# Nieuwgrieks/Syntax/Werkwoord/Wijs Deelwoord Aparemfato
## Οι εγκλίσεις (de wijzen)
### Η οριστική (de aantonende wijs)

    De οριστική wordt gebruikt om de volgende situaties aan te geven.
    een werkelijkheid of een feit
Sjabloon:Lev2Pars
    een mogelijkheid
Sjabloon:Lev2Pars
    een waarschijnlijkheid
Sjabloon:Lev2Pars
    een wens
Sjabloon:Lev2Pars
    een vraag
Sjabloon:Lev2Pars
    οριστική του ενεστώτα in plaats van een gebiedende wijs
Sjabloon:Lev2Pars
    οριστική παρατατικού in plaats van gebiedende wijs
Sjabloon:Lev2Pars
    οριστική παρατατικού in plaats van οριστική του ενεστώτα in geval van een gedetailleerde actie.
Sjabloon:Lev2Pars

### Η υποτακτική (de aanvoegende wijs)

    De υποτακτική geeft aan:
    wat eventueel gebeurt
Sjabloon:Lev2Pars
    of wat wenselijk is
Sjabloon:Lev2Pars
    een aansporing
Sjabloon:Lev2Pars
    een concessie
Sjabloon:Lev2Pars
    een wens
Sjabloon:Lev2Pars
    een mogelijkheid
Sjabloon:Lev2Pars
    een onzekerheid
Sjabloon:Lev2Pars
    een waarschijnlijkheid
Sjabloon:Lev2Pars
    een bevel of verbod
Sjabloon:Lev2Pars
    De υποτακτική kan in een bijzin zowel in het heden, verleden als toekomst gebruikt worden, dit heeft echter geen invloed op de uitgangen. De betekenis laat zich dan afleiden uit de hoofdzin.
    Bovendien kan de υποτακτική zowel het onvoltooide, momentane als voltooide aspect verwoorden.
    Zie ook de voorbeelden aan het eind van dit hoofdstuk.

### Η προστακτική (de bevelende wijs)

    bevel, aansporing, verbod, verzoek of wens
Sjabloon:Lev2Pars

## Η μετοχή (het deelwoord)

    Behalve de deelwoorden op –οντας, -ώντας, -όμενος, -ομένος komen nog regelmatig de archaïsche deelwoorden op –ών en -άς voor.
    Deelwoorden op –οντας, -ώντας, -όμενος, -ομένος
    Deelwoorden bestaan in de
       ενεστώτας
          στην ενεργητική φωνή
Sjabloon:Lev2Pars
          en zeldzamer in de παθητική φωνή
Sjabloon:Lev2Pars
       παρακείμενος
Sjabloon:Lev2Pars

### Η μετοχή του ενεργητικού ενεστώτα (tegenwoordig deelwoord actief)

    De μετοχή του ενεργητικού ενεστώτα wordt alleen bijwoordelijk gebruikt.
Sjabloon:Lev2Pars

### Η μετοχή του παθητικού παρακειμένου (voltooid deelwoord)

    geeft gewoonlijk een toestand weer, ook als het een deelwoord bij een deponens is.
Sjabloon:Lev2Pars

### Η μετοχή του παθητικού ενεστώτα (tegenwoordig deelwoord passief)

       als bijvoeglijk naamwoord
Sjabloon:Lev2Pars
       naamwoordelijke bepaling
Sjabloon:Lev2Pars
       naamwoordelijk deel van het gezegde
Sjabloon:Lev2Pars
    De μετοχή kan zowel in het heden, verleden als toekomst gebruikt worden, dit heeft echter geen invloed op de uitgangen.
    Bovendien kan de μετοχή zowel het onvoltooide, momentane als voltooide aspect verwoorden.
    Zie ook de voorbeelden aan het eind van dit hoofdstuk.

### De archaïsche deelwoorden op –ών en –άς
#### ο ενεργητικός ενεστώτας (tegenwoordig deelwoord actief)

Sjabloon:Lev2Pars

#### ο ενεργητικός αόριστος (tegenwoordig deelwoord actief)

Sjabloon:Lev2Pars

#### ο παθητικός αόριστος (voltooid deelwoord actief)

Sjabloon:Lev2Pars

## Το απαρέμφατο (de aparemfato)

    Als vertaling van het begrip απαρέμφατο wordt steevast voor het begrip infinitief gekozen. Dat is eigenlijk zeer merkwaardig. Het Nieuwgrieks kent geen infinitief (onbepaalde wijs) en werkwoordsvorm die ermee aangeduid wordt, heet in het Nederlands voltooid deelwoord.
    Wat de twee begrippen gemeen hebben is dat ze onverbuigbaar zijn. Wat ze verschillend maakt, is dat het Nieuwgrieks aparte vormen voor de ενεργητική φωνή en voor de παθητική φωνή kent.
    De aparemfato wordt gebruikt om de voltooid tegenwoordige tijd en de voltooid verleden tijd te vormen.
    Los van de απαρέμφατο (infinitief/voltooid deelwoord) bestaan er in het Nieuwgrieks nog enkele archaïsche uitdrukkingen waarin de echte Oudgriekse infinitief nog voorkomt.
Sjabloon:Lev2Pars
Waar in het Nederlands de infinitief (als onderdeel van het werkwoordelijk deel van het gezegde) gebruikt wordt, wordt in het Grieks een bijzin gebruikt (en dus niet de aparemfato).
Waar in het Nederlands de infinitief als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt, heeft het Grieks in een aantal gevallen een speciaal van het werkwoord afgeleid zelfstandig naamwoord. Als dit niet bestaat, gebruikt het Grieks een gesubstantiveerde bijzin.

## Betekenis van de tijden bij de andere aspecten

    υποτακτική (aantonende wijs) en προστακτική (bevelende wijs)
       hoofdzin
          toek.tijd, aanvoegende wijs, onvolt.aspect
Sjabloon:Lev2Pars
          toek.tijd, bevelende wijs, moment.aspect
Sjabloon:Lev2Pars
       bijzin
          heden, aanvoegende wijs, onvolt.aspect
Sjabloon:Lev2Pars
          verleden, aanvoegende wijs, onvolt.aspect
Sjabloon:Lev2Pars
          toek.tijd, aanvoegende wijs, moment.aspect
Sjabloon:Lev2Pars
          toek.tijd, aanvoegende wijs, volt.aspect
Sjabloon:Lev2Pars
    μετοχή (deelwoord)
          heden
Sjabloon:Lev2Pars
          verleden, onvolt.aspect
Sjabloon:Lev2Pars
          verleden, moment.aspect
Sjabloon:Lev2Pars
          toekomst
Sjabloon:Lev2Pars