OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Italiaanse clematis

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Er bestaan veel cultivars van de Italiaanse clematis. De plant is van de bosrank te onderscheiden door o.a. de veel grotere bloemen, die normaal van binnen paarsblauw i.p.v. wit gekleurd zijn. De snavel van de vruchten is bij de bosrank tweemaal zo lang als bij de giftige Italiaanse clematis en bovendien geveerd in plaats van ongeveerd.
| Alle families? | Familie: Ranonkel (Ranunculaceae) Geslacht: Clematis Soort: Clematis viticella |
| Geschikt als/voor: | Klimplant. |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | De rechtsom windende stengels verhouten. |
| Blad: | Het eironde, gaafrandige blad is meestal dubbel geveerd. Het blad kan ook bestaan uit 2- tot 3-delige blaadjes. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot in augustus. Paarsblauwe of soms witte of roze, 4 - 6 cm grote bloemen. De bloeiwijze zit in een bladoksel en bestaat uit 1 tot 4 bloemen. De bovenaan gekroesde bloemdekbladen zijn kaal. |
| Vrucht: | De vrucht is een nootje met een niet geveerde, kale, tot 2 mm lange snavel. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 150-600 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Matig voedselrijk tot voedselrijk, kalk- en nitraatrijk. Zon Water ● - ◑ ∼ |
| Let op!: | De plant is giftig. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Italiaanse clematis? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Italiaanse populier

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Italiaanse populier? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Jacobskruiskruid

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Jacobskruiskruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Italiaanse cipres

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Wordt vaak aangeplant in tuinen en in parken. Ook het hout is waardevol. Van de bladeren en zaden wordt beweerd dat ze een genezende werking hebben.
| Alle families? | Familie: Cipres (Cupressaceae) Geslacht: Cupressus Soort: Cupressus sempervirens |
| Stengel/Tak: | De kroon is meestal smal en zuilvormig en loopt spits toe. Soms is de kroon meer piramidevormig doordat de takken meer gespreid staan. De schors is bruingrijs en heeft ondiepe richels die in een spiraalvorm lopen. |
| Blad: | De bladeren zijn donkergroen, schubachtig en driehoekig. Ze zijn 1 mm lang en overlappen elkaar in lange rijen. |
| Vrucht: | De mannelijke kegels zijn groenachtig en hebben de vorm van een ei. Ze zijn 3 mm lang en zitten bevestigd aan de toppen van twijgen. De vrouwelijke kegels zijn groen en bolvormig. Deze worden donker en later dofgrijs. Het formaat is ongeveer 4 x 3 cm. De schubben hebben een centrale bobbel. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 2500 cm. |
| Gebruik: | De Italiaanse cipres levert sterk, duurzaam hout met een aangename geur. Nog een positieve eigenschap is dat het niet snel rot. Italiaans cipressenhout wordt gebruikt voor houtsnijwerk en meubels, maar tevens voor staken en stutten in wijngaarden. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Italiaanse cipres? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Jacobskruid

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Jacobskruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Jakobsladder

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
In Nederland komt de soort niet van nature voor, maar is deze als sierplant verwilderd.
| Alle families? | Familie: Vlambloem (Polemoniaceae) Geslacht: Polemonium Soort: Polemonium caeruleum |
| Geschikt als/voor: | Snijbloem. |
| Stengel/Tak: | De plant heeft een rechtopgaande stengel die 0,3-1 m hoog wordt. |
| Blad: | De bladeren zijn 7-25 cm lang, oneven geveerd en hebben elf tot zevenentwintig 1-4 cm lange deelblaadjes. Varenachtig. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot augustus. De bloeiwijze is een pluim. De bloemkroon is 0,8-2 cm lang en blauw of wit van kleur. Uit de bloem steken de gele meeldraden en de stamper. |
| Vrucht: | De vruchten zijn 5-7 mm lange doosvruchten. De zaden zijn bruin en 3-3,5 mm lang. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-100 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkrijk. Zon Water ● - ◑ ∼ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Helictotrichon, kogeldistel, monarda, sidalcea, narcis, scheefkelk en sleutelbloem. |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Bijen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Jakobsladder? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| ? | Zie zaaitijd. Zaait zichzelf uit. | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Japanse andoorn

Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Meer informatie wordt nog gezocht. Mee helpen? Klik op bewerken.
| Alle families? | Familie: Lipbloemen (Lamiaceae) Geslacht: Andoorn Soort: Stachys affinis |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Japanse andoorn? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/Horizontal
#### Resultaat

Tekent een horizontale lijn op positie y.

