# Periodiek systeem/Geschiedenis

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

# Jaartal van ontdekking

| | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen | Het jaar waarin elementen ontdekt zijn. De elementen op een grijsachtige achtergrond zijn pas ontdekt na het opstellen van het periodiek systeem der elementen |
| | 1 Ia | | | | | | | | | | | | | | | | | 18 0 |
| 1 | 1766 H | 2 IIa | | | | | | | | | | | 13 IIIa | 14 IVa | 15 Va | 16 VIa | 17 VIIa | 1895 He |
| 2 | 1817 Li | 1798 Be | | | | | | | | | | | 1808 B | oudh C | 1772 N | 1771 O | 1886 F | 1898 Ne |
| 3 | 1807 Na | 1808 Mg | 3 IIIb | 4 IVb | 5 Vb | 6 VIb | 7 VIIb | 8 VIIIb | 9 VIIIb | 10 VIIIb | 11 Ib | 12 IIb | 1824 Al | 1817 Si | 1669 P | oudh S | 1774 Cl | 1894 Ar |
| 4 | 1807 K | 1808 Ca | 1879 Sc | 1791 Ti | 1830 V | 1797 Cr | 1774 Mn | oudh Fe | 1735 Co | 1751 Ni | oudh Cu | 1746 Zn | 1875 Ga | 1886 Ge | 1250 As | 1817 Se | 1826 Br | 1898 Kr |
| 5 | 1861 Rb | 1808 Sr | 1828 Y | 1789 Zr | 1801 Nb | 1782 Mo | 1937 Tc | 1844 Ru | 1803 Rh | 1803 Pd | oudh Ag | 1817 Cd | 1863 In | oudh Sn | 1450 Sb | 1782 Te | 1811 I | 1898 Xe |
| 6 | 1860 Cs | 1774 Ba | * | 1922 Hf | 1802 Ta | 1783 W | 1925 Re | 1803 Os | 1803 Ir | 1740 Pt | oudh Au | oudh Hg | 1861 Tl | oudh Pb | 1752 Bi | 1898 Po | 1940 At | 1900 Rn |
| 7 | 1939 Fr | 1898 Ra | ** | 1964 Rf | 1967 Db | 1974 Sg | 1976 Bh | 1984 Hs | 1982 Mt | 1994 Ds | 19994 Rg | 1996 Cn | 2004 Nh | 1998 Fl | 2004 Mc | 2000 Lv | 2010 Uus | 1999 Og |
| *Lanthaniden | *Lanthaniden | *Lanthaniden | 1839 La | 1803 Ce | 1885 Pr | 1885 Nd | 1941 Pm | 1853 Sm | 1896 Eu | 1886 Gd | 1843 Tb | 1886 Dy | 1878 Ho | 1843 Er | 1879 Tm | 1878 Yb | 1907 Lu |
| **Actiniden | **Actiniden | **Actiniden | 1899 Ac | 1828 Th | 1913 Pa | 1789 U | 1940 Np | 1940 Pu | 1944 Am | 1944 Cm | 1949 Bk | 1950 Cf | 1952 Es | 1952 Fm | 1955 Md | 1958 No | 1961 Lr |
| | | | | | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | Periode waarin de elementen ontdekt zijn | | | | |
| | | | | | Oudheid | Oudheid | <1650 | <1650 | 1651-1700 | 1651-1700 | 1701-1750 | 1701-1750 | 1751-1800 | 1751-1800 | | | | |
| | | | | | 1801-1868 | 1801-1868 | 1869-1900 | 1869-1900 | 1901-1950 | 1901-1950 | 1951-2000 | 1951-2000 | >2000 | >2000 | | | | |

### Elementenreeksen

In 1817 merkte Johann Döbereiner op dat de atoommassa van het element strontium tussen dat van calcium en barium in lag (zie de tabel), en dat de drie elementen vergelijkbare, overeenkomstige eigenschappen vertoonden. Twaalf jaar later, in 1829, was er een aantal van dit soort rijtjes bekend. Samen met de halogenen chloor, broom en jodium en de alkalimetalen lithium, natrium en kalium werden het principe van deze reeksen bekend als de wet van de triaden(van het Griekse τριάς, drie). Het element uit het midden van een triade had eigenschappen die het gemiddelde waren van de twee buitenste elementen. Döbereiner deelde hiertoe dertig van de toen 53 bekende elementen in in dit soort triaden. Tevens kon hij met behulp van deze theorie bijvoorbeeld de atoommassa van broom voorspellen.
Deze kijk op de elementen werd erg populair. Tussen 1829 en 1858 ontdekten enkele wetenschappers dat de onderlinge relaties niet beperkt bleven tot triaden. Het element fluor werd bijvoorbeeld toegevoegd aan de halogenen, en vormde zo een viertal. Ook het rijtje van zuurstof kon tot vier worden uitgebreid: zuurstof, zwavel, seleen, telluur. De rij onder stikstof kon zelfs tot een rij van vijf elementen verlengd worden: stikstof, fosfor, arseen, antimoon, bismut.
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
* ↑ De jaartallen zijn ontleend aan de verschillende artikelen over de diverse elementen in de Wikipedia.
* ↑ Helium was in 1868 al gevonden in de chromosfeer van de zon, daaraan dankt het zijn naam. Pas in 1895 werd het ook op aarde gevonden en konden naast de spectroscopische ook andere eigenschappen bestudeerd worden.