OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Basiskennis chemie 3/Organische chemie

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |

# Organische stoffen

Binnen de groep stoffen nemen de organische stoffen van oudsher een speciale plaats in. Voor de chemici in de 18e eeuw was het een groep stoffen die niet paste in de indeling die bij de zouten duidelijk begon te worden:
* de vaste verhouding tussen de elementen in verbindingen leek niet te kloppen en verbindingen met de zelfde samenstelling aan elementen hadden vaak totaal andere eigenschappen.
* de stoffen zijn vrijwel allemaal moleculair en bij matig verhitten ontleden ze vaak al.
* de stoffen werden organisch genoemd want ze konden alleen gevonden worden in organismen en niet in het laboratorium gemaakt worden op een soortgelijke manier als de zouten.

## Wöhler en ureum

Pas in 1828 begonnen er barsten te komen in de vaste overtuiging dat organische verbindingen niet konden worden gemaakt buiten een levend organisme. In dat jaar lukte het de Duitse chemicus Wöhler de verbinding ureum in het laboratorium te maken. Ureum is een verbinding die duidelijk uit een organisme afkomstig is. Het wordt gevonden in de urine van bijna alle dieren en ook mensen.
Uitgaande van een duidelijk zout, ammoniumcyanaat, kon Wöhler de typisch organische verbinding ureum maken.
| ammoniumcyanaat | | ureum |
| ${\ce {[NH4]^{+}[CNO]^{-}}}$ | ${\ce {->}}$ | ${\ce {(NH2)2CO}}$ |

## Bindingen per atoomsoort

Bij het opstellen van de formules van organische verbindingen is het belangrijk te zorgen dat elk atoom zijn valentieschil volledig kan vullen via covalente bindingen. Het is daarom nodig te weten hoeveel van dat soort bindingen elk atoom kan vormen om dat te realiseren. De volgende lijst is gevonden:
| Element | Symbool | Covalentie |
| Waterstof | H | 1 |
| Koolstof | C | 4 |
| Zuurstof | O | 2 |
| Stikstof | N | 2 |
| Zwavel | S | 2 |
| Fosfor | P | 3 |
| Chloor | Cl | 1 |
| Fluor | F | 1 |
| Broom | Br | 1 |
| Jood | I | 1 |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Basiskennis chemie 3/Organische chemie, alkanen reacties

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |

# Reacties van alkanen

In de voorgaande paragrafen zijn verschillende soorten alkanen aan de orde geweest. Onvertakte, vertakte en cyclische alkanen. Voor de reacties maakt dat niet zoveel uit. Voor alle types geldt dat er eigenlijk maar drie soorten reacties zijn:

## Reacties met zuurstof

    Meestal noemen we dit type reactie verbranden.

## Reacties onder invloed van temperatuur

    Dit type reactie, ook wel kraken genoemd, komt later aan de orde.

## Zuurstof
### Reactievergelijkingen

Het reactieschema voor de verbranding van butaan is vrij eenvoudig:
       Butaan + zuurstof → koolstofdioxide + water + licht + warmte
${\ce {?\ C4H10\ +\ ?\ O2\ ->\ ?\ CO2\ +\ ?\ H2O}}$
${\ce {1\ C4H10\ +\ ?\ O2\ ->\ ?\ CO2\ +\ ?\ H2O}}$
${\ce {1\ C4H10\ +\ ?\ O2\ ->\ 4\ CO2\ +\ ?\ H2O}}$
${\ce {1\ C4H10\ +\ ?\ O2\ ->\ 4\ CO2\ +\ 5\ H2O}}$
${\ce {1\ C4H10\ +\ 6{\tfrac {1}{2}}\ O2\ ->\ 4\ CO2\ +\ 5\ H2O}}$
${\ce {2\ C4H10\ +\ 13\ O2\ ->\ 8\ CO2\ +\ 10\ H2O}}$
Deze laatste stap is niet altijd nodig, maar hier duidelijk wel.

### Onvolledige verbranding

Als er niet voldoende zuurstof aanwezig is om alle alkaan om te zetten in koolstofdioxide en water treedt onvolledige verbranding op: Meestal reageert wel alle waterstof netjes tot water, maar een deel van de koolstof wordt omgezet in koolmonoxide en of roet, dit is vaste koolstof.
* Koolmonoxide is gevaarlijk, omdat het kleur- en reukloos is, maar wel met hemoglobine een reactie aangaat. Dat laatste kan dan geen zuurstof meer transporteren. Deze vorm van onvolledige verbranding is dus erg gevaarlijk.
* Roet is vaak een gewenst reactieproduct als het alkaan verbrand wordt om licht te geven. De normaal blauwe vlam, die optreedt bij volledige verbranding, wordt nu geel door de niet brandende, maar wel gloeiende roetdeeltjes. In olielampen wordt hier dankbaar gebruik van gemaakt.

## Reactie met halogenen

${\ce {CH4\ +\ Cl2\ ->\ CH3Cl\ +\ HCl}}$
${\ce {CH3Cl}}$
${\ce {CH3Cl\ +\ Cl2\ ->\ CH2Cl2\ +\ HCl}}$
${\ce {CH2Cl2}}$
${\ce {CH4\ +\ 4\ Cl2\ ->\ CCl4\ +\ 4\ HCl}}$
${\ce {CCl4}}$
${\ce {H3C-CH3\ +\ 6\ Cl2\ ->\ Cl3C-CCl3\ +\ 6\ HCl}}$
${\ce {C2Cl6}}$
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Basiskennis chemie 3/Naamgeving/Waterstofzouten/Opgaven

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |

## Theorie

Zie voor de de theorie van deze opgaven hier.
Op onderstaande pagina zijn alleen de vragen zichtbaar in een kader op een afwijkende ondergrond. Binnen het kader is rechts een knop zichtbaar: "Uitklappen", vergelijkbaar met de knop om deze tekst te openen. Door op deze knop te klikken wordt het antwoord van de betreffende vraag zichtbaar. Vaak, maar niet altijd is er ook een uitwerking bij de vraag aanwezig. Deze blijft bij het openen van het antwoord nog onzichtbaar, maar opnieuw is, als een uitwerking beschikbaar is, een knop "Uitklappen" aanwezig om de uitwerking zichtbaar te maken. Ontbreekt bij het antwoord de knop "Uitklappen", dan is geen uitwerking bij de vraag beschikbaar.

### Formules van waterstofzouten

| 1. Wat is de formule van Natriumwaterstofcarbonaat${\ce {NaHCO3}}$ | 2. Wat is de formule van Kaliumwaterstofsulfaat${\ce {KHSO4}}$ | 3. Wat is de formule van Ammoniumdiwaterstoffosfiet${\ce {(NH4)H2PO3}}$ | 4. Wat is de formule van Lithiumwaterstofsulfiet${\ce {LiHSO3}}$ |

### Namen van waterstofzouten

| 5. Wat is de naam van ${\ce {KHSO3}}$Kaliumwaterstofsulfiet | 6. Wat is de naam van ${\ce {KH2PO4}}$Kaliumdiwaterstoffosfaat | 7. Wat is de naam van ${\ce {(NH4)2HPO4}}$Diammoniummonowaterstoffosfaat | 8. Wat is de naam van ${\ce {NaHSO3}}$Natriumwaterstofsulfiet |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Basiskennis chemie 3/Organische chemie/Cyclische Alkanen Namen

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |

## Cyclische alkanen
### Algemene formule

${\ce {CH2}}$
$\mathrm {algemene\ formule\ cyclische\ alkanen:\ C_{n}H_{2n}}$

### Namen

Drie verschillende manieren om cyclopropaan weer te geven:
Drie verschillende manieren om cyclopentaan weer te geven:
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Basiskennis chemie 3/Organische chemie, vertakte alkanen, namen

