OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Magische wetenschap/Chromatografie
### Papierchromatografie

* Benodigdheden:
** koffiefilterpapier
** viltstiften in verschillende kleuren
** een potje
** water
** eventueel een papierklem
* Uitvoering:
Neem een stukje koffiefilterpapier en zet aan de onderrand van het papier verschillende stippen naast elkaar. Zet het papier nu rechtop in het water, zodat de stippen zich net boven de waterlijn bevinden. Het water begint nu omhoog te kruipen, en neemt de kleurstoffen met zich mee. De verschillende componenten van de stiftkleuren worden gescheiden.
* Verklaring:
Door de capillariteit stroomt het water omhoog. Hierbij neemt het de kleurstoffen met zich mee. Doordat elke kleurstof andere eigenschappen heeft, zal dit bij elke kleurstof anders gebeuren. (Dit is omdat elke stof een andere verdeling tussen het water (vloeibare fase) en het papier (vaste fase) nastreeft)
# Magie/Renaissance

Introductie
Definitie
Geschiedenis
Oudheid
Klassieke oudheid
Middeleeuwen
Renaissance
Moderne tijd
Niet-westerse culturen
Theorievorming
Principes van de magie
Rol van de magie
Magie, ritueel en religie
Waarzeggerij
Occultisme
Bronvermelding
Links :
In de periode van het renaissance-humanisme (15e en 16e eeuw) was er een heropleving van hermetiek en neoplatonische varianten van ceremoniële magie. De 'zeven magische kunsten' (artes prohibitae, kunsten verboden bij canonieke wet) zoals geformuleerd door Johannes Hartlieb in 1456 waren:
* nigromantie (zwarte magie, demonologie, necromantie)
* geomantie (aardevoorspelling)
* hydromantie (watervoorspelling)
* aëromantie (luchtvoorspelling)
* pyromantie (vuurvoorspelling)
* chiromantie (handleeskunde)
* scapulimantie (schouderbladlezen)
Zowel de burgerij als de adel van de 15e en 16e eeuw was gefascineerd door deze kunsten die een exotische aantrekkingskracht op hen uitoefenden, vooral doordat ze in verband werden gebracht met Arabische, Joodse en Egyptische bronnen.
In Europese intellectuele kringen verdeelde men magie in drie soorten: natuurlijke, demonische en bedrieglijke magie goocheltrucs. Bij de eerste vorm onderzocht men de verborgen wetten van de natuur middels techniek, fysica, chemie en biologie. Natuurlijke magie kon gemakkelijk overgaan in demonische magie, omdat men goede engelen of geesten opriep tijdens de esoterische of ceremoniële magie. Bekende voorbeelden zijn John Dee en Heinrich Cornelius Agrippa von Nettesheim. Thomas van Aquino verwierp natuurlijke magie en de discussie ontstond of magie kon samengaan met het christelijk geloof.
# Magie/sympathische magie

Introductie
Definitie
Geschiedenis
Oudheid
Klassieke oudheid
Middeleeuwen
Renaissance
Moderne tijd
Niet-westerse culturen
Theorievorming
Principes van de magie
Rol van de magie
Magie, ritueel en religie
Waarzeggerij
Occultisme
Bronvermelding
Links :
Sympathische magie, ook homeopathische of mimetische magie genoemd, is een type magie dat uitgaat van het principe dat het gelijke het gelijke voortbrengt. Het is een vorm van associatief denken waarbij alles verbonden is in een staat van sympathie of antipathie.
Magische technieken draaien bij sympathische vormen van magie typisch om het nabootsen van gebeurtenissen en handelingen. Het is een concept dat beschreven staat in The Golden Bough uit 1889 van de Schotse antropoloog James George Frazer, en het werd reeds in 1871 voor hem vernoemd door Edward Burnett Tylor in zijn Primitive Culture.
Een voorbeeld van sympathische magie is het prikken van een pop die een vijand voorstelt. Schade toegebracht aan de pop werd verondersteld om de vijand te schaden.
# Magische wetenschap/Bot
### Botten prepareren

* Benodigdheden:
** botten (van bvb. kip of konijn)
** detergent (ontvetter)
** waspoeder (liefst met enzymen)
Werkwijze:
* Uitbenen: Je verwijdert al het loszittend vlees van het bot; de laatste stukjes kan je met een tandenborstel afwrijven.
* Verweken: Door te weken in waspoeder worden de laatste restjes organisch materiaal verwijderd (als alternatief kan je ook de botten laten afvreten door aaskevers, of de botten een tijdje begraven, ofwel met bleekwater laten afvreten)
* Bleken: Laat het bot weken in zuurstofwater beter bekend als waterstofperoxide (H$_2$O$_2$) tot het voldoende wit ziet. Pas OP het kan op de huid een chemische verbranding veroorzaken. betylplastic handschoenen zijn aangeraden.
* Ontvetten: Was het bot met detergent, en laat nog een tijdje weken.
* Opzetten: Probeer de botten weer samen te brengen zoals ze zich in het skelet van het dier bevonden.
# Wereldliteratuur/De goddelijke komedie

THEORIE
Inleiding
Goethe en weltliteratur
TEKSTEN
Oudheid
Middeleeuwen
Renaissance
Neoclassicisme
Romantiek
Realisme en naturalisme
Moderne meesterwerken
LITERATUUR NAAR TAAL/LAND
Afrikaanse literatuur
Amerikaanse literatuur
Arabische literatuur
Australische literatuur
Belgische literatuur
Britse literatuur
Canadese literatuur
Chinese literatuur
Deense literatuur
Duitse literatuur
Engelse literatuur
Franse literatuur
Griekse literatuur
Ierse literatuur
Italiaanse literatuur
Japanse literatuur
Latijnse literatuur
Latijns-Amerikaanse literatuur
Nederlandse literatuur
Russische literatuur
Schotse literatuur
Spaanse literatuur
Welshe literatuur
LITERAIRE CANONS
Duitse literaire canon
Engelse literaire canon
Franse literaire canon
Nederlandse literaire canon
Spaanse literaire canon
TOP 100 Wereldliteratuur
BRONNEN :
De goddelijke komedie beschrijft Dantes reis door de hel (Inferno), het vagevuur (Purgatorio) en het paradijs (Paradiso). Daarbij wordt hij eerst begeleid door de Romeinse dichter Virgilius en vervolgens door zijn geliefde Beatrice. Hoewel de visie van de hel, het Inferno, zo levendig beschreven wordt dat moderne lezers er nog van kunnen genieten, zijn de andere delen moeilijker vanwege de geleerdheid en theologische theorie. Purgatorio is mogelijk het meest lyrische en menselijke van de drie. Er treden ook de meeste dichters in op; Paradiso is het meest theologische en bevat de mooiste en meest extatische mystieke passages, waarin Dante naar eigen zeggen dingen probeert te beschrijven die moeilijk over te brengen zijn.
De 'Komedie' is opgesteld in Dantes lokale dialect. Door er een episch opgebouwd gedicht met een filosofisch doel mee te schrijven bewees hij dat de Italaanse volkstaal een uitermate gechikt medium was en tot de hoogste soort expressie in staat was. Door Dantes werk werd het Toscaanse dialect meteen ook de standaard voor het Italiaans. Dat dit ernstige werk als 'komedie' wordt voorgesteld, heeft ermee te maken dat in Dantes tijd alle serieuze wetenschappelijke werken in het Latijn werden geschreven; werken die in een andere taal waren geschreven, werden verondersteld komisch van aard te zijn.
# Wereldliteratuur/Goethe en weltliteratur

THEORIE
Inleiding
Goethe en weltliteratur
TEKSTEN
Oudheid
Middeleeuwen
Renaissance
Neoclassicisme
Romantiek
Realisme en naturalisme
Moderne meesterwerken
LITERATUUR NAAR TAAL/LAND
Afrikaanse literatuur
Amerikaanse literatuur
Arabische literatuur
Australische literatuur
Belgische literatuur
Britse literatuur
Canadese literatuur
Chinese literatuur
Deense literatuur
Duitse literatuur
Engelse literatuur
Franse literatuur
Griekse literatuur
Ierse literatuur
Italiaanse literatuur
Japanse literatuur
Latijnse literatuur
Latijns-Amerikaanse literatuur
Nederlandse literatuur
Russische literatuur
Schotse literatuur
Spaanse literatuur
Welshe literatuur
LITERAIRE CANONS
Duitse literaire canon
Engelse literaire canon
Franse literaire canon
Nederlandse literaire canon
Spaanse literaire canon
TOP 100 Wereldliteratuur
BRONNEN :
Tegen het einde van zijn leven had Goethe een reeks gesprekken met Johann Peter Eckermann, iemand die hem zo adoreerde dat hij zelfs de meest ogenschijnlijk onbeduidende woorden van de grote man optekende en na zijn dood publiceerde in Gespräche mit Goethe (1836). Het belangrijkste idee over literatuur dat Goethe introduceerde in deze gesprekken was dat van 'weltliteratur'. Hoewel Goethes opvattingen over wereldliteratuur vrij vaag en fragmentarisch verspreid zijn over enkele pagina's, hebben zij toch een blijvend effect gehad en werden zij sindsdien op verschillende manieren door anderen verder uitgewerkt.
Op 31 januari 1827 vertelde Goethe aan Eckermann dat hij net klaar was met het lezen van een Chinese roman (waarschijnlijk een vertaling) die hij zeer interessant vond en waarvan hij de personages en natuurbeschrijvingen vergeleek met elementen uit de Europese literatuur. Goethe inspireerde zich overigens wel meer op oosterse literatuur voor zijn poëzie en essays. Goethe knoopte daar de bedenking aan vast dat, als de Duitsers hun aandacht niet meer naar buiten (buiten de heimat) zouden richten, ze opgesloten zouden blijven in “pedante schemering”. Nationale literatuur had zijn tijd gehad: het tijdperk van de wereldliteratuur was aangebroken, en iedere intellectueel zou er voortaan naar moeten streven om hieraan mee te werken. De literatuur van de oude Grieken bleef voor Goethe nog steeds de standaard, maar alle literatoren moesten de eigen, nationale grenzen overstijgen en werken leren appreciëren die geworteld zijn in universele menselijke waarden.
# Tabellenboek Exact/Prioriteit in de naamgeving van organische verbindingen

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

## Volgorde van prioriteit

| Naam groep | Structuur | Naam als substituent | Naam als uitgang | Combinatie |
| Carbonzuur | Bestand:Carboxylic-acid.svg90px | --- | ~zuur | |
| drievoudige binding | Bestand:Acetylene-2D.svg100px | ~yn~ | ~yn | ~ynzuur |
| dubbele binding | Bestand:Eten.svg80px | ~een~ | ~een | ~enyn ~eenzuur ~enynzuur |
| Aldehyde | Bestand:Aldehyd - Aldehyde.svg70px | oxo | ~al | |
| Keton | Bestand:General struct ketone group.svg95px | oxo | ~on | oxo...al |
| hydroxylgroep | Bestand:Alkohol - Alcohol.svg80px | hydroxy | ~ol | |

## Voorbeelden

* 3-Oxohexanal
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
# Tarot/De Grote Arcana

