OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lijst van Zwitserse kazen

Dit is een lijst van kazen uit Zwitserland.

## A

* AlpenTilsiter
* Appenzeller

## B

* Berner Alpkäse AOC
* Berner Hobelkäse AOC
* Bloderkäse / Sauerkäse AOC
* Bündner Bergkäse
* Büsciun da Cavra

## C

* Capreggio
* Chaux d'Abel

## E

* Emmentaler AOC
* l'Etivaz AOC

## F

* Formaggio d'Alpe Ticinese AOC
* Fricâlin
* Fromage de Bagnes

## G

* Girenbader Chöpfli
* Greyerzer
* Grottino
* le Gruyère AOC

## J

* Jura

## M

* Le Maréchal
* Mont Vully
* Mutschli

## R

* Raclette du Valais
* Raclette Suisse
* Räßkäse
* Royalp

## S

* Sbrinz AOC
* Schabziger

## T

* Tessiner Alpenkäse AOC
* Tête de Moine AOC
* Tilsiter
* Tomme Vaudoise

## V

* Vacherin Fribourgeois AOC
* Vacherin Mont d'Or AOC

## W

* Winzer Käse

## Z

* Ziger
# Heteropoda hillerae

Heteropoda hillerae is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de jachtkrabspinnen (Sparassidae).
Het dier behoort tot het geslacht Heteropoda. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door Hugh Davies.
# Eupolymniphilus occidentalis

Eupolymniphilus occidentalis is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Sabelliphilidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Kim I.H..
# Ponědraž

Ponědraž, Duits: Poniedrasch, is een gemeente in Tsjechië 23 km ten noord oosten van České Budějovice. Ponědraž telde 123 inwoners in 2024.
Báňovice · Bednárec · Bednáreček · Blažejov · Bořetín · Březina · Budeč · Budíškovice · Cep · Cizkrajov · Červený Hrádek · České Velenice · Český Rudolec · Číměř · Člunek · Dačice · Dešná · Deštná · Dívčí Kopy · Dobrohošť · Dolní Pěna · Dolní Žďár · Domanín · Doňov · Drunče · Dunajovice · Dvory nad Lužnicí · Frahelž · Hadravova Rosička · Halámky · Hamr · Hatín · Heřmaneč · Horní Meziříčko · Horní Němčice · Horní Pěna · Horní Radouň · Horní Skrýchov · Horní Slatina · Hospříz · Hrachoviště · Hříšice · Chlum u Třeboně · Jarošov nad Nežárkou · Jilem · Jindřichův Hradec · Kačlehy · Kamenný Malíkov · Kardašova Řečice · Klec · Kostelní Radouň · Kostelní Vydří · Kunžak · Lásenice · Lodhéřov · Lomnice nad Lužnicí · Lužnice · Majdalena · Nová Bystřice · Nová Olešná · Nová Včelnice · Nová Ves nad Lužnicí · Novosedly nad Nežárkou · Okrouhlá Radouň · Peč · Písečné · Pístina · Plavsko · Pleše · Pluhův Žďár · Polště · Ponědraž · Ponědrážka · Popelín · Příbraz · Rapšach · Ratiboř · Rodvínov · Roseč · Rosička · Slavonice · Smržov · Staňkov · Staré Hobzí · Staré Město pod Landštejnem · Stráž nad Nežárkou · Strmilov · Stříbřec · Střížovice · Studená · Suchdol nad Lužnicí · Světce · Třebětice · Třeboň · Újezdec · Velký Ratmírov · Vícemil · Višňová · Vlčetínec · Volfířov · Vydří · Záblatí · Záhoří · Zahrádky · Žďár · Županovice
# Innico Maria Guevara-Suardo

Innico Maria Guevara-Sardo (Napels), 4 juni 1744 - Catania), 25 april 1815) was luitenant-grootmeester van de Orde van Malta na de dood van grootmeester Giovanni Battista Tommasi in 1805. Guevara-Suardo behield die positie tot aan zijn dood in 1814.

