OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Rond wintergroen

| 1 | 2 | 3 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Vroeger werd de plant "rondbladig wintergroen" genoemd. De plant heeft een mycotrofe mycorrhiza. Ook voor de kieming zijn deze mycorrhiza van groot belang.
| Alle families? | Familie: Heide (Ericaceae) Geslacht: Wintergroen Soort: Pyrola rotundifolia |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Blad: | Vormt een bladrozet en heeft iets leerachtige, ronde tot eironde, glanzende, gekartelde bladeren. |
| Groenblijvend. | Deze plant is groenblijvend en/of winterhard. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Mei tot oktober. 0,6-1 cm lange, witte, klokvormige, zwak geurende bloemen. De bloeiwijze is een tros. De kelkslippen zijn lancet- of tongvormig. De stijl is s-vormig naar beneden gekromd en langer dan de bloemkroon. De stengelomvattende schutbladen zijn eirond tot lancetvormig. |
| Vrucht: | De vrucht is een doosvrucht. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 10-35 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselarme, humusrijke grond tussen kruipwilg e.d. Zon Water ◔ ≈ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Rond wintergroen? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Rood guichelheil

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Rood guichelheil? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Rond kaasjeskruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Kaasjeskruid (Malva) Geslacht: Kaasjeskruid Soort: Malva pusilla |
| Stengel/Tak: | De plant heeft vrij slappe vertakte stengels. |
| Blad: | Hartvormige bladeren. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot oktober. Trosjes van 2 tot 6 witte of roze bloemen die op lange bloemstelen uit de bladoksels komen. De plant heeft veel weg van het klein kaasjeskruid, maar heeft minder opvallende bloemen daar deze zich nauwelijks boven de kelk verheffen. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 10-35 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Het gedijt goed op droog, braakliggend terrein en voelt zich vooral goed thuis in de kuststrook. Water ≁ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Rond kaasjeskruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Rood bosvogeltje

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Orchideeën (Orchidaceae) Geslacht: Bosvogeltje Soort: Cephalanthera rubra |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | De plant heeft sterk ontwikkelde, korte, kruipende wortelstokken, die meestal vertakt zijn. Op de knopen van de wortelstokken ontstaan nieuwe planten. |
| Stengel/Tak: | De stengel is bovenaan licht behaard. |
| Blad: | Aan de voet van de plant zitten twee tot acht bladeren. De onderste bladeren zijn langwerpig, 5-14 cm lang en 1-3 cm breed. De bovenste bladeren zijn lancetvormig en kleiner. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot juli Tot 5 cm grootte lichtpurperen bloemen. Soms kunnen ook witte bloemen voorkomen. |
| Vrucht: | De vrucht is een met spleten openspringende (dehiscente) doosvrucht en rijpt in oktober af. De zaden bevatten geen reservestoffen en kieming kan alleen plaatsvinden als de zaden geïnfecteerd worden met een mycorrhiza. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalkrijk. Zon ◐ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Rood bosvogeltje? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
| | Zie vermeerderwijze. De zaden bevatten geen reservestoffen en kieming kan alleen plaatsvinden als de zaden geïnfecteerd worden met een mycorrhiza. | | | | Z | | | |
# Programmeren in x86 assembler/Instructieset/Lijst van alle instructies

AAA = ASCII aanpassen voor optellen AAD = ASCII aanpassen voor deling AAM = ASCII aanpassen voor vermenigvuldigen AAS = ASCII aanpassen voor aftrekken ADC = optellen met overdracht ADD =
AND =
CALL =
CBW =
CLC =
CLD =
CLI CMC CMP CMPS CWD
DAA DAS DEC DIV
ESC
HLT
IDIV IMUL IN INC INT INTO IRET
JA JAE JB JBE JC JC JXCZ JE JG JGE JL JLE JMP
# Programmeren in x86 assembler/Programmeren
## Over dit deel van het boek

Hier wordt uitgelegd hoe je kunt programmeren in assembler. De assembler die hier wordt gebruikt is MASM en de programma's die worden gemaakt werken in MS-DOS, commandpromt en opdrachtprompt.

## Inhoud

* Basis
* Macro's
* Berekeningen
# Programmeren in x86 assembler/Instructieset/Rekenkundige instructies

Hieronder vindt u een lijst van alle rekenkundige instructies voor x86 processoren.

