OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kazachs

Kazachs (Қазақ тілі, Qazaq tili) is een Turkse taal.
Het is de officiële taal van Kazachstan en wordt ook gesproken in Afghanistan, China, Iran, Kirgizië, Mongolië, Rusland, Tadzjikistan, Turkije, Turkmenistan en Oezbekistan.
Er zijn ongeveer 6,5 miljoen mensen die Kazachs als moedertaal spreken. Kazachs wordt geschreven met het Cyrillisch alfabet (Kazachstan), Latijns alfabet (Turkije), en met een aangepast Arabisch alfabet (China). In oktober 2017 vaardigde Kazachs president Noersoeltan Nazarbajev een decreet uit, dat er in zijn land tegen 2025 een overstap gemaakt dient te worden van het Cyrillisch naar het Latijns alfabet.

## Geschiedenis

De oudst bekende geschreven teksten van talen die nauw verwant zijn aan het Kazachs zijn geschreven in het Oud-Turkische schrift of Orchonschrift, hoewel men denkt dat geen van deze variëteiten een rechtstreekse voorouder van de Kazachse taal was. Modern Kazachs is ongeveer duizend jaar oud en werd vanaf de 10e eeuw tot 1929 (ongeveer 900 jaar lang) in het Arabisch schrift opgetekend, nadat Arabische moslims delen van het zuiden van hedendaags Kazachstan veroverden en er de islam introduceerden. In 1929 voerden de Sovjet-autoriteiten een Latijns alfabet in, maar in 1940 werd dit weer vervangen door een Cyrillisch schrift.
Sinds 2006 heeft president Nazarbajev enkele malen aangegeven het Latijnse schrift opnieuw te willen invoeren en kwam ten slotte in 2017 met een concreet plan waarmee deze overgang tegen 2025 voltooid moet zijn. Maar het oorspronkelijke besluit om in de nieuwe orthografie gebruik te maken van apostrofs, hetgeen het hanteren van veel populaire tools om teksten te zoeken en schrijven moeilijk maakte, ontmoette veel weerstand. Het alfabet werd daarom enkele maanden later herzien door het Presidentieel Decreet 637 van 19 februari 2018, waarmee het gebruik van de apostrof werd gestopt en vervangen door het accent aigu en de digraaf.
# Helpaphorus imaitso

Helpaphorus imaitso is een vlinder uit de familie vedermotten (Pterophoridae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door Gibeaux.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Magnetische pool (natuurkunde)

Een magnetische pool is een plaats op een magnetisch object waar lokaal de magnetische werking het sterkst is. Er zijn twee soorten magnetische polen, noordpool en zuidpool genaamd. Gelijksoortige polen stoten elkaar af, ongelijksoortige trekken elkaar aan. Een eenvoudige staafmagneet heeft aan zijn uiteinden een noordpool en een zuidpool. Als de staafmagneet vrij draaibaar is opgesteld zal de noordpool zich naar het noorden richten. Volgens afspraak treden de veldlijnen van het magnetische veld bij een noordpool uit een magnetisch object en gaan bij de zuidpool het object binnen. De veldlijnen van een magneet lopen dus buitenom van de noordpool naar de zuidpool, en binnendoor weer terug. Er dient ten minste een zuidpool en ten minste een noordpool te zijn op een magneet, maar een magneet kan best bijvoorbeeld honderd noordpolen hebben en maar één zuidpool.
In schematische weergaven wordt de noordpool van een magneet meestal rood gekleurd, de zuidpool wit of groen.

## Aantrekking

Het patroon van veldlijnen bepaalt hoe – in welke oriëntaties – magneten elkaar precies aantrekken en afstoten. De krachten tussen magneten treden daar op waar de veldlijnen zich concentreren, en dat is precies bij de polen. De polen zijn dus globaal gesproken de aangrijpingspunten voor de magnetische krachten.

## Inductie

Elke permanente magneet heeft vanzelfsprekend noord- en zuidpolen, maar ook niet-permanente magneten hebben – wanneer ze in gemagnetiseerde toestand komen – polen, soms zelfs vele. Het is dus niet nodig dat het object zelf een magneet is, polen ontstaan ook wanneer een stof van buitenaf gemagnetiseerd wordt. Zo is het mogelijk een aantal (magnetiseerbare) paperclips 'op te hangen' aan een magneet. De paperclips geleiden als het ware de magnetische veldlijnen en er ontstaat een noord- en een zuidpool op elke paperclip, daar waar de veldlijnen uit- en intreden. De paperclips trekken elkaar aan, ook al zijn ze van zichzelf geen magneten. Ditzelfde principe werkt in een reedcontact, een kleine schakelaar in een glazen buisje die wordt bediend met behulp van een magneet.

## Magnetische monopolen

Er is veel gezocht naar zogenaamde magnetische monopolen: alleenstaande zuid- of noordpolen. Het is niet zeker of deze bestaan, maar in de fysica van de gecondenseerde materie zijn sinds begin 2014 in een bose-einsteincondensaat wel eigenschappen en quasideeltjes aangetoond die wiskundig gezien overeenkomen met monopolen. In exotische vormen van spin-ijs en andere systemen waren al sinds 2003 eigenschappen waargenomen die overeenkomen met magnetische monopolen, maar dat waren geen systemen waarvoor de kwantumveldentheorie geldig is. Het monopoolprobleem komt voort uit de theorie van de oerknal.

## De aarde

Het noorden van een vrij verplaatsbare magneet (zoals de naald van een kompas) richt zich op aarde naar de geomagnetische noordpool, wat dus in feite een magnetische zuidpool is.
De continue verplaatsing van de magnetische pool leidt ertoe dat luchtverkeersleidingen hun informatie over de richting van de magnetische pool regelmatig moeten bijstellen zodat piloten hun kompas zo nauwkeurig mogelijk kunnen gebruiken.
# Koritnica (Tolmin)

Koritnica is een plaats in Slovenië en maakt deel uit van de gemeente Tolmin in de NUTS-3-regio Goriška. De plaats telde 141 inwoners op 1 januari 2020.
# Het geheim van Brokkelsteen

Het geheim van Brokkelsteen is een stripverhaal uit de reeks van Jerom.

## Het verhaal

Lambik, Suske en Wiske zijn op avontuur en tante Sidonia probeert Jerom manieren bij te brengen. Jerom gaat naar school en hoort van Flupke, een klasgenoot, dat het spookt in het kasteel waar hij woont. Ook vertelt hij dat ze erg arm zijn. Jerom gaat met het jongetje mee naar Brokkelsteen en komt erachter dat een baron het kasteel wil kopen. De moeder van Flupke wil graag vertrekken, omdat het spookt. Dan hoort Jerom toevallig op tv dat er een schat verborgen is op het slot Brokkelsteen. Hij voorkomt dat het kasteel verkocht wordt aan de baron en vertelt tante Sidonia over het gebeuren. Ze besluiten hulp te zoeken bij professor Barabas. Jerom wordt met de teletijdmachine naar de twaalfde eeuw gestuurd om onderzoek te doen naar de schat.
Jerom helpt een opstandige boer en hoort over geheime gangen onder het kasteel. Inmiddels probeert een onbekende professor Barabas en tante Sidonia te dwarsbomen. Jerom wordt achterna gezeten door de wachters en graaf van Spillebeen. Zonen van de opstandelingen komen hem te hulp. Graaf van Spillebeen zoekt dan hulp bij een tovenaar en Jerom wordt verkleind door een toverdrank. Jerom is nog steeds sterke en kan later een andere toverdrank drinken, waardoor hij zijn normale postuur weer krijgt. De mannen van graaf Spillebeen worden verslagen en de opstandelingen worden bevrijd. Er wordt feest gevierd in het woud en Jerom krijgt tekeningen van de geheime gangen onder Brokkelsteen. Als Jerom teruggeflitst wordt, komen er mannen die verkleed zijn als spook het laboratorium in. Het blijkt baron van Zevensloten te zijn met handlangers.
De mannen worden uitgeleverd aan de politie en Jerom vindt de schat. De moeder van Flupke heeft nu genoeg geld om van te leven.

## Locaties

* huis van tante Sidonia
* huis en laboratorium van professor Barabas
* kasteel Brokkelsteen

## Personages

* Jerom
* tante Sidonia
* leraar
* Flupke en andere leerlingen
* moeder van Flupke,
* baron van Zevensloten en handlangers
* professor Barabas
* graaf van Spillebeen
* Kobe en andere boeren
* wachters, ruiters en soldaniers
* zonen van opstandelingen
* tovenaar
* politie
# Trachyliopus subannulicornis

Trachyliopus subannulicornis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1971 door Breuning.
# Brake

Brake kan verwijzen naar:

## Geografie
### Duitsland

* Brake (Bielefeld), stadsdeel van de Duitse stad Bielefeld
* Brake (Lemgo), stadsdeel van de Duitse stad Lemgo
* Brake (Unterweser), gemeente in de Duitse deelstaat Nedersaksen

### Verenigde Staten

* Brake (Louisiana)
* Brake (North Carolina)
* Brake (West Virginia)

## Overig

* Brake (film), film uit 2012, met Stephen Dorff
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Brake en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Aphanostola atripalpis

Aphanostola atripalpis is een vlinder uit de familie van de tastermotten (Gelechiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Meyrick.
# Magnetische monopool

Een magnetische monopool is een hypothetisch elementair deeltje dat één magnetische pool (een monopool) bevat – slechts een noord- of een zuidpool, niet allebei. Hun bestaan wordt voorspeld door diverse kosmologische en natuurkundige theorieën, maar pogingen om ze te vinden zijn tot nog toe tevergeefs gebleken.
Het was bij het onderzoek naar het monopoolprobleem, dat inhoudt dat er volgens de gangbare oerknaltheorieën veel te veel magnetische monopolen gevormd zouden moeten worden, dat Alan Guth het idee van de kosmische inflatie ontwikkelde.

## Geschiedenis
#### Klassieke fysica

Naar analogie met positieve en negatieve elektrische ladingen, dachten vroege fysici dat het magnetisme van zeilsteen te verklaren viel door twee verschillende "magnetische vloeistoffen"; een "noordpool vloeistof" aan de ene en een "zuidpool vloeistof" aan de andere kant. In de 19de eeuw kwam er echter een andere verklaring voor het magnetisme van zeilsteen, gebruikmakend van kennis over de elektrische stroom en over het magnetisch moment van elektronen en andere deeltjes. Eén van de wetten van Maxwell (de magnetische wet van gauss) formuleert dat magnetische monopolen niet kunnen bestaan, maar in 1894 stelde Pierre Curie dat er toch een bestaansmogelijkheid is voor magnetische monopolen.

#### Kwantummechanica

In 1931 publiceerde Paul Dirac dat indien er een magnetische monopool zou bestaan, alle elektrische ladingen gekwantiseerd moeten zijn (er zou dus een kleinste hoeveelheid van elektrische lading moeten zijn, en iedere andere hoeveelheid moet hiervan een veelvoud zijn). Aangezien elektrische ladingen gekwantiseerd zijn, zou het bestaan van een magnetische monopool geen tegenstrijdigheid veroorzaken.
# Kotka (doorverwijspagina)

Kotka kan verwijzen naar:
* Kotka, een stad in Zuid-Finland
* Kotka (Kuusalu), een dorp in Estland, gemeente Kuusalu
* Kotka (Rõuge), een dorp in Estland, gemeente Rõuge
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Kotka en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Kazachs honkbalteam

Het Kazachs honkbalteam is het nationale honkbalteam van Kazachstan. Het team vertegenwoordigt Kazachstan tijdens internationale wedstrijden. Het Kazachs honkbalteam hoort bij de Aziatische Honkbalfederatie (BFA).
# Aphanosoma

Aphanosoma is een geslacht van wantsen uit de familie van de Miridae (Blindwantsen). Het geslacht werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door A. Costa in 1841.

## Soorten

Het genus bevat de volgende soort:
* Aphanosoma italicum A. Costa, 1841
* ↑ Aphanosoma Genus Informatie BioLib. biolib.cz. Geraadpleegd op 16 november 2023.
* ↑ Aphanosoma Genus Informatie Catalogue of Life. www.catalogueoflife.org. Geraadpleegd op 16 november 2023.
* ↑ Aphanosoma Genus Informatie GBIF. www.gbif.org. Geraadpleegd op 16 november 2023.
# West Rudham

West Rudham is een civil parish in het bestuurlijke gebied King's Lynn en West Norfolk, in het Engelse graafschap Norfolk met 288 inwoners.
# Brakefieldia

Brakefieldia is een geslacht van vlinders uit de familie van de Nymphalidae, uit de onderfamilie van de Satyrinae. Dit geslacht is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Kwaku Aduse-Poku, David C. Lees en Niklas Wahlberg in een publicatie uit 2016.
De soorten van dit geslacht komen alleen in het Afrotropisch gebied voor.

## Soorten

* Brakefieldia angolensis (Kielland, 1994)
* Brakefieldia centralis (Aurivillius, 1903)
* Brakefieldia decira (Plötz, 1880)
* Brakefieldia eliasis (Hewitson, 1866)
* Brakefieldia elisi (Karsch, 1892)
* Brakefieldia nigrescens (Bethune-Baker, 1908)
* Brakefieldia ochracea (Lathy, 1906)
* Brakefieldia peitho (Plötz, 1880)
* Brakefieldia perspicua (Trimen, 1873)
* Brakefieldia phaea (Karsch, 1894)
* Brakefieldia simonsii (Butler, 1877)
* Brakefieldia tanzanica (Kielland, 1994)
* Brakefieldia ubenica (Thurau, 1903)
* (en) Mark C. Williams (2022). Genus Brakefieldia Aduse-Poku, Lees & Wahlberg, 2016. Afrotropical Butterflies. Metamorphosis, Official Journal of the Lepidopterists' Society of Africa. Geraadpleegd op 12-3-2023.
# Macroglossum aquila

Macroglossum aquila is een vlinder uit de familie van de pijlstaarten (Sphingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1875 gepubliceerd door Jean Baptiste Boisduval.
# Kotla

Kotla kan verwijzen naar verschillende Poolse plaatsen en gemeenten:
* Kotla (gemeente)
* Kotla (Neder-Silezië)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Kotla en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Athalia nevadensis

Athalia nevadensis is een vliesvleugelig insect uit de familie van de bladwespen (Tenthredinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Lacourt.
# Tramweg-Maatschappij Zuidlaren – Groningen

De Tramweg-Maatschappij Zuidlaren – Groningen (TMZG) was een in 1892 opgerichte maatschappij die van 1892 tot 1919 een tramverbinding onderhield tussen Groningen en het Station Vries-Zuidlaren via Zuidlaren.
* groningertram.com
* dienstregeling en kaartjes
* uitgebreide geschiedenis van de maatschappij
* topotijdureis.nl
# Katherine Chancellor

Katherine Chancellor is een personage uit de Amerikaanse soapserie The Young and the Restless.
De rol werd van 1973 tot 2013 gespeeld door actrice Jeanne Cooper. Samen met Jill Abbott is ze een van de enige twee personages uit het eerste jaar van de serie speelt degene die al het langst meespeelt, omdat Jill al door verschillende actrices gespeeld werd. De serie startte in maart 1973 en door slechte kijkcijfers wierf William J. Bell de gevierde actrice Jeanne Cooper aan om de kijkcijfers op te krikken. In 2005 maakte ze een korte cross-over naar zustersoap The Bold and the Beautiful. Cooper was op 3 mei 2013 het laatst te zien in de serie, waarna ze ziek werd en plotseling overleed. Haar personage verdween voor een lange tijd uit beeld en eind augustus kregen de andere personages te horen dat Katherine overleden was.

## Personagebeschrijving

Katherine was een van de rijkste dames van Genoa City. Ze was de eigenaar van Chancellor Industries en daardoor ook van de dochteronderneming Jabot Cosmetics.

## Externe link

* Katherine bij soapcentral.com
# Hawking

Hawking kan verwijzen naar:
* Stephen Hawking, een Brits natuurkundige, kosmoloog en wiskundige
* Hawking (televisiedrama), een televisiedrama over de beginnende carrière van Stephen Hawking
* Lucy Hawking, een Engels journalist en schrijfster en de dochter van Stephen Hawking
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Hawking en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# West Salem (Wisconsin)

West Salem is een plaats (village) in de Amerikaanse staat Wisconsin, en valt bestuurlijk gezien onder La Crosse County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 4540. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 4731, een stijging van 191 (4,2%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 6,2 km², geheel bestaande uit land.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond West Salem.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over West-Salem op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
# Branxton

Branxton is een civil parish in het bestuurlijke gebied Northumberland, in het Engelse graafschap Northumberland met 238 inwoners.
Acklington · Acomb · Adderstone with Lucker · Akeld · Allendale · Alnham · Alnmouth · Alnwick · Alwinton · Amble by the Sea · Ancroft · Bamburgh · Bardon Mill · Bavington · Beadnell · Belford · Bellingham · Belsay · Berwick upon Tweed · Bewick · Biddlestone · Birtley · Blanchland · Bowsden · Branxton · Brinkburn · Broomhaugh and Riding · Broomley and Stocksfield · Bywell · Callaly · Capheaton · Carham · Cartington · Chatton · Chillingham · Chollerton · Coanwood · Corbridge · Cornhill on Tweed · Corsenside · Craster · Cresswell · Denwick · Doddington · Duddo · Earle · Easington · East Chevington · Edlingham · Eglingham · Ellingham · Ellington and Linton · Elsdon · Embleton · Ewart · Falstone · Featherstone · Felton · Ford · Glanton · Greenhead · Greystead · Haltwhistle · Harbottle · Hartburn · Hartleyburn · Hauxley · Haydon · Healey · Hebron · Heddon on the Wall · Hedgeley · Hedley · Henshaw · Hepple · Hepscott · Hesleyhurst · Hexham · Hexhamshire · Hollinghill · Holy Island · Horncliffe · Horsley · Humshaugh · Ilderton · Ingram · Kielder · Kilham · Kirknewton · Kirkwhelpington · Knaresdale with Kirkhaugh · Kyloe · Lesbury · Lilburn · Longframlington · Longhirst · Longhorsley · Longhoughton · Lowick · Lynemouth · Matfen · Meldon · Melkridge · Middleton · Milfield · Mitford · Morpeth · Netherton · Netherwitton · Newbrough · Newton by the Sea · Newton on the Moor and Swarland · Norham · North Sunderland · Nunnykirk · Ord · Otterburn · Ovingham · Ovington · Pegswood · Plenmeller with Whitfield · Ponteland · Prudhoe · Rennington · Rochester · Roddam · Rothbury · Rothley · Sandhoe · Shilbottle · Shoreswood · Shotley Low Quarter · Simonburn · Slaley · Snitter · Stamfordham · Stannington · Tarset · Thirlwall · Thirston · Thropton · Togston · Tritlington and West Chevington · Ulgham · Wall · Wallington Demesne · Warden · Wark · Warkworth · West Allen · Whalton · Whittingham · Whittington · Whitton and Tosson · Widdrington Station and Stobswood · Widdrington · Wooler · Wylam
# Macrorhamphosodes

Macrorhamphosodes is een geslacht van straalvinnige vissen uit de familie van driepootvissen (Triacanthodidae). Het geslacht is voor het eerst wetenschappelijk beschreven in 1934 door Fowler.

