# Klimaatconferentie van Sharm-el-Sheikh 2022

De Klimaatconferentie van Sharm-el-Sheikh 2022 (COP27) was een conferentie van de Verenigde Naties over klimaatverandering, die officieel plaats zou vinden van 6 tot en met 18 november 2022 in de badplaats Sharm-el-Sheikh, Egypte. De conferentie liep anderhalve dag uit.
Het was de 27ste Conference of the Parties (COP27) in het kader van het Klimaatverdrag (UNFCCC). De conferentie volgde op de Klimaatconferentie van Glasgow 2021 – COP26. De 27ste conferentie was aanvankelijk gepland voor 2021. Vanwege de coronapandemie die een jaar eerder was uitgebroken werd COP26 echter pas aan het eind van 2021 gehouden, waarna COP27 mee opschoof.
Klimaatconferenties worden door regeringen gebruikt om overeenstemming te bereiken over beleid om de wereldwijde temperatuurstijgingen te beperken en zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering.

## Voorbereidingen en aanloop

Op 8 januari 2022 had de minister van Milieu van Egypte, Yasmine Fouad, een ontmoeting met COP26-voorzitter Alok Sharma om de voorbereidingen voor de conferentie te bespreken. De Egyptische organisatoren adviseerden landen om de spanningen over de Russische invasie van Oekraïne in 2022 opzij te zetten om ervoor te zorgen dat de onderhandelingen succesvol zijn. In september 2022 waarschuwde Egypte het Verenigd Koninkrijk om niet terug te komen op de klimaatdoelstellingen die het VK zich eerder gesteld had. Aanleiding was de aankondiging dat de nieuwe Britse monarch Charles III de conferentie op advies van premier Liz Truss niet zou bijwonen.
Mogelijke maatregelen op het gebied van klimaatverandering werden besproken tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 2022. Regeringen van verschillende eilandstaten lanceerden het Rising Nations-initiatief, terwijl Denemarken en Schotland klimaatfinancieringsmaatregelen voor ontwikkelingslanden aankondigden Op 14 oktober 2022 riep de Schotse regering op tot klimaatherstel bij COP27, als een "morele verantwoordelijkheid". Tijdens een pre-COP-bijeenkomst in oktober 2022 benadrukte VN-secretaris-generaal António Guterres het belang van de conferentie gezien de gevolgen van de klimaatverandering die reeds overal ter wereld werden waargenomen. Actuele voorbeelden van dat moment waren de overstromingen in Pakistan, de hittegolven in Europa en de orkaan Ian.
De conferentie zou de eerste COP zijn die in Afrika plaatsvond sinds 2016, toen COP22 in Marrakesh werd gehouden. Er werden ongeveer 90 staatshoofden en vertegenwoordigers uit meer dan 190 landen verwacht. De Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Sameh Shoukry nam bij aanvang van de conferentie het voorzitterschap van Sharma over.
De Verenigde Staten besloten om de klimaatbesprekingen op COP27 te steunen en te zullen proberen de landen te helpen die het meest worden getroffen door klimaatverandering.
Een week voor de top bracht UNEP (het VN-Milieuprogramma) een rapport uit waarin werd uiteengezet dat er "geen geloofwaardige weg" was om de wereldwijde temperatuurstijging tot 1,5 °C te beperken. De inspanningen om de temperatuurstijging te verminderen sinds COP26 werden in het rapport "belachelijk ontoereikend" genoemd.
Milieu- en mensenrechtenactivisten vreesden dat de mogelijkheden om tijdens de top te protesteren beperkt zouden worden door het autoritaire regime van het gastland.
Een groep van grotendeels ontwikkelingslanden die zes zevende van de wereldbevolking vertegenwoordigden, had bij de vorige COP26 in Glasgow de rijkere landen opgeroepen om zich te verbinden tot "klimaatschadeloosstellingen". Deze oproep stuitte echter op verzet van grote economieën zoals de VS en de EU, waarna hij uiteindelijk werd verworpen. De kans leek groot dat de eis tijdens COP27 zou worden herhaald.

## Deelnemers
### Aanwezigen

Er werden ongeveer 90 staatshoofden en vertegenwoordigers uit meer dan 190 landen verwacht. De Amerikaanse president Joe Biden en klimaatgezant John Kerry werden beiden verwacht, evenals de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Olaf Scholz, de Eurocommissaris Ursula von der Leyen, vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans, de Indiase premier Narendra Modi en de Italiaanse premier Giorgia Meloni.
De Britse premier Rishi Sunak zei in eerste instantie dat hij COP27 niet zou bijwonen. Op 2 november kwam hij echter op dat besluit terug. De voormalige Britse premier Boris Johnson en de Schotse eerste minister Nicola Sturgeon waren ook beiden aanwezig.
Direct na het winnen van de Braziliaanse presidentsverkiezingen van 2022 bevestigde Lula da Silva van Brazilië dat hij de top zou bijwonen als aankomend president van Brazilië.

### Afwezigen

Na het aftreden van Truss bleef het verzoek van Charles III om niet aanwezig te zijn van kracht. In plaats daarvan organiseerde hij twee dagen voor COP27 een receptie om klimaatverandering te bespreken op Buckingham Palace. De Australische premier Anthony Albanese, de Braziliaanse president Jair Bolsonaro, de Chinese president Xi Jinping waren geen van allen aanwezig op de COP27. Het leek ook onwaarschijnlijk dat de Russische president Vladimir Poetin aanwezig zou zijn.
Klimaatactiviste Greta Thunberg gaf van tevoren aan niet naar COP27 te zullen gaan, omdat het volgens haar "enkel een forum voor greenwashing, leugens en bedrog" was. Ook Vlaams minister van Energie Zuhal Demir gaf in oktober aan niet aanwezig te zijn op de COP27 wegens de mensenrechtenschendingen en het monddood maken van klimaatwetenschappers in het land.

## Tijdens de klimaattop
### Programma

Op 7 en 8 november begon de conferentie met een World Leader's Summit, gevolgd door discussies over onderwerpen als klimaatfinanciering, decarbonisatie, aanpassing aan de klimaatverandering en landbouw tijdens de eerste week. De tweede week zou gaan over gender, water en biodiversiteit.

### Openingsdagen

Tijdens de openingssessie werd bekendgemaakt dat de schade als gevolg van klimaatverandering voor het eerst in de geschiedenis van de COP een officieel bespreekpunt zou zijn. Tijdens eerdere klimaatconferenties was wel gesproken over ‘verlies en schade’, maar toen was het geen formeel onderhandelingsthema. Dat zou deze keer wel het geval zijn. Vooral ontwikkelingslanden die compensatie wilden van rijke landen, hadden hier jaren voor gepleit. Uiteindelijk werd afgesproken dat “financieringsregelingen” voor verlies en schade op de agenda zouden staan. De invulling van zulke regelingen is echter tot op heden onduidelijk.
India maakte bekend tijdens de opening van de top duidelijkheid te zullen zoeken over de definitie van klimaatfinanciering en dat het land zou proberen om ontwikkelde landen te stimuleren om het aanbod van technologie en financiering die nodig is om klimaatverandering en de daaruit voortvloeiende rampen aan te pakken, te vergroten.

### Onderhandelingen

De Verenigde Staten stelden tijdens de top een systeem van stikstofkredieten voor om de energietransitie in lage-inkomenslanden te vereenvoudigen. De Pakistaanse minister van klimaat, Sherry Rehman, stelde namens Pakistan dat landen met een hoog inkomen de schade als gevolg van klimaatverandering zouden vergoeden, en stelde dat overstromingen in Pakistan het land 30 miljard dollar hebben gekost die "Pakistan zich niet kan veroorloven". Sommige landen hebben tijdens de top nieuwe financiering aangekondigd om verlies en schade te ondersteunen, waaronder Nieuw-Zeeland ($ 20 miljoen) en Oostenrijk (€50 miljoen euro). Duitsland en Denemarken zegden ruim 170 miljoen euro toe voor het 'Global Shield', een nieuw fonds dat landen met een lager inkomen zou helpen klimaatrampen het hoofd te bieden. De onderhandelingen over verlies en schade zouden naar verwachting worden voortgezet.
Er werd een nieuwe site geopend, Clmate Trace, die laat zien waar precies de uitstoot van broeikasgassen vandaan komt. Deze kaart is toegankelijk gemaakt voor het publiek. Het doel is om het publiek van correcte informatie te voorzien, aangezien zelfgerapporteerde informatie vaak onbetrouwbaar was, vooral over methaan. De gegevens zijn gebaseerd op metingen van satellieten en sensoren op het land en op schepen en vliegtuigen.

### Afsluiting en resultaten

Hoewel de conferentie volgens de aanvankelijke planning stond gepland tot en met vrijdag 18 november, werd er ook de hele dag daarna nog onderhandeld. Op zondagochtend kwamen de vertegenwoordigers van de 200 deelnemende landen alsnog tot een akkoord. De onderhandelingen waren onder meer uitgelopen doordat de deelnemers het niet eens konden worden welke landen precies voor het wereldwijde schadefonds in aanmerking moesten komen. De Verenigde Staten en de Europese Unie stelden daarnaast als strikte voorwaarde dat China, dat door de EU tegenwoordig niet wordt gezien als ontwikkelingsland, verplicht bij zou dragen aan het fonds. Ook bleef de doelstelling om de opwarming te beperken tot 1,5 °C weliswaar gehandhaafd, maar het was de onderhandelaars niet gelukt om hiervoor tot nieuwe concrete afspraken te komen.
Europese vertegenwoordigers toonden zich teleurgesteld over het akkoord, al sprak eurocommissaris Frans Timmermans over een "kleine stap voorwaarts".

## Protesten

Tijdens de klimaatconferentie werd er een ruimte op een afgelegen plaats voorzien voor protesten die vooraf door de Egyptische regering werden goedgekeurd.

## Ontvangst

Voorafgaand aan de top sprak de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch haar bezorgdheid uit over de staat van vrijheid van meningsuiting in Egypte, samen met de bredere mensenrechtensituatie. Human Rights Watch vroeg zich af in hoeverre het mogelijk zou zijn om te protesteren. Kwesties die door critici naar voren werden gebracht, waren onder meer het autoritaire politieke systeem, massale opsluiting en beteugeling van het maatschappelijk middenveld en afwijkende meningen sinds 2013, onder leiding van Abdel Fattah el-Sisi. De gevangengenomen Egyptische activist Alaa Abd El-Fattah bekritiseerde de COP27 die in Egypte plaatsvond, en verklaarde dat "van alle landen die ze organiseerden, ze het land kozen dat het protest verbiedt en iedereen naar de gevangenis stuurt, wat laat zien hoe de wereld met deze kwestie omgaat."
Op 15 juli 2022 schreven een adviseur van het Witte Huis, Jerome Foster II, en een Britse activist voor klimaatrechtvaardigheid, Elijah Mckenzie-Jackson, een brief aan de UNFCCC waarin ze de keuze voor Egypte als gastland van de COP27 veroordeelden. De brief aan Patricia Espinosa, uitvoerend secretaris van UNFCCC, verzocht haar de conferentie te verplaatsen naar een ander, veiliger Afrikaans land vanwege zorgen over LGBT-rechten, vrouwenrechten en onderdrukking van burgerrechten. Verschillende mensenrechtenorganisaties, waaronder Amnesty International, zagen COP27 als een kans voor Egypte om de beperkingen van de openbare ruimte op te heffen, en pleitten ervoor om zijn politieke gevangenen vrij te laten en een veilige omgeving te creëren voor advocaten nadat COP27 is afgelopen.
Op de conferentie kwam daarnaast kritiek in verband met greenwashing vanwege de sponsoring door Coca-Cola, de grootste plasticvervuiler ter wereld. Begin november werden in aanloop van de conferentie al tientallen klimaatactivisten gearresteerd in Egypte.
* ↑ (en) Egypt to host COP27 international climate conference in 2022 -ministry. Reuters (12 november 2021). Gearchiveerd op 13 mei 2023.
* ↑ Klimaatconferenties. www.europa-nu.nl. Gearchiveerd op 7 november 2022. Geraadpleegd op 7 november 2022.
* ↑ (en) Egypt's Environment Minister discusses preparations for COP27 Climate Conference. Egypt Independent (16 januari 2022). Gearchiveerd op 16 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ (en) Cop27: Egyptian hosts urge leaders to set aside tensions over Ukraine. the Guardian (28 september 2022). Gearchiveerd op 26 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ AFP, Koning Charles niet naar klimaattop na ‘bezwaar’ van premier. De Morgen (2 oktober 2022). Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ (en) Cop27 host Egypt warns UK not to backtrack from climate agenda. the Guardian (3 oktober 2022). Gearchiveerd op 27 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ (en) Denmark offers ‘loss and damage’ funding to poorer countries for climate breakdown. the Guardian (21 september 2022). Gearchiveerd op 27 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ (en) ‘A moral responsibility’: Scotland calls for climate reparations ahead of COP27. MSN. Gearchiveerd op 26 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ (en) Dlouhy, Jennifer A; Roston, Eric, US Supports Climate Reparations Talks at UN Summit in Egypt. www.bloomberg.com (20 oktober 2022). Gearchiveerd op 20 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ We zijn nog altijd ver verwijderd van pad naar maximaal 1,5 graden opwarming, maar nieuw VN-rapport ziet ook hoop op versnelde omslag. vrtnws.be (27 oktober 2022). Gearchiveerd op 6 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ (en) Cop27 is in Egypt next year … but will anyone be allowed to protest?. The Guardian (21 november 2021). Gearchiveerd op 14 februari 2022. Geraadpleegd op 12 februari 2022.
* ↑ (en) What is climate "loss and damage"?. The Economist (3 oktober 2022). Gearchiveerd op 27 juli 2023.
* ↑ (en) Limb, Lottie, What is COP27 and why is it so important?. euronews (31 oktober 2022). Gearchiveerd op 7 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* 1 2 3 (en) Limb, Lottie, The European leaders heading to COP27 as Sunak U-turns after backlash. euronews (1 november 2022). Gearchiveerd op 7 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ Klimaatconferentie in Egypte begint vandaag, al voor start klinkt felle kritiek. Het Nieuwsblad. Gearchiveerd op 6 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ Britse premier Sunak verdedigt afwezigheid bij klimaattop. De Standaard. Gearchiveerd op 6 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ Boris Johnson zaagt aan stoelpoten van Rishi Sunak en gaat wel naar klimaattop COP27 - Joop - BNNVARA. Joop. Gearchiveerd op 6 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ Brazil's Lula to attend COP27 climate change summit. Gearchiveerd op 30 mei 2023.
* ↑ (en) King Charles will not go to Cop27 in Egypt, No 10 confirms. the Guardian (28 oktober 2022). Gearchiveerd op 8 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ Koning Charles trapt klimaattop af met receptie op Buckingham Palace. MSN. Gearchiveerd op 6 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ (en) Cop27 guest list explained as Sunak U-turns on attending. The Independent (6 november 2022). Gearchiveerd op 6 november 2022. Geraadpleegd op 6 november 2022.
* ↑ Klimaatactivist Greta Thunberg gaat niet naar COP27 in Egypte: "Het is een forum voor greenwashing, leugens en bedrog", VRT NWS, 31 oktober 2022. Gearchiveerd op 11 november 2022.
* ↑ Demir niet aanwezig op klimaattop in Egypte: “Klimaatwetenschappers worden er de mond gesnoerd”, HLN, 21 oktober 2022. Gearchiveerd op 4 november 2022.
* ↑ Klimaatschade voor het eerst officieel op agenda klimaattop, waar ontwikkelingslanden al lang voor pleiten. Algemeen Dagblad. Gearchiveerd op 8 januari 2023.
* ↑ Klimaatschade voor het eerst officieel op agenda klimaattop. Trouw. Gearchiveerd op 7 november 2022.
* ↑ Ysebaert, Tom, Vergoeding klimaatschade arme landen ligt op tafel. De Standaard. Gearchiveerd op 7 november 2022. Geraadpleegd op 7 november 2022.
* ↑ (en) Livemint, India’s agenda at the COP27 summit in 10 points | Read here. mint (6 november 2022). Gearchiveerd op 16 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ (en) Friedman, Lisa, The U.S. has a plan to raise cash for developing nations. Some are skeptical.. the New York Times (8 november 2022). Gearchiveerd op 14 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ (en) O’Donnell, Lynne, Pakistan Leads Charge for Climate Justice at COP27. Foreign Policy. Gearchiveerd op 14 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ (en) COP27: Austria pledges €50m for loss and damage from climate change. euronews (8 november 2022). Gearchiveerd op 17 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ MarketScreener, Factbox-COP27: Welke landen hebben fondsen voor verlies en schade aangeboden?. nl.marketscreener.com. Gearchiveerd op 14 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ (en) Global Shield against Climate Risks. Federal Ministry for Economic Cooperation and Development. Gearchiveerd op 14 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ (en) Roston, Eric, World’s CO2 Hotspots Pinpointed by Al Gore-Backed Climate Project. Bloomberg News (9 november 2022). Gearchiveerd op 9 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ (en) Here's what happened on day 4 of the U.N.'s COP27 climate talks. KOSU (9 november 2022). Gearchiveerd op 10 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ Akkoord op klimaattop Egypte, groen licht voor schadefonds. NOS Nieuws (20 november 2022). Gearchiveerd op 20 november 2022. Geraadpleegd op 20 november 2022.
* ↑ Dan toch een akkoord op de klimaatconferentie: wel een schadefonds, maar geen uitstap uit fossiele brandstoffen. Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie (20 november 2022). Gearchiveerd op 20 november 2022. Geraadpleegd op 20 november 2022.
* ↑ (en) Outside COP27 in Egypt, there is a space in the middle of the desert designated for protests which have to be pre-approved, Global Witness, 15 november 2022, Twitter
* ↑ (en) Cop27 is in Egypt next year … but will anyone be allowed to protest?. the Guardian (21 november 2021). Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ (en) ‘It’s a sham’: Egypt accused of restricting protest in run-up to Cop27. the Guardian (29 juni 2022). Gearchiveerd op 11 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ (en) UN urged to move Cop27 from Egypt over ‘LGBTQ+ torture’. the Guardian (15 juli 2022). Gearchiveerd op 4 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ Kritiek op sponsordeal Coca-Cola en klimaattop: 'best gewaagd'. nos.nl (6 oktober 2022). Gearchiveerd op 26 oktober 2022. Geraadpleegd op 26 oktober 2022.
* ↑ “Elke publieke actie kan leiden tot arrestatie”: Egypte sluit activisten op in aanloop naar klimaatconferentie, Het Laatste Nieuws, 2 november 2022. Gearchiveerd op 13 november 2022.