OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Monarto Zoo

Monarto Zoo is een dierentuin in het Australische plaatsje Monarto South. Het park wordt beheerd door de Royal Zoological Society of South Australia en heeft een samenwerking met Adelaide Zoo. Het park is het grootste Wildlife Dierenpark van Australië met een oppervlakte van 1000 ha. Er zijn een aantal manieren om het park te doorkruisen, te voet door middel van een wandelsafari of met een safaribus. Het park beschikt over de allereerste Zuidelijke witte neushoorn in een dierentuin en de grootste girafkudde van Australië.

## Geschiedenis

Het park werd in 1983 als voor-publiek-gesloten-dierentuin opgericht met als doel een broeigebied voor bedreigde diersoorten te zijn. In 1990 werd een studie gedaan over de haalbaarheid om het park open te stellen voor publiek. In 1993 werd het park opengesteld voor publiek voor educatieve inrichting met bus-en wandeltochten.
In het park zijn vijf grote leefgebied exposities ingericht. Waaronder de Aziatische steppen, het dorre noorden van Afrika, Afrikaanse vlaktes en Aziatische graslanden. Het park is omringd door ongediertebestendig hekwerk om het leefgebied van de dieren zo zelfstandig mogelijk te houden. Het gebied wordt niet geïrrigeerd om te bezuinigen op het waterverbruik en erosie in de semi-aride regio en er wordt vooral gebruikgemaakt van inheemse flora. De wegen en wandelpaden zijn gemaakt van lokaal materieel voor zo weinig mogelijk onderhoud en voor de mogelijkheid om te integreren in de omgeving mocht dat nodig zijn. Afvalwater wordt gerecycled en zoveel mogelijk zonne-energie wordt gebruikt voor schrikdraad behoeften.

## Diersoorten

Het park heeft 25 verschillende diersoorten, waarvan het overgrote deel bestaat uit zoogdieren.

### Zoogdieren

* Addax
* Afrikaanse leeuw
* Afrikaanse wilde hond
* Algazel
* Amerikaanse bizon
* Axishert
* Bongo
* Cheetah
* Chimpansee
* Damhert
* Geelvoetkangoeroe
* Gevlekte hyena
* Giraffe
* Indische antilope
* Manenschaap
* Przewalskipaard
* Reuzenelandantilope
* Stokstaartje
* Tasmaanse duivel
* Waterbok
* Zebra
* Zuidelijke witte neushoorn
* Zwarte neushoorn

### Vogels

* Struisvogel
* Thermometervogel

## Externe link

* Officiële website
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Monarto Zoo op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ Informatie Monarto Zoo southaustralia.com (geraadpleegd op 21 november 2013)
* ↑ Informatie over Monarto Zoo zoossa.com (geraadpleegd op 21 november 2013)
* ↑ Lijst van diersoorten in Monarto Zoo zoossa.com (geraadpleegd op 21 november 2013)
* ↑ Plattegrond Monarto Zoo zoossa.com (geraadpleegd op 21 november 2013)
# Mompantero

Mompantero is een gemeente in de Italiaanse provincie Turijn (regio Piëmont) en telt 681 inwoners (31-12-2004). De oppervlakte bedraagt 30,1 km², de bevolkingsdichtheid is 23 inwoners per km².
De volgende frazioni maken deel uit van de gemeente: Urbiano, Seghino, Pietrastretta, Grangia, Marzano, San Giuseppe, Trinità.

## Demografie

Mompantero telt ongeveer 310 huishoudens. Het aantal inwoners steeg in de periode 1991-2001 met 5,2% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.
| Jaar | Inwoneraantal |
| 1991 | 635 |
| 2001 | 668 |

## Geografie

De gemeente ligt op ongeveer 531 m boven zeeniveau.
Mompantero grenst aan de volgende gemeenten: Usseglio, Novalesa, Venaus, Bussoleno, Giaglione, Susa.

## Externe link

* http://www.comune.mompantero.to.it/
* Italiaans bureau voor statistiek
* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Mompha agonistes

Mompha agonistes is een vlinder uit de familie van de wilgenroosjesmotten (Momphidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Walsingham.
# Monolepta euchroma

Monolepta euchroma is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1883 gepubliceerd door Léon Marc Herminie Fairmaire.
# Morschen

Morschen is een gemeente in de Duitse deelstaat Hessen, en maakt deel uit van de Schwalm-Eder-Kreis. Het gemeentebestuur zetelt in Altmorschen. Morschen telt 3.225 inwoners.

## Bezienswaardigheden

De hele gemeente Morschen heeft een groot aantal historische en culturele bezienswaardigheden. Vooral het klooster Haydau, de historische marktstraat in Neumorschen, het laatbarokke landhuis "Altes Forstamt" en de Joodse begraafplaats in Binsförth vallen op.

## Bekende inwoners

* Johann Sutel (ca. 1504-1575), protestants theoloog en hervormer, geboren in Morschen.
* August Heinzerling (1899-1989), uitvinder van de Rührfix, geproduceerd in Morschen
* Anna-Sophie Mahler (1979), regisseuse
* Nils Seethaler (1981), cultureel antropoloog

### Erenburgers

* 1981: Waltari Bergmann (1918-2000), rector, lokaal historicus
* 1998: Gottfried Kiesow (1931–2011), beeldhouwer
* 2001: Ludwig Georg Braun (1943), Duits zakenman

## Afbeelding

* Fuldatalbrücke in de spoorlijn Hannover - Würzburg
* Gezicht op Morschen vanuit de trein op dit viaduct
* Kloster Haydau
* 1 2 (de) Hessisches Statistisches Landesamt: Bevölkerung in Hessen am 31.12.2020 nach Gemeinden (Landkreise en kreisfreie Städte evenals gemeenten, inwonertallen op basis van de census 2011)
Bad Zwesten · Borken · Edermünde · Felsberg · Frielendorf · Fritzlar · Gilserberg · Gudensberg · Guxhagen · Homberg · Jesberg · Knüllwald · Körle · Malsfeld · Melsungen · Morschen · Neuental · Neukirchen · Niedenstein · Oberaula · Ottrau · Schrecksbach · Schwalmstadt · Schwarzenborn · Spangenberg · Wabern · Willingshausen
# Morsbach

Morsbach kan verwijzen naar:
* Morsbach (Duitsland), een gemeente in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen
** Morsbach (Würselen), een plaats in deze gemeente
* Morsbach (Frankrijk), een gemeente in het Franse departement Moselle
# Molgula cynthiaeformis

Molgula cynthiaeformis is een zakpijpensoort uit de familie van de Molgulidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Hartmeyer.
# Montezumina obtusangulata

Montezumina obtusangulata is een rechtvleugelig insect uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1984 door Nickle.
# Monument De Waarheid

Monument De Waarheid is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Centrum.
Het is een monument ter nagedachtenis van medewerkers van De Waarheid dat vanaf begin Tweede Wereldoorlog illegaal werd verspreid. De waarheid stond toen in verbinding met de Communistische Partij van Nederland. Het idee ontstond tijdens een bijeenkomst Jong en oud verzet.
De Waarheid-directeur Gerard Pothoven zag wel iets in een monument voor de slachtoffers uit beide groepen en legde het dan ook uit aan krant en partij. Het was daarbij niet alleen de communisten te herdenken, maar iedereen die toen als betrouwbaar anti-fascist te boek stond. Voor het gedenkteken werden kunstenaars Rob Schotman en Wim Tap gevraagd. Voor de onthulling op 4 mei 1983 werden uitnodigingen verzonden, maar geconstateerd werd dat De Waarheid en de CPN niet meer alle familie kon bereiken; contact was soms verloren gegaan. Het beeld werd geplaatst nabij Gebouw Sibylla, Hoogte Kadijk 145. Hoofdredacteur Joop Wolff onthulde de steen. De uitnodiging naar de onbekenden kwam in een kolom in De Waarheid van 30 april. De gedenksteen is van graniet met slierten metaal (standvastigheid) en gaten (kogelvuur) en stond op de binnenplaats van het partijbureau van de CPN. Op de gladgepolijste kant staat de tekst:
   Ter herdenking van de medewerkers van de waarheid die zijn gevallen in de strijd tegen het fascisme 1940-1945
In 1993 verhuisde het beeld naar het Windroosplein op Wittenburg omdat dat in het verleden een arbeiderswijk was. Ook toen vond de onthulling op 4 mei plaats. Het beeld moest waarschijnlijk verhuizen in verband met de renovatie van de Sibbelwoningen.
* Buitenbeeld in Beeld (geraadpleegd 22 oktober 2023)
* Oorlogsgravenstichting (geraadpleegd 22 oktober 2023)
* Beeldenblog over beelden in Amsterdam (geraadpleegd 22 oktober 2023)
* $ en 5 mei Comité (geraadpleegd 22 oktober 2023)
* 1 2 Redactie, Herdenken om inspiratie. De Waarheid (30 april 1983). Geraadpleegd op 22 oktober 2023 – via delpher.nl.
* ↑ Joop Wolff, Herinnering in graniet en metaal. De Waarheid (6 mei 1983). Geraadpleegd op 22 oktober 2023 – via delpher.nl.
# Monomorium longi

Monomorium longi is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1902 door Forel.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Monolepta trivialis

Monolepta trivialis is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1855 gepubliceerd door Gerstaecker.
# Monolepta umbilicata

Monolepta umbilicata is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1920 gepubliceerd door Laboissiere.
# Mordella hoshihanamima

Mordella hoshihanamima is een keversoort uit de familie spartelkevers (Mordellidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1965 door Franciscolo.
# Mosty (West-Pommeren)

Mosty is een plaats in het Poolse district Goleniówski, woiwodschap West-Pommeren
De plaats maakt deel uit van de gemeente Goleniów en telt 1420 inwoners.

## Verkeer en vervoer

* Station Mosty
# Monstrilla longa

Monstrilla longa is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Monstrillidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Isaac.
# Monstrilla longicornis

Monstrilla longicornis is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Monstrillidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1890 door Thompson I.C..
# Morawica (gemeente)

De gemeente Morawica is een stad- en landgemeente in het Poolse woiwodschap Święty Krzyż, in powiat Kielecki.
De zetel van de gemeente is in Morawica.
Op 30 juni 2004 telde de gemeente 13 046 inwoners.

## Oppervlakte gegevens

In 2002 bedroeg de totale oppervlakte van gemeente Morawica 140,45 km², waarvan:
* agrarisch gebied: 64%
* bossen: 27%
De gemeente beslaat 6,25% van de totale oppervlakte van de powiat.

## Demografie

Stand op 30 juni 2004:
| Omschrijving | Totaal | Totaal | Vrouwen | Vrouwen | Mannen | Mannen |
| eenheid | aantal | % | aantal | % | aantal | % |
| inwoners | 13 046 | 100 | 6459 | 49,5 | 6587 | 50,5 |
| bevolkingsdichtheid (inw./km²) | 92,9 | 92,9 | 46 | 46 | 46,9 | 46,9 |
In 2002 bedroeg het gemiddelde inkomen per inwoner 1604,86 zł.

## Aangrenzende gemeenten

Chęciny, Chmielnik, Daleszyce, Kielce, Kije, Pierzchnica, Sitkówka-Nowiny, Sobków
# Moravška Gora

Moravška Gora is een plaats in Slovenië en maakt deel uit van de gemeente Litija in de NUTS-3-regio Osrednjeslovenska. De plaats telde 120 inwoners op 1 januari 2020.
# Montaninvolvulus xilingensis

Montaninvolvulus xilingensis is een keversoort uit de familie Rhynchitidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door Legalov.
# Montaninvolvulus gatlangensis

Montaninvolvulus gatlangensis is een keversoort uit de familie Rhynchitidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door Legalov.
# Munidopsis armata

Munidopsis armata is een tienpotigensoort uit de familie van de Munidopsidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1880 door A. Milne Edwards.
# Munidopsis andamanica

Munidopsis andamanica is een tienpotigensoort uit de familie van de Munidopsidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door MacGilchrist.
# Morpheis xylotribus

Morpheis xylotribus is een vlinder uit de familie van de houtboorders (Cossidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1853 door Herrich-Schäffer.
# Morpheis impedita

Morpheis impedita is een vlinder uit de familie van de houtboorders (Cossidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door Wallengren.
# Mygona prochyta

Mygona prochyta is een vlinder uit de onderfamilie Satyrinae van de familie Nymphalidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1861 door William Chapman Hewitson.
# Muhtar

Een muhtar is het gekozen dorpshoofd in dorpen in Turkije. Ook in steden heeft elke wijk een muhtar, maar met een iets andere status. Muhtars en hun dorpsraden (Turks: Azalar of İhtiyar heyeti) worden tijdens lokale verkiezingen voor vijf jaar gekozen. Het is voor politieke partijen in Turkije echter niet toegestaan kandidaten voor deze functies voor te dragen.

## Muhtars in dorpen

In elk dorp is de muhtar de hoogste gekozen autoriteit van het dorp. In Turkije wordt er geen burgemeester toegewezen aan een dorp. Volgens de Turkse dorpswet zijn de taken van de muhtars in twee groepen te verdelen:
* Verplichte taken: deze hebben betrekking op volksgezondheid, basisonderwijs, veiligheid en kennisgeving van openbare aankondigingen, enz.
* Niet-verplichte taken: deze zijn afhankelijk van de eisen van dorpsbewoners.

## Muhtars in steden

Elke stad in Turkije heeft verschillende wijken. In middelgrote steden kunnen er tientallen wijken zijn en in grote steden kan het aantal de honderd overschrijden. Elk wijk heeft zijn eigen muhtar. De muhtars in de steden hebben minder taken dan de muhtars in de dorpen. Deze taken kunnen variëren van het registreren van de bewoners van de wijk tot het verstrekken van officiële afschriften van geboorteaktes en identiteitskaarten. Ook stembiljetten worden aan de bewoners verstrekt door de muhtar tijdens verkiezingen.
# Muhr (Salzburg)

Muhr is een gemeente in de Oostenrijkse deelstaat Salzburger Land, en maakt deel uit van het district Tamsweg. Muhr telt 588 inwoners.
Göriach · Lessach · Mariapfarr · Mauterndorf · Muhr · Ramingstein · St. Andrä · St. Margarethen · St. Michael · Tamsweg · Thomatal · Tweng · Unternberg · Weißpriach · Zederhaus
* Gemeinsame Normdatei: 4483627-2
* Virtual International Authority File: 236549756
* WorldCat (via VIAF): 236549756
# Moskous-Litouwse Oorlogen

De Moskous-Litouwse Oorlogen (ook bekend als de Russisch-Litouwse Oorlogen, of slechts de Moskouse Oorlogen of Litouwse Oorlogen) was een reeks van oorlogen tussen het groothertogdom Litouwen in alliantie met het koninkrijk Polen en het grootvorstendom Moskou die tussen 1492 en 1583 werden uitgevochten.

## Achtergrond

Na de Val van Constantinopel in 1453 groeide in Moskou het idee dat zij het "Derde Rome" waren. Grootvorst Ivan III van Moskou nam de tweekoppige Byzantijnse adelaar als embleem over en verspreidde het idee dat hij de opvolger was van de Romeinse caesars. Tevens ging na de Val van Constantinopel het gezag van de patriarch van Constantinopel over naar de aartsbisschop van Moskou en zouden alle orthodoxe slaven onder diens gezag vallen, waaronder de orthodoxen die in het groothertogdom Litouwen leefden. Door de ideologie van het "Derde Rome" had het Rooms-Katholieke groothertogdom in de ogen van de Moskovieten dan ook geen bestaansrecht en hadden zij de goddelijke en imperiale missie om het gehele oude Roes te verenigen onder de Moskouse heerschappij. Deze ideologie verschafte de Moskovieten regelmatig een casus belli voor een oorlog tegen het groothertogdom.

## Oorlogen

* Eerste Moskous-Litouwse Oorlog (1492-1494)
* Tweede Moskous-Litouwse Oorlog (1500-1503)
* Derde Moskous-Litouwse Oorlog (1507-1508)
* Vierde Moskous-Litouwse Oorlog (1512-1522)
* Vijfde Moskous-Litouwse Oorlog (1534-1537)
* Lijflandse Oorlog
# Mus shortridgei

Mus shortridgei is een knaagdier uit het geslacht Mus dat voorkomt in Myanmar, Thailand, Midden-Laos, Noordwest-Vietnam en Zuidwest-Cambodja. In Thailand zijn fossielen van deze soort bekend sinds het Laat-Plioceen. De rugvacht is grijsbruin; de haren aan de onderkant zijn wit met grijze wortels. Het is een grote soort. De oren zijn groot. Vrouwtjes hebben 3+2=10 mammae. De kop-romplengte bedraagt gemiddeld 107,8 mm, de staartlengte 76,4 mm, de achtervoetlengte 20,64 mm, de schedellengte 27,75 mm en het gewicht 35,20 g. Op deze soort komt een luis voor, een onbeschreven soort van het geslacht Hoplopleura. Het karyotype bedraagt 2n=46-49.
* ↑ (en) Mus shortridgei op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Musser, G.G. & Carleton, M.D. 2005. Superfamily Muroidea. In Wilson, D.E. & Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World. 3rd ed.
* ↑ De cijfers voor het =-teken slaan op het aantal paren van mammae; het cijfer erna is het totale aantal mammae. Om die reden is het nummer na het =-teken altijd twee keer zo hoog als dat ervoor. Dit is de gebruikelijke notatie in de mammalogische literatuur.
* 1 2 Marshall, J.T., Jr. 1977. A synopsis of Asian species of Mus (Rodentia, Muridae). Bulletin of the American Museum of Natural History 158:173-220.
Coelomys: Mus crociduroides · Mus mayori · Mus pahari · Mus vulcani Mus: Mus booduga · Mus caroli · Mus cervicolor · Mus cookii · Mus cypriacus · Mus famulus · Mus fragilicauda · Macedonische huismuis (Mus macedonicus) · Huismuis (Mus musculus) · Mus nitidulus · Steppemuis (Mus spicilegus) · Algerijnse muis (Mus spretus) · Mus terricolor Nannomys: Mus baoulei · Mus bufo · Mus callewaerti · Mus goundae · Mus haussa · Mus indutus · Mus mahomet · Mus mattheyi · Afrikaanse dwergmuis (Mus minutoides) · Mus musculoides · Mus neavei · Mus orangiae · Mus oubanguii · Mus setulosus · Mus setzeri · Mus sorella · Mus tenellus · Mus triton Pyromys: Mus fernandoni · Mus phillipsi · Mus platythrix · Mus saxicola · Mus shortridgei
# Mus saxicola

Mus saxicola is een knaagdier uit het geslacht Mus dat voorkomt in India, Zuid-Nepal en Zuid-Pakistan. Deze soort heeft een witte buikvacht. De bovenkant is bruin; de exacte kleur verschilt per populatie (van zandkleurig tot grijsbruin). Het is een middelgrote soort. De ondersoort M. s. gurkha is het enige lid van het ondergeslacht Pyromys dat geen stekelige vacht heeft. Vrouwtjes hebben 4+2=12 mammae. De kop-romplengte bedraagt gemiddeld 88,7 mm, de staartlengte 71,7 mm, de achtervoetlengte 18,16 mm, de schedellengte 24,77 mm en het gewicht 21,4 g. Op deze soort komt de luis Hoplopleura ramgarh voor. Het karyotype bedraagt 2n=22-26.
* ↑ (en) Mus saxicola op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 Musser, G.G. & Carleton, M.D. 2005. Superfamily Muroidea. In Wilson, D.E. & Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World. 3rd ed.
* ↑ De cijfers voor het =-teken slaan op het aantal paren van mammae; het cijfer erna is het totale aantal mammae. Om die reden is het nummer na het =-teken altijd twee keer zo hoog als dat ervoor. Dit is de gebruikelijke notatie in de mammalogische literatuur.
* 1 2 Marshall, J.T., Jr. 1977. A synopsis of Asian species of Mus (Rodentia, Muridae). Bulletin of the American Museum of Natural History 158:173-220.
Coelomys: Mus crociduroides · Mus mayori · Mus pahari · Mus vulcani Mus: Mus booduga · Mus caroli · Mus cervicolor · Mus cookii · Mus cypriacus · Mus famulus · Mus fragilicauda · Macedonische huismuis (Mus macedonicus) · Huismuis (Mus musculus) · Mus nitidulus · Steppemuis (Mus spicilegus) · Algerijnse muis (Mus spretus) · Mus terricolor Nannomys: Mus baoulei · Mus bufo · Mus callewaerti · Mus goundae · Mus haussa · Mus indutus · Mus mahomet · Mus mattheyi · Afrikaanse dwergmuis (Mus minutoides) · Mus musculoides · Mus neavei · Mus orangiae · Mus oubanguii · Mus setulosus · Mus setzeri · Mus sorella · Mus tenellus · Mus triton Pyromys: Mus fernandoni · Mus phillipsi · Mus platythrix · Mus saxicola · Mus shortridgei
# Munidopsis iridis

Munidopsis iridis is een tienpotigensoort uit de familie van de Munidopsidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Alcock & Anderson.
# Mrouzia

Mrouzia is een belangrijk gerecht uit de Marokkaanse keuken. Het gerecht wordt bereid in een tajine, een aardewerken stoofpot. Het bevat zowel zoete als hartige ingrediënten, zoals vlees en een kruidenmengsel (ras el hanout) met honing, kaneel en amandelen. Mrouzia is een van de traditionele gerechten die gegeten worden tijdens het islamitische Offerfeest. Het wordt dan gemaakt van lamsvlees van dieren die ritueel geofferd zijn tijdens het feest.
# Mroczków

Mroczków is een plaats in het Poolse district Skarżyski, woiwodschap Święty Krzyż. De plaats maakt deel uit van de gemeente Bliżyn en telt 630 inwoners.
# Myliusia

Myliusia is een geslacht van sponsdieren uit de klasse van de Hexactinellida.

## Soorten

* Myliusia callocyathus Gray, 1859
* Myliusia challengeri Reiswig & Wheeler, 2002
* Myliusia conica (Schmidt, 1880)
* Myliusia verrucosa Ijima, 1927
# Munsö

Munsö is een plaats in de gemeente Ekerö in het landschap Uppland en de provincie Stockholms län in Zweden. De plaats heeft 141 inwoners (2005) en een oppervlakte van 23 hectare. Munsö is ook een voormalig eiland, door postglaciale opheffing kwam het eiland aan het eiland Ekerö vast te liggen. Munsö heeft een ronde kerk uit de 12de eeuw.
# Munsterbos

Het Munsterbos is een natuurgebied dat gelegen is tussen het Albertkanaal en de plaats Munsterbilzen. Het gebied is Europees beschermd als onderdeel van Natura 2000-gebied 'Overgang Kempen-Haspengouw' (habitatrichtlijngebied BE2200042). Vanaf 2020 is het onderdeel van Nationaal Park Hoge Kempen.

## Cultuurhistorie

Het bos behoorde bij de Abdij van Munsterbilzen, waar het naar vernoemd is. In het bos zijn twee kapelletjes, beide gebouwd vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog: de Sint-Amorkapel en de Kapel Geheim Leger uit 1947.

## Waterhuishouding

Het bos ligt op de grens van het Kempens Plateau en Vochtig-Haspengouw en er komen een aantal beken samen. Dit zijn de Zutendaalbeek en de Bezoensbeek vanaf het Kempens Plateau, die vanuit de noordelijke richting komen. Vanuit de oostelijke richting, eveneens vanaf het plateau, komt de Molenbeek. Deze beken zijn betrekkelijk voedselarm en een leefgebied voor de beekprik. Meer voedselrijke beken, die vanuit het zuiden komen, zijn de Wilderbeek en de Elsterbeek. Deze vijf beken verlaten het bos in westelijke richting als Munsterbeek, welke na een aantal kilometers in de Demer uitmondt.

## Gebied

Het hele gebied heeft een oppervlakte van 450 ha en het bestaat uit bossen, visvijvers, moerassen en graslanden. In 2000 verwierf Natuurpunt hier 90 ha, en dit eigendom werd geleidelijk uitgebreid tot meer dan 150 ha. Het noordoostelijk deel wordt gekenmerkt door naaldhout en enkele heiderestanten, het Haspengouws deel kent een oud eikenbos dat in oppervlakte één der grootste van Belgisch-Limburg is. Verder zijn er eiken-berkenbossen, broekbossen en enkele populierenplantages. Ook is er een reeks van negen visvijvers in de vorm van zogenaamde terrasvijvers, die begin 17e eeuw werden aangelegd, en zijn er bloemrijke graslanden. Deze streek bevat leem en de kenmerkende plantengroei.

## Flora en fauna

De maretak, als vertegenwoordiger van de plantengroei in Haspenouw, komt voor in dit gebied. Verdere zeldzame planten zijn klein glidkruid, bosbies, wilde gagel, mannetjesereprijs, rode ogentroost, gewone agrimonie, ruige anjer, rapunzelklokje en dergelijke. Langs de Zutendaalbeek treft men paarbladig goudveil aan.
Er werden 32 soorten libellen gevonden, waaronder zeven rode-lijstsoorten, namelijk: vroege glazenmaker, gewone bronlibel, glassnijder, gevlekte glanslibel, beekoeverlibel, bruine winterjuffer en koraaljuffer. Ook werden 31 soorten dagvlinders aangetroffen, waaronder zeldzame soorten als: boswitje, bruin dikkopje, klaverblauwtje, bont dikkopje, dambordje en dwergblauwtje.
Van de zoogdieren kunnen das, bever en boommarter worden genoemd. In 2010 waren er 87 soorten broedvogels waaronder blauwborst en woudaapje. In het heidegebied vindt men de levendbarende hagedis en de hazelworm.

## Galerij

* Een pekbloem in het Munsterbos
* De Munsterbeek
* Herdenkingsteen voor een bemanning van XV Bomber Squad Royal Air Force die hier neerstortte
* Grote zilverreiger in een visvijver