# 2. Bundesliga 2007/08

De 2. Bundesliga 2007/08 was het 34ste seizoen van het tweede niveau van het Duits voetbalkampioenschap. Het ging van start op 10 augustus 2007 en eindigde op 18 mei 2008. In de 306 gespeelde wedstrijden (reguliere competitie) werd in totaal 872 keer gescoord, goed voor een gemiddelde van 2.85 doelpunt per wedstrijd.
Borussia Mönchengladbach eindigde als eerste in de competitie en keerde daardoor terug op het hoogste niveau in Duitsland. De ploeg van de Limburgse trainer-coach Jos Luhukay won op 7 mei van SV Wehen Wiesbaden (3-0) en verzekerde zich daarmee van promotie naar de Bundesliga. Mönchengladbach was vorig seizoen naar het tweede niveau gedegradeerd.
De Duitse club kende dit seizoen een Nederlands tintje. Behalve Lukuhay verdedigden ook oud-Feyenoorder Patrick Paauwe, Roel Brouwers (ex-Roda JC), clubtopscorer Rob Friend (ex-SC Heerenveen), Sharbel Touma (ex-FC Twente) en oud-Ajacied Nando Rafael de clubkleuren van de vijfvoudig landskampioen (1970, 1971, 1975, 1976 en 1977).
In navolging van Borussia Mönchengladbach en 1. FC Köln dwong ook TSG 1899 Hoffenheim promotie af naar de Bundesliga. De club won op de slotdag van de competitie met 5-0 van SpVgg Greuther Fürth, waardoor het niet meer bijgehaald kon worden door concurrenten 1. FSV Mainz 05 en SC Freiburg.
De promotie van Hoffenheim was opmerkelijk. Vorig seizoen was de formatie nog naar de tweede Bundesliga gepromoveerd vanuit de Regionalliga. Nu loste de vereniging samen met Mönchengladbach en Köln, 1. FC Nürnberg, MSV Duisburg en Hansa Rostock af op het hoogste Duitse niveau.

