OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Oudgrieks/Blok 1/2-Tekst in vertaling

De twee mannen lopen op de weg langs de Muren. Ze gaan naar Athene.
Een derde man loopt ook op de weg, (maar) niet naar Athene, maar naar de haven. Hij spreekt tegen de twee mannen.
De derde man: Hé, jullie, (o) mannen! Gegroet! Waar gaan jullie heen? De tweede man: Wij gaan (natuurlijk) naar de rechtbank. De eerste man: Want wij zijn de rechters*, wij spreken recht. De derde man: Jullie spreken recht? Goed. Spreken jullie vandaag recht? De eerste man: Ja, wij spreken recht. De tweede man: Daarom gaan wij naar de stad. (En) waarheen ga jij? De derde man: Ik ga niet naar Athene, maar ik ga naar Piraeus, omdat ík zeeman ben. De eerste man: dus je gaat naar het schip. De zeeman: Ja. Welnu, gegroet, (o) vrienden. De tweede man: Gegroet, (o) zeeman.
* ← Blok 1/Les 2/Grammatica: oefeningen || Blok 1/Les 2/Tekst in vertaling || Blok 1/Les 2/Antwoorden oefeningen →
# Oudgrieks/Blok 1/3-Antwoorden oefeningen
#### Oefening 1

Laat het bijvoeglijk naamwoord congrueren met het zelfstandig naamwoord er voor, determineer daarna deze woorden. :
* ἡ χωρα δεινη - nominativus vrouwelijk enkelvoud
* το πλοιον ἰσχυρον - nominativus/accusativus onzijdig enkelvoud
* αἱ λυπαι μεγαλαι - nominativus vrouwelijk meervoud
* τον ἀνθρωπον φοβερον - accusativus mannelijk enkelvoud
* τους οἰνους κακους - accusativus mannelijk meervoud
* τα θηρια καλα - nominativus/accusativus onzijdig meervoud
* οἱ δεσποται πολλοι - nominativus mannelijk meervoud
* την μαχην μακραν - accusativus vrouwelijk enkelvoud
* ὁ ἡρως ἀνδρειος - nominativus mannelijk enkelvoud
* τας παρθενους νεας - accusativus vrouwelijk meervoud

#### Oefening 2

Vervoeg de werkwoorden :
| | ποιεῖν | γαμεῖν |
| εγώ | ποιεω/ποιῶ | γαμεω/γαμῶ |
| σύ | ποιεῖς | γαμεῖς |
| ὁ ἄνθρωπος | ποιεῖ | γαμεῖ |
| ἡμεῖς | ποιοῦμεν | γαμοῦμεν |
| ὑμεῖς | ποιεῖτε | γαμεῖτε |
| οἱ ἄνθρωποι | ποιοῦσι(ν) | γαμοῦσι(ν) |
# Oudgrieks/Blok 1/2-Antwoorden oefeningen
#### Oefening 1

Zet het juiste persoonlijk voornaamwoord voor de onderstaande vormen. Gebruik voor de derde persoon ἄνθρωπος - antwoorden :
| σύ | λέγεις |
| εγώ | λύω |
| ἡμεῖς | δικάζομεν |
| ὑμεῖς | ἐστέ |
| ὁ ἄνθρωπος | βαίνει |
| οἱ ἄνθρωποι | καλοῦσιν |
| ὑμεῖς | βαδίζετε |
| σύ | εἶ |
| σύ | πλεῖς |
| ἡμεῖς | ἐσμέν |

#### Oefening 2

Vervoeg λύ- en het werkwoord zijn - antwoorden :
| | λύ- | zijn |
| εγώ | λύω | εἰμὶ |
| σύ | λύεις | εἶ |
| ὁ ἄνθρωπος | λύει | ἐστί(ν) |
| ἡμεῖς | λύομεν | ἐσμέν |
| ὑμεῖς | λύετε | ἐστέ |
| οἱ ἄνθρωποι | λύουσι(ν) | εἰσί(ν) |
* ← Blok 1/Les 2/Tekst in vertaling || Blok 1/Les 2/Antwoorden oefeningen || Blok 1/Les 3/Tekst →
# Oudgrieks/Blok 1/2-Tekst

