OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oosterse sterhyacint

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Gedurende de winter is de plant niet meer dan een vingerdikke bol. Na de bloei is er gedurende de zomer niets meer van het plantje te zien. Ze zijn goed vorstbestendig, maar kunnen niet goed tegen grote hitte of droogte.
| Alle families? | Familie: Asperge (Asparagaceae) Geslacht: Sterhyacint Soort: Scilla siberica |
| Geschikt als/voor: | Stinsenplant. |
| Blad: | Kan evenals de vroege sterhyacint twee bladen hebben, maar kan ook drie of vier bladen hebben. Al vroeg in het voorjaar komen uit de bol dunne bladen. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Maart en april. De plant lijkt sterk op de Vroege sterhyacint (Scilla bifolia), maar heeft knikkende bloemen. Ook zijn de bloemstelen korter dan de diameter van de bloemen, terwijl deze bij de vroege sterhyacint juist langer zijn. De stervormige bloemen bloeien in het voorjaar. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Matig voedselrijke grond. Zon Water ◔ ∼ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Oosterse sterhyacint? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oplismenus

Oplismenus is een geslacht uit de Grassenfamilie (Poaceae). De soorten van dit geslacht komen voor in delen van de hele wereld.

### Externe links

* Global Biodiversity Information Facility
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oranje havikskruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Meer informatie wordt nog gezocht.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Havikskruid Soort: Hieracium aurantiacum |
| Wortel: | De plant heeft bovengrondse en ondergrondse (wortelstok) uitlopers, waardoor hij een dichte zode kan vormen. |
| Stengel/Tak: | Heeft een behaarde stengel. |
| Blad: | Het blad is behaard en spatelvormig. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot juli Oranje, tijdens het drogen purper verkleurend, ongeveer 2 cm groot. |
| Vrucht: | De vrucht is een nootje met pappus dat later uitgroeit tot het vruchtpluis. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Zand/Zuur, Voedselarm. Zon Water ● ≁ - ≈ |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Vlinders, bijvoorbeeld de kleine vos, de morgenrood en de kleine parelmoervlinder. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Oranje havikskruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | Zie zaaitijd. > | | | | | | | |
| | | | | | ZS | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oosterse wingerd

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant scheidt calciumcarbonaat af, wat als een kleefstof dient, zodat hij zich aan een muur kan hechten zonder verdere ondersteuning. Hij dringt niet ín het oppervlak van gebouwen, maar hecht zich er alleen aan vast. Schade bij het verwijderen van de plant kan worden voorkomen door de plant zover te laten verdorren dat hij gemakkelijk loslaat. Er zijn verschillende cultivars van de oosterse wingerd bekend zoals bijvoorbeeld 'Lowi' en 'Veitchii' met vrij kleine bladeren, 'Green Showers' en 'Green Spring' met vrij grote bladeren en 'Purpurea' met bladeren die ook in de zomer rood zijn.
| Alle families? | Familie: Wijnstok (Vitaceae) Geslacht: Wilde wingerd Soort: Parthenocissus tricuspidata |
| Geschikt als/voor: | Klimplant. |
| Stengel/Tak: | Kleine takjes waaraan kleine kleverige hechtschijfjes. |
| Blad: | De bladeren zijn enkelvoudig, handlobbig met drie lobben, een enkele keer ook vijf of helemaal geen; de grootte van het blad varieert tussen de 5 en 22 centimeter. Het verschil tussen oosterse wingerd en vijfbladige wingerd of wilde wingerd (Parthenocissus quinquefolia) is duidelijk te zien aan de bladvorm. Deze laatste heeft vijftallig gedeelde bladen. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | ? De bloemen zijn onopvallend, groenachtig en groeien in trosjes. |
| Vrucht: | De vrucht is een kleine donkerblauwe druif van ongeveer 5–10 mm in doorsnede. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± <3000 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Oosterse wingerd? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oosterse karmozijnbes

