# Frans/Leçon 1

(leçon une)

## Préambule (Inleiding)

Dit is de eerste les. In deze les worden enkele woorden geleerd, basisvocabulaire, in het bijzonder enkele voornaamwoorden. U maakt voor de eerste keer kennis met het Frans in de wereld, met het alfabet en de uitspraak van het Frans, en met enkele uitdrukkingen.

# Partie 1: Introduction (Introductie)

(partie une)

### Inleiding

* Het Frans is een belangrijke taal die in 45 landen en gebieden (in alle werelddelen) wordt gesproken. Daarnaast geldt het Frans in elf andere landen als een belangrijke immigrantentaal en is het in Frankrijk, Monaco en drie territoria de meest gesproken taal. Er zijn zo'n 65 miljoen sprekers van het Frans en daarnaast 128 miljoen tweedetaalsprekers. Er zijn maar 17 van de 6 912 levende talen die meer gesproken worden dan het Frans. Dus of u nu woont in België, Nederland of Suriname, de Franse taal is nuttig voor iedereen. Vooral in België wordt bovendien voor zowat elke vacature kennis van het Frans gevraagd. Indien je dit nog niet kan bieden, is deze cursus een prima alternatief.
* Zie zeker Frans voor nog meer algemene informatie.

### Grammatica

In het Nederlands heb je "de-woorden" en "het-woorden". In de taalkundige ontleding worden dit zelfstandige naamwoorden genoemd. "De" en "het" noemen we de lidwoorden. Het Frans heeft ook twee lidwoorden, "le" en "la". Woorden die "le" als lidwoord hebben zijn mannelijk (in het Frans: masculin, afgekort m.), woorden met "la" als lidwoord zijn vrouwelijk (Frans: féminin, afgekort f.). Je kunt aan de meeste woorden niet zien of het mannelijke of vrouwelijke zijn, dus je moet het lidwoord er gewoon bij leren.
       de les - la leçon
       de cursus - le cours
       het lied - la chanson
       het boek - le livre
Als het zelfstandig naamwoord begint met een klinker of met een h - de zogeheten h muet- , wordt le of la afgekort tot l ' (er zijn wel een paar uitzonderingen met de h, die we later vanzelf tegenkomen).
       de ingang - l'entrée (f)
       de lift - l'ascenseur (m)
       het hotel - l'hôtel (m)
Naast "de" en "het" hebben we ook "een". In het Frans wordt dat bij mannelijke woorden "un", en bij vrouwelijke "une":
       la leçon - une leçon
       le cours - un cours
       le livre - un livre
       l'entrée - une entrée
       l'ascenseur - un ascenseur
In de meervouden heb je met de bepaalde lidwoorden: Les (les musées; de musea) en in de onbepaalde lidwoorden: Des (des museés; musea)

### Woordenschat
#### Kennismaking ter gelegenheid van de eerste woordenlijst

* Het geslacht van het grondwoord bij een samenstelling zal u uiteraard helpen om het geslacht van de samenstelling makkelijker te kunnen onthouden, bijvoorbeeld het woord leçon is vrouwelijk, het woord leçons particulières is bijgevolg ook vrouwelijk.
* Woorden die uitsluitend in het meervoud worden gebruikt, of die indien ze die betekenis hebben alleen in het meervoud kunnen worden gebruikt, zijn hier ook in het meervoud opgenomen en gemerkt met mv. Voorbeelden zijn "les Etats-Unis" (de Verenigde Staten), "les Pays-Bas" (Nederland). Ook sommige Franse woorden zoals ciseaux (schaar) komen alleen in het meervoud voor, het zogeheten plurale tantum.

#### De woordenlijst

dit zijn de vocabulaire: enkelvoud - meervoud
het dier = l'animal - les animaux
ja = oui
nee = non
hallo = bonjour
doei = Au revoir
welkom = bienvenue
de school = l'école - les écoles
de jongen = le garçon - les garçons
het meisje = la fille - les filles
Nederland = les Pays-Bas
België = la Belgique
Suriname = la Suriname
Frankrijk = la France
waarom = pourquoi
de kip (om te eten) = le poulet - les poulets
de leraar = le professeur - les professeurs (Noot: in spreektaal wordt ook "le prof - les profs" gebruikt)
het boek = le livre - les livres

### Uitdrukkingen
# Partie 2: Alphabet et prononciation (Alfabet en uitspraak)

(leçon deux)

