OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Personenzorg I/Boekdeel I/Voorwoord

Mensen hebben mensen nodig. Dat begint bij de geboorte en blijft zo tot de laatste dagen van het leven. Toch zijn er momenten dat je meer afhankelijk bent van de zorgen van anderen. Op zulke momenten staan er mensen klaar om te helpen. Soms zijn het familie of vrienden, soms zijn het professionele hulpverleners.
Professionele hulpverleners zijn mensen die ervoor gekozen hebben om van mensen helpen hun beroep te maken. Nu je kiest voor de opleiding tot verzorgende, word ook jij opgeleid tot professionele hulpverlener.
In de cursus verzorging leer je om op een professionele manier te zorgen voor kinderen en bejaarden die niet (meer) volledig voor zichzelf kunnen zorgen.
Je doet kennis op over waarom kinderen en bejaarden zorgbehoevend zijn en hoe jij als verzorgende op een correcte en veilige manier de nodige zorgen kan toedienen.
De cursus is van toepassing op zowel kinder- als bejaardenzorg. Er wordt van je verwacht dat je inzicht verwerft in het psychisch, fysiek en sociaal welzijn van zowel het kind als de bejaarde. Deze cursus behandelt de theoretische kennis die je nodig hebt als verzorgende. De praktijk zal je de technieken aanleren die je nodig hebt voor het latere werkveld en dus ook voor de stages die vanaf dit jaar zullen aanvangen.
Bij het begin van elk hoofdstuk wordt kort toegelicht welk inzicht van jou verwacht wordt. Achteraan elk hoofdstuk vind je bovendien ook een korte samenvatting van de hoofdpunten.
In de cursus verzorging wordt van je verwacht dat
* je de nodige theoretische kennis opdoet en hierin inzicht verwerft
* je de technieken van het zorgend handelen onder de knie krijgt en veilig kan uitvoeren
* je een correcte attitude aanleert waarbij de zorgvrager en diens behoeften steeds centraal staan
Veel succes in je groei naar professioneel verzorgende!
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde marjolein

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Wilde marjolein wordt ook oregano genoemd.
| Alle families? | Familie: Lipbloemen (Lamiaceae) Geslacht: Marjolein Soort: Origanum vulgare |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | De plant kan zich door middel van enigsins verhoutte uitlopers sterk vermeerderen. |
| Stengel/Tak: | Houtig. Behaarde, rechtopstaande, vierkante, vertakte stengel. De zijtakken zijn meestal roodachtig aangelopen. |
| Blad: | De afwisselend staande, behaarde, eironde tot langwerpige bladeren zijn gaafrandig of hebben een gekartelde bladrand en meestal een spitse top. De bladeren zijn 25 - 40 mm lang en 4 - 30 mm breed. De bladsteel is 2 - 7 mm lang. Op de onderkant van het blad zitten klieren. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot september. Roze, zelden witte, tweeslachtige, zygomorfe bloemen, die in schermvormige pluimen staan. De vijftallige bloemkroon heeft een duidelijk tweelippige bovenlip en een drielippige onderlip. De kroonbuis is 4 - 6 mm lang. De vijf, donkergroene vaak met een paarse verkleuring, ongeveer 3 mm lange kelkbladen zijn vergroeid. De kelk heeft vijf tanden en is duidelijk korter dan de bloemkroon. De eironde tot elliptische schutbladen zijn donkerpaars, maar bij de witbloeiende planten groen. De vier meeldraden, waarvan er twee lang en twee kort zijn, liggen niet tegen de onderlip aan. De twee lange meeldraden steken buiten de kroonbuis. De twee vruchtbladen bestaan door een valse tussenwand uit vier hokjes en hebben een bovenstandig vruchtbeginsel met een lange stijl, die in twee stempels eindigt. |
| Vrucht: | De vierdelige splitvrucht bevat vier, gladde, 1 mm lange, langovale, bruine nootjes. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Matig voedselrijk. Kalkgrond. Zon Water ○ ≁ |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor bijen, vlinders en veel andere insecten. |
| Gebruik: | De wilde marjolein heeft een kruidige, licht zoete smaak. Het is ook een sterk geurend kruid. Het is een van de belangrijkste bestanddelen van pizzakruiden. Het blad kan vers of gedroogd worden gebruikt. |
| Recepten: | Recepten vind je in het Kookboek. |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij ontsmetting. De etherische olie van wilde marjolein (oregano) is rijk aan carvacrol, waardoor de olie antiseptische eigenschappen heeft. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde marjolein? |
| Maan(d) | Werk | LT | VW | PA | RA |
| 4-5 | Zie zaaitijd. In april onder glas zaaien. | 1 | | | |
| 6 | Zie (uit)planten. Zaaigoed overplanten. | | | 40 | 40 |
| ? | | | Z | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde gagel

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Gagel (Myricaceae) Geslacht: Myrica Soort: Myrica gale |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Blad: | De 2,5-4 cm lange bladeren zijn omgekeerd eirond-lancetvormig en aan de top getand. Op de onderzijde van de bladeren zitten harspuntjes met harsklieren. Deze klieren produceren etherische olie met α-pineen, δ- en γ-cadineen en limoneen. De bladeren smaken bitter. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April en mei. De goudkleurige katjes verschijnen voor de bladeren aan de twijgen die daarna niet meer doorgroeien. De struik is veelal tweehuizig. Meestal komen op een struik mannelijke of vrouwelijke katjes voor, waarbij eenzelfde specimen van geslacht kan wisselen en in het ene jaar vrouwelijke en in een ander jaar mannelijke katjes kan dragen. De mannelijke katjes zijn langwerpig, de vrouwelijke meer gedrongen. De schubben (schutbladen) van de vrouwelijke bloemen vallen niet af en zijn met de vruchten vergroeid. |
| Vrucht: | De vrucht is een afgeplatte, drietoppige steenvrucht en heeft geen waslaag, in tegenstelling tot de vrucht van de wasgagel (Myrica caroliniensis). |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 60-150 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Zure, venige grond. Zon Water ● ≈ |
| Gebruik: | De plant werd toegepast bij het leerlooien en gebruikte men de gele vrouwelijke bloemknoppen als verfstof. Gagel was in de middeleeuwen vanwege de bitterstof in de bladeren een der hoofdbestanddelen van gruut, het kruidenmengsel dat bier moest helpen langer houdbaar te maken voordat hopbellen daarvoor algemeen toegepast werden. In België wordt gagel toegevoegd aan het biologische bier Gageleer. De twijgen van de struik worden in Denemarken gebruikt bij het bereiden van de gageljenever (porsesnaps). |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij kiespijn. De struik werd vroeger beschouwd als medicinale plant of als toverplant, ze vond bijvoorbeeld toepassing bij kiespijn. Hij is ook insectenwerend. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde gagel? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde gladiool

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De plant komt vooral voor in rotsvelden, maquis en open bossen.
| Alle families? | Familie: Lissen (Iridaceae) Geslacht: Gladiolus Soort: Gladiolus illyricus |
| Blad: | De bladeren zijn lancetvormig, 10-40 cm lang en 4-10 mm breed. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April tot in juni. De bloemen groeien met drie tot tien stuks in aren. De bloemen staan over het algemeen naar een kant. De bloemen hebben twee schutbladeren. Ze hebben een gebogen, 1-1,5 cm lange bloembuis. De kroonslippen zijn rozerood, 2-4 cm lang en ongelijk van lengte. De bloem bevat in het midden opvallende, rozerode meeldraden. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 20-60 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde gladiool? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde kamperfoelie

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Een bladverliezende klimplant. Hoewel de plant niet parasiteert, 'wurgt' de plant wel zijn drager doordat deze zijn gewicht moet dragen en minder bladruimte en licht heeft.
| Alle families? | Familie: Kamperfoelie (Caprifoliaceae) Geslacht: Kamperfoelie Soort: Lonicera periclymenum |
| Stengel/Tak: | Heeft rechtswindende of kruipende, houtige stengels. |
| Blad: | De 4-6 cm lange en 2-5 cm brede, gaafrandige, groene bladeren zijn spits-eirond. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot september. De roomwitte, 3-5 cm grote bloemen zijn in eindstandige trossen gegroepeerd, tweelippig, later wordt de kleur iets donkerder en neigt naar geel. De bloemen hebben een aangename geur. |
| Vrucht: | De rode vruchten zijn enigszins giftig. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 200-1000 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: In bossen, heggen en kreupelhout. Zon ◔ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: planten die voorkomen als kensoort voor het onderverbond (Circaeo-Alnenion) van het verbond van els en gewone vogelkers (Alno-padion). |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij borstkwalen en urineweginfecties. In de tijd van het Romeinse Rijk werd de plant doorvoor gebruikt. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde kamperfoelie? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde haver

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde haver? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde lijsterbes

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Zeer winterharde boom. De boom wordt lijsterbes genoemd omdat lijsters en andere vogels dol op de bessen zijn. De plant zorgt namelijk voor een goede voedselvoorziening voor vogels vanwege de lange periode met bessen. Verder trekken de bloemen in de zomer veel insecten en vooral veel wespen aan, die op het menu staan van veel vinken. Bovendien is de lijsterbes een zeer geschikte plek voor vogels om te broeden vanwege de dichte boomstructuur.
| Alle families? | Familie: Rozen (Rosaceae) Geslacht: Lijsterbes Soort: Sorbus aucuparia |
| Blad: | De samengestelde, onevengeveerde bladeren zijn veervormig met negen tot zeventien blaadjes, die 2-6 cm lang zijn. De blaadjes (5-7 bij 1-1,5 cm groot) zijn ovaal tot langwerpig en staan in 6-8 paren. De blaadjes hebben, behalve bij het onderste stukje, scherp gezaagde bladrand en hebben een spitse top. De bladkleur is bovenaan dof groen, terwijl de onderkant grijsgroen is. In de herfst kleuren de bladeren geeloranje tot rood. |
| Groenblijvend. | Deze plant is groenblijvend en/of winterhard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei en juni. 0,8-1 cm grote, crèmewitte bloemen in veelbloemige tuilen die sterk geuren. |
| Vrucht: | Draagt als de vruchten rijp zijn ronde, 0,6-1 cm grote, oranjerode, bolvormig vruchten. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 2000 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Geen specifieke eisen. |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Gewassen uit de kensoort voor het zomereik-verbond (Quercion roboris). |
| Gebruik: | Het hout van de lijsterbes is tamelijk hard, buigzaam en elastisch, maar gaat vrij snel kapot. Het is bruikbaar voor draai- en snijwerk, vaten, vezelplaten. Schors en loof bevatten een hoog gehalte aan looizuur. Specifiek voor houtproductie hebben ze over het algemeen te kleine afmetingen of komen ze in te geringe aantallen voor. Van rijpe lijsterbessen kan jam gemaakt worden. Deze is bitter maar bevat veel vitamine C. |
| Vitamine(s) en mineralen: | Bevat veel vitamine C. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde lijsterbes? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| ? | Zie vermeerderwijze. De plant wordt door insecten bestoven en de verspreiding van de zaden vindt vooral plaats door vogels die de bessen hebben geconsumeerd. | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde liguster

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Olijf (Oleaceae) Geslacht: Liguster Soort: Ligustrum vulgare |
| Geschikt als/voor: | De wilde liguster is een snelle groeier die in de winter afhankelijk van de laagste temperatuur zijn bladeren behoudt. Omdat de plant goed tegen snoeien kan, wordt deze veel gebruikt in heggen. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Bij regelmatig gesnoeide hagen zal de plant meestal niet of met slechts enkele bloemen bloeien. De bloemen van de wilde liguster hebben een sterke geur. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± <500 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkhoudende gronden. |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: gewassen uit de kensoort voor het ligusterverbond (Berberidion vulgaris). |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor de grauwe steltmot, seringensteltmot, blauw smalsnuitje, azuurbladroller, winterbladroller, zilvervlekbladroller, heggenbladroller, anjermot, tuinbladroller, vruchtbladroller, fijngestreepte haakbladroller, gewone coronamot en de satijnlichtmot. Wilde liguster is een waardplant voor deze microvlinders. |
| Let op!: | De wilde liguster is zoals alle planten uit het geslacht Ligustrum giftig. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde liguster? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde cichorei

