OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Programmeren in JavaScript/Appendices/Appendix B: testomgeving
## Testpagina

Een programmeertaal leren houdt in dat je zelf een en ander moet uitproberen. Dat is bij javascript niet anders. Natuurlijk kun je steeds javascripts die je wilt uitproberen op de goede plaats in een HTML pagina plakken en de uitvoer laten verzorgen door "document.write(...)". Dit kan echter omslachtig zijn als je veel kleine veranderingen in het script wilt aanbrengen en het steeds opnieuw wilt uitvoeren. Bovendien wordt het gebruik van "document.write(...)" vanuit de standaard afgeraden.
Om eenvoudige javascripts uit te proberen kan daarom beter onderstaande testpagina gebruikt worden.
* Waarschuwing! De testpagina werkt alleen in niet al te oude browsers (IE7+, Chrome, Firefox).
Deze pagina hoeft u niet te begrijpen. U hoeft hem ook niet te veranderen. U hoeft hem alleen maar in een tekstbestand te zetten (knippen en plakken) en dit bestand te hernoemen in "jstests.htm".
HTML-code: Een eenvoudige javascript testpagina
Als u in de explorer dubbelklikt op "jstests.htm" krijgt u een pagina te zien met daarop onder elkaar:
* Een venster waarin u een javascript kunt intikken of plakken.
* Een knop "Uitvoeren"
* Een venster waarin de uitvoer van het script getoond zal worden.
Om vanuit javascript met de buitenwereld te communiceren voegt de testpagina twee functies toe:
* write(string); om een string toe te voegen aan het uitvoervenster
* writeln(string); idem, met een automatisch toegevoegd regeleinde
Zet het volgende script in het bovenste venster:
Javascript-code: Test: gegevens-typen
Druk vervolgens op de knop "Uitvoeren" en het script wordt uitgevoerd. Op deze manier kunt u de meeste voorbeelden uit dit boek uitproberen.
* Nog doen Voorbeelden aanpassen aan testpagina, gebruik van "document.write(...)" uitbannen.

## Test: gegevens-typen

Plak het onderstaande script op de testpagina. Klik op uitvoeren. Begrijpt u wat u ziet?
Javascript-code: Test: gegevens-typen

## Test: document veranderen

Plak het onderstaande script op de testpagina. Klik daarna op "Uitvoeren".
Verander de tekst en de kleur en zie wat er gebeurt.
Javascript-code: Test: document veranderen

## Test: events

Plak het onderstaande script op de testpagina. Klik daarna op "Uitvoeren".
Klik vervolgens enkele malen op het uitvoergebied.
Javascript-code: Test: Event handling

## Test: objecten (Lampen)

Plak het onderstaande script op de testpagina. Klik daarna op "Uitvoeren".
Maak er nog twee lampen bij.
Javascript-code: Test: Objecten

## Test: Events van het toetsenbord

Plak het onderstaande script op de testpagina. Klik daarna op "Uitvoeren". Druk vervolgens in ieder geval op "a", daarna op "A" en daarna op een van de pijltjes-toetsen. Doe hetzelfde in een andere browser en zoek de verschillen.
Javascript-code: Test: Gebeurtenissen op het toetsenbord
# Programmeren in JavaScript/Appendices/Appendix A: event attributen

Event attributen zijn attributen van HTML elementen die JavaScript kunnen uitvoeren. Die scripts zullen meestal worden uitgevoerd door acties van de gebruiker zoals dubbelklikken met de muis of een knop indrukken. Hieronder vindt u een lijst van event attributen. Elk event attribuut heeft als waarde een script. Dit kan een volledige script zijn met alles erop en eraan of het kan gewoon een functie oproepen.

## Pagina

Deze event attributen hebben te maken met de pagina zelf. Deze attributen kunnen alleen gebruikt worden in de elementen body en frameset.

## Formulieren

Deze event attributen hebben te vooral maken met formulieren.
# Programmeren in JavaScript/Basis

In dit hoofdstuk leer je de basis die je moet weten om ook maar iets te doen met JavaScript, zoals waar je je scripts moet plaatsen en hoe je iets op het scherm laat zien.

## Wat is een JavaScript?

Een JavaScript bestaat uit een aantal opdrachten, die door de browser moeten worden uitgevoerd. Het uitvoeren van deze opdrachten gebeurt tijdens het laden van de HTML pagina waarin de opdrachten voorkomen of op een ander moment afhankelijk van hoe het script is opgebouwd.

## Je eerste scriptje (Hallo wereld!)

Eerst iets makkelijks in JavaScript: tekst weergeven. Het volgende scriptje toont een pop-up window met daarin "Hallo wereld!". Hierbij gebruiken we de functie "alert;"
HTML-code: Mijn eerste JavaScript
Natuurlijk willen we wat ingewikkelder dingen gaan doen met JavaScript. Om de eerste beginselen van JavaScript te onderzoeken willen we niet altijd een volledige HTML pagina hoeven te maken. In plaats daarvan gebruiken we een testpagina (Zie appendix B) waarin we alleen de JavaScript opdrachten hoeven in te tikken (of te plakken). Deze testpagina ondersteunt een functie "writeln" waarmee we een regel tekst in een uitvoergebied kunnen zetten.
JavaScript-code: Hallo wereld op de testpagina
Je kunt dit uitvoeren door de testpagina ergens neer te zetten (zoals beschreven in appendix B) en het script er in te plakken. Druk op de knop "uitvoeren" op de testpagina en klaar is Kees.
Een ander scriptje dat je kunt uitvoeren, gebruikt de functie "prompt;" om een klein venstertje laten verschijnen met een vraag erin. Op die manier zou je bijvoorbeeld de bezoeker van je site naar zijn of haar naam kunnen vragen, en die daarna in de pagina zetten.
JavaScript-code: Prompt

## Commentaar

Bij iedere programmeertaal is er wel een manier om commentaar bij je script te plaatsen en dat is bij JavaScript niet anders. In JS ziet commentaar er zo uit
JavaScript-code: Commentaar
Het is nuttig om commentaar bij je script te plaatsen: Als je later je script overleest, weet je terug wat de bedoeling was van een bepaalde functie, een bepaalde regel, ... Vermijd echter redundantie: schijf bvb. niet boven een regel als i = i + 1 de tekst Tel bij i 1 op, want dat maakt het script alleen maar onoverzichtelijk.
# Programmeren in JavaScript/Basiscursus

In dit deel van het wikibook leer je de basis om een script in JavaScript te schrijven.

## De inhoud van dit deel

* Basis
* Variabelen
* Operatoren
* Conditionele statements
* Lussen
* Functies
* Events
* Errors

## Overige

* Printversie
# Vruchtbrengend woordenboek/U
##### De woorden die al beschreven zijn. Nog niet beschreven woorden staan lager
## Engels

* ufo: vliegende schotel, vreemd vliegend object (vvo)
* underscore: onderstreep(je), onderstreping
* understatement: zacht uitgedrukt, onderdrijving (?)
* undo: ongedaan maken
* unfair: oneerlijk
* unique selling point, USP: uniek verkoopargument (uva)
* unplugged: akoestisch, onversterkt
* update (EDV): actualisering, bijgewerkte versie
* updaten (EDV): actualiseren, bijwerken
* upgrade: bijwerking, verbetering
* upload: oplading, heenlading, opsturing
* uploaden (EDV): opladen, heenladen, opsturen
* urban legend: stadslegende, stadssprookje
* USB-memorystick: geheugensleutel, geheugenstaafje
* user: gebruiker, deelnemer, lid
* utility: hulpmiddel, hulpwerktuig, hulpprogramma, gereedschap
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z · Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief
Voorwoord · Inhoud · Instructie · Woordenboek
# Vruchtbrengend woordenboek/T
##### De woorden die al beschreven zijn. Nog niet beschreven woorden staan lager
## Engels

* talkshow: praatprogramma
* tab: tabulatietoets, tafeltoets
* tag: opmaakcode, merker
* tape: band
* task: taak
* taskforce: speciale troepen (leger)
* tasklist: takenlijst, werklijst
* tattoo: tatoeage
* team: groep, ploeg
* teamspirit: groepsgeest
* teaser: smaakmaker
* teenager: tiener
* televisie: kijkbuis, buis
* terminal: eindstation
* test: toets
* third party: van derden
* thread: draad
* thriller: riller, spanningsfilm
* timeout: tijdonderbreking, pauze
* timer: tijdschakelaar
* timing: tijdgevoel, tijdkeuze, tijdsbepaling, (tijds)afstemming
* toast: geroosterd brood
* to-do-list: opgavenlijst, werklijst
* toner: poederinkt, inktpoeder
* tool: werktuig, gereedschap
* toolbox: gereedschapskist
* tooltip: hint, aanwijzing, wenk
* topic: onderwerp (van gesprek)
* toppen: overtreffen
* traffic (EDV): verkeer
* trainer: oefenmeester, sportleraar
* training: (sport)les
* traiteur uitzendkok (Van Dale)
* tree hugger: boomomhelzer, (denigrerend) natuurliefhebber
* trekking: voettocht
* trendy: modieus
* trip: uitstapje
* tunen: afstellen, fijnstellen
* tuner: (radio-)ontvanger, afstemeenheid
* turnaround: ommekeer
* tutorial: instructieprogramma, leermodule, leerboek
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z · Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief
Voorwoord · Inhoud · Instructie · Woordenboek

