OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Winnie de Poeh en de vrees voor het multiple choice-tentamen/Deel1-5

* WINNIE DE POEH en de VREES voor het MULTIPLE CHOICE-TENTAMEN
* 1.5 Waarin het niet goed gaat met het Tentamen en Christopher Robin een oplossing weet.
Christopher Robin had iedereen gevraagd op de Open Plek in het Woud bijeen te komen om het Tentamen te bespreken. Ze wachtten tot ze er allemaal waren. Uil bladerde in zijn agenda. Knorretje vroeg zich bezorgd af hoe het ook al weer zat met de kenmerken van Woezels. Iejoor stond wat op zichzelf. En Poeh dacht na over het Tentamen en hoe niemand meer vrolijk was.
Toen ze allemaal al zaten kwam Konijn aangehold. "Zijn we er allemaal?" vroeg Konijn. "Nu wel," zei Iejoor somber. "Ja, ik ben wat laat," zei Konijn. "maar om Alles te Weten moet je veel studeren." "Ga maar gauw zitten," zei Christopher Robin. "Ik was er en ik ben er," merkte Iejoor op, "maar dat zal wel niemand zijn opgevallen. "Wat-leuk-dat-je-er-al-bent' of zelfs 'Hallo' zal wel teveel gevraagd zijn." "Luister," zei Christopher Robin. "Zo gaat het niet." En hij vervolgde: "Iejoor is bang te veel te weten en nog meer alleen te komen staan. Konijn wil Alles Weten en dat kan nu eenmaal niet. Uil weet alles, maar is verhinderd op het Tentamen te komen. Knorretje is zo bang dat er een vraag over Woezels wordt gesteld, dat-ie niets meer weet en Poeh... tja, Poeh heeft het alleen maar over honing. Zo gaat het niet," herhaalde hij, "we zullen de hulp van een Psycholoog moeten inroepen."
# Ubuntu: Linux voor mensen/Processen/Performance

Voor een gebruiker betekent performance “het snel uitvoeren van commando's”. Voor een systeembeheerder daarentegen betekent performantie veel meer dan dat: de beheerder moet de performantie van het systeem optimaliseren voor het hele systeem, inbegrepen alle gebruikers, processen en diensten. De performantie van een systeem kan afhangen van duizend kleine dingen waarmee geen rekening gehouden wordt in het time commando:
* Het uit te voeren programma kan slecht geschreven zijn of het kan de computer suboptimaal gebruiken.
* De snelheid van harde schijven, controllers en allerlei soorten interfaces kan een programma vertragen.
* De snelheid van het netwerk kan een blokkerende factor zijn.
* Het aantal gebruikers op het systeem en het aantal taken die gelijktijdig worden uitgevoerd, kunnen vertragend werken.
* Het tijdstip kan een rol spelen als gevolg van bovenstaande factoren.
Vooral wanneer je niet de enige gebruiker bent op een systeem, zal je hiermee rekening moeten houden.
# Ubuntu: Linux voor mensen/Processen/Samenvatting

De commando's om processen te manipuleren gebruik je als volgt:
| Commando | Funktie | Hoe gebruiken? |
| at | Uitgestelde uitvoering van opdrachten. | at tijdsstip: geef commando('s) is aan de at-prompt. |
| bg | Activeer een bevroren commando | bg [%job_nummer] |
| crontab | Regelmatig uit te voeren taken configureren. | crontab -e: taken editeren. crontab -l: taken tonen. |
| fg | | fg [%job_nummer] |
| gnome-system-monitor | Grafisch programma dat de belasting van het systeem in beeld brengt. | gnome-system-monitor & |
| jobs | Toon een lijst van commando's draaiend in de achtergrond, verbonden aan de huidige terminal sessie. | jobs |
| kill | Stopt een proces. | kill -signaal_nummer PID |
| ps | Toont de processenlijst | ps: processen verbonden aan de huidige terminal. ps -ef: toont alle processen die draaien op het systeem. |
| pstree | Toont de samenhang tussen processen | pstree |
| sleep | Wacht gedurende het opgegeven aantal seconden. | sleep #_seconden |
| time | Chronometreer een commando. | time commando_met_argumenten_opties_etc |
| top | Toont de processen die het systeem het meest belasten, alsook informatie over het gebruik van CPU en geheugen. | top |
| uptime | Toont hoe lang het systeem al aan het draaien is. | uptime |
| w | Geeft info over de gebruikers die momenteel aangelogd zijn en over wat ze aan het doen zijn. | w |
| xkill | Grafisch hulpmiddeltje om grafische programma's te stoppen. | xkill: beweeg het doodshoofd over het te stoppen programma en klik met de linkermuistoets. |
# Ubuntu: Linux voor mensen/Processen/Hoe lang zal het duren?