## Add

Wordt gebruikt voor 2 getallen op te tellen.
x86 assembler-code: Add
Bron wordt toegevoegd bij doel. Bron mag een register, een locatie in het werkgeheugen of een constante waarde zijn. Doel mag alleen maar een register of een locatie in het werkgeheugen zijn.

## Sub

Wordt gebruikt voor 2 getallen af te trekken.
x86 assembler-code: Sub
Bron wordt afgetrokken van doel. Bron mag een register, een locatie in het werkgeheugen of een constante waarde zijn. Doel mag alleen maar een register of een locatie in het werkgeheugen zijn.

## Inc

Telt één op bij een operande.
x86 assembler-code: Inc
Dit is veel sneller dan add operande,1 te doen.

## Dec

Verminderd de operande met één.
x86 assembler-code: Inc
Dit is veel sneller dan sub operande,1 te doen.
# Quenya/2-letter woorden

Quenya heeft een aantal woorden die op een lange klinker eindigen, het zijn echter allemaal woorden met maar 2 letters:
       má "hand"
       quá "eend"
       pé "lip"
       ré "dag (van 24 uren)"
       nyé "geblaat"
       fé "stervensuur"
       sé "oogbol"
       tyé "thee"
       pí "vlieg, insect"
       hó "uil"
       cú "sikkel, boog"
       lú "ogenblik"
       sú "blazen (van de wind)"
en de eigennamen Vé en Rú.
De volgende woorden behoren ook tot deze categorie, maar in modern Quenya klinken ze verouderd. Ze worden meestal vervangen door het rechtse woord:
       cá "kaak", beter: anca
       rá "arm", beter: ranco
       sá "vuur", beter: uru
       wá "wind", beter: vaiwa
       fá "lucht, atmosfeer", beter: vilwa
       ní "vrouw", beter: nís
       ló "nacht", beter: lómë
       yó "zoon", beter: yondo
De woorden rá "leeuw", tó "wol" en nó "idee" behoren niet tot deze groep omdat ze een stamvorm hebben met drie letters (zie Quenya/Speciale stamvormen).
Ze hebben enkele bijzondere kenmerken:
       ressë "op een dag" (locatief)
       i mannar "naar de handen" (allatief)
       mau "een paar handen"
       peu "een paar lippen"
       cuinen "met sikkels" (instrumentalis)
       maiva "van handen" (possessief)
    Bij de woorden op –é geeft dit de tweeklank –ei– die heel zeldzaam is in Quenya:
       pein "aan lippen" (datief)
       ré "dag" → réo
       pé "lip" → péo
    De woorden op -ó hebben een genitief die gelijk is aan de nominatief.
De volledige verbuiging van hó "uil" vind je in volgende tabel:
| | enkelvoud | meervoud | duaal | part. meerv. |
| nominatief | hó | hór | hót | hóli |
| genitief | hó | hóron | hóto | hólion |
| possessief | hóva | hoiva | hotwa | hólíva |
| datief | hón | hoin | hont | hólin |
| ablatief | hollo | hollon(r) | holto | hólillo(n)(r) |
| allatief | honna | honnar | honta | hólinna(r) |
| locatief | hossë | hossen | hotsë | hólisse(n) |
| instrumentalis | hónen | hoinen | honten | hólínen |
| respectief | hós | hois | hótes | hólis |
De u-dualen in deze groep worden als volgt verbogen (we gebruiken pé "lip"):
       Nom. peu, Gen. peuo, Poss. peuva, Dat. peun,
       Abl. peullo, All. peunna, Loc. peussë, Instr. peunen, Resp. peus.
Het gedrag van de lange klinker indien er een bezitsuitgang volgt, vind je op de pagina Quenya/Bezittelijke voornaamwoorden.
>> Quenya >> Quenya/Substantieven >> Quenya/2-letter woorden
# Programmeren in x86 assembler/Programmeren/Basis
## Opbouw van een programma
### Minimale opbouw

x86 assembler-code: Opbouw van een porgramma
Een programma bestaat uit minstens 2 segmenten genaamd .model en .code. End komt helemaal achteraan het programma en dient om aan te geven dat het programa beëindigd is.

