# Xiangshuiosteus

Xiangshuiosteus is een monospecifiek geslacht van uitgestorven brachythoracide arthrodire placodermen uit het Laat-Emsien van het Vroeg-Devoon, ontdekt in Wuding in de provincie Yunnan, China. De plaatsing van het geslacht is omstreden.

## Naamgeving

De typesoort Xiangshuiosteus wui werd in 1992 benoemd en beschreven door Wang Junqing. De geslachtsnaam betekent letterlijk 'parfumbot', vanuit het Chinees 香水; 'parfum' (Pinyin: Xiāngshuǐ) en het Grieks osteon, 'bot'. Het parfum verwijst naar het dorpje 'Vallei van het Parfum' in Wuding waar het holotype werd gevonden. De specifieke naam eert Wu Baosheng, die het holotype afstond aan Wang Junqing.

## Specimen en taxonomie

Xiangshuiosteus wui is bekend van een afgeplat schedeldak in de vorm van een 'boeddhistische kap'. Het schedeldak doet sterk denken aan dat van coccosteïden, maar heeft ook anatomische kenmerken die overigens diagnostisch zijn voor buchanosteïden. Deze mengeling van anatomische eigenschappen bracht zijn beschrijver, Wang Junqing, ertoe te suggereren dat Xiangshuiosteus wui het zustertaxon is van Coccosteidae, en een overgangsvorm vertegenwoordigt tussen Coccosteidae en Buchanosteidae.
Een revisie uit 2013 van Kiangyousteus en verschillende andere eubrachythoracide arthrodire geslachten door You-An Zhu en Min Zhu leidde tot de conclusie dat Xiangshuiosteus wui niet alleen geen overgangsvorm vertegenwoordigt tussen coccosteïden en buchanosteïden, maar eigenlijk een dunkleosteïde is die nauw verwant is aan "Eastmanosteus" calliaspis (die op zijn beurt wordt verondersteld niet tot het geslacht Eastmanosteus te behoren) uit de Gogo-formatie.
Het onderstaande cladogram uit de studie van Zhu & Zhu uit 2013 toont de plaatsing van Xiangshuiosteus binnen de Dunkleosteidae.
| Eubrachythoraci | Coccosteomorphi Coccosteus cuspidatus Harrytoombsia elegans Mcnamaraspis kaprios Incisoscutoidea Compagopiscis croucheri Incisoscutum ritchiei Incisoscutum sarahae Camuropiscidae Latocamurus coulthardi Camuropiscis laidlawi Rolfosteus canningensis Tubonasus lennardensis Fallacosteus turneri Aspinothoracidi Dinichthys herzeri Hadrosteus rapax Gorgonichthys clarki Heintzichthys gouldii Selenosteidae Stenosteus angustopectus Gymnotrachelus hydei Rhinosteus parvulus Pachyosteus bulla Dunkleosteoidea Westralichthys uwagedensis Protitanichthys rockportensis Panxiosteidae Panxiosteus ocullus Janiosteus timanicus Plourdosteus canadensis Dunkleosteidae Eastmanosteus calliaspis Xiangshuiosteus wui Eastmanosteus pustulosus Kiangyousteus yohii Golshanichthys asiatica Dunkleosteus amblyodoratus Dunkleosteus terrelli Dunkleosteus raveri |
Echter, de daaropvolgende studie van Zhu et alii uit 2016 met behulp van een grotere morfologische gegevensverzameling vond Xiangshuiosteus ver buiten Dunkleosteoidea en zelfs Eubrachythoraci, meer in overeenstemming met Wang's oorspronkelijke fylogenetische beoordeling van Xiangshuiosteus uit 1992, zoals weergegeven in het onderstaande cladogram:
| Phlyctaenioidei | Elvaspis tuberculata Dicksonosteus arcticus Turrisaspis elektor Groenlandaspis antarcticus Holonema westolli Brachythoraci Homostiidae Homostius sulcatus Antineosteus lehmani Buchanosteoidea Buchanosteus confertituberculatus Goodradigbeeon australianum Parabuchanosteus murrumbidgeeni Dhanguura jonstoni Gemuendenaspis angusta Xiangshuiosteus wui Eubrachythoraci Coccosteomorphi Coccosteoidea Coccosteidae Millerosteus minor Coccosteus cuspidatus Dickosteus threiplandi Watsonosteus fletti Protitanichthys rockportensis Panxiosteidae Plourdosteus canadensis Panxiosteus ocullus Janiosteus timanicus Incisoscutoidea Harrytoombsia elegans Torosteus tuberculatus Torosteus pulchellus Mcnamaraspis kaprios Compagopiscis croucheri Trematosteus fontanellus Camuropiscidae Incisoscutum ritchiei Incisoscutum sarahae Rolfosteus canningensis Tubonasus lennardensis Fallacosteus turneri Camuropiscis laidlawi Latocamurus coulthardi Pachyosteomorphi Rhachiosteus pterygiatus Dunkleosteoidea Eastmanosteus calliaspis Eastmanosteus pustulosus Kiangyousteus yohii Golshanichthys asiatica Westralichthys uwagedensis Dunkleosteus raveri Dunkleosteus terrelli Dunkleosteus amblyodoratus Heterosteidae Heterosteus ingens Yinosteus major Aspinothoracidi Tapinosteus heintzi Bullerichthys fascidens Kendrickichthys cavernosus Bruntonichthys multidens Dinichthys herzeri Hadrosteus rapax Gorgonichthys clarki Selenosteidae Heintzichthys gouldii Pachyosteus bulla Gymnotrachelus hydei Stenosteus angustopectus Brachyosteus dietrichi Melanosteus occitanus Rhinosteus parvulus |
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Xiangshuiosteus op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.