# Programmeren in Pascal/Wat heb je nodig
## Wat heb je nodig?

Je gaat leren hoe je een computer moet programmeren in de taal Pascal. Daarvoor heb je natuurlijk een computer nodig, maar ook software. Je hebt iets nodig waar je een programma in kunt typen, een programma dat jouw programma omzet in voor de computer leesbare machinetaal, en wat hulpjes om de fouten uit je programma's te halen zijn ook wenselijk.
Tegenwoordig kan je dat allemaal in één krijgen, een programma waarin je jouw programma kunt invoeren, het omzetten in machinetaal en hulpmiddelen om de fouten eruit te halen. Zo'n programma heet een geïntegreerde ontwikkelomgeving. Ook wordt het vaak IDE genoemd, dat is de afkorting van de Engelse benaming integrated development environment.

## Enkele beschikbare ontwikkelomgevingen
### Turbo Pascal

Turbo Pascal is ongetwijfeld de bekendste Pascalcompiler. Hoewel er sinds 1992 geen nieuwe versies meer van uit zijn gekomen, wordt het nog steeds gebruikt, vooral omdat het bijzonder geschikt is om in te leren te programmeren en de kwaliteit van de ontwikkelomgeving bijzonder hoog is.
Hoewel verouderd, is Turbo Pascal prima geschikt om dit boek door te werken. Voordeel is dat je ook op een oude computer kunt leren programmeren. Om dit boek door te werken gebruik je het best de MS-DOS-versie, er is ook een versie voor MS-Windows, maar die werkt wat minder lekker.
Turbo Pascal is niet meer te koop. Je kunt er dus niet zo maar aankomen, maar er zijn nog veel mensen die een exemplaar hebben. Oude versies zijn te downloaden van de website van Borland, maar dat raden we niet aan, voor dit boek gebruik je beter een modernere versie.
Download:
* http://dn.codegear.com/museum - Oude versies van Turbo Pascal

### Free Pascal

Toen duidelijk werd dat Turbo Pascal niet verder ontwikkeld zou worden, stelden enkele programmeurs zich ten doel een waardige opvolger te schrijven. Het resultaat was Free Pascal. Free Pascal is een moderne Pascalcompiler, gemaakt om moderne veeleisende software te schrijven, die tevens de traditie van Turbo Pascal voortzet.
Het is een openbronproject (open source), wat betekent dat het vrij gedownload, gekopieerd en gewijzigd mag worden. Daardoor hebben talloze programmeur hun bijdrage aan het project geleverd.
Free Pascal wordt geleverd met een degelijke ontwikkelomgeving, maar er zijn een aantal alternatieve ontwikkelomgevingen gebouwd. Zo is er Lazarus, FPS-IDE en Dev-Pascal.
Free Pascal is een goede keus voor het doorwerken van dit boek. De meegeleverde ontwikkelomgeving is goed geschikt, maar gebruikt de tekstmode. Als je liever een grafische ontwikkelomgeving hebt, dan zou je voor FPS-IDE kunnen kiezen. Lazarus is de meest geavanceerde ontwikkelomgeving, maar zal voor beginners wat verwarrend zijn. Ook Dev-Pascal is geschikt, maar lijkt niet meer verder ontwikkeld te worden.
Download:
* http://www.freepascal.org - Website van Free Pascal
* http://www.lazarus.freepascal.org - Website van Lazarus
* http://ims.mii.lt/fps - Website van FPS-IDE
* http://www.bloodshed.net - Website van Dev-Pascal
* http:/www.dickmann.org/pascal.htm - Website met veel Turbo pascal broncodes

### Virtual Pascal

Virtual Pascal was een commerciële 32-bits Pascalcompiler die in het gat sprong dat Turbo Pascal achterliet. Het was lange tijd de enige serieuze Pascalcompiler voor OS/2, was van goede kwaliteit, en tevens erg compatibel met Turbo Pascal.
De programmeur van Virtual Pascal heeft achteraf gezien een grote blunder gemaakt door de compiler in Turbo Assembler te schrijven. Toen hij er mee ophield was er niemand die de code begreep om door te ontwikkelen, tevens werd het hiermee onmogelijk om de compiler uit te brengen op platformen waar geen Turbo Assembler beschikbaar voor was, waaronder Linux.
De commerciële eigenaar van de Virtual Pascal heeft enige tijd geprobeerd nieuwe programmeurs te vinden en toen dat mislukte Virtual Pascal officieel dood verklaard.
Virtual Pascal is geschikt voor het doorwerken van dit boek, maar er is niet makkelijk aan te komen. De officiële website doet het nog wel, maar heeft geen al enige tijd geen zinnige inhoud meer.
Download:
* http://www.vpascal.com - Ooit de plaats waar men Virtual Pascal kon downloaden.
* VPascal Ning community is een forum (30-40 posts totaal, veel gebeurt er niet) wat er over is van de VPascal community. De huidige eigenaar komt daar ook nog eens langs.

### Delphi

Delphi was Borland's officiële opvolger voor Turbo Pascal. Het is een zeer geavanceerde ontwikkelomgeving om grafische Windowsapplicaties te schrijven. De ontwikkelomgeving is wat verwarrend voor beginners. Sinds enige tijd kan je Turbo Delphi gratis downloaden, wat Delphi een uitstekende keus maakt om programma's in te schrijven. Delphi zou geschikt zijn voor het doorwerken van dit boek, ware het niet dat we in dit boek de CRT-unit gebruiken die Delphi niet heeft. Dat is waarschijnlijk een net iets te groot gemis om werkbaar te zijn. Delphi is echter beslist een aanrader om eens te bekijken voor wie programmeren serieus neemt.
Download:
* http://www.turboexplorer.com - Officiële website van Borland's Turbo-producten.

### GNU-Pascal

GNU-Pascal (GPC) is een openbron-Pascalcompiler die ISO Extended Pascal implementeert. Omdat het open bron is is het vrij te downloaden, kopiëren en te wijzigen. Hoewel het nog steeds doorontwikkeld wordt gaat dat op een zeer traag tempo (laatste release 2005), en het ontwikkelings proces is erg ondoorzichtig. GNU-Pascal kan gebruikt worden voor het doorwerken van dit boek, maar het is voor een beginner zo moeilijk te installeren en te gebruiken dat je wellicht liever voor wat anders kiest. Een uitzondering geldt voor Mac gebruikers, GNU Pascal doet het daar (relatief) goed, al is ook daar Free Pascal in opmars.
Het belangrijkste praktische nut van Gnu Pascal blijft met name het recyclen van oude mainframe Pascal codebases, zowel qua dialect als qua architectuur.
Download:
* http://www.gnu-pascal.de - Website van GNU-Pascal
* http://www.rhide.com - Rhide, een ontwikkelomgeving voor GNU-Pascal.
* Adriaan van Os, GPC on Mac site - Mac port van GPC.

## Advies

Heb je een oude computer, gebruik dan Turbo Pascal. Heb je een moderne computer, en modern is hier iets in de orde van een al relatief ouderwetse Pentium of hoger, gebruik dan Free Pascal met de meegeleverde ontwikkelomgeving. Dat advies geldt voor het doorwerken van dit boek en niet voor wat uiteindelijk de beste compiler voor jou is. Heb je dit boek doorgewerkt, en je wilt doorgaan met programmeren, kijk beslist eens naar de overige compilers en ontwikkelomgevingen, en in het bijzonder naar Delphi en Lazarus.