OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Transmissielijnen/Ferranti-effect

Het Ferranti-effect is het verschijnsel dat in een onbelaste (hoogspannings)verbinding de elektrische spanning aan het einde van de verbinding hoger is dan aan het begin.
De Britse elektrotechnicus Sebastian Ziani de Ferranti ontdekte in 1890 dit effect bij de inbedrijfsname van de elektriciteitscentrale in Deptford, de eerste hoogspanningscentrale die een groot deel van centraal Londen van elektriciteit moest voorzien. Wat Ferranti niet in zijn ontwerp had voorzien was dat de lange transportlijnen (ca. 11 km) een wezenlijk effect hadden op de spanning aan de verbruikerszijde, indien de lijn vrijwel onbelast werd bedreven.

## Verklaring

De (complexe) amplitude $u_{out}\$ van de uitgangsspanning aan het uiteinde van een lijn met lengte $D$ is gelijk aan:
    $u_{out}=u(D)={\tfrac {1}{2}}(u_{0}+i_{0}Z_{0})e^{-j\varphi }+{\tfrac {1}{2}}(u_{0}-i_{0}Z_{0})e^{+j\varphi }$,
waarin
    $\varphi =\omega {\sqrt {LC}}\$ de totale fasedraaiing is.
Er geldt dus:
    ${\frac {u_{out}}{u_{0}}}={\tfrac {1}{2}}(1+{\frac {Z_{0}}{Z_{in}}})e^{-j\varphi }+{\tfrac {1}{2}}(1-{\frac {Z_{0}}{Z_{in}}})e^{+j\varphi }$,
          $={\tfrac {1}{2}}(1+{\frac {Z_{0}}{Z_{in}}})(\cos(\varphi )-j\sin(\varphi ))+{\tfrac {1}{2}}(1-{\frac {Z_{0}}{Z_{in}}})(\cos(\varphi )+j\sin(\varphi ))$,
          $=\cos(\varphi )-j{\frac {Z_{0}}{Z_{in}}}\sin(\varphi )$.
Voor een lijn met open uiteinde is:
    $Z_{in}=Z_{open}={\frac {Z_{0}}{\tanh(\gamma D)}}$,
waarin
    $\gamma =j\omega {\sqrt {LC}}/D$ de voortplantingscoëfficiënt is.
Dus
    ${\frac {Z_{0}}{Z_{in}}}=\tanh(\gamma D)=\tanh(j\varphi )=j\,\tan(\varphi )$,
zodat:
    ${\frac {u_{out}}{u_{0}}}=\cos(\varphi )+\tan(\varphi )\sin(\varphi )={\frac {1}{\cos(\varphi )}}\left(\cos ^{2}(\varphi )+\sin ^{2}(\varphi )\right)$,
          $={\frac {1}{\cos(\varphi )}}\approx {\frac {1}{1-{\tfrac {1}{2}}\omega ^{2}LC}}$.

## Gevolgen

Omdat zowel de zelfinductie als de capaciteit toenemen met de lengte, neemt de spanningsverhoging kwadratisch toe met de lengte van de hoogspanningsverbinding. Vanwege de compacte bouwwijze van grondkabels, met dus hogere capaciteit en zelfinductie, is het Ferranti-effect, zelfs bij relatief korte kabellengtes, hierin veel prominenter aanwezig dan in bovengrondse leidingen.

## Praktijk

Een bepaald type ondergrondse hoogspanningskabel voor 400 kV heeft als kenmerken:
* een gedistribueerde zelfinductie van 0,6 μH/m
* een gedistribueerde capaciteit van 0,2 nF/m
* een karakteristieke impedantie van 50 Ω
De onderstaande tabel geeft voor een aantal lengtes de toename van de spanning als gevolg van het Ferranti-effect voor de onbelaste lijn bij een frequentie van 50 Hz.
    lengte (km) toename 10 0,06 % 20 0,24 % 50 1,5 % 100 6,2 %
Deze pagina komt nog niet voor in de "Draaipagina2/Naam boek"-pagina;
plaats de pagina (met de juiste syntax) op die pagina om deze sjabloon te doen werken
# Transmissielijnen/Impedantietransformatie

