# 2. Bundesliga 2008/09

De 2. Bundesliga 2008/09 was het 35ste seizoen van het tweede niveau van het Duits voetbalkampioenschap. Het ging van start op 15 augustus 2008 en eindigde op 24 mei 2009.
In de 306 gespeelde wedstrijden (reguliere competitie) werd in totaal 852 keer gescoord, goed voor een gemiddelde van 2.78 doelpunt per wedstrijd.

## Eindstand

| № | Club | WG | W | G | V | DV | DT | +/- | Punten |
| 1 | SC Freiburg | 34 | 21 | 5 | 8 | 60 | 36 | +24 | 68 |
| 2 | 1. FSV Mainz 05 | 34 | 18 | 9 | 7 | 62 | 37 | +25 | 63 |
| 3 | 1. FC Nürnberg | 34 | 16 | 12 | 6 | 51 | 29 | +22 | 60 |
| 4 | Alemannia Aachen | 34 | 16 | 8 | 10 | 58 | 38 | +20 | 56 |
| 5 | SpVgg Greuther Fürth | 34 | 16 | 8 | 10 | 60 | 46 | +14 | 56 |
| 6 | MSV Duisburg | 34 | 14 | 13 | 7 | 56 | 36 | +20 | 55 |
| 7 | 1. FC Kaiserslautern | 34 | 15 | 7 | 12 | 53 | 48 | 0+5 | 52 |
| 8 | FC St. Pauli | 34 | 14 | 6 | 14 | 52 | 59 | 0−7 | 48 |
| 9 | Rot-Weiß Oberhausen | 34 | 11 | 9 | 14 | 35 | 54 | −19 | 42 |
| 10 | Rot Weiss Ahlen | 34 | 11 | 8 | 15 | 38 | 57 | −19 | 41 |
| 11 | FC Augsburg | 34 | 10 | 10 | 14 | 43 | 46 | 0−3 | 40 |
| 12 | TSV 1860 München | 34 | 9 | 12 | 13 | 44 | 46 | 0−2 | 39 |
| 13 | Hansa Rostock | 34 | 8 | 14 | 12 | 52 | 53 | 0−1 | 38 |
| 14 | TuS Koblenz | 34 | 11 | 8 | 15 | 47 | 57 | 0−10 | 38 |
| 15 | FSV Frankfurt | 34 | 9 | 11 | 14 | 34 | 47 | −13 | 38 |
| 16 | VfL Osnabrück | 34 | 8 | 12 | 14 | 41 | 60 | −19 | 36 |
| 17 | FC Ingolstadt 04 | 34 | 7 | 10 | 17 | 38 | 54 | −16 | 31 |
| 18 | SV Wehen Wiesbaden | 34 | 5 | 12 | 17 | 28 | 49 | −21 | 27 |
Legenda :
* Promotie naar de Bundesliga
* Play-offs voor promotie naar de Bundesliga
* Play-offs voor degradatie naar de 3. Liga
* Degradatie naar de 3. Liga

## Play-offs
### Promotie

Stadion der Freundschaft, Cottbus Toeschouwers: 22.528 Scheidsrechter: Florian Meyer :
| 28 mei 18:00 uur | 13' Isaac Boakye 56' Christian Eigler 89' Isaac Boakye | Stadion der Freundschaft, Cottbus Toeschouwers: 22.528 Scheidsrechter: Florian Meyer |
easyCredit-Stadion, Neurenberg Toeschouwers: 46.780 Scheidsrechter: Thorsten Kinhöfer :
| 31 mei 15:30 uur | Christian Eigler 29' Marek Mintál 37' | easyCredit-Stadion, Neurenberg Toeschouwers: 46.780 Scheidsrechter: Thorsten Kinhöfer |
* 1. FC Nürnberg promoveert naar de Bundesliga, Energie Cottbus degradeert naar de 2. Bundesliga.

### Degradatie

Paragon Arena, Paderborn Toeschouwers: 15.000