### Kennismaking met het alfabet en fonologie
#### Het Franse alfabet

* Het Franse alfabet bestaat uit 26 letters, net zoals het Latijnse en dus ook het Nederlandse alfabet.
    Daarnaast bestaan er enkele diakrieten, die je hieronder zult ontdekken, maar die hebben geen invloed op de alfabetische volgorde.
Uiteraard is net zoals in het Nederlands elke letter een woord (meer bepaald een substantief) en blijft de vertaling per letter dezelfde als in het Frans. Voor de uitspraak en het geslacht, zie dus de Woordenschat-rubriek. De letters e,g,h,j,r,w,y en z spreek je anders uit in het Frans.
e wordt uitgesproken als [ə]*
g wordt uitgesproken als (gé)of [ʒe]bv. Gérard
h wordt uitgesproken als (ach)of[aʃ]
j wordt uitgesproken als (ji) of [ʒi]bv. Jimmy
w wordt uitgesproken als (double vé)of [dublə ve]
y wordt uitgesproken als (i gerc)of [igrɛk]
z wordt uitgesproken als (zéd) of [zɛd] *Fonetisch alfabet

#### De Franse uitspraak
##### Klinkers en klinkercombinaties

* De lettercombinaties au en eau worden als [oo] uitgesproken.
* De lange a-klank, zoals in kater of vaak, kent men niet in het Frans, behalve vóór een r (in [aar], bijvoorbeeld voir [vwaar], retard [rətaar])
* De é wordt als [ee] uitgesproken (bijvoorbeeld église [eegliez(ə)].
* De è wordt als het eerste deel van de [ij] uitgesproken, of zoals de è in Genève (bijvoorbeeld élève [eelijv(ə)].
* De e wordt op het einde van een woord als [(ə)] uitgesproken (dus soms als [ə], soms helemaal niet. Meestal mag je daarin kiezen; hoe trager en/of verzorgder je spreekt, hoe meer kans dat je de [ə] uitspreekt), bijvoorbeeld élève [eelijv(ə)]. Dit geldt ook voor het einde van een lettergreep, bijvoorbeeld retard [rətaar]. In andere gevallen wordt de e als een kruising van de e (als in bed) en de ij (als in ijsje) uitgesproken, dus zoals in elk van de twee laatste lettergrepen van ons Nederlands (maar uit het Frans afkomstig) bijwoord en effet; in de fonetische weergaven zullen we dit veelal als [e] aangeven. Bijvoorbeeld Gerpinnes [zjerpien]. Een laatste uitzondering vormt de uitspraak van de e in het woord of de lettergreep (-)en(-): Samen met de n wordt hij hier als de eerste lettergreep van de Nederlandse bijwoorden enfin en en effet, beide van Franse herkomst, uitgesproken.
* De ê wordt soms als [ə] (gênant [zjənã]) en soms als [ij] (êtes [ijt]) uitgesproken.
* De eu wordt ofwel als [ø] (zoals in reus) uitgesproken (heureux [ørø]), ofwel als [uu] (zoals in uur) (eu [uu]), ofwel als [œ] (zoals in huis), maar in dit laatste geval alleen in [œr] op het einde van een woord (chauffeur [sjoofœr]).
* De ou en de où worden als [oe] uitgesproken (zoals in Nederlands boer), voorbeelden zijn rouge [roezj] en où [oe].
* De ui spreken we als [wi(e)] uit, bijvoorbeeld huit [wie(t)].
* De oe, voornamelijk voorkomend in Duitse, Alemannische en Luxemburgse leenwoorden en namen, als [ø], bijvoorbeeld Thomas Voeckler [toomã vøklijr].
* De ou, indien als medeklinker gebruikt, wordt [w], zoals in oui [wie].Voor het overige worden vele andere woorden en namen, die in andere talen hun oorsprong vinden, nog anders uitgesproken dan bovenstaande uitspraakregels doen vermoeden.

##### Medeklinkers en medeklinkercombinaties

* Een g wordt nooit uitgesproken zoals in het rasechte Nederlands, maar altijd ofwel zoals in chantage, ofwel zoals in gag.
* Vóór een i, een e of een y wordt een g als [zj] uitgesproken, zoals in chantage, bijvoorbeeld Gedinne [zjədien].
* In de andere gevallen, dus vóór een medeklinker, een a, een o, een u of op het einde van een woord, spreken we de g uit zoals in ons Nederlandse woord garçon, bijvoorbeeld grandeur [grãdœr].
* De h wordt nooit uitgesproken, bijvoorbeeld homard [oomaar], homme [om].
* De ll kent een zeer variabele uitspraak van geval tot geval. Lees aandachtig de fonetische weergave per woord op deze combinatie.
Problemen met het fonetisch schrift? Lees aandachtig de !!!-rubriek hieronder...

### Woordenschat

* a m, [a]: a
* b m, [bee]: b
* le Bangladesh m, [lə bãgladdesj]: Bangladesh
* c m, [see]: c
* d m, [dee]: d
* e m, [ə]: e
* et [ee]: en
* f m, [ef]: f
* g m, [zjee]: g
* h m, [asj]: h
* i m, [ie]: i
* j m, [zjie]: j
* le Japon m, [lə zjappõ]: Japan
* k m, [ka] : k
* l m, [el]: l
* m m, [em]: m
* n m, [en]: n
* le Nigeria m, [lə niezjeerjah]: Nigeria
* o m, [oo]: o
* p m, [pee]: p
* le Pakistan m, [lə pakkistã]: Pakistan
* q m, [kuu]: q
* r m, [er]: r
* la Russie v, [lə ruussie]: Rusland
* s m, [es]: s
* t m, [tee]: t
* u m, [uu]: u
* v m, [vee]: v
* w m, [doebləvee]: w
* x m, [ieks]: x
* y m, [iegrek]: y
* z m, [zijd(ə)]: z

### Uitdrukkingen
# Partie 3: Pronoms personnels 1 (Persoonlijke voornaamwoorden 1)
### Grammatica: De lidwoorden en persoonlijke voornaamwoorden

Dit is het eerste onderdeel dat handelt over de persoonlijke voornaamwoorden. In dit deel worden uitsluitend de voornaamwoorden behandeld die als onderwerp worden gebruikt.
Indien het persoonlijk voornaamwoord dient als onderwerp worden de volgende persoonlijke voornaamwoorden gebruikt:
| Nederlands | Frans |
| ik | je, j' [zjə], [zj] |
| jij, je | tu [tuu] |
| hij, het, er | il [iel] |
| zij, ze | elle [el] |
| men | on [ohh] |
| wij, we | nous [noe] |
| u | vous [voe] |
| jullie | vous [voe] |
| zij, ze m | ils [iel] |
| zij, ze v | elles [el] |
Voorbeelden
Je parle (le) français= Ik spreek Frans
Tu es beau = Jij bent mooi
Il est grand = Hij is groot
Elle est grande = Zij is groot
Nous lisons un livre= Wij lezen een boek
Vous regardez la télévision = Jullie kijken naar de televisie
Ils écoutent la radio = Zij luisteren naar de radio
Elles parlent français = Zij spreken Frans
* Wanneer bij de derde persoon het geslacht onbekend is of het zijn dieren, wordt de mannelijke vorm gebruikt.
* j' wordt gebruikt als je, maar dan alleen vóór een klinker of een niet-aangeblazen h (zie Partie 2).

### Woordenschat

* l'Allemagne v, [lal(ə)manj(ə)]: Duitsland
* l'Egypte v, [leezjiept]: Egypte
* la Russie v, [laaruussie]: Rusland
* la Pologne v, [laapoolonj(ə)]: Polen
* elle [el]: zij, ze, haar
* elles [el]: zij, ze
* il [iel]: hij, het, er
* ils [iel]: zij, ze
* je, j' [zje], [zj]: ik
* le Mexique f, [lah meksiek]: Mexico
* nous [noe]: wij, we, ons
* on [ohh]: men
* les Philippines v, [lij fieliepien]: de Filippijnen
* tu [tuu] : jij, je, gij, ge
* le Viêt Nam [lə vjet nam]: Vietnam
* vous [voe]:u, jullie

### Uitdrukkingen
# Partie 4: Exercices (Oefeningen)

* Voor de eerste les staat er nog geen oefeningenpakket op het programma, omdat er nog te weinig kennis door de cursist is vergaard in de eerste les, om een zinvol type oefening te ontwerpen. We gaan er dan ook vanuit dat u geen problemen hebt met bovenstaande leerstof.

# Partie 5: Outils (Gereedschap)

Dit deel vind je bij elke les.
* Frans/Leçon 1 - Oplossingen
* Frans/Woorden na Leçon 1
* Frans/Woorden na Leçon 1 (NL)
* Frans/Leçon 1 (NL)
* Frans/Uitdrukkingen na Leçon 1
* Frans/Uitdrukkingen na Leçon 1 (NL)
* Frans/Leçon 1: Uitdrukkingen