We hebben gezien dat een lijn die belast is met een bepaalde impedantie, aan het begin vervangen kan worden door zijn ingangsimpedantie. De belasting aan het einde van de lijn wordt als het ware getransformeerd naar de ingangsimpedantie aan het begin. De vervangingsimpedantie is ook de getransformeerde van de impedantie die hij vervangt. Soms wordt deze mogelijkheid om met een transmissielijn een impedantie te transformeren ook direct toegepast (zie stub).

## Voorbeeld

We bepalen de lengte L van een verliesvrije lijn zo, dat de ingangsimpedantie zuiver ohms is. De karakteristieke impedantie is 50Ω en de gedistribueerde capaciteit c = 10pF/m. De lijn is aangesloten op een bron met cirkelfrequentie ω = 100MHz en belast met een parallelkring bestaande uit een capaciteit C$_L$ van 1,2nF, een inductantie L$_L$ van 0,5µH en een weerstand R$_L$ van 10Ω. De relatieve belastingsimpedantie is dus:
    $\,z_{L}={\frac {Z_{L}}{Z_{0}}}={\frac {1}{Z_{0}(j\omega C_{L}+{\frac {1}{j\omega L_{L}}}+{\frac {1}{R_{L}}})}}={\frac {1}{6j+{\frac {1}{j}}+5}}={\frac {1}{5-5j}}=0{,}1+0{,}1j.$
Voor een verliesvrije lijn is
    $\,Z_{0}={\sqrt {\frac {l}{c}}}$,
zodat de voortplantingscoëfficiënt is:
    $\,\gamma =j\beta =j\omega {\sqrt {lc}}=j\omega Z_{0}c=0{,}05j$.
De ingangsimpedantie is:
    $z_{in}={\frac {z_{L}+\tanh(\gamma L)}{1+z_{L}\tanh(\gamma L)}}={\frac {0{,}1+0{,}1j+\tanh(0{,}05jL)}{1+(0{,}1+0{,}1j)\tanh(0{,}05jL)}}$.
Deze is zuiver ohms als het imaginaire deel 0 is. Voor het gemak stellen we
    $\,t=\tan(\beta L)=\tan(0{,}05L)$,
dan is dus:
    $0=\operatorname {Im} (z_{in})=\operatorname {Im} \left({\frac {0{,}1+0{,}1j-tj}{1-(0{,}1+0{,}1j)tj}}\right)=\operatorname {Im} \left({\frac {0{,}1+(0{,}1-t)j}{1+0{,}1t-0{,}1jt}}\right)$.
zodat
    $\,0=\operatorname {Im} ((0{,}1+(0{,}1-t)j)(1+0{,}1t+0{,}1jt))=0{,}1+0{,}98t-0{,}1t^{2}$,
met oplossingen:
    $\,t_{1}=-0{,}101,\ t_{2}=9{,}901$.
M.b.v. t$_2$ vinden we:
    $\,L={\frac {1}{0{,}05}}\arctan(t_{2})=29{,}40m$.

### Met Smith-kaart

De bovenstaande berekening kan gedeeltelijk vervangen worden door het gebruik van een Smith-kaart.
In de Smith-kaart van figuur 4 is de relatieve impedantie $z_{L}=0{,}1+0{,}1j$ uitgezet. Voor de bijbehorende reflectiecoëfficiënt lezen we een argument af van ca. 168°. Door terugdraaien over deze hoek ontstaat een reële reflectiecoëfficiënt en dus ook een reële impedantie. Over de gevraagde (minimale) lengte van de lijn moet dus een fasedraaiing van 168/2 = 84° plaatsvinden. De fasedraaiingscoëfficiënt is boven berekend: β = 0,05, dus:
    $\,L\approx {\frac {1}{0{,}05}}{\frac {84}{180}}\pi =29{,}3m$.
# Transmissielijnen/Randvoorwaarden

De coëfficiënten A en B in de oplossingen van de telegraafvergelijkingen kunnen we bepalen aan de hand van de randvoorwaarden.
    $\,u(0)=u_{0}$,
    $\,{\frac {u(L)}{v(L)}}=z_{L}={\frac {Z_{L}}{Z_{0}}}$.
Daaruit leiden we af:
    $\,A+B=u_{0}$
en
    $\,Ae^{-\gamma L}+Be^{+\gamma L}=z_{L}(Ae^{-\gamma L}-Be^{+\gamma L})$,
waarmee de verhouding van B en A, die we met Γ$_0$, de later te bespreken reflectiecoëfficiënt aan het begin van de lijn, aanduiden, vastligt:
    $\,{\frac {B}{A}}=\Gamma _{0}={\frac {z_{L}-1}{z_{L}+1}}e^{-2\gamma L}$.
Daaruit volgt:
    $\,A={\frac {1}{1+\Gamma _{0}}}u_{0}$
en
    $\,B={\frac {\Gamma _{0}}{1+\Gamma _{0}}}u_{0}$.
We kunnen A en B ook uitdrukken in u$_0$ en v$_0$, de waarden van u en v aan het begin van de lijn. Er geldt:
    $v_{0}=u_{0}{\frac {(z_{L}+1)e^{+\gamma L}-(z_{L}-1)e^{-\gamma L}}{(z_{L}+1)e^{+\gamma L}+(z_{L}-1)e^{-\gamma L}}}=u_{0}{\frac {z_{L}+\tanh(\gamma L)}{1+z_{L}\tanh(\gamma L)}}$
Dan is:
    $\,A+B=u_{0}$
en
    $\,A-B=v_{0}$,
zodat:
    $A={\tfrac {1}{2}}(u_{0}+v_{0})$
en
    $B={\tfrac {1}{2}}(u_{0}-v_{0})$.
De spanning en de stroom zijn dus:
    $u(x)={\tfrac {1}{2}}(u_{0}+v_{0})e^{-\gamma x}+{\tfrac {1}{2}}(u_{0}-v_{0})e^{+\gamma x}=u_{0}\cosh(\gamma x)-v_{0}\sinh(\gamma x)$
en
    $v(x)={\tfrac {1}{2}}(u_{0}+v_{0})e^{-\gamma x}-{\tfrac {1}{2}}(u_{0}-v_{0})e^{+\gamma x}=v_{0}\cosh(\gamma x)-u_{0}\sinh(\gamma x)$.

### Verliesvrije lijn

Voor een verliesvrije lijn is $r=0$ en $g=0$, dus is:
    $\gamma =j\beta =j\omega {\sqrt {lc}}$.
De spanning en de stroom zijn dan:
    $u(x)=u_{0}\cosh(j\beta x)-v_{0}\sinh(j\beta x)=u_{0}\cos(\beta x)+j\,v_{0}\sin(\beta x)$
    $u(x)/u_{0}=\cos(\beta x)+j{\frac {v_{0}}{u_{0}}}\sin(\beta x)=\cos(\beta x)+j{\frac {1}{z_{in}}}\sin(\beta x)$
en analoog
    $v(x)=v_{0}\cos(\beta x)+j\,u_{0}\sin(\beta x)$.
# Transmissielijnen/Inschakelverschijnselen

