# Verklarende woordenlijst biologie voor het secundair onderwijs/G

A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
* - G -
* Gist Saccharomyces cerevisiae fluorescentiemicroscopische opname (schaallijn = 10µm).
* G$_0$-fase -
* G$_1$-fase -
* G$_2$-fase -
* gal -
* galactose -
* gameet -
* ganglion -
* gastheer -
* gastrine -
* gastrula -
* gaswisseling -
* geboortebeperking -
* geboortecijfer -
* geconditioneerde reflex -
* gedaanteverwisseling -
* gedrag -
* gedragselement -
* gedragsketen -
* gedragssysteem -
* geel lichaam -
* geheugencel -
* gehoorsbeentjes -
* gekoppelde genen -
* gele vlek -
* geleedpotige -
* gen -
* genenpool -
* generatiewisseling -
* generatio spontanea -
* genetic drift -
* genetische code -
* genetische technologie -
* genfrequentie -
* genmutatie -
* genoom -
* genoommutatie -
* genotype -
* genotypenfrequentie -
* genus -
* geslacht -
* geslachtelijke voortplanting -
* geslachtscel -
* geslachtschromosoom -
* geslachtsgekoppelde genen -
* geslachtskenmerk -
* geslachtsorgaan -
* gesloten kringloop -
* gevoelige periode -
* gewenning -
* gewervelde -
* gidsfossiel -
* gifstof -
* gist -
* gisting -
* gladde spier -
* glad endoplasmatisch reticulum -
* glomerulus -
* glucagon -
* gluconeogenese -
* glucose -
* glycerol -
* glycerylester -
* glycogeen -
* glycolyse -
* Golgi-systeem -
* gonade -
* gonadotroop -
* gonadotropine -
* granulocyt -
* grensstreng -
* grijze stof -
* groei -
* groeihormoon -
* groeischijf -
* groepsgedrag -
* grondplasma -
* grondstofwisseling -
* grondwater -
* grote bloedsomloop -
* guanine -
* Gymnospermae

## G$_0$-fase

De G$_0$-fase is een periode waarin een cel in een soort van langdurige of permanente niet-delende toestand verkeert. Daarom situeert de G$_0$-fase zich buiten de celcyclus. Cellen die door celdifferentiatie definitief hun delingsvermogen verliezen, zoals bv. neuronen bevinden zich in G$_0$-fase. Andere cellen, zoals leverparenchymcellen, kunnen enkel onder uitzonderlijke omstandigheden (na bv. een biochemische prikkel) vanuit G$_0$ terugkeren in de celcyclus.

## G$_1$-fase

(Gap 1 of eerste interval) Onmiddellijk na haar ontstaan door celdeling komt de cel in de G$_1$-fase, de eerste fase van de interfase. In deze fase groeit de cel en synthetiseert eiwitten en mRNA. Onder andere worden de enzymen gevormd die nodig zullen zijn voor de replicatie tijdens de S-fase die volgt op de G$_1$-fase.

## G$_2$-fase

(Gap 2 of tweede interval of pre-mitotische fase) Deze fase volgt op de S-fase, tijdens de welke het erfelijk materiaal verdubbeld is. In de G$_2$-fase groeit de cel nog versneld. Er worden ook meer RNA, delingsspecifieke eiwitten en structuurelementen aangemaakt die nodig zullen zijn in de komende mitose.

## gal

Zie Wikipedia

## galactose

Zie Wikipedia

## gameet

Zie Wikipedia

## ganglion

Zie Wikipedia

## gastheer

Zie Wikipedia

## gastrine

Zie Wikipedia

## gastrula

Zie Wikipedia

## gaswisseling

Zie Wikipedia

## geboortebeperking

Zie Wikipedia

## geboortecijfer

Zie Wikipedia

## geconditioneerde reflex

Zie Wikipedia

## gedaanteverwisseling

Zie Wikipedia

## gedrag

Zie Wikipedia

## gedragselement

Zie Wikipedia

## gedragsketen

Zie Wikipedia

## gedragssysteem

Zie Wikipedia

## geel lichaam

Zie Wikipedia

## geheugencel

Zie Wikipedia

## gehoorsbeentjes

De gehoorbeentjes zijn de kleinste botjes van het skelet. Zij brengen de geluidstrillingen via een hefboomwerking over van trommelvlies naar het ovale venster. Er zijn 3 gehoorsbeentjes:
* de hamer of malleus, staat in contact met het trommelvlies en met het aambeeld
* het aambeeld of incus
* en de stijgbeugel of stapes, tussen aambeeld en ovale venster.
Zie Wikipedia
* Het middenoor wordt gevormd door 4 trommelvlies 5 ovale venster 6 hamer 7 hamer 8 stijgbeugel
* Hamer
* Aambeeld
* Stijgbeugel
* Stijgbeugel (mens) vergeleken met een muntstukje van 10 eurocent.
* De gehoorbeentjes: hamer (malleus), aambeeld (incus) en stijgbeugel (stapes)

## gekoppelde genen

Dit zijn genen die op hetzelfde chromosoom gelegen zijn en dus samen overerven. Deze genen vormen een koppellingsgroep. (Sommige biologieleerboeken verengen de definitie tot genen, die zeer dicht bij elkaar zitten op het chromosoom, zodat crossing-over tussen deze genen zo goed als uitgesloten is.) Zie Wikipedia

## gele vlek

Zie Wikipedia

## geleedpotige

Zie Wikipedia

## gen

mv. genen (van Lat. generare = verwekken) Een gen is een specifieke nucleotidesequentie in het DNA die codeert voor één erfelijke eigenschap.
Een gen bestaat uit introns en exons. Na transcriptie worden de introns door het proces van splicing verwijderd uit het pre-mRNA. Enkel de exons bevatten dus de genetische code die uiteindelijk in het mRNA terechtkomt.
Zie Wikipedia

## genenpool

Een genenpool is de verzameling van alle allelen voor een bepaald gen in een populatie. Zie Wikipedia

## generatiewisseling

Zie Wikipedia
* Zygotische cyclus
* Meiotische cyclus
* Sporische cyclus

## generatio spontanea

Zie Wikipedia

## genetic drift

Zie Wikipedia

## genetische code

Zie Wikipedia Verband tussen nucleotidenvolgorde in DNA en aminozuurvolgorde in eiwitten.

## genetische technologie

of gentechnologie of genetische manipulatie of genetische modificatie Dit is het door de mens handmatig en gericht veranderen van de genen van een organisme. Een gen dat in het ene organisme codeert voor een bepaald eiwit, zal ook in een ander organisme voor eenzelfde eiwit coderen. Door een bepaald gen bij de ene soort te isoleren en over te brengen naar een individu van een andere soort bekomt dit individu dus een nieuwe genetische eigenschap. Deze eigenschap kan dan ook via vermeerdering of seksuele voortplanting doorgegeven worden aan de nakomelingen. Organismen die een gen dragen, afkomstig van een andere soort noemt men transgeen.
Zie Wikipedia
* Bij de onderste plant (pindanoot) is via gentechnologie een gen ingebracht van Bacillus thuringensis, een bacterie die rupsen doodt. Daardoor is deze plant beschermd tegen rupsenvraat.

## genfrequentie

Zie Wikipedia

## genmutatie

Zie Wikipedia

## genoom

Het genoom van een organisme is, volgens de moderne genetica, het geheel van erfelijke informatie in een cel. Bij eukaryoten omvat het genoom dus naast één complete set van chromosomen uit de kern ook het DNA in organellen, zoals de mitochondriën. Zie Wikipedia

## genoommutatie

Zie Wikipedia

## genotype

Dit is de verzameling van alle allelen bij een individu, m.a.w. de verzameling van eigenschappen die geërfd werd van de ouders. In de klassieke genetica wordt deze term ook gebruikt om de allelen van het onderzochte erfelijk kenmerk aan te geven. Voorbeeld: iemand die resuspositief bloed heeft kan als genotype DD of Dd hebben (waarbij D het allel resuspositief en d het allel resusnegatief voorstelt) Zie Wikipedia

## genotypenfrequentie

Zie Wikipedia

## genus

Zie Wikipedia

## geslacht

Zie Wikipedia

## geslachtelijke voortplanting

Zie Wikipedia Proces waarbij verschillende organismen van een soort een combinatie maken van hun genetische materiaal (DNA) en daarmee een jong individu creëren.

## geslachtscel

Zie Wikipedia

## geslachtschromosoom

Zie Wikipedia

## geslachtsgekoppelde genen

Zie Wikipedia

## geslachtskenmerk

Zie Wikipedia

## geslachtsorgaan

De geslachtsorganen zijn organen die instaan voor de geslachtelijke voortplanting van de soort. Bij de zaadplanten bijvoorbeeld zijn dat de meeldraden en de stampers. Voor de menselijke voortplantingsorganen: zie
* mannelijke geslachtsorganen
* vrouwelijke geslachtsorganen
Zie Wikipedia

## gesloten kringloop

Zie Wikipedia

## gevoelige periode

Zie Wikipedia

## gewenning

Zie Wikipedia

## gewervelde

Gewervelden of Vertebraten of Vertebrata Zie Wikipedia

## gidsfossiel

Zie Wikipedia

## gifstof

Zie Wikipedia

## gist

Zie Wikipedia

## gisting

Zie Wikipedia

## gladde spier

Zie Wikipedia

## glad endoplasmatisch reticulum

Zie Wikipedia

## glomerulus

Zie Wikipedia

## glucagon

Zie Wikipedia

## gluconeogenese

Zie Wikipedia

## glucose

Zie Wikipedia

## glycerol

Zie Wikipedia

## glycerylester

Zie Wikipedia

## glycogeen

Zie Wikipedia

## glycolyse

Zie Wikipedia

## Golgi-systeem

Zie Wikipedia Systeem van parallel gelegen, afgeplatte zakjes, in de nabijheid van het ER; speelt een belangrijke rol in de secretie van eiwitten.

## gonade

Zie Wikipedia

## gonadotroop

Zie Wikipedia

## gonadotropine

Zie Wikipedia

## granulocyt

Zie Wikipedia

## grensstreng

Zie Wikipedia

## grijze stof

Zie Wikipedia

## groei

Zie Wikipedia

## groeihormoon

Zie Wikipedia

## groeischijf

Zie Wikipedia

## groepsgedrag

Zie Wikipedia

## grondplasma

Zie Wikipedia

## grondstofwisseling

Zie Wikipedia

## grondwater

Zie Wikipedia

## grote bloedsomloop

Zie Wikipedia

## guanine

Zie Wikipedia

## Gymnospermae

Zie naaktzadigen
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z