OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/De speeltuin

Hier komt informatie over speelruimte en -toestellen in de ecologische tuin.

## Algemeen

Als je kinderen hebt, zorg je natuurlijk voor een plekje waar gespeeld kan worden. Maak je tuin niet te netjes. Laat wat hout liggen om een hut te bouwen. Een goede kindertuin is er eentje met voldoende verstop-plekken en veel afwisseling. Een waterplek (beekloop, poel, vijvertje...) en reliëf zijn absolute favorieten van de kinderen, een plek om zelf een put te graven of hout te oogsten (wilg, hazelaar,...) en een speelbosje zijn eigenlijk onmisbaar. Voorzie ook los materiaal zoals potten en pannen. [zie artikel http://www.springzaad.be/docs/los-materiaal-artikel-kris.pdf ] Voor meer inspiratie zie [springzaad.be http://www.springzaad.be/ ] > ideeënkoffertje.

## Materiaal

Een goed ingerichte tuin voor kinderen behoeft eigenlijk geen klassiek speeltoestellen. Als je ze toch wil: koop of maak dan speeltoestellen van hout of ander duurzaam materiaal. In een ecologische tuin hoort geen plastic thuis. Natuurlijke speelaanleidingen kan je eventueel samen met de kinderen maken. vb. een natuurlijk parcours met hindernissen en uitdagingen (ook voor de fiets). Je maakt hiervoor gebruik van reliëf,

## Schommel

Je kan aan een stevige verticale tak een schommel bevestigen. Zorg ervoor dat de tak niet beschadigt wordt en normaal kan verder groeien. Zorg dat de omgeving obstakelvrij is en dat er een valdempende ondergrond is (minimum gras, beter zand of fijn hakselhout)
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Deens lepelblad

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De soort komt voor op strandvlakten, in duinen en op dijken. De laatste jaren komt de plant steeds vaker voor langs wegen die in de winter gepekeld worden. De plant komt van nature voor langs de kust van West-Europa en het Oostzeegebied.
| Alle families? | Familie: Kruisbloemen (Brassicaceae) Geslacht: Lepelblad Soort: Cochlearia danica |
| Stengel/Tak: | Donkergroene tot sterk rood aangelopen, meerkantige stengels. |
| Blad: | De onderste, lang gesteelde, vlezige grondbladeren zijn breedeirond en hebben en hartvormige voet. De zittende stengelbladeren zijn drie- tot vijflobbig. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April tot juni. Witte bloemen. De kroonbladeren zijn ongeveer 3 mm lang. De kelkbladen hebben een paarsachtige kleur. |
| Vrucht: | De vrucht is een bol- tot ellipsvormig, 3-6 mm lang hauwtje. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 5-25 cm. |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij bloedzuivering en eetlust bevorderend. De plant is een oud geneeskruid. |
| Vitamine(s) en mineralen: | Deens lepelblad is rijk aan vitamine C. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Deens lepelblad? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
# Chemisch rekenen/Gaswet
## De Gaswet

Hierin is:
* p = druk in Pascal(N/m$^2$)
* V = volume in m$^3$
* n = hoeveelheid gas in mol
* R = De gasconstante, 8,31 J K$^{-1}$ mol$^{-1}$
* T = De temperatuur in Kelvin

## Algemene principes

De gaswet beschrijft hoe ideale gassen zich gedragen bij een verschilllende druk temperatuur en een verschillend aantal deeltjes.
Jammer genoeg bestaan ideale gassen niet, en wel om de volgende redenen:
* de moleculen nemen zelf volume in, wat bij zeer hoge druk niet te verwaarlozen is
* De moleculen oefenen krachten op elkaar, wat bij een zeer lage temperatuur niet te verwaarlozen is.
Ook al is het zo dat er geen ideale gassen bestaan en dus de gaswet niet geldt, kan men toch gebruik maken van deze wet. Bij een lage of zeer lage druk is deze wet nauwkeuriger dan bij een hoge druk, bij de atmosferische druk en op kamertemperatuur is de gaswet zeer goed toepasbaar. De gaswet is het nauwkeurigst bij een-atomige gassen en een hoge temperatuur en tevens een lage druk.
Uit de gaswet zijn nog diverse andere wetten afgeleid.

