OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Melittia houlberti

Melittia houlberti is een vlinder uit de familie wespvlinders (Sesiidae), onderfamilie Sesiinae.
Melittia houlberti is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Le Cerf in 1917. De soort komt voor in het Afrotropisch gebied.
# Megalommum leve

Megalommum leve is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Falco in 2000.
# Megalommum luteistigma

Megalommum luteistigma is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Falco in 2000.
# Mellicta

Mellicta is een geslacht van vlinders uit de familie Nymphalidae, de schoenlappers, parelmoervlinders en zandoogjes.

## Soorten

* Mellicta alatauica - (Staudinger, 1881)
* Mellicta asteria - (Freyer, 1828)
* Mellicta athalia (Bosparelmoervlinder) - (Rottemburg, 1775)
* Mellicta aurelia - (Nickerl, 1850)
* Mellicta britomartis - (Assmann, 1847)
* Mellicta centralasiae - (Wnukowsky, 1929)
* Mellicta deione - (Hübner, 1829)
* Mellicta menetriesi - (Caradja, 1895)
* Mellicta parthenoides - (Keferstein, 1851)
* Mellicta plotina - (Braemer, 1861)
* Mellicta rebeli - (Wnukowsky, 1929)
* Mellicta sikkimensis - Moore, 1901
* Mellicta varia - (Meyer-Dür, 1851)
# Melton

Melton kan verwijzen naar:
* Melton (district), een district in het graafschap Leicestershire.
* Melton Mowbray, een plaats in het graafschap Leicestershire.
* Melton (Suffolk), een plaats in Suffolk.
* Melton (Victoria), een voorstad van Melbourne, Victoria, Australië.
* Melton (LGA), een local government area in Victoria, Australië.
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Melton en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Melige pruimenluis

Melige pruimenluis (Hyalopterus pruni) is een bladluis behorend tot de familie Aphididae. Het zuigt sap uit planten. De primaire waardplanten zijn Prunus-soorten en de secundaire waardplanten zijn verschillende soorten riet en grassen op moerasland.

## Kenmerken

Ongevleugelde volwassen exemplaren hebben een lengte van 1,1 tot 1,6 mm en zijn langwerpig. De kleur is doorgaans lichtgroen met fijne donkerder groene vlekken en de ogen zijn rood. Ze zijn bedekt met melig witte was waardoor ze grijs of lichtgroen kunnen lijken. De antennen zijn 0,5 tot 0,75 keer zo lang als de lichaamslengte.

## Levenswijze

Hyalopterus pruni is te vinden van de lente tot de herfst. De volwassenen blijven 3-13 generaties vleugelloos. Gevleugelde adulten verschijnen meestal pas in juni/juli en verplaatsen zich naar rietgrassen of lisdoddes, terwijl de vleugelloze adulten op de waardplanten blijven. De gevleugelde adulten leggen eieren op de waardplanten en overwinteren in het eierstadium, dicht bij de bloemknoppen. Eieren komen uit als de knoppen bloeien. Hun voedingsactiviteit produceert een hoeveelheid honingdauw die op de waardplanten achterblijft en een verscheidenheid aan insecten aantrekt.

## Verspreiding

Deze soort heeft een kosmopolitische distributie.
* Melige pruimenluis op het Nederlands Soortenregister
# Memmelshoffen

Memmelshoffen (Duits: Memmelshofen) is een gemeente in het Franse departement Bas-Rhin in de regio Grand Est en telt 317 inwoners (1999).
De gemeente maakt deel uit van het kanton Wissembourg in het arrondissement Haguenau-Wissembourg. Voor 1 januari 2015 was het deel van het kanton Soultz-sous-Forêts en het arrondissement Wissembourg, die toen beide werd opgeheven.

## Geografie

De oppervlakte van Memmelshoffen bedraagt 1,8 km², de bevolkingsdichtheid is 176,1 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Memmelshoffen met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

## Externe link

* (fr) Statistische informatie op de website van INSEE
Aschbach · Beinheim · Betschdorf · Buhl · Cleebourg · Climbach · Crœttwiller · Drachenbronn-Birlenbach · Eberbach-Seltz · Hatten · Hoffen · Hunspach · Ingolsheim · Keffenach · Kesseldorf · Lauterbourg · Memmelshoffen · Mothern · Munchhausen · Neewiller-près-Lauterbourg · Niederlauterbach · Niederrœdern · Oberhoffen-lès-Wissembourg · Oberlauterbach · Oberrœdern · Retschwiller · Riedseltz · Rittershoffen · Rott · Salmbach · Schaffhouse-près-Seltz · Scheibenhard · Schleithal · Schœnenbourg · Seebach · Seltz · Siegen · Soultz-sous-Forêts · Steinseltz · Stundwiller · Surbourg · Trimbach · Wintzenbach · Wissembourg
* ↑ Populations légales 2021.
# Memnon

Memnon kan verwijzen naar:
* Memnon (mythologie), mythologische Ethiopische koning
* Memnon van Heraclea, Oud-Griekse geschiedschrijver
* Memnon van Rhodos, Oud-Griekse militair
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Memnon en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Metabraxas nigromarginaria

Metabraxas nigromarginaria is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Leech.
# Metabraxas parvula

Metabraxas parvula is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1934 door Wehrli.
# Mendoza

Mendoza kan verwijzen naar:
* Mendoza (provincie), een provincie van Argentinië
* Mendoza (stad), de hoofdstad van deze provincie
* Mendoza (rivier), een rivier in de provincie Mendoza
* Mendoza (wijnstreek), de belangrijkste wijnregio van Argentinië
* Mendoza (Amazonas), een stad in Peru
* Mendoza (geslacht), een spinnengeslacht

## Personen

De familienaam Mendoza is van Baskische oorsprong en betekent: koude berg.
* Alexis Mendoza (1961), een Colombiaanse voetballer en voetbalcoach
* Andrés Mendoza, een Peruviaanse voetballer
* Bernardino de Mendoza (1540-1604), een Spaanse veldheer
* Eduardo Mendoza, een Spaanse schrijver
* Francesco de Mendoza (1546-1623), een Spaans legeraanvoerder
* Gabriel Mendoza (1968), een Chileense voetballer
* Mencía de Mendoza, echtgenote van graaf Hendrik III van Nassau-Breda
* Pedro de Mendoza (1508-1554), een Spaanse conquistador
* Víctor Mendoza (1961), een Ecuadoraanse voetballer
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Mendoza en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Mendoza (geslacht)

Mendoza is een geslacht van spinnen uit de familie springspinnen (Salticidae).

## Soorten

De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:
* Mendoza canestrinii (Ninni, 1868)
* Mendoza dersuuzalai (Logunov & Wesolowska, 1992)
* Mendoza elongata (Karsch, 1879)
* Mendoza ibarakiensis (Bohdanowicz & Prószyński, 1987)
* Mendoza nobilis (Grube, 1861)
* Mendoza pulchra (Prószyński, 1981)
* Mendoza ryukyuensis Baba, 2007
* Mendoza zebra (Logunov & Wesolowska, 1992)
* ↑ Platnick, N.I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
# Melitta aegyptiaca

Melitta aegyptiaca is een vliesvleugelig insect uit de familie Melittidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Radoszkowski.
# Melitoxoides panaula

Melitoxoides panaula is een vlinder uit de familie van de tastermotten (Gelechiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Meyrick.
# Mens Nostra