## Uitslagen

| | 1860 | ALE | AUG | BOR | CZJ | ERZ | FRE | GRF | HOF | KAI | KIC | KOB | KÖL | MAI | OSN | PAD | STP | WEH |
| 1860 München | | 0–0 | 0–3 | 0–0 | 1–2 | 5–0 | 0–3 | 0–3 | 0–1 | 3–1 | 3–0 | 2–2 | 1–1 | 1–1 | 1–1 | 0–0 | 2–1 | 2–1 |
| Alemannia | 0–0 | | 3–0 | 1–1 | 2–2 | 1–0 | 2–0 | 2–5 | 2–2 | 2–1 | 4–0 | 1–3 | 3–2 | 0–3 | 3–0 | 3–1 | 2–2 | 2–3 |
| Augsburg | 2–6 | 1–0 | | 0–2 | 1–1 | 1–1 | 1–1 | 3–0 | 2–2 | 0–0 | 1–1 | 1–0 | 1–3 | 2–1 | 2–0 | 0–1 | 1–0 | 5–1 |
| Borussia M. | 2–2 | 2–1 | 4–2 | | 2–1 | 2–0 | 2–3 | 3–0 | 0–0 | 1–1 | 3–0 | 1–0 | 2–2 | 0–1 | 2–1 | 1–1 | 1–0 | 3–0 |
| Carl Zeiss J. | 0–2 | 2–3 | 1–2 | 2–2 | | 2–1 | 1–2 | 1–0 | 0–1 | 2–2 | 2–0 | 1–2 | 1–3 | 1–2 | 1–1 | 3–0 | 0–1 | 2–2 |
| Erzgebirge | 1–1 | 2–1 | 3–0 | 2–3 | 5–0 | | 2–2 | 1–1 | 2–2 | 0–0 | 3–1 | 0–0 | 3–3 | 3–3 | 0–1 | 6–0 | 0–0 | 3–0 |
| Freiburg | 2–2 | 1–0 | 1–0 | 1–3 | 2–0 | 2–0 | | 3–2 | 3–2 | 1–0 | 0–1 | 4–2 | 1–0 | 1–1 | 1–1 | 1–0 | 2–0 | 0–2 |
| Greuther F. | 3–1 | 2–0 | 3–2 | 1–3 | 2–2 | 2–0 | 1–1 | | 4–1 | 0–1 | 2–1 | 0–1 | 2–2 | 3–0 | 6–3 | 1–1 | 2–1 | 1–1 |
| Hoffenheim | 0–3 | 1–2 | 2–0 | 4–2 | 5–0 | 1–0 | 2–0 | 5–0 | | 1–0 | 2–2 | 3–1 | 0–2 | 1–0 | 3–1 | 1–0 | 1–1 | 2–3 |
| Kaiserslautern | 1–2 | 2–1 | 2–0 | 1–1 | 2–3 | 2–0 | 0–0 | 0–1 | 0–2 | | 1–1 | 2–3 | 3–0 | 0–0 | 3–0 | 0–0 | 2–0 | 0–2 |
| Kickers O. | 2–0 | 1–1 | 1–0 | 1–7 | 2–1 | 3–2 | 0–0 | 1–2 | 1–1 | 0–0 | | 1–1 | 1–3 | 2–0 | 3–3 | 2–1 | 4–3 | 0–0 |
| Koblenz | 3–1 | 0–0 | 2–1 | 0–5 | 2–0 | 2–2 | 3–2 | 3–0 | 2–2 | 2–2 | 1–1 | | 1–2 | 1–1 | 1–0 | 0–0 | 1–1 | 2–0 |
| FC Köln | 0–0 | 0–1 | 3–0 | 1–1 | 4–3 | 3–2 | 1–3 | 0–0 | 3–1 | 2–1 | 4–1 | 1–0 | | 2–0 | 2–0 | 2–1 | 1–1 | 2–1 |
| Mainz | 3–0 | 0–1 | 1–1 | 4–1 | 2–2 | 4–1 | 1–1 | 1–2 | 1–1 | 2–1 | 1–0 | 4–1 | 1–0 | | 4–1 | 6–1 | 5–1 | 3–0 |
| Osnabrück | 3–0 | 2–2 | 0–2 | 2–2 | 1–1 | 2–1 | 2–1 | 0–0 | 0–3 | 2–0 | 3–0 | 2–0 | 2–1 | 1–2 | | 0–0 | 3–1 | 0–2 |
| Paderborn | 3–1 | 0–1 | 1–1 | 2–3 | 2–2 | 0–1 | 3–2 | 1–0 | 0–2 | 0–0 | 0–2 | 3–2 | 2–2 | 1–1 | 1–3 | | 4–1 | 1–1 |
| St. Pauli | 0–0 | 0–2 | 2–0 | 0–3 | 2–2 | 4–2 | 5–0 | 1–1 | 3–1 | 3–4 | 3–1 | 1–0 | 0–2 | 1–0 | 2–1 | 2–1 | | 1–1 |
| Wehen | 0–0 | 3–0 | 2–1 | 1–1 | 5–1 | 3–0 | 2–2 | 1–1 | 0–2 | 0–2 | 2–1 | 0–2 | 4–3 | 1–3 | 1–1 | 1–1 | 1–3 | |

## Eindstand

| № | Club | WG | W | G | V | DV | DT | +/– | Punten |
| 1 | Borussia Mönchengladbach | 34 | 18 | 12 | 4 | 71 | 38 | +33 | 66 |
| 2 | TSG 1899 Hoffenheim | 34 | 17 | 9 | 8 | 60 | 40 | +20 | 60 |
| 3 | 1. FC Köln | 34 | 17 | 9 | 8 | 62 | 44 | +18 | 60 |
| 4 | 1. FSV Mainz 05 | 34 | 16 | 10 | 8 | 62 | 36 | +26 | 58 |
| 5 | SC Freiburg | 34 | 15 | 10 | 9 | 49 | 44 | +5 | 55 |
| 6 | SpVgg Greuther Fürth | 34 | 14 | 10 | 10 | 53 | 47 | +6 | 52 |
| 7 | Alemannia Aachen | 34 | 14 | 9 | 11 | 49 | 44 | +5 | 51 |
| 8 | SV Wehen Wiesbaden | 34 | 11 | 11 | 12 | 47 | 53 | –6 | 44 |
| 9 | FC St. Pauli | 34 | 11 | 9 | 14 | 47 | 53 | –6 | 42 |
| 10 | TuS Koblenz | 34 | 12 | 11 | 11 | 46 | 47 | –1 | 41 |
| 11 | TSV 1860 München | 34 | 9 | 14 | 11 | 42 | 45 | –3 | 41 |
| 12 | VfL Osnabrück | 34 | 10 | 10 | 14 | 43 | 54 | –11 | 40 |
| 13 | 1. FC Kaiserslautern | 34 | 9 | 12 | 13 | 37 | 37 | 0 | 39 |
| 14 | FC Augsburg | 34 | 10 | 8 | 16 | 39 | 51 | –12 | 38 |
| 15 | Kickers Offenbach | 34 | 9 | 11 | 14 | 38 | 60 | –22 | 38 |
| 16 | FC Erzgebirge Aue | 34 | 7 | 11 | 16 | 49 | 57 | –8 | 32 |
| 17 | SC Paderborn 07 | 34 | 6 | 13 | 15 | 33 | 54 | –21 | 31 |
| 18 | FC Carl Zeiss Jena | 34 | 6 | 11 | 17 | 45 | 68 | –23 | 29 |

## Statistieken
### Topscorers

* In onderstaand overzicht zijn alleen de spelers opgenomen met tien of meer treffers achter hun naam.
| № | Naam | Club | Goals | Pen. | Duels | Gem. |
| 1 | Milivoje Novakovič | 1. FC Köln | 20 | 0 | 33 | 0,61 |
| 2 | Rob Friend | Borussia Mönchengladbach | 18 | 0 | 33 | 0,55 |
| 3 | Patrick Helmes | 1. FC Köln | 17 | 3 | 33 | 0,52 |
| 4 | Félix Borja | 1. FSV Mainz 05 | 16 | 0 | 32 | 0,50 |
| 5 | Thomas Reichenberger | VfL Osnabrück | 15 | 0 | 34 | 0,47 |
| 6 | Oliver Neuville | Borussia Mönchengladbach | 15 | 4 | 34 | 0,44 |
| 7 | Chinedu Obasi | 1899 Hoffenheim | 12 | 1 | 27 | 0,44 |
| 8 | Suat Türker | Kickers Offenbach | 12 | 1 | 28 | 0,43 |
| 9 | Demba Ba | 1899 Hoffenheim | 12 | 0 | 30 | 0,40 |
| 10 | Stefan Reisinger | SpVgg Greuther Fürth | 12 | 0 | 34 | 0,35 |
| 11 | Ardijan Djokaj | TuS Koblenz | 11 | 0 | 26 | 0,42 |
| 12 | Berkant Göktan | TSV 1860 München | 10 | 0 | 24 | 0,42 |
| 13 | Daniel Gunkel | 1. FSV Mainz 05 | 10 | 1 | 28 | 0,36 |
| 13 | Martin Lanig | SpVgg Greuther Fürth | 10 | 0 | 28 | 0,36 |
| 15 | Adam Nemec | Erzgebirge Aue | 10 | 0 | 29 | 0,34 |
| 16 | Ronny König | SV Wehen Wiesbaden | 10 | 0 | 30 | 0,33 |
| 17 | Francisco Copado | 1899 Hoffenheim | 10 | 2 | 32 | 0,31 |

