OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hekserij/Heksensabbat

Wat is hekserij
Theorieën over hekserij
Heksenpraktijken
Sabbat
Vliegen
Boek der schaduwen
Magische cirkel
Hekserij in de wereld
Hekserij in Europa
Hekserij in Amerika
Hekserij in Azië
Hekserij in Afrika
Hekserij in Oceanië
Neopaganisme
Wicca
Bekende heksen
Bekende auteurs
Bekende boeken
Heksenwoordenboek
Bronnen en literatuur :

## Heksensabbat

Een heksensabbat is volgens de Europees-christelijke overlevering een nachtelijke bijeenkomst van heksen. De benaming dateert uit het midden van de 14e eeuw, toen het verschijnsel voor het eerst opdook in verslagen van de inquisitie. De "sabbat" - waarschijnlijk afgeleid van de Joodse term voor de zevende dag - kon op elke dag van de week gehouden worden, hoewel zaterdag uitzonderlijk was omdat die dag gewijd was aan de Maagd Maria.
Verslagen van het aantal deelnemers aan sabbats verschillen nogal: een heks de gedwongen was tot bekentenissen, vermeldde een bijeenkomst van 10.000 heksen. Heksen reisden naar verluidt naar de sabbat door zich in te smeren met speciale zalf die hen in staat stelde om door de lucht te vliegen, of ze reden op een geit, ram, of hond die de duivel hun bezorgde. Favoriete locaties waren onder meer: de Brocken in de Harz Bergen in Duitsland, de Kale Berg in de buurt van Kiev in Rusland, de Blocula in Zweden, en het departement du Puy-de-Dôme in Auvergne, Frankrijk. Sabbats waren er tijdens de twee traditionele Druïden-festivals: op de vooravond van de eerste mei (30 april) en met Halloween (31 oktober), en tijdens de seizoensfeesten van de winter (2 februari), de lente (23 juni), de zomer (1 augustus), en de herfst (21 december).
Tijdens deze bijeenkomsten, zo stelden heksenvervolgers en inquisiteurs het voor, eerden de 'heksen' de duivel door hem onder zijn staart te kussen, te dansen, te feesten en losbandige geslachtsgemeenschap te hebben.

## Zie ook

    Zie ook Heksenvervolging in Europa (1300-1720)/Heksensabbat
# Hekserij/Heksenpraktijken

Wat is hekserij
Theorieën over hekserij
Heksenpraktijken
Sabbat
Vliegen
Boek der schaduwen
Magische cirkel
Hekserij in de wereld
Hekserij in Europa
Hekserij in Amerika
Hekserij in Azië
Hekserij in Afrika
Hekserij in Oceanië
Neopaganisme
Wicca
Bekende heksen
Bekende auteurs
Bekende boeken
Heksenwoordenboek
Bronnen en literatuur :
TIP: Niet alle praktijken en rituelen worden hier besproken. Neem daarom ook eens een kijkje in het Heksenwoordenboek. Daarin worden allerlei termen uitgelegd die op de een of andere manier te maken hebben met hekserij, de moderne wicca en andere stromingen binnen het (neo)paganisme.
De hoofdstukjes die volgen behandelen ook onderwerpen die bij de nieuwe hekserij (neopaganisme, wicca) horen. Zo is bijvoorbeeld het 'Boek der schaduwen' een 20e-eeuwse heksenpraktijk.
# Decamerone/Achtste dag

Lauretta heerst tijdens de achtste dag. Op deze dag moeten de leden van de groep verhalen vertellen over trucjes die vrouwen met mannen uithalen of, andersom hoe mannen de vrouwen om de tuin leiden.
# Decamerone/Boccaccio's bronnen

Boccaccio ontleende de plots voor de meeste van zijn verhalen aan oudere Italiaanse, Franse, Latijnse en andere bronnen. Een deel van het verhaal van Andreuccio van Perugia (Dag II, verhaal 5) ontstond bijvoorbeeld reeds in de tweede eeuw in Efeze. De structuur van het raamverhaal is afkomstig uit de in het Sanskriet geschreven Panchatantra, daterend van voor 500. Boccaccio kan er via de Latijsne vertaling mee in contact gekomen zijn. Ook de beschrijving van de Zwarte Dood (waar Boccaccio zelf ook getuige van was) is niet origineel, maar gebaseerd op de Historia gentis Langobardorum van Paulus Diaconus, een monnik die leefde in de achtste eeuw.
Van een aantal verhalen waar geen vroegere sporen van werden gevonden wordt verondersteld dat ze mogelijk niet door Boccaccio bedacht zijn, maar afkomstig zijn uit lokale orale tradities. Boccaccio zelf zegt dat hij een aantal van de verhalen had horen vertellen. In Dag VII, verhaal 1, bijvoorbeeld, zegt hij dat hij als kind het verhaal van een oude vrouw hoorde.
Zelfs indien Boccaccio de verhaallijnen ontleende uit soms eeuwenoude bronnen, zorgt hij er toch voor dat ze zich afspelen in 'zijn' 14e eeuw. Ze zijn dan ook aangepast voor zijn cultuur en zijn tijdgenoten. Wat Boccaccio ook doet, is het combineren van meerdere van die oude verhalen, zoals in Dag II, verhaal 2 en Dag VII, verhaal 7).
Een andere techniek die Boccaccio frequent toegepast is om reeds bestaande verhalen complexer te maken. Een duidelijk voorbeeld hiervan is te vinden in het thema van Dag IX, verhaal 6, dat ook Geoffrey Chaucer gebruikt in zijn The Reeve's Tale, maar deze Middelengelse auteur volgt de originele Franse bron (een fabliau van Jean de Boves) meer op de voet, terwijl Boccaccio nog enkele elementen van eigen vinding introduceert.
# Decamerone

De Decamerone (ondertitel: Prencipe Galeotto) is een collectie verhalen die Giovanni Boccaccio schreef, waarschijnlijk in de periode tussen 1349 en 1353. Dit meesterwerk van de Italiaanse prozaliteratuur verwierf reeds onder tijdgenoten de reputatie dat het draaide om overspelige vrouwen en geestelijken die hun seksuele lusten wilden botvieren, en de hypocrisie die ze daarbij schaamteloos ten toon spreiden. De Decamerone is echter veel meer dan dat alleen. De scope ervan is immers zo breed en Boccaccio behandelt zoveel onderwerpen dat het moeilijk in een bepaalde categorie is onder te brengen. Elke reeks verhalen behandelt een ander thema op een verschillende toon. "Dag 1" bestaat uit een geestige bespreking van menselijke ondeugden, op Dag 2 overwint het lot het menselijke pogen, maar het wordt dan weer op Dag 3 verslagen door de menselijke wil. Op Dag 4 verandert de toon dan weer omdat het thema van die dag draait om tragische liefdesverhalen. Aan de oppervlakte lijken het frivole verhalen, maar Boccaccio verliest nooit de taak uit het oog die hij zichzelf heeft opgelegd om een werk met blijvende literaire waarde te scheppen.

## Vragen of suggesties?

Heb je opmerkingen of voorstellen over de uitwerking van "Decamerone", neem dan contact op met de hoofdauteur van dit wikibook (zie Infobox):
# Decamerone/Epiloog

De Decamerone eindigt nogal abrupt. Boccaccio verdedigt tegenover tegenstanders zijn werk zoals hij al deed in de introductie bij de vierde dag. Deze keer doet hij het op een humoristische en heiligschennende manier.
Met zijn laatste woorden richt de auteur zich tot de dames die, naar hij hoopt, zijn werk waardevol zullen vinden:
       "Laat dus iedere dame vrij zijn om te zeggen en geloven wat ze ervan vindt, maar voor mij is het nu tijd om dit tot een einde te brengen, met mijn nederige dank aan Hem, door wiens hulp en begeleiding ik, na zo lang labeur, het beoogde doel bereikt heb. En laat u, mijn lieve dames, zich overleveren aan zijn Genade en Rust, en denk aan mij indien u ooit op enigerlei wijze baat zou hebben van het lezen van deze verhalen."
# Decamerone/Derde dag

Neifile presideert als koningin van de derde dag. In deze verhalen heeft een persoon iets ofwel pijnlijk verworven, of iets verloren en dan weer teruggewonnen.
# De Kleine Trekkersgids/Inhoud

Hoofdstuk 1 : De voorbereiding Informatie verzamelen Milieuvriendelijk reizen Uitgaven bepalen Werken in het buitenland
Hoofdstuk 2 : De rugzak Daguitrusting De rugzak Inpakken Rugzak opdoen
Hoofdstuk 3: De reisuitrusting EHBO-spullen Etenswaren Kleding Kookspullen Kooktoestellen Schoenen Sokken Slaapmat Hoofdkussen Slaapzak Lakenzak Tent Waterfilter Waterfles Wandelstok Zaklamp Zakmes
Hoofdstuk 4 : De reisvoorwaarden Betaalmiddelen Genotsmiddelen Huisdieren meenemen Importeren Inentingen Medicijnen meenemen Paspoort of identiteitskaart Paspoortcontrole Verzekering
Visum Vlees- en melkproducten Vliegtuigvoorwaarden
Hoofdstuk 5 : De noodsituaties Aangifte Alarmnummer bellen
Berovingen Blikseminslag Bloedingen Brand Brandwonden Breuken Constipatie Controle Diarree
Geslachtziekten
Gevaarlijke dieren Grotten Heimwee Kiespijn Koorts Kramp Longontsteking MRSA Nieuwsberichten Ongeval Ontmoetingsplek Oogontsteking Oorontsteking Pijnlijke voeten
Preventie Reanimatie Reisziekte Sirene
Stress Symptoomtabellen Teken Uitdrogen Verdrinken Verdwalen Verslikken Verveling Watergebrek Zonnesteek Zwemwater
Hoofdstuk 6 : Enkele adviezen Boeken Cultuurverschillen Feestdagen Foto’s maken Kinderen
Koken
Liften Openbaar vervoer Post Rugzak opbergen Slaapplaats Spullen uitdelen Studentenkaart Telefoon en internet Tempo houden Tent opzetten Uiteten Voedsel bewaren Vuilnis Vuur maken
Hoofdstuk 7 : De thuiskomst Onderhoud reisspullen
Appendix 1: Inpaklijst rugzak Appendix 2: Controlelijst
Appendix 3: Eerste Hulp Bij Ongelukken
Appendix 4: Gegevens en adressen
Appendix 5: Aanvullende informatie op het internet Appendix 6: Nawoord
# Decamerone/Achtergrond

De Decamerone werd waarschijnlijk geschreven tussen 1349 en 1353 en speelt zich dus af tijdens de periode van de Zwarte Dood (of de pest], die Florence trof in 1348. Het 14e-eeuws Italië werd ook geteisterd door hongersnoden en oorlogen die de verspreiding van epidemieën zoals de pest nog in de hand werkten. Het resultaat van dit alles was een aanzienlijke vermindering van beschikbare arbeiders en vaklieden, en daarbij kwam dan nog de ineenstorting van de financiële structuur. De koopmansklasse werd fundamenteel voor de samenleving, en onderhield relaties met de adel en de aristocratie.
Dit is de setting waarin de Decamerone zich afspeelt en Boccaccio beschrijft het leven van degenen die zich van de pest trachten te isoleren, en degenen die hun gewone leven willen leiden ook al was het bestemd om te worden afgebroken door de onvermijdelijke ziekte. De pest had op sociaal, economisch, religieus en politiek gebied een enorme invloed op het toenmalige Europa. Het is tegen deze achtergrond van wanhoop, waanzinnig hedonisme en verandering dat de verhalen van de Decamerone worden verteld. De tien pelgrims die in de Decamerone Florence ontvluchten behoren tot de menigte van burgers die hun huizen in de stad verlaten en zich naar het platteland of naar het buitenland begeven. Ze nemen hun toevlucht in een villa op de heuvels en besteden hun tijd aan het vertellen van een verhaal per dag per persoon.
# Decamerone/Eerste dag

Voordat de vertelsessies starten, verzamelen de tien jonge Florentijnen (de Brigata) bij de Basilica di Santa Maria Novella in Florence. Daar besluiten ze om aan de Zwarte Dood te ontsnappen door de stad te verlaten en de komende twee weken hun intrek te nemen in een villa. Ieder gaat akkoord om elke dag een verhaal te vertellen, en dit gedurende tien dagen. De verhalen worden verteld in de tuin van de eerste villa waar de Brigata verblijft, ergens een paar mijl buiten de stad.
Onder het 'bewind van Pampinea', mag de eerste verteldag het onderwerp vrij gekozen worden. Hoewel er geen thema is opgegeven, handelen zes van de verhalen over een persoon die een andere censureert, en de andere vier zijn satires op de Katholieke Kerk.

## Dag 1, eerste verhaal

Panfilo is de verteller van dit eerste verhaal uit de verzameling. Het is ook het eerste verhaal dat de toenmalige praktijken van de Rooms-Katholieke Kerk (in dit geval heiligverklaring door het volk) ridiculiseert en aan de kaak stelt. De vroegste bron van dit verhaal is te vinden in hoofdstuk acht van de biografie van Sint Sulpicius Severus van Saint Martin de Tours. Die biografie dateert van rond 400 na Chr.
Ser Cepparello, beter bekend als Ciapelletto, een notoir slecht mens, maakt in opdracht van Musciatto Franzesi een zakenreis naar de Bourgogne, een streek waar men hem nog niet kent. Eenmaal daar, wordt hij al snel terminaal ziek. De twee Florentijnse broers die hem onderdak verleenden laten een monnik uit een nabijgelegen klooster overkomen om zijn biecht te horen en hem zijn laatste sacramenten toe te dienen. Ciappelletto vertelt de monnik leugens over zijn zogezegd vroom en zuiver leven en toont op een schijnheilige manier overdreven berouw voor kleinere dagelijkse zonden. De monnik gelooft hem en geeft na zijn overlijden een lovend sermoen over zijn leven. De stedelingen, die de preek horen, geloven dat Ciapelletto een heilig man was en vereren hem lang na zijn dood.

## Dag 1, tweede verhaal

Hiertoe aangemoedigd door Giannotto di Civigni besluit Een jood, genaamd Abraham, om naar het hof van Rome te gaan. Na de verdorvenheid van de geestelijkheid aldaar te hebben gezien, keert hij terug naar Parijs en bekeert zich tot christen.

## Dag 1, derde verhaal

Melchisedech is een jood. Met behulp van een kort verhaal over drie ringen slaagt hij erin te ontsnappen aan een val die voor hem is klaargezet door Saladin.

## Dag 1, vierde verhaal

Een monnik die een zonde beging waarvoor hij de strengst mogelijke straf verdient, ontsnapt aan die straf door de abt van dezelfde zonde te beschuldigen.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Koningskaars

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Helmkruid (Scrophulariaceae) Geslacht: Toorts Soort: Verbascum thapsus |
| Stengel/Tak: | De bladeren en de stengel zijn bedekt met een dichte wollige beharing. |
| Blad: | Zie stengel. De bovenste bladeren zijn aflopend tot het volgende blad. De onderste bladeren hebben een gevleugelde steel. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot de herfst. Geel en hebben een doorsnede van 1,5-3 cm. Er zijn vijf kroonbladeren die aan de voet zijn vergroeid. Er zijn vijf kelkbladen en vijf meeldraden, waarvan er drie gele of witte haartjes hebben. De bloemen vormen een dichte aar. |
| Vrucht: | Een doosvrucht die kleine zaadjes bevat. |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Waardplant voor onder meer Anania verbascalis, Chamaesphecia masariformis, Dolycoris baccarum, Melitaea trivia, Nothris verbascella en Shargacucullia thapsiphaga. |
| Gebruik: | In kruidboeken van de 16e eeuw wordt beschreven hoe de harige plant met teer kan worden besmeerd en zodoende als fakkel kan worden gebruikt. |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij ademhaling. De bloemen van de plant worden gebruikt om het ophoesten te bevorderen bij problemen met de ademhalingswegen. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Koningskaars? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kokardebloem

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Kokardebloem? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Komijn

| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Komijn? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Koninginnenkruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Eupatorium Soort: Eupatorium cannabinum |
| Blad: | De bladeren zijn tegenoverstaand. De onderste bladeren zijn omgekeerd-lancetvormig en gesteeld; de bovenste bladeren zijn driedelig, lancetvormig, ongesteeld en grof gezaagd. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot september. Roze bloemhoofdjes van vijf of zes buisbloemen (soms wit). Het omwindsel heeft purperen topjes. De plant bloeit als schermvormige pluim van bloemhoofdjes. |
| Vrucht: | Een zwart nootje dat voorzien is van een pappus. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-170 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Ruigtes, waterkanten, moerassen, rietlanden. Zon Water ● - ◑ ≈ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: w:Kensoort voor de klasse van de natte strooiselruigten (Convolvulo-Filipenduletea). |
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor De bloem produceert veel nectar en wordt door vlinders en bijen druk bezocht. De plant is dan ook waardplant voor Adaina microdactyla, Cochylidia rupicola, Coleophora conyzae, Coleophora follicularis, Coleophora inulae en Digitivalva pulicariae. |
| Geneeskracht: | Wordt als geneeskrachtig gezien bij verkoudheid en als laxeermiddel. Een thee van koninginnekruid werd vroeger daartegen gebruikt. |
| Let op!: | Bevat giftige stoffen die bij grote hoeveelheid leverschade kan veroorzaken. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Koninginnenkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Koekoeksbloem

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.
Meer informatie wordt nog gezocht. Mee helpen? Klik op bewerken.
| Lokken: | Deze plant lokt en/of is vatbaar voor Cicaden. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Koekoeksbloem? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Koekruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Makkelijk te kweken.
| Alle families? | Familie: Anjer (Caryophyllaceae) Geslacht: Vaccaria Soort: Vaccaria hispanica |
| Stengel/Tak: | Blauw-grijze, wasachtige stengel. |
| Blad: | Eirond tot lancetvormig, spits, aan de voet vergroeid, blauwgroen. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni-juli. Twee maanden na de zaai. Lichtpurperen of witte bloemen in ijle bijschermen. Sterk vertakte bloeiwijze. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Kalk- en kleigrond. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Koekruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 4-5 | Zie zaaitijd. Korte bloeiperiode. Meermalen zaaien. | | | 1 | | | | |
| | | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Komkommerfamilie

De Komkommerfamilie (Cucurbitaceae) is een familie van tweezaadlobbige planten. Het zijn meestal kruiden, maar soms ook struiken. De familie komt voornamelijk voor in de tropen van alle continenten, speciaal in Afrika en Zuid-Amerika. In gematigder streken worden soorten gecultiveerd. Het is een van de belangrijkste voedselproducerende plantenfamilies. Diverse soorten vormen een caudex en zijn daarom geliefd bij verzamelaars van succulenten.

## Geslachten

Het gaat om een familie van minder dan duizend soorten. Nog niet beschreven:
* Bryonia
* Cucurbita
De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.
In het Cronquist-systeem (1981) werd de familie in de orde Violales geplaatst. Het APG-systeem (1998) en het APG II-systeem (2003) plaatsen de familie in een orde Cucurbitales.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Koeienoog

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: ? Soort: Telekia speciosa |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-70 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Koeienoog? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Komkommer

