OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maatschappijleer/Dia/Werkvorm: parlementaire democratie

| TWEEDE KAMER | EERSTE KAMER |
| 75 leden | burgers kiezen | enquêterecht |
| vragenrecht | stemrecht | medewetgeving |
| 150 leden | motierecht | laatste check |
| recht van amendement | recht van initiatief | recht van interpellatie |
Wat hoort waar en waarom? Zet de begrippen uit de tabel op de juiste plek.
# Maatschappijleer/Dia/Werkvorm: politieke partijen

Wikipedia: Tweede Kamer 2021
Waar staan onze politieke partijen voor? Probeer ze te sorteren.
Politieke partijen in Nederland :
* Groep van Haga
Wat zijn de belangrijkste standpunten van de VVD, de PvdA en het CDA?
# Maatschappijleer/Dia/Werkvorm: zelf doen of uit handen geven?

Hoe wordt het (goed) gedaan?
Thuissituatie
→ iets wat je nu zelf moet doen/regelen waarvan je vindt dat het door iemand anders gedaan moet worden
Buurt/omgeving
→ iets wat nu voor je bepaald wordt en waarvan je denkt dat je het prima zelf zou kunnen
Land
→ iets wat de overheid nu regelt waarvan je vindt dat het beter door burgers geregeld kan worden
# Maatschappijleer/Dia/Zelfstandig lezen

link | link | link
ZELFSTANDIG LEZEN
# Maatschappijleer/Dia/Werkvorm: vormen van vrijheid

Grondwet Nederland
Vrijheid van meningsuiting versus het discriminatieverbod
* Art. 7: iedereen is vrij om gedachten of gevoelens te openbaren.
* Art. 1: discriminatie, op welke grond dan ook, is verboden.
Welke afspraken zijn nodig om beide wetten te kunnen respecteren? Of is de ene in bepaalde gevallen belangrijker dan de ander?
Schrijf zelf nog twee of drie (grond)wetten die dit probleem (gedeeltelijk) oplossen.
# Programmeren in BASIC/Tags/END

END geeft aan dat het programma beëindigd is. Het is dus de bedoeling dat dit aan het einde van ieder programma te vinden is. Je kan END ook gebruiken bij een voorwaarde vb.
# Programmeren in BASIC/Tags/INPUT

INPUT betekent invoer in basic. Dit kan dus gebruikt worden om een gebruiker iets te laten ingeven.
# Programmeren in BASIC/Tags/CLS

CLS komt van CLear Screen, wat maak het scherm leeg betekent

## Wanneer te gebruiken

* Het beste is om bij het begin van ieder programma CLS te typen, zo blijft er zeker niets staan van eventuele vorige programma's
* Als je in de loop van het programma het scherm wil leegmaken kan je ook CLS gebruiken
# Programmeren in BASIC/Tags/DIM

Dim heb je nodig om een variabele te declareren, een variabele declareren doe je zo:
Je kan de volgende soorten variabelen gebruiken
| Type | Tekst / getal | Waarde | Hoe declareren | Voorvoegsel |
| String | tekst | maximaal 32.767 tekens | AS STRING | str |
| Integer | getal | -32.768 tot en met 32.767 | AS INTEGER | int |
| Long | getal | -2.147.483.648 tot 2.147.483.648 | AS LONG | lng |
| Single | getal | -3.402823*10$^{38}$ tot 3.402823*10$^{38}$ | AS SINGLE | sng |
# Programmeren in BASIC/SELECT CASE

Als je meerdere voorwaarden na elkaar hebt die altijd x=1 , x=2, x=3,... bevatten kan je best een case gebruiken, ik zal de werking van de case illustreren met volgend voorbeeld:
Als je de ene keer met x en dan met y,... wil vergelijken is dit geen optie, dan zal je alsnog een if-lus moeten gebruiken.
# Programmeren in BASIC/Tags
### BASIC tags

* CLS
* DIM
* END
* GOTO
* IF
* INPUT
* PRINT
* SOUND
# Programmeren in BASIC/Tags/PRINT

In basic komt PRINT niet van afdrukken (op papier) maar van weergeven. De tekst die achter PRINT staat wordt dan ook letterlijk op het scherm weergegeven

## Afkorting

Als je programmeert in Qbasic kan je als alternatief voor PRINT ook ? typen, in vele versies gaat de computer dit onmiddellijk vervangen door print. In andere niet, maar dan doet hij het bij het uitvoeren wel.
# Programmeren in BASIC/Rekenen met variabelen

Als je niet kan optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen kan je niet zo veel programmaatjes schrijven, daarom is dit dus zoals in elke programmeertaal mogelijk met basic, en het is zelfs niet eens moeilijk. We zullen het je uitleggen met een voorbeeld:
# Programmeren in BASIC/Tags/IF
## Inleiding

IF wordt gebruikt om voorwaarden in te stellen. Na IF komt de voorwaarden en daarna altijd THEN IF endig je altijd met END IF. Je gebruikt ELSEIF om aan te geven de voorwaarde niet mag kloppen om het volgende te doen.

