# Zwagerbosch

Zwagerbosch (Fries, officieel: Sweagerbosk, [svɪ.əgr’bosk], ook wel De Bosk [də’bosk]) is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. De plaats ligt ten zuidoosten van Zwaagwesteinde en grenst in het zuiden aan Twijzelerheide. Het dorp ligt net ten noorden van de Zwadde die het scheidt van Twijzelerheide. In 2023 telde het dorp 530 inwoners. Tot 1940 was het een buurtschap van Kollumerzwaag.

## Geschiedenis

Zwagerbosch is vanaf eind 18de eeuw als heideontginningsplaats tot ontwikkeling gekomen. De eerste vermelding dateert van 1847 wanneer het als Het Bosch op de kaarten verschijnt. Het dorp is op dezelfde heidegebied ontstaan als Twijzelerheide, die rond 1700 als Heyde werd geduid. Midden in de 19e eeuw ontwikkelde zich het als een bewoonde streek, met schamele onderkomens.
Net voor 1930 werden de Boskwei en Bjirkepaed verhard. Zo ontwikkelde de buurtschap zich verder tot een dorp, terwijl Twijzelerheide al flink groter was gegroeid. In 1940 verkreeg Zwagerbosch de dorpsstatus.
Vooral na de Tweede Wereldoorlog ontstond er nieuwe bewoning, en groeide het aantal huizen. Het dorp raakte zo meer verweven met Zwaagwesteinde en Twijzelerheide. Het dorp heeft geen kerk. Tot 2019 viel het onder de gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland waarna deze is opgegaan in de Noardeast-Fryslân.

## Cultuur

Hoewel het dorp cultureel gericht is op Zwaagwesteinde en Twijzelerheide heeft het dorp een dorpshuis, De Bosk geheten.

## Natuur

Aan zuidoostelijk dorpsgrens ligt er een natuurgebied met een bos en een poel.
* G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard
* Gildemacher, Karel F. (2007). Friese plaatsnamen: alle steden, dorpen en gehuchten. Leeuwarden, Friese Pers/Noordboek.
* Frieslandwonderland.nl (Stichting Fryslâns Ferline); NoordBoek - Peter Karstkarel
* 1 2 3 4 5 Tabel: Bevolking; maandcijfers per gemeente en overige regionale indelingen, 1 januari 2023, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen
Steden, dorpen en gehuchten: Aalsum · Anjum · Augsbuurt · Birdaard · Blija · Bornwird · Brantgum · Burum · Dokkum · Ee · Engwierum · Ferwerd · Foudgum · Genum · Hallum · Hantum · Hantumeruitburen · Hantumhuizen · Hiaure · Hogebeintum · Holwerd · Janum · Jislum · Jouswier · Kollum · Kollumerpomp · Kollumerzwaag · Lichtaard · Lioessens · Marrum · Metslawier · Munnekezijl · Moddergat · Morra · Nes · Niawier · Oosternijkerk · Oostmahorn · Oostrum · Oudwoude · Paesens · Raard · Reitsum · Ternaard · Triemen · Veenklooster · Waaxens · Wanswerd · Warfstermolen · Westergeest · Wetsens · Wierum · Zwagerbosch Buurtschappen: Abbewier · Bartlehiem (deels) · Beintemahuis · Betterwird · Bollingawier · Bonte Hond · Bornwirdhuizen · Boteburen · Brandeburen · De Dellen · De Keegen · De Kolk · De Leegte · De Rijp · De Wirden · De Schans · Dijkshorne · Dokkumer Nieuwe Zijlen · Drieboerehuizen · Ezumazijl · Groot Medhuizen · Halfweg · Hallumerhoek · Hanenburg · Hantumerhoek · Huis ter Noord · Kettingwier · Klein Medhuizen · Kletterbuurt · Kollumeroudzijl · Krabburen · Laagland · Lutkewier · Molenbuurt · Nieuwland · Oudeterp · Oudwouderzijlen · Reidswal · Scharnehuizen · Stiem · Teerd · Teijeburen · Tergracht (deels) · Ter Lune · Tibma · Tilburen · Tiltjeburen · Vaardeburen · Veldburen · Vijfhuizen (Hallum) · Vijfhuizen (Ternaard) · Visbuurt · Weerdeburen · Westerburen · Westernijkerk · Wie · Wijgeest ·Zevenhuizen Streken: 't Schoor · Galilea · It Paradyske · Lutkelaard · Sibrandahuis · Steenharst · Steenvak · Wildpad (deels) · Zandbulten · Zwagerveen Friesland: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten