# Melkwinning/Melkinstallatie/Vacuumvoerend deel

Het vacuümaggregaat van een melkmachine bestaat uit een elektromotor en een vacuümpomp. De elektromotor drijft de vacuümpomp aan. De vacuümpomp wekt vacuüm op en via een stelsel van leidingen kan de melker op de gewenste plaats over dit vacuüm beschikken.
Frequentieregelaar Om zuinig om te gaan met energie is het ook mogelijk om de elektromotor frequentie geregeld aan te sturen. Afhankelijk van de vraag naar vacuüm blijft de elektromotor bij een lager toerental voldoende krachtig draaien om het vacuüm op het juiste niveau te houden. Dit wordt soms toegepast bij grotere vacuümpompen.
De aandrijving van de vacuümpomp De vacuümpomp van een melkstal wordt aangedreven door een elektromotor. Deze is:
* goedkoop,
* bedrijfszeker,
* eenvoudig te bedienen.
Bij verplaatsbare melkinstallaties (oa weide-melkwagens en de verplaatsbare AMS ) heb je een verbrandingsmotor/ dieselaggregaat nodig. Na het starten van de melkmachine is het de vacuümpomp die de lucht uit de leidingen en andere onderdelen van de melkmachine haalt. Op verschillende plaatsen van de melkmachine stroomt echter ook weer lucht naar binnen. Maar omdat de vacuümpomp sneller lucht uit de melkinstallatie haalt, dan er via de vacuüm verschillende onderdelen weer instroomt, ontstaat er vacuüm.. Op het moment dat het gewenste vacuüm is bereikt, een klep open gezet (zie vacuümregulateur). Vanaf dat moment stroomt er evenveel lucht de installatie binnen als de pomp eruit haalt. Het vacuümpeil blijft dan constant. De vacuümpomp moet voldoende capaciteit hebben. Dit wordt aangegeven met de pompcapaciteit . De pompcapaciteit is de hoeveelheid lucht die verplaatst wordt bij een bepaald vacuümniveau en bij een bepaald toerental. Deze capaciteit wordt uitgedrukt in liters lucht per minuut. Een pompcapaciteit van 1000 l/min. betekent dus dat de pomp elke minuut 1000 liter lucht uit de vacuümleiding haalt en door de uitlaat van de pomp naar buiten blaast. De capaciteit van de vacuümpomp moet voldoende groot zijn om tijdens het melken het vacuüm op peil te houden en tijdens de reiniging het reinigingswater voldoende spoelkracht te geven.
Er zijn drie typen vacuümpompen:
– schoepenpomp;
– waterringpomp;
– impellorpomp.
De laatste twee gebruiken geen olie, en zijn daardoor milieu vriendelijk. Deze zorgt ervoor dat de pomp niet meer toeren maakt dan nodig is om het gewenste vacuüm te halen, hierdoor kan een energiebesparing worden gehaald.

## schoepenpomp

De schoepenpomp kenmerkt zich door een liggend pomphuis, waarin een rotor met schoepen is geplaatst. De rotor is buiten het middelpunt van het pomphuis geplaatst. Doordat de schoepen door de centrifugaalkracht tegen de binnenkant van het pomphuis glijden, moet dit gesmeerd worden met olie. Vacuümpompen met metalen of kunststof schotten moeten met olie worden gesmeerd. Dit kan op twee manieren, namelijk met verbruiks- of gebruikssmering. Bij de verbruikssmering vindt toevoer van olie plaats door middel van een druppelsysteem. Deze olietoevoer functioneert alleen als de pomp vacuüm opwekt. De olie wordt één keer gebruikt en via de uitlaat afgevoerd. Bij de gebruikssmering is in de uitlaat een reservoir aangebracht met daarin een hoeveelheid olie. De olie wordt door de vacuümpomp aangezogen. Via de uitlaat komt het olie/luchtmengsel in het reservoir. Hierin is een olieafscheider aanwezig. Vrijwel alle olie wordt hierdoor opgevangen. Op deze manier circuleert de olie een aantal malen. Op bepaalde tijden, bijvoorbeeld na 500 draaiuren, moet men de olie verversen.

## waterringpomp

In het pomphuis van deze pomp bevindt zich een rotor met vaste schoepen. Water zorgt voor de afdichting en koeling. De pomp is milieuvriendelijker omdat er geen olie wordt toegepast. De pomp is ook geluidsarmer.
Fig. ……: de wateringpomp + voor het overzicht complete schematische tekening toevoegen staat in boek melkmachine?
Om te zorgen dat er altijd voldoende water in de wateringpomp zit, is er een voorraadvat op de pomp aangesloten. Er wordt nl. continu water met de luchtstroom uit de pomp afgevoerd. Dit water wordt opgevangen in de waterafscheider, die in de uitlaat van de pomp zit. Vanuit deze waterafscheider stroomt het via een retourleiding weer terug in het voorraadvat. Het voorraadvat kan tevens met een vlotter op de waterleiding worden aangesloten.

## impellorpomp

Een derde, nog weinig toegepast, type vacuümpomp is de impellorpomp. In het pomphuis van deze pomp zitten twee draaiende, metalen impellors. Beide impellors worden via een oliedichte tandwielkast aangedreven en draaien in tegenovergestelde richting. De impellors raken noch elkaar noch de wand van het pomphuis. In het pomphuis is dus geen smering nodig. Dat maakt deze pomp zeer schoon in het gebruik. Ook het geluidsniveau is laag.
Fig. ….. Doorsnede van een impellorpomp