## Voorbeeld

| regel | betekenis |
| 010 CLS | Maakt het scherm leeg |
| 020 PRINT "Toets een cijfer in" | Laat "toets een cijfer in" verschijnen |
| 030 INPUT code1 | Laat de gebruiker een cijfer in toetsen die de naam code1 krijgt |
| 040 IF code1 = 1 THEN | Vergelijkt code1 met 1 als het klopt laat hij |
| 050 PRINT "De code is goed" | "de code is goed" verschijnen" |
| 070 ELSEIF code1 = 1 THEN | Vergelijkt code1 met 1 als het niet klopt laat hij |
| 080 PRINT "De code is fout" | "de code is fout" verschijnen" |
| 090 GOTO 20 | de gebruiker terugsturen naar regel 20 |
| 100 END IF | einde van de lijst met dingen die de computer moet doen als code1 gelijk is aan een ander getal dan 1 |
| 110 END | einde van het programma< |
# Programmeren in BASIC/Tags/GOTO

GOTO wordt gebruikt om terug te keren of verder te gaan naar een bepaald punt in de tekst. Hoe u dit juist doet vindt u hier.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knolribzaad

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De naam knolkervel wordt metonymisch voor de groente gebruikt. De knolkervel is niet direct verwant met de echte kervel (Anthriscus cerefolium). Terwijl deze plant gebruikt wordt om zijn eetbare, aromatische bladeren, zijn de bladeren van de knolkervel licht giftig. De naam heeft de plant gekregen door de uiterlijke gelijkenis met zijn geveerde bladeren met de echte kervel.
| Alle families? | Familie: Schermbloemen (Apiaceae) Geslacht: Ribzaad Soort: Chaerophyllum bulbosum |
| Wortel: | De plant heeft een tot een knol verdikt hypocotyl (het deel van de stengel onder de zaadlobben). |
| Stengel/Tak: | Knolribzaad heeft een gladde, holle stengel die onderaan stekelig behaard is en rode vlekken heeft. Hogerop is de stengel kaal, blauwachtig berijpt en voorzien van rode strepen. Onder de knopen is de stengel verdikt. |
| Blad: | De bladeren zijn drie- of viervoudig geveerd en aan de onderzijde behaard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot augustus. De witte bloemen staan in samengestelde schermen met 5 tot 12 stralen. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 100-200 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselrijke grond. Zon Water ● ≈ |
| Gebruik: | Omwille van deze eetbare knol wordt de plant op kleine schaal gekweekt in Nederland en Duitsland. Tot in de negentiende eeuw werd de knolkervel nog vrij algemeen als groente verbouwd, daarna werd hij op het menu verdrongen door onder andere de aardappel. De stevige, donkere knol wordt tot 10 cm groot. Ze variëren in vorm van bolrond tot langgerekt en zijn van binnen wit. De knol kan niet rauw gegeten worden maar gekookt is hij zeer smakelijk. De knol is eiwit- en zetmeelrijk en heeft een zachtzoete smaak die neigt naar kastanjes. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knolribzaad? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 2 | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knolrus

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De knolrus is een hydrofyt, helofyt of hemikryptofyt. De groeiwijze is afhankelijk van de groeiplaats sterk veranderlijk. Ondergedoken planten lijken maar weinig op die waarvan de groeiplaats niet altijd ondergelopen is. Planten kunnen zelfs los in het water drijven.
| Alle families? | Familie: Russen (Juncaceae) Geslacht: Rus Soort: Juncus bulbosus |
| Wortel: | De plant vormt dichte polletjes en korte uitlopers. De plant is aan de voet knolvormig verdikt. |
| Stengel/Tak: | De meestal bochtige, omhooggaande of liggende, vaak roodachtige stengel wortelt vaak op de knopen. |
| Blad: | Het 3 -12 cm lange en tot 1 mm brede blad bestaat uit een bladschede en een bladschijf. De oortjes zijn lang en vliezig. De bladeren hebben dwarsschotten en binnenin in de lengte lopende, smalle buisjes. |
| Groenblijvend. | Deze plant is groenblijvend en/of winterhard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot in oktober. Vele planten bloeien al in het eerste jaar en blijven klein. De vertakte bloeiwijze is een pluim met 2 - 10 in kluwen staande bloemen. De zes, roodlichtgroene, 3 - 4 mm lange tepalen zijn even lang maar de buitenste spitser dan de binnenste. De binnenste krans van meeldraden ontbreekt of is sterk gereduceerd. Daarom zijn vaak maar drie meeldraden aanwezig. De helmhokjes zijn evenlang of langer dan de helmdraad. |
| Vrucht: | De rijpe, meestal sigaarvormige, 2 - 3 mm grote doosvrucht is stekelpuntig en duidelijk langer dan de tepalen. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 5-20 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Zure, kalkarme of kalkvrije, vaak overstroomde zand-, leem-, of veengronden. |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor bladmisvormingen ontstaan door steken van de russenbladvlo (Livia juncorum). |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knolrus? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knolsteenbreek

