# Kreis Dithmarschen

Kreis Dithmarschen is een Kreis in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein. De Kreis telt 133.251 inwoners (31 december 2020) op een oppervlakte van 1.404,75 km². Kreisstadt is Heide.
Dithmarschen heeft tot in de 16e eeuw een geheel eigen geschiedenis gekend. Feitelijk was het gebied een autonome Boerenrepubliek die aan geen enkele Heer in Duitsland onderworpen was. Ook nadat het uiteindelijk zijn zelfstandigheid verloor, bleef het een op zich zelf gerichte plattelandssamenleving waar steden eigenlijk niet voorkwamen.

## Geografie

Dithmarschen ligt in het westen van Sleeswijk-Holstein. In het zuiden wordt het begrensd door de Elbe en het Noord-Oostzeekanaal, in het oosten grenst het aan Rendsburg-Eckernförde, in het noorden vormt de Eider de grens met Noord-Friesland en Sleeswijk-Flensburg, terwijl in het westen de Noordzee en de Waddenzee een natuurlijke afbakening vormen. In de Waddenzee ligt het onbewoonde eiland Trischen.
Een groot deel van Dithmarschen is pas in de laatste 500 jaar door inpoldering op de zee gewonnen. De gewonnen gronden zijn bij uitstek geschikt voor de akkerbouw, mede omdat deze gronden een goede, natuurlijke afwatering hebben.

## Geschiedenis

Dithmarschen wordt voor het eerst genoemd in de negende eeuw als Thiatmaresgaho. Het was een van de drie Saksische gouwen ten noorden van de Elbe die door Karel de Grote bij zijn rijk werd gevoegd.
Na de Slag bij Bornhöved in 1227 wordt het gebied gevoegd bij het aartsbisdom Bremen, maar de Bremer bisschoppen wisten nimmer een daadwerkelijke controle over de boeren in het gebied te krijgen. De graven van Holstein en de hertogen van Sleeswijk probeerden de welvarende kerspelen in te lijven, maar moesten meermaals het onderspit delven.

## Bestuurlijke indeling

Historisch was Dithmarschen verdeeld in kerspelen die samen de autonome Boerenrepubliek vormden. Steden waren er niet. Pas na de aansluiting van Sleeswijk-Holstein bij Pruisen kregen een aantal grotere dorpen stadsrecht, maar de plattelandsgemeenschappen bleven de streek domineren. In de nazitijd werden de kerspelen afgeschaft en werden de gemeenten bestuurlijk zelfstandig. Zoals overal in Sleeswijk-Holstein werken gemeenten samen in Ämter, die in Dithmarschen werden aangeduid als Kirchspielslandgemeinde. Pas in 2007 werden ook in Dithmarschen de Ämter ook Ämter genoemd, hoewel twee in hun naam het oude begrip blijven hanteren.

### Amtsvrije gemeenten

De steden in Dithmarschen zijn:
* Brunsbüttel
* Heide

### Ämter

* 1. Amt Burg-Sankt Michaelisdonn
* Averlak
* Brickeln
* Buchholz
* Burg (Dithmarschen)*
* Dingen
* Eddelak
* Eggstedt
* Frestedt
* Großenrade
* Hochdonn
* Kuden
* Quickborn
* Sankt Michaelisdonn
* Süderhastedt
* 2. Amt Büsum-Wesselburen
* Büsum*
* Büsumer Deichhausen
* Friedrichsgabekoog
* Hedwigenkoog
* Hellschen-Heringsand-Unterschaar
* Hillgroven
* Norddeich
* Oesterdeichstrich
* Oesterwurth
* Reinsbüttel
* Schülp
* Strübbel
* Süderdeich
* Warwerort
* Wesselburen, stad
* Wesselburener Deichhausen
* Wesselburenerkoog
* Westerdeichstrich
* 3. Amt Kirchspielslandgemeinde Heider Umland [bestuurszetel: Heide]
* Hemmingstedt
* Lieth
* Lohe-Rickelshof
* Neuenkirchen
* Norderwöhrden
* Nordhastedt
* Ostrohe
* Stelle-Wittenwurth
* Weddingstedt
* Wesseln
* Wöhrden
* 4. Amt Kirchspielslandgemeinden Eider
* Barkenholm
* Bergewöhrden
* Dellstedt
* Delve
* Dörpling
* Fedderingen
* Gaushorn
* Glüsing
* Groven
* Hemme
* Hennstedt*
* Hollingstedt
* Hövede
* Karolinenkoog
* Kleve
* Krempel
* Lehe
* Linden
* Lunden
* Norderheistedt
* Pahlen
* Rehm-Flehde-Bargen
* Sankt Annen
* Schalkholz
* Schlichting
* Süderdorf
* Süderheistedt
* Tellingstedt
* Tielenhemme
* Wallen
* Welmbüttel
* Westerborstel
* Wiemerstedt
* Wrohm
* 5. Amt Marne-Nordsee
* Diekhusen-Fahrstedt
* Friedrichskoog
* Helse
* Kaiser-Wilhelm-Koog
* Kronprinzenkoog
* Marne*, stad
* Marnerdeich
* Neufeld
* Neufelderkoog
* Ramhusen
* Schmedeswurth
* Trennewurth
* Volsemenhusen
* 6. Amt Mitteldithmarschen
* Albersdorf
* Arkebek
* Bargenstedt
* Barlt
* Bunsoh
* Busenwurth
* Elpersbüttel
* Epenwöhrden
* Gudendorf
* Immenstedt
* Krumstedt
* Meldorf*, stad
* Nindorf
* Nordermeldorf
* Odderade
* Offenbüttel
* Osterrade
* Sarzbüttel
* Schafstedt
* Schrum
* Tensbüttel-Röst
* Wennbüttel
* Windbergen
* Wolmersdorf