleen cultivars aangeplant. Acer cappadocicum 'Aureum' (heeft in de lente en de herfst goudgele bladeren), Acer cappadocicum 'Rubrum' (de jonge bladeren zijn eerst rood, daarna groen. Ook de twijgen zijn rood).
| Alle families? | Familie: Zeepboom (Sapindaceae) Geslacht: Esdoorn Soort: Acer cappadocicum |
| Blad: | De bladeren zijn vijf- tot zevenlobbig en glanzend groen. Ze worden 8-14 cm groot. De 5 7 cm brede, driehoekige lobben zijn lang toegespitst en niet getand. De 5-10 cm lange bladsteel bevat melksap. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Begin mei. De groengele bloemen verschijnen tegelijk met het blad met rechtopstaande, 6 cm lange tuilen. |
| Vrucht: | De vruchtvleugels staan in een stompe hoek. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 1500 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Humusrijke, zure grond Zon Water ○-◑ ∼ |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Meeldauw (Uncinula bicornis) en luizen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Colchische esdoorn? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
| ? | Zie vermeerderwijze. Nederland worden alleen cultivars aangeplant. De cultivars worden vegetatief vermeerderd door oculeren op zaailingen van dezelfde soort of door afleggers of zomerstekken. | | | | A E | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Colpodium

Colpodium is een geslacht uit de Grassenfamilie (Poaceae). De soorten van dit geslacht komen voor in delen van Azië en Europa.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Conium

Conium is de botanische naam van een geslacht uit de Schermbloemenfamilie (Umbelliferae oftewel Apiaceae). Het geslacht kent afhankelijk van de gekozen indeling twee of drie soorten.
De botanische naam Conium is afgeleid van het Oudgriekse 'Konas', dat ronddraaien betekent, omdat de giftige plant bij het eten misselijkheid en de dood veroorzaakt. Conium bevat de alkaloïden coniïne, N-methylconiïne, conhydrine, pseudoconhydrine en γ-coniceïne. De belangrijkste en meest giftige van deze stoffen is coniïne. Coniïne tast onder andere de werking van het centrale zenuwstelsel aan. Het is zeer giftig voor alle vee en ook voor mensen. De dodelijke dosis voor een paard is 1,8-2,2 kg bladeren, voor vee 0,45-0,9 kg en voor schapen 0,2 kg of minder. De gehele plant is giftig, maar dit geldt vooral voor de wortel en de zaden.

## Waardplant

Dit geslacht is waardplant voor onder andere:
* Agonopterix alstroemeriana
* Xanthorhoe montanata (Geoogde bandspanner)
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Corallorhiza

Corallorhiza is een klein geslacht met 10 soorten orchideeën van de onderfamilie Epidendroideae van de orchideeënfamilie.
Buiten één circumboreale soort, de Koraalwortel (Corallorhiza trifida) zijn het soorten van de Nieuwe wereld.

## Naamgeving en etymologie

Syn.: Corallorrhiza Gagnebin 1755 (de oorspronkelijke naam)
De botanische naam Corallorhiza is afgeleid van het Oudgriekse ‘korallion’ (koraal) en 'rhiza' (wortel) en verwijst naar de vorm van het rhizoom.

## Kenmerken

De planten van het geslacht Corallorhiza zijn meestal onopvallende, bladloze en wortelloze epiparasieten. Ze bezitten een vertakt rhizoom of ondergrondse stengel in de vorm van een stuk koraal, met één of enkele tere bloemstengels omgeven door sterk gereduceerde schutblaadjes.
De plant bezit enkele tot enkele tientallen bloemen, meestal klein en onopvallend maar soms ook fel gekleurd. Het bloemdek kan open of gesloten zijn, de kelkbladen en kroonbladen lijn- tot lancetvormig, de lip breed eivormig met 2 basale lamellen en dikwijls 2 smalle zijlobben. Het gynostemium heeft een eindstandige helmknop met vier wasachtige pollinia, verbonden aan het viscidium door een fijn, buigzaam zuiltje of caudiculum. Het geslacht telt een tiental soorten:

## Habitat en verspreiding

Corallorhiza zijn planten die voorkomen in zeer uiteenlopende habitat in Noord- en Midden-Amerika. Enkel de Koraalwortel (Corallorhiza trifida) komt ook in Europa voor, zeer zeldzaam in België en tot halverwege de 20e eeuw ook in Nederland.

## Taxonomie

Corallorhiza wordt tegenwoordig samen met het geslachten Calypso en nog enkele andere tot de tribus Calypsoeae gerekend. Eerder was het geslacht in een eigen subtribus Corallorhizinae in de tribus Maxillarieae opgenomen.

## Bronnen

* Ouvrage collectif sous l'Egide de la Société Français d'Orchidophilie, 1998.: Les Orchidées de France, Belgique et Luxembourg, Collection Parthenope, ISBN: 2-9510379-1-0
* Pierre Delforge, 1994.:Guide des orchidées d'Europe, d'Afrique du Nord et du Proche-Orient, Delachaux et Niestlé, ISBN: 2-603-01323-8
* R. van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten, ISBN: 90-01-58344-X
* http://nl.wikipedia.org/wiki/Corallorhiza
# Schilderen/Paneel

Schilderen op een houten paneel of op hardboard is heel goed mogelijk, mits het hout is voorbehandeld met bijvoorbeeld gesso. Op het kale paneel schilderen heeft tot gevolg dat het materiaal de verf sterk opzuigt. Het nadeel van paneel ten opzichte van schildersdoek is dat paneel zwaarder is om te vervoeren en op te hangen, en ook dat het niet meegeeft tijdens het schilderen. Vanaf ongeveer een vierkante meter wordt paneel zo zwaar en lastig hanteerbaar dat veel schilders liever overgaan op doek, hoewel er enkele in panelen en drieluiken gespecialiseerde schilders zoals Evert Thielen zijn die ook op zeer groot formaat panelen werken. Een belangrijk voordeel is wellicht de degelijkheid; doek is veel kwetsbaarder.
De dikte van het paneel is van groot belang. Een dunne houten plaat, zoals triplex, zal kromtrekken als je er aan één kant op schildert. Daarom is het beter om voor- en achterkant van een dun paneel/plaat te behandelen met gesso. Kies dus liever een dikkere en stijvere plank.
Het beste is een paneel uit één stuk te gebruiken, dat is met moderne materialen heel goed mogelijk. Kies bijvoorbeeld een plaat MDF (geperste houtvezel in hars) of Masonite (een soort hardboard) en zaag dat op maat (of laat het op maat zagen). Deze materialen zijn op groot formaat en in verschillende diktes beschikbaar. Kies voor een relatief klein schilderij een dikte van ongeveer 6 mm.
Natuurlijk kan je ook op een gewone, zelfs op een ruwe, houten plank gaan schilderen, al dan niet met naden. Doe dat vooral als je nastreeft dat de ondergrond door je verf heenkomt.

## Structuur

Een houten paneel zal over het algemeen weinig structuur hebben. Dit heeft als voordeel dat de penseel glad over de ondergrond glijdt. Aan de andere kant kan het ook wel mooi zijn om een structuur in je werk te brengen. Dat kan je bereiken door het paneel zelf voor te behandelen met gesso, en daar doelbewust structuur in aan te brengen. Dat krijg je voor elkaar door in elk geval de gesso slechts weinig te verdunnen, een ruwe kwast te gebruiken, of er doelbewust structuur in aan te brengen, bijvoorbeeld met een spons.

## Canvasboard

Het nadeel van panelen is het gewicht en de kosten. Er is ook een goedkoop en lichter alternatief, het "canvasboard". Dit is gemaakt van stevig karton. Aan de voorzijde is het karton beplakt met geprepareerd schilderdoek. Aan de achterkant is het ook beplakt, maar met papier, zodat het niet kromtrekt.
| MDF plaat | Masonite |
# Schilderen/Papier

Schilderen op papier kan met aquarel, met gouache of met acrylverf. Met olieverf wordt meestal niet op papier gewerkt, maar het kan wel, op goed voorbehandeld papier, net als bij acryl.

## Aquarelpapier

Aquarelpapier (soms ook aquarelleerpapier) is dik wit papier. Het papier kan ook voor andere tekentechnieken worden ingezet, mits de structuur niet te grof is. Er wordt aquarelpapier aangeboden met gewichten van 120 tot 850 g/m². Een gewicht van 300 g/m² is een goed startpunt.
De papieren worden gemaakt met vezels van hout of van katoen. Soms zijn de papieren gestreken (gecoat) en vooral gevuld met calciumcarbonaat om het verouderen tegen te gaan. Ze worden soms ook extra aangekleurd met opwitter om ze witter te laten lijken.
De oppervlakte kan gestructureerd en behandeld zijn, hetgeen het kunstwerk een bepaalde structuur meegeeft:
* ruw, grof, rough, grana rosso, torchon
* mat, cold pressed, grana fina, fin of not cold pressed
* glad, hot pressed, satino, satin, satiné of fiscia
Het is een kwestie van persoonlijke smaak welke grofheid je mooi en prettig vindt. Begin bijvoorbeeld met een gemiddelde ruwheid.
Het aquarelpapier is beschikbaar in diverse formaten, in een blok of op een rol, zie het hoofdstuk Afmetingen en vormen.
Om met een los vel aquarelpapier te werken is van het belang het eerst op te spannen. Dat gaat als volgt:
* Nodig: een stevig gladde plank, een zeer schone spons, speciaal plakband. De plank moet dik genoeg zijn om niet krom te trekken. De plank moet ook groter zijn dan het papier.
* Maak het aquarelpapier goed nat, laat het een paar minuten weken in de gootsteen. Het papier zet namelijk uit als het nat is en daar moet het even de tijd voor krijgen.
* Maak de spons nat en knijp hem uit.
* Scheur (of knip met een heel schone schaar) vier stroken van het plakband, maak elke strook iets langer dan de zijden van het papier
* Werk hierna snel door, zodat het papier niet opdroogt.
* Laat overtollig water van het papier aflopen
* Leg het papier op de plank en strijk het goed vlak met de spons
* Maak de stroken plakband aan de plakzijde iets vochtig met de spons en plak het papier hiermee vast op de plank. Laat de stroken ca. 1 of 2 cm over het papier lopen
* Strijk de stroken goed aan met de spons
* Klaar! Zet de plank rechtop om te laten drogen. Het papier spant zich aan.
* Maak je schilderij. Dat kan ook als het papier nog enigszins vochtig is. De verf loopt dan uit.
* Ben je klaar met de aquarel, snijdt de stroken dan los van de plank en knip ze rondom af. De plakstroken kan je gewoon op de aquarel laten zitten. Die verdwijnen achter een passepartout als je de aquarel inlijst.

## Papier voor acrylverf

Direct op papier schilderen met acrylverf kan wel, maar geeft meestal geen bevredigend resultaat. Het wordt vooral gedaan als oefening of schets. Wil je een definitief schilderij maken op papier, dan moet het papier voorbehandeld zijn met gesso. Er is voorbehandeld papier in de handel. Je kan het papier opspannen, zoals beschreven bij aquarelpapier, maar je kan het ook eenvoudig aan een plank bevestigen met klemmen.
# Schilderen/Patronen

Patronen kunnen in je schilderij ontstaan als een vorm zich een aantal malen herhaald, dat heeft natuurlijk wel te maken met het ritme dat in het vorige hoofdstuk is behandeld.
Voorbeelden van patronen zijn:
* De ruitjes van een raam
* Een tegelvloer
* Een rij bomen
* Kiezelstenen op het strand
* Bladeren
* De getrokken voren in een veld
* Traptreden
De schilder moet daarbij kiezen wat hij of zij weglaat, en wat hij of zij juist wil accentueren.
| Paul Baum, Bomen langs een kanaal | Straatkunst van "Brooklyn3012" |
| In deze voorbeelden zie je duidelijk patronen. In het linker voorbeeld patronen die in werkelijkheid voorkomen, op de voorgrond een rij grote bomen. Dit patroon herhaalt zich zelfs in de achtergrond, waar eenzelfde rij bomen staat, maar kleiner. De wolken lijken ook een patroon te vormen. Kijk overigens eens naar de techniek. Deze schilderwijze wordt het pointillisme genoemd. De schilder bereikt kleurnuances door het aanbrengen van stippen met een beperkt aantal basiskleuren. In het rechter voorbeeld staan verschillende patronen die uit de fantasie van de schilder voortspruiten. Een patroon van zwarte lijnen dat doet denken aan een weefsel, regelmatig geplaatste stippen in dezelfde kleur en vorm, en zich herhalende op elkaar lijkende letters. | In deze voorbeelden zie je duidelijk patronen. In het linker voorbeeld patronen die in werkelijkheid voorkomen, op de voorgrond een rij grote bomen. Dit patroon herhaalt zich zelfs in de achtergrond, waar eenzelfde rij bomen staat, maar kleiner. De wolken lijken ook een patroon te vormen. Kijk overigens eens naar de techniek. Deze schilderwijze wordt het pointillisme genoemd. De schilder bereikt kleurnuances door het aanbrengen van stippen met een beperkt aantal basiskleuren. In het rechter voorbeeld staan verschillende patronen die uit de fantasie van de schilder voortspruiten. Een patroon van zwarte lijnen dat doet denken aan een weefsel, regelmatig geplaatste stippen in dezelfde kleur en vorm, en zich herhalende op elkaar lijkende letters. |
In de abstracte schilderkunst komen ook patronen voor, Mondriaan gebruikte bijvoorbeeld zich herhalende vlakken en lijnen.
# Italiaans/Liedtekst-Volare
## Liedtekst Volare "Nel blu, dipinto di blu" (Domenico Modugno/Franco Migliacci) met vertaling

* Video van vertolking door Domenico Modugno. Eurovisie songfestival 1958 in Hilversum, het lied werd derde. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=6DTo5aVLq5E
* Video idem. Ed Sullivan's show in 1958. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=t4IjJav7xbg
| Originele tekst Penso che un sogno così non ritorni mai più mi dipingevo le mani e la faccia di blu, poi d'improvviso venivo dal vento rapito e incominciavo a volare nel cielo infinito... Volare... oh, oh!... cantare... oh, oh, oh, oh! nel blu, dipinto di blu felice di stare lassù. E volavo, volavo felice più in alto del sole ed ancora più in su, mentre il mondo pian piano spariva lontano laggiù, una musica dolce suonava soltanto per me... Volare... oh, oh!... cantare... oh, oh, oh, oh! nel blu, dipinto di blu felice di stare lassù. Ma tutti i sogni nell'alba svaniscon perche` quando tramonta la luna li porta con se`. Ma io continuo a sognare negli occhi tuoi belli che sono blu come un cielo trapunto di stelle... Volare, oh oh cantare, oh oh oh oh. Nel blu degli occhi tuoi blu felice di stare quaggiu`. E continuo a volare felice piu` in alto del sole ed ancora piu` su mentre il mondo pian piano scompare negli occhi tuoi blu La tua voce e` una musica dolce che suona per me... Volare, oh oh cantare, oh oh oh oh. Nel blu degli occhi tuoi blu felice di stare quaggiu`. Nel blu degli occhi tuoi blu felice di stare quaggiu` con te. | Vertaling Ik denk dat zo'n droom nooit meer terugkomt Ik verfde mijn handen en gezicht blauw, Daarna werd ik opeens door de wind meegesleurd en begon ik te vliegen in de eindeloze lucht... Vliegen, o o!... Zingen, o o o o! In het blauw, blauw geschilderd Blij daarboven te zijn. En ik vloog, ik vloog blij Hoger dan de zon en nog hoger, Terwijl de aarde beetje bij beetje Ver beneden verdween, Klonk mooie muziek Voor mij alleen... Vliegen, o o!... Zingen, o o o o! In het blauw, blauw geschilderd Blij daarboven te zijn. Maar alle dromen verdwijnen bij de dageraad omdat De maan als ze ondergaat ze meeneemt. Maar ik droom door in jouw mooie ogen Die blauw zijn als een hemel vol sterren... Vliegen, o o Zingen, o o o o. In het blauw van je blauwe ogen Blij hier beneden te zijn. En gelukkig vlieg ik door Hoger dan de zon en nog hoger, Terwijl de aarde beetje bij beetje verdwijnt In jouw blauwe ogen Jouw stem is mooie muziek die speelt voor mij... Vliegen, o o Zingen, o o o o. In het blauw van je blauwe ogen Blij hier beneden te zijn. In het blauw van je blauwe ogen Blij hier beneden te zijn Met jou. |
# Italiaans/Nuttige woorden

Het accent (de nadruk of klemtoon) is vet aangegeven.

# Dagen

(I giorni )

# Maanden

(I mesi )

# Jaargetijden

(Le stagioni )

# Feestdagen

(Giorni festivi )

# Kleuren

(Colori )

# Korte uitdrukkingen

Misschien is deze Italiaanse wikipedia-pagina interessant: Modi di dire italiani. Hieronder is het accent (de nadruk of klemtoon) als steeds vet aangegeven.

### Una telefonata / Uno squillo

Het is leuk om in de trein tegen wil en dank mee te luisteren naar flarden van een geanimeerd Italiaans mobiel telefoongesprek (vertalingen staan in de woordenlijst hierboven):
Pronto!...Come stai?...Grazie, niente...Visto che...Sì, è quello pure!...Secondo me...Che frode!...Come mai?...Ma cosa dici?!...È un bordello. Non è che io....Vabbene....Lo so...Figurati...Madonna!...Proprio no...È(èè) sì...Volevo dirti solo che...È giusto...Insomma, ci vuole pazienza, però...No, è molto diverso...D'accordo...No no vabbeh...Comunque diciamo...Macché?!...Purtroppo sì...In bocc' al lupo!...E poi: Arrivederci, Buonanotte (ironisch)...Si vede direttamente...Neppure per idea!...Però è chiaro che...Quel cretino di un Alessio mi ha...Che cavolo...È vero che...È un paraculo...Alla fine...Sul serio?...In che senso?...Mi sa di no...Non vedo l'ora...(Blijkbaar na afspraak, ja, ik kan dan, afsluiting:) Va benissimo, ti chiamo dopo, ci sentiamo, o kappa, ciaociaociao (legt op, einde gesprek).
# Italiaans/Liedtekst-Verdi-Va, Pensiero
## Liedtekst van de aria Va, Pensiero uit Verdi's opera Nabucco

* Tekst van Temistocle Solera (1815-1878): Het slavenkoor van de gevangen Joden
* Er zijn vele uitvoeringen op internet als muziekvideo, bijvoorbeeld:
** Metropolitan Opera 2001, dirigent James Levine. Giuseppe Verdi - Nabucco - Hebrew Slaves Chorus, https://www.youtube.com/watch?v=2VejTwFjwVI
** Asociación Bilbaina de amigos de la Ópera (ABAO) 2016, The ABAO sings 'Va pensiero' at Bilbao station, https://www.youtube.com/watch?v=-IS66ch85Jo
** Bewerking door Luciano Pavarotti en de eveneens Italiaanse popster Zucchero (met hoed), gitaar en orkest. Va Pensiero - Pavarotti @ Zucchero, https://www.youtube.com/watch?v=6bt9RTMDvX4
| Originele liedtekst Va, pensiero, sull'ali dorate; Va, ti posa sui clivi, sui colli, ove olezzano tepide e molli l'aure dolci del suolo natal! Del Giordano le rive saluta, di Sionne le torri atterrate… Oh mia Patria sì bella e perduta! O membranza sì cara e fatal! Arpa d'or dei fatidici vati, perché muta dal salice pendi? Le memorie nel petto raccendi, ci favella del tempo che fu! O simile di Solima ai fati, traggi un suono di crudo lamento; o t'ispiri il Signore un concento che ne infonda al patire virtù! | Letterlijke vertaling Ga, gedachte, op vergulde vleugels; Ga, zet je op de hellingen, op de heuvels, waar geuren lauw en zacht de zoete uitwasemingen van de geboortegrond! Van de Jordaan groet de oevers, van Zion de neergehaalde torens O mijn Vaderland zo mooi en verloren! O herinnering zo dierbaar en noodlottig! Harp van goud van de profetische zieners, waarom hang je stom aan de wilg? Rakel de herinneringen op in het hart, Verhaal ons van de tijd die was! O net als Jeruzalem bij haar rampen ("noodlotten"), Schreeuw een rauwe klacht; of laat de Heer je inspireren tot samenzang om moed op te wekken/te bemoedigen bij de pijn! |
* Noten
** Favellare = praten, redeneren
** Solima = Jeruzalem
** Traggi = gebiedende wijs van werkwoord trarre = trekken, tirare fuori, (te voorschijn) trekken, loslaten, slaken (sospiro, zucht; hier lamento, klacht)
** Concento = harmonie, samenklank
** Infondere = opwekken, inspireren