#### .code
### Uitgebreide opbouw

x86 assembler-code: Opbouw van een programma

## Hallo Wereld!

x86 assembler-code: Hallo Wereld-programma
Uitvoer:

## Commentaar

Commentaar wordt geschreven na een puntkomma(;).
x86 assembler-code: Voorbeeld van commentaar.
# Quenya

Quenya is een kunstmatige taal die gecreëerd werd door de Engelse taalkundige en auteur van "The Lord of the Rings" (In de ban van de ring), "The Hobbit" (de Hobbit), e.v.a., J.R.R. Tolkien (1892-1973). Quenya is de moedertaal van de Hoge Elfen, het is als taal geïnspireerd op het Fins en op Latijn. Ze heeft 9 naamvallen (nominatief, genitief, possessief, datief, allatief, ablatief, locatief, instrumentalis, respectief) en 5 werkwoordstijden (waaronder de aorist, die gebaseerd is op de gelijknamige Griekse tijd).

### Grammatica

* Werkwoorden
* Lidwoord
* Substantieven (Zelfstandige naamwoorden)
* Adjectieven (Bijvoeglijke naamwoorden)
* Bijwoorden
* Voornaamwoorden
* Telwoorden
Syntaxis
Er is ook een pagina waar je meer vindt over het Elfse schrift: de zogenaamde Tengwar.

## Auteur

Dirk Trappers
Creative Commons licentie
Op dit werk is de Creative Commons licentie Naamsvermelding – GelijkDelen 2.5 (cc-by-sa) van toepassing.
In het kort houdt deze licentie in dat u dit werk mag kopiëren, verspreiden, tonen en op- en uitvoeren, afgeleide werken maken en gebruik maken van het werk voor commerciële doeleinden zolang u de naam van de maker vermeldt en het onder dezelfde licentie uitgeeft als u wijzigingen aanbrengt. Bij hergebruik of verspreiding dient u de licentievoorwaarden van dit werk kenbaar te maken aan derden.
# Quenya/Ablatief
## Gebruik

De ablatief vervangt het voorzetsel "van" indien het gaat om:
* de oorsprong van iets dat een beweging inhoudt:
       tuluvan i ciryallo "ik zal van het schip komen"
* of de oorsprong van iets dat gegeven wordt:
       tuvunes i malta i cundullo "hij kreeg het goud van de prins"
De ablatief wordt ook bij volgende woorden gebruikt:
* het werkwoord ruc- "vrezen, bang zijn voor", om uit te drukken wat gevreesd wordt of waarvoor men bang is:
       i hína runcë i huinello "het kind vreesde de schaduw"
* na het voorzetsel et "uit, vanuit":
       i fëa tullë et i olpello "de geest kwam uit de fles"

## Vorming

We bekijken elk getal afzonderlijk:

### Enkelvoud

De basisuitgang is -llo na klinkers en -ello na medeklinkers.
Bij de meeste woorden gebruik je simpelweg deze uitgang:
       sarat "teken" → saratello
       tári "koningin" → tárillo
       vendë "meisje" → vendello
Woorden met een stamvorm gebruiken deze stamvorm:
       nís "vrouw" → nissello
       curo "uitvinding" → curullo
       lómë "nacht" → lómillo
Uitzonderingen:
* woorden op -l ondergaan een samentrekking met de uitgang:
       menel "hemel" → menello
* woorden op -r, -n, -s verliezen hun eindmedeklinker voor -llo:
       aran "koning" → arallo
       atar "vader" → atallo
       tavas "woud" → tavallo
Bij het gebruik van deze beide regels moet je uitgaan van de stamvorm (en niet van de eindletter van de nominatief):
       talan "vloer" → talamello (stamvorm talam-)
       nén "water" → nello (stamvorm nen-)
De ablatief van samengetrokken stammen (zie Quenya/Stamvormen) vertrekt niet van deze stamvorm maar van de nominatief enkelvoud:
       toron "broer" → torollo (stamvorm torn-)
Verdubbelde L-stammen gebruiken eveneens de nominatief enkelvoud:
       amil "moeder" → amillo (stamvorm amill-)
(voor deze substantieven zijn de genitief en de ablatief enkelvoud dus identiek).

### Meervoud

De uitgang is -llon na klinkers -illon na medeklinkers:
       mindon "toren" → mindonillon
       elda "elf" → eldallon
(merk op: soms worden de uitgangen -llor of -illor gebruikt, but maar deze verdienen niet de voorkeur).
Uitzonderingen:
* woorden op -l trekken samen met de uitgang:
       macil "zwaard" → macillon
* verdubbelde L-stammen gebruiken de nominatief enkelvoud:
       amil "moeder" → amillon (stamvorm amill-)

### Duaal

* u-dualen krijgen -llo:
       aldu "een paar bomen" → aldullo (nom.enk.: alda)
* bij t-dualen wordt de eind-t vervangen door -lto:
       ciryat "een paar schepen" → ciryalto (nom.enk.: cirya)
       aranet "een paar koningen" → aranelto (nom.enk.: aran)

### Partitief meervoud

We voegen -llon of -llo toe aan de nominatief partitief meervoud:
       ciryali "enkele schepen" → ciryalillon/ciryalillo (nom.enk.: cirya)
(maar de uitgang -llon geniet de voorkeur alhoewel soms -llor is gebruikt wordt).
>> Quenya >> Quenya/Substantieven >> Quenya/Ablatief
# Klassiek Hebreeuws/woordenlijst

Hebreeuwse woorden zijn meestal afgeleid van een drieletterige stam. In deze woordenlijst heb ik de stam (voor zover ik die ken) steeds in het vet gezet en de daarvan afgeleide woorden er onder gezet.

## ב

| ב ן | substantief | zoon |

## מ

| מלך | stam | heersen, koninkrijk, koninklijk, koning |
| מלך | werkwoord | heersen |
| מֶלֶךְ | substantief | koning |

## ש

| שלם | stam | volledigheid, vervolmaking |
| שָׁלוֹם | substantief | vrede; een groet (in het modern Hebreeuws) |
# Klassiek Hebreeuws/nikud
## De Hebreeuwse klinkers : nikoeds

Het systeem van nikoeds werd in de middeleeuwen uitgevonden door de Masoreten om te voorkomen dat de uitspraak van het klassieke Hebreeuws verloren ging. Dit systeem maakt gebruik van lijnen en puntjes die onder de medeklinkers worden gezet. Men is het nog altijd niet eens over de eigenlijke uitspraak, maar dit is één van de gebruikte systemen :
Hebreeuws alfabet Klinkers :
| lang | kort | zéér kort | klank | transliteratie |
| ָ | ַ | ֲ | /a:/ /a/ /a'/ | a / aa |
| ֵ | ֶ | ֱ | /e:/ /e/ /e'/ | e / ee |
| וֹ | ָ | ֳ | /o:/ /o/ /o'/ | o / oo |
| וּ | ֻ | | /u:/ /u/ | u / oe |
| יִ | ִ | | /i:/ /i/ | i / ie |
| Door toevoeging van twee puntjes verticaal (sjwa) wordt de klinker zeer kort (chataf) gemaakt. De korte o en lange a hebben dezelfde nikud. Elke nikud heeft een naam: |||||
| nikoed | nikoed | naam | naam | naam |
| ְ | ְ | sjwa | sjwa | sjwa |
| ַ | ַ | patach | patach | patach |
| ֲ | ֲ | chataf patach | chataf patach | chataf patach |
| ֶ | ֶ | segol | segol | segol |
| ֱ | ֱ | chataf segol | chataf segol | chataf segol |
| ָ | ָ | kamats | kamats | kamats |
| ֳ | ֳ | chataf kamats | chataf kamats | chataf kamats |
| ִ | ִ | chirik | chirik | chirik |
| יִ | יִ | chirik jod | chirik jod | chirik jod |
| ֵ | ֵ | tseree | tseree | tseree |
| ֻ | ֻ | koeboets | koeboets | koeboets |
| וֹ | וֹ | cholam | cholam | cholam |
| וּ | וּ | sjoeroek | sjoeroek | sjoeroek |
Als er boven de waw een nikoed staat(וֹ), dan neemt de waw de klank van de o over. Hetzelfde geldt als er een nikoed in de waw staat (וּ ). In dat geval neemt de waw de oe klank over.

## Dagesj en rafee

In de vorige les hebben we al gezien dat sommige letters twee klanken kunnen hebben. Om duidelijk te maken om welke klank het gaat, worden er nog twee symbolen gebruikt : de Dagesj en de rafee. De dagesj is een puntje dat in de letter staat en toont aan dat het om de "harde" uitspraak gaat. De rafee is een streepje dat boven de letter staat en toont aan dat het om de "zachte" uitspraak gaat.
vormen van letters met twee klanken Klinkers :
| letter | uitspraak |
| ב | b/v |
| בּ | b |
| בֿ | v |
# Klassiek Hebreeuws/uitdrukkingen in het Hebreeuws

Een paar handige uitdrukkingen in het Hebreeuws die vooral in het Jodendom gebruikt worden :
De Joodse geloofsbelijdenis : שמע ישראל יהוה אלהינו יהוה אחד
transliteratie : Sjema Israel, Adonai Elohenoe, Adonai echád (de heilige naam יהוה wordt uitgesproken als Adonai)
vertaling : Luister,Israël, de Heer, uw God, de Heer is één!
# Klassiek Hebreeuws/zelfstandig naamwoord
## Het zelfstandig naamwoord

De zelfstandige naamwoorden zijn in het Hebreeuws afgeleid van een drieletterige stam. Deze stam draagt een basisbetekenis in zich en hiervan zijn zowel de zelfstandige naamwoorden, als de bijvoeglijke en ook het werkwoord afgeleid. Een voorbeeld is de stam מלך waarvan zowel het zelfstandig naamwoord מֶלֶךְ (koning) als het werkwoord מלך (heersen) van zijn afgeleid. In het Hebreeuws zijn er twee geslachten van zelfstandige naamwoorden : mannelijk en vrouwelijk. Mannelijke substantieven kunnen in het Hebreeuws op elke uitgang eindigen en vrouwelijke substantieven eindigen meestal op een ה, maar het ook op ת eindigen (bijvoorbeeld מַלכה (koningin) en בַת (dochter), allebei vrouwelijke woorden).
# Kookboek/Japanse fondue voor een persoon
## Ingrediënten

* 1 wortel,
* 20 g taugé
* 2 shitaken
* tofoe
* stukje Chinese kool
* wat lente-uitjes
* 100 g biefstuk in dunne plakjes
* een kommetje rijst
* Japanse sojasaus
* stukje gember
* sake
* een mergpijpje
* wat poulet
* een (runder-)bouillonblokje
* wat olie

## Bereiding

* Zet water op met het mergpijpje, de poulet en het bouillonblokje. Laat de soep ongeveer een uurtje trekken.
* Leg ondertussen het volgende op een mooi wit bord: de schoongemaakte groente, de taugé, een stukje wortel in dunne plakjes gesneden, de shitaken in twee maal twee helften, het stukje Chinese kool in dunne reepjes, de lente-uitjes in stukjes van 2 cm en de tofoe in kleine blokjes die je even in de olie knapperig frituurt.
* Rangschik de gesneden biefstuk op een schoteltje, maak een sausje van een stukje geraspte gemberwortel (1 bij 1cm), voeg drie eetlepels Japanse sojasaus en een lepel sake (en eventueel nog wat bruine suiker) toe.
* Doe de gekookte rijst in een kom, schenk de gloeiendhete soep in een bowl met eventueel wat ringetjes rode peper en zet alles op tafel.
* Doe wat groente in de soep, doop er de biefstukplakjes in en smullen maar!
* wat ook lekker erbij is, ongeveer 6 a 7 eetlepels japanse soja saus, een afgestreken eetlepel bruine suiker, een scheutje sake, en een eetlepel sesampasta goed door elkaar mengen, als het sausje te dik is een scheutje water toevoegen.
# Kookboek/Kaassoorten

Een overzicht van bekende kaassoorten:
* Appenzeller (Zwitserse kaas)
* Boursin (Franse smeerkaas)
* Brie (Franse kaas)
* Camembert (Franse kaas)
* Cheddar (Britse kaas)
* Danish Blue (Deense kaas)
* Edammer kaas (Nederlandse kaas)
* Emmentaler (Zwitserse kaas)
* Feta (Griekse kaas)
* Goudse kaas (Nederlandse kaas)
* Gorgonzola (Italiaanse kaas)
* Gruyère (Zwitserse kaas)
* Kernhemmer (Nederlandse kaas)
* Leerdammer (Nederlandse kaas)
* Leidse kaas (Nederlandse kaas)
* Maaslander (Nederlandse kaas)
* Manchego (Spaanse kaas)
* Mascarpone (Italiaanse kaas)
* Mizithra (Griekse kaas)
* Mozzarella (Italiaanse kaas)
* Old Amsterdam (Nederlandse kaas)
* Parmezaanse kaas / parmigiano reggiano (Italiaanse kaas)
* Port salut (Franse kaas)
* Prima Donna (Nederlandse kaas)
* Raclette (Zwitserse kaas)
* Roquefort (Franse kaas)
* Stilton (Engelse kaas)
# Kookboek/Kaas

Kaas is een voedingsmiddel gemaakt van melk. Bij het maken van kaas worden de vaste stoffen in de melk (eiwitten, vetten en mineralen) gescheiden van het vocht. Er wordt aan de kaas stremsel, zuursel en zout toegevoegd tijdens de bereiding.
Kaas bevat vooral veel calcium, maar ook de vitamines A, B en D.
De meeste kaas wordt gemaakt van koemelk, maar ook geitenmelk of schapenmelk kunnen voor kaas worden gebruikt.

## Soorten kaas

* zie Lijst van Kaassoorten

## Kaas in de keuken

Kaas wordt gebruikt als:
* Bestanddeel van gerechten, bijvoorbeeld aardappels met kaas en lasagne, maar ook als bestanddeel van sauzen en vullingen.
* Voor het gratineren, het maken van korstjes op ovengerechten
* Als (tussen)gang gedurende een diner, ter bevordering van de spijsvertering.
* Als voorgerecht, bijvoorbeeld in combinatie met salade.
* Als broodbeleg.
* Als hoofdgerecht, zoals bij kaasfondue of raclette.

## Recepten met kaas

* Kookboek/Rösti
* Kookboek/Witlof uit de oven
* Kookboek/Gepocheerde Sint Jacobschelp met kaassaus
* Kookboek/Smoske
* Kookboek/Älplermagronen
* Kookboek/Omelet
* Kookboek/Maïssoep
* Kookboek/Ovenschotel van fusili en kaas
* Kookboek/Preitaart
* Categorie:KB-roomkaas
* Categorie:KB-mozzarella
* Categorie:KB-feta
# Kookboek/Jam

Belegrecepten | Receptenindex
Het maken van jam is bijna gelijk aan het maken van confituur, met dien verstande dat dat jam sneller klaar is. Het verschil met confiture is dat voor jam begonnen wordt met geprakte vruchten of vruchtensap en er geen inwerktijd is.
Ongeopend zijn de potten lang houdbaar, na opening beperkt houdbaar!
Onderstaand recept is specifiek voor frambozenjam, maar na wat experimenteren kunnen allerlei andere vruchten gebruikt worden. Ook een combinatie van drie of vier verschillende vruchten door elkaar leidt soms tot verrassend goede resultaten.

## Ingrediënten

* 1000g geleisuiker
* 1000g frambozen , (allerlei andere vruchten kunnen ook, zei het met soms iets afwijkende verhouding en/of toevoegingen)
* Een scheutje citroensap of appelpectine .

## Klaarzetten

* 4 steriele jampotten met blikken draaideksel. Steriel te maken door uitkoken met sodawater en daarna om te spoelen met kokend water (ook de binnenzijde van de deksels).
* Een zeer effectieve en snelle methode is een scheut 96% zuivere alcohol in de potten doen, deksel sluiten, even schudden en dan de geopende potten en deksels (apart) omgekeerd op een schone theedoek zetten kort voor het vullen.
* Grote schenklepel
* Etiketten
* Ovenwanten of pannenlappen.

## Bereidingswijze

Doe de gewassen, uitgelekte en ontsteelde frambozen in een grote pan, stamp of prak ze goed fijn en strooi daar overheen de geleisuiker. Pan mag maar voor éénderde gevuld zijn! Doe dan het citroensap of de de appelpectine erbij, roer door en breng het geheel langzaam onder af en toe roeren (met een houten pollepel) aan de kook. Alles 4 minuten stevig door laten koken, opletten dat het niet overkookt: de substantie schuimt erg! Direct daarna de jampotten tot de rand vullen (zo vol mogelijk, hoe minder lucht (zuurstof) er in kan hoe beter), potten direct afsluiten met het deksel, ondersteboven op een theedoek zetten en laten afkoelen. Op de etiketten soort en datum noteren en te zijner tijd erop plakken.
Potten kunnen in een koele kast of kelder heel lang bewaard blijven. Heel belangrijk voor de houdbaarheid is het zuiver en steriel werken. Aangebroken potten kunnen het beste in de koelkast bewaard worden.

## Gelei

Mocht een jam eens te dun zijn uitgevallen naar uw zin, is deze nog altijd prima bruikbaar als gelei in bijvoorbeeld yoghurt of over pudding of ijs.

## Saus

Voor het maken van een dikke vruchtensaus kunt u eerst vruchtensap maken van vers fruit of een een kant-en-klare vruchtensap gebruiken. De verhouding ligt dan, afhankelijk van de gebruikte soort vruchten van 0,7 tot 0,9 liter per 1000g geleisuiker. Het toevoegen van een scheutje citroensap bevordert het binden van de saus.