#### Plaatsing

Staat onder: DRAW:3:Horizontal
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/Pauze

Pauze zet het programmatje stil. Dit kan op twee manieren;
of
Als de tekst te lang is, kan de gebruiker scrollen
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/GraphStyle
#### Resultaat

Stelt een grafiekstijl in voor functie#.

#### Plaatsing

Staat onder: PRGM:CTL:H:GraphStyle(
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/GridOn
#### Resultaat

Zet het raster "Aan".

#### Plaatsing

Staat onder: FORMAT:GridOn
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/If
#### Syntax

1.
2.
3.

#### Resultaat

1. Als voorwaarde = 0 (onwaar) wordt opdrachtA overgeslagen.
2. Voert de opdrachten vanaf Then tot End uit indien voorwaarde = 1 (waar) is.
3. Voert de opdrachten vanaf Then tot Else uit indien voorwaarde = 1 (waar); als voorwaarde = 0 (onwaar), worden de opdrachten vanaf Else tot End uitgevoerd.

#### Plaatsing

Staat onder: 1. PRGM:CTL:1:If
2. PRGM:2:Then
3. PRGM:3:Else
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/Imag
#### Resultaat

Geeft het imaginair deel (het niet-reëele deel) van een complex getal of een lijst van complexe getallen.

#### Plaatsing

Staat onder: MATH:CPX:3:imag(
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/Input
#### Syntax

1.
2.
3.

#### Resultaat

1. Geeft de grafiek weer.
2. Vraagt de gebruiker om een waarde die in variable zal worden opgeslagen.
3. Toont Strn op het scherm en slaat de ingevoerde waarde op in variable.

#### Plaatsing

Staat onder: PRGM:I/O:1:Input
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/GridOff
#### Resultaat

Zet het raster "Uit".

#### Plaatsing

Staat onder: FORMAT:GridOff
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/Horiz
#### Resultaat

Activeert de modus voor een horizontaal gesplitst scherm.

#### Plaatsing

Staat onder: MODE:Horiz
# Programmeren in TI-Basic/Functielijst/Menu
#### Syntax

TI-Basic-code:

#### Resultaat

Maakt een menu met maximaal 7 keuzes. Als de keuze door de gebruiker wordt gekozen, gaat het programma verder bij het label Lbl#. De titel kan maximaal uit 16 tekens bestaan en de keuzes kunnen maximaal 14 tekens hebben.

#### Plaatsing

Staat onder: PRGM:CTL:C:Menu(
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kaardebolfamilie

Dipsacaceae is de botanische naam van een familie van tweezaadlobbige planten. Een familie onder deze naam wordt algemeen erkend door systemen voor plantentaxonomie. In het APG II systeem (2003) is erkenning van deze familie echter optioneel en de planten mogen ook ingedeeld worden in de Kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae). Dit laatste is de keuze van de 23e druk van de Heukels, zodat deze familie aldaar niet bestaat.

## Geslachten

Zie Kamperfoeliefamilie.
Indien erkend bestaat de familie uit een paar honderd soorten, in ruwweg een dozijn genera.
De familie werd wel erkend in de 22e druk van de Heukels met de Nederlandstalige naam Kaardebolfamilie. In het Cronquist systeem (1981) was de plaatsing in de orde Dipsacales.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kaasjeskruid

Kaasjeskruid (Malva) is een geslacht van kruidachtige planten uit de kaasjeskruidfamilie (Malvaceae). Het geslacht is met dertig soorten wijdverspreid over gematigde, subtropische en tropische gebieden van Afrika en Eurazië.
Verschillende soorten worden toegepast als tuinplant, bijvoorbeeld Groot kaasjeskruid (Malva sylvestris) met meerdere cultivars en Kranskaasjeskruid (Malva verticillata). Andere worden beschouwd als onkruid, met name in Noord- en Zuid-Amerika, waar ze niet van nature voorkomen. Ze gedragen zich daar als invasieve soort, dat wil zeggen dat de planten zich zo succesvol vestigen dat de lokale biodiversiteit bedreigd wordt.
De botanische naam Malva is afgeleid van het Oudgriekse malassoo, wat verzachten betekent of van het Hebreeuwse malluah = saladeachtige groente. Kaasjeskruid wordt zo genoemd omdat de vruchten wat op een Goudse kaas lijken.
De vrucht is een splitvrucht.

## Soorten

In Nederland en België komen de volgende soorten voor:
* Groot kaasjeskruid (Malva sylvestris)
* Klein kaasjeskruid (Malva neglecta)
* Kleinbloemig kaasjeskruid (Malva parviflora)
* Kranskaasjeskruid (Malva verticillata)
* Muskuskaasjes kruid (Malva moschata)
* Rond kaasjeskruid (Malva pusilla)
* Vijfdelig kaasjeskruid (Malva alcea)
* Bloemdiagram Malva
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kafferkoren

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Kafferkoren? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Juli

< Klik op 'printvriendelijke versie' in de tabel links als je deze pagina wilt afdrukken voor gebruik in de tuin.
| Hooimaand juli is vernoemd naar Gaius Julius Caesar. Divers werk Ongewenste planten verwijderen | Wassende maan | Afnemende maan | Andere maand |
| Hooimaand juli is vernoemd naar Gaius Julius Caesar. Divers werk Ongewenste planten verwijderen | Zaaien Aardbeispinazie Andijvie Bloemkool Chinese kool Gele mosterd Knolvenkel Kropsla Lupine Molsla Phacelia Snijkool Spinazie IJsbergsla (Uit)planten Andijvie Bloemkool Boerenkool Chinese kool Kropsla Spinazie Spruitkool IJsbergsla Verzorgen Augurk Bindsla Bleekselderij Bloemkool Doperwt Kapucijner Knolvenkel Kropsla Prei Rode kool Savooiekool Witte kool Oogsten Aalbes Andijvie Artisjok Augurk Bieslook Bindsla Bloemkool Courgette Doperwt Druif Framboos Kapucijner Knolvenkel Kropsla Molsla Nieuw-Zeelandse spinazie Pepermunt Peterselie Pluksla Prei Rode kool Savooiekool Spinazie Tomaat Tuinboon Witte kool IJsbergsla Zilverui Vermeerderen Andijvie Asperge Augurk Bindsla Courgette Doperwt Kapucijner Knolvenkel Molsla Okra Pepermunt Pluksla Slaboon Tomaat IJsbergsla | Zaaien Radijs Rammenas Wortel (Uit)planten Koolrabi Verzorgen Rode biet Oogsten Aardappel Knoflook Rammenas Wortel | Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Juniperus

Juniperus is de botanische naam van een geslacht in de Coniferen. Het telt een vijftig à zestig soorten, die voornamelijk voorkomen in de gematigde streken van het noordelijk halfrond, maar waarvan een aantal soorten voorkomen in de bergen elders.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kaal knopkruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Kaal knopkruid komt voor op open zandgrond en wordt beschouwd als een onkruid in moestuinen en akkerland. De soort komt van oorsprong uit Midden-Amerika. Vermoedelijk is de plant ergens begin 19de eeuw uit de plantentuin van Berlijn 'ontsnapt' om zich van daaruit in het wild verder te verspreiden. Om die reden komt de soort nu in heel Europa voor.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Knopkruid Soort: Galinsoga parviflora |
| Stengel/Tak: | De zijtakken van de stengel hebben geen of weinig aangedrukte haartjes, terwijl Harig knopkruid dicht afstaande haren heeft. |
| Blad: | Kruisgewijs geplaatste bladeren. De bladeren zijn lichtgroen tot groen en hebben weinig, korte haartjes. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot herfst. 5 mm grote, kegelvormige bloemhoofdjes, die bestaan uit gele buisbloempjes en vijf witte, driepuntige lintbloempjes. Soms ontbreken de witte lintbloempjes. De stroschubben zijn drielobbig tot driespletig en de pappus van de buisbloemen, die uit schubben bestaat, is niet genaald (dit in tegenstelling tot harig knopkruid). |
| Vrucht: | De vrucht is een 1 mm lange splitvrucht, die bestaat uit twee nootjes. Aan de vrucht zit een pappus. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Open zandgrond. Zon Water ● ≁ |
| Gebruik: | De jonge stengels en bladeren zijn eetbaar. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Kaal knopkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |

## Namen in andere talen

* Duits: Kleinblütiges Knopfkraut, Kleinblütiges Franzosenkraut
* Engels: Gallant Soldier
* Frans: Galinsoga à petites fleurs
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kaapse jasmijn

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Kaapse jasmijn? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kaasjeskruidfamilie

De Kaasjeskruidfamilie (Malvaceae) is een familie van tweezaadlobbige planten. De omschrijving van de familie is in de loop van de tijd sterk gewijzigd. In het APG-systeem (1998) en het APG II-systeem (2003) heeft de familie een grote omvang: ze omvat ook de planten die elders de families Tiliaceae, Bombacaceae en Sterculiaceae vormen.
De familie in deze ruime omschrijving wordt wel aangeduid als Malvaceae sensu lato, of Malvaceae sensu APG. Dit in tegenstelling tot de veel kleinere familie in de klassieke zin die dan aangeduid kan worden als Malvaceae sensu stricto.
De familie in ruime zin is economisch belangrijk met producten als cacao, katoen en de kolanoot.

## Geslachten

In Nederland komen deze geslachten voor:
* Abutilon
* Alcea
* Anoda
* Lavatera
* Heemst (Althaea)
* Hibiscus
* Kaasjeskruid (Malva)
* Linde (Tilia}
In België en Nederland zijn de geslachten Kaasjeskruid (Malva) en Linde (Tilia) het best vertegenwoordigd. Hibiscus, Alcea en Anoda zijn van oorsprong geen soorten die hier voorkomen, echter zijn ze vanuit tuinen verwilderd.
De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Juni

< Klik op 'printvriendelijke versie' in de tabel links als je deze pagina wilt afdrukken voor gebruik in de tuin.
| Zomermaand juni is genoemd naar de Romeinse godin, Juno, de vrouw van Jupiter. Divers werk: | Wassende maan | Afnemende maan | Andere maand |
| Zomermaand juni is genoemd naar de Romeinse godin, Juno, de vrouw van Jupiter. Divers werk: | Zaaien Aardbeispinazie Andijvie Augurk Bieslook Bindsla Bloemkool Boerenkool Broccoli Gele mosterd Knolvenkel Kropsla Lupine Molsla Phacelia Sperzieboon Spinazie Stokroos Spruitkool Witlof IJsbergsla (Uit)planten Augurk Basilicum Bieslook Bindsla Bleekselderij Bloemkool Kropsla Nieuw-Zeelandse spinazie Prei Rode kool Savooiekool Spinazie Spitskool Spruitkool Witte kool IJsbergsla Verzorgen Asperge Aubergine Augurk Bleekselderij Bloemkool Courgette Doperwt Hennep Kapucijner Knolvenkel Kropsla Molsla Perzik Prei Rode kool Savooiekool Spitskool Tomaat Witte kool Zeekool Oogsten Aalbes Aardbei Artisjok Bieslook Blauwe bes Bloemkool Bosbes Broccoli Doperwt Kers Kropsla Kruisbes Pluksla Prei Rabarber Rode kool Savooiekool Spitskool Tuinboon Witte kool Wortel IJsbergsla Zilverui Zwarte bes Vermeerderen Broccoli Doperwt Kapucijner Perzik Pluksla Veldsla IJsbergsla | Zaaien Koolraap Koolrabi Radijs Rammenas Rode biet Wortel (Uit)planten Koolrabi Verzorgen Rode biet Oogsten Aardappel Raap Rammenas Vermeerderen Rammenas | Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kaardebol

Kaardebol (Dipsacus) is een geslacht van ongeveer veertien soorten bloeiende planten uit de kaardebolfamilie (Dipsacaceae). De Nederlandstalige naam 'kaarde' is afgeleid van het Latijnse carduus, dat distel betekent. De botanische naam Dipsacus gaat terug op het Griekse 'dipsao' = 'ik heb dorst' of 'dipsa' = 'dorst'.
Hoewel de planten stekelige stengels hebben, behoren ze niet tot de distels. Laatstgenoemden behoren namelijk tot de composietenfamilie Asteraceae. De bloembouw van de kaarden is geheel anders.

## Soorten

In de Benelux komen twee soorten in het wild voor:
* Grote kaardebol (Dipsacus fullonum)
* Kleine kaardebol (Dipsacus pilosus)
Verschillende flora zijn niet eensluidend in hun beschrijvingen. In tegenstelling van als zodanig in veel literatuur genoemd, werd de kaardebol nooit gebruikt voor het kaarden van wol dan wel vlas. De kaardebol werd vooral vroeger gebruikt om gevolde stoffen te ruwen (lakense stof e.d.). Dit ruwen wordt daarom ook kaarden genoemd.
# Filosofisch woordenboek/J

* Jaïna - Een aanhanger van het jaïnisme.
* Jaïnisme - Een zeer streng dogmatische religieus/filosofische stroming waarvoor de basis ergens in de 6e eeuw v.Chr. door de Mahavira ("grote held") werd gelegd. Het jaïnisme ziet de wereld en het heelal als zodanig als oneindig en onveranderlijk en stelt verder dat alles wat bezield is (de Jiva's) van zichzelf alwetend en volmaakt is, maar van meet af aan wordt besmet door de onbezielde stoffelijke materie (ajiva). Om de ziel van deze stoffelijke materie te verlossen staat het jaïnisme een uiterst ascetische levenswandel voor. Zie ook Digambar en Shvetambar.
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Filosofisch woordenboek/N

* Natuurfilosofie - Natuurfilosofie was de filosofische studie van de natuur en het fysieke universum die nu beschouwd wordt als de voorloper van de moderne natuurwetenschappen. Met name de presocraten van de 6e en 5e eeuw v.Chr. (Thales, Anaximander, Anaximenes bijvoorbeeld) hielden zich bezig met het onderzoek van de fysieke wereld.
* Neoplatonisme - Een filosofisch stelsel dat ontstaan is door samensmelting van de filosofie van Plato, Aristoteles en de Stoa, plus elementen uit de oosterse, mystieke godsdiensten. De belangrijkste vertegenwoordiger is de derde eeuwse filosoof Plotinus (ca. 204/205). Het neoplatonisme betekende het einde van de antieke filosofie. Het nam het dualisme van Plato over met een superieure wereld van Ideeën en een ondergeschikte aardse wereld. Het neoplatonisme zou met zijn driedeling God-Geest-Wereldziel, allen ontstaan uit 'Het Ene' (Idee), een grote invloed uitoefenen op de ontwikkeling van het christendom.
* Neosjamanisme - Nieuw sjamanisme.
* Nihilisme - Filosofische stroming volgens welke niets zeker is, extreme vorm van scepticisme. Het nihilisme kent verschillende vormen zoals het ethisch nihilisme dat het bestaan van universele waarden en normen ontkent, en het kennis-theoretisch nihilisme (ook wel bekend als anti-fundamentalisme) dat het bestaan van objectieve kennis en een absolute waarheid ontkent.
* Nominalisme - Theologisch-filosofische stroming uit de tweede helft van de Middeleeuwen die het bestaan van universalia ontkent, in tegenstelling tot het Realisme.
* Noumenon - Grieks voor 'dat wat aan het verstand verschijnt' of 'door het verstand gedacht wordt', het tegengestelde van phainomenon, 'dat wat aan de zintuigen verschijnt'. Een begrip bijvoorbeeld waaraan geen voorwerp beantwoordt is een noumenon. Een 'waarde' is zoiets.
* Nous - (Grieks: "geest, verstand") - de hoogste vorm van denken, een bijna "goddelijk" denken. Het soort intellectuele intuïtie die aan het werk is als je definities, concepten ineens begrijpt, plots 'ziet', als bij een goddelijke ingeving. Dit staat in contrast met de andere vorm van denken, Dianoa genoemd, waarbij je stap voor stap een redenering opbouwt naar een conclusie.
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Filosofisch woordenboek/H

* Hatha yoga- Een fysieke yogavariant die voor het grootste deel bestaat uit de beoefening van lichaamshoudingen (asana's) en ademhalingstechnieken (pranayama).
* Hedonisme (van het Griekse hèdonè: genot) - Een levensbeschouwing en filosofische stroming die het genot als richtsnoer voor het handelen neemt. Socrates' leerling Arististippus van Cyrene (ca. 435 - ca. 356 v.Chr.) zou er de grondlegger van zijn.
* Hegel, volledige naam Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) - Een Duits filosoof die vooral bekend is als ontwikkelaar van het Duits idealisme dat reeds met Kant was begonnen. Hij zag zijn eigen filosofie als de synthese van alles dat eraan voorafging. Een van zijn bekendste werken is Die Phänomenologie des Geistes uit 1807, een boek waarin hij de geschiedenis van de mensheid zoals deze zich in fasen ontvouwt beschouwt als een ontwikkeling van de 'geest'. Bekende termen die met hem in verband worden gebracht zijn these-antithese-synthese. Hij zou later veel invloed uitoefenen op het denken van Marx.
* Heliocentrische theorie- Zie Heliocentrisme.
* Heliocentrisme - Een historische theorie die ervan uitging dat de zon het middelpunt van het universum is, waar alles om heen draait, of het middelpunt van het zonnestelsel, waar de planeten omheen draaien. In 1633 dwong de inquisitie Galileo Galilei tot het afzweren van het heliocentrisme en het herroepen van zijn stelling dat de aarde in het universum niet stilstaat.
* Heraclitus van Efese - (ca.500 v.Chr.) Een Grieks wijsgeer en natuurfilosoof die onder de indruk was van de voortdurende verandering in de wereld. Hij zag het vuur als meest beweeglijk en veranderlijk element. De grondstof waaruit de wereld bestaat, het eerste beginsel van alles, ook van de menselijke ziel. Zijn bekendste uitspraak is 'Panta rhei', alles stroomt. En ook :'Strijd is de vader van allen'.
* Hermeneutiek - de theorie en methodiek van interpretatie van vooral Bijbelteksten en filosofische teksten.
* Hermetisch - Afgeleid van het Cor­pus Her­me­ti­cum, een verzameling van esoterische traktaten uit de late oudheid, traditioneel toegeschreven aan de mythische figuur Hermes Trismegistus. Daaruit ontstond de betekenis van ge­heim­zin­nig, ge­heim, afgesloten.
* Heteronomie - De opvatting dat de wil door een vreemde wet van buitenaf bepaald wordt. Het tegenovergestelde is Autonomie.
* Hylozoïsme - Aan het panpsychisme verwante stroming die stelt dat alle materie van zichzelf leeft. De meeste hylozoïsten beschouwen zichzelf ook als panpsychist; een belangrijke uitzondering is Schopenhauer, die de wil niet als een vorm van leven beschouwt maar het leven zelf als een uiting van wil.
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z
# Filosofisch woordenboek/L

* Levensfilosofie - levensbeschouwing die in het leven zelf de bron ziet van alle waarden als antwoord op de vraag over de zin van het leven. In de filosofie is het nauw verbonden met het vitalisme van Henri Bergson en andere filosofen die het leven centraal stellen en hun blik richten op het hier en nu.
* Levenswiel: zie samsara.
* Logos - (Grieks: Woord) is een term die zoiets als een 'wereldziel' beschrijft, een intelligente oorzaak en structuur. Het scheppende woord of de scheppende gedachte. Heraclitus was de eerste die over een 'kosmische logos' of wereldrede sprak.
* Luoshu: een Magisch vierkant dat wordt gebruikt in de I Tjing.
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z