De theorie van de voorgaande hoofdstukken gaat steeds uit van de stationaire toestand. Na het inschakelen zal het in veel gevallen enige tijd duren voordat deze stationaire toestand min of meer bereikt is. Dit hoofdstuk gaat over de verschijnselen voorafgaand aan de staionaire toestand.
Bij het inschakelen wordt de spanning op het begin van de transmissielijn gezet. Er plant zich langs de lijn een golf voort, als het ware nog onwetend van wat er komen gaat. Aan het einde van de lijn aangekomen stuit de golf op de belasting. Bij een lijn die karakteristiek is afgesloten, vindt er geen reflectie plaats, en is de stationaire toestand bereikt. Een lijn die karakteristiek is afgesloten, gedraagt zich dus net als een oneindig lange lijn.
Is de lijn niet karakteristiek afgesloten, dan wordt althans een deel van de golf gereflecteerd. De gereflecteerde golf plant zich in tegengestelde richting van het einde van de lijn naar het begin voort, en interfereert daarbij met de heengaande golf. Bij het begin aangekomen vindt mogelijk opnieuw reflectie plaats, nu aan de bron. Er zijn nu twee heengaande golven en een teruggaande. Dit gaat zo voort tot een min of meer stationaire toestand is bereikt.
# Transmissielijnen/Reflectie

De gereflecteerde golf is het gevolg van reflectie van de heengaande golf aan het uiteinde van de lijn. We noemen de verhouding van gereflecteerde en heengaande golf de reflectiecoëfficiënt Γ:
    $\,\Gamma ={\frac {u^{-}(L)}{u^{+}(L)}}={\frac {z_{L}-1}{z_{L}+1}}={\frac {Z_{L}-Z_{0}}{Z_{L}+Z_{0}}}$.
We definiëren ook voor elk ander punt van de lijn de reflectiecoëfficiënt:
    $\,\Gamma (x)={\frac {u^{-}(x)}{u^{+}(x)}}={\frac {z_{L}-1}{z_{L}+1}}e^{-2\gamma (L-x)}={\frac {Z_{L}-Z_{0}}{Z_{L}+Z_{0}}}e^{-2\gamma (L-x)}$.
Er geldt dus:
    $\,\Gamma (x)=\Gamma e^{-2\gamma (L-x)}$.
Merk op dat de eerder genoemde reflectiecoëfficiënt Γ$_0$ inderdaad gelijk is aan Γ(0), de reflectiecoëfficiënt aan het begin van de lijn.
Uit de formule voor Γ zien we dat voor verliesvrije lijnen geldt:
Als $Z_{L}<Z_{0}$, is $\Gamma <0$, zodat er geen fasesprong is.
Als $Z_{L}=Z_{0}$, is $\Gamma =0$, zodat er geen reflectie plaatsvindt.
Als $Z_{L}>Z_{0}$, is $\Gamma >0$, zodat er een fasesprong is van π.
Als er geen reflectie plaatsvindt, zeggen we dat de lijn aangepast afgesloten is.
Vanwege de analogie tussen u en v, kunnen we ook een reflectiecoëfficiënt voor de "stroom" v, definiëren. Dit levert soortgelijke formules op als voor de spanning. De admittanties spelen daarin de rol die de impedanties bij de spanning hebben.
# Transmissielijnen/Ingangsimpedantie

De bron "ziet" de transmissielijn als een impedantie die we aangeven met ingangsimpedantie $Z_{in}=Z(0)$ (niet te verwarren met de karakteristieke impedantie $Z_{0}$). In berekeningen kan de lijn vervangen worden door z'n ingangsimpedantie.
De ingangsimpedantie is gedefinieerd als:
    $Z_{in}=Z(0)={\frac {u(0)}{i(0)}}$.
Relatief ten opzichte van de karakteristieke impedantie:
    $z_{in}={\frac {Z_{in}}{Z_{0}}}={\frac {u(0)}{v(0)}}={\frac {(z_{L}+1)e^{+\gamma L}+(z_{L}-1)e^{-\gamma L}}{(z_{L}+1)e^{+\gamma L}-(z_{L}-1)e^{-\gamma L}}}={\frac {z_{L}+\tanh(\gamma L)}{1+z_{L}\tanh(\gamma L)}}$
# Transmissielijnen/Inleiding

