OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nieuwgrieks/Voorzetsels

Vervangt Nieuwgrieks/Voorzetsels
Zie ook Nieuwgrieks/Syntax /BijwBep/Bijwoordelijke bepaling ingeleid door een voorzetsel
De voorzetsels in het Nieuwgrieks zijn net als in het Nederlands onverbuigbaar.
Ze worden net als in het Nederlands gevolgd door een zelfstandig naamwoord of een persoonlijk voornaamwoord dat vergezeld kan gaan van een lidwoord en/of een bijvoeglijk naamwoord.
De woorden waarop het voorzetsel betrekking heeft, staan meestal in de 4e naamval, soms in de 2e naamval en in een enkele oude vaste uitdrukking in de 3e naamval.
De betekenis van een voorzetsel dat zowel gevolgd kan worden door een 4e als door een 2e naamval, verschilt in die beide gevallen.
De ‘oude’ voorzetsels worden over het algemeen gevolgd door de 2e naamval.
Over het algemeen kunnen voorzetsels ook als voorvoegsel van een werkwoord voorkomen.
Een bijzonder geval zijn de voorzetsels die voorafgegaan worden door een bijwoord (vergelijk het Nederlandse dichtbij of veraf).
Van sommige voorzetsels kan de laatste letter afhankelijk van het woord dat erop volgt, vervallen. Eventueel verandert dan de een na laatste letter.

## voorbeelden van voorzetsels die gevolgd kunnen worden door meer dan een naamval

| κατά + 4 | tijdens | κατά το καλοκαίρι | tijdens de zomer |
| κατά + 2 | tegen | ο πόλεμος κατά των Ιταλών | de oorlog tegen de Italianen |

## voorzetsels die gevolgd worden door de 2e naamval

Voorbeelden
| εναντίον | in strijd met | εναντίον της λογικής | in strijd met de logica |
| άνευ | zonder | άνευ λόγου | zonder reden |
| λόγω | wegens | λόγω εργασιών | wegens werkzaamheden |

## de ‘oude’ voorzetsels

| δια | door | δια της βίας | door geweld |
| εκ | vanuit | ένας εκ των δυο | één van de twee |
| επί | tijdens | επί της χούντας | tijdens de junta |
| περί | omtrent | η γνώμη περί του ζητήματος | de mening over het vraagstuk |
| προ | voor | προ Χριστού | voor Christus |
| υπέρ | voor | υπερ της πρότασης | voor het voorstel |
| υπό | onder | υπό το μηδέν | onder nul |

## voorzetsels die gevolgd worden door de 3e naamval

| σε | op | είκοσι στοις εκατό | 20 op de 100, 20% |

## voorzetsels die voorafgegaan (kunnen) worden door een bijwoord

| μπροστά σε | voor | μπροστά στο σπίτι | voor het huis |
| εκτός από | behalve | εκτός από την Μαρία | behalve Maria |
| ανάλογα με | naargelang | ανάλογα με τις συνθήκες | naargelang de omstandigheden |
| κάτω από | onder | κάτω από το σπίτι | onder het huis |

## voorzetsels die ook als voorvoegsel van een werkwoord kunnen voorkomen

| περί | omtrent | περιγράγω | beschrijven |
| προβλέπω | voor | προβλέπω | voorzien, verwachten |

## voorzetsels waarvan de laatste letter kan vervallen of wijzigen

| υπό | onder | υπ’ | |
| | | υφ' | |
| κατά | rond | κατ’ | |
| | | καθ' | |
| από | door, uit | απ'αυτήν | door haar |
| | | απ'την Ελλάδα | uit Griekenland |
| σε | naar | σ'αυτόν | naar hem |
| | | στην θάλασσα | in de zee |
| με | met | μ'εμένα | met mij |
| για | voor | γι'αυτό | daarom |
| παρά | ondanks | παρ’όλες τις δυσκολίες | ondanks alle moeilijkheden; |
>> Nieuwgrieks >> Voorzetsels
# Nieuwgrieks/Voorzetsels van tijd en plaats

Κατά + 4de naamval: tijdens, ten tijde van, gedurende, volgens.
Μετά + 4de naamval: na, na verloop van, later dan,.
Μεταξύ + 2de naamval: tussen.
Μέχρι + 4de naamval: tot, tot aan. Μέχρι και == tot en met
Πριν + 4de naamval: van tijd: vóór, alvorens, voordat.
Προς + 4de naamval: Van plaats: naar, in de richting van, aan, tegen(over).
Ως + 4de naamval: tot (tijd en plaats). Ως και: tot en met
>> Nieuwgrieks >> Syntaxis van de naamvallen >> Voorzetsels van tijd en plaats
# Nieuwgrieks/Voegwoorden

Zie ook NG/Synt/SamengZin
Voegwoorden verbinden een hoofdzin met een hoofdzin, een bijzin met een bijzin of een hoofdzin met een bijzin.
De voegwoorden vallen uiteen in nevenschikkende en onderschikkende voegwoorden.
Het belangrijkste (onderschikkende) voegwoord in het Nieuwgrieks is het woord να. Dit voegwoord kan over het algemeen vertaald worden met het Nederlandse voegwoord ‘dat’. Het wordt ook gebruikt in de situatie waarin het Nederlands ‘om te’ gebruikt.
Bij gebruik van een onderschikkend voegwoord, kan het aspect van het werkwoord in de bijzin beïnvloed worden door het voegwoord.
Soms wordt gebruik gemaakt van het nevenschikkende voegwoord terwijl het Nederlands een onderschikkend voegwoord gebruikt.
Net als het Nederlands kent het Grieks een aantal voegwoorden die strikt genomen geen voegwoorden zijn.
Voorbeelden van nevenschikkende voegwoorden:
| και | en |
| ή | of |
| ούτε | noch |
Voorbeelden van onderschikkende voegwoorden:
| να | dat | | |
| ενώ | terwijl | | |
| όταν | wanneer | όταν λείπει η γάτα, χορεύουν τα ποντίκια | wanneer de kat van huis is, dansen de muizen |
| που | dat | | |
Voorbeeld van een uitdrukking die als voegwoord fungeert:
| από τη στιγμή που | zodra |
Voorbeeld van een bijwoord dat samen met een voegwoord die in het Nederlands tot een constructie met 'dat' leidt:
| αντί να | in plaats van dat |
Voorbeelden van gebruik van een Grieks nevenschikkend voegwoord, waar het Nederlands een onderschikkend voegwoord gebruikt:
| και | dat | φύγε τώρα και δεν έχω καίρο | verdwijn nu want ik heb geen tijd |
>> Nieuwgrieks >> Voegwoorden
# Nieuwgrieks/Werkwoorden met i-klank