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |

# Naamgeving van isomere alkanen

In de vorige paragraaf heb je gezien dat de eerste isomeren van de alkanen elk een eigen naam kregen. Ook werd duidelijk dat het aantal isomeren met het aantal koolstof-atomen in het molecuul snel toeneemt. Elk isomeer van een eigen naam voorzien wordt dan al snel onhandig. Voor vertakte alkanen zijn daarom de volgende regels voor de naamgeving afgesproken:
* De langste keten koolstofatomen bepaalt de stamnaam van een verbinding. Deze is gelijk aan de naam van het onvertakte alkaan met hetzelfde aantal koolstofatomen. Dit naamgedeelte vormt de afsluiting van de naam van de stof.
* Indien ketens met gelijke lengte het langst zijn, wordt die keten als hoofdketen beschouwd waar de meeste zijtakken aan zitten.
* Zijtakken aan de langste keten koolstof-atomen krijgen een naam die is afgeleid van het alkaan met hetzelfde aantal koolstof-atomen als de zijtak. De uitgang ~aan wordt daarbij vervangen door de uitgang ~yl. Atomen of atoomgroepen die in alkanen waterstofatomen vervangen worden aangeduid met de naam substituent.
* De namen van de zijtakken worden alfabetisch gerangschikt.
* Indien nodig worden nummers voor de naam van een zijtak gezet om aan te geven aan welk koolstof-atoom van de stamverbinding de tak zich bevindt. De nummers worden zo gekozen dat een zo laag mogelijk nummer zo vroeg mogelijk in de naam van de verbinding staat. De plaatsnummer worden tussen liggende streepjes genoteerd, behalve het eerste, dat heeft alleen een volgstreepje

## Voorbeeld

Eerst moet de langste keten koolstofatomen gevonden worden. Hiervoor zijn in eerste instantie een aantal mogelijkheden aanwezig. In de tabel hieronder staat onder koolstof 1 het startpunt van de keten, onder Koolstof 2 het eindpunt. Voor het aantal maakt het uiteraard niet uit aan welke kant je begint met tellen.
Tabel 1: Aantal koolstofatomen in ketens :
| Nr | Koolstof 1 | Koolstof 2 | Koolstof-atomen in keten | aantal zijketens |
| 1 | linkse | bovenste | 6 | 2 |
| 2 | linkse | rechter | 6 | 2 |
| 3 | linkse | onderste | 4 | 1 |
| 4 | bovenste | onderste | 5 | 2 |
| 5 | bovenste | rechtse | 5 | 1 |
| 6 | onderste | rechtse | 5 | 2 |
Je kunt de koolstofatomen in optie 1 op twee manieren nummeren: beginnend bij het linker uiteinde of starten bij het bovenste eind. Het zelfde geldt voor de tweede optie.
          Tabel 2: Plaatscijfers afhankelijk van nummering NrStartPlaats EthylPlaats methyl 1links43 1boven34 2links43 2rechts34
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Rekenen/Rekenwerkboek 2 vmbo-kgt
## Aftrekken

Aftrekken houdt in: een min-som. Dus bijvoorbeeld 9-7 of 7 aftrekken van 9 (9-7=2).
# Rekenen/Tafels van vermenigvuldiging/Oefeningen

De oefeningen worden in oplopend niveau gegeven. De uitkomsten kun je vinden op deze pagina
Oefening 1
Reken uit!
Oefening 2
Reken uit!
Oefening 3
Schat hoeveel de uitkomst zal zijn, je mag het niet uitrekenen! Controleer daarna met je rekentoestel.
Oefening 4
Vul het vraagteken in.
# Rekenen/Vermenigvuldigen

Staan ergens 4 rijen van 12 kruisjes,
dan kunnen we weer door de rijen bij elkaar op te tellen ontdekken dat er nu 48 kruisjes staan:
    12 + 12 + 12 + 12 = 48
Dat is nogal omslachtig, we kunnen daar sneller achter komen door het getal 12 met 4 te vermenigvuldigen:
    4 × 12 = 48 (vier keer twaalf is achtenveertig).
In plaats van "keer" zeggen we ook wel "maal", dus: vier maal twaalf is ...
We krijgen weer een natuurlijk getal als uitkomst. Die uitkomst heet het product van de getallen 4 en 12; 4 heet vermenigvuldiger en 12 vermenigvuldigtal. Omdat hun rol verwisselbaar is, wordt elk wel als factor van het product aangeduid. We kunnen vermenigvuldigen opvatten, zoals we hierboven zagen, als herhaald optellen: we tellen 4 keer 12 bij elkaar op.
Dat vermenigvuldiger en vermenigvuldigtal verwisseld mogen worden, zien we in het voorbeeld door het optellen van de 12 kolommen met elk 4 kruisjes:
    12 × 4 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 = 48
We zien dus dat 4 × 12 = 12 × 4