Het time commando werkt als een chronometer. Het geeft aan hoeveel uur, minuten en seconden een opdracht duurt om uit te voeren. Je gebruikt het door het te plaatsen vóór het commando dat je wilt uitvoeren. Een voorbeeld: berekenen hoe lang het duurt om de /usr map te doorzoeken:
* willy@ubuntu:~$ time find /usr
* <--output weggelaten-->
* real 0m14.859s
* user 0m0.006s
* sys 0m0.441s
De echte tijd (real) is natuurlijk hetgeen ons als gewone gebruiker het meest interesseert. De andere twee indicaties duiden op processen van de gebruiker van het commando en processen die door het systeem zelf worden opgestart.
* Nog time
* Wat we hier net besproken hebben, is het time commando dat ingebouwd is in de Bash shell. Met /usr/bin/time krijg je uitgebreidere informatie, zie de man pagina's.
De uitvoering van gewone commando's duurt over het algemeen niet zo lang, enkele seconden hooguit. Het chronometreren van commando's wordt pas interessant voor taken waarvan je verwacht dat ze lang zullen duren, bijvoorbeeld backups of het maken van software. Door het time commando regelmatig eens te gebruiken in zulke omstandigheden, krijg je een idee van hoe lang het zal duren om in de toekomst gelijkaardige commando's uit te voeren. Het laat je ook toe om adequaat de snelheid van twee computers te vergelijken.
# Ubuntu: Linux voor mensen/Processen/Maak gebruik van de daluren

Een multi-user systeem zoals Linux kan heel wat te lijden hebben, maar de ergste momenten zijn gewoonlijk gedurende de kantooruren. En of een systeem nu bij je thuis staat of op kantoor, 's ochtends, 's avonds, 's nachts en in het weekend gebeurt er meestal niet veel. Deze idle time gebruiken en zo de belasting spreiden in de tijd kan veel goedkoper zijn dan de aanschaf van nieuwe, snellere machines, die je zou nodig hebben als je alles tegelijk wilt doen.
Er zijn drie manieren uitgestelde taken in te plannen:
* Een korte tijd wachten en daarna de taak uitvoeren, gebruik makend van het sleep commando. Het tijdstip van uitvoering hangt af van het tijdstip waarop de taak gepland werd.
* De taak uitvoeren op een welbepaald tijdstip met het at commando. Het tijdstip van uitvoering is niet afhankelijk van het tijdstip van planning.
* Een taak steeds opnieuw uitvoeren, maandelijks, wekelijks, dagelijks, elk uur of elke minuut, door gebruik te maken van de cron faciliteit.
We zullen elk van de mogelijkheden nu bespreken.
# Ubuntu: Linux voor mensen/Processen/Processen onderbreken
## Wat zijn de opties?

(Paragraaf herschrijven met top of htop)
Zelfs al kan je de processen van andere gebruikers niet beïnvloeden, dan kan je toch je eigen processen in toom houden. Je kan nu al informatie over processen opvragen en je weet welke restricties er kunnen optreden. Wanneer je merkt dat een van de processen die je zelf hebt opgestart, te veel middelen gebruikt, heb je twee mogelijkheden:
* Zorg dat het proces minder belastend is door middel van het renice commando; hiervoor moet je het proces niet onderbreken.
* Stop het proces.

## De prioriteit veranderen

Het werken met nice en renice vereist een uitgebreide kennis van het systeem. Er is echter een gemakkelijkere manier: top (zie de paragraaf Het top commando). Een belastend proces zal vermoedelijk een negatieve nicewaarde hebben in de kolom “NI”. Werk als volgt:
* Spoor het procesidentificatienummer op.
* Typ r.
* Vul het PID van het proces in en druk Enter.
* Geef de nice waarde in en druk Enter. Twintig is gewoonlijk een goede keuze, dat betekent dat vanaf nu het proces maximaal 1/5 van de processorcapaciteit zal gebruiken.
Voorbeelden van processen die je zo behandelt zijn emulatoren, virtuele machines, compilers enzovoorts.

## Het kill-commando

Een proces stoppen omdat het hangt, op hol slaat of te veel of te grote bestanden aanmaakt, doe je met kill. Als je daartoe de gelegenheid hebt, probeer dan eerst de zachtaardige manier en stuur een SIGTERM signaal (zie de paragraaf Signalen). Dit instrueert het proces om af te handelen waar het mee bezig is volgens de procedures zoals beschreven in de code van het programma. Op die manier wordt alle rommel opgeruimd en worden er geen bestanden beschadigd. Ga als volgt te werk:
* Zoek het procesidentificatienummer van het proces dat je wilt stoppen met behulp van ps -ef.
* Gebruik het commando kill -15 PID_nummer.
* Ga na met ps of het proces echt wel weg is.
Van sommige processen raak je echter niet zo makkelijk af. Probeer dan in eerste instantie kill -2, een interruptiesignaal. Dat is hetzelfde als een programma onderbreken met Ctrl+C als het in de voorgrond draait.
Als ook dat niet helpt, zit er niet veel anders op dan het sterkste signaal te sturen, een SIGKILL, met kill -9.
Kijk in elk geval altijd na met ps of het stoppen gelukt is.
Shells zijn doorgaans het moeilijkst om te stoppen, en dat is maar goed ook. Stel je voor dat je telkens een nieuwe terminal zou moeten openen, wanneer je Ctrl+C invoert...
* Xcalc
* Start xcalc direct in de achtergrond zodat je direct de prompt weer kunt gebruiken.
* Wat doet kill -9 -1 ?

## Het xkill commando

Grafische programma's die vasthangen kan je proberen stoppen met xkill. Na het ingeven van dit commando verandert de muispijl in een doodshoofd. Beweeg het doodshoofd over het venster van het programma dat je wilt stoppen en klik met de linkermuistoets.
* Xclock
* Start xclock in de voorgrond de grafische mode.
* Laat xclock dan in de achtergrond draaien.
* Stop het programma met het kill commando.
* Hoe heb je dit gedaan?
# Ubuntu: Linux voor mensen/Processen/Het at commando
## Wat doet at?

Het at commando voert andere commando's uit op een gegeven tijdstip. De opties bij at zijn tamelijk gebruiksvriendelijk. Geef het at commando in, gevolgd door het tijdstip waarop de geplande taak uitgevoerd moet worden. Daarmee kom je in de at omgeving, gekenmerkt door de at prompt. Hier geef je het commando of de commando's in die gepland moeten worden. Als je gedaan hebt, typ je Ctrl+D en de taak wordt gepland.

## Voorbeeld: compileren

Hieronder een voorbeeld van het maken van een programma, het zou bijvoorbeeld een experimentele versie van firefox kunnen zijn. Op UNIX en Linux gebeurt het wel vaker dat je een programma zelf vanaf de broncode moet maken of compileren, zoals dat heet. Daarvoor heb je twee commando's nodig: het eerste is configure, een programma dat meegeleverd wordt met de broncode, dat je systeem analyzeert en bepaalt op welke manier de software voor jouw computer gebouwd moet worden. Het tweede commando is make, dat je normaalgezien op elk UNIX_achtig systeem vindt. Het maken van software kan wel eens zware belastingen tot gevolg hebben. Daarom kan je die taak beter 's avonds of 's nachts uitvoeren, zodat niemand er last van heeft (incluis jijzelf). Wat vooraf ging: je hebt in zo'n gevallen de broncode van het Internet of een ander medium afgehaald, je hebt ze uitgepakt en dan kan je beginnen. Het maken van de software wordt om half drie 's nachts gedaan in dit voorbeeld:
* willy@ubuntu:~$ at 2:30
* warning: commands will be executed using /bin/sh
* at> cd /var/tmp/firefox_experiment
* at> ./configure
* at> make
* at> <EOT>
* job 1 at 2006-06-24 02:30
* willy@ubuntu:~$
* Weet je nog?
* Waarom zou hier het commando ./configure gebruikt worden, en niet gewoon configure?
Op het moment dat je Ctrl+D drukt, komt de melding “<EOT>”, wat staat voor End OF Transmission. Je krijgt nog eens te zien wanneer de taak uitgevoerd zal worden.
* Fictie
* Bovenstaand voorbeeld is een fictieve opdracht. In het echte leven kan je gelijkaardige opdrachten laten uitvoeren, maar de bestandsnamen zullen zeker verschillen. In elk geval vereist het beschikking over broncode van een programma.

## De commando's atq en atrm

Je kan een overzicht krijgen van alle at jobs met het commando atq:
* willy@ubuntu:~$ atq
* 1 2006-06-23 02:30 a willy
Indien je je bedenkt, bijvoorbeeld omdat er bij nader inzien een fout in je commando's geslopen is, gebruik dan het atrm commando om de job te verwijderen. Gebruik het jobnummer uit de eerste kolom van de output van atq als argument:
* willy@ubuntu:~$ atrm 1
* willy@ubuntu:~$ atq
* willy@ubuntu:~$
Controleer altijd met atq of je opdracht gelukt is.
Lees de man pagina's van at, atq en atrm.
* Testbestanden aanmaken
* Kijk hoe laat het nu is. Voer een at commando in dat over een half uur uitgevoerd wordt en dat in de map /var/tmp een testmap aanmaakt, met daarin drie testbestanden.
# Ubuntu: Linux voor mensen/Processen/Signalen

Processen eindigen omdat ze een signaal krijgen. Je kan verschillende signalen naar een proces sturen. Om dat te doen gebruik je het kill commando (zie de paragraaf Het kill commando. Met de optie -l krijg je een lijst van de mogelijke waarden van de signalen. De meeste worden echter intern door de programma's op je systeem gebruikt. Als gewone gebruiker heb je doorgaans enkel de volgende signalen nodig:
We gaan zodadelijk verder in op het gebruik van de signalen.
Je kan meer lezen over hoe een proces op een bepaald signaal zal reageren in man signal.
# Beroemde jazzmuzikanten/Dexter Gordon

Dexter Gordon (Los Angeles, 27 februari 1923 - Philadelphia, 25 april 1990) was een Amerikaans tenorsaxofonist. Hij wordt beschouwd als een van de eerste bebop tenorsaxofonisten. Op een uit 1948 daterende foto, genomen tijdens een optreden in The Royal Roost, staat hij afgebeeld terwijl hij een sigaret rookt. Deze foto zou later een van de iconen uit de geschiedenis van de jazz worden. Gordon was een grote man van meer dan 1m90, vandaar zijn bijnaam Long Tall Dexter. In 1986 was hij genomineerd voor een Oscar voor zijn rol in de film Round Midnight.

## Leven en werk

Gordon werd geboren en groeide op in Los Angeles. Zijn vader was daar dokter en had Duke Ellington en Lionel Hampton als patiënt. Dexter leerde klarinet spelen op dertienjarige leeftijd, alvorens hij twee jaar later overging op saxofoon (eerst alt, daarna tenor). Hij was nog op school toen hij al in orkesten speelde met tijdgenoten zoals hico Hamilton en Buddy Collette.
Tussen 1940 en 1943 was Gordon lid van Lionel Hamptons orkest, waar hij samen met Illinois Jacquet and Marshall Royal in de saxofoonsectie zat. Zijn eerste opnames onder eigen naam maakte hij in 1943, aan de zijde van Nat Cole en Harry Edison. Hij maakte ook gastoptredens bij de orkesten van Louis Armstrong en Fletcher Henderson, alvorens hij bij Billie Eckstine ging werken.
In 1945 verliet hij het orkest van Eckstine en begon op te treden in New York, waar hij opnames maakte met Charlie Parker alsook opnames onder zijn eigen naam.
Gordon werd vooral bekend als virtuoos door zijn saxofoonduels met zijn vriend en tenorsaxofonist Wardell Gray. Deze duels kregen heel wat belangstelling en lieten sporen na in een aantal albums tussen 1947 en 1952.
Dexter Gordons live optreden in Amsterdam in 1980 laat een tenorsaxofonist zien wiens geluid breed en ruimtelijk klinkt, mede door zijn imposante lichaamsbouw. Ook zijn neiging om net iets na de beat te spelen is opmerkelijk.
Als een van zijn voornaamste invloeden noemt hij Lester Young. Op zijn beurt beïnvloedde hij weer de jongere John Coltrane in de jaren 1940 en 1950. Tussen de twee tenorsaxofonisten is overigens sprake van een duidelijke wisselwerking. Coltranes manier van spelen zou immers ook Dexter Gordon beïnvloeden vanaf midden vijftiger jaren. Aanwijsbare overeenkomsten tussen hun beider speelstijlen zijn: heldere, sterke, metaalachtige tonen, hun neiging om hoge noten naar omhoog te buigen en hun vaardigheid om korte met de tong gearticuleerde noten te laten swingen. Een van Gordons eigenaardigheden was om eerst een liedje te zingen alvorens het te spelen, een trucje dat hij van Lester Young had geleerd.
# Beroemde jazzmuzikanten/Inleiding & inhoud

Dit wikibook is gewijd aan de levens van bekende jazzmuzikanten en de nummers die hen groot hebben gemaakt.

## Wat kun je zelf doen?

Iedereen wordt uitgenodigd om zelf bij te dragen aan dit wikibook
* Schrijf je artikel over de jazzmuzikant en plaats een link in de alfabetische lijst op deze manier: "* Beroemde jazzmuzikanten/Louis Armstrong|Louis Armstrong".
* Als er namen van andere bekende jazzmuzikanten in je tekst voorkomen, maak dan ook wikilinks naar dit boek, zelfs al bestaat het artikel nog niet.

## A

* Louis Armstrong

## B

* Count Basie

## C

* Charlie Christian

## D

* Duke Ellington

## E

* Roy Eldridge
* Herb Ellis

## F

* Ella Fitzgerald

## G

* Dexter Gordon

## H

* Coleman Hawkins
* Joe Henderson
* Billie Holiday

## K

* King Oliver

## L

* Fapy Lafertin

## M

* Marcus Miller

## P

* Joe Pass

## R

* Django Reinhardt

## S

* Jack Sels
* Zoot Sims
# Beroemde jazzmuzikanten/Coleman Hawkins

Coleman Hawkins (1904-1969), bijgenaamd "Hawk" of "Bean", was een van de eerste belangrijke Amerikaanse jazzsaxofonisten.
Hawkins wordt sterk geassocieerd met het swing- en bigbandtijdperk, maar als fenomenaal en geschoold muzikant speelde hij op oudere leeftijd ook een rol in de ontwikkeling van de bebop in de jaren 1940.
Collega-saxofonist Lester Young zei ooit in een interview dat hij zelf weliswaar bekend was als "Pres", maar dat die titel eerder toekwam aan Coleman Hawkins omdat deze de eerste grote tenorsaxofonist was. Ook Miles Davis sprak vol lof over Hawkins, en zei dat hij als trompettist ballades leerde spelen door naar Hawkins te luisteren.
# Beroemde jazzmuzikanten/Jack Sels

Jean-Jacques (Jack) Sels (Berchem, bij Antwerpen, 29 januari 1922 - Antwerpen, 21 maart 1970) was een Belgisch jazzmuzikant, arrangeur en componist die in de Belgische jazzgeschiedenis beschouwd wordt als een van de grootste naoorlogse jazzsaxofonisten.
Jack Sels groeide op in Antwerpen. Als tiener was hij al verzot op Amerikaanse muziek en hij werd dan ook een verwoed verzamelaar van jazzplaten. Door een aanzienlijke erfenis van zijn vader wist hij zijn platencollectie op te voeren tot zo'n 10.000 stuks, die echter tijdens de bombardementen in de Tweede Wereldoorlog verloren gingen. Na eerst piano te hebben gestudeerd leerde Sels zichzelf tenorsaxofoon spelen. Om geld te verdienen werkte hij in een ijssalon in de Antwerpse Hoogstraat en luisterde intussen naar zijn jazzidolen: dat waren onder meer de tenorsaxofonist Lester Young, de trompettisten Miles Davis en Dizzy Gillespie, en de altsaxofonist Charlie Parker. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er in de haven van Antwerpen veel Amerikaanse en Canadese soldaten met wie Sels over Amerikaanse jazz kon praten en naar nieuwe platen kon luisteren. Ze hielpen hem ook om zijn platenverzameling verder uit te breiden.
De komst van Dizzy Gillespies Big Band naar Antwerpen in 1948 maakte veel indruk op Jack Sels en hij besloot om te starten met een eigen bigband waarvoor hij zelf de muziek zou schrijven. De band maakte een indrukwekkend debuut met een aantal van de beste muzikanten van dat ogenblik; Trompetten: Paul Heyndrickx, Charlie Knegtel, Theo Mertens, Herman Sandy en Nick Fissette; Trombones: Nat Peck, Frans Van Dijk, Jan Mertens en Christian Kellens; Saxen: Jay Cameron, Marcel Peeters, Gene Verstrepen, Bobby Jaspar en Roger Asselberghs, plus Jean Warland op bas, Franciscus Coppieters op piano, John Ward op drums, Rudy Frankelop conga's en Bill Vilez op bongo's. Maar financieel viel het hem zwaar om zo'n grote band bijeen te houden. In 1951 stelde hij naar het voorbeeld van zijn idool Miles Davis een 15-koppige band samen en later een kleinere groep waarmee hij in Duitsland rondtoerde. Terug in België speelde hij in 1954 verschillende optredens naast onder meer Nat King Cole en nam in de periode 1954-1955 zes tracks in boogy-stijl op voor Ronnex Records.
Ook met de Belgische gitarist Freddy Sunder nam Sels enkele platen op. In 1955 componeerde hij de soundtrack voor de film "Meeuwen sterven in de haven" van Roland Verhavert. Vanaf 1958 werkte hij mee aan radioprogramma's van de NIR, de latere BRT-radio, en in opdracht van de dienst Volksontwikkeling van het ministerie van Cultuur trok hij door Vlaanderen om de jazzmuziek te promoten. In 1958 speelde hij met zijn groep op de Wereldtentoonstelling in Brussel.
Sels speelde in zijn leven onder meer met Dizzy Gillespie, Lester Young, Lou Bennett en Kenny Clarke, maar door zijn keuze om in Antwerpen te blijven is hij nooit echt internationaal doorgebroken, al werd hij steeds door jazzkenners en andere grote muzikanten hooglijk gewaardeerd.

## Bronnen

* "De witte neger van de dokken", door Dick Martens in Het Nieuwsblad, 9 mei 2003
# Italiaanse renaissance/Tino di Camaino

Tino di Camaino (Siena, ca. 1280 - Napels, ca. 1337) was een Italiaanse beeldhouwer die in de gotische stijl werkte.
Tino di Camaino was de zoon van de architect Camaino di Crescentino. Hij hielp zijn leermeester Giovanni Pisano met diens werk aan de gevel van de kathedraal van Siena. Later volgde zijn meester di Camaino naar Pisa, waar ze in 1311 verantwoordelijk waren voor het werk aan de kathedraal. Vier jaar later werd di Camaino belast met het grafmonument van Keizer Hendrik VII. Hij zou nog soortgelijke werken uitvoeren in Siena en Florence, waaronder het beroemde graf van bisschop Orso in de Santa Maria del Fiore en het graf van Gastone della Torre in het museum van Santa Croce.
Vanaf 1323 werkte hij in Napels, onder Koning Robert van Anjou. Hij kreeg daar opnieuw opdrachten voor verschillende grafmonumenten, waaronder die van Catharina van Oostenrijk in San Lorenzo Maggiore en koningin Maria van Hongarije in Santa Maria Donnaregina. Andere werken van hem bevinden zich in Badia Cava dei Tirreni. Tino di Camaino stierf in Napels rond 1337.
# Italiaanse renaissance/Spinello Aretino

Spinello Aretino, ook Spinello di Luca Spinelli (ca. 1350 - ca. 1410) was een Italiaans schilder van voornamelijk fresco's en altaarstukken. Hij was de zoon van een Florentijns goudsmid met de naam Luca, die in 1310 zijn toevlucht had gezocht in Arezzo toen hij samen met de rest van de Ghibellijnse partij werd verbannen.
Spinello was een leerling van Jacopo del Casentino, een volgeling van Giotto, en zijn eigen stijl was een soort van link tussen de school van Giotto en die van Siena.

## Werken

* wandschilderingen in S. Miniato te Florence, ± 1387
* wandschilderingen in het Campo Santo te Pisa, 1391-1392
* fresco's in het Palazzo Pubblico in Siena, met episoden uit het leven van Paus Alexander III
# Italiaanse renaissance/Taddeo di Bartolo

Taddeo di Bartolo (Siena, 1362 of 1363- Siena, 26 augustus 1422), ook bekend als Taddeo Bartoli, was een Italiaans schilder van de Sienese school tijdens de vroege Renaissance. Hij is een van de kunstenaars die Vasari beschreef in zijn Le Vite delle più eccellenti Pittori, scultori, ed. architettori (de Levens van de uitmuntendste Italiaanse architecten, schilders en beeldhouwers). Vasari beweerde dat hij de oom was van Domenico di Bartolo.

## Werken

* Een fresco in het Collegiata di San Gimignano die het laatste avondmaal uitbeeldt. Een schilderij van Taddeo van Sint-Gimignano die de stad San Gimignano in zijn schoot houdt (1391) is daar eveneens te bezichtigen in het Museo Civico.
* Een triptiek Maagd en kind met de heilige Johannes de Doper en Sint Andreas uit ca. 1395 wordt tentoongesteld in het Museum voor Schone Kunsten in Boedapest.
* Een enorm drieluik, Hemelvaart van de Maagd, geschilderd in 1401, bevindt zich in het 16e-eeuwse Duomo Santa Maria dell'Assunta te Montepulciano.
* Taddeo's Madonna met Kind, Vier Engelen en de heilige Johannes de Doper en Sint-Andreas kan worden gezien in het Oratorium van de gemeenschap van de heilige Catharina van de Nacht te Santa Maria della Scala in Siena.
* Ook schilderde hij allegorieën en figuren uit de geschiedenis van Rome (1413-14), en De begrafenis van de Maagd (1409) in het Palazzo Pubblico in Siena.
* Een Madonna en Kind (ca. 1400), uitgevoerd in tempera en olieverf op paneel, is gelegen in het Wadsworth Atheneum. Nog een Madonna met Kind is in de collectie van het Museum voor Schone Kunsten te San Francisco in Californië, en nog een Madonna met Kind is gehuisvest in het Musee du Petit Palais in het Franse Avignon.