### Scheidsrechters

* Onderstaande cijfers zijn gebaseerd op de reguliere competitie, dus exclusief de play-offs
| Naam | Geboren | Duels | | | |
| Schmidt, Markus Markus Schmidt | 31.08.1973 | 12 | 49 | 1 | 2 |
| Brych, Felix Felix Brych | 03.08.1975 | 10 | 45 | 2 | 1 |
| Gagelmann, Peter Peter Gagelmann | 09.06.1968 | 10 | 41 | 1 | 1 |
| Kircher, Knut Knut Kircher | 02.02.1969 | 10 | 42 | 1 | 1 |
| Kempter, Michael Michael Kempter | 28.01.1983 | 9 | 39 | 1 | 0 |
| Kinhöfer, Thorsten Thorsten Kinhöfer | 27.06.1968 | 9 | 50 | 3 | 2 |
| Seemann, Marc Marc Seemann | 20.04.1973 | 9 | 27 | 0 | 1 |
| Sippel, Peter Peter Sippel | 06.10.1969 | 9 | 30 | 1 | 2 |
| Aytekin, Deniz Deniz Aytekin | 21.07.1978 | 8 | 29 | 0 | 4 |
| Dingert, Christian Christian Dingert | 14.07.1980 | 8 | 31 | 1 | 0 |
| Fischer, Christian Christian Fischer | 04.08.1970 | 8 | 31 | 1 | 0 |
| Frank, Thomas Thomas Frank | 13.11.1969 | 8 | 34 | 1 | 1 |
| Grudzinski, Norbert Norbert Grudzinski | 12.05.1977 | 8 | 29 | 3 | 1 |
| Hartmann, Robert Robert Hartmann | 08.09.1979 | 8 | 29 | 0 | 0 |
| Perl, Günter Günter Perl | 23.12.1969 | 8 | 22 | 1 | 1 |
| Rafati, Babak Babak Rafati | 28.05.1970 | 8 | 34 | 2 | 1 |
| Schalk, Georg Georg Schalk | 22.01.1967 | 8 | 29 | 3 | 0 |
| Schößling, Christian Christian Schößling | 26.04.1973 | 8 | 41 | 1 | 0 |
| Schriever, Thorsten Thorsten Schriever | 07.03.1976 | 8 | 30 | 1 | 0 |
| Welz, Tobias Tobias Welz | 11.07.1977 | 8 | 24 | 1 | 0 |
| Wingenbach, Markus Markus Wingenbach | 26.11.1978 | 8 | 27 | 0 | 1 |
| Winkmann, Guido Guido Winkmann | 27.11.1973 | 8 | 38 | 1 | 1 |
| Zwayer, Felix Felix Zwayer | 19.05.1981 | 8 | 35 | 2 | 0 |
| Anklam, Matthias Matthias Anklam | 05.10.1968 | 7 | 30 | 3 | 2 |
| Bandurski, Christian Christian Bandurski | 22.12.1982 | 7 | 35 | 1 | 0 |
| Christ, Tobias Tobias Christ | 26.06.1976 | 7 | 26 | 1 | 0 |
| Fleischer, Helmut Helmut Fleischer | 22.03.1964 | 7 | 26 | 1 | 1 |
| Gräfe, Manuel Manuel Gräfe | 21.09.1973 | 7 | 33 | 0 | 1 |
| Henschel, Holger Holger Henschel | 27.12.1972 | 7 | 27 | 0 | 1 |
| Lupp, Stefan Stefan Lupp | 09.09.1978 | 7 | 27 | 0 | 1 |
| Meyer, Florian Florian Meyer | 21.11.1968 | 7 | 17 | 0 | 1 |
| Steinhaus, Bibiana Bibiana Steinhaus | 24.03.1979 | 7 | 19 | 0 | 0 |
| Walz, Wolfgang Wolfgang Walz | 25.04.1968 | 7 | 40 | 1 | 1 |
| Weiner, Michael Michael Weiner | 21.03.1969 | 7 | 30 | 3 | 0 |
| Willenborg, Frank Frank Willenborg | 10.02.1979 | 7 | 23 | 1 | 1 |
| Stachowiak, André André Stachowiak | 26.12.1970 | 6 | 33 | 1 | 0 |
| Drees, Jochen Jochen Drees | 15.03.1970 | 5 | 21 | 0 | 1 |
| Stark, Wolfgang Wolfgang Stark | 20.11.1969 | 5 | 11 | 0 | 0 |
| Wagner, Lutz Lutz Wagner | 27.05.1963 | 5 | 11 | 1 | 2 |
| Fandel, Herbert Herbert Fandel | 09.03.1964 | 2 | 6 | 0 | 0 |
| Merk, Markus Markus Merk | 15.03.1962 | 1 | 7 | 0 | 1 |
| Totaal | Totaal | 306 | 1208 | 41 | 33 |

### Toeschouwers

| № | Club | Totaal | Duels | Gem | +/– | Record |
| 1 | 1. FC Köln | 743.974 | 17 | 43.763 | +4,4% | 50.000 |
| 2 | Borussia Mönchengladbach | 687.267 | 17 | 40.427 | –14,9% | 54.067 |
| 3 | TSV 1860 München | 592.800 | 17 | 34.871 | –2,5% | 60.000 |
| 4 | 1. FC Kaiserslautern | 479.087 | 17 | 28.182 | –11,7% | 48.500 |
| 5 | 1. FSV Mainz 05 | 338.600 | 17 | 19.918 | –1,5% | 20.300 |
| 6 | Alemannia Aachen | 330.950 | 17 | 19.468 | –6,6% | 21.200 |
| 7 | FC St. Pauli | 315.230 | 17 | 18.543 | +10,6% | 22.717 |
| 8 | FC Augsburg | 292.507 | 17 | 17.206 | +3,5% | 28.000 |
| 9 | SC Freiburg | 281.200 | 17 | 16.541 | +2,0% | 24.000 |
| 10 | VfL Osnabrück | 248.500 | 17 | 14.618 | +47,6% | 18.000 |
| 11 | Kickers Offenbach | 201.223 | 17 | 11.837 | +5,4% | 19.051 |
| 12 | TuS Koblenz | 190.974 | 17 | 11.234 | +7,3% | 15.000 |
| 13 | Erzgebirge Aue | 179.650 | 17 | 10.568 | –8,3% | 13.500 |
| 14 | FC Carl Zeiss Jena | 154.126 | 17 | 9.066 | +4,8% | 13.486 |
| 15 | SV Wehen Wiesbaden | 152.579 | 17 | 8.975 | +746,3% | 12.566 |
| 16 | SpVgg Greuther Fürth | 150.700 | 17 | 8.865 | +12,1% | 13.000 |
| 17 | SC Paderborn 07 | 110.320 | 17 | 6.489 | +5,7% | 12.000 |
| 18 | TSG 1899 Hoffenheim | 101.899 | 17 | 5.994 | +99,6% | 6.500 |
| Totaal | Totaal | 5.551.586 | 306 | 18.142 | +8,6% | 60.000 |