## Methode

Niet al te grote getallen kunnen we nog uit het hoofd met elkaar vermenigvuldigen, maar we hebben weer een algemene methode nodig. Die methode berust weer op ons decimaal talstelsel.
Het product 49 × 236 rekenen we per cijfer van de vermenigvuldiger uit:
    49 × 236 = 49 × 6 + 49 × 30 + 49 × 200 = 49 × 6 + 49 × 3 × 10 + 49 × 2 × 100
Omdat vemenigvuldigen met 10, 100, 1000 enz. alleen maar het achterplaatsen van nullen betekent, moeten we dus berekenen:
Uiteindelijk komt de hele vermenigvuldiging neer op het berekenen van producten van twee getallen onder de 10. Daarom leren we die poducten uit ons hoofd via de tafels van vermenigvuldiging.
We schrijven de berekening weer onder elkaar en vermelden apart de tussenresultaten:
Dit schrijven we natuurlijk in een keer op; de tussendoor te onthouden getallen schrijven we ook niet meer op, we onthouden ze echt.

### Vermenigvuldigen met negatieve getallen

Als we 4 keer een tekort van 12 hebben, dan is het totale tekort natuurlijk 48.
    4 × (–12) = –48
Omdat we de factoren van een product mogen verwisselen is:
    (–12) × 4 = 4 × (–12) = –48
Hoe berekenen we (–4) × (–12)? Door een minteken ontstaat een tekort, maar door nog een minteken ontstaat weer een overschot:
    (–4) × (–12) = 48
Algemeen: tel het aantal mintekens. Is dat oneven dan komt er een – voor de uitkomst:
    (–4) × 12 × (–3) × (–2) = – 4 × 12 × 3 × 2 = –288.
Is dat even dan komt er geen teken voor de uitkomst, of we schrijven een +:
# Rekenen/Volgorde van bewerkingen

Bij samengestelde berekeningen, die meer dan één bewerking bevatten, kan de uitkomst verschillend zijn afhankelijk van de volgorde waarin de bewerkingen worden uitgevoerd. Daarom zijn er afspraken gemaakt over welke volgorde de juiste is. Als een andere volgorde nodig is, moet dat aangegeven worden met haakjes.

## Voorbeeld

De berekening 5 + 3 × 2 moet volgens afspraak opgevat worden als: eerst 3 x 2 uitrekenen, en daarna het resultaat 6 optellen bij 5, met uitkomst 11. (Als we die afspraak niet kenden, zouden we de bewerkingen optellen en vermenigvuldigen in een andere volgorde kunnen doen, bijvoorbeeld volgens de Poolse notatie in de wiskunde.)

## Volgorde
### Afspraken

We hebben de volgende bewerkingen, die we volgens afspraak in deze volgorde moeten uitvoeren.
* haakjes uitwerken / wegwerken
* machtsverheffen x$^y$ en worteltrekken √ (van links naar rechts)
* vermenigvuldigen * of x en delen :, / of horizontale streep (van links naar rechts)
* optellen + en aftrekken - (van links naar rechts)

### Haakjes

Haakjes gaan altijd voor. Voor de berekening van:
    $3\times (2+4)$
moeten we eerst uitrekenen wat tussen haakjes staat, dus 2 + 4, en dat resultaat vermenigvuldigen met 3. De volgorde van de bewerkingen wordt dus;
    $3\times (2+4)=$
    $3\times (6)=$
    $3\times 6=18$

### Voorrangsregels voor de bewerkingen

Voor de verschillende bewerkingen is de volgende volgorde (voorrang) afgesproken:
* Haakjes wegwerken
* Machtsverheffen en Worteltrekken
* Vermenigvuldigen en Delen
* Optellen en Aftrekken
Om deze volgorde te onthouden zijn verschillende ezelsbruggetjes bedacht. Een ervan is:
    Heel Mooie Witte Vaatwassers Doen Onze Afwas
De beginletters staan voor de bovengenoemde bewerkingen.
Dus bijvoorbeeld eerst vermenigvuldigen en dan pas optellen:
    $5+2\times 3=5+6=11$ (en niet: $5+2\times 3=7\times 3=21$ , dat is fout !)
Daarbij geldt wel nog steeds: altijd eerst uitrekenen wat tussen haakjes staat.
    $(5+2)\times 3=7\times 3=21$

### Van links naar rechts

Verder worden bewerkingen uitgevoerd in de volgorde waarin ze voorkomen, dus van links naar rechts.
    $8:2\times 5=4\times 5=20$,
maar
    $8:(2\times 5)=8:10={\tfrac {4}{5}}$;
    $12:6:2=2:2=1$,
maar
    $12:(6:2)=12:3=4$;
    $6\times 4:3=24:3=8$.
Bij dit laatste voorbeeld blijkt de volgorde niet van belang te zijn:
    $6\times (4:3)=6\times {\tfrac {4}{3}}=8$
# Rekenen/Tafels van vermenigvuldiging/Oefeningen/Antwoorden

Oefening 1
Oefening 2
Oefening 3
Oefening 4
Vul het vraagteken in.
# Rekenen/Tafels van vermenigvuldiging

Om vlot een vermenigvuldiging met grote getallen uit te voeren, zullen we veel getallen onder de tien met elkaar moeten vermenigvuldigen. Daarom leren we zulke vermenigvuldigingen uit het hoofd. We leren de tafels van vermenigvuldiging, of kortweg de tafels. Het woord tafel is een ander woord voor "tabel".
    Tafel van 1 1 × 1 = 1 2 × 1 = 2 3 × 1 = 3 4 × 1 = 4 5 × 1 = 5 6 × 1 = 6 7 × 1 = 7 8 × 1 = 8 9 × 1 = 9 10 × 1 = 10 Tafel van 2 1 × 2 = 2 2 × 2 = 4 3 × 2 = 6 4 × 2 = 8 5 × 2 = 10 6 × 2 = 12 7 × 2 = 14 8 × 2 = 16 9 × 2 = 18 10 × 2 = 20 Tafel van 3 1 × 3 = 3 2 × 3 = 6 3 × 3 = 9 4 × 3 = 12 5 × 3 = 15 6 × 3 = 18 7 × 3 = 21 8 × 3 = 24 9 × 3 = 27 10 × 3 = 30 Tafel van 4 1 × 4 = 4 2 × 4 = 8 3 × 4 = 12 4 × 4 = 16 5 × 4 = 20 6 × 4 = 24 7 × 4 = 28 8 × 4 = 32 9 × 4 = 36 10 × 4 = 40 Tafel van 5 1 × 5 = 5 2 × 5 = 10 3 × 5 = 15 4 × 5 = 20 5 × 5 = 25 6 × 5 = 30 7 × 5 = 35 8 × 5 = 40 9 × 5 = 45 10 × 5 = 50 Tafel van 6 1 × 6 = 6 2 × 6 = 12 3 × 6 = 18 4 × 6 = 24 5 × 6 = 30 6 × 6 = 36 7 × 6 = 42 8 × 6 = 48 9 × 6 = 54 10 × 6 = 60 Tafel van 7 1 × 7 = 7 2 × 7 = 14 3 × 7 = 21 4 × 7 = 28 5 × 7 = 35 6 × 7 = 42 7 × 7 = 49 8 × 7 = 56 9 × 7 = 63 10 × 7 = 70 Tafel van 8 1 × 8 = 8 2 × 8 = 16 3 × 8 = 24 4 × 8 = 32 5 × 8 = 40 6 × 8 = 48 7 × 8 = 56 8 × 8 = 64 9 × 8 = 72 10 × 8 = 80 Tafel van 9 1 × 9 = 9 2 × 9 = 18 3 × 9 = 27 4 × 9 = 36 5 × 9 = 45 6 × 9 = 54 7 × 9 = 63 8 × 9 = 72 9 × 9 = 81 10 × 9 = 90 Tafel van 10 1 × 10 = 10 2 × 10 = 20 3 × 10 = 30 4 × 10 = 40 5 × 10 = 50 6 × 10 = 60 7 × 10 = 70 8 × 10 = 80 9 × 10 = 90 10 × 10 = 100
Eigenlijk zouden de tafels moeten beginnen bij 0 × ... = 0 en eindigen bij 9 × ... = ... Dat zijn namelijk de vermenigvuldigingen waar we mee te maken krijgen. Omdat vermenigvuldigen met 0 toch weer 0 oplevert, is het niet zo erg dat we bij 1 beginnen.
Oefeningen
# Rekenen/Tellen

Rekenen vindt z'n oorsprong in tellen. Laten we ons daarom maar eens bezighouden met tellen.
Hoeveel kruisjes staan hieronder?
We moeten ze tellen:
Het zijn er dus 12.
De getallen waar we mee tellen heten natuurlijke getallen. Ze vormen de basis van het werken met getallen.
Hoeveel kruisjes staan hieronder?
We hoeven niet te tellen, er staan er geen. We zeggen: er staan 0 kruisjes. De nul is een aparte uitvinding.
Tegenwoordig wordt 0 ook vaak als natuurlijk getal opgevat.
Tellen is weliswaar een eenvoudige bezigheid, maar het verveelt al snel en leidt gemakkelijk tot fouten. In plaats van steeds maar weer opnieuw te tellen, hebben we rekenmethoden bedacht om het ons gemakkelijker te maken.

## Turven

Een van die methode is turven. We nemen onze toevlucht tot opschrijven. Voor elk geteld object wordt een streepje gezet:
Dat betekent wel dat later de streepjes nog eens geteld moeten worden. Door handig de streepjes te noteren, kan dat latere tellen gemakkelijker gemaakt worden. Als een vijfde streepje gezet moet worden, schrijft men dat schuin door de vorige vier (om typografische reden is het hier horizontaal gezet):
Deze manier van tellen heet turven.
We "tellen" gemakkelijk hieronder 68 streepjes.
# Kookboek/Chocolademelk

Overzicht van beschreven drankrecepten   Chocolademelk is een drank die meestal warm wordt gedronken. Commercieel is ook koude, kant en klare chocolademelk verkrijgbaar.

## Ingrediënten
### Chocolademelk 1

* 2 tl cacaopoeder
* 2 tl suiker
* 0,2 l melk

### Chocolademelk 2

* 2 - 3 tl cacaopoeder
* 1 schepje suiker
* flinke scheut koffiemelk
* 0,2 l melk

## Bereiding
### Chocolademelk 1

* Doe de cacaopoeder in een beker.
* Voeg hieraan twee theelepels suiker toe.
* Roer dit door elkaar en voeg een kleine hoeveelheid melk toe. Roer dit doorheen, en voeg daarna nog een kleine hoeveelheid melk toe, zodat een gladde, dikke pasta ontstaat.
* Verhit verder de benodigde melk in een pan op het fornuis of in de magnetron.
* Haal de pan van het vuur zodra de melk begint te koken (anders kookt de melk over, of brandt deze aan).
* Doe eerst de helft van de kokende melk bij de pasta in de beker en roer dit door. Voeg daarna de rest van de melk toe. Direct serveren.

### Chocolademelk 2

* doe cacaopoeder in een beker.
* Voeg één schepje suiker eraan toe.
* Voeg een flinke scheut koffiemelk toe en roer totdat het mengsel zowat vloeibaar is,
* voeg dan hete volle- of halfvolle melk toe. Eventueel kan de melk ook direct bij het mengsel worden gedaan, waarna na roeren de beker ongeveer 90 seconden op 800 W in de magnetron kan worden gedaan.

## Varianten

Varianten van chocolademelk kunnen gemaakt worden door gebruik van slagroom in plaats van een deel van de melk. Ook maakt men wel een zwaardere vorm van chocolademelk door het gebruik van gesmolten chocolade in plaats van het magerder cacao. Tote Tante is een variant met rum.
# Kookboek/Chocoladetaart
## Chocoladetaart

Chocoladetaart is een taart die door zeer veel mensen gekend is. Het belangrijkste kenmerk van de taart is dat hij gesmolten chocolade of cacaopoeder bevat.

## Soorten

* Sachertorte (uit Wenen)
* Chocolade Cheesecake (uit Amerika)
* Chocoladetaart zonder bloem (uit Engeland)

## Recept 1

Benodigdheden voor 2 personen:
* 250 g chocolade
* 250 g witte suiker
* 125 g boter
* 6 eieren
* 6 soeplepels bloem

## Bereiding

Smelt de boter met de fijngesneden chocolade au bain marie op het vuur. (voor degenen die het niet weten au bain marie dan zet je een kom met de helft gevuld met water op het vuur en in die kom zet je een andere kom met je deeg in, zodat je warmte die niet weg kan op de onderkant van de kom metdeeg zit, en die verwarmt dan je deeg, en laat het smelten.) Giet het gesmolten mengsel in een kom en voeg er de suiker, de eieren (één voor één) en de bloem aan toe. Vergeet niet met een houten lepel dit telkens tot een homogene bereiding te mengen. Verwarm de oven voor op 180 °C. Vet de bakvorm goed in en giet het deeg erin. Laat het ongeveer 30 min. in de oven staan, haal hem uit de bakvorm en laat hem afkoelen. Smakelijk !

#### Opdiening

Deze taart kan opgediend worden bij de koffie, als dessert of voor de echte zoetekauwen zelfs als ontbijt. Men kan er een bolletje vanille-ijs bij serveren, of wat poedersuiker. Ook met crème Anglaise is deze taart beslist een aanrader.

## Recept 2

Dit is het recept voor een chocoladetaart van sponscake met stukjes chocolade, chocoladeglazuur en slagroom ertussen.

##### Benodigdheden:

* 300 gram zelfrijzend bakmeel
* 300 gram witte basterdsuiker
* 250 gram boter
* 4 kleine eieren
* 2 zakjes vanillesuiker
* 200 gram chocoladechips
* 3 flinke eetlepels cacao
* 250 ml slagroom
* 1 zakje klop-fix
* 2 eetlepels suiker
* 250 gram poedersuiker
* 1 eiwit
* 2 eetlepels cacao

##### Verdere benodigdheden:

* handmixer
* springvorm

##### Werkwijze

* Roer de zachte boter, vanillesuiker en de basterdsuiker met een handmixer romig.
* Klop 1 voor 1 de eieren erdoor.
* Voeg het zelfrijzend bakmeel toe, en meng tot een romig beslag.
* Meng de cacao erdoorheen.
* Doe het mengsel in een ingevette springvorm en laat het ongeveer 45 min. bakken op 170 °C. U kunt testen of de taart gaar is door er een satéprikker in te steken. Komt deze er schoon uit, dan is de taart gaar.
* Haal de taart uit de oven en laat hem afkoelen.
* Maak intussen glazuur van de poedersuiker, het eiwit en 2 eetlepels cacao.
* Klop de slagroom met 2 eetlepels suiker en het zakje klop-fix tot deze stevig is.
* Als de taart afgekoeld is, snijdt u hem doormidden.
* Smeer de slagroom op de onderste helft.
* Doe de bovenste helft er weer op en smeer het glazuur eroverheen.
* Als het glazuur hard is geworden, is de taart klaar om aan te snijden.
* Eet smakelijk!
# Kookboek/Citroenmelisse

Kruiden en specerijen   Citroenmelisse is een kruid, dat oorspronkelijk afkomstig is uit Zuid-Europa. De blaadjes zijn gekarteld en hebben een nerfstructuur. De citroenmelisse is familie van de munt. Citroenmelisse heeft een frisse citroensmaak en geur.
Citroenmelisse is zowel vers als gedroogd beschikbaar. Het is ook uitstekend te kweken in de tuin en overleeft de winter als wortelstok. Het kruid kan citroen, citroenschil en citroensap vervangen.
Citroenmelisse is geschikt om visgerechten, champignons, kalfsvlees en schelpdieren te kruiden en wordt gebruikt in thee's en zomerdranken.
# Kookboek/Chocolademousse

Dessert | Receptenindex

## Ingrediënten

* 4 eieren
* 200 g pure chocolade
* 60 g suiker

## Bereidingswijze

* Eigeel van het eiwit scheiden
* Eidooiers met de suiker tot een ruban kloppen.
* Eiwitten stijfkloppen.
* De chocola au bain-marie smelten.
* De chocola met de ruban mengen.
* Het chocolademengsel voorzichtig door het eiwit spatelen.
* In bakjes gieten en op laten stijven in de koelkast.

## Variaties

* Men kan een beetje steranijs toevoegen, maar met mate want het overheerst snel.
* Men kan ook een beetje likeur of sterke drank toevoegen, zoals Cognac, Cointreau, Kahlua, Triple sec

## Serveren

* Bij het serveren kan men het in een glas serveren met daarop enkele dotjes slagroom.
* Daarnaast kan men er ook chocoladeschilfers opstrooien.

## Waarschuwingen

* Chocolademousse bevat rauwe eieren en is daarom niet geschikt voor kleine kinderen, zwangere vrouwen, bejaarden en andere risicogroepen. Eventueel kunnen gepasteuriseerd eiwit en eigeel gebruikt worden.