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Speciale rassen voor glasteelt (1 plant per raam, ruim 1 m2) geven vruchten zonder bevruchting. Als je geen zaad wilt winnen, hebben deze de voorkeur. 'Gele tros' is een sterk ras voor de volle grond.
| Alle families? | Familie: Komkommer (Cucurbitaceae) Geslacht: Cucumis Soort: Cucumis sativus |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort:  ? Zon Water ● ∼ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Andijvie, boon, erwt, knoflook, maïs, Oost-Indische kers, prei, raap, rode biet, schorseneer, selderie, spinazie, tuinboon en ui. |
| Slechte buren: | Slechte buren voor deze plant: Bieslook, paprika en tomaat. |
| Gebruik: | Het uiteinde van de komkommer kan bij groeistagnatie door bijvoorbeeld droogte enigszins bitter worden, snij de punt er dan af. |
| Recepten: | Recepten vind je in het Kookboek. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Komkommer? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 4-5 WM | Zie zaaitijd. In april zaaien in de bak of kas. Mei in de volle grond. Graaf een geul van 10 cm diep en vul die op met organische mest voor een broeiheuvel. Leg om de 10 cm een zaadje en dun uit als de plant 10 cm hoog is. Zaai tussen de heuvels goede buren. Een temperatuur van 21 ºC in de jeugd geeft betere planten en oogst. | 8-10 | 7 | 1 | | 2 | | |
| 5-6 WM | Zie (uit)planten. Aprilzaai (glas) uitplanten. | | | | | | 70 | 90 |
| 6-7 | Verzorgen: Zorg voor goede watergift, anders wordt er bitterstof gevormd. Knijp boven het vierde blad de top af en boven het derde blad van de ranken weer afknijpen. De zijranken die dan ontstaan geven vruchten. Eventueel de mannetjesbloem (zonder vruchtbeginsel) voorzichtig ontdoen van het kelkblad en in de vrouwelijke bloemen dopen of het stuifmeel overbrengen met een kwastje. Je kan ook sterk suikerwater sproeien om insecten te lokken. | | | | | | | |
| 7-10 | Zie oogsten en bewaren. Jong oogsten geeft een grotere opbrengst. Laat de vruchten die je voor zaadwinning wilt gebruiken met rust. | | | | | | | |
| 7-10 | Zie vermeerderwijze. Zaad winnen kan alleen van planten met half mannelijke en half vrouwelijke bloemen. Omhul de vrouwelijke bloem in gaas voordat de bloem opkomt om ongewenste bestuiving te voorkomen. Zodra de vrouwelijke bloem bloeit neem je van een andere plant de mannelijke bloem af en verwijder je de kelkbladeren. De meeldraden voorzichtig in aanraking brengen met de stamper. Na deze kunstmatige bevruchting weer gaas erom tot de bloem is uitgebloeid. Als de bevruchting is geslaagd dan ontwikkelt zich een knotsvormig einde aan de vrucht. Laat de mooie (vroege) vruchten hangen (maximaal 5) tot ze zeer groot en helemaal rijp zijn (kleurt geel). Snij de vrucht open, krab de zaden eruit en laat het zaad een etmaal fermenteren in water. Schoonspoelen, afwrijven en laten drogen. | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Kompassla

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De Nederlandse naam is gegeven doordat de gedraaide bladtoppen de noord-zuidrichting aanwijzen. De plant scheidt bij insnijding een wit melksap af.
| Alle families? | Familie: Composieten (Asteraceae) Geslacht: Sla Soort: Lactuca serriola |
| Wortel: | Heeft een penwortel. |
| Stengel/Tak: | De stengel blijft onvertakt tot ze bovenaan in een eindstandige pluim vertakt. |
| Blad: | De bladen zijn vaak een kwartslag gedraaid en hebben aan de onderkant op de middennerf duidelijke stekels van meer dan 2 mm lang. De bladen kunnen variëren van ongelobd tot veerspletig. De bovenste helft van het blad keert zich vaak naar boven, en is noord-zuid gericht. Dit is een aanpassing die de plant beschermt tegen al te grote uitdroging. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juli tot en met september. De lichtgele 1-1,5cm grote bloemhoofdjes bevatten lintbloemen. Na twaalf uur 's middags zijn ze vaak al uitgebloeid. |
| Vrucht: | De rijpe nootjes zijn aan de top kort behaard en lichtbruin met donkere vlekjes. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± <200 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Voedselrijke, vaak kalkhoudende omgewerkte gronden. Zon Water ● ≁ - ∼ |
| Let op!: | Alle delen van de plant zijn giftig. Haar giftigheid werd vroeger in de volksgeneeskunde gebruikt. Ze werd samen met het eveneens giftige bilzekruid en scheerling verwerkt tot een narcoticum. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Kompassla? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1-2 | | | | |
# Programmeren in COBOL/Appendices
## De inhoud van dit deel

* Appendix A: gereserveerde woorden
* Appendix B: file status
* Appendix C: DB2-error-codes

## Overige

* Printversie