## Soorten

* Macrorhamphosodes platycheilus Fowler, 1934
* Macrorhamphosodes uradoi (Kamohara, 1933)
* ↑ (en) Macrorhamphosodes. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Aschitus populi

Aschitus populi is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Myartseva.
# Kotla (gemeente)

De gemeente Kotla is een landgemeente in het Poolse woiwodschap Neder-Silezië, in powiat Głogowski.
De zetel van de gemeente is in Kotla.
Op 30 juni 2004 telde de gemeente 4066 inwoners.

## Oppervlakte gegevens

In 2002 bedroeg de totale oppervlakte van gemeente Kotla 127,75 km², waarvan:
* agrarisch gebied: 53%
* bossen: 37%
De gemeente beslaat 28,83% van de totale oppervlakte van de powiat.

## Demografie

Stand op 30 juni 2004:
| Omschrijving | Totaal | Totaal | Vrouwen | Vrouwen | Mannen | Mannen |
| eenheid | aantal | % | aantal | % | aantal | % |
| inwoners | 4066 | 100 | 2062 | 50,7 | 2004 | 49,3 |
| bevolkingsdichtheid (inw./km²) | 31,8 | 31,8 | 16,1 | 16,1 | 15,7 | 15,7 |
In 2002 bedroeg het gemiddelde inkomen per inwoner 2170,86 zł.

## Administratieve plaatsen (sołectwo)

Ceber, Chociemyśl, Grochowice, Głogówko, Kotla, Kozie Doły, Krzekotówek, Kulów, Moszowice, Skidniów, Sobczyce, Zabiele.

## Overige plaatsen

Bogomice, Dorzecze, Krążkówko, Leśna Dolina, Pękoszów, Skidniówek, Skórzyn, Zakrzów.

## Wójtowie gminy

* Czesława Kozłowska
* Halina Fendorf (od 2006)

## Aangrenzende gemeenten

Głogów, Siedlisko, Sława, Szlichtyngowa, Żukowice.
# Transvaal

Transvaal kan verwijzen naar:

## Georgrafie

* Zuid-Afrikaansche Republiek (1852–1877 en 1881–1902), een onafhankelijke Boerenrepubliek in huidig Zuid-Afrika
* Transvaalkolonie (1902-1910), een Britse kolonie in huidig Zuid-Afrika
* Transvaal (provincie) (1910-1994), een voormalige provincie van Zuid-Afrika
* Transvaalbuurt, type buurt in Nederland

## Sport

* SV Transvaal, voetbalclub uit Paramaribo.
* Transvaal Open, voormalig golftoernooi in Zuid-Afrika.

## Overig

Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Transvaal en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Hawking-index

De Hawking-index is een pseudo-wiskundige maatstaf voor hoe ver mensen gemiddeld een boek lezen voordat ze het opgeven. Deze index is bedacht door de Amerikaanse wiskundige Jordan Ellenberg, die hem in 2014 in een blog voor het Wall Street Journal beschreef. De index is vernoemd naar de Engelse natuurkundige Stephen Hawking, wiens boek A Brief History of Time (Nederlandse vertaling: 'Het heelal') "het meest ongelezen boek aller tijden" is genoemd.

## Berekening

Ellenbergs methode voor het berekenen van de index is gebaseerd op de "populaire hoogtepunten", de vijf meest gemarkeerde passages van elke titel die door Amazon Kindle-lezers zijn gemarkeerd. Een brede spreiding van hoogtepunten door het werk betekent dat de meeste lezers het hele boek hebben gelezen, wat resulteert in een hoge score op de index. Als voornamelijk hoogtepunten aan het begin van het boek zijn gemarkeerd, betekent dit dat minder mensen het boek helemaal hebben gelezen en dus laag scoren op de index. Toen de index werd gemaakt, was deze informatie gemakkelijker toegankelijk, omdat 'populaire hoogtepunten' voor iedereen beschikbaar waren, maar inmiddels is deze informatie alleen beschikbaar voor mensen die de boeken op Kindle kopen.
* ↑ The Guardian-Can the Hawking Index tell us when people give up on books?. Gearchiveerd op 28 juni 2023.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Hawking Index op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.