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knolsteenbreek? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knolvenkel

| 1 | 2 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Knolvenkel heeft op andere gewassen veelal een slechte invloed, zet hem apart. Het is een makkelijk te telen gewas en vraagt geen zware bemesting. Wel gevoelig voor nachtvorst.
| Alle families? | Familie: Schermbloemen (Apiaceae) Soort: Foeniculum vulgare |
| Slechte buren: | Slechte buren voor deze plant: Boon, sla, tomaat. |
| Recepten: | Recepten vind je in het Kookboek. |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij darmproblemen en menstruatiestoornissen. Ook wordt het gebruikt om borstvoeding te stimuleren. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knolvenkel? |
| Maan(d) | Werk | KK | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 3-7 WM | Zie zaaitijd. Zaai onder glas tot mei wegens vorst gevoeligheid en ter plaatse op de juiste rijafstand want knolvenkel kan niet verpoot worden. | 4 | 1 | | 1 | | |
| | | | | | | 20 | 40 |
| 5-7 | Verzorgen: Na opkomst de planten uitdunnen tot de vermelde afstand. Als de voet van de plant dikker gaat worden aanaarden om de knol te bleken. Door in de herfst aan te aarden tegen vorst kan vaak tot in de winter geoogst worden. | | | | | | |
| 7-9 | Zie oogsten en bewaren. Zowel blad, steel, knol als zaad kunnen worden gebruikt. | | | | | | |
| 7-9 | Zie vermeerderwijze. Bewaar van de sappigste en mooiste knollen het zaad voor volgend jaar nadat je de plant in bloei hebt laten komen. | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knollathyrus

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Vlinderbloemen (Leguminosae) Geslacht: Lathyrus Soort: Lathyrus linifolius |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Beschermd. | Deze plant is wettelijk beschermd in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | De plant heeft opgezwollen wortelstokken, vandaar de naam knollathyrus. |
| Stengel/Tak: | Heeft een gevleugelde stengel. |
| Blad: | De bladeren bestaan uit twee of drie paar deelblaadjes en hebben geen ranken. De deelblaadjes zijn zeer variabel van vorm van elliptisch tot smal lijnvormig, 2-5 cm lang en 0,3-0,8 cm breed. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April tot juni. Rode, 11-15 mm lange bloemen die later blauw verkleuren. Een tweede keer kan de plant in de herfst bloeien. De bloeiwijze is een tros waaraan drie tot vijf bloempjes zitten. |
| Vrucht: | De vrucht is een gladde, bijna ronde 3-4 cm lange en 0,4-0,5 cm brede peul. De peul heeft een korte snavel en is rijp leerbruin tot zwartbruin gekleurd. In de peul zitten ongeveer tien gladde bijna ronde zaden, die oker- tot roodachtiggeel van kleur zijn. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 15-40 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Bosranden en op leemhoudende grond. |
| Gebruik: | In Schotland werd er een alcoholische drank van gemaakt. Ook werden ze daar gedroogd gegeten en als eten voor onderweg meegenomen. Verder wordt het honger- en dorstgevoel onderdrukt. |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij diarree, bloedingen en zweren. Vroeger werden de zoete, enigszins naar kastanjes smakende wortelstokken daarvoor gebruikt. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knollathyrus? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knolvossenstaart

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knolvossenstaart? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knolcyperus

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knolcyperus? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knolselderij