### Nederlanders

Bijgaand een overzicht van de Nederlandse voetballers die in het seizoen 2007/08 uitkwamen in de 2. Bundesliga.
| Naam | Club | Debuut | Duels | Goals |
| Paauwe, Patrick Patrick Paauwe | Borussia Mönchengladbach | 13.08.2007 | 33 | 3 |
| Brouwers, Roel Roel Brouwers | Borussia Mönchengladbach | 07.08.2005 | 28 | 2 |
| Leiwakabessy, Jeffrey Jeffrey Leiwakabessy | Alemannia Aachen | 10.08.2007 | 26 | 0 |
| Koen, Erwin Erwin Koen | SC Paderborn | 07.08.2004 | 24 | 7 |
| Evers, Brenny Brenny Evers | TuS Koblenz | 13.08.2006 | 5 | 0 |

### Borussia Mönchengladbach

Bijgaand een overzicht van de spelers van Borussia Mönchengladbach, die in het seizoen 2007/08 onder leiding van de Nederlandse trainer-coach Jos Luhukay de titel opeisten in de 2. Bundesliga en zo rechtstreekse promotie afdwongen naar de hoogste afdeling van het Duitse voetbal, de Bundesliga.
| Naam | Min. | Duels | B | | | | | | |
| Oliver Neuville | 2641' | 34 | 31 | 3 | 19 | 15 | 3 | 0 | 0 |
| Rob Friend | 2577' | 33 | 30 | 3 | 7 | 18 | 4 | 1 | 0 |
| Christofer Heimeroth | 2970' | 33 | 33 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Patrick Paauwe | 2883' | 33 | 33 | 0 | 3 | 3 | 6 | 0 | 0 |
| Alexander Voigt | 2670' | 33 | 30 | 3 | 3 | 0 | 5 | 0 | 0 |
| Marko Marin | 2011' | 31 | 24 | 7 | 14 | 4 | 1 | 0 | 0 |
| Marcel Ndjeng | 2254' | 30 | 26 | 4 | 13 | 4 | 0 | 1 | 0 |
| Sascha Rösler | 2472' | 30 | 30 | 0 | 12 | 9 | 8 | 0 | 0 |
| Roel Brouwers | 2520' | 28 | 28 | 0 | 0 | 2 | 5 | 0 | 1 |
| Filip Daems | 2293' | 27 | 25 | 2 | 0 | 1 | 3 | 0 | 0 |
| Tobias Levels | 2254' | 27 | 27 | 0 | 6 | 0 | 4 | 0 | 0 |
| Soumaila Coulibaly | 1250' | 26 | 11 | 15 | 5 | 3 | 3 | 0 | 0 |
| Steve Gohouri | 1191' | 17 | 14 | 3 | 1 | 0 | 5 | 0 | 0 |
| Sharbel Touma | 694' | 16 | 7 | 9 | 5 | 3 | 1 | 0 | 0 |
| Nando Rafael | 240' | 12 | 1 | 11 | 1 | 3 | 1 | 0 | 0 |
| Sebastian Svård | 450' | 11 | 5 | 6 | 3 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Roberto Colautti | 250' | 10 | 1 | 9 | 1 | 3 | 0 | 0 | 0 |
| Eugen Polanski | 404' | 9 | 3 | 6 | 3 | 0 | 2 | 0 | 0 |
| Thomas Kleine | 461' | 8 | 4 | 4 | 0 | 2 | 2 | 0 | 0 |
| Johannes van den Bergh | 335' | 8 | 3 | 5 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Kasper Bøgelund | 630' | 7 | 7 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 |
| Marvin Compper | 47' | 3 | 0 | 3 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Sebastian Schachten | 26' | 2 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Alexander Baumjohann | 10' | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Uwe Gospodarek | 90' | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Moses Lamidi | 5' | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Robert Fleßers | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Frederic Löhe | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Tim Rubink | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |