OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Nerfamarant

| 1 | 2 | 3 | 4 |
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
| Alle families? | Familie: Amaranten (Amaranthaceae) Geslacht: Amarant Soort: Amaranthus blitoides |
| Rode lijst. | Deze in het wild voorkomende plant staat op de rode lijst in Nederland en/of België. Dat betekent dat ze kwetsbaar of (bijna) uitgestorven zijn. Zaai of plant ze en verspreid overtollig zaad. |
| Stengel/Tak: | De plant heeft 15-50 cm lange stengels, die liggend tot opstijgend en sterk vertakt zijn en vaak een mat vormen. |
| Blad: | De tamelijk vlezige, spatelvormige, 1,5-3 cm lange en 0,5-1 cm brede bladeren zijn aan de top stomp of rond en hebben de grootste breedte boven het midden. Aan de onderzijde van het blad zijn de witachtige middennerf en zijnerfen duidelijk zichtbaar. |
| Bloei: Bloem: Meer van dezelfde kleur? | Augustus tot in de herfst. Groenachtige vaak rood getinte, eenslachtige bloemen. De bloem heeft meestal vijf, 1,5 - 3 mm lange, smal-eivormige tot breed-lijnvormige bloemdekbladen met een even lang of iets langer, smal schutblaadje. De mannelijke bloemen zitten onder de vrouwelijke bloemen en hebben drie meeldraden. De stijl van de vrouwelijke bloem heeft drie stempels. De bloeiwijze heeft tot aan de top bladeren. De bloemkluwens zitten in de oksels van de bladeren. |
| Vrucht: | De 1,7-2,5 mm grote, vrijwel ronde vrucht is een glad, regelmatig overdwars openspringend (dehiscent), eenzadig nootje met drie groene vaak rood getinte nerven. Gedroogd zijn ze iets wrattig of rimpelig. De zwarte, vrij matte, 1,3 - 1,6 mm grote zaden zijn lens- tot breed-lensvormig. |
| Hoogte/Lengte: Meer van dezelfde hoogte? | ± 15-50 cm. |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort: Matig voedselrijke zandgrond. Zon Water ○ ≁ |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Nerfamarant? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| | | | | 1 | | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Niervarenfamilie

De Niervarenfamilie (Dryopteridaceae) is een wereldwijd voorkomende familie varens met naargelang de gevolgde taxonomie 21 tot 60 geslachten en 900 tot 3000 soorten. Het zijn voornamelijk grond- en rotsvarens.
Van deze familie komen negen soorten van nature in België en Nederland voor, waaronder de zeer algemene mannetjesvaren.

## Naamgeving en etymologie

* Synoniem: Aspidiaceae
* Duits: Wurmfarngewächse
* Engels: Wood fern family
De botanische naam Dryopteridaceae is overgenomen van het geslacht Dryopteris en komt van het Griekse 'drys' (= boom) en 'pteris' (= varen of vleugel). De Nederlandse naam niervaren slaat op de niervormige dekvliesjes.

## Geslachten

* Cyrtomium
* Naaldvaren (Polystichum)
* Niervaren (Dryopteris)
De soorten staan beschreven in de hoofdstukken over de geslachten.

## Kenmerken

De varens van de niervarenfamilie hebben allen een korte, kruipende of rechtstaande wortelstok met schubben. Ook de steel is beschubt en dikwijls voorzien van klieren en/of haren. De bladen of veren zitten bij elkaar in dicht bundels en zijn enkel, dubbel of meervoudig geveerd. Er zijn nooit steriele bladen, alle volwassen bladen dragen sporenhoopjes. De sporenhoopjes zitten op de onderzijde van de bladen, zijn rond of ovaal, al dan niet afgedekt met een dekvliesje. Indien aanwezig kan dit eveneens rond of nier-, schild- of hoefijzervormig zijn.

## Externe links

* Flora of North America
* Checklist of World Ferns: soortenlijst
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Netelboom

Netelboom (Celtis) is een geslacht van zestig tot zeventig soorten bomen uit de Hennepfamilie (Cannabaceae). De bomen worden meestal 10-25 m hoog, zelden tot 40 m hoog. Vroeger werd het geslacht tot de Iepenfamilie (Ulmaceae) gerekend of in de eigen familie Celtidaceae ondergebracht. In het APG II-systeem (2003) wordt het geslacht in de Hennepfamilie geplaatst.
De bladeren staan verspreid, zijn 3-15 cm lang, hebben een lange punt en zijn regelmatig getand. De vrucht heeft een een kleine steenvrucht met een doorsnede van 0,6-10 cm. Bij veel soorten is deze eetbaar; de smaak is droog maar zoet, lijkend op de dadel. Verschillende soorten worden als sierboom aangeplant wegens hun tolerantie van droogte.

## Soorten

Nog niet beschreven:
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Niervaren

Niervaren (Dryopteris) is een geslacht met ongeveer 250 tot 350 soorten varens uit de niervarenfamilie (Dryopteridaceae). In België en Nederland zijn er vijf vertegenwoordigers, waarvan de mannetjesvaren het meest voorkomt.
Dryopteris is afgeleid van het Nieuwgriekse 'δρύς' (drys= eik, boom) en 'πτερóν' (pteron= vleugel(-slag), veer).
De Nederlandse naam Niervaren slaat op het niervormige dekvliesje dat de sporenhoopjes afdekt.
Niervarens hebben allen een dikke, korte, rechtstaande wortelstok met schubben. Ook de steel is geschubt en dikwijls voorzien van klieren en/of haren. De bladen of veren zijn lancetvormig of ovaal, zitten bij elkaar in dicht bundels en zijn enkel of dubbel geveerd.
De grote sporenhoopjes zitten op de onderzijde van de bladen, zijn rond of ovaal, afgedekt met een niervormig dekvliesje. De vorm van dit dekvliesje is een belangrijk kenmerk voor het geslacht.

## Soorten

* Brede stekelvaren (Dryopteris dilatata)
* Geschubde mannetjesvaren (Dryopteris affinis)
* Kamvaren (Dryopteris cristata)
* Mannetjesvaren (Dryopteris filix-mas)
* Smalle stekelvaren (Dryopteris carthusiana)

## Externe links

* Flora of North America
* Checklist of World Ferns: soortenlijst

## Bronnen

R. van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Nicotiana

Nicotiana is de botanische naam van een geslacht van planten in de nachtschadefamilie (Solanaceae).
De bekendste vertegenwoordiger is de gewone tabaksplant (Nicotiana tabacum). Het geslacht Nicotiana omvat echter ook een aantal siervormen die in tuinen worden gekweekt, vele met fraaie, vaak sterk geurende bloemen.

## Soorten

* Bostabak (Nicotiana sylvestris)
* Siertabak (Nicotiana alata )
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Nieuw-Zeelandse spinazie

Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register.
Behoort niet tot de spinaziefamilie, we eten het alleen op dezelfde manier. Het is een van de weinige groenten die geteeld wordt in de natuurlijk voorkomende vorm en heeft daardoor weinig last van ziekten. Een voordeel van Nieuw-Zeelandse spinazie is dat het arm is aan nitraat. Het houdt echter wel van warmte (vorstgevoelig).
| Alle families? | Familie: Postelein (Portulacaceae) Soort: Tetragonia tetragonioides syn. Tetragonia expansa |
| Bodem: Meer onder dezelfde omstandigheden? | Verklaring van gebruikte afkortingen/symbolen bij zon/water. Grondsoort:  ? Zon ● |
| Gebruik: | De driehoekige blaadjes zijn dik en vettig en worden op dezelfde manier bereid als spinazie. |
| Recepten: | Recepten vind je in het Kookboek. |
| FAQ: | Vragen en/of antwoorden over de Nieuw-Zeelandse spinazie? |
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
| 5 WM | Zie zaaitijd. Kiem het zaad voor en op (pers)potten opkweken is aan te bevelen. Vanaf deze maand kan je regelmatig zaaien. | 3 | 21 | 1 | | 2 | | |
| 6 WM | Zie (uit)planten. Plant met (pers)pot en al. Het is een kruipend gewas wat nogal wat ruimte vraagt. | | | | | | 70 | 70 |
| 7-10 | Zie oogsten en bewaren. Oogst de bladrozet in zijn geheel. Het schiet niet zo snel door als spinazie dus kan je naar behoefte oogsten. | | | | | | | |
| 5+9 | Zie vermeerderwijze. Van de eerste zaaiing merk je de sterkste planten die je niet oogst. Om grote zaden en sterke stengels te krijgen slechts vier takken laten groeien. De zijtakken kort je in op 60 centimeter. Steun de vertakkingen. In september zijn de zaden rijp. Snij de stengels af en droog ze. Eventueel oogst je de zaden die vroeger rijp worden afzonderlijk om uitzaaiing te voorkomen. | | | | Z | | | |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Natte grond
## Bomen en struiken

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam |
| Amandelwilg | Salix triandra |
| Katwilg | Salix viminalis |
| Kraakwilg | Salix fragilis |

## Vaste en meerjarige planten

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam |
| Aangebrande orchis | Neotinea ustulata |
| Aardbeiganzerik | Potentilla sterilis |
| Aarvederkruid | Myriophyllum spicatum |
| Adderwortel | Persicaria bistorta |
| Afghaanse duizendknoop | Persicaria wallichii |
| Akkerkers | Rorippa sylvestris |
| Akkermunt | Mentha arvensis |
| Alpenheksenkruid | Circaea alpina |
| Alpenrus | Juncus alpinoarticulatus |
| Armbloemige waterbies | Eleocharis quinqueflora |
| Azorenaddertong | Ophioglossum azoricum |
| Bastaardsmeerwortel | Symphytum × uplandicum |
| Beekpunge | Veronica beccabunga |
| Echte heemst | Althaea officinalis |
| Echte kervel | Anthriscus cerefolium |
| Echte valeriaan | Valeriana officinali |
| Gewone waternavel | Hydrocotyle vulgaris |
| Gulden boterbloem | Ranunculus auricomus |
| Kalmoes | Acorus calamus |
| Kleine valeriaan | Valeriana dioica |
| Lavas | Levisticum officinale |
| Witte waterkers | Rorippa nasturtium-aquaticum |

## Klimplanten

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam | Afbeelding |

## Een- en tweejarige planten

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam |
| Akkerleeuwenbek | Misopates orontium |
| Anemone canadensis | Anemone canadensis |
| Basterdamarant | Amaranthus hybridus |
| Echt lepelblad | Cochlearia officinalis |
| Kattensnor | Cleome spinosa |
| Kleine kattenstaart | Lythrum hyssopifolia |
| Selderij | Apium graveolens |
| Witte klaverzuring | Oxalis acetosella |

## Bol- en knolgewassen

| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam | Afbeelding |
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Neotinea

Het geslacht Neotinea is een klein Europees geslacht met slechts zeven soorten terrestrische orchideeën uit de orchideeënfamilie. Daarvan komt er slechts één voor in België en Nederland, de aangebrande orchis (Neotinea ustulata).
De naam Neotinea is afkomstig van het Griekse 'neos' en van Vincenzo Tineo, een Italiaanse botanicus uit de negentiende eeuw.

## Kenmerken

Neotinea’s zijn allen terrestrische, overblijvende planten (geofyten), die overwinteren met twee ondergrondse, eivormige wortelknollen. Daaruit ontstaat in het voorjaar een bloeistengel met 2 of 3 bladeren onderaan de stengel, naar boven toe kleiner wordend tot schubben, en een dichte bloeiaar met kleine bloemen.
De bloem heeft een lip met twee lange zijlobben en een lange middenlob, die onderaan nog eens ingesneden is, en een kort en afgerond spoor.

## Verspreiding en voorkomen

Neotinea’s komen enkel voor in Europa en het Midden-Oosten.

## Verwante en gelijkende soorten

Het geslacht Neotinea is sterk gerelateerd aan de geslachten orchis en pseudorchis.
# Leer jezelf ecologisch tuinieren/Neottia

Neottia is een middelgroot geslacht met een vijftigtal soorten orchideeën uit de orchideeënfamilie. Ze komen vooral in de gematigde streken van zowel het noordelijk- als het zuidelijk halfrond voor. Drie soorten zijn ook in België en Nederland te vinden.
De botanische naam Neottia is afkomstig van het Oudgriekse ‘neotteia’ (nest) en slaat op het wortelstelsel, dat op een vogelnest lijkt.

## Soorten

De soorten van het vroegere nauw verwante geslacht Keverorchis (Listera) zijn na recent moleculair onderzoek bij Neottia gevoegd. Daardoor is het geslacht van een twintigtal soorten gegroeid tot vijftig. In Europa komen er drie soorten voor, die ook in België en Nederland te vinden zijn.
* Grote keverorchis (Neottia ovata)
* Kleine keverorchis (Neottia cordata)
* Vogelnestje (Neottia nidus-avis)
De soorten van het geslacht Neottia zijn terrestrische, overblijvende planten (geofyten) met een sterk vertakte tot nestvormige wortelstok.
Het zijn overwegend kleine en onopvallende planten. Een aantal soorten zijn epiparasieten en hebben zelf geen bladgroen.
De sepalen en petalen zijn gelijk en vormen een helm. De lip is lang en tongvormig, aan de top in twee gedeeld met in het midden een groef die nectar bevat. Er is geen spoor. Het gynostemium is kort; het rostellum produceert bij aanraking een kleverige stof waarmee de pollinia aan de kop van de indringer worden vastgehecht.
Neottia komt voor op allerlei gronden en vele biotopen: loof- en naaldbossen, struwelen, vochtige of droge weilanden, kalkgraslanden, parken, tuinen, bermen, van diepe schaduw tot in volle zon.
# Grieks alfabet

Er bestaat nog geen infobox voor dit boek. Klik hier om die aan te maken.
<<<Terug
   Ga nu naar de Inleiding.
# Griekse mythologie/Clymene

Stamboom
De oergoden
De Hesperiden
De Telchines
De Gorgonen
De Nereïden
De Hekatoncheiren
Monsters
Cyclopen
Giganten
Erinyen
Titanen
Olympische goden
De Muzen
De Oceaniden
Pleiaden
Halfgoden
Helden
Mythische wezens
Mythen en sagen
Register
WSBN nl-02-05-00-00001 :
In de Griekse mythologie verwijst Clymene naar ten minste zeven verschillende vrouwen:
* Een synoniem voor Asia, dochter van de Titanen Okeanos en Tethys, vrouw van Iapetos en de moeder van Atlas en Prometheus
* Een Oceanide en de moeder van Phaeton en de Heliaden.
* De minnares van Prometheus en moeder van Deucalion.
* De echtgenote van Merops en koningin van Ethiopië, de moeder van Pandareus.
* De echtgenote van Iasos en de moeder van Atalanta.
* De kleindochter van Minos, die aan Nauplios Palamedes baarde.
* Een minnares van Ares, die hem Diomedes schonk.
# Griekse mythologie

Stamboom
De oergoden
De Hesperiden
De Telchines
De Gorgonen
De Nereïden
De Hekatoncheiren
Monsters
Cyclopen
Giganten
Erinyen
Titanen
Olympische goden
De Muzen
De Oceaniden
Pleiaden
Halfgoden
Helden
Mythische wezens
Mythen en sagen
Register
WSBN nl-02-05-00-00001 :
De Griekse mythologie is waarschijnlijk een van de bekendste van Europa. De grote verscheiden­heid van onderwerpen maakt het onmogelijk om de gehele mythologie te behandelen, daarom zullen we eerst ingaan op de verschillende Griekse goden en in een latere fase de andere wezens zoals de Medusa, cyclopen, saters,...
De Griekse mythologie of de kennis van de Griekse sagen en mythen zijn vaak verhalen over godheden, halfgoden, helden, wezens en de interactie tussen mensen en goden. Deze verhalen waren de basis van het geloof van de oude Grieken zo verklaarden ze het ontstaan van alles, natuurverschijnselen, de oerelementen en nog veel meer.
De Grieken deden vaak pogingen om hun mythen en verhalen te systematiseren en te vernieuwen. Ook oude bijna vergeten historische gebeurtenissen werden tot mythe verheven, zoals die van de Amazonen, of werden in mythevorm overgeleverd. Daardoor kreeg de mythologie in het algemeen een vernieuwde verschijningsvorm, werd zij zeer uitgebreid en bovendien erg complex.
In boeken over de Griekse mythologie wordt vaak een nogal droge opsomming gegeven over de enorme hoeveelheid figuren die in de verhalen een rol spelen. Bijvoorbeeld wie is Zeus, wat zijn zijn kinderen, bij welke godinnen en aardse stervelingen, enzovoort. Dit boek heeft als bedoeling deze gegevens aan elkaar te breien tot verhalen. Een schijnbaar onmogelijke opgave.
Natuurlijk kan je gewoon door het boek bladeren op zoek naar de beschrijving van een figuur middels het Register of de Stamboom, maar het is ook mogelijk het hele boek door te lezen door telkens op de link onderaan een hoofdstuk te klikken voor het volgende.
# Griekse mythologie/Anteros

Stamboom
De oergoden
De Hesperiden
De Telchines
De Gorgonen
De Nereïden
De Hekatoncheiren
Monsters
Cyclopen
Giganten
Erinyen
Titanen
Olympische goden
De Muzen
De Oceaniden
Pleiaden
Halfgoden
Helden
Mythische wezens
Mythen en sagen
Register
WSBN nl-02-05-00-00001 :
Anteros was de Griekse God van de wederliefde, de zoon van Ares en Aphrodite en de broer van Eros uit de Griekse mythologie. Hij werd aan Eros, die eenzaam was, gegeven om te dienen als knecht van de God der liefde. De letterlijke vertaling van Anteros' is dan ook "wederliefde".
Anteros zelf is de God die mensen strafte wanneer ze geen gehoor gaven aan de liefde.
# Griekse mythologie/Asia

Stamboom
De oergoden
De Hesperiden
De Telchines
De Gorgonen
De Nereïden
De Hekatoncheiren
Monsters
Cyclopen
Giganten
Erinyen
Titanen
Olympische goden
De Muzen
De Oceaniden
Pleiaden
Halfgoden
Helden
Mythische wezens
Mythen en sagen
Register
WSBN nl-02-05-00-00001 :
Asia of Clymene is een Oceanide uit de Griekse mythologie, de dochter van Tethys en Oceanus. Ze is de vrouw van de Titaan Iapetos, en de moeder van Atlas, Prometheus, Epimetheus en Menoetius.
De naam Clymene wordt gebruikt door Hesiodus in zijn Theogonie, maar latere Griekse schrijvers als Apollodorus van Athene en Lycophron verkiezen de naam Asia. Dit was waarschijnlijk het geval om verwarring te vermijden met een andere Oceanide die Clymene heette, namelijk de moeder van Phaeton en minnares van Apollon.
# Gotisch/Woordenlijst 2A

| 𐌸𐌰𐌽𐌰 𐌲𐌿𐍄𐌰 | de Goot |
| 𐌹𐍃𐍄 | is |
| 𐍃𐌰 𐍅𐌰𐍂𐌳𐍃 | de (stads)wachter, de bewaker |
| 𐌱𐌰𐌹𐍂𐌰𐌽 | dragen |
| 𐍃𐍉 𐌰𐌲𐌾𐌰 | het zwaard |
| 𐍃𐍉 𐍂𐌰𐌽𐌳𐌰 | het schild |
| 𐌱𐌹𐌵𐌹𐌼𐌰𐌽 | aanvallen |
| 𐍃𐌻𐌰𐌷𐌰𐌽 | slaan |
| 𐌰𐍆𐌸𐌻𐌹𐌿𐌷𐌰𐌽 | wegrennen, vluchten |
| 𐍆𐌹𐌻𐌷𐌹𐌸 𐍃𐌹𐌺 𐍆𐌰𐌿𐍂𐌰 𐍂𐍉𐌳𐌰𐍂𐌴𐌹𐌺𐌰 | verstopt zich voor Roderik |
| 𐍆𐌹𐌽𐌸𐌰𐌽 | vinden |
Termen in het blauw zijn nog niet behandeld, en hoeven nog niet bekend te zijn. Ze zijn enkel gegeven om de tekst makkelijker te vertalen
# Griekse mythologie/Arcas

Stamboom
De oergoden
De Hesperiden
De Telchines
De Gorgonen
De Nereïden
De Hekatoncheiren
Monsters
Cyclopen
Giganten
Erinyen
Titanen
Olympische goden
De Muzen
De Oceaniden
Pleiaden
Halfgoden
Helden
Mythische wezens
Mythen en sagen
Register
WSBN nl-02-05-00-00001 :
Arcas was een zoon van Zeus en Kallisto. Arcas werd geslacht door koning Lycaon, en deze gaf Arcas' vlees aan Zeus. De alwetende Zeus besefte echter dat het voorgeschotelde vlees van zijn zoon was en veranderde woedend Lycaon in een wolf en doodde Lycaons zonen. Hij wekte Arcas terug tot leven. Na deze gebeurtenis werd Arcas de koning van het naar hem vernoemde Arcadië, en tevens de grootste jager van het land.
Arcas was op een dag gaan jagen en wilde een beer doden. Deze beer was eigenlijk zijn betoverde moeder Kallisto. Zij vluchtte als beer naar een tempel gewijd aan Zeus. Deze nam beide van de aarde en plaatste ze aan de sterrenhemel: Kallisto werd de Grote Beer (Ursa Major) en Arcas de Kleine Beer (Ursa Minor). Hera, de vrouw van Zeus, was er niet blij mee dat Kallisto en Arcas aan de hemel werden geplaatst dus vroeg ze de watergodin Tethys om hulp. Tethys vervloekte beide sterrenbeelden om voor altijd om de hemelpool te draaien en nooit onder de horizon te verdwijnen.
# Griekse mythologie/Atlantis
## Atlantis

De mythe over Atlantis is een raadsel. Er zijn geen concrete bewijzen dit 'eiland' ooit bestaan heeft. Het voor ons bekende verhaal is afkomstig van de Griekse filosoof Plato. Deze beweert dat dit verhaal afkomstig is van de Egyptische priesters, die al heel lang documenten over het verleden bijhielden.

## Mythe over Atlantis

Het verhaal luidt als volgt onder de woorden van Plato:
In het midden van geheel het eiland was er een vlakte, de mooiste van alle vlaktes werd er gezegd. In het midden van het eiland dichtbij de vlakte was er een berg. Poseidon brak die berg af in een kring van zee en aarde, beurtelings, terwijl hij een kring maakte, enerzijds twee van de aarde, anderzijds van de zee drie, zodat de vlakte ontoegankelijk was voor mensen: want schepen en het varen was er toen nog niet. Poseidon zelf versierde het eiland in het midden: want hij gaf twee bronnen, de ene warm, en de andere koud. Geheel het eiland werd Atlantis genoemd en de zee werd de Atlantische zee genoemd, omdat de eerste koning de naam Atlas had. Het eiland zelf gaf hij zeer veel hulpmiddelen van het leven, eerst wel bergbrons - dat toen zeer kostbaar was behalve goud - vervolgens brandhout en bloemen, en ten slotte olifanten. In dat eiland Atlantis hadden de koningen de grote en wonderbare macht. Zij heersten wel over geheel het eiland, maakten zich meester van andere eilanden en van het vasteland in Libië wel tot Egypte, in Europa tot Tyrrhenië. Latere tijd verdroegen de goden die hoogmoed niet meer en straften ze de inwoners van Atlantis met aardbevingen en overstromingen: in één dag en nacht verzonk het eiland Atlantis onder de zee.

## Atlantisch spoor

In 1970 deed de Griekse archeoloog Marinatos een opzienbarende ontdekking: op het eiland Santorini (in de oudheid 'Thera' genaamd), een vulkanisch eilandje zo'n 80 km ten noorden van Kreta, trof hij een volledige vrij goed bewaarde stad aan onder een dikke lavalaag van tientallen meters: Akrotiri, dat meteen werd omgedoopt tot 'Pompeii van de Egeïsche zee'. De vondsten leerden al heel snel dat dit een rijke Minoïsche kolonie was en dat de Minoïsche beschaving dus een dubbelrijk Kreta-Thera betrof.
De gigantische vulkaanuitbarsting van 1600 V.C. had Akrotiri onder een lavalaag bedolven en zowat de helft van het eiland in de zee doen storten. Marinatos had eindelijk het raadsel van de plotse verdwijning van de Minoïsche beschaving opgelost: de enorme tsunami's die met het instorten van de helft van het eiland gepaard gingen, hebben in zuidelijke richting de Minoïsche vloot van de kaart geveegd en de Minoïsche paleizen op Kreta onherstelbare materiële en economische schade toegebracht.
# Grieks alfabet/Inleiding en inhoud

Werk in uitvoering. Aan dit artikel wordt voorlopig nog gewerkt. Gelieve het niet te bewerken totdat dit sjabloon is weggehaald.

## Inleiding

De Griekse taal is de enige grote taal uit de tak van de Griekse talen. In deze tak van de Indo-Europese taalfamilie is de grote taal nu alleen nog het Nieuwgrieks, echter bestond deze tak vroeger uit nog vele andere talen die in de omgeving van het huidige Griekenland gesproken werden. Enkelen van deze talen zijn het Oud-Macedonisch, dat in het huidige Macedonië werd gesproken, het Eolisch, dat in delen ten noorden van Attika en noordelijk Klein-Azië gesproken werd, en het Arkadisch-Cyprisch, dat in de provintie Arkadië en op het eiland Cyprus gesproken werd. De meeste van deze talen bestaan uit vele dialecten, zo is het Oudgrieks een term die de verzameling van de Archaïsche dialecten van het Grieks inhoudt. Voorbeelden van dialecten zijn het Attisch en het Koinè. Het Koinè-Grieks is een dialect dat een verzameling is van verscheidene dialecten, waar het Attisch het dialect van de polis Attika -waarin zich onder andere Athene bevindt.
Het verband tussen deze talen is dat ze hetzelfde alfabet gebruiken of een vergelijkend alfabet gebruiken -waaronder het Myceens en het Arkadisch-Cyprisch. Het Griekse alfabet is het eerste alfabet waarin er gebruik werd gemaakt van klinkers. Voor die tijd werd er alleen met alfabetten geschreven die slechts uit medeklinkers bestonden, waaronder het Fenisische, Hebreeuwse en Egyptische alfabet. Het alfabet is voornamelijk afgeleid van het Fenisisch alfabet en heeft 24 letters waarvan deze uit 17 medeklinkers en 7 klinkers bestaat. Het verouderde alfabet, dat voor de Klassieke tijd werd gebruikt, bestaat uit nog 7 andere letters.

## Inhoud

* Het alfabet
* De klankleer
** De spiritus
** De accenten
** De fonologie
* De taalverandering