Bij werkwoorden waar de derde laatste lettergreep een i-klank is, moeten we onderscheid maken tussen i-klanken die echte klinkers zijn en degene waarbij deze de medeklinker "j" voorstelt.
Bij deze laatste werkwoorden telt deze i-klank niet als lettergreep en valt het accent dus in het imperfectum en de aorist op de lettergreep ervoor, bvb.
       αδειάζω "leegmaken" → άδειαζα, άδειασα
Hierdoor kan er dus een augment nodig zijn:
       νιώθω "voelen" → ένιωθα, ένιωσα
Hier is de volledige lijst van de werkwoorden met i-klank als medeklinker:
       αδειάζω "leegmaken" → άδειαζα, άδειασα
       διώχνω "wegjagen" → έδιωχνα, έδιωξα
       θεμελιώνω "stichten" → θεμέλιωνα, θεμέλιωσα
       θεριεύω "snel groeien, opschieten" → θέριευα, θέριεψα
       ισιώνω "rechttrekken" → ίσιωνα, ίσιωσα
       κακιώνω "zich ergeren" → κάκιανα, κάκιασα
       λιώνω "smelten" → έλιωνα, έλιωσα
       μετανιώνω "spijt hebben" → μετάνιωνα, μετάνιωσα
       μοιάζω "gelijken" → έμοιαζα, έμοιασα
       μονοιάζω "verzoenen" → μόνοιαζα, μόνοιασα
       μετανιώνω "spijt hebben" → μετάνιωνα, μετάνιωσα
       νιώθω "voelen" → ένιωθα, ένιωσα
       παλιώνω "oud worden" → πάλιωνα, πάλιωσα
       πιάνω "pakken, vangen" → έπιανα, έπιασα
       σαλιώνω "likken" → σάλιωνα, σάλιωσα
       σιάχνω "herstellen" → έσιαχνα, έσιαξα
       στοιχειώνω "spoken" → στοίχειωνα, στοίχειωσα
       φιλιώνω "vrienden worden" → φίλιωνα, φίλιωσα
       φτιάχνω "maken" → έφτιαχνα, έφτιαξα
Verder alle werkwoorden op -ιάζω behalve deze in volgende lijst:
       αηδιάζω "verafschuwen" → αηδίαζα, αηδίασα
       αιφνιδιάζω "verrassen" → αιφνιδίαζα, αιφνιδίασα
       απουσιάζω "afwezig zijn" → απουσίαζα, απουσίασα
       βιάζω "verkrachten" → βίαζα, βίασα
       ενθουσιάζω "enthousiasmeren" → ενθουσίαζα, ενθουσίασα
       εξουσιάζω "domineren" → εξουσίαζα, εξουσίασα
       επισκιάζω "overschaduwen" → επισκίαζα, επισκίασα
       θυσιάζω "opofferen" → θυσίαζα, θυσίασα
       μετριάζω "matigen" → μετρίαζα, μετρίασα
       νευριάζω "enerveren" → νευρίαζα, νευρίασα
       παρουσιάζω "presenteren" → παρουσίαζα, παρουσίασα
       πλησιάζω "naderen" → πλησίαζα, πλησίασα
       συνεδριάζω "zetelen" → συνεδρίαζα, συνεδρίασα
       σχεδιάζω "plannen" → σχεδίαζα, σχεδίασα
       σχολιάζω "becommentariëren" → σχολίαζα, σχολίασα
Volgende vijf werkwoorden hebben altijd een afzonderlijke lettergreep voor de i-klank:
       αγριεύω "bang maken" → αγρίευα, αγρίεψα
       αλλοιώνω "(ten slechte) veranderen" → αλλοίωνα, αλλοίωσα
       εξυγιαίνω "genezen" → εξυγίαινα, εξυγίανα
       χλιαίνω "lauw maken" → χλίαινα, χλίανα
       ωχριώ "verbleken" → ωχριούσα, ωχρίασα
Het werkwoord τελειώνω "voltooien" mag met beide vormen vervoegd worden:
       τελείωνα, τελείωσα / τέλειωνα, τέλειωσα
>> Nieuwgrieks >> Werkwoorden >> Werkwoorden met i-klank
# Noors

Noors is de officiële taal van Noorwegen.
Het is een Noord-Germaanse taal, net als het Deens en Zweeds, en dus ook erg verwant aan deze talen. Als je Noors kent, kun je waarschijnlijk ook Deens en Zweeds op z'n minst aardig lezen.
Het Noors kent 2 standaardvarianten: Bokmål en Nynorsk. In deze cursus wordt alleen het Bokmål besproken (dat door ruwweg 90% van de Noren wordt gebruikt).
Hier worden twee cursussen aangeboden, één waarbij het Noors wordt uitgelegd met voorbeeldzinnen, spelenderwijs dus eigenlijk, en één waarbij het "normaal" wordt uitgelegd.

## Inhoudsopgave spelenderwijs

Introductie

## Inhoudsopgave normaal

Introductie Persoonlijke en bezittelijke voornaamwoorden Getallen en tijd Belangrijke woorden
# Tabellenboek Exact/N-Z versus Z

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |

## (N-Z) uitgezet tegen Z, 0 tot en met 60

Figuur 1: Het neutronensurplus uitgezet tegen het atoomnummer voor de nucliden met 0 ≤ Z ≤ 60

## Legenda

Op deze kaarten zijn de verschillende radioactieve vervalmogelijkheden weergegeven. Deze zijn met verschillende kleuren aangegeven. Op de kaarten zijn ook grotere vierkanten aanwezig met letters. De betekenis is als volgt:

### s

    Stabiel nuclide.

### u

    Volgens de huidige (2023) theorie zou dit nuclide niet stabiel zijn. Op het moment (2023) is van dit nuclide echter geen radioactiviteit aangetoond.
    Dit nuclide is wel aanwezig in de lijsten van de brontabellen, maar er is geen vervaltype gespecificeerd.

### p

    Het nuclide vervalt door een proton uit te zenden.

### α

    Het nuclide vervalt door een α-deeltje uit te zenden.

### β$^-$

    Het nuclide vervalt daar een β$^-$-deeltje, een elektron, uit te zenden.

### β$^+$

    Het nuclide vervalt daar een β$^+$-deeltje, een positron, uit te zenden.

### e

    Het nuclide vangt een K-elektron.

### n

    Het nuclide vervalt door een neutron uit te zenden.

### d

    Het nuclide breekt in twee stukken uiteen, eventueel in combinatie met een aantal neutronen.

## (N-Z) uitgezet tegen Z, 60 tot en met 110

Figuur 2: Het neutronensurplus uitgezet tegen het atoomnummer voor de nucliden met 60 ≤ Z ≤ 118
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
* 1 2 De gegevens voor deze kaarten zijn ontleend aan de verschillende pagina's in de Engelse "Category:Lists of isotopes by element"
# Tabellenboek Exact/Organische chemie, gegevens alkanen

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
| M | = | molaire massa in g.mol$^{-1}$ |
| Sp | = | Smeltpunt in °C |
| Kp | = | Kookpunt in °C |
| Vp | = | Vlampunt in °C |
| zo | = | Zelfontbranding in °C |
| Pd | = | Dampdruk in kPa (bij °C) |
| d | = | Dichtheid in g.L$^{-1}$ ( bij °C, aggregatie g,l,s) |
| ow | = | Oplosbaarheid in water in g.L$^{-1}$ (bij °C) |
Fysische constanten van enige alkanen :
| Naam | Formule | M | Sp | Kp | Vp | zo | Pd | d | ow |
| Methaan | ${\ce {CH4}}$ | 16.0426 | -182.48 | -164 | -188 | 537 | | 0.656 (0, g) 422.62 (-162, l) | 0.0227 (20) |
| Ethaan | ${\ce {C2H6}}$ | 30.0690 | -183.3 | -88.63 | -135 | 515 | 3.8543 (21.1 g) | 1.3562 (0, g) | 4.7 (20) |
| Propaan | ${\ce {C3H8}}$ | 44.0962 | -188 | -42 | -104 | 470 | 839 (20) | 580 (-42, l) | 6.5 (18) |
| Butaan | ${\ce {C4H10}}$ | 58.1230 | -138.35 | -0.5 | -50 | 287 | 170 (10)> | 2.440 (15, g) | 0.061 (20) |
| Pentaan | ${\ce {C5H12}}$ | 72.1498 | -129 | 36 | -49 | 260 | 57.90 | 626.2 (20) | 0.040 (20) |
| Hexaan | ${\ce {C6H14}}$ | 86.1766 | -95 | 69 | -22 | | 17.60 (20) | 660.6 | 9.5*10$^{-3}$ |
| Heptaan | ${\ce {C7H16}}$ | 100.2034 | -90.61 | 98.42 | 4 | | 5.33 (20) | 679.5 | 3*10$^{-3}$ |
| Octaan | ${\ce {C8H18}}$ | 114.2302 | -57 | 126 | 13 | | 1.47 (20) | 703 | 7*10$^{-6}$ |
| Nonaan | ${\ce {C9H20}}$ | 1282570 | -53 | 151 | 31 | | 0.59 (25) | 718 | |
| Decaan | ${\ce {C10H22}}$ | 142.2838 | -29.7 | 174.1 | 46 | 210 | 0.195 | 730 | |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
* 1 2 3 4 5 6 7 8 Tenzij anders aangegeven ontleend aan Nederlandstalige Wikipedia. (22/23 juni 2020)
* 1 2 3 4 5 Engelstalige Wikipedia, eventueel na omrekenen eenheden (23 juni 2020)
# Tabellenboek Exact/Organische chemie, gegevens alkanen, alkanolen, carbonzuren

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Dit is de laatste pagina | Index |
Gegevens van alkanen, alkanolen en carbonzuren. :
| Aantal Koolstof | Alkaan | Alkaan | Alkaan | Alkanol | Alkanol | Alkanol | Carbonzuur | Carbonzuur | Carbonzuur | Carbonzuur |
| Aantal Koolstof | Naam | Smeltpunt | Kookpunt | Naam | Smeltpunt | Kookpunt | Naam | Smeltpunt | Kookpunt | K$_z$ |
| 1 | Methaan | -182 | -164 | Methanol | -94 | 65 | Methaanzuur | 8 | 100 | 17.80*10$^{-5}$ |
| 2 | Ethaan | -183 | -89 | Ethanol | -114 | 78 | Ethaanzuur | 17 | 118 | 1.78*10$^{-5}$ |
| 3 | Propaan | -188 | -42 | Propan-1-ol | -127 | 97 | Propaanzuur | -23 | 141 | 1.32*10$^{-5}$ |
| 4 | Butaan | -138 | -1 | Butan-1-ol | -90 | 117 | Butaanzuur | -4 | 164 | 1.51*10$^{-5}$ |
| 5 | Pentaan | -129 | 36 | Pentan-1-ol | -78 | 138 | Pentaanzuur | -19 | 185 | 1.51*10$^{-5}$ |
| 6 | Hexaan | -95 | -69 | Hexan-1-ol | -45 | 157 | Hexaanzuur | -2 | 205 | 1.32*10$^{-5}$ |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Dit is de laatste pagina |
* ↑ De gegevens zijn ontleend aan de Nederlandstalige Wikipedia op 15 augustus 2021. De getallen zijn afgerond op hele graden Celsius
* ↑ De wetenschappelijke notatie bij methaanzuur is uiteraard 1,78*10$^{-4}$. In de gebruikte notatie is duidelijk dat het kleinste carbonzuur een stuk sterker is dan de overige leden van de serie. De tweede decimaal is eigenlijk niet terecht.
# Tabellenboek Exact/Periodiek systeem

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
| | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen | Het periodiek systeem der elementen |
| | 1 Ia | | | | | | | | | | | | | | | | | 18 0 |
| 1 | 1 H | 2 IIa | | | | | | | | | | | 13 IIIa | 14 IVa | 15 Va | 16 VIa | 17 VIIa | 2 He |
| 2 | 3 Li | 4 Be | | | | | | | | | | | 5 B | 6 C | 7 N | 8 O | 9 F | 10 Ne |
| 3 | 11 Na | 12 Mg | 3 IIIb | 4 IVb | 5 Vb | 6 VIb | 7 VIIb | 8 VIIIb | 9 VIIIb | 10 VIIIb | 11 Ib | 12 IIb | 13 Al | 14 Si | 15 P | 16 S | 17 Cl | 18 Ar |
| 4 | 19 K | 20 Ca | 21 Sc | 22 Ti | 23 V | 24 Cr | 25 Mn | 26 Fe | 27 Co | 28 Ni | 29 Cu | 30 Zn | 31 Ga | 32 Ge | 33 As | 34 Se | 35 Br | 36 Kr |
| 5 | 37 Rb | 38 Sr | 39 Y | 40 Zr | 41 Nb | 42 Mo | (43) Tc | 44 Ru | 45 Rh | 46 Pd | 47 Ag | 48 Cd | 49 In | 50 Sn | 51 Sb | 52 Te | 53 I | 54 Xe |
| 6 | 55 Cs | 56 Ba | * | 72 Hf | 73 Ta | 74 W | 75 Re | 76 Os | 77 Ir | 78 Pt | 79 Au | 80 Hg | 81 Tl | 82 Pb | 83 Bi | 84 Po | 85 At | 86 Rn |
| 7 | 87 Fr | 88 Ra | ** | (104) Rf | (105) Db | (106) Sg | (107) Bh | (108) Hs | (109) Mt | (110) Ds | (111) Rg | (112) Cn | (113) Nh | (114) Fl | (115) Mc | (116) Lv | (117) Ts | (118) Og |
| *Lanthaniden | *Lanthaniden | *Lanthaniden | 57 La | 58 Ce | 59 Pr | 60 Nd | (61) Pm | 62 Sm | 63 Eu | 64 Gd | 65 Tb | 66 Dy | 67 Ho | 68 Er | 69 Tm | 70 Yb | 71 Lu |
| **Actiniden | **Actiniden | **Actiniden | 89 Ac | 90 Th | 91 Pa | 92 U | (93) Np | (94) Pu | (95) Am | (96) Cm | (97) Bk | (98) Cf | (99) Es | (100) Fm | (101) Md | (102) No | (103) Lr |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Tabellenboek Exact/Organische chemie, carbonzuren triviale namen

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
Zuren met één zuurgroep in het molecuul :
| Aantal C | Triviale naam | Zuurrest | Systematische naam |
| 1 | Mierenzuur | Formiaat | Methaanzuur |
| 2 | Azijnzuur | Acetaat | Ethaanzuur |
| 3 | Propionzuur | propionaat | Propaanzuur |
| 4 | Boterzuur | Butyraat | Butaanzuur |
| 5 | Valeriaanzuur | | Pentaanzuur |
| 6 | Capronzuur | | Hexaanzuur |
| 7 | Enantinezuur | | Heptaanzuur |
| 8 | Caprylzuur | | Octaanzuur |
| 9 | Pelargoonzuur | | Nonaanzuur |
| 10 | Caprinezuur | | Decaanzuur |
| 12 | Laurinezuur | | Dodecaanzuur |
| 14 | Myristinezuur | | Tetradecaanzuur |
| 16 | Palmitinezuur | | Hexadecaanzuur |
| 18 | Stearinezuur | | Octadecaanzuur |
| 20 | Arachidinezuur | | Eicosaanzuur |
| 22 | Beheenzuur | | Docosaanzuur |
Zuren met twee zuurgroepen in het molecuul :
| Aantal C | Triviale naam | Zuurrest | Systematische naam |
| 2 | Oxaalzuur | Oxalaat | Ethaandizuur |
| 3 | Malonzuur | Malonaat | Propaandizuur |
| 4 | Barnsteenzuur | Succinaat | Butaandizuur |
| 5 | Glutaarzuur | | Pentaandizuur |
| 6 | Adipinezuur | | Hexaandizuur |
| 7 | pimelinezuur | | Heptaandizuur |
| 8 | Kurkzuur | | Octaandizuur |
| 9 | Azelaïnezuur | | Nonaandizuur |
| 10 | sebacinezuur | | Decaandizuur |
| 13 | Brassylzuur | | Tridecaandicarbonzuur |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina |
# Tabellenboek Exact/Periodiek systeem in 1869

| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
| | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. | De elementen die 1869 bekend waren in het periodiek systeem. |
| | 1 Ia | | | | goede voorspelling | goede voorspelling | goede voorspelling | | | | | | 18 0 |
| 1 | H 1.0 | 2 IIa | | | omgewisseld ivm eigenschappen | omgewisseld ivm eigenschappen | omgewisseld ivm eigenschappen | | | | | | 13 IIIa | 14 IVa | 15 Va | 16 VIa | 17 VIIa |
| 2 | Li 6.9 | Be 9.0 | | | | | | | | | | | B 10.8 | C 12.0 | N 14.0 | O 16.0 | |
| 3 | Na 23.0 | Mg 24.3 | 3 IIIb | 4 IVb | 5 Vb | 6 VIb | 7 VIIb | 8 VIIIb | 9 VIIIb | 10 VIIIb | 11 Ib | 12 IIb | Al 27.0 | Si 28.1 | P 31.0 | S 32.1 | Cl 35.5 |
| 4 | K 39.1 | Ca 40.1 | | Ti 45.0 | V 50.9 | Cr 52.0 | Mn 54.9 | Fe 55.9 | Co 58.9 | Ni 58.7 | Cu 63.6 | Zn 65.4 | | | As 74.9 | Se 79.0 | Br 79.9 |
| 5 | Rb 85.5 | Sr 87.6 | Y 88.9 | Zr 91.2 | Nb 92.9 | Mo 95.9 | | Ru 101.1 | Rh 102.9 | Pd 106.4 | Ag 107.9 | Cd 112.4 | In 114.8 | Sn 118.7 | Sb 121.8 | Te 127.6 | I 126.9 |
| 6 | Cs 132.9 | Ba 137.3 | * | | Ta 180.9 | W 183.9 | | Os 190.2 | Ir 192.2 | Pt 195.1 | Au 197.0 | Hg 200.6 | Tl 204.4 | Pb 207.2 | Bi 209.0 | | |
| 7 | | | ** | | | | | | | | | | | | | | |
| *Lanthaniden | *Lanthaniden | *Lanthaniden | La 138.9 | Ce 140.1 | | | | Sm 150.4 | | | Tb 159.9 | | | Er 167.3 | | | |
| **Actiniden | **Actiniden | **Actiniden | | Th 232.0 | | U 238.0 | | | | | | | | | | | |
| Vorige pagina | Inhouds­opgave | Volgende pagina | Index |
# Catalaans

Welkom bij de cursus Catalaans. Klik hier om naar de introductie te gaan.
# Cascading Style Sheets/Inleiding

Cascading Style Sheets (afgekort: CSS) zijn bedoeld om de opmaak van een webpagina te definiëren. HTML is oorspronkelijk bedoeld om tekst weer te geven, maar door de ontwikkeling van internet werd de behoefte naar mooiere pagina's groter en werden HTML elementen gebruikt om de tekst ook op te maken. Om de opmaak weer te scheiden van de inhoud, zodat deze onafhankelijk van elkaar eenvoudig aan te passen zijn, heeft W3C (World Wide Web Consortium) CSS geintroduceerd. Ondanks dat W3C enkel aanbevelingen doet, worden deze aanbevelingen toch in acht genomen door ontwikkelaars van browsers en websites.

## Inleiding

CSS neemt een steeds belangrijkere plaats in bij het ontwerpen van website's. In de strict-doctypes van HTML 4.01 en XHTML is het gebruik van HTML-elementen voor de opmaak al behoorlijk aan banden gelegd.
Een aantal voordelen van het gebruik van CSS:
* Minder bandbreedte nodig; de stylesheet wordt namelijk in de cache opgeslagen van de gebruiker. Een pagina laadt dus sneller omdat de pagina zelf ook nog eens minder code bevat.
* De scheiding van inhoud en opmaak maakt de opbouw en onderhoud van webpagina's makkelijker.
* CSS biedt meer mogelijkheden dan opmaak in de HTML.
* User agent-specifiek. CSS biedt de mogelijkheid stijlen aan te bieden per user agent. Zo kun je een speciale opmaak samenstellen voor degenen die uw site bezoeken met een palmtop, of uw site tonen met een projector.
* Mogelijkheden voor meerdere stijlen. Zo kun je voor mensen één hoofdstijl opgeven, maar daarnaast ook verscheidene alternatieve stijlen aanbieden.
# Cascading Style Sheets/Nieuw in CSS3

CSS3 biedt verschillende nieuwe mogelijkheden.

## @font-face

Vanaf CSS3 is er de mogelijkheid om zelf een lettertype mee te sturen (zie Cascading Style Sheets/Tekstopmaak).

## meerdere backgrounds

Vanaf CSS3 kunnen meerdere achtergrondafbeeldingen gebruikt worden (zie Cascading Style Sheets/Appendices/Properties/background-image).

## border-radius

Met border-radius kan je vanaf CSS3 hoeken van objecten afronden, maar ook ellipsen en tekstballonnen maken.
CSS-code: Voorbeeld van border-radius

## box-shadow

Box-shadow maakt het mogelijk om kaders en gradiënten te maken, zowel binnen als buiten het object te maken. De eerste waarde geeft de verschuiving van de schaduw over de X-as, de tweede over de Y-as, de derde geeft aan hoe scherp de overgang moet zijn.
CSS-code: Voorbeeld van box-shadow

## opacity

Met opacity kan je de ondoorzichtigheidsratio van een figuur bepalen. Waarde 1 betekent ondoorzichtig, 0.5 is half doorzichtig, 0 is volledig doorzichtig.
CSS-code: Voorbeeld van opacity

## transition

Met transition kan je overgangen definiëren. Telkens worden meegegeven:
* de eigenschap die verandert (vb. background)
* het interval tussen de veranderingen (vb. 0.3s)
* de tijdspanne waarin dat gebeurt (vb. ease)
CSS-code: Voorbeeld van transition

## transform

2D transform kan je gebruiken om grootte, plaats, oriëntatie en vorm van een object te veranderen:
* met scale verander je de grootte: positieve waarden tussen 0 en 1 vergroten, negatieve waarden verkleinen, een (optionele) komma geeft aan dat de X- en Y-inschaling verschillend zijn (vb. scale(3,0.5))
* translate laat het object verschuiven in de opgegeven X- en Y-richting (vb. translate(10px,-20px))
* rotate laat het object draaien (vb. rotate(90deg))
* skew laat het object scheef vervormen (vb. skew(10deg,40deg))
Indien er meerdere transform staan, dan worden zij in volgorde uitgevoerd.
CSS-code: Voorbeeld van transform
# Cascading Style Sheets/Lettertypes

Het veranderen van tekst/lettertypes in CSS.
Font-family: Het font-family attribuut is een moeilijkere benaming voor het lettertype. Bij dit attribuut kun je lettertypes in een lijst zetten. Als de browser die je gebruikt het eerste lettertype dan niet herkent, kijkt hij of hij de volgende wel kan herkennen. Als je browser die dan wel herkent, zal hij dat gebruiken. Dit attribuut gebruik je zo:
   .classtest { font-family: {lettertypes}
Font-size: Met dit attribuut kun je de groote van je lettertype veranderen.
   .classtest { font-size: {lettertypes}
Deze pagina is nog niet af.