Introductie
Etymologie
Geschiedenis
Verschillende versies
Italiaanse stijl
Varianten
Franse stijl
Esoterische tarot
Occulte tarotdecks
Tarot van Marseille
Oswald Wirth tarot
Golden Dawn tarot
Rider-Waite tarot
Thoth-tarot
Betekenis van de kaarten
De Grote Arcana
De Kleine Arcana
Enkele klassieke tarotleggingen
Driekaartlegging
Vijfkaartlegging
Hoefijzer
Horoscoop
Keltisch kruis
Beroemde tarotlezers
Teksten over tarot
Geïllustreerde Sleutel tot de Tarot
Het Boek van Thoth
Kabbalistische tarot
Bronvermelding :

## De Grote Arcana

De Grote Arcana telt 22 kaarten, ook troefkaarten ("trionfi" of Atouts) genoemd. De afbeeldingen hieronder zijn van een klassiek tarotspel van Jean Dodal uit de periode 1701-1715. Bij elke kaart wordt haar traditionele voorspellende betekenis gegeven, volgens de symboliek die in de Tarot van Marseille gebruikt wordt. Eigenlijk hangt de betekenis van een kaart ook voor een deel af van de plaats waar ze in een "legging" terecht komt, bijvoorbeeld in het "verleden" of in de "toekomst". De iconografie van dit tarotspel is duidelijk middeleeuws en christelijk geïnspireerd. Pas vanaf ongeveer 1680 verschenen er ook alchemistische en astrologische elementen in de kaarten. De versie van de Tarot van Marseille die wij het beste kennen, is die van Paul Marteau uit 1930, nog steeds gepubliceerd door Grimaud.
# Tarot/Bronvermelding

Introductie
Etymologie
Geschiedenis
Verschillende versies
Italiaanse stijl
Varianten
Franse stijl
Esoterische tarot
Occulte tarotdecks
Tarot van Marseille
Oswald Wirth tarot
Golden Dawn tarot
Rider-Waite tarot
Thoth-tarot
Betekenis van de kaarten
De Grote Arcana
De Kleine Arcana
Enkele klassieke tarotleggingen
Driekaartlegging
Vijfkaartlegging
Hoefijzer
Horoscoop
Keltisch kruis
Beroemde tarotlezers
Teksten over tarot
Geïllustreerde Sleutel tot de Tarot
Het Boek van Thoth
Kabbalistische tarot
Bronvermelding :
* Hajo Banzhaf, Het Tarot handboek, Servire, 1988
* Richard Cavendish, The Tarot, Chancellor Press, 1988
* Aleister Crowley, The Book of Thoth, Samuel Weiser inc., 12th ed., 1986
* Papus, Le Tarot de Bohémiens; Préface de la 2me édition
* Israel Regardie, The Golden Dawn, 7th ed. 2015 (Book Eight: Divination)
* Sandor Konraad, Klassieke tarotleggingen, Uitgeverij Schors, 1989
* Susan Greenwood, The Encyclopedia of Magic & Witchcraft (editie 2007): The Tarot
* Robert Wang - Qabalistic Tarot, Samuel Weiser Inc., 1987.
# Periodiek systeem/Geschiedenis Bohr

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

## Niels Bohr

In de natuur- en scheikunde wordt de ontwikkeling van het atoommodel zoals dat nu gebruikt wordt bijna volledig aan Niels Bohr toegeschreven. Bedacht moet worden dat hij een van de mensen was die aan het begin van de 20 eeuw met dit onderwerp bezig was. Een kleine fotogalerij van betrokkenen zie je hieronder.
| Niels Bohr (ong. 1910) | Erwin Schrödinger (in 1933) | Paul Dirac (in 1929) | Albert Einstein (in 1921) | Ernest Rutherford (in 1913) | Max Planck (1918) |

### Levensloop

Niels Bohr werd op 7 oktober 1885 in Kopenhagen geboren in een niet religieus, maar wel van origine Joods gezin. Zijn vader was hoogleraar fysiologie aan de universiteit van Kopenhagen. Na zijn middelbare school ging hij in 1903 aan dezelfde universiteit als waar zijn vader werkte natuurkunde studeren. In 1907 won hij de gouden medaille van de Koninklijke Deense Academie van Wetenschappen en Letteren met artikel de oppervlaktespanning van water. Omdat de universiteit geen natuurkundig laboratorium had voerde hij de experimenten daarvoor uit in het fysiologisch laboratorium van zijn vader. Een jaar later werd het uitgegeven in Philosophical Transactions van de Royal Society (Londen). In 1911 promoveerde hij op het proefschrift: Studies over de elektronentheorie van metalen. Na zijn promotie studeerde hij een half jaar verder in Engeland waarna hij terugkeerde naar Denemarken waar hij universitair hoofddocent werd. Op 1 augustus 1912 vierde hij zijn bruiloft met Margrethe Nørlung met wie hij 6 kinderen kreeg. Na opnieuw twee jaar in Engeland gewerkt te hebben als lector aan de Victoria University in Manchester, werd hij benoemd tot hoogleraar theoretische natuurkunde werd aan de universiteit van Kopenhagen. Bohr bleef in Kopenhagen werken en maakte daar de Duitse inval en het begin van de bezetting mee. In 1943 vluchtte hij op het gerucht dat alle Joden gedeporteerd zouden gaan worden naar Zweden. Vanuit Zweden reisde hij door naar Amerika waar hij meewerkte aan de ontwikkeling van de atoombom.
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
* ↑ Vrij naar het artikel over Niels Bohr in de Nederlandse wikipedia (5 juni 2023)
# Periodiek systeem/Elektronegativiteit

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Dit is de laatste pagina | Index |
| | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen | Elektronegatieviteit in het periodiek systeem der elementen |
| | 1 Ia | | | | | | | | | | | | | | | | | 18 0 |
| 1 | 2,1 H | 2 IIa | | | | | | | | | | | 13 IIIa | 14 IVa | 15 Va | 16 VIa | 17 VIIa | He |
| 2 | 1,0 Li | 1,5 Be | | | | | | | | | | | 2,0 B | 2,5 C | 3,1 N | 3,5 O | 4,1 F | Ne |
| 3 | 1,0 Na | 1,2 Mg | 3 IIIb | 4 IVb | 5 Vb | 6 VIb | 7 VIIb | 8 VIIIb | 9 VIIIb | 10 VIIIb | 11 Ib | 12 IIb | 1,5 Al | 1,7 Si | 2,1 P | 2,4 S | 2,8 Cl | Ar |
| 4 | 0,9 K | 1,0 Ca | 1,2 Sc | 1,3 Ti | 1,5 V | 1,6 Cr | 1,6 Mn | 1,6 Fe | 1,7 Co | 1,8 Ni | 1,8 Cu | 1,7 Zn | 1,8 Ga | 2,0 Ge | 2,2 As | 2,5 Se | 2,7 Br | 3,0 Kr |
| 5 | 0,9 Rb | 1,0 Sr | 1,1 Y | 1,2 Zr | 1,2 Nb | 1,3 Mo | 1,4 Tc | 1,4 Ru | 1,5 Rh | 1,4 Pd | 1,4 Ag | 1,5 Cd | 1,5 In | 1,7 Sn | 1,8 Sb | 2,0 Te | 2,2 I | 2,6 Xe |
| 6 | 0,9 Cs | 1,0 Ba | | 1,2 Hf | 1,3 Ta | 1,4 W | 1,5 Re | 1,5 Os | 1,6 Ir | 1,4 Pt | 1,4 Au | 1,4 Hg | 1,4 Tl | 1,6 Pb | 1,7 Bi | 1,8 Po | 2,0 At | 2,2 Rn |
| 7 | 0,9 Fr | 1,0 Ra | | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| *Lanthaniden | *Lanthaniden | *Lanthaniden | 1,1 La | 1,1 Ce | 1,1 Pr | 1,2 Nd | 1,2 Pm | 1,2 Sm | 1,0 Eu | 1,1 Gd | 1,2 Tb | 1,2 Dy | 1,2 Ho | 1,2 Er | 1,2 Tm | 1,1 Yb | 1,2 Lu |
| **Actiniden | **Actiniden | **Actiniden | 1,0 Ac | 1,3 Th | 1,5 Pa | 1,7 U | 1,4 Np | 1,3 Pu | 1,1 Am | 1,3 Cm | 1,3 Bk | 1,3 Cf | 1,3 Es | 1,3 Fm | 1,3 Md | 1,3 No | 1,3 Lr |
Kleurcodering voor de elektronegatieviteit :
| < 1.7 | 1.7 - 2.4 | 2.5 -3.2 | > 3.3 |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Dit is de laatste pagina | Index |
# Periodiek systeem/Boorgroep, periodieke eigenschappen

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
| Element | Sp °C | Kp °C | D g.cm$^{-1}$ | Sw kJ.mol$^{-1}$ | Vw kJ.mol$^{-1}$ | Wc J.mol$^{-1}$.K$^{-1}$ | En Pauling | Ip1 kJ.mol$^{-1}$ | Ip2 kJ.mol$^{-1}$ | Ip3 kJ.mol$^{-1}$ | RvdW pm |
| Boor | 2076 | 3927 | 2,46 | 50,2 | 508 | 11,087 | 2,04 | 800,6 | 2427,1 | 3659,7 | 192 |
| Aluminium | 660,32 | 2470 | 2,70 | 10,71 | 284 | 24,20 | 1,61 | 577,5 | 1816,7 | 2744,8 | 184 |
| Gallium | 29,76 | 2400 | 5,91 | 5,59 | 256 | 25,86 | 1,81 | 578,8 | 1979,3 | 2963 | 187 |
| Indium | 156,60 | 2072 | 7,31 | 3,281 | 231,8 | 26,74 | 1,78 | 558,3 | 1820,7 | 2704 | 193 |
| Thallium | 304 | 1473 | 11,85 | 4,14 | 165 | 26,32 | 1,62 | 589,4 | 1971 | 2878 | 196 |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
* ↑ De gegevens in deze tabel zijn afkomstig van de diverse element-pagina's in de Engelse Wikipedia op 4 oktober 2023.
* ↑ Smeltpunt
* ↑ Koopunt
* ↑ Dichtheid
* ↑ Smeltwarmte
* ↑ Verdampingswarmte
* ↑ Warmtecapaciteit
* ↑ Electronegativiteit
* ↑ Ionisatiepotentiaal 1
* ↑ Ionisatiepotentiaal 2
* ↑ Ionisatiepotentiaal 3
* ↑ Atoomstraal (vab der Waals)
# Veilig op het internet/Dialers

Een dialer is een klein programma, spyware. Deze programma's verbreken de inbelinternetverbinding met de provider, en starten een andere internetverbinding op. Deze nieuwe verbinding gebeurt via een ander telefoonnummer (in bezit van de spywaremaker). Dit is soms een 0900-nummer, soms een buitenlands nummer. Het surfen via deze nummers kost tot enkele euro's per minuut.
Malafide dialers brengen de verbinding stilzwijgend tot stand (dit gebeurt razendsnel en dus onopgemerkt). Deze dialers beloven vaak toegang tot gratis porno, gratis games of gratis cracks voor commerciële software.

## Symptomen

* U hoort de modem meerdere malen inbellen, of u hoort de modem inbellen als u ADSL gebruikt;
* U vindt een onbekende verbinding in Verbindingen;
* Uw startpagina wordt gekaapt (kan ook resultaat van spyware zijn);

## Dialers verwijderen

Dialers zijn erg lastig te verwijderen, zo heeft de dialer het Windows-register aangepast. Spyware bestrijders als Adaware en Spybot Search & Destroy verwijderen eveneens dialers. Echter, sommige dialers beletten het opstart van deze systemen (bijv. CoolWebSearch). Deze laatste dialer verwijdert u met CWShredder.

## Dialers anno 2006

Dialers worden steeds minder toegepast aangezien de markt hiervoor drastisch afneemt. Nederland is tussen 2004 en 2006 massaal overgestapt op breedband internet. Voor breedband internet is niet langer een modem nodig die inbelt op het analoge telefoonnetwerk. Hierdoor worden automatisch geinstalleerde dialers dus onbruikbaar.
Dat dialers voor een gebruiker van een breedbandverbinding geen gevaarlijke onverwachte kosten meer vormen wil niet zeggen dat deze programmaatjes en andere spyware geen schade meer aan uw computer kunnen aanbrengen. Voorzichtigheid bij het installeren van software of het bezoeken van bepaalde websites is dus nog altijd geboden.

## Dialers voorkomen

Wanneer U in het bezit bent van breedbandinternet (kabel/ADSL) en voorheen een analoge inbelverbinding heeft gehad, is het verstandig de telefoonkabel los te koppelen van de modem. Op deze manier kunt u wel een dialer oplopen, maar deze kan niet meer gebruik maken van uw telefoonlijn.
# Veilig op het internet/Algemeen

In deze eind-module overlopen we de belangrijkste punten die ervoor zorgen dat we veilig kunnen internetten:
* Start geen ongewenste software op;
* Zorg dat u besturingssysteem, browser, antivirus en firewall geüpdate zijn. Indien u een oudere Windows dan XP gebruikt, stap dan over naar een alternatieve browser, uw Internet Explorer wordt niet meer bijgewerkt en biedt aldus amper bescherming;
* Installeer en gebruik een antivirus-pakket, een firewall, en anti-spyware;
* Voer nooit iets uit als je niet weet waarom je het doet:
** Schrijf je in op een mailinglist die je waarschuwt voor de nieuwste bedreigingen;
** Zoek met een zoekrobot naar de eventuele 'bedreiging'.
En mocht het toch eens mislopen:

## Bronnen gebruikt in deze cursus

* artikelen op Wikipedia
* viruses and spam, what you need to know (Sophos antivirus)
# Veilig op het internet/Beveiligingsupdates

Het installeren van beveiligingsupdates (ook wel securitypatches genoemd) is een belangrijke veiligheidsmaatregel. Veel malware maakt gebruik van beveiligingslekken in o.a. besturingssysteem en internet browser. Beveiligingsupdates repareren dergelijke beveiligingslekken.
Algemeen wordt aangeraden om beveiligingsupdates zodra deze beschikbaar komen, direct te installeren. Daardoor worden problemen verholpen of voorkomen. Het installeren van beveiligingsupdates kan vaak met de juiste instellingen zo geregeld worden, dat dit volstrekt automatisch verloopt. Bijvoorbeeld kunnen Windows XP en Windows Vista zo ingesteld worden dat automatisch op gezette tijden Windows Update of Microsoft Update wordt uitgevoerd. Voor oudere besturingssystemen zoals Windows 98 en Windows Millenium Editie (ME) komen geen nieuwe beveiligingsupdates meer beschikbaar. Werken met deze verouderde besturingssystemen wordt dus steeds riskanter. Een enkele keer zit er een fout in een beveiligingsupdate en levert dan nieuwe problemen op. Hoewel het installeren van beveiligingsupdates noodzaak is, is het dus niet geheel risicoloos. Dat risico is weer een reden voor het regelmatig maken van back-ups.
Behalve beveiligingsupdates dienen er ook zeer regelmatig updates aangebracht te worden bij antivirusprogramma's en bijbehorende definitiefiles. Dat geldt evenzeer voor antispywareprogramma's en bijbehorende definitiefiles.