# OpenStreetMap/JOSM

JOSM is een offline editor, dus je moet hem eerst downloaden. Heb je dat (nog) niet gedaan, klik dan hier voor instructies daarvoor.

## JOSM opstarten

* Ga naar de map waar je JOSM hebt neergezet.
* Open de .jar-file (meestal josm-latest.jar).
* Wacht even totdat het hoofdscherm verschijnt.
* Een alternatief tegenwoordig is om JOSM direct vanaf internet op te starten. Er is dan geen downloadstap nodig. Klik hiervoor op deze link. Dit werkt echter niet op alle systemen.

## Gebruikersnaam en wachtwoord ingeven

Voordat je kunt beginnen, moet je je gebruikersnaam en wachtwoord ingeven. Als je dat al gedaan hebt, kun je deze paragraaf overslaan.
* Klik in het menu op Bewerken > Voorkeuren...
* Klik op de tweede tab van boven aan de linkerkant (met de wereldbol).
* Vul in het tweede invoervak van boven je gebruikersnaam in, en in het derde je wachtwoord.
* Klik op OK.
Je bent nu klaar om te beginnen met bewerken.

## Gegevens downloaden van de server

* Klik in het menu op Bestand > Downloaden vanuit OSM... Het downloadvenster verschijnt.
* Je kunt nu op meerdere manieren aangeven welk gebied je wilt downloaden. Het makkelijkste gaat dit via de kaart (beneden in het scherm).
** Met de rechtermuisknop sleep je de kaart.
** Met het scrollwiel zoom je in of uit.
** Met de linkermuisknop selecteer je een gebied om te downloaden. We hebben hier als voorbeeld het centrum van Sittard (Limburg) gedownload.
* Kijk nu of het gebied niet te groot is. (Dit verschijnt onder in het downloadvenster).
* Klik op OK om te downloaden. Na een tijdje wachten verschijnt de kaart op het scherm.
Je merkt dat de kaart in JOSM er heel anders uitziet dan een gewone kaart. Zie de afbeelding hieronder. Hier moet je misschien even aan wennen.

## De gebruiksmodi

Aan de linkerkant van het scherm vind je de gebruiksmodi. Door een modus te kiezen, kun je verschillende dingen doen met de kaart.

### Selectiemodus

In de modus Selecteren kun je knopen en wegen verschuiven en draaien. Dit is een van de belangrijkste modi. Klik op het icoontje dat hier links naast staat, om JOSM in deze modus te zetten. Je kunt ook de sneltoets S gebruiken. Voor de volgende acties moet JOSM in de Selectiemodus staan.

#### Een knoop of weg selecteren

* Klik op de knoop of de weg. De knoop/weg wordt rood, ten teken dat hij geselecteerd is. Van een geselecteerde knoop kun je de tags aanpassen, zie het kopje Tags aanbrengen.

#### Meerdere objecten tegelijkertijd selecteren

* Klik eerst op het eerste object, houd daarna Shift ingedrukt en klik op het tweede object. Enzovoorts voor de volgende objecten.

#### Een knoop verschuiven

* Sleep de knoop met de muis naar een andere plaats.

#### Een weg verschuiven

* Sleep de weg met de muis naar een andere plaats. Zorg er voor dat je de weg pakt, en niet een knoop die op die weg ligt, om te voorkomen dat de weg vervormd wordt.

#### Een weg roteren

* Houd Ctrl+Shift ingedrukt en draai de weg door deze met de muis te slepen.

#### Het gebruik van virtuele knopen

Op iedere way staan in de Selectiemodus plustekens (ofwel virtuele knopen), precies tussen iedere knoop in. Je kunt hiermee een nieuwe knoop invoegen in de weg, bijvoorbeeld om de vorm van de weg beter weer te geven, zonder naar de Toevoegmodus te gaan.
* Sleep een plusteken met de muis. Het plusteken verandert meteen een gewone knoop. Hierna kun je de knoop naar de goede positie slepen.

### Lassoselectiemodus

De modus Lassoselectie is een variant op de gewone Selectiemodus. Hiermee kunnen alle objecten binnen een bepaald vrijgevormd gebied geselecteerd worden. Voor de volgende actie moet JOSM in de Lassoselectiemodus staan.

#### Objecten selecteren met de lasso

* Sleep met de muis een vorm op de kaart. Alle objecten binnen deze vorm worden geselecteerd.

### Tekenmodus

In de modus Tekenen kun je knopen en wegen toevoegen. Ook dit is een belangrijke modus. Klik op het icoontje dat hier links naast staat, om JOSM in deze modus te zetten. Je kunt ook de sneltoets A (van Add) gebruiken. Voor de volgende acties moet JOSM in de Tekenmodus staan.

### Gebiedenmodus

In de modus Gebieden kun je rechthoekige gebieden tekenen. Deze modus wordt minder vaak gebruikt. Klik op het icoontje dat hier links naast staat, om JOSM in deze modus te zetten. Je kunt ook de sneltoets X gebruiken. Voor de volgende acties moet JOSM in de Gebiedenmodus staan.

### Kaartmodus

In de modus Kaart kun je de kaart verschuiven en zoomen. Klik op het icoontje dat hier links naast staat, om JOSM in deze modus te zetten. Je kunt ook de sneltoets Z (van Zoom) gebruiken. Voor de volgende acties moet JOSM in de Kaartmodus staan.

### Verwijdermodus

In de modus Verwijderen kun je knopen en wegen verwijderen. Dit is een belangrijke modus. Klik op het icoontje dat hier links naast staat, om JOSM in deze modus te zetten. Je kunt ook de sneltoets D (van Delete) gebruiken. Voor de volgende acties moet JOSM in de Verwijdermodus staan.