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De volksnaam wegenwachter verwijst naar het gedrag van de plant om zich in grote aantallen in bermen langs (auto)wegen te verspreiden.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Cichorei Soort: Cichorium intybus |
| Wortel: | Heeft een sterke penwortel. |
| Stengel/Tak: | Sterk vertakte stengel. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli t/m augustus. De 3-5 cm grote bloemhoofdjes zijn lichtblauw en bevatten alleen lintbloemen. Het hoofdje is enkel in de ochtend geopend. |
| Vrucht: | De vruchten zijn nootjes. Deze zijn 2-3 mm lang en hebben een schubbig pappus. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-120 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselarm. Zon Water ● ≁ |
| Gebruik: | De gemalen wortels werden, vooral in de negentiende eeuw, en worden als koffiesubstituut gebruikt door het hoge gehalte aan inuline. Nu wordt deze cichorei weer op vrij grote schaal verbouwd voor de productie van inuline. Hiervoor zijn verschillende rassen geselecteerd, die een betere wortelvorm, een hogere wortelproductie en een hoger gehalte aan inuline hebben dan de oorspronkelijk wilde cichorei. De bloeistengels kunnen gekookt gebruikt worden. Vaak worden ze dan met een vinaigrette, room of een andere saus overgoten. Soms worden ze ook gegratineerd geserveerd. De jonge cichoreibladeren kunnen in het voorjaar worden gebruikt in salades, maar ze hebben een licht bittere smaak. Daarnaast kunnen ze ook gekookt worden gebruikt. |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij maag- en leverklachten. Cichorei wordt in de volks- en plantgeneeskunde gebruikt bij maag- en leverklachten, verstoppingen en een gebrek aan eetlust. Uit de plant kan een versterkings- en kalmeringsmiddel worden gemaakt in de vorm van een likkepot. Hiervoor moet één deel verse bloemen worden kleingesneden en in een vijzel worden fijngestampt. Daarna dienen drie delen suiker te worden toegevoegd totdat er een mengsel ontstaat. Dit moet in een goed afgesloten pot enige tijd in de zon worden gezet en daarna koel en donker worden bewaard. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde cichorei? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wilde hyacint

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Wilde hyacint wordt ook wel boshyacint genoemd. De plant werd reeds door Carl Linnaeus beschreven, die deze de soortaanduiding non-scripta gaf omdat men bij deze plant in tegenstelling tot de hyacinten geen witte tekens in de bloemdekbladen kon onderscheiden. Linnaeus deelde hem in bij de hyacinten (Hyacinthus). Later werd de plant bij het geslacht Scilla ingedeeld. Nu wordt de plant ingedeeld bij het geslacht Hyacinthoides.
| Alle families? | Familie: Asperge (Asparagaceae) Geslacht: Hyacinthoides Soort: Hyacinthoides non-scripta |
| Blad: | De bladeren zijn lijn-lancetvormig, lang en 0,3-1 cm breed. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April-mei. De geurende bloemen zijn buis- tot licht klokvormig en hebben gele helmknoppen. Alleen de uiteinden van de tepalen zijn teruggebogen. De bloemen zijn trosvormig gegroepeerd, en hangen naar een zijde. Witte exemplaren worden vaak aangetroffen. Roze vormen zijn zeldzamer. |
| Vrucht: | De vrucht is eivormig, de zaden zijn zwart. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 15-50 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Loofbossen. |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Gewassen uit de kensoort voor het onderverbond Ulmenion carpinifoliae van het verbond van els en gewone vogelkers (Alno-padion). |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor De plant wordt bestoven door hommels en zweefvliegen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Wilde hyacint? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| ? | Zie vermeerderwijze. De plant vermeerdert zich door zaadvorming en vegetatief door bijbolletjes. | | | | | | | |
# Mineralen verzamelen/Behandelen van mineralen
## Inleiding

Mineralen moeten voorzichtig worden behandeld. In dit hoofdstuk leest u hoe u dat het beste kunt doen.

## Oppakken

Dit verschilt heel erg per mineraalsoort; Mineralen die heel klein zijn, heel zacht zijn of heel snel kunnen breken kunt u beter zo weinig mogelijk oppakken. Andere mineralen kunt u zelfs op de vensterbank of op de grond zetten als u dat wilt. Dit zijn vooral mineralen die hard zijn, groot zijn en niet snel splijten. Het is verstandig om altijd de handen te wassen als u klaar bent.

## Uitstallen/Opbergen

U kunt mineralen het beste opbergen in ladenkasten of vitrines. In vitrines heeft u een groot voordeel: U kunt naar de mineralen kijken als u dat wilt zonder steeds een la open te schuiven. Ook kunt u een lamp in de vitrine monteren zodat ze al hun schittering laten zien (BELANGRIJK: sommige mineralen zijn zeer lichtgevoelig!). Alleen zeer kleine mineralen kunt u het best niet in een vitrine zetten. Die kunt u het best in doosjes of bakjes bewaren die u in een ladenkast zet.

