# Basiskennis chemie 3/Evenwicht in de chemie

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

## Evenwichtsreacties
### Dynamisch evenwicht

De tweede vorm van evenwicht is het dynamisch evenwicht. Dit evenwicht is goed te vergelijken met de lengte van een rij bij de kassa. De rij bij een kassa is steeds ongeveer even lang. Gelukkig zijn de mensen in de rij steeds anderen: aan het begin van de rij rekent de kassière steeds af met de klant die vooraan in de rij staat, waarna die klant vertrekt. Achteraan sluiten steeds nieuwe mensen aan.

## Voorbeeld: Azijnzuur

${\ce {Ac-}}$
${\ce {C2H3O2-}}$
${\ce {HAc}}$
${\ce {HAc\ {\overrightarrow {\longleftarrow }}H+\ +\ Ac-}}$
${\ce {Ac-}}$

### Reactiesnelheid in formules

Voor de snelheid waarmee waterstof-ionen en acetaat-ionen met elkaar weer azijnzuur vormen geldt;
* de deeltjes moeten elkaar tegenkomen.
** zijn er twee keer zoveel acetaat-ionen - is de concentratie acetaat-ionen twee keer zo groot - dan is de kans dat een waterstof-ion een acetaat-ion tegenkomt ook twee keer zo groot.
** omgekeerd geldt ook dat als er twee keer zoveel waterstof-ionen zijn - de concentratie waterstof-ionen is twee keer zo groot - de kans dat een acetaat-ion een waterstof-ion tegenkomt ook twee keer zo groot is.
* om aan het acetaat-ion vast te gaan zitten moet het waterstof-ion het acetaat-ion op de juiste plek raken. Daar geldt een bepaalde kans voor. In de formule wordt de kans aangegeven door een constante: "k".
${\ce {v_{H+\ +\ Ac-\ \rightarrow \ HAc}\ =\ k_{H+\ +\ Ac-\ \rightarrow \ HAc}\ \times \ [H+]\ \times \ [Ac^{-}]}}$
${\ce {H+\ +\ Ac-\ \rightarrow HAc}}$
Voor het ontstaan van de waterstof- en de acetaat-ionen geldt uiteraard niet dat twee deeltjes elkaar moeten "tegenkomen", maar het azijnzuur-deeltje moet er wel zijn:
* het aantal azijnzuur-moleculen, de concentratie, speelt ook een rol. Is de concentratie azijnzuur twee keer zo groot, dan zullen er ook twee keer zoveel waterstof-ionen gevormd worden.
* ook voor het uit elkaar vallen van azijnzuur-moleculen geldt een bepaalde kans, ook weer aangegeven met een "k", maar nu met een ander subscript: ${\ce {v_{HAc\ \rightarrow \ H+\ +\ Ac-}\ =\ k_{HAc\ \rightarrow \ H+\ +\ Ac-}\ \times \ [HAc]}}$Verg. 3
${\ce {HAc\ \rightarrow \ H+\ +\ Ac-}}$

### Evenwicht in Formule

${\ce {v_{HAc\ \rightarrow \ H+\ +\ Ac-}\ =\ v_{H+\ +\ Ac-\ \rightarrow \ HAc}}}$
${\ce {k_{HAc\ \rightarrow \ H+\ +\ Ac^{-}}\ \times \ [HAc]\ =\ k_{H+\ +\ Ac^{-}\ \rightarrow \ HAc}\ \times \ [H+]\ \times \ [Ac^{-}]}}$
${\ce {{\frac {k_{HAc\ \rightarrow \ H+\ +\ Ac-}}{k_{H+\ +\ Ac-\ \rightarrow \ HAc}}}\ =\ {\frac {[H+]\ \times \ [Ac^{-}]}{[HAc]}}}}$
${\ce {K_{z}\ = \ {\frac {[H+] [Ac^{-}]}{[HAc]}}}}$
${\ce {H+}}$
${\ce {HZ}}$
${\ce {Z-}}$
${\ce {HZ}}$
${\ce {H+}}$
${\ce {K_{z}\ = \ {\frac {[H+] [Z^{-}]}{[HZ]}}}}$
Lijsten met K$_z$-waarden zijn te vinden:
* in BINAS vind je een lijst met de meest gangbare zuren en hun K$_z$-waarde.
* ook hier is een, uitgebreidere, lijst met K$_z$-waarden te vinden.
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
* ↑ BINAS 5e druk tabel 49, BINAS, Informatieboek voor natuurwetenschappen en wiskunde vijfde druk, BINAS-commissie van de NVON, Noordhoff Uitgevers