# Italiaans/Les03
## Onderwerp

Deze les (Lezione Tre) gaat over de Italiaanse lidwoorden. Ook zal er weer een onregelmatig werkwoord bijkomen: venire (komen). En natuurlijk ook een aantal woorden.

## Tekst

De 'klemtoon is vet aangegeven, de nieuwe woorden in italiek (schuin)!
| Paola: | Ciao, Carlo! Vai al supermercato? |
| Carlo: | Paola! Sì, devo comprare fragole, limoni, tre pani e patate. |
| Paola: | Il tempo è buono. Domani andiamo a Venezia, dallo zio di mia madre. (Lui) ha quattro figlie! (Andare da betekent "naar iemand toegaan". Uitspraak figlie (dochters) niet met Nederlandse -g-, maar ongeveer "fieljie-uh" (snel)) |
| Carlo: | Partiamo al mare, a Venezia, domani! Oggi rimaniamo a casa. (Uitspraak Oggi ongeveer "o-dsjie") |
| Paola: | Mi piace andare al mare! |
| Carlo: | Anche a me. |
| Paola: | A domani! |
| Carlo: | A domani! |
devo = ik moet (dovere, onregelmatig werkwoord)
rimaniamo = wij blijven (rimanere, onregelmatig werkwoord)

## De lidwoorden in het enkelvoud (onbepaald)

Het lidwoordensysteem van het Italiaans is anders dan het Nederlands. Zelfstandige naamwoorden kunnen in het Italiaans twee geslachten hebben: mannelijk of vrouwelijk.

### Mannelijk

Het mannelijke onbepaalde lidwoord is un. Bijvoorbeeld un libro, een boek.
Als het zelfstandige naamwoord met een klinker begint, is het onbepaalde lidwoord eveneens un. Voorbeeld:un evento, een gebeurtenis.
Als het zelfstandige naamwoord met een s+medeklinker, x, gn, sp, st, ps, pn, y of z begint, is het onbepaalde lidwoord uno. Voorbeelden: uno sport (een sport), uno scandalo (een schandaal, uitspraak: skandalò), uno zaino (een rugzak), uno yoghurt (een yogurt), uno specchio (een spiegel), uno studente (een student, geen studente! dat is una studentessa).

### Vrouwelijk

Het vrouwelijke onbepaalde lidwoord is una. Voorbeeld: una donna, een vrouw, una macchina (uitspraak makkiena), een auto.
Begint een zelfstandig naamwoord met een klinker en is het vrouwelijk, dan is het lidwoord un' : un'idea, een idee (vrouwelijk), un'amica (een vriendin, dus vrouwelijk). De apostrophe ' geeft aan dat er een klinker ( de -a-) verdwenen is. Pas op: het blijft gewoon un amico (een vriend), want amico is mannelijk! Dus ook met namen van personen als: un Alessio.

## De lidwoorden in het enkelvoud (bepaald)

Bij de bepaalde lidwoorden zit het wat lastiger.

### Mannelijk

Als een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud begint met een medeklinker (behalve een 's' die gevolgd wordt door een medeklinker of een 'z'), is het bepaald lidwoord il. Voorbeeld: il telescopio (de telescoop, uitspraak teleskopio), il pane (het brood).
Als een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud begint met een 's' met daarna een medeklinker of een 'z', is het bepaald lidwoord lo. Voorbeelden: lo specchio (de spiegel), lo sport (de sport), lo zio (de oom). Staat er tussen het lidwoord en het zelfstandig naamwoord echter een bezittelijk voornaamwoord of bijvoeglijk naamwoord, dan past het lidwoord zich daaraan aan: il grande specchio (de grote spiegel).
Als een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud begint met een klinker, is het bepaald lidwoord l' . Voorbeelden: l'animale, het dier, l'uomo (de man).

### Vrouwelijk

Als een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud begint met een medeklinker, is het bepaald lidwoord la: la donna, de vrouw, la macchina, de auto.
Als een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud begint met een klinker, is het bepaald lidwoord l' . Voorbeeld: l'idea, het idee.

## De lidwoorden in het meervoud

Voor de bepaalde lidwoorden gelden de volgende regels.

### Mannelijk

Als een mannelijk zelfstandig naamwoord in het meervoud begint met een medeklinker, is het lidwoord i. Voorbeeld: i libri, de boeken.
Als een mannelijk zelfstandig naamwoord in het meervoud begint met een 's' met daarna een medeklinker of een 'z', is het lidwoord gli. Bijvoorbeeld gli sport, de sporten, gli scandali, de schandalen. Merk op dat sport zowel enkel- als meervoud is.
Als een mannelijk zelfstandig naamwoord in het meervoud begint met een klinker is het lidwoord gli. Voorbeeld: gli animali, de dieren. Gli uomini, de mannen.

### Vrouwelijk

Als een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het meervoud begint met een medeklinker, is het lidwoord le (uitspraak: lè). Voorbeeld: le donne, de vrouwen, le macchine, de auto's.
Als een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het meervoud begint met een klinker, is het lidwoord le (uitspraak: lè). Voorbeeld: le idee (uitspraak: lè ide-è), de ideeën.

### Meest voorkomende vormen

De vormen il en la in het enkelvoud en i en le in het meervoud komen verreweg het meest voor.

### De onbepaalde lidwoorden in het meervoud

Het Italiaans kent een meervoud van de onbepaalde lidwoorden, zie ook het kopje 'delend lidwoord' in les 4.
| geslacht | bijzonderheden | meervoud |
| mannelijk | gebruikt bij s (+ medeklinker), x, y, z, gn, pn, ps in het meervoud met een klinker | degli |
| mannelijk | in het meervoud met een medeklinker | dei |
| vrouwelijk | gebruikt bij klinker | delle |
| vrouwelijk | - | delle |

## Het werkwoord 'venire'

Het werkwoord venire betekent komen, aankomen of afkomstig zijn. Hier het rijtje van venire in de onvoltooid tegenwoordige tijd - de persoonlijke voornaamwoorden hoeven er niet bij!:
| | venire | komen |
| (io) | vengo | ik kom |
| (tu) | vieni | jij komt |
| (lui/lei) | viene | hij/zij komt |
| (noi) | veniamo | wij komen |
| (voi) | venite | jullie komen |
| (loro) | vengono | zij komen |

## Woorden

De klemtoon is vet aangegeven.
41. il limone = de citroen
42. la patata = de aardappel
43. l'entrata v = de ingang
44. l'uscita v = de uitgang
45. l'autostrada = de autosnelweg
46. la donna = de vrouw
47. il bambino = het kind, het jongetje (mannelijk)
48. la bambina = het kind, het meisje (vrouwelijk)
49. l'uomo m = de man, de mens
50. il supermercato = supermarkt
51. il lago = het meer
52. il mare = de zee
53. Sono di Milano = Ik kom uit Milaan
54. il figlio = de zoon
55. la figlia = de dochter
56. fumare = roken
57. conoscere = kennen, weten, leren kennen, kennismaken (met)
U kent nu maar liefst 57 woorden!

## Oefeningen
### Vul de juiste vorm van het lidwoord op de open plaats in de zinnen in.

4. Vertaal de vormen van het werkwoord venire. Het onderwerp heeft nadruk!
De antwoorden zijn hier te vinden Italiaans/Les03_Antwoorden

## Toets

U kunt een toets maken over Les 2 en 3. Hier: Toetsenbank/Toets_Italiaans_les_2_en_3
Het werkt als volgt: Kopieer de toets in Word, maak hem in Word en download het antwoordenblad en kijk hem zelf na.
Toetsenbank/Toets Italiaans les 2 en 3:antwoorden
Als u wilt, kunt u de cijfers op het overleg van deze pagina zetten! Ik weet ze graag, want dan kan ik eens kijken hoe mijn cursus nu voor anderen is!

## Zie ook

* Lidwoord articolo op Italiaanse wikipedia
* ↑ Het meervoud hiervan is gli uomini, uitspraak lji hwomini, zie #De lidwoorden in het meervoud)