| οἱ δύο ἄνθρωποι βαίνουσι κατά τὴν ὁδός*, | weg, straat |
| παρά* τὰ Τεῖχη*. | langs, aan de kant van; de Muren |
| βαδίζουσι* πρός τὰς Ἀθῆνας. | gaan, lopen |
| καί* μὲν τρίτος* ἄνθρωπος βαδίζει κατά τὴν ὁδός, | ook; derde |
| δέ οὐ πρός τὰς Ἀθῆνας, ἀλλὰ πρός τὸν λιμένα. | |
| λέγει* πρός* τοὺς ἄνθρωπους δύο. | spreken; tegen |
| τρίτος ὁ ἄνθρωπος• οὗτοι*, ὦ* ἄνθρωποι, χαῖρετε*. | Hé, jullie! aanroepsvorm, o, ...! of onvert. laten; hallo, gegroet |
| ποῖ* βαδίζετε; | waarheen...? |
| δεύτερος* ὁ ἄνθρωπος• βαίνομεν δὴ* πρός τὸ δικαστήριον*. | tweede; natuurlijk, dus, vaak onvert. laten; rechtszaal, rechtbank |
| πρῶτος* ὁ ἄνθρωπος• ἐσμέν γὰρ* οἱ δικασταί*, | eerste; want, immers; juryleden, rechters |
| ἡμεῖς* δικάζομεν*. | wij; rechtspreken |
| τρίτος• ὑμεῖς* δικάζετε; εὖ* γε*. | jullie; goed; benadrukt het voorafgaande woord |
| ἆρα* δικάζετε ταύτης‿τής‿ἡμέρας*; | leidt een vraagzin in, onvert. laten; vandaag |
| πρῶτος• ναί*, δικάζομεν. | ja |
| δεύτερος• οὖν* βαίνομεν πρός τὴν πόλιν. | dus, daarom |
| ἆρα δέ βαίνεις ποῖ σύ*; | jij |
| τρίτος• οὐ βαίνω πρός τὰς Ἀθῆνας, | |
| ἀλλ’ἐγώ* βαίνω πρός τὸν Πειραιά, | ik |
| διότι* εἰμὶ ἔγωγε* ναύτης. | omdat; ík (= ἐγώ γε) |
| πρῶτος• οὖν πρός τὸ πλοῖον βαίνεις. | |
| ναύτης• ναί. εἶεν*, βαδίζω. χαῖρετε, ὦ φίλοι*. | welnu, vriend |
| δεύτερος• χαῖρε, ὦ ναύτα. | |
* ← Blok 1/Les 1/Antwoorden oefeningen || Blok 1/Les 2/Tekst || Blok 1/Les 2/Grammatica: vocativus →
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Ogentroost

Ogentroost (Euphrasia) is een geslacht van kruidachtige planten met trechtervormige, tweelippige bloemen. De onderlip is driedelig met uitgerande toppen.
Het geslacht bestaat uit halfparasieten. De wortels van de planten onttrekken water en zouten aan de wortels van andere planten, maar de planten zijn zelf in staat tot fotosynthese. Ogentroost woekert op grassen en cypergrassen. Het parasitisme lijkt de gastheer maar in beperkte mate te schaden. Het effect is in ieder geval niet zo zichtbaar als bijvoorbeeld bij Ratelaar. Bij verschillende soorten vindt kruisbestuiving plaats.
Ogentroost wordt volgens het APG II-systeem bij de bremraapfamilie (Orobanchaceae) ingedeeld. In de meeste flora's wordt het geslacht echter nog bij de helmkruidfamilie (Scrophulariaceae) ingedeeld.
De onderverdeling in soorten wordt door verschillende flora's verschillend gedaan. In bepaalde flora's wordt gelumpt (men onderscheidt een beperkt aantal veelvormige soorten) en in andere gesplit (er worden vele soorten onderscheiden met relatief kleine verschillen). Daardoor is het lastig te zien of er in een land nu meer soorten voorkomen of dat er meer wordt gesplit door de botanici. In de 22ste druk van Heukels' Flora van Nederland wordt gelumpt, de Flora van België onderscheidt ondersoorten en Flora Helvetica onderscheidt sommige van die ondersoorten als soorten.
Ondanks wat de naam suggereert, behoort kleverige ogentroost (Parentucellia viscosa) tot het geslacht parentucellia.

## Soorten

* Beklierde ogentroost (Euphrasia rostkoviana)
* Stijve ogentroost (Euphrasia stricta)
* Vierrijige ogentroost (Euphrasia tetraquetra)

## Nog niet beschreven

* Bosogentroost (Euphrasia nemorosa)
* Slanke ogentroost (Euphrasia micrantha)
* Euphrasia salisburgensis
* Euphrasia minima
* Euprasia brevipila
* Euphrasia hirtella
* Euphrasia drosocalyx
* Euphrasia versicolor
* Euphrasia alpina
* Euphrasia cisalpina
* Euphrasia christii
* Euphrasia pulchella
* Euphrasia montana
* Euphrasia kerneri
* Euphrasia picta
* Euphrasia pectinata
* Euphrasia tatrica
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Ongelijkbladig fonteinkruid

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Onder water worden vaak grote matten gevormd.
| Alle families? | Familie: Fonteinkruid (Potamogetonaceae) Geslacht: Fonteinkruid Soort: Potamogeton gramineus |
| Geschikt als/voor: | Waterplant. |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Wortel: | De plant heeft een wortelstok. |
| Stengel/Tak: | Heeft 1 mm dikke, rond tot afgevlakte, sterk vertakte stengels. |
| Blad: | Er zijn planten met alleen ondergedoken of alleen drijvende bladeren, maar ook met beide soorten bladeren. De ondergedoken, zittende, lancet- tot lijnvormige, 4-8 cm lange en 0,4-1 cm brede bladeren hebben een versmalde voet, 3-7 hoofdnerven en een spitse top. De bladrand is meestal fijn gezaagd of getand. De lichtgroene tot bruine, 1,3-1,6 cm lange steunblaadjes zijn elliptisch en niet gesteeld. Ze hebben vaak een gegolfde rand. De drijvende, rondachtig-eironde tot langwerpige, geelgroene tot groene bladeren zijn vrij lang gesteeld, dun leerachtig en 1-6 cm lang en 16-20 mm breed. Ze hebben 11-13 nerven. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot in augustus. Groene bloemen aan een 3,2-7,7 cm lange bloemstengel met een 1,5-3,5 cm lange aar. De aarstelen hebben een slanke voet en zijn naar boven verdikt. De bloemdekbladen zijn vrij en de bloem heeft vier meeldraden. |
| Vrucht: | De grijsbruine of groene vrucht is een half-cirkelronde, 1,5-2,5 mm lange steenvrucht met een rechte, 0,3-0,5 mm lange snavel en aan de voet van de buikzijde zit geen knobbeltje. Het kiempje is niet helemaal spiraalvormig. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 30-100 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Zoet en meestal ondiep, stilstaand, matig voedselarm water. Water ≋ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Ongelijkbladig fonteinkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Onoclea

Onoclea is een geslacht uit de bolletjesvarenfamilie (Onocleaceae).

## Naamgeving en etymologie

De botanische naam Onoclea komt van het Griekse 'onos' (= vat) en 'kleiein' (= sluiten) naar de manier waarop de sporenhoopjes wordt afgesloten.

## Soorten

Er is slechts één soort, die ook in België en Nederland in de natuur voorkomt:

## Nog niet beschreven

De status van een tweede soort is nog omstreden: Onoclea interrupta

## Externe links

* Flora of North America: beschrijving
* Checklist of World Ferns: soortenlijst

## Bronnen

* R. van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Okkernootfamilie

De okkernootfamilie (Juglandaceae) is een familie van bomen die wereldwijd voorkomen, behalve in Afrika en Australië. De familie is waarschijnlijk het best bekend van de walnoot en de pecannoot. In Nederland komt geen enkele soort van nature voor, maar de okkernoot (Juglans regia) uit het geslacht Walnoot (Juglans) is vaak aangeplant in tuinen en parken.

## Geslachten

* Pterocarya
* Walnoot (Juglans)
De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.
In het Cronquist-systeem (1981) werd de familie geplaatst in de orde Juglandales (die verder ook de familie Rhoipteleaceae omvatte). In het APG-systeem (1998) en het APG II-systeem (2003) is de Okkernootfamilie opgenomen in de orde Fagales.
In APG II (2003) zijn er twee mogelijke omschrijvingen, namelijk inclusief de planten die anders de familie Rhoipteleaceae) vormen en exclusief deze planten.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Oktober

< Klik op 'printvriendelijke versie' in de tabel links als je deze pagina wilt afdrukken voor gebruik in de tuin.
| Wijnmaand oktober kan soms nachtvorst brengen. Let op de weersverwachting. Divers werk: Tijd om te beginnen met het snoeien van bomen en struiken voor er (nacht)vorst is. Kijk bij 'verzorgen' welke planten gesnoeid moeten worden. Dek kwetsbare planten af bij nachtvorst of plant ze in de bak of kas. Nestkastjes schoonmaken en direct weer ophangen. Vaak inspecteren vogels de kastjes voor gebruik in het voorjaar. Maak het tuinmeubilair schoon en berg het eventueel op. | Wassende maan | Afnemende maan | Andere maand |
| Wijnmaand oktober kan soms nachtvorst brengen. Let op de weersverwachting. Divers werk: Tijd om te beginnen met het snoeien van bomen en struiken voor er (nacht)vorst is. Kijk bij 'verzorgen' welke planten gesnoeid moeten worden. Dek kwetsbare planten af bij nachtvorst of plant ze in de bak of kas. Nestkastjes schoonmaken en direct weer ophangen. Vaak inspecteren vogels de kastjes voor gebruik in het voorjaar. Maak het tuinmeubilair schoon en berg het eventueel op. | Zaaien: Gele mosterd Kropsla Veldsla (Uit)planten: Aalbes Aardbei Abrikoos Appel Blauwe bes Bloemkool Bosbes Braam Kattenkruid Kers Krentenboom Kropsla Kruisbes Moerbei Peer Perzik Rabarber Witlof Zwarte bes Verzorgen: Augurk Bloemkool Kropsla Veldsla Oogsten: Artisjok Augurk Bleekselderij Bloemkool Broccoli Chinese kool Courgette Hennep Kropsla Maïs Nieuw-Zeelandse spinazie Peer Peterselie Pompoen Rode kool Savooiekool Snijkool Spruitkool Ui Veldsla Witte kool Vermeerderen: Aalbes Aardbei Abrikoos Afrikaantje Artisjok Augurk Basilicum Blauwe bes Bleekselderij Bosbes Braam Broccoli Courgette Kattenkruid Kers Kruisbes Maïs Moerbei Peer Pompoen Prei Raapsteel Rabarber Rode kool Savooiekool Spruitkool Witte kool Zwarte bes | Verzorgen: Aalbes Abrikoos Blauwe bes Bosbes Braam Knoflook Kruisbes Moerbei Pastinaak Perzik Zwarte bes Oogsten: Knolselderij Koolraap Koolrabi Pastinaak Raap Rammenas Wortel Wortelpeterselie Vermeerderen: Knoflook Knolselderij Koolraap Pastinaak Raap Wortelpeterselie | Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Ongevlekt longkruid

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Ruwbladigen (Boraginaceae) Geslacht: Longkruid Soort: Pulmonaria obscura |
| Blad: | Verspreidbladig en de bladeren zijn in tegenstelling tot het Gevlekt longkruid (Pulmonaria officinalis) niet gevlekt. De bladeren zijn daarnaast ovaal. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Maart tot mei. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 10-30 cm. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Ongevlekt longkruid? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Olijffamilie

De olijffamilie (Oleaceae) is een familie van tweezaadlobbige houtige planten. Het zijn bomen en heesters, maar ook lianen. De familie komt wereldwijd voor, met een concentratie in Oost-Azië.
De olijfboom (Olea europaea) is economisch belangrijk vanwege zijn olijven en olijfolie. Het geslacht es (Fraxinus) levert hard, sterk maar elastisch hout. Meerdere geslachten, zoals jasmijn, sering, chinees klokje en liguster, bevatten gewaardeerde sierplanten.

## Geslachten

In Nederland komen de volgende vijf geslachten voor:
* Forsythia
* Es (Fraxinus)
* Jasmijn (Jasminum)
* Liguster (Ligustrum)

## Nog niet beschreven

De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.
De olijffamilie was in het Cronquist-systeem (1981) in de orde Scrophulariales ondergebracht. In het APG II systeem (2003) bestaat die orde niet en zijn deze planten geplaatst in de orde Lamiales.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Ondergedoken moerasscherm

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Schermbloemen (Apiaceae) Geslacht: Moerasscherm Soort: Apium inundatum |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | Heeft een zwevende of in de modder kruipende stengel, die op de knopen wortelt. |
| Blad: | De ondergedoken bladeren zijn tweevoudig- tot drievoudig geveerd met haarfijne slippen. De boven het water uitstekende bladeren hebben en wigvormige voet en zijn geveerd met vaak drielobbige blaadjes. De bladsteel is hol. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Juni tot augustus. Witte, 2 mm grote bloemen, die in een kortgesteeld, tweestralig soms vierstralig scherm zitten. Er zijn vijf of zes omwindselblaadjes, maar de omwindselbladen ontbreken. |
| Vrucht: | De 2,5- mm lange, elliptische vrucht is een tweedelige splitvrucht met vrij brede, uitstekende ribben. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 15-60 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Ondiep, matig voedselarm water in sloten, vennen en duinmeertjes. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Ondergedoken moerasscherm? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | O | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Onderaardse klaver

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
De naam van de plant verwijst naar het feit dat de zaden zich in de grond ontwikkelen, in tegenstelling tot andere klaversoorten.
| Alle families? | Familie: Vlinderbloemen (Leguminosae) Geslacht: Klaver Soort: Trifolium subterraneum |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | De zachtbehaarde stengel ligt of is opstijgend. |
| Blad: | De omgekeerd-hartvormige, 0,8-1,2 cm lange deelblaadjes zijn behaard. De steunblaadjes zijn eirond. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | April tot in juni. Roze gestreepte, witte, 2-3 cm grote bloemen. De kroonbladen vallen na de bloei af. De bloeiwijze bestaat uit twee tot zeven vruchtbare bloemen met daarbinnen onontwikkelde, onvruchtbare en kroonbladloze bloemen, die na de bloei groter worden en dan naar buiten krommen, waardoor de teruggekromde vruchtkelken bedekt worden. Na de bloei buigt de bloeisteel zich naar de grond en dringen de vruchten tot 1,5 cm in de grond. De tentakelvormige stekels van de teruggekromde vruchtkelken zorgen voor verankering, waarbij ze zich in de grond ook nog zij- en opwaarts krommen. De zaden rijpen in de grond. |
| Vrucht: | De vrucht is korter dan de kelk en is een peul met één lensvormig, zwart, 2,5 mm groot zaad. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 5-25 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Matig voedselrijke, zandige grond. Water ≁ |
| Goede buren: | Goede buren voor deze plant: Gewassen die ook voorkomen in de kensoort voor een subassociatie van de duin-struisgras-associatie (Festuco-Galietum veri trifolietosum). |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Onderaardse klaver? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
# West-Vlaams/Spelling
## Spelling van de West-Vlaamse klinkers

Er bestaat geen officiële West-Vlaamse spelling, maar er is wel een groot aantal sites in die streektaal opgesteld. Omdat de schrijfwijze daar meestal van site tot site (zelfs van zin tot zin) verschilt, zou het misschien niet slecht zijn om een paar regels vast te stellen. Wie weet komt Wikipedia er dan ooit in het West-Vlaams/Zeeuws zoals deze encyclopedie nu al in het Limburgs bestaat. Hier heb ik al een overzicht van de West-Vlaamse klinkers. Bovenaan staat steeds het Nederlandse equivalent. Daaronder vind je de klank, een voorbeeld (met de meestal overbodige vertaling) en de uitspraak. '= nl' betekent dat je de klank moet uitspreken alsof het AN was.
[Aanvulling van bezoeker: Er moet rekening worden gehouden met de ironie in het opstellen van een dergelijke pagina. Elk dialect, ongeacht van de regio waarin het zich ontwikkelt, evolueert nààst de standaardtaal. Een dialect is een door het volk gehanteerde spreektaal par excellence en kent bijgevolg geen uniforme spelling. ]
* a-aa
** oa -- tegoare (tezamen) -- tss a (kar) en oo (boot)
** å -- åssan, ålles (altijd, alles) -- tss a (kar) en o (bot)
* e-ee
** ee -- eet'n (eten) -- = nl
** ê -- zêver (onzin) -- "zjeever"
** æ -- wèreld (wereld) -- tss 'pêche' en 'keizer'
** ië -- griëd (klaar) -- = nl
** i -- bitje (beetje) -- = nl (doffe i)
* i-ie
** ie -- hier (hier) -- = nl
** e -- ’t es (het is) -- tss i (pit) en e (pet)
* o-oo
** ô-oô -- lôpen, doôd (lopen, dood) -- “lwoo’pn”, “doowud”
** oe -- groend (grond) -- tss o (pot) en oe (koek)
* u-uu
** eu -- meur (muur) -- = nl
** ie -- dier (duur) -- = nl
* ei
** ea -- klean (klein) -- “kleejan”
** ei -- ei (ei) -- overdreven gearticuleerd nederlands
** è -- ènde (einde) -- +/- zoals in “pet”
** ië -- wië (weide) -- = nl
* ij
** ie -- moatschappie (maatschappij) -- = nl
** y -- kwyt (kwijt) -- tss i (pit) en ie (niet)
** ù-- wùf (wijf) -- tss u (mus) en uu (duur)
* au
** ow -- gow (gauw) -- =nl
* ou
** oe -- koed (koud) -- tss o (pot) en oe (koek)
* ui
** ù -- hùs (huis) -- tss u (mus) en uu (duur)
* oe
** oeë -- goeëd (goed) -- “hoewud”
i en e zonder accent worden in een gesloten lettergreep altijd dof uitgesproken.
# West-Vlaams/Spreken 1

In dit deel van de cursus zult u doorgaans korte,en later ook langere,conversaties lezen die u zullen helpen om de kleine dingen die het West-Vlaams zo moeilijk maken,te begrijpen.Deze dingen zijn er gewoon te veel om in het deel 'Grammatica' te zetten of er zijn gewoon zoveel variabelen voor of andere spellingswijzen... Nu en dan wordt er ook een lesje gegeven over de uitspraak in het West-Vlaams,typische zinnen of spellingsmethodes enz. Het is niet alleen de bedoeling om deze lesjes te lezen maar ook hardop mee te zeggen zodat u goed leert waar de accenten te leggen e.a.,zodat u de indruk geeft dat u al jaren West-Vlaams spreekt.

# Inleiding glottale stop

Een glottale stop wordt in vrijwel ieder West-Vlaamse zin gebruikt.Deze stop wordt gesymboliseerd door een weglatingsteken (').Eigenlijk is heel het dialect opgebouwd uit ' verkort en plat ' Nederlands.Zoals je bv. ' ochtend ' zegt in het Nederlands,zeg je ' nuh'nt ' in het West-Vlaams.Als je ' nuh'nt ' zou verlengen,dan zou het iets zijn als 'nuchtend',dat vrijwel gelijk staat met 'Ochtend'. Het is dan ook een van de basiskenmerken van het West-Vlaamse dialect,dat ' verkorten '.Als West-Vlaming is het dan ook heel gemakkelijk omdat ze ellenlange zinnen kunnen reduceren tot enkele zeer compacte,maar toch nog steeds begrijpbare,woorden.Het is dan ook heel moeilijk als ' niet-West-Vlaming ' om dit dialect te leren,net omdat je het zodanig compact en vervormd kunt vertellen.

## Dialoog

De volgende dialoog gaat tussen de personen Ben en Sara.
    Ben: Hoeien nuh'nt. (Goede ochtend/morgen.)
       Sara: Hey, oe est? (Hallo, hoe gaat het?)
    Ben: Hoed, e me joen/gie? (Goed, en met jou?)
       Sara: Cava, alles ok... (Goed (ça va), alles oké.)
    Ben: Wa/Wuk doej vandahe? (Wat doe je vandaag?)
       Sara: Kwee'(n)t noh ni. (Ik weet het nog niet.)
    Ben: Ah ok, allee toe nohhe kjè. (Ach zo, oké, tot de volgende keer.)
       Sara: Ja tot in'n droj é. (Tot nog eens.)

## Uitspraak

Hier een vb. van de uitspraak van het woord 'Nuh'nt'
* Verlengd spreek je 'nuchtend' gewoon uit zoals je het hoort.
* Verkort probeer je bij 'nuhtent' de 'te' als het ware 'in te slikken',zodat je die letters niet hoort. Zo zeg je eigenlijk ' nuhnt ',maar dan vloeiend,met een kleine verlenging en nadruk op de 'h'.
# West-Vlaams/Woordenlijst 2
### Raar maar waar!

* Zoet - Zout
* Jaloezie / (Latte)stoors - Rolluik

### Verwijten!

* gèsfakke - graszode
* ul - uil
* gie kilo - uilskuiken

### Medische Termen!

* ruven - korsten op een open wonde
* snotvollinge - loopneus
# West-Vlaams/Woordenlijst 3
### Drank en de consequenties

* Pintn skeln = biertjes drinken
* Ne skjeefzak = een dronkaard
* Kben nog bitje pele = ik ben nogal skjeef* (=*dronken)
* Kben ant sleern = ik word dronken
* Kben nbitje lichte = ik ben al tipsy maar zeker nog niet dronken (meestal met dronken als geval, als het al niet zover is)
* Kwa nog bitje muile gistern = ik was gisteren nogal dronken
* Kzitte me zwarte gaten = ik weet niet meer zoveel van gisteren
* En wies meiske zi je gie = als je "skjeef" bent kan je dit gebruiken om meisjes te "versieren"