##### Hieronder vind u nog niet beschreven woorden

* trackbacken
# Vruchtbrengend woordenboek/V
##### De woorden die al beschreven zijn. Nog niet beschreven woorden staan lager
## Latijn/Engels

* vector: pijl

## Engels

* videoclip: muziekfilmpje
* vintage oud-lijkend(e)
* vip: zeer belangrijk persoon, beroemdheid
* virtual reality: kunstmatige werkelijkheid, fantasiewereld
* vocals: zang
* voicemail: spraakpost
* volume: geluidssterkte; inhoud
* voucher: bon
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z · Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief
Voorwoord · Inhoud · Instructie · Woordenboek

##### Hieronder vindt u nog niet beschreven woorden

* Vector gestuurd:
* vegan:
# Vruchtbrengend woordenboek/W
##### De woorden die al beschreven zijn. Nog niet beschreven woorden staan lager
## Engels

* webhosting: webvestiging
* webspace: webruimte
* website: webstek
* westbank: Westelijke Jordaanoever
* widget: sturingselement
* wildcard: vrijgeleide, joker
* windsurfen: plankzeilen
* woonmall: woonwinkelcentrum, woonmarkt
* workaround: uitweg
* workflow: werkprocédé
* workshop: werkplaats
* workstation: werkplek, pc
* worst-case: ergste geval
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z · Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief
Voorwoord · Inhoud · Instructie · Woordenboek
# Wat is Linux?/De taken van een besturingssysteem

Hieronder is een overzicht gemaakt wat een besturingssysteem als taken heeft.
* Het opstarten van het systeem
* Het verdelen van toegang tot systeembronnen (RAM-geheugen, opslag, printer etc.) tussen actieve programma's.
* Actieve programma's de mogelijkheid bieden om een gebruikersinterface weer te geven. Vrijwel elk besturingssysteem heeft ook zelf een gebruikers-interface. Voorbeelden zijn de DOS prompt en Windows Verkenner.
* Programma's uitvoeren. Het uit te voeren programma wordt naar het interne geheugen geschreven. De processor voert de opdracht uit.
* Communicatie met randapparatuur:
** Invoer: via randapparaten zoals het toetsenbord en de muis moet correct verwerkt worden.
** Uitvoer: via randapparaten zoals de monitor en de printer, deze moeten de juiste instructies krijgen.
* Multitasking: bepalen welk programma op welk moment moet draaien.
* Energiebeheer bij laptops en computers die op batterijen werken.
* De taken van een besturingssysteem
* Een besturingssysteem heeft enkele hoofdtaken zodat de gebruiker met de hardware kan werken. Noem ze op.
* Het beeldscherm van een laptop wordt gedimd (geeft minder licht) als de gebruiker een tijd het toetsenbord of muis niet aanraakt. Tot welke hoofdtaak van het besturingssysteem hoort dit?
* Communicatie met randapparatuur bestaat uit invoer en uitvoer. Geef 3 voorbeelden van invoer met randapparatuur dat door het besturingssysteem wordt verzorgt.
* Een besturingssysteem zorgt ook voor het uitvoeren van programma's. Wat is hier de rol van het interne geheugen in?
# Vruchtbrengend woordenboek/Y
##### De woorden die al beschreven zijn. Nog niet beschreven woorden staan lager

* ypsilon: Griekse ij, i-grec
* yacht: jacht (het Engelse woord is een leenwoord uit het Nederlands) (toelichting: yacht bestaat niet in het Nederlands)
* yaleslot: cilinderslot
* yankee: jankees (het Engelse woord is een leenwoord uit het Nederlands)
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z · Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief
Voorwoord · Inhoud · Instructie · Woordenboek
# Vruchtbrengend woordenboek/Z
##### De woorden die al beschreven zijn. Nog niet beschreven woorden staan lager
## Engels

* zappen: kanaalzwemmen, zenderspeuren, zenderfietsen, kanalen langsgaan
* zero: nul, niets, nop, niemendal
* zodiak: Dierenriem
* zerotolerance(beleid): geen( )pardon(beleid), nultolerantie(beleid), ongedoogzaamheid(sbeleid)
* zero tolerance strategy: geen( )pardonstrategie, nultolerantiestrategie, ongedoogzaamheidsstrategie, nikspikkerij
* zombie: spookmens
* zoom: (uit)vergroting
* zoomen: (uit)vergroten
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z · Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief
Voorwoord · Inhoud · Instructie · Woordenboek

##### Hieronder vindt u nog niet beschreven woorden

* zero-base(d) budgeting:
* zero-insertionforce, ZIF:
# Wat is Linux?/Wat is een besturingssysteem?

Een besturingssysteem (in het Engels operating system of afgekort OS) is een programma dat na het opstarten van een computer in het geheugen geladen wordt en dat de functionaliteiten aanbiedt om andere programma's uit te voeren. Het besturingssysteem wordt meestal van de harde schijf gelezen, maar soms ook vanaf een cd-rom of dvd. Het besturingssysteem zorgt onder meer voor het starten en beëindigen van andere programma's, het regelt de toegang tot de hardware zoals harde schijf, het beeldscherm, de invoer van gegevens. De andere programma's die gestart kunnen worden, heten applicaties.
Het besturingssysteem is als het ware de laag tussen de hardware van een computer en de programma's.
* Wat is een besturingssysteem?
* Waarvoor dient een besturingssysteem op een computer?
* Waar bevindt dit besturingssysteem zich meestal als de computer uit staat?
* Noem vier namen van besturingssystemen. (Noem dus geen verschillende distributies of versies.)
* Een computer kan opgedeeld worden in lagen. Noem deze lagen en geef aan waarvoor ze dienen.
# Vruchtbrengend woordenboek/X

Van de letter (puristisch: boekstaaf) komen vrijwel alle leenwoorden uit het oud-Grieks
xanthofyl xanthos phullon bladgeel
xenofiel xenos + philos vreemdminnend
xenofilie xenos+ philos vreemdmin
xenofobie xenos+phobos vreemdvrees
xenofobisch vreemdvrezend
xenofoob vreemdelingenhater, vreemdhater, vreemdvrezer
xenon van xenon=vreemd vreemdgas
xylofoon (xulon+phoonè) houtgalmbord
xylose (xulon+glucose) houtsuiker
A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z · Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief
Voorwoord · Inhoud · Instructie · Woordenboek
# Celbiologie/Actief transport via transporteiwitten

Ionen en grote moleculen geraken niet zomaar in de cel door diffusie. Zij moeten letterlijk versluisd worden. Daartoe dienen bepaalde transporteiwitten die geactiveerd moeten worden, met andere woorden hun werking kost de cel energie. Deze energie wordt aan het transporteiwit geleverd door de energierijke stof ATP (AdenosineTriPhosphate), die daarbij een fosfaatgroep verliest en zich zo omzet in ADP (AdenosineDiPhosphate).
# Celbiologie/De andere plastiden
## Opbouw

Een chloroplast is een plastide. Plastiden hebben een gemeenschappelijke oorsprong. Zij zijn allemaal ontstaan uit proplastiden.
Al naar gelang van de functie van de uitgroeiende cel ontwikkelen de proplastiden zich in een bepaald plastide.
Een andere bekende plastide is de zetmeelkorrel (ook leukoplast of amyloplast geheten). Ook zetmeelkorrels komen enkel voor bij plantaardige cellen.
Een type plastide kan afhankelijk van de omstandigheden in een ander type overgaan. Chloroplasten kunnen zich makkelijk omzetten tot leukoplasten. Ook het omgekeerde kan. In een aardappel die aan licht bloot gesteld wordt veranderen de zetmeelkorrels in bladgroenkorrels.
Een derde soort plastide is de chromoplast, die kleur geeft aan vele vruchten en bloemen. Bij een rijpende tomaat worden chloroplasten in de schil omgezet in rode chromoplasten.

## Functie van de zetmeelkorrel

Het surplus aan sachariden gevormd tijdens de fotosynthese wordt als zetmeel gestockeerd in de leukoplasten. Zetmeelkorrels vormen de voedselreserve van de plantencel.
# Celbiologie/De celwand

De celwand is een stevig laagje om het celmembraan dat typisch is voor plantencellen en cellen van schimmels en bacteriën. Dierencellen hebben geen celwand.

### Grootte

Al bij lichtmicroscopische vergroting is de celwand zeer duidelijk waarneembaar.
Celwanden op zich bestaan uit dode materie. • Bij een nog groeiende, jonge cel ontstaat een primaire celwand aan de buitenzijde van de celmembraan door het afzetten van bepaalde chemische stoffen zoals pectine en cellulose, in een grondlaag van eiwitten. • Eenmaal volgroeid ontstaat een stevige secundaire celwand omdat er door de cel dan ook andere stoffen afgezet worden zoals houtstof (= lignine) en kurkstof (=cutine).
Toch is zelfs de secundaire celwand geen volledig gesloten doosje rond de cel. Hier en daar zitten er kleine openingen in de celwanden van twee naburige cellen. Dit zijn de stigmata. Doorheen deze openingen lopen er cytoplasmabruggetjes of plasmodesmata. Zo is er transport mogelijk tussen naburige cellen.

### Functie

De celwand vormt een stevig omhulsel voor de cel en beschermt tegen indringers van buitenaf. Verschillende cellen zijn door hun celwanden aan elkaar gehecht. De celwand laat wel water en opgeloste stoffen door. Het geheel aan celwanden zorgt voor de stevigheid van de plant, zeker als de plantencel turgordruk vertoont, d.w.z. wanneer de cel door osmose volledig opzwelt en tegen de celwand drukt.
# Celbiologie/Auteurs

Voel je vrij om aan dit project deel te nemen en voeg je naam toe.
--Biohazard 30 nov 2004 11:24 (UTC) --Rasbak 18 dec 2004 13:31 (UTC) --Roeleboel 18 apr 2007 21:10 (CEST) --Jos Punie 25 aug 2008 10:09 (CEST)
# Celbiologie/Cel
## De cel
### Wat is de cel eigenlijk?

De cel is de basis van alle leven. De cel is het kleinste deel van een organisme dat als levend wordt beschouwd. Een cel is opgebouwd uit organellen, die elk hun functie hebben om de cel in leven te houden.
Organellen:
* Nucleolus
* Nucleus (celkern)
* Ribosomen
* Endomembraansysteem (blaasje)
* ruw endoplasmatisch reticulum (rER)
* Golgi-apparaat
* Microtubulus
* glad endoplasmatisch reticulum (ER)
* Mitochondriën
* Peroxisoom
* Cytoplasma
* Lysosoom
* Centriool

### Orgaanstelsels, organen, weefsels, cellen

Het lichaam van een levend wezen is opgebouwd uit een verzameling orgaanstelsels. Zo heeft de mens een spijsverteringsstelsel, een ademhalingsstelsel, een bloedvatenstelsel, een spierstelsel enz...
Elk van deze stelsels is opgebouwd uit organen. Zo bevat het spijsverteringsstelsel o.a. de mondholte, de slokdarm, de maag, dunne darm, dikke darm ...
Bekijkt men dan een orgaan, dan merkt men dat dit dikwijls nog opgebouwd is uit meerdere weefsels. Elk heeft zijn eigen functie. De dunne darm moet nutriënten absorberen en daartoe is het darmepitheelweefsel zeer geschikt. Daarnaast bevat de dunne darm ook spierweefsel, dat het verteerde voedsel voortstuwt. Elk weefsel is tenslotte nog opgebouwd uit een groot aantal gelijkaardige cellen. Het darmepitheel bestaat uit allemaal haast identieke darmepitheelcellen, die gekenmerkt worden door een borstelzoom bestaande uit microvilli.
Ook voor planten kan men een op een gelijkaardige manier afdalen tot op het niveau van de cel. Een blad van een plant is een orgaan dat bestaat uit meerdere weefsels, zoals de epidermis (opperhuid),palissadeparenchym, sponsparenchym en geleidingsweefsel (xyleem en floëem). Elk van deze weefsels is opgebouwd uit op elkaar lijkende cellen. Zo is het palissade-parenchym opgebouwd uit balkvormige cellen die veel bladgroenkorrels bevatten.
* Waslaagje (cuticula)
* Bovenste opperhuid of epidermis
* Palissadeparenchym
* Sponsparenchym
* Onderste opperhuid
* Huidmondje
* Sluitcellen
* Xyleem (houtvaten)
* Floëem (zeefvaten)
* Vaatbundel

### Waarom een cel?

Een cel heeft een aantal organellen zoals hierboven beschreven. Deze organellen werken samen om de cel in stand te houden. De afzonderlijke organellen kunnen in principe ook functioneren, maar er is dan geen coördinatie met andere processen. Daarom zeggen we dat de cel leeft, en zijn organellen niet. Alle activiteiten in het lichaam vinden op celniveau plaats, of zijn het gevolg van samenwerking tussen cellen:
* Het samentrekken van spiercellen
* Een signaal in een zenuwcel
* Het onttrekken van energie uit voedsel
# Celbiologie/De belangrijkste molecule in de eenheidsmembraan is de fosfolipidenmolecule.

Deze molecule heeft een structuur vergelijkbaar met de zeepmolecule.
Bij een fosfolipide werd één van de drie vetzuren vervangen door een hydrofiele fosfaatgroep (en eventueel een andere eveneens hydrofiele groep.) De twee nog aanwezige vetzuren zijn hydrofoob.
Ook hier ontstaat er een tweeslachtige molecule met een hydrofiele kop en twee hydrofobe staarten.
# Celbiologie/De chloroplast of bladgroenkorrel
## Opbouw

Chloroplasten of bladgroenkorrels komen alleen voor bij planten. Ze zijn al zichtbaar met een lichtmicroscoop, maar om de details te zien is er een elektronenmicroscoop nodig. Een chloroplast is opgebouwd uit twee membranen. Het binnenste membraan bevat de chlorophylmoleculen (bladgroen), die nodig zijn voor de fotosynthese. Dit membraan vormt lange lamellen die thylakoïden genoemd worden. Deze thylakoïden komen in stapels voor, de zgn. grana. De vulstof tussen de membraanplooien noemt men stroma.

## Functie

Bladgroenkorrels zijn belangrijk voor de fotosynthese in een plant. In de bladgroenkorrels wordt het zonlicht opgevangen en verwerkt. In de thylakoïden in het chloroplast vindt de fotosynthese plaats.
# Catalaans/Wederkerende werkwoorden
### Verbs reflexius

Wederkerende werkwoorden
| rentar-se (zich wassen) | llevar-se (opstaan)* | estimar-se (bevoorraden)* |
| em rento | em llevo | m'estimo (més) |
| et rentes | et lleves | t'estimes (més) |
| es renta | es lleva | s'estima (més) |
| ens rentem | ens llevem | ens estimem (més) |
| us renteu | us lleveu | us estimeu (més) |
| es renten | es lleven | s'estimen (més) |
    * Er zijn zoals u ziet ook werkwoorden die in het Catalaans wel wederkerend zijn en in het Nederlands niet.
In de infinitief staat het achtervoegsel -se erachter, om te laten zien dat het een wederkerend werkwoord is. Dit komt ook voor in het Italiaans en het Spaans.
# Celbiologie

Celbiologie

### Inhoud

* Inleiding
** Wat is een cel?
** Wat is leven?
** Grootte van een menselijke cel
** Energie in een cel
* Celtypes
** Prokaryote cellen
** Eukaryote cellen
          Plantencellen
          Dierlijke cellen
* De eenheidsmembraan. Men spreekt van een eenheidsmembraan omdat alle biologische membranen opgebouwd zijn volgens hetzelfde bouwpatroon. Dit geldt zowel voor de plasmamembraan rond een cel als voor alle membranen rond de organellen van een cel, maar ook voor membranen behorende tot cellen van verschillende levende wezens. Zo is er zelfs weinig verschil tussen de membranen in een plantencel en die in een dierlijke cel.
** Vetten of lipiden, zepen en fosfolipiden
** De belangrijkste molecule in de eenheidsmembraan is de fosfolipidenmolecule.
** Structuur van het eenheidsmembraan
** Passief transport door diffusie
** Passief transport door osmose
** Actief transport via transporteiwitten
* Celorganellen. Celorganellen zijn onderdelen van een cel met een specifieke functie. Er zijn celorganellen met en zonder membraan. Naargelang de bouw kan een onderscheid gemaakt worden in:
** De celwand
** De kern of nucleus
** De microtubuli
** Het centrosoom
** Cytoskelet en cytoplasmamatrix
** Het endoplasmatisch reticulum
** Het ribosoom
** Het Golgi-apparaat
** De vacuole
** Het lysosoom
** De chloroplast of bladgroenkorrel
** De andere plastiden
** De mitochondrie