## Alternatieve vormen van de gaswet

De gaswet heeft ook nog een paar alternatieve vormen. Deze vormen zijn in sommige gevallen bruikbaar.
* Uitleg:
Deze wet is samengesteld uit de volgende formules:
$n={\frac {m}{M}}$ en $pV=nRT$
in de laatste formule kan je n vervangen door ${\frac {m}{M}}$. Als gevolg hiervan krijg je deze formule:
$pV={\frac {m}{M}}RT$
Omdat ρ = m/V kan je deze formule nu verder ontwikkelen tot de onderstaande vorm:
$p=\rho {\frac {R}{M}}T$

## Voorbeelden

* Opgave:
* Bereken de druk van een gas met de volgende gegevens:
* * volume van het gas 0,245 m$^3$
* * Een temperatuur van 20°C
* * de hoeveelheid gas is 0,4 mol

### Antwoord

Om de druk te berekenen moet je de gaswet ombouwen
$p={\frac {nRT}{V}}$ Vul vervolgens de gegevens in. Let erop dat je de temperatuur (nu in graden celsius) moet omzetten naar graden kelvin: 0 °C = 273,15 K dus 20°C is 293,15 K.
$p={\frac {0,4\ .\ 8,31\ .\ 293,15}{0,245}}=3977,3=4\ kPa$. Door de eenheden om te werken krijg je ${\frac {[mol].[{\frac {J}{K.mol}}].[K].}{[m^{3}]}}={\frac {J}{m^{3}}}={\frac {N.m}{m^{3}}}={\frac {N}{m^{2}}}=Pa$.
# Chemie Centraal/Tabel van elektrode-potentialen

| Halfreactie | Halfreactie | Halfreactie | E$^o$ (V) |
| F$_2$(g) + 2 e- | $\rightarrow$ | 2 F$^-$ | 2.87 |
| Co$^{3+}$ + e- | $\rightarrow$ | Co$^{2+}$ | 1.82 |
| Au$^{3+}$ + 3e- | $\rightarrow$ | Au(s) | 1.50 |
| Cl$_2$ (g) + 2 e- | $\rightarrow$ | 2 Cl$^-$ | 1.36 |
| O$_2$ (g) + 4 H$^+$ + 4 e- | $\rightarrow$ | 2 H$_2$O(l) | 1.23 |
| Br$_2$(l) + 2 e- | $\rightarrow$ | 2 Br$^-$ | 1.07 |
| 2 Hg$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Hg$_2$$^{2+}$ | 0.92 |
| Ag$^+$ + e- | $\rightarrow$ | Ag(s) | 0.80 |
| Hg$_2$$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | 2 Hg (l) | 0.79 |
| Fe$^{3+}$ + e- | $\rightarrow$ | Fe$^{2+}$ | 0.77 |
| I$_2$(s) + 2 e- | $\rightarrow$ | 2 I$^-$ | 0.53 |
| Cu$^+$ + e- | $\rightarrow$ | Cu(s) | 0.52 |
| Cu$^{2+}$+ 2 e- | $\rightarrow$ | Cu(s) | 0.34 |
| Cu$^{2+}$+ e- | $\rightarrow$ | Cu$^+$ | 0.15 |
| Sn$^{4+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Sn$^{2+}$ | 0.15 |
| S(s) + 2 H$^+$ + 2 e- | $\rightarrow$ | H$_2$S(g) | 0.15 |
| 2 H$^+$ + 2 e- | $\rightarrow$ | H$_2$(g) | 0.00 |
| Pb$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Pb(s) | -0.13 |
| Sn$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Sn(s) | -0.14 |
| Ni$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Ni(s) | -0.25 |
| Co$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Co(s) | -0.28 |
| Tl$^+$ + e- | $\rightarrow$ | Tl(s) | -0.34 |
| Cd$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Cd(s) | -0.40 |
| Cr$^{3+}$ + e- | $\rightarrow$ | Cr$^{2+}$ | -0.41 |
| Fe$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Fe(s) | -0.44 |
| Cr$^{3+}$ + 3 e- | $\rightarrow$ | Cr(s) | -0.74 |
| Zn$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Zn(s) | -0.76 |
| Mn$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Mn(s) | -1.18 |
| Al$^{3+}$ + 3 e- | $\rightarrow$ | Al(s) | -1.66 |
| Be$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Be(s) | -1.70 |
| Mg$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Mg(s) | -2.37 |
| Na$^+$ + e- | $\rightarrow$ | Na(s) | -2.71 |
| Ca$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Ca(s) | -2.87 |
| Sr$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Sr(s) | -2.89 |
| Ba$^{2+}$ + 2 e- | $\rightarrow$ | Ba(s) | -2.90 |
| Rb$^+$ + e- | $\rightarrow$ | Rb(s) | -2.92 |
| K$^+$ + e- | $\rightarrow$ | K(s) | -2.92 |
| Cs$^+$ + e- | $\rightarrow$ | Cs(s) | -2.92 |
| Li$^+$ + e- | $\rightarrow$ | Li(s) | -3.05 |
# Chemie Centraal/Tabel van constanten
## Handige constanten

| Constante | Waarde | Eenheid |
| Getal van Avogadro | N$_A$ = 6,022 14 × 10$^{23}$ | mol$^{-1}$ |
| Constante van Faraday | F = 96 485,33 | C mol$^{-1}$ |
| Atomaire massa-eenheid | 1 ame = 1 u = 1,660 538 × 10$^{-27}$ | kg |
| Gasconstante | R = 8,314 4 J mol$^{-1}$ | K$^{-1}$ |
| Elektronvolt | 1 eV = 1,602 176 × 10$^{-19}$ | J |
| Constante van Plank | h = 6,626 06 × 10$^{-34}$ | J s |
| Lichtsnelheid in vacuum | c = 299 792 458 | m s$^{-1}$ |
| Bohr straal | a$_0$ = 0,529 177 21 × 10$^{-10}$ | m |
| Constante van Boltzmann | k = 1,380 65 × 10$^{-23}$ | J K$^{-1}$ |
| Lading van een proton | e = 1,602 176 × 10$^{-19}$ | C |
| Massa van een proton | m$_p$ = 1,007 276 466 | u |
| Massa van een neutron | m$_n$ = 1,008 664 915 | u |
| Massa van een elektron | m$_e$ = 9,109 38 × 10$^{-31}$ | kg |
# Chemisch rekenen
## Chemisch rekenen

Om de basis van de scheikunde/chemie goed onder de knie te krijgen kan je niet zonder de basisvaardigheden. Dit boek behandelt chemisch rekenen. Aan het eind van dit boek moet je systematisch problemen kunnen oplossen over diverse onderwerpen.

### Inhoudsopgave

* chemisch rekenen
** Significantie (Beduidende of kenmerkende cijfers)
** Dimensieanalyse
** Temperatuur
** Dichtheid
** Massa
** Volume
** Mol
** Molariteit(concentratie)
** volumepercentage
** massapercentage
** ppm
** MAC-waarde
** Gaswet
** Reactievergelijking
** pH
** Neerslagreacties
** Zuur-base
** Redoxreacties
** Titreren
** Fouten
** Oefeningen
# Chemie Centraal/Verbranden
## Definitie

Verbranden is in de scheikunde altijd een reactie van een stof met de zuurstof uit de lucht. Bovendien verloopt de reactie snel en treden er vuurverschijnselen op. Bij de reactie komt naast de reactieproducten ook warmte (en licht = vuur) vrij.

## Voorbeelden

De bekendste voorbeelden van verbranding zijn die van hout en verschillende gassoorten in kachels en fornuizen. Verbranden is daarmee waarschijnlijk een van de oudste chemische reacties die door mensen gebruikt worden. De verbranding die hier bedoeld wordt, heeft altijd betrekking op stoffen die (kortgelden: hout, of heel lang geleden: aardolieproducten) uit levende organismen ontstaan zijn.
Daarnaast zijn er ook verbrandingsverschijnselen bekend die met zwavel (zwavelstokjes!), fosfor of metalen samenhangen. Vooral de verbranding van de metalen natrium, magnesium en soms ook ijzer (staalwol) zijn bij veel middelbare scholieren bekend door de vaak uitgevoerde - demonstratie - proeven.

## Reactieschema

In een reactievergelijking wordt de reactie door een pijl aangegeven, die het verloop van de reactie aangeeft.
    hout + zuurstof → koolzuurgas + water
    aardgas + zuurstof → koolzuurgas + water + warmte
    zwavel + zuurstof → zwaveloxide + warmte
    natrium + zuurstof → natriumoxide + warmte
# Bigband/Geschiedenis 1920 - 1930

Introductie
Geschiedenis 1920 - 1930
Geschiedenis 1930 - 1945
Centra van swing
Geschiedenis na 1945
Samenstelling
Moderne bigbands
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## Geschiedenis
### 1920 - 1930

In de geschiedenis van de populaire bands zijn stilistisch twee perioden te onderscheiden. In het midden van de jaren twintig van de 20e eeuw maakten gewoonlijk 10 tot 25 muzikanten deel uit van de bigband. In die tijd werd een milde vorm van jazz gespeeld waar weinig improvisatie aan te pas kwam. Ook werden violen ingezet, maar dat duurde slechts tot de introductie van swing in 1935. Deze dansmuziek (tot aan de swing) werd gekenmerkt door zoetgevooisde, romantische melodieën. De muzikanten hielden zich aan het vooropgesteld arrangement, en de zangers - gewoonlijk tenors - zongen de melodie zonder improvisatie. Frank Sinatra was een van die tenors wiens carrière op gang kwam dankzij zijn samenwerking met het populaire dansorkest van Tommy Dorsey.
Typische exponenten van deze stijl waren populaire artiesten zoals Paul Whiteman, Ted Lewis, Harry Reser, Leo Reisman, Abe Lyman, Nat Shilkret, George Olsen, Ben Bernie, Bob Haring, Ben Selvin, Earl Burnett, Gus Arnheim, Henry Halstead, Rudy Vallee, Jean Goldkette, Isham Jones, Roger Wolfe Kahn, Sam Lanin, Vincent Lopez, Ben Pollack, Shep Fields en Fred Waring. Eersteklas muzikanten als Bix Beiderbecke en Frankie Trumbauer kregen bij populaire, commerciële bands zoals het orkest van Paul Whiteman de kans om hun kunnen te tonen. Er waren ook "all-girl" bands waaronder "Helen Lewis and Her All-Girl Jazz Syncopators". Lewis en haar band kwamen samen met anderen voor in Lee De Forests geluidsfilms uit 1925. Andere bekende all-girl orkesten waren die van Babe Egan's Hollywood redheads, een band die aangekondigd werd als 'The Twelve Vampires' en 'The Parisian redheads' (afkomstig uit Indiana...) Meer dan 100 dansorkesten reden in die tijd langs de wegen tussen St. Louis en Denver, Texas en Nebraska, op zoek naar gigs voor een nacht. Voor de muzikanten was het een heel avontuurlijk bestaan. Behalve de grotere bands speelden trouwens ook succesvolle orkesten in een kleinere bezetting, waarvan Louis Armstrong's 'Hot Five' een van de meest populaire was.
* ↑ Deze drie kortfilms worden nu bewaard in The Library of Congress film collection.
# Bigband/Geschiedenis na 1945

Introductie
Geschiedenis 1920 - 1930
Geschiedenis 1930 - 1945
Centra van swing
Geschiedenis na 1945
Samenstelling
Moderne bigbands
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## Moderne bigbands

Na 1945 evolueerde jazz in allerlei nieuwe richtingen. Tussen 1950 en 1970 traden een aantal opmerkelijke performers als bandleden voor het voetlicht: Dizzy Gillespie, Gene Krupa, Buddy Rich, Gil Evans, Stan Kenton, Johnny Richards, Sun Ra, Gary MacFarland, Charles Mingus, Oliver Nelson, Carla Bley, w:Thad Jones/Mel Lewis Big Band, Sam Rivers, Don Ellis, Toshiko Akiyoshi – Lew Tabackin Big Band, Lincoln Center Jazz Orchestra en Anthony Braxton.
Latere bandleiders waren pioniers op het gebied van verschillende stijlen waaronder Braziliaanse jazz en Afro-Cubaanse jazz, waarbij de klassieke bigbandinstrumenten voor deze stijlen werden ingezet. Opmerkelijke bigbandperformers en -arrangeurs op dat gebied waren pianist Gil Evans, saxofonist John Coltrane (op het album Ascension uit 1965) en elektrische bassist Jaco Pastorius die respectievelijk cool jazz, free jazz en jazz fusion introduceerden in het bigbanddomein. Moderne bigbands spelen sindsdien allerlei soorten jazzmuziek. Sommige grotere Europese jazzensembles spelen voornamelijk avant-garde jazz met het instrumentarium voor bigbands. Voorbeelden hiervan zijn het Vienna Art Orchestra, opgericht in 1977, en het Italian Instabile Orchestra, actief in de jaren 1990. In de latere jaren 90 van de 20e eeuw maakte swing een comeback in de Verenigde Staten. De 'Lindy Hop' werd populair aan beide kuststreken en zorgde ervoor dat veel jongeren opnieuw interesse kregen voor de bigbandstijlen. Het 'Jazz and Lincoln Center Orchestra' met Wynton Marsalis is het huisorkest van het Jazz at Lincoln Center (JALC). Het JALC Orchestra maakt tegenwoordig internationale tours en maakt promotie voor de bigband sound.
Afrikaanse "Afrobeat" bigbands bestonden al vanaf 1970. Fela Kuti uit Nigerië fuseerde bigband jazz met tribale ritmes van de Yoruba-stam, highlife, en Amerikaanse soul music van James Brown. Sinds 2008 bestaan er meer dan 40 werkende afrobeat big bands waaronder Antibalas, Chicago Afrobeat Project, Chopteeth, Femi Kuti en Seun Kuti.
# Bigband/Moderne bigbands

Introductie
Geschiedenis 1920 - 1930
Geschiedenis 1930 - 1945
Centra van swing
Geschiedenis na 1945
Samenstelling
Moderne bigbands
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## Muziekonderwijs

Verschillende conservatoria in België en Nederland hebben nu een eigen bigband waar ze regelmatig mee optreden. Het Mechels Conservatorium heeft een afdeling 'Jalm' - Jazz en lichte muziek' en beschikt ook over een eigen bigband net zoals bijvoorbeeld het conservatorium van Amsterdam. De 'Amsterdams Conservatorium Concert Big Band' speelde ook al op het North Sea jazz festival (Ahoy Rotterdam).

## België en Nederland

* Brussels Jazz orchestra, internationaal vermaard orkest. Frank Vaganée is artistiek directeur.
* Metropool Bigband uit Antwerpen, bestaat sinds 1990

## Frankrijk

* Glenn's Swing Orchestra: Franse bigband met stuk voor stuk uitstekende muzikanten. Zie website, met geluidsfragmenten. Met jazz standards uit de jaren 30 en 40 van Glenn Miller, Bennie Moten, Duke Ellington, Fletcher Henderson, Benny Goodman, Count Basie
# Bigband/Samenstelling van een bigband

Introductie
Geschiedenis 1920 - 1930
Geschiedenis 1930 - 1945
Centra van swing
Geschiedenis na 1945
Samenstelling
Moderne bigbands
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## Samenstelling van de big band

In de tweede helft van de 20e eeuw evolueerde de bigband naar een standaard met 17 instrumenten. Het instrumentarium bestaat typisch uit vijf saxofoons (meestal twee alten, twee tenoren en een bariton), vier trompetten, drie of vier trombones (vaak met inbegrip van een bastrombone) en een vierkoppige ritmesectie, bestaande uit drums, akoestische bas of elektrische bas, piano en gitaar.
Er komen echter heel wat varianten voor in dit instrumentarium. Zo zullen componisten, arrangeurs en bandleiders soms gebruikmaken van secties met meer of minder spelers. Ook worden soms aanvullende instrumenten gebruikt zoals trombone, bariton, hoorn / euphonium, vibrafoon, basklarinet, Franse hoorn, tuba, banjo, accordeon en strijkers (viool, altviool, cello). Ook sloten zich mannelijke en vrouwelijke vocalisten bij big bands aan als het arrangement daar om vroeg.
Daarnaast wordt van de muzikanten vaak verwacht dat ze, als dat nodig is, op andere instrumenten kunnen overschakelen. Zo zullen saxofonisten partijen van andere houtblazers moeten kunnen spelen, bijvoorbeeld op dwarsfluit, klarinet, sopraansax of basklarinet, en trompetspelers moeten soms bugel spelen. In sommige ritmesecties is de gitarist weggelaten. Spelers in de ritmesectie kunnen dan worden gevraagd om akoestische of elektrische instrumenten te bespelen. Ook andere ondersteunende percussie-instrumenten kunnen worden toegevoegd, zoals koebellen, conga's, tamboerijnen, of triangels.
# Biochemie
### Biochemie inleiding

Biochemie is de studie van de moleculaire basis van het leven. Hierbij wordt zowel de bouw van een organisme bestudeerd, als de wijze waarop stoffen worden geproduceerd, afgebroken, de energieomzettingen die hiermee gepaard gaan, de functie van deze stoffen en hun onderlinge interacties. Voor de algemene chemische principes van de biochemie kan je het wikibook scheikunde raadplegen.

### Bouwstenen van levende wezens

* eiwitten
* suikers
* vetten
* DNA en RNA

### Productie en opslag van energie

* Metabolisme
* Koolhydraten
* Glycolyse
* Citroenzuurcyclus
* Oxidatieve fosforylatie
* Pentosefosfaat-pathway en gluconeogenese
* Glycogeenmetabolisme
* Vetzuurmetabolisme
* Afbraak van aminozuren en de ureumcyclus
* Fotosynthese
# Bigband/Introductie

Introductie
Geschiedenis 1920 - 1930
Geschiedenis 1930 - 1945
Centra van swing
Geschiedenis na 1945
Samenstelling
Moderne bigbands
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :

## Introductie

Bigbands zijn grote orkesten, zoveel is duidelijk. Hoewel er al in de jaren twintig van de 20e eeuw grote dansorkesten bestonden zoals dat van Tommy Dorsey, zou de bigband vooral geassocieerd worden met de periode van de swing vanaf 1935. Bigbands waren vooral populair in de periode 1920-1950, waarna een terugval kwam door de opkomst van andere populaire muziek zoals pop en rock. De belangstelling voor bigband-muziek is echter nooit helemaal verdwenen en ook in onze tijd worden nog bigbands gevormd die succes hebben. Het belangrijkste verschil met de klassieke bigbands uit de jaren 30 en 40 is dat moderne bigbands nu allerlei soorten jazzmuziek spelen en zich niet beperken tot 'dansbare' muziek zoals swing. Kenmerkend is ook de vermenging (fusion) van stijlen uit allerlei invloeden zoals bijvoorbeeld popmuziek, latin en Cubaanse muziek. Kortom: de bigband is nog steeds bezig zijn geschiedenis te schrijven...
# Bigband/Centra van swing

Introductie
Geschiedenis 1920 - 1930
Geschiedenis 1930 - 1945
Centra van swing
Geschiedenis na 1945
Samenstelling
Moderne bigbands
Bronvermelding
Voor verwante Wikibooks zie Portaal:Jazz :
Het fenomeen van de swing in de jaren dertig van de 20e eeuw stimuleerde de verdere ontplooiing en popularisering van bigbandmuziek. Het leidde ook tot de oprichting van honderden nieuwe orkesten. Twee types bigbands floreerden naast elkaar:

## De bigbands in New York

Voor de meeste jazzmusici die wilden doorbreken, was de enige oplossing om te verhuizen naar New York. Het was in New York dat de geschiedenis van Swing werd gemaakt. De geschiedenis van de bigband begint echter pas echt met Fletcher Henderson in de late jaren twintig. Count Basie, Benny Goodman en Fletcher Henderson behoren tot de voorlopers en zij werden de helden van de swing in de jaren dertig. New York was het centrum van de platenindustrie, en de muziek van de bigbands veroverde de danszalen in het hele land. Nooit meer in haar geschiedenis zou de jazzmuziek nog zo innig verbonden zijn met het leven van de gewone Amerikanen.
In 1935, het begin van de gouden eeuw van de bigband, waren de belangrijkste jazzdirigenten verhuisd naar New York. Ook is het geen toeval dat het gouden tijdperk van de bigband samenvalt met dat van de radio. Door middel van de radio werden bigbands doorheen het hele land bekend, want meer dan negentig miljoen Amerikanen luisterden naar de radio. Van New York tot Los Angeles en Chicago hadden zij nu de kans om de swing te ontdekken.

## De bigbands in Chicago

De muziek van dansorkesten uit Chicago was zachter en meer commercieel. Ze was vooral bij een blank publiek in trek dat naar dancings en balzalen trok waar de bigbands optraden. Deze bands hadden met verfijnde arrangementen ook deel aan het succes van de bigbands.
# Decamerone/Zesde dag

Tijdens de zesde dag van de verhalen is Elissa koningin van de Brigata en zij kiest als thema verhalen waarin een personage voorkomt dat aanvallen en verlegenheid uit de weg gaat door een gevat antwoord te geven.
Van Veel verhalen van de zesde dag zijn geen vroegere versies bekend. Boccaccio zal waarschijnlijk de meeste ervan zelf hebben bedacht. Hij was zeker in staat om de situaties en de slimmigheden uit te vinden.