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Selderijplanten lijken in het jonge stadium veel op elkaar. Op oudere leeftijd zijn ze te herkennen door de knol en de brede (bleekselderij) of fijne (snijselderij) bladstelen.
| Alle families? | Familie: Schermbloemen (Apiaceae) Geslacht: Moerasscherm Soort: Apium graveolens var. rapaceum |
| Wortel: | Knolselderij vormt een knol met een diameter van zo'n 10 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Krachtige humeuze grond. |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Boon, komkommer, prei, sla, tomaat, ui en wortel. |
| Gebruik: | Het bovenste groene deel kan als groenselderij gegeten worden. Zowel de stengel als het jonge blad wordt daarvoor gebruikt. Het is rijk aan voedingsstoffen. Aan het eind van de zomer zijn de stengels volgroeid. Geraspte of in stukken gesneden knolselderij is bijzonder smaakvol met name in de erwtensoep. Ook voor het trekken van bouillon is hij heel geschikt. |
| Recepten: | Recepten vind je in het Kookboek. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knolselderij? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 3 AM | Zie zaaitijd. Vermeng het zaad met wat vochtig zand en laat het op een warme plek ontkiemen. Vochtig houden. Zaai het liefst in de koude bak of kas na het voorkiemen. Knolselderij heeft in het begin een warme plek nodig (± 20°C). De plantjes kiemen en groeien in het begin erg langzaam. Knol- en snijselderij overleven milde winters, maar vormen in het tweede jaar een bloemstengel en sterven daarna af. Er moet dus ieder jaar opnieuw worden gezaaid. | 5 | 14 | 2 | | 1 | | |
| 5-6 AM | Zie (uit)planten. Geen mest geven. Vraagt wel een krachtige humeuze grond, gooi een schepje compost in het plantgat. Ook de zaaddragers uitplanten en steunstokken plaatsen. Zorg dat het hart boven de grond blijft. Bovenste bloemschermen wegnemen. | | | | | | 30 | 50 |
| 10-11 | Zie oogsten en bewaren. Vóór de strenge vorst oogsten. Het blad verwijderen en de knollen inkuilen. Zet ze net onder de grond. Je kan ook alleen het grote blad verwijderen en de knollen schouder aan schouder in de koude bak zetten. Dan kan je behalve de knol ook steeds het verse blad gebruiken. | | | | | | | |
| 10-12 | Zie vermeerderwijze. Let op planten met groot en klein blad, zaad van die met klein blad kan je later zaaien. De zaaddragers laat je overwinteren door ze in potten te zetten van minstens 20 cm. In mei plant je ze opnieuw uit. Als de bloemstengels en zaden bruin worden afsnijden en drogen (in gaasdoek). In december zaden eruit wrijven. | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knoopkruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Centaurie Soort: Centaurea jacea |
| Blad: | De bovenste bladeren zijn ongedeeld en staan afwisselend langs de stengel. De onderste bladeren zijn meestal bochtig tot veerspletig. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot in de herfst. De bloemhoofdjes zijn 2-4 cm breed. Ze bestaan uit roze tot roodpaarse buisbloemen. De randbloemen hiervan zijn vergroot en steriel. Door het vergroten en het opzij staan lijken ze op lintbloemen. De omwindselbladen in de bovenste helft hebben een afgescheiden, gestekeld aanhangsel. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-70 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Matig voedselrijk, leemachtig. Zon Water ● ≈ |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Bijen. Volgens de Nederlandse Bijenhouders Vereniging wordt het knoopkruid bevlogen door hommels en door bijen uit de geslachten Andrena, Dasypoda, Halictus, Lasioglossum en Megachile. Ze vormt de waardplant voor onder meer Cochylis dubitana, Cochylis posterana, Ectropis crepuscularia, Eupithecia satyrata, Eupithecia subfuscata, Eupithecia vulgata, lichte daguil (Heliothis viriplaca) en Malacosoma castrense. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knoopkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| ? | Zie vermeerderwijze. De bestuiving vindt plaats door insecten. De plant kent geen zelfbestuiving. | | | | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Knolspirea

| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Beschermd. | Deze plant is wettelijk beschermd in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Knolspirea? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Schilderen/Hulpmiddelen voor compositie en afmetingen

Er zijn enkele hulpmiddelen die je zelf kan maken en die je helpen bij het schilderen naar de werkelijkheid.

## Kader bepalen

Een hulpmiddel om je schilderij af te kaderen kan je zelf maken van karton met een paar paperclips. Je stelt het zo in dat het dezelfde verhouding heeft als de zijden van het doek waar je op wilt schilderen. Je houdt het vervolgens op ooghoogte vast en kijkt erdoorheen, naar het onderwerp dat je wilt gaan schilderen om te beoordelen wat de beste compositie is. Het voordeel daarvan is ook dat je het onderwerp van een eventueel storende omgeving isoleert. Sommige schilders gebruiken een dia-raampje, maar dat heeft een vaste verhouding tussen de zijden en is dus niet flexibel in gebruik. Als je geen kader bij je hebt, kan je ook je duimen en wijsvingers tegen elkaar zetten en daarmee een kader maken. Natuurlijk kan je ook een foto maken van je onderwerp, zodat je er ook later verder mee kan werken.