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Is in Europa ingevoerd en verwilderd.
| Alle families? | Familie: Karmozijnbes (Phytolaccaceae) Geslacht: Karmozijnbes Soort: Phytolacca esculenta |
| Wortel: | Vormt een dikke hoofdwortel. |
| Stengel/Tak: | De stengels zijn roodachtig. |
| Blad: | Gaafrandige bladeren, elliptisch met een stompe tot spitse of kort toegespitste top. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli en augustus. Witachtige bloemen. De vruchtdragende trossen gaan, in tegenstelling tot die bij de westerse karmozijnbes (Phytolacca americana), later niet overhangen. De acht vruchtbeginsels zijn niet met elkaar vergroeid, in tegenstelling tot die van de westerse karmozijnbes. |
| Vrucht: | De zwartpurperen vrucht is besachtig. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 100-200 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselrijk. Water ≈ |
| Gebruik: | De bessen werden vroeger gebruikt om de roserode verfstof karmozijn te maken. De plant wordt in Oost-Azië om de eetbare scheuten als groente geteeld. |
| Let op!: | De zaden, de onrijpe bessen en de wortels zijn giftig. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Oosterse karmozijnbes? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oosterse klaproos

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
In de tuin komen ze goed tot hun recht in combinatie met planten die hun bladeren pas laat ontwikkelen, zodat de nagelaten kale ruimte in de zomer opgevuld is.
| Alle families? | Familie: Papaver (Papaveraceae) Geslacht: Klaproos Soort: Papaver orientale |
| Blad: | De fijn ingesneden bladeren verdrogen na de bloei. De bladeren lopen bij de herfstregens opnieuw uit. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | ? Er is een groot aantal rassen gekweekt, waarin de kleuren van de bloemen uiteenlopen van wit ('Barr's White' wordt hiervoor wel als de norm beschouwd), roze tot diep rood. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Oosterse klaproos? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | Zie zaaitijd. . | | | | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oosterse morgenster

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Morgenster Soort: Tragopogon pratensis |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | Heeft een penwortel. |
| Stengel/Tak: | De rechtopstaande stengels zijn niet of weinig vertakt en meestal kaal. |
| Blad: | De bladeren van de oosterse morgenster zijn smal langwerpig, lang toegespitst en hebben een gave rand. Ze zijn onbehaard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot in de herfst. Het bloemhoofdje van de gele morgenster sluit zich tegen de middag. De enige bloemen die de plant draagt zijn gele lintbloemen. De bloemsteel onder de hoofdjes is iets verdikt. De hoofdjes zijn alleenstaand. De goudgele of lichtgele lintbloemen zijn ongeveer tweemaal zo lang als de binnenste omwindselblaadjes. De helmknoppen zijn geel met een paarsbruine streep. |
| Vrucht: | De plant draagt een gesnaveld nootje met gesteeld vruchtpluis. Als zodanig vormt zich een "pluizenbol". |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-90 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Matig voedselrijke, grazige grond. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Oosterse morgenster? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oranje bloemen
## Bomen en struiken

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam | Afbeelding |

## Vaste planten

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam | Afbeelding |

## Klimplanten

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam | Afbeelding |

## Een- en tweejarige planten

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam | Afbeelding |
| Gewone goudsbloem | Calendula officinalis | |
| Slaapmutsje | Eschscholzia californica | |

## Bol- en knolgewassen

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam | Afbeelding |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oosterse raket

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Kruisbloemen (Brassicaceae) Geslacht: Raket Soort: Sisymbrium orientale |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | Rechte, van boven vertakte stengels. De stengel is bezet met zachte haren. |
| Blad: | Veerspletig, zacht behaarde bladeren met tot drie bladslippen en een spiesvormige top. De rozetbladeren zijn 3 - 8 cm lang en 2 - 4 cm breed. De stengelbladeren zijn gesteeld en gaaf of met een paar lijnlancetvormige slippen. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot in juli. De bloeiwijze is een tot 20 cm lange tros met 15 - 25, bleekgele, 6 - 9 mm grote bloemen. De vier rechtopstaande, niet gehoornde kelkbladen zijn 3,5 - 5,5 mm lang en 1 - 2 mm breed. De kroonbladen zijn 8 - 10 mm lang en 2,5 - 4 mm breed. De zes meeldraden hebben een geelachtige, 5 - 8 mm lange helmdraad en een langwerpig tot eivormig, 1 - 1,8 mm lang helmhokje. De stijl is 1 - 3 mm lang en heeft een tweelobbige stempel. |
| Vrucht: | Het vruchtbeginsel heeft 80 - 100 zaadknoppen. De jonge vruchten steken boven de bloemen uit. De afstaande vrucht is een 5 - 10 cm lange en 4 - 7 mm brede, overal even dikke hauw met een 4 - 7 mm lange steel. In de hauw zitten ellipsoïde zaden. De zaden zijn 1 - 1,5 mm lang en hebben een doorsnede van 0,7 - 0,9 mm. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-100 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Droge, matig voedselarme tot zeer voedselrijke, kalkhoudende zandgrond en stenige plaatsen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Oosterse raket? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oot

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Oot? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Part 1: Yntroduksje (Introductie)

(part ien)

### Inleiding

* Het Fries is een taal die in 3 gebieden wordt gesproken. Het Westlauwers Fries wordt gesproken door 350.000 mensen als hun moedertaal in de provincie Fryslân en in het westen van de provincie Groningen. Daarnaast zijn er 100.000 tweede taal-sprekers en waarschijnlijk een nog iets groter aantal moedertaalsprekers buiten de provincie. Het Westlauwers Fries is de tweede rijkstaal binnen Nederland. Door de Europese Unie zijn de Friezen erkend als nationale minderheid en is de taal erkend als minderheidstaal. Door deze erkenning wint het Fries binnen de provincie Fryslân aan terrein als officiële standaardtaal. Het Westlauwers Fries mag binnen de provincie Fryslân in vrijwel alle overheidsdocumenten worden gebruikt. Ook hebben burgers recht op Friese rechtspraak wanneer zij dat wensen.
Men kan universitair Fries studeren in Amsterdam, Groningen, Kiel (Duitsland) en Flensburg (Duitsland). Aan verschillende universiteiten wereldwijd (Verenigde Staten, Tsjechië en Japan) kan men Fries als bijvak kiezen op de universiteit
* Zie zeker Fries voor nog meer algemene informatie.

### Grammatica

De grammatica en de uitspraak lijken in veel opzichten op die van het Engels, maar er zijn ook veel overeenkomsten met het Nederlands. Het opvallendste kenmerk van het Fries zijn de vele diftongen.
* Zie zeker Grammatica

#### De woordenlijst

* tegearre m, [tugjère]: Samen
* Feriene Steaten [Verinustitten]: de Verenigde Staten van Amerika
* Yntroduksje , [ientroduksje]: inleiding, invoering, het inbrengen
* ien , [(y)en]: één, een, ene
# Fries/Voornaamwoorden
## Voornaamwoorden

Hier vindt u een overzicht van voornaamwoorden in het Fries.
| persoonlijk enkelvoud | nominatief | 1e persoon | ik |
| | | 2e persoon | do, [hoffelijk:] jo |
| | mannelijk | 3e persoon | hy, [enclitisch:] er, dy |
| | vrouwelijk | 3e persoon | se |
| | acc./datief | 1e persoon | my |
| | | 2e persoon | dy |
| | mannelijk | 3e persoon | him |
| persoonlijk meervoud | nominatief | 1e persoon | wy |
| | acc./datief | 1e persoon | ús |
| | alle naamvallen | 2e persoon | jim |
| | nominatief | 3e persoon | se |
| onbepaald | | | it, men, ien, wat, sels, elk, alles |
| | meervoud | | sokken |
| bezittelijk | enkelvoud | 1e persoon | myn |
| | | 2e persoon | dyn |
| | mannelijk | 3e persoon | syn, [nominaal gebruik:] sines; jins |
| | vrouwelijk | 3e persoon | har |
| | meervoud | 1e persoon | ús, [nominaal gebruik:] uzes |
| | | 2e persoon | jim |
| | | 3e persoon | har |
| wederkerig | | 2e persoon | jo, dy |
| | | 3e persoon | jin |
| distributief | | | |
| aanwijzend | de-woorden | | sa'n, dy |
| | het-woorden | | dat, dit, soks |
| | meervoud | | sokke, dy, it, dizze |
| vragend | | | hoe, wat, hokker, hoe, wannear, wêr, wa |
| betrekkelijk | | | wêr't, dêr't, dy't, wat |
# Fries/Werkwoorden
## Werkwoorden

Hier vindt u een overzicht van werkwoorden in het Fries.
| infinitive | | | ite, dwaan, ha(wwe), wurde, gean, fine, freegje, leauwe, bringe, hâlde, kostje, prate, rinne, sizze, jaan, sitte, krije, skamje, meinimme, sjen, sitte, sliepe |
| tegenwoordige tijd | enkelvoud | 1e persoon | bin, haw, kin, draach, tink, wit, gean, lit, sil, nim |
| | | 2e persoon | bist, hast, wolst, bedoelst, wolst, leist, meist, giest, hoechst, sitst, sjochst, witst |
| | | 3e persoon | is, giet, krijt, past, liket, reint, rint, wurdt, wennet, hat, komt, praat, sil, wol, skynt, keapet, kin, lit, nimt, jeuzelt, leit, siket |
| | meervoud | alle personen | binne, hawwe, kinne, geane, sille, kinne, moatte, boartsje, bliuwe, komme, prate, witte, begjinne, leare, moatte, sjogge, wolle, jouwe, sette, kostje, meitsje, steane, begjinne, hearre |
| tegenwoordig deelwoord | | | folgjend, oan it sjongen, oan it fervjen |
| verleden deelwoord | | | hân, west, lokwinske, gien, kinnen, sjoen, leard, wenne, boud, makke, teld |
| verleden tijd | enkelvoud | 1e & 3e persoon | woe, sei, gie, koe, hie, soe, stie, wie, tocht, foel, moast, seach, siet |
| | | 2e persoon | koest, woest |
| | meervoud | | hiene, wiene, wennen, fertelden, koene, moasten, waarden |
| gebiedend | | | harkje, lear, rieplachtsje, besykje, sjoch, set, tink, helje, jou, lis, yt, anderje, ferlykje, fersin, set oer, skriuw, sprek, gean |
| gerundium | | | te fielen, te hearren, it meitsjen, lizzen, sjen, te hynsteriden, te rekkenjen |
# Fries/Klinkers
## Klinkers

Hier vindt u een overzicht van de klinkers in het Fries.
Klinkers :
| kort | e, i, ò, oe, y/i, o, a, u, ú, û |
| lange en tweeklanken | ei/y/ij, o, a/aa, ee, ou/au, eauw/iuw, eu, ui |
| 'gedraaide' tweeklanken | ie, oe, â/ô, ê, ea, oa, eo, ue |
| 'gebroken' tweeklanken | uo, iè, oà, eà |
| gestrekte klinkers | û, ii, u |
# Fries/Zelfstandige naamwoorden
## Zelfstandige naamwoorden

Hier vindt u een kort overzicht van de zelfstandige naamwoorden in het Fries, plus een vertaling voor woorden die erg verschillen van het Nederlands.
| enkelvoud | de-woorden | les, fyts, ko, boer, winkel, kast, reis, buorren (buren), grammatika, sûker, tee, tsiis (kaas), doar, holle (hoofd), jas, pet, tsjerke (kerk), wiette, dei, moarn (morgen of ochtend), skoalle, wei, heit (vader) , mem (moeder), jierdei, sneon, wike, besite (bezoek), broer, frou, man, oefening, skoalmaster (schoolmeester), suster, wrâld (wereld), buorman, Fries, hûn (hond), jonge, protte (veel), taal, tiid, oere, pit, tafel, tún (tuin), bouwer, kant, pake (opa), strjitte (straat), winst, famylje, ierde (wereld, aarde), neef, ein (eend), fleanmesine (vliegtuig), mul, reizger, rym, stoel, iene, trui, oersetting (vertaling) |
| | het-woorden | hûs, wurd, waar, bern, skiep, feest, jier, wurk, jiskefet (prullenbak), bêd, ljocht, mês, sin, jild (geld), plak, regear (de regering), stik (stuk, deel), doel, lân, noarden, suden, wurd, ding, each (oog), feilichheidsrym (veiligheidsriem), nûmers, swimfest, hier (haar), nûmer, papier, resultaat |
| verkleinwoorden | het-woorden | hompke (hompje), bytsje (beetje), famke (meisje), eintsje, fekje, suertsje (snoepje) |
| meervoud | beide geslachten | weinen (wagens), wurden, doarren, froulju (vrouwen), bern, skiep, lêstekens, spaasjes (spaties), dagen, lju (lui, in de vorm van 'een aantal mensen'), minsken, beammen, sinesapels (sinaasappels), stuollen (stoelen), huzen, eagen (ogen), meter, druvesûkers, hannen (handen), hynders (paarden) |
# Fries/Fragment Oxzana

Hier volgt een fragment uit het boek Oxzana, ferhaal fan in flechtling.
Elkenien spilet it teaterspul mei. Ik wol dat sikehûs yn en de soldaten sizze hieltyd dat it net mei. Ynienen bin ik beret. 'Ik gean no. Wolle jim op my sjitte? Gean jim gong. Ik rin dochs troch.' De ferantwurdlike soldaat krijt my by de earm en sjocht my smeekjend oan. 'Sus', seit er, 'hee suske, soest ek in bytsje begryp foar my opbringe kinne? Ik ha in húshâlding. Asto no sûnder tastimming trochsetst, dan sit ik moarn oan it front. Ik kin dy net tsjinhâlde. Ik kin ek net op dy sjitte. Dêrom sit ik moarn oan it front. Begrypste? Ik ha in frou en bern. Do moatst wachtsje op tastimming.' Dêr stean ik. Ik sjoch derfan ôf. Oeren geane foarby. Der bart hielendal neat. Wy wachtsje. Wy wachtsje op Karghar, de man mei macht, dy't foar de tastimming soargje kin. Dan ha ik wer in idee. De man fan myn freondinne Marina, Omar, komt hjir alle dagen by syn broer op besite. Dy is it sikehûs yn rekke nei dat bloedbad fan de Mûdjaheddin en dy ferneamde generaal. Miskien kin Omar wat foar my regelje. 'Ik gean nei Omar en Marina,' kundigje ik oan. In kollega fan Ghalil wennet njonken harren, dêrom is Marina al folslein op 'e higte as ik dêr oankom.
WikiWoordenboek
# Fries/De âlde Friezen
## de âlde Friezen

De âlde Friezen is het volkslied voor alle Friezen en van de provincie Fryslân. Het lied wordt altijd in het Fries gezongen, de Nederlandse vertaling is slechts opgenomen ter informatie.

## De Alde Friezen, versie Halbertsma/Van Loon

   Frysk bloed tsjoch op! Wol no ris brûze en siede, En bûnzje troch ús ieren om! Flean op! Wy sjonge it bêste lân fan d'ierde, It Fryske lân fol eare en rom.
   Refrein:
   Klink dan en daverje fier yn it rûn Dyn âlde eare, o Fryske grûn! Klink dan en daverje fier yn it rûn Dyn âlde eare, o Fryske grûn!
   Hoe ek fan oermacht, need en see betrutsen, Oerâlde, leave Fryske grûn, Nea waard dy fêste, taaie bân ferbrutsen, Dy't Friezen oan har lân ferbûn.
   Refrein
   Fan bûgjen frjemd, bleau by 't âld folk yn eare, Syn namme en taal, syn frije sin; Syn wurd wie wet; rjocht, sljocht en trou syn leare, En twang, fan wa ek, stie it tsjin.
   Refrein
   Trochloftich folk fan dizze âlde namme, Wês jimmer op dy âlders grut! Bliuw ivich fan dy grize, hege stamme In grien, in krêftich bloeiend leat!
   Refrein

## De Oude Friezen (vertaling)

   Fries bloed kom in beweging Bruis, kook, en bons door onze aderen! Kom op! Wij bezingen het beste land van de aarde, Het Friese land vol eer en roem
   Refrein:
   Klink dan en daver ver in het rond Jouw oude eer, o Friese grond! Klink dan en daver ver in het rond Jouw oude eer, o Friese grond!
   Hoe ook door overmacht, nood en zee bedreigd, Oeroude lieve Friese grond, Nooit werd die vaste, taaie band verbroken, Die Friezen aan hun land verbond.
   Refrein
   Buigen was hun vreemd, zo hield het oude volk in ere Zijn naam en taal, zijn vrijheidszin; Zijn woord was wet, rechtdoorzee en trouw zijn leer, En dwang, van wie dan ook, stond het tegen.
   Refrein
   Doorluchtig volk van deze oude naam, Wees altijd trots op die ouderdom! Blijf eeuwig van die grijze, hoge stam, Een groene, een krachtige bloeiende loot!
   Refrein
# Fries/Lidwoorden
## Lidwoorden

Hier vindt u in het kort een overzicht van de lidwoorden in het Fries.
| enkelvoud | de-woorden | de, 'e | geen verschil in uitspraak |
| | het-woorden | it, 't | uitspraak: 'ut' |
| onbepaald | beide geslachten | in | uitspraak: 'un' |
| meervoud | beide geslachten | de | geen verschil in uitspraak |
# Fries/Telwoorden, bijwoorden, voorzetsels, voegwoorden, tussenwerpsels
## telwoorden, bijwoorden, voorzetsels, voegwoorden, tussenwerpsels

Hier vindt u een overzicht van telwoorden, bijwoorden, voorzetsels, voegwoorden en tussenwerpsels in het Fries.
| telwoorden | | ien, twa, trije, fjouwer, fiif, seis, sân, acht, njoggen, tsien, alve, tolve, trettjin, fjirtjin, fyftjin, sechtjin, santjin, achttjin, njoggentjin, tweintich, tritich, fjirtich, fyftich, santich, alle, folle, beide, guon, mear, safolle, allegearre |
| bijwoorden | | ek, dan, no, noch, gau, grif, hjir, hjoed, net, sa, wis, wol, aanst, dêr, dêrfan, mar, tegearre, der, derom, dochs, efkes, fuort, krekt, mar, moarn, wakker, al, wer, benei, better, derút, dus, faak, op 't heden, lyn, nea, tichterby, tige, wol, altyd, dêrom, faak, fansels, graach, hielendal, thús, wei, ynoarder, bûten, der ôf, earst, efkes, jûns, middeis, moarns, oars, ôf, sels, dêr, derfoar, op't lêst, lyk, neat, salang, allinne, boppe, dêrnei, faaks, hast, dêr hinne, lâns, mar ris, ûnder, ynienen, samar, ûnderweis, dermei, hieltyd, nearne, oarsom, werom |
| | vergelijkend | faker |
| voorzetsels | | mei, fan, foar, nei, ta, yn, oer, op, troch, by, oan, te, tsjin, sûnder, tusken, om, ûnder, út |
| voegwoorden | | mar, en, dat, as, want, dus, dat, of, oft, om't |
| tussenwerpsels | | goeie, ja, nee, tanke, sa, no, goendei, hear, och, net, wat, o, och, ju, tank |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Rammenas

| 1 | 2 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Kruisbloemen (Brassicaceae) Soort: Raphanus sativus |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Aardappel, afrikaantje, boon, erwt, gemaaid gras, hysop, kamille, komkommer, kool, rabarber, radijs, rode-biet, salie, schorseneer, selderie, sla, spinazie, stokboon, tuinboon en wortel. |
| Slechte buren: | Slechte buren voor deze plant: Sterrekers, tulp en zonnebloem. |
| Gebruik: | Voor de rauwkost in herfst en winter. |
| Recepten: | Recepten vind je in het Kookboek. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Rammenas? |
| Maan(d) | Werk | KK | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 4-7 | Zie zaaitijd. Zaai rammenas zo veel mogelijk gelijk op de juiste afstand, eventueel uitdunnen. | 4 | 2 | | 1 | | |
| | | | | | | 15 | 25 |
| 4-5 | Verzorgen: De in april-mei gezaaide veel begieten. | | | | | | |
| 6-10 | Zie oogsten en bewaren. Kies steeds de grootste om te eten en wacht niet te lang. De juni-juli zaai in oktober alles oogsten, het grote blad er af (hartblad laten zitten) en inkuilen. | | | | | | |
| 4 + 6 | Zie vermeerderwijze. Voor de zaadwinning haal je van de winteroogst de beste uit de kuil en plant ze uit om zaad te laten schieten. Je kan ook van de voorjaarszaai de eersten die je zou willen oogsten laten staan voor zaadwinning. | | | Z | | | |