# Peruopossummuis

De peruopossummuis (Lestoros inca) is een zoogdier uit de familie van de opossummuizen (Caenolestidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Thomas in 1917. Het is de enige soort uit het geslacht Lestoros.

## Taxonomie

De peruopossummuis is het enige lid van zijn geslacht Lestoros en wordt in de familie Caenolestidae geplaatst. De soort werd voor het eerst beschreven door de Engelse zoöloog Oldfield Thomas als Orolestes inca in 1917. In 1934 werd de huidige wetenschappelijke naam gegeven, met de beschrijving van het geslacht Lestoros door Oehser.
In de late 20e eeuw, werd er door wetenschappers gedacht dat Lestoros nauw verwant zou zijn aan het geslacht Caenolestes. Een studie uit 2013 op basis van morfologie en mitochondriaal DNA toonde echter aan dat de peruopossummuis samen met de chiliopossummuis (Rhyncholestes raphanurus) een clade vormt, die een zustergroep is van Caenolestes. Onderstaand cladogram is gebaseerd op die studie.
* Huisbuidelspitsmuis (Monodelphis domestica)
* Kaalstaartbuidelrat (Metachirus nudicaudatus)
* Peruopossummuis (Lestoros inca)
* Chiliopossummuis (Rhyncholestes raphanurus)
* Caenolestes
* Caenolestes convelatus
* Ecuadoropossummuis (C. fuliginosus)
* Caenolestes condorensis
* Caenolestes caniventer
* Caenolestes sangay

## Uiterlijke kenmerken

De peruopossummuis wordt, net als de andere opossummuizen, gekenmerkt door een lange snuit en kleine ogen. Een studie uit 2013 gaf een gedetailleerde analyse van de morfologie van deze opossummuis. Seksueel dimorfisme was niet prominent aanwezig. De geregistreerde externe metingen waren als volgt: de kop-romplengte varieerde van 9 tot 11,5 centimeter, de staartlengte varieerde van 9,5 tot 13,5 centimeter en de oorlengte lag tussen 1,4 en 1,7 centimeter. Het gewicht varieert van 25 tot 32 gram. De soort heeft een donkerbruine rug en kan een lichtere onderbuik hebben.
Deze soort heeft een relatief sterkere schedel en een kortere onderkaak, wat suggereert dat hij zich kan voeden met harder materiaal dan andere opossummuizen. Het rostrum is niet zo goed ontwikkeld als bij de chiliopossummuis. De tandformule is 4.1.3.43.1.3.4. De lange, bladachtige structuur van de kiezen en premolaren zou kunnen wijzen op een dieet van zachte ongewervelde dieren.

## Ecologie en gedrag

Er is weinig bekend over het gedrag van de peruopossummuis. Waarnemingen suggereren dat het terrestrisch en nachtactief is. Net als andere opossummuizen voedt het zich met insecten en kleine ongewervelde dieren. Het is bekend dat de soort een gastheer is van verschillende ectoparasieten, zoals Pterygodermatites.

## Voorkomen

De soort komt voor in de Andes van zuidelijk Peru en aangrenzende gebieden van Bolivia. De soort leeft in elfenbossen, secundaire bossen, Baccharis-struikgewas op hoogtes variërend van 2100 tot 3600 meter boven de zeespiegel in vochtige habitats.
* ↑ (en) Peruopossummuis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Mammal Diversity Database (2022). Lestoros inca (O. Thomas, 1917). Mammal Diversity Database (Version 1.10). DOI: 10.5281/zenodo.7394529. Geraadpleegd op 31-12-2022.
* 1 2 Gardner, A.L. (2005). "Order Paucituberculata". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.) Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. p. 19. ISBN 978-0-8018-8221-0.
* ↑ Simpson, G.G. (1970). The Argyrolagidae, extinct South American marsupials. Bulletin of the Museum of Comparative Zoology 139: 1–86.
* ↑ Marshall, L.G. (1980). Systematics of the South American marsupial family Caenolestidae. Fieldiana: Geology New Series 5: 1–145. DOI: 10.5962/bhl.title.3314.
* ↑ Ojala-Barbour, R., Pinto, C. M., Brito M, J., Albuja V, L., Lee Jr, T. E., & Patterson, B. D. (2013). A new species of shrew-opossum (Paucituberculata: Caenolestidae) with a phylogeny of extant caenolestids. Journal of Mammalogy, 94(5), 967-982.
* 1 2 3 Hunsaker II, D., ed. (1977). The Biology of Marsupials. Oxford, UK: Elsevier. p. 108. ISBN 978-0-323-14620-3.
* 1 2 Martin, G. M. (2013). Intraspecific variability in Lestoros inca (Paucituberculata, Caenolestidae), with reports on dental anomalies and eruption pattern. Journal of Mammalogy, 94(3), 601-617.
* 1 2 3 Eisenberg, J.F.; Redford, K.H. (1999). The Central Neotropics: Ecuador, Peru, Bolivia, Brazil. Chicago, US: University of Chicago Press. p. 83. ISBN 978-0-226-19542-1.
* ↑ Hume, I.D. (1999). Marsupial Nutrition. Cambridge, UK: Cambridge university press. p. 43. ISBN 978-0-521-59555-1.
* 1 2 Gardner, A.L., ed. (2007). Mammals of South America. Vol. 1. Chicago, US: University of Chicago Press. pp. 124–126. ISBN 978-0-226-28242-8.
* ↑ Jiménez, F. A.; Patterson, B.D. (2012). A new species of Pterygodermatites (Nematoda: Rictulariidae) from the Incan shrew opossum, Lestoros inca. Journal of Parasitology. 98 (3): 604–7. DOI:10.1645/GE-3014.1. PMID 22236274.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Incan caenolestid op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.