Met een transmissielijn wordt in het algemeen een verbinding aangeduid voor het overbrengen van energie of hoogfrequente elektrische signalen.
Zodra de lengte van een elektrische verbinding groot is in vergelijking met de golflengte van het over te brengen signaal (vuistregel: groter dan een tiende van de golflengte), ontstaat tussen beide zijden van de verbinding een niet te verwaarlozen faseverschil, waarmee in het ontwerp rekening dient te worden gehouden.
Gangbare transmissielijnen zijn coax-kabels, lintlijnen al dan niet getwist en golfpijpen. Voor een goede werking moeten ze verliesarm zijn en zodanig geschakeld dat het signaal of de energie optimaal wordt overgedragen. Wij behandelen transmissielijnen in de vorm van coax-kabels en lintlijnen. Zulke lijnen hebben over hun lengte een homogene structuur en bestaan uit twee geleiders op gelijke afstand van elkaar, met tussen de geleiders een diëlektricum (eventueel gewoon lucht).
In dit boek wordt veel gesproken over impedantie. Impedantie is de verhouding tussen de spanning en de stroom op een transmissielijn. Impedantie heeft dezelfde dimensie als elektrische weerstand en wordt dus ook gemeten in de eenheid ohm. De impedantie van een lijn is in het algemeen een complexe grootheid, waarvan het reële deel als elektrische weerstand beschouwd kan worden. Zie voor meer informatie
# Transmissielijnen/Karakteristieke impedantie

Een belangrijke parameter van een transmissielijn is de karakteristieke impedantie:
    $Z_{0}={\sqrt {\frac {r+j\omega l}{g+j\omega c}}}.$
Het is de impedantie van een oneindig lange lijn, zoals we als volgt kunnen zien. De impedantie aan het begin van een lijn, de ingangsimpedantie, is:
    $Z_{in}=Z_{0}{\frac {1+\Gamma _{L}e^{-2\gamma L}}{1-\Gamma _{L}e^{-2\gamma L}}}.$
Aangezien het reële deel α van de voortplantingscoefficient γ positief is, zal voor een oneindige lange lijn gelden:
    $Z_{in}=\lim _{L\to \infty }Z_{0}{\frac {1+\Gamma _{L}e^{-2\gamma L}}{1-\Gamma _{L}e^{-2\gamma L}}}=Z_{0}.$
Nu zal men meestal niet aan een oneindig lange lijn meten. Er blijken echter twee eenvoudige metingen aan een lijn mogelijk te zijn om de karakteristieke impedantie te kunnen bepalen.

### Kortgesloten lijn

Een lijn die aan het einde is kortgesloten, dus met:
    $z_{L}=0,$
zal een ingangsimpedantie hebben van:
    $Z_{kort}=Z_{0}{\frac {z_{L}+\tanh(\gamma L)}{1+z_{L}\tanh(\gamma L)}}=Z_{0}\tanh(\gamma L).$

### Open lijn

Is de lijn aan het uiteinde open, dwz. onbelast, dus met:
    $z_{L}=\infty ,$
dan zal de ingangsimpedantie gelijk zijn aan:
    $Z_{open}=Z_{0}{\frac {z_{L}+\tanh(\gamma L)}{1+z_{L}\tanh(\gamma L)}}={\frac {Z_{0}}{\tanh(\gamma L)}}.$
We kunnen de karakteristieke impedantie dus via twee eenvoudige metingen, berekenen als:
    $Z_{0}={\sqrt {Z_{kort}Z_{open}}}.$

### Kwart-lambdalijn

Een speciaal geval is ook de zgn. kwart-lambdalijn, een verliesvrije transmissielijn met een lengte gelijk aan een kwart van de golflengte van het signaal. Aangezien:
    $\beta \lambda _{lijn}=2\pi ,$
geldt:
    $\cosh(\gamma L)=\cosh \left(j\beta {\frac {\lambda }{4}}\right)=\cos \left({\frac {\pi }{2}}\right)=0,$
zodat:
    $z_{in}={\frac {z_{L}+\tanh(\gamma {\frac {\lambda }{4}})}{1+z_{L}\tanh(\gamma {\frac {\lambda }{4}})}}={\frac {1}{z_{L}}}.$

### Half-lambdalijn

Een ander speciaal geval is de zgn. half-lambdalijn, een verliesvrije transmissielijn met een lengte gelijk aan de helft van de golflengte van het signaal. Aangezien:
    $\beta \lambda _{lijn}=2\pi ,$
geldt:
    $\sinh(\gamma L)=\sinh(j\beta {\frac {\lambda }{2}})=-j\sin(\pi )=0,$
zodat:
    $z_{in}={\frac {z_{L}+\tanh(\gamma {\frac {\lambda }{2}})}{1+z_{L}\tanh(\gamma {\frac {\lambda }{2}})}}=z_{L}.$
# Amerikaanse literatuur/20e eeuw Dichters van het modernisme

De uiteindelijke totstandkoming van een echte inheemse Engelstalige poëzie in de Verenigde Staten was het werk van twee 19e-eeuwse dichters: Walt Whitman (1819-1892) en Emily Dickinson (1830-1886). Met hen brak de Amerikaanse poezie los van het Engelse formalisme en kreeg zo een eigen gezicht. De directe toespraken van Whitman in het vrije vers en de aforistische en ironische stijl van Dickinson zouden de Amerikaanse poëzie van de 20$^e$ eeuw diepgaand beinvloeden. Dit nieuwe idioom, gecombineerd met de studie van de 19e-eeuwse Franse poëzie, vormde de basis voor de 20e-eeuwse Engelstalige modernistische poezie. De leidende figuren in die tijd waren Ezra Pound (1885 - 1972) en T.S. Eliot (1888-1965), met hun afwijzing van de traditionele (victoriaanse) poëtische vorm en meter. Beiden stuurden de Amerikaanse poëzie in de richting van een grotere compactheid, moeilijkheid en gelaagdheid, met de nadruk op technieken zoals fragmentatie, weglating en toespeling. Ezra Pound, in het bijzonder, zou de Amerikaanse poëzie openstellen voor diverse invloeden, met inbegrip van de traditionele poëzie van China en Japan.
Talrijke andere dichters leverden belangrijke bijdragen in deze voor de poëzie revolutionaire tijd, onder meer: Gertrude Stein (1874-1946), Wallace Stevens (1879-1955), William Carlos Williams (1883-1963), Hilda Doolittle (HD) (1886-1961), Marianne Moore (1887-1972), E.E. Cummings (1894-1962) en Hart Crane (1899-1932).
Andere dichters uit deze periode, zoals Archibald MacLeish (1892-1982), experimenteerden met modernistische technieken, maar werden ook aangetrokken tot de meer traditionele vormen van schrijven. Weer anderen, zoals Robinson Jeffers (1887-1962), maakten in hun gedichten gebruik van de modernistische vrijheid, terwijl ze zich toch afzijdig hielden van modernistische groeperingen en programma's.
De modernistische fakkel werd in de jaren 1930 overgenomen door een groep dichters die bekendstaat als de objectivisten. Deze omvatten Louis Zukofsky (1904-1978), Charles Reznikoff (1894-1976), George Oppen (1908-1984), Carl Rakosi (1903-2004), en later ook Lorine Niedecker (1903-1970). Kenneth Rexroth, die werd opgenomen in de Objectivist Anthology, was samen met Madeline Gleason (1909-1973), een voorloper van de San Francisco Renaissance. Veel van de objectivisten kwamen uit stedelijke gemeenschappen van nieuwe immigranten, die vanuit hun taal en achtergrond een verrijkende invloed hadden op de Amerikaanse poëzie.
# Amerikaanse literatuur
## Woord vooraf

Dit wikibook is een ontdekkingstocht door de Amerikaanse literatuur, en die is zo rijk en uitgebreid dat je als lezer nog elke dag een nieuwe schrijver of een nieuw boek ontdekt. Kortom, het blijft ongewoon boeiend, zelfs al besef je waarschijnlijk al snel dat je in geen mensenleven al die interessante boeken kunt lezen. Bij elke literatuurstudie mag niet uit het oog verloren worden dat het in de eerste plaats om het lezen zelf gaat. Je kunt nog zoveel studies verslinden als je wilt, het echte plezier zit hem in het lezen. Knip, de lamp aan, met een hoekje in een boekje. Je hebt met Amerikaanse literatuur een enorme keuze. Vandaar dat het mogelijk interessant is om op den duur toch wat meer te weten te komen over de geschiedenis van die literatuur van de Nieuwe Wereld en te lezen hoe het allemaal geëvolueerd is.

## Nog vragen of suggesties?

Heb je opmerkingen of voorstellen over de uitwerking van "Amerikaanse literatuur", neem dan contact op met de hoofdauteurs van dit wikibook.
# Amerikaanse literatuur/18e-eeuws toneel

De puriteinse overtuigingen van de kolonisten in Noord-Amerika verhinderden de ontwikkeling van het theater tot in de vroege 18e eeuw. Toen een aantal Engelse acteurs in het zuiden aankwamen en stukken opvoerden op verschillende locaties betekende dit het echte begin van het Amerikaans theater. De toneelstukken die in deze periode opgevoerd werden, waren echter niet veel meer dan matige adaptaties van Engelse succesvoorstellingen.
The Prince of Parthia door Thomas Godfrey was het eerste door een Amerikaan geschreven toneelstuk dat in de Verenigde Staten op 24 april 1767 werd opgevoerd door een professionele bezetting van acteurs. De publicatie dateert van 1765. Van 1774 tot 1782 was het opvoeren van toneelstukken in de VS echter helemaal verboden door het Continental Congress, vanwege het "frivole" karakter. In New York vond op 16 april 1787 met The Contrast door Royall Tyler de opvoering van de eerste Amerikaanse komedie door beroepsacteurs plaats. Geïnspireerd door het succes van The Contrast schreef William Dunlap zijn eerste komedie, The Father, die op 7 september 1789 in New York werd opgevoerd. In totaal schreef hij een vijftigtal toneelstukken, die meestal succesvol waren.
# Amerikaanse literatuur/19e-eeuwse poëzie

Walt Whitmans magnum opus Leaves of Grass betekende een vernieuwing in de poëzie door de vrij vloeiende versregels van onregelmatige lengte en de verering van een sterke lichamelijkheid en verbondenheid met de natuur. D.H. Lawrence zou over hem zeggen (geparafraseerd): "Whitman was de eerste die het oude morele concept verbrak van een superieure ziel die 'boven' het lichaam stond." In tegenstelling daarmee is Emily Dickinsons (1830-1886) poëzie conventioneler maar zeer geestig, doorwrocht en psychologisch sterk. Veel van haar poëzie gaat over de dood, maar met een vreemde wending, zoals haar bekende gedicht Because I could not stop for Death (Omdat ik geen tijd had om de Dood op te wachten).
Een groep dichters uit New England die bekend werd als de Fireside Poets was in eigen land, en zelfs daarbuiten, even populair als Alfred Tennyson en andere Britse dichters uit die tijd: Henry Wadsworth Longfellow, William Cullen Bryant, John Greenleaf Whittier, James Russell Lowell en Oliver Wendell Holmes, Sr. maakten deel uit van deze groep. Longfellow was de bekendste van de Fireside Poets. Zijn poëtische vertellingen droegen bij tot het creëren van een nationaal-historische mythe, die kleurrijke aspecten van het Amerikaanse verleden romantiseerde. Zo handelt Evangeline (1847) over twee geliefden die gescheiden worden tijdens de Franse en Indiaanse Oorlog (1754-1763), en is zijn epische gedicht The Song of Hiawatha (1855) een fictief relaas over een grote indianenleider.

## De Fireside Poets

De Fireside Poets (ook bekend als the Schoolroom of Household Poets) is de naam waarmee naar een groep van 19e-eeuwse Amerikaanse dichters uit New England wordt verwezen. Tot deze groep worden Henry Wadsworth Longfellow, William Cullen Bryant, John Greenleaf Whittier, James Russell Lowell en Oliver Wendell Holmes, Sr. gerekend.
De Fireside Poets waren de eerste Amerikaanse dichters die zowel in de VS als in Groot-Brittannië in populariteit konden wedijveren met de Britse dichters. Hun gedichten zijn eerder victoriaans dan romantisch te noemen, en soms overdreven sentimenteel of moraliserend van toon. Zij schreven niet voor andere dichters maar voor het gewone volk, en wilden dat hun verhalen door gezinnen werden gelezen en verteld. Kenmerkend voor deze groep 'huiselijke dichters' is de naleving van poëtische conventies zoals standaard dichtvormen, regelmatig metrum en rijmende coupletten. Dit maakte hun werk bijzonder geschikt voor memoriseren en reciteren op school en thuis, waar het een bron van vermaak was voor families die zich voor die gelegenheid rond de haard ("fireside") verzamelden. Ze behandelden onderwerpen uit het huiselijk leven, de mythologie, en de politiek van de Verenigde Staten, waar enkele van deze dichters ook actief bij betrokken waren.
* Bryant
* Holmes
* Longfellow
* Lowell
* Whittier
# Amerikaanse literatuur/20e eeuw Literatuur tijdens de depressie

* Black Tuesday
* New York City, 29 oktober 1929
* De beurs is ineengestort en deze dinsdag is de zwartste uit de geschiedenis van Wall Street. Totaal verlies, totale ommekeer, massale verpaupering van talloze speculanten. Zenuwachtige transacties met aandelen om de markt te stabiliseren leiden tot niets. Er volgt een 'selling storm' (de ergste van de drie sinds de vorige 'Black Thursday) waarop alle beleggers overhaast hun aandelen te koop aanbieden. Een rampscenario. Alleen al op deze dinsdag wordt het verlies op de New York Stock Exchange op 9 miljard dollar geraamd. De volgende dagen en weken rijden ziekenwagens af en aan naar hoge buildings waar radeloze investeerders uit het raam springen om zelfmoord te plegen. De sputterende Amerikaanse economie veroorzaakt massale werkloosheid. De 'Great Depression' die hier begon zou verwoestende effecten hebben in praktisch elk land, zowel voor rijk als arm.
* De menigte verzamelt zich aan de Beurs na de crash in Wall Street, 1929

## De Grote Depressie

Tijdens de Grote Depressie van de jaren 1930 werd de literatuur sociaal geëngageerder en directer. John Steinbeck (1902-1968) werd geboren in Salinas in Californië, waar veel van zijn verhalen zich ook afspelen. Zijn stijl was eenvoudig en suggestief. Hij schreef vaak over armen, arbeiders en hun strijd om een fatsoenlijk en eerlijk leven te leiden. The Grapes of Wrath ('De druiven der gramschap'), over de arme familie Joad die van Oklahoma naar Californië trekt op zoek naar een beter bestaan, wordt beschouwd als zijn meesterwerk. Andere populaire romans waren Tortilla Flat, Of Mice and Men, Cannery Row en East of Eden. Hij kreeg de Nobelprijs voor de Literatuur in 1962. Andere schrijvers van de proletarische school waren Nathanael West, Olive Tilford Dargan, Tom Kromer en Robert Cantwell.

## Henry Miller

Henry Miller neemt van een unieke plaats in in de Amerikaanse literatuur van de jaren 1930. Zijn semi-autobiografische romans, geschreven en gepubliceerd in Parijs, mochten niet in de Verenigde Staten verkocht worden. Zijn belangrijkste werken, Tropic of Cancer en Black Spring die pas vanaf 1962 voor Amerikaanse verkoop werden toegelaten, oefenden door de thema's en de stilistische vernieuwingen een grote invloed uit op volgende generaties Amerikaanse schrijvers.