## Luitenant-Grootmeester

Guevara-Sardo nam de positie over toen de Orde verbannen was van Malta. Het hoofdkwartier van de Orde lag daarna tijdelijk in Catania. Guevara-Sardo liet nog herhaaldelijk de vloot van de Orde actie ondernomen, tijdens zijn regering over de orde, werd hij gesteund door de nieuwe koning van Sicilië: Joachim Murat.
Guevara-Suardo was vaak in onderhandeling met Engeland over de teruggave van Malta aan de orde. Helaas werd de teruggave niet bereikt. Gustaaf IV Adolf van Zweden bood zelfs het eiland Gotland aan. Na zijn dood werd zijn positie overgenomen door Andrea di Giovanni.
# Neumarkt

Neumarkt kan verwijzen naar:
Duitsland:
* Neumarkt in der Oberpfalz, een stadsdistrict in de deelstaat Beieren
* Neumarkt-Sankt Veit, een gemeente in de deelstaat Beieren
* Neumarkt (Dresden), een plein in Dresden
* Neumarkt (Keulen), een plein in Keulen
Italië:
Oostenrijk:
* Neumarkt am Wallersee, een gemeente in de deelstaat Salzburg
* Neumarkt an der Ybbs, een gemeente in de deelstaat Neder-Oostenrijk
* Neumarkt im Mühlkreis, een gemeente in de deelstaat Opper-Oostenrijk
* Neumarkt im Hausruckkreis, een gemeente in de deelstaat Opper-Oostenrijk
* Neumarkt in Steiermark, een gemeente in Stiermarken
Polen:
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Neumarkt en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Freia

Freia kan verwijzen naar:
* Freja (schip uit 1891), een schip van J. P. Jacobsen, thuishaven Kopenhagen
* Freia (bedrijf), een chocoladeproducent
* (76) Freia, een planetoïde
* Zuivelfabriek Freia, in het Nederlands Openluchtmuseum
# Lijst van politieke partijen op Bonaire

De lijst van politieke partijen op Bonaire is een historisch overzicht van politieke partijen die in het heden of het verleden actief zijn geweest in de Bonairiaanse politiek, op zowel lokaal en nationaal niveau tijdens de constellatie van de Nederlandse Antillen als op lokaal niveau vanaf 2010 met de ingang van de status van openbaar lichaam van Nederland.
Bonaire kent een meerpartijenstelsel en normaliter is er een coalitie van twee of drie politieke partijen nodig om het eilandsbestuur te vormen.

## Partijen
### Actieve partijen

De volgende partijen en bewegingen hebben deelgenomen aan verkiezingen op Bonaire sedert 2011.
* 1 Tim magno
* 1 Union pa Pueblo
* Aliansa Kristian Boneriano (AKB)
* Democratische Partij (PDB); Aliansa Demokrátika Bonairiana (naamwijziging tussen 2009 en 2010)
* Era Nobo
* Frente Sosial Progresivo (FSP)
* Lijst Soleana
* Movementu Boneiru Liber (MBL)
* Bonairiaanse Volksbeweging (MPB)
* Union Patriotiko Boneriano (UPB, fusie PPB-PPBU)

### Niet actieve of ter ziele gegane partijen

* Accion Democratico Nobo (ADEN)
* Caribische Alliantie pro Solidariteit (CAS)
* Movementu Antia Sosial (MAS)
* Partido di Akshon Nobo (PAN)
* Partido Autentiko di Pueblo (PADB)
* Partido Boneriano Sosial (Paboso)
* Partido Boneriano Uni (UNI)
* Partido Obrero Boneriano (POB)
* Partido Patriotico Boneriano (PPB)
* Partido Progresista Boneriano (PPB)
* Partido Progresista Boneriano Uni (PPBU, fusie PPB-UNI)
* Partido Pro Hustisia & Union (PHU)
* Partido Restructurá Antias (Boneiru) (PAR)
* Partido Sosialista (PS)
# Heteropoda homstu

Heteropoda homstu is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de jachtkrabspinnen (Sparassidae).
Het dier behoort tot het geslacht Heteropoda. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2008 door Peter Jäger.
# Johannes Justus Montijn (1769-1833)

Johannes Justus Montijn (Oudewater, 10 mei 1769 − aldaar, 15 januari 1833) was een Nederlands burgemeester.

## Biografie

Montijn was een lid van het Nederland's Patriciaatsgeslacht Montijn en een zoon Samuel Montijn (1740-1781) en Carolina Phillippina Elisabetha Huge (1749-1828). Hij trouwde in 1789 met Catharina Puyt (1765-1832). Vanaf 1795 was hij baljuw van zijn geboortestad; daarna was hij daarvan schout, maire en burgemeester wat hij bleef tot zijn overlijden. Hij was daarnaast dijkgraaf van Noord-IJsseldijk. Hun zoon Adriaan Maarten Montijn (1792-1864) was ook burgemeester, net als twee van zijn kleinzonen.
* Nederland's Patriciaat 78 (1994), p. 264-265.
# Polelassothys

Polelassothys is een geslacht van vlinders van de familie tandvlinders (Notodontidae), uit de onderfamilie Notodontinae.

## Soorten

* P. callista Tams, 1930
* P. plumitarsus Janse, 1920
# Eupolymnia robusta

Eupolymnia robusta is een borstelworm uit de familie Terebellidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Eupolymnia robusta werd in 1944 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Caullery.
# Inniscrone

Inniscrone (Iers: Inis Crabhan), is een plaats in het Ierse graafschap County Sligo. De plaats telt 668 inwoners. De plaatsnaam wordt ook wel geschreven als Enniscrone of Inishcrone.
# Neuenkirchen (Land Hadeln)

Neuenkirchen is een gemeente in de Duitse deelstaat Nedersaksen. De gemeente maakt deel uit van de samtgemeinde Land Hadeln in het landkreis Cuxhaven. Neuenkirchen telt 1.297 inwoners.

## Kerk

In het dorp staat de St Mariakerk uit de 14e eeuw. De kerk heeft aan de westzijde een zeer forse toren van 35 meter hoogte. In het bakstenen gebouw staat een doopvont dat dateert uit de bouwtijd van de kerk.
* 1 2 (de) Landesamt für Statistik Niedersachsen, LSN-Online Regionaldatenbank, Tabelle A100001G: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Stand 31. Dezember 2020
* Gemeinsame Normdatei: 4715995-9
* Virtual International Authority File: 234792488
* WorldCat (via VIAF): 234792488
# Gaeides dione

Gaeides dione is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1868 door Scudder.
# Lijst van politieke partijen op Saba

Dit is een lijst van politieke partijen op Saba. Saba heeft een meerpartijenstelsel met een klein aantal politieke partijen.

## Partijen
### Actieve partijen

De actieve partijen zijn de partijen die hebben deelgenomen aan verkiezingen op Saba sedert haar status van openbaar lichaam van Nederland.
* Windward Islands People's Movement (WIPM)
* Saba Labour Party (SLP)

### Niet actieve of ter ziele gegane partijen

* Saba United Democratic Party (SUDP)
* Saba Democratic Labour Movement (SDLM)
* Saba United Party (SUP)
# Het verstoorde leven

Het verstoorde leven kan verwijzen naar:
* Het verstoorde leven (boek), een boek van Etty Hillesum
* Het verstoorde leven (beeld), een standbeeld gemaakt door Arno Kramer
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Het verstoorde leven en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Johannes Justus Montijn (1819-1848)

Johannes Justus Montijn (Oudewater, 9 december 1819 − Rietveld, 8 augustus 1848) was een Nederlands burgemeester.

## Biografie

Montijn was een lid van het Nederland's Patriciaatsgeslacht Montijn en een zoon van burgemeester Adriaan Maarten Montijn (1792-1864) en Neeltje van der Stok (1788-1876); ook zijn broer Pieter Marie Montijn (1822-1911) was burgemeester. Hij trouwde in 1844 met Hendrina van der Quast (1823-1846) met wie hij twee kinderen kreeg. Van 1845 tot 1847 was hij kandidaat-notaris. In dat laatste jaar werd hij benoemd tot burgemeester en secretaris van Zegveld en Teckop. Hij bekleedde die ambten tot zijn overlijden.
* Nederland's Patriciaat 78 (1994), p. 265-267.
# Polelassothys plumitarsus

Polelassothys plumitarsus is een vlinder uit de familie tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1920 door Janse.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Eurosta comma

Eurosta comma is een vliegensoort uit de familie van de boorvliegen (Tephritidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1830 door Wiedemann.
# Iraota

Iraota is een geslacht van vlinders van de familie Lycaenidae.