Mens Nostra (Latijn voor Ons (voor de) geest) is de titel van een encycliek van paus Pius XI van 20 december 1929 over de bevordering van geestelijke oefeningen.
Met deze encycliek keek hij om te beginnen terug op de apostolische constitutie Auspicantibus nobis, waarmee hij eerder dat jaar 1929 tot Jubeljaar had uitgeroepen, ter gelegenheid van zijn vijftigjarig priesterjubileum. In het kader van dat Jubeljaar had hij de gelovigen opgeroepen zich over te geven aan het doen van geestelijke oefeningen, zoals het op één dag bezoeken van verschillende kerken, om er voor bepaalde voorgeschreven intenties te bidden. Hiermee had de paus beoogd om de gelovigen te laten delen in de schatten van hemelse genade opdat hun geloof zou worden versterkt. Even verderop verwees de paus naar de zorg die Wij gedurende geheel Onze priesterlijke bediening gehad hebben, om door middel van de geestelijke oefeningen aan Onze medemensen in hemelse zaken leiding te geven, en dat met zulk een vrucht voor de zielen en zulk een heerlijk gevolg, dat we met volle recht de geestelijke oefeningen beschouwen mogen als een zeer bijzonder hulpmiddel tot de eeuwige zaligheid.
Hierna benadrukte de paus het belang van geestelijke oefeningen, en met name dat van retraites als middel tegen de kwaal van lichtzinnige onnadenkendheid (die leidt tot) een voortdurende zucht naar uiterlijkheden, rijkdom en genot. Door het doen van geestelijke oefeningen kan deze zucht tot stand gebracht worden, en kan de mens zich concentreren op dat waar het werkelijk om gaat: de eeuwige waarheden, de Goddelijke wetten en God zelf. Wanneer iemand door geestelijke oefening in deze concentratie raakt, wordt hij gelijk geschikter om de medemens te winnen voor Christus.
Met nadruk wijst de paus in dit verband op het werk van Ignatius van Loyola, die hij aanduid als de Meester van de geestelijke oefeningen. In het bijzonder beveelt de paus de lezing van diens werk Geestelijke Oefeningen aan. Eerder al - met de apostolische constitutie Summorum Pontificum - had Pius Ignatius uitgeroepen tot de patroon der geestelijke oefeningen. De paus spoort de gelovigen aan om bij geestelijke oefeningen, de richtlijnen van Ignatius te volgen.
# Melkmarkt (Zwolle)

De Melkmarkt is een straat in de binnenstad van Zwolle, welke het Maagjesbolwerk met de Grote Markt verbindt. Tot 1800 liep door de Melkmarkt de Grote Aa, die dwars door de binnenstad liep. Deze werd gedempt wegens het uitbreken van cholera door besmet water, waardoor hier een brede straat ontstond.
# Mentor (Kentucky)

Mentor is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Kentucky, en valt bestuurlijk gezien onder Campbell County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 181. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 167, een daling van 14 (-7.7%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 1,5 km², waarvan 1,4 km² land en 0,1 km² water.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond Mentor.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Mentor op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
# Mesiotelus zonsteini

Mesiotelus zonsteini is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de bodemzakspinnen (Liocranidae). De spin leeft op de bodem en maakt geen web. Het dier behoort tot het geslacht Mesiotelus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1986 door Mikhailov.
# NGC 5101

NGC 5101 is een balkspiraalstelsel in het sterrenbeeld Waterslang. Het hemelobject werd op 28 maart 1786 ontdekt door de Duits-Britse astronoom William Herschel.

## Synoniemen

* ESO 508-58
* MCG -4-32-8
* UGCA 351
* AM 1319-271
* IRAS13190-2709
* PGC 46661
# Melaneros turritus

Melaneros turritus is een keversoort uit de familie netschildkevers (Lycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1997 gepubliceerd door Milada Bocáková.
# Lysmata kempi

Lysmata kempi is een garnalensoort uit de familie van de Hippolytidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1997 door Chace.
# Plutorectis

Plutorectis is een geslacht van vlinders van de familie zakjesdragers (Psychidae).

## Soorten

* P. boisduvali (Westwood, 1854)
* P. caespitosae Oke, 1947
* P. capnaea Turner, 1947
* P. crocobathra Turner, 1947
* P. dysmorpha Turner, 1947
* P. fulva Turner, 1947
* P. grisea (Heylaerts, 1885)
* P. melanodes Meyrick & Lower, 1907
* P. mjoebergi Aurivillius, 1920
* P. pantosemna Turner, 1931
* P. paura Turner, 1947
* P. pelloceros Turner, 1932
* P. xanthochrysa Meyrick & Lower, 1907
* P. zophopepla Meyrick & Lower, 1907
# Mandla (district)

Mandla is een district van de Indiase staat Madhya Pradesh. Het district telt 893.908 inwoners (2001) en heeft een oppervlakte van 5805 km².
Hoofdstad: Bhopal
Districten:
# Natalichthys leptus

Natalichthys leptus is een straalvinnige vissensoort uit de familie van dwergzeebaarzen (Pseudochromidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Winterbottom.
* ↑ (en) Natalichthys leptus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Natalichthys leptus. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Mesiotelus viridis

Mesiotelus viridis is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de bodemzakspinnen (Liocranidae). De spin leeft op de bodem en maakt geen web. Het dier behoort tot het geslacht Mesiotelus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1867 door L. Koch.
# Port St. Lucie-River Park

Port St. Lucie-River Park is een plaats (census-designated place) in de Amerikaanse staat Florida, en valt bestuurlijk gezien onder St. Lucie County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 5175.

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 6,5 km², waarvan 6,0 km² land en 0,5 km² water.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond Port St. Lucie-River Park.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Port-St.-Lucie-River-Park op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
# Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Poëzie

De Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Poëzie is een driejaarlijkse Cultuurprijs die door de Vlaamse Gemeenschap wordt toegekend aan een dichter die in de drie voorafgaande jaren literair werk publiceerde dat door zijn opmerkelijke kwaliteit in de aandacht kwam. De prijs bedraagt 12.500 Euro.
Deze literatuurprijs is de voortzetting van de driejaarlijkse Belgische Staatsprijs voor poëzie, in 1927 opgericht. Sinds de tweede staatshervorming van 1980 is dit een driejaarlijkse Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor poëzie geworden. Vanaf 2003 maakt deze literatuurprijs deel uit van de driejaarlijkse literatuurprijzen die uitgereikt worden als Cultuurprijzen Vlaanderen.

## Laureaten
### Staatsprijs

* 1929: Achilles Mussche – De twee vaderlanden
* 1931: Raymond Herreman – De roos van Jericho
* 1934: Jan van Nijlen – Geheimschrift
* 1938: Raymond Herreman – Het helder gelaat
* 1941: Herwig Hensen –
* 1944/1946: Bert Decorte – Refreinen
* 1947; Karel Jonckheere – Spiegel der zee
* 1950; Maurice Roelants – Lof der Liefde
* 1953: Gaston Burssens –
* 1956: Karel Jonckheere – Van zee tot schelp
* 1959: Gaston Burssens – Adieu
* 1962: Hubert van Herreweghen – Gedichten III
* 1965: Jos De Haes – Azuren Holte
* 1968: Paul Snoek – De zwarte muze
* 1971: Hugo Claus – Heer Everzwijn
* 1974: René Verbeeck – Liefdeliedjes voor Saraï
* 1977: Hugues C. Pernath – Nagelaten gedichten

### Prijs van de Vlaamse Gemeenschap

* 1980: Anton van Wilderode – Dorp zonder ouders
* 1983: Pieter Geert Buckinx – Verzamelde gedichten
* 1986: Roger M.J. De Neef – De vertelkunst van de bloemen
* 1989: Eddy van Vliet – De binnenplaats
* 1992: Leonard Nolens – Liefdes Verklaringen
* 1995: Stefan Hertmans – Muziek voor de overtocht
* 1998: Miriam Van hee – Achter de bergen
* 2001: Dirk van Bastelaere – Hartswedervaren
* 2004: Roland Jooris – Gekras
* 2007: Peter Holvoet-Hanssen – Spinalonga
* 2010: Paul Bogaert – de Slalom soft
# Portret van gravin Catharina Skavronskaja

Het Portret van gravin Catharina Skavronskaja is een schilderij van Élisabeth Vigée-Le Brun uit 1790. Het geldt als een van haar beste werken. Sinds 1891 maakt het deel uit van de collectie van het Musée Jacquemart-André in Parijs.

## Achtergrond

Catharina (Ekaterina) Skavronskaja (1761-1829) was de dochter van Vasili Engelhardt, een grootgrondbezitter uit Smolensk. Haar moeder was de zus van prins Potjomkin, favoriet van Catharina de Grote. Vanaf 1776 woonden Catharina en haar zussen in het keizerlijk paleis in Sint-Petersburg. In 1781 arrangeerde haar oom een huwelijk met Pavel Skavronski. Deze graaf stamde uit een voorname familie en was verzot op het componeren van opera's.
In 1785 werd Skavronski benoemd tot ambassadeur in Napels. Zijn echtgenote bleef aanvankelijk achter in Sint-Petersburg, waar ze hofdame van de keizerin werd. Pas toen haar man ernstig ziek werd, reisde ze hem achterna. In Napels maakte het echtpaar kennis met Élisabeth Vigée-Le Brun. Zij had haar vaderland moeten verlaten na het uitbreken van de Franse Revolutie, omdat ze als hofportrettist te zeer in verband werd gebracht met Marie-Antoinette. De schilderes omschreef mevrouw Skavronskaja als "lief en mooi als een engel.(...) Ze deed de hele dag niets, ze had geen opleiding genoten en haar conversatie was vooral leeg. Maar ondanks dit alles, had ze een onoverwinnelijke charme, dankzij haar schattige gezicht en haar engelachtige zachtheid."

## Voorstelling

Vigée-Le Brun schilderde drie portretten van Skavronskaja in Napels, waaronder dit portret op driekwart lengte. De gravin leunt licht op de leuning van de sofa en heeft een lome en dromerige uitstraling. Het kleurgebruik van het werk is ingetogen, rijke tinten blauw en groen overheersen. De jonge vrouw kijkt naar een medaillon in haar hand dat waarschijnlijk een portret van haar echtgenoot bevat. Op de achterkant staan de letters van hun voornamen (C en P).
Op haar tocht langs de belangrijke Europese steden ontmoette Vigée-Le Brun de gravin, die inmiddels weduwe was, opnieuw in Sint-Petersburg. Zij schilderde hierbij een nieuw portret, dat sinds 1966 deel uitmaakt van de collectie van het Louvre.

## Afbeelding

* Portret van gravin Skavronskaja (1796)

## Literatuur

* Joseph Baillio, Katharine Baetjer, Paul Lang (2016). Vigée Le Brun: Woman Artist in Revolutionary France. New York: Metropolitan Museum of Art. pp. 144-45
* Keti Castéraa (red.) (2012). The Musée Jacquemart-André. Florence: Scala. pp. 118-19
# Progyndes trochanteralis

Progyndes trochanteralis is een hooiwagen uit de familie Gonyleptidae.
# Progyndes

Progyndes is een geslacht van hooiwagens uit de familie Gonyleptidae. De wetenschappelijke naam Progyndes is voor het eerst geldig gepubliceerd door Roewer in 1917.

## Soorten

Progyndes omvat de volgende 5 soorten:
* Progyndes basiliscus
* Progyndes brasiliensis
* Progyndes curvitibialis
* Progyndes iporangae
* Progyndes trochanteralis
* ↑ Hallan J. (2005) Gonyleptidae in SYNOPSIS OF THE DESCRIBED OPILIONES OF THE WORLD
# Primal Scream (band)

Primal Scream is een Schotse alternatieve-rockband.
Bobby Gillespie (zang) drumde bij The Jesus and Mary Chain toen hij in 1982 met Jim Beattie (gitaar) de band Primal Scream oprichtte. In de jaren 1982-1984 trad de band al wel op, maar ze bereikten pas succes toen Gillespie The Jesus and Mary Chain verliet. De band speelde een sleutelrol in de indiepopscene van de jaren tachtig. Hun muziek kenmerkte zich in het begin door het rinkelende (of jangly) geluid en in de loop der tijd werden ze beïnvloed door achtereenvolgens psychedelische muziek, garagerock en dance. In 1991 brak Primal Scream met het album Screamadelica door en werd de band een mainstream-act.

## Discografie
### Albums

| Single met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 50 | Datum van verschijnen | Datum van binnenkomst | Hoogste positie | Aantal weken | Opmerkingen |
| More light | 2013 | 25-05-2013 | 62 | 1* | |
# Prosoplus densepuncticollis

Prosoplus densepuncticollis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Breuning.
# Povrazník

Povrazník (Hongaars: Póráz ) is een Slowaakse gemeente in de regio Banská Bystrica, en maakt deel uit van het district Banská Bystrica. Povrazník telt 152 inwoners.
Badín · Baláže · Banská Bystrica (hoofdstad) · Brusno · Čerín · Dolná Mičiná · Dolný Harmanec · Donovaly · Dúbravica · Harmanec · Hiadeľ · Horná Mičiná · Horné Pršany · Hrochoť · Hronsek · Kordíky · Králiky · Kynceľová · Lučatín · Ľubietová · Malachov · Medzibrod · Moštenica · Motyčky · Môlča · Nemce · Oravce · Podkonice · Pohronský Bukovec · Poniky · Povrazník · Priechod · Riečka · Sebedín-Bečov · Selce · Slovenská Ľupča · Staré Hory · Strelníky · Špania Dolina · Tajov · Turecká · Vlkanová
# Prinsbisdom Halberstadt

Het prinsbisdom Halberstadt (Duits: Hochstift Halberstadt) was een geestelijk vorstendom in het Heilige Roomse Rijk. Het Prinsbisdom bestond uit de gebieden die onder het wereldlijke gezag van de bisschop van Halberstadt stonden.
# Prinsbisdom Dorpat

Het prinsbisdom Dorpat (Estisch: Tartu piiskopkond; Nederduits: Bisdom Dorpat; Latijn: Ecclesia tarbatensis) was een middeleeuws prinsbisdom dat bestond van 1224-1558. In grote lijnen omvatte het de huidige Estlandse provincies Tartumaa, Võrumaa en Jõgevamaa. Het was een suffragaan bisdom van het aartsbisdom Riga. De stad Dorpat is het huidige Tartu.

## Geschiedenis

In 1211 stichtte Albert van Buxhoeveden, de bisschop van Riga, in Lihula (Duits: Leal) in het westen van Estland een nieuw bisdom, met als eerste bisschop Theodorik van Leal. In 1220 werd de broer van Albert, Herman van Buxhoeveden, als bisschop aangesteld.
Nadat Herman in 1224 bezit genomen had van het land van de Ugauniërs, in wat nu zuidoostelijk Estland is, koos hij Dorpat als zijn nieuwe zetel. Na bemiddeling van de pauselijke legaat Willem van Modena werden in 1228 Lihula en de westelijke gebieden tot het bisdom Ösel-Wiek verheven.
In 1242 werd Hermann met zijn Ugaunische onderdanen bij de Slag op het IJs verslagen door Alexander Nevski, vorst van Novgorod.
Dorpat werd in de jaren 80 van de 13e eeuw lid van de Hanze, en de handel bloeide op de handelsroute naar Novgorod en Pskov.
Aan het einde van de 14e eeuw werd Dietrich Damerow bisschop van Dorpat. Hij was de aartsvijand van de Lijflandse Orde en vormde een coalitie met Litouwen, Mecklenburg en de Victualiënbroeders. Hij vroeg zelfs koning Richard II van Engeland om Dorpat onder zijn bescherming te nemen. De Orde viel het bisdom in 1379 zonder succes aan. Na de afwikkeling van het conflict verloor de Orde haar recht om van vazallen van bisdommen te verlangen aan militaire campagnes deel te nemen.
In 1419 trad Dorpat toe tot de Lijflandse Confederatie.
Tijdens haar laatste jaren had het bisdom een geschil met Moskou, dat later het belangrijkste voorwendsel van de Lijflandse Oorlog werd. Tsaar Ivan IV van Rusland eiste van het bisdom een enorme schatting van 40.000 daalders. De bisschop probeerde om een kleiner bedrag te onderhandelen, maar Ivan verwierp dit en startte de oorlog.
In 1558 werd Dorpat door Russische troepen veroverd. De Lijflandse landdag vroeg in 1561 de bescherming van de grootvorst van Litouwen, en bij de Vrede van Jam Zapolski in 1582 werd het als woiwodschap Dorpat deel van het hertogdom Lijfland van het Pools-Litouwse Gemenebest.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Bishopric of Dorpat op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.