## Hoeken meten

Het is lastig om hoeken over te nemen vanuit de werkelijkheid, terwijl deze wel bepalend zijn voor het schilderen naar de werkelijkheid, vooral als je gebouwen schildert, of andere door mensen gemaakte objecten. Met karton en een splitpen kan je een hoekmeter maken, zoals op de foto is weergegeven. Stil de hoek in op wat je wilt ziet, en houdt het vervolgens op overeenkomstige plaats tegen je schilderij.

## Verhoudingen meten

Verhoudingen zijn belangrijk in een schilderij naar de werkelijkheid. Je kan verhoudingen met elkaar vergelijken door je arm gestrekt te houden met een penseel erin, zodat je tegen de penseel aankijkt. Meet de afstand van een deel van je onderwerp door je duim op de juiste positie op het penseel neer te leggen. Vergelijk wat je zo gemeten hebt met een andere afmeting door je penseel - opnieuw met gestrekte arm - in een andere stand te houden.
In de figuur hiernaast zijn deze twee stappen geïllustreerd. Er blijkt uit dat de breedte van de vaas ongeveer de helft is van de hoogte. Dit kan je vervolgens overnemen op je doek.
# Schilderen/Kleur-tegen-kleur contrast

Het eenvoudigste kleurcontrast ontstaat is het "kleur-tegen-kleur" contrast. In dit contrast worden de kleuren direct, zonder tussentonen, tegen elkaar gezet. Het sterkste kleur tegen kleur contrast is het contrast tussen de primaire kleuren magenta, geel en cyaan. Maar ook het contrast tussen rood, geel en blauw is sterk.
* Kleur-tegen-kleur contrast met de computerscherm kleuren magenta, geel en cyaan.
* Kleur-tegen-kleur met de niet werkelijke primaire kleuren rood, geel en blauw
Door in je werk een sterk kleur tegen kleur contrast te gebruiken, bereik je een bont en veelal vrolijk effect.
| Frans Marc, 1911 | Robert Campin, 15e eeuw |
| Frans Marc schilderde in 1911 deze vos. Een vrolijk fel beeld met het gebruik van rood, blauw en geel. Maar ook Marc heeft, net als Mondriaan, de primaire kleuren niet direct tegen elkaar geplaatst; dat zou wellicht een te hard resultaat opleveren. De "primitieve" Vlaamse schilder Robert Campin gebruikte in de 15e eeuw ook de primaire kleuren rood, blauw en geel (goud) om een contrastrijk schilderij te maken. | Frans Marc schilderde in 1911 deze vos. Een vrolijk fel beeld met het gebruik van rood, blauw en geel. Maar ook Marc heeft, net als Mondriaan, de primaire kleuren niet direct tegen elkaar geplaatst; dat zou wellicht een te hard resultaat opleveren. De "primitieve" Vlaamse schilder Robert Campin gebruikte in de 15e eeuw ook de primaire kleuren rood, blauw en geel (goud) om een contrastrijk schilderij te maken. |
# Schilderen/Hoe tubes onderhouden?

Als je klaar bent met je schilderij, maak dan de tubes schoon. Veeg ze schoon met een doekje, voor olieverf eventueel met wat terpentine.
Maak ook de schroefdraad goed schoon, want anders krijg je de tube de volgende keer niet meer open. Het is een goede gewoonte om een beetje lucht te laten in de tube, door aan de zijkant zacht te knijpen. Dan zit de verf tenminste niet helemaal tegen de dop aan.
Mocht je een tube niet meer open krijgen, houd de dop dan een tijdje onder heet water, dan gaat de dop er meestal weer af. Draai de tube dan voorzichtig open, anders beschadig je het metaal van de tube, en komt de verf er aan de zijkant uit. Dan ben je verder van huis, en kan je op termijn de verf helemaal weggooien.
Ik heb gemerkt dat sommige tubes spontaan gaan lekken, bijvoorbeeld bij Pruisisch blauw is dat een aantal malen spontaan gebeurt. Echter... pas na vele jaren, bij zeer oude tubes. Misschien is het een incident, misschien tast de verf de tube aan. Weinig aan te doen dus. Te repareren met een dikke klodder bisonkit op het gaatje waar de verf uit lekt.
De meeste verf krijg je uit de tube door hem aan de onderkant op te rollen, in plaats van door ze plat te knijpen. Maar dan moet je wel veel geduld hebben...