## Soorten

* I. abnormis (Moulton, 1911)
* I. accius Fruhstorfer, 1926
* I. aurigena Fruhstorfer, 1907
* I. johnsoniana Holland, 1891
* I. maecenas (Fabricius, 1793)
* I. nicevillei Butler, 1901
* I. nila Distant, 1886
* I. oeneus Fruhstorfer
* I. rochaea Horsfield
* I. rochana (Horsfield, 1829)
* I. timoleon (Stoll, 1790)
# Nipponnemertes magnus

Nipponnemertes magnus is een soort in de taxonomische indeling van de snoerwormen (Nemertea). De huid van de worm is geheel met trilharen bedekt. De snoerworm jaagt op prooien van zijn eigen omvang en vangt deze met behulp van zijn slurf.
De worm behoort tot het geslacht Nipponnemertes en behoort tot de familie Cratenemertidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Punnett.
# Gaediopsis vinnula

Gaediopsis vinnula is een vliegensoort uit de familie van de sluipvliegen (Tachinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1961 door Reinhard.
# Lijst van burgemeesters van Wittem

Dit is een lijst van burgemeesters van de voormalige Nederlandse gemeente Wittem tot die per 1 januari 1999 fuseerde met Gulpen tot Gulpen-Wittem.
| Ambtsperiode | Naam burgemeester | Partij of stroming | Bijzonderheden |
| ±1803 - 1806 | Jean Denis Brand | | maire |
| 1806 - 1808 | Jean Leonard Schijns | | maire |
| 1808 - 1815 | Simon Merckelbach | | maire |
| 1815 - 1837? | Jean Mathieu Merckelbach | | vanaf 1815 maire, vanaf 1817 schout en vanaf 1825 burgemeester |
| 1837 | Leonard Creusen | | schepen |
| 1837? - 1843 | Joannes Simon Joseph Hubert (Simon) Tack | | |
| 1843 - 1859 | Gerard Jozef Vliecx | | |
| 1859 - 1876 | Joannes Mathias Hubert Merckelbach | | |
| 1876 - 1882 | Jean Leonard Rompen | | |
| 1882 - 1908 | Caspar Houtvast | | |
| 1908 - 1939 | Johannes Andreas Deonisius Eduard Pappers | | tevens burgemeester van Bocholtz (1909-1911) |
| 1939 - 1941 | Mr. Willem (W.J.H.M.) Merckelbach | | |
| 1942 - 1944 | H.H. Kousen | NSB | |
| 1944 - 1967 | Mr. Willem (W.J.H.M.) Merckelbach | | |
| 1968 - 1972 | Jan (J.J.M.) Ficq | | |
| 1972 | Fons (A.J.M.G.) Teheux | KVP | waarnemend |
| 1972 - 1980 | mr. Ruud (R.A.J.) van de Ven | | |
| 1980 - 1982 | Huub (H.G.M.) Strous | CDA | waarnemend |
| 1982 - 1997 | Wim (W.M.H.) Janssen | CDA | |
| 1997 - 1999 | Jos (J.J.M.) Som | CDA | waarnemend |
# Johannes Jurgens

Johannes Wilhelmus Gosuinus Petrus (Joop) Jurgens (Oss, 11 mei 1895 – Nijmegen, 13 februari 1963) was jurist, hoogleraar en rector magnificus aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.

## Biografie
### Familie

Jurgens was een lid van de familie Jurgens, bekend als margarinefabrikanten, en een zoon van Franciscus Alphonsus Jurgens (1865-1926) en Maria Th.P.A. van Heeswijk (1869-1924). Hij trouwde in 1922 met Sebastiana Regina Trooster (1895-1971); zij was een zus van prof. ir. Stephanus Gerardus Trooster (1896-1950) die in 1947 trouwde met Jurgens' zus. Uit het huwelijk Jurgens-Trooster werden vijf kinderen geboren.

### Loopbaan

Na zijn studie rechten werd Jurgens in 1928 griffier van het kantongerecht te Zuidbroek om vanaf 1933 rechter te worden bij de Rechtbank Roermond. In 1939 werd hij benoemd tot hoogleraar handelsrecht en internationaal privaatrecht aan de KUN, welk ambt hij op 16 mei 1941 aanvaardde. In het academiejaar 1948-1949 was hij rector magnificus van die universiteit; in die hoedanigheid hield hij ook een rede ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de universiteit. Jurgens bleef hoogleraar tot zijn overlijden in 1963.
# Polelassothys callista

Polelassothys callista is een vlinder uit de familie tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1930 door Tams.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Iraonogeba

Iraonogeba kan verwijzen naar:
* Iraonogeba (Mandrehe Barat), een plaats in Indonesië
* Iraonogeba (Gunung Sitoli), een plaats in Indonesië
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Iraonogeba en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Niquelândia

Niquelândia is een gemeente in de Braziliaanse deelstaat Goiás. De gemeente telt 39.803 inwoners (schatting 2009).

## Aangrenzende gemeenten

De gemeente grenst aan Água Fria de Goiás, Alto Paraíso de Goiás, Barro Alto, Campinaçu, Colinas do Sul, Mimoso de Goiás, Santa Rita do Novo Destino, São João d'Aliança, Uruaçu en Vila Propício.
* Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística, Inwonertallen 2009
# Gaediopsis setosa

Gaediopsis setosa is een vliegensoort uit de familie van de sluipvliegen (Tachinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Coquillett.
# Lijst van burgemeesters van Winsum

Dit is een lijst van burgemeesters van de voormalige Nederlandse gemeente Winsum in de provincie Groningen. In 1990 werden de gemeenten Adorp, Baflo, Ezinge en Winsum samengevoegd onder de naam Winsum.
| Ambtsperiode | Naam burgemeester | Partij of stroming | Bijzonderheden |
| 1811 - 1816 | Jacobus Daniëls Bouer | | |
| 1816 - 1830 | Stephanus Hendericus Numan | | ovl. 23 oktober 1830 |
| 1831 - 1862 | Geuchien Bartelts Hopma | | tevens burgemeester van Baflo |
| 1862 - 1865 | mr. Jasper Ganderheijden | | was burgemeester van Grootegast, tevens burgemeester van Baflo |
| 1865 - 1871 | Jan Schepel Hzn. | liberaal | werd gedeputeerde van de provincie Groningen |
| 1872 - 1873 | Wijtze J. Bekker | | werd burgemeester van Bedum |
| 1873 - 1878 | Hendrik Willem Wierda | | |
| 1878 - 1918 | Enno Wierda | | zoon van zijn voorganger |
| 1918 - 1930 | Hendrik Barteld Brommersma | | |
| 1930 - 1937 | Joost Johannes Gerardus Boot | ARP | werd burgemeester van Wisch |
| 1937 - 1941 | mr. Kier Bosch | ARP | |
| 1941 - 1946 | Reinier Willem Keiser | | later burgemeester van Doesburg |
| 1946 - 1965 | mr. Kier Bosch | ARP | ovl. 1965 |
| 1965 - 1971 | Jacobus Pieter (Jacob) Miedema | ARP | werd burgemeester van Dokkum |
| 1972 - 1978 | Hendrik Cornelis (Henk) Kleemans | ARP | werd burgemeester van Kampen |
| 1978 - 1984 | Harm Jan Egbert Bruins Slot | ARP / CDA | was kabinetschef van de burgemeester van Apeldoorn, werd burgemeester van Zeewolde |
| 1984 - 1988 | J.J. (Jaap) Spros | CDA | was wethouder van Krimpen aan den IJssel, werd burgemeester van Boskoop |
| 1989 - 1990 | Frederik Hendrik (Frits) von Meijenfeldt | CDA | waarnemend burgemeester, oud-wethouder van Groningen |
| 1990 - 2004 | Adriaan Abraham (Adri) Dees | VVD | was burgemeester van Zuidhorn |
| 2004 | J.R.A. (Joop) Boertjens | VVD | waarnemend burgemeester, oud-gedeputeerde van de provincie Groningen |
| 1 oktober 2004 - mei 2008 | Yvonne P. van Mastrigt | PvdA | was voorzitter van de deelraad van de Rotterdamse deelgemeente IJsselmonde, werd burgemeester van Hoogezand-Sappemeer |
| 13 mei - november 2008 | Jaap van Dijk | CDA | waarnemend burgemeester, oud-gedeputeerde van de provincie Groningen |
| 18 november 2008 - 31 december 2018 | Rinus Michels | CDA | was wethouder van Bellingwedde |
| oktober 2010 - juli 2011 | mr. Pieter van der Zaag | CDA | waarnemend burgemeester, verving burgemeester Michels wegens ziekte; oud-burgemeester van Smallingerland |
# Hexactinella

Hexactinella is een geslacht van sponsdieren uit de klasse van de Hexactinellida.

## Soorten

* Hexactinella acanthacea Reiswig & Kelly, 2011
* Hexactinella aurea Reiswig & Kelly, 2011
* Hexactinella carolinensis Reiswig, Dohrmann, Pomponi & Wörheide, 2008
* Hexactinella divergens Tabachnick, 1990
* Hexactinella grimaldii Topsent, 1890
* Hexactinella labyrinthica Wilson, 1904
* Hexactinella lata (Schulze, 1886)
* Hexactinella lingua Ijima, 1927
* Hexactinella monticularis Lendenfeld, 1915
* Hexactinella rugosa Ijima, 1927
* Hexactinella simplex Reiswig & Kelly, 2011
* Hexactinella spongiosa Ijima, 1927
* Hexactinella ventilabrum Carter, 1885
* Hexactinella vermiculosa Ijima, 1927
# Praon artemisaphis

Praon artemisaphis is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Smith in 1944.
# Exomalopsis aequalis

Exomalopsis aequalis is een vliesvleugelig insect uit de familie bijen en hommels (Apidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Timberlake.
# Inscripties van Sefire

De inscripties van Sefire is een groep van Oud-Aramese inscripties uit de 8e eeuw v.Chr., aangebracht op drie basalten stèles.
In de wetenschappelijke wereld zijn de stèles met de inscripties bekend sinds 1930, toen de Franse archeoloog Sébastien Rozevalle, verbonden aan de Universiteit van Beiroet, deze onder ogen kreeg, op aanwijzing van de plaatselijke bevolking in de buurt van het Noord-Syrische plaatsje As-Safirah, ook wel Sefire genoemd, waar de stèles gevonden zijn (zo'n 25 km ten zuidoosten van Aleppo). In 1948 zijn de twee best bewaarde stèles (stèle I en II) aangekocht door het Nationaal museum van Damascus. De derde stèle (stèle III) is in 1956 aangekocht door het Nationaal museum van Beiroet. Geen van de stèles is onbeschadigd. Het best bewaard is stèle I. Deze is weliswaar doormidden gebroken, waardoor aan elke zijde minstens drie regels in het midden van de tekst ontbreken, maar verder zijn drie van de (oorspronkelijk) vier zijden met tekst grotendeels intact. Stèle II kon in het museum in Damascus grotendeels gereconstrueerd worden uit ongeveer 20 fragmenten die tot de stèle behoorden. Van de (oorspronkelijk tweezijdige) stèle III zijn negen fragmenten bewaard gebleven, waaruit slechts een deel van de tekst op de stèle gereconstrueerd kon worden.
De stèles bevatten de in het Oud-Aramees opgestelde tekst van een verdrag tussen Bar-ga'yah, de koning van KTK (onduidelijk is welk rijk daar precies mee bedoeld wordt) en een aan hem onderhorige vazalvorst, Mati'el, de zoon van 'Attarsamak, die koning is van Arpad. Bar-ga'yah en Mati'el zijn ook bekend uit Akkadische verdragsteksten en op grond van die identificatie wordt de tekst gedateerd ongeveer halverwege de 8e eeuw v.Chr., in elk geval voor 740 v.Chr., toen de Assyrische koning Tiglat-Pileser III Arpad veroverde. De namen van Bar-ga'yah en Mati'el worden zowel op stèle I als stèle II vermeld. Op het bewaard gebleven deel van stèle III zijn geen namen vermeld, maar omdat het schrift nauw verwant is aan dat op de andere twee stèles en omdat er eveneens sprake is van 'koningen van Arpad' is duidelijk dat de stèles een nauwe verwantschap vertonen. Meestal neemt men aan dat de drie stèles samen de tekst van een en hetzelfde verdrag bevatten, al is ook wel voorgesteld dat het om afzonderlijke verdragen tussen dezelfde partijen gaat.
Het belang van de inscripties is onder meer hierin gelegen, dat ze behoren tot de oudste voorbeelden van West-Semitische verdragsteksten. Net als in oude Hethitische en contemporaine Assyrische verdragsteksten worden goden aangehaald als getuigen en worden vervloekingen uitgesproken over wie handelt in strijd met het verdrag.
* Joseph A. Fitzmyer, 'Sefire Aramaic Inscriptions' in Eric M. Meyers (ed.), The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Near East (Oxford: University Press, 1997), deel 4, 512-513.
* Joseph A. Fitzmyer, The Aramaic Inscriptions of Sefíre (Biblica et Orientalia 19; Rome: Potificio Istituto Biblico, rev. ed. 1995).