## Reinigen

Waar iets wordt opgeborgen, komt stof op. Zo ook op mineralen. Alleen zijn mineralen moeilijker schoon te maken dan bijvoorbeeld glas of meubels. Sommige mineralen lossen op in water (haliet, sylviet, chalcantiet), dus die moet u in ieder geval met een droge doek schoonmaken. Andere mineralen kunnen niet tegen water, maar lossen niet op maar gaan roesten of zuren afscheiden. Roesten gaat alleen magnetiet, maar ijzersulfiden (pyriet, markasiet) gaan zwavelzuur afgeven, dat uw collectie kan ruïneren. Maak ook deze mineralen alleen met een droge doek schoon of droog ze direct weer af. Weer andere mineralen worden flets door schoonmaakmiddelen. Maak deze dus alleen met water schoon. Over het algemeen kunt u mineralen het best met lauw water en een klein scheutje zeep schoonmaken, maar neem voor uw eigen bestwil de bovenste uitzonderingen in acht.
# Mineralen verzamelen/Risico's bij sommige mineralen
## Inleiding

In dit hoofdstuk staan enkele risico's beschreven die aan het verzamelen van mineralen zijn gebonden. Er staan enkele gevaren, de eventuele oplossingen ervoor en een lijst van mineralen die dit gevaar opleveren.

## Radioactiviteit

Sommige mineralen zijn radioactief. Houd er rekening mee dat deze eigenschap gevaarlijk kan zijn (u kunt hier ernstig ziek van worden bij onjuiste omgang/behandeling van de mineralen). Het zijn voornamelijk mineralen die uranium, thorium of een ander radioactief element bevatten.
Lijst van radioactieve mineralen
* Autuniet
* Torberniet
* Renardiet
* Vanuraliet
* Francevilliet
en nog wel meer

## Asbestmineralen

Bepaalde mineralen uit de amfiboolgroep (silicaten) zijn natuurlijke vormen van asbest. Het is gevaarlijk deze mineralen als de meeste 'gewone' mineralen te behandelen. Ten eerste: U moet altijd een mondkapje dragen als u deze mineralen behandelt of ter hand neemt. Ten tweede: U moet ze luchtdicht en per specimen verpakken. Anders loopt u het gevaar dat er deeltjes in de lucht terecht komen en vervolgens ingeademd kunnen worden. Net als radioactieve mineralen zijn asbestmineralen zelden te koop in winkels/op markten.
Lijst van asbestmineralen
* Actinoliet
* Amosiet
* Anthofylliet
* Chrysotiel
* Krokydoliet
* Riebeckiet
* Tremoliet
een aantal andere leden van de amfiboolgroep

## Arseenmineralen

Mineralen die het element arseen bevatten, moeten anders worden behandeld dan 'gewone' mineralen. U moet ze in ieder geval nooit in uw mond stoppen. Arseen is namelijk giftig. En na aanraking raad ik (en professionele mensen) u aan uw handen te wassen. U hoeft arseenmineralen niet anders te bewaren, ze geven namelijk geen deeltjes af aan andere mineralen.
Lijst van arseenmineralen
* Alle arsenaten
* Realgaar
* Auripigment (Orpiment)
* Andere arseensulfiden

## Kwikmineralen

Ook mineralen die kwik bevatten, moeten anders worden behandeld dan andere mineralen. Over het algemeen geldt bij kwikmineralen hetzelfde advies als bij arseenmineralen. Maar er is een uitzondering, en dat is wel het meest voorkomende kwikmineraal (ook in verzamelingen): cinnaber. Op stukken cinnaber, zeker die uit Almadén in Spanje (één van de bekendste vindplaatsen van dit overigens heel mooie mineraal), zit namelijk vaak metalliek (gedegen) kwik. Metalliek kwik is uiterst giftig bij inname of inademing. Wel is het zo dat men gedegen kwik niet van cinnaber af ziet lopen, omdat de cohesiekrachten tussen beide stoffen zeer groot zijn. Maar toch, cinnaber (en zeker gedegen kwik) zijn dus mineralen die u niet in de open lucht op uw slaapkamer of woonkamer hoort te zetten. In vitrines kan wel, maar zorg wel dat ze gesloten zijn.
Lijst van kwikmineralen
* Gedegen kwik
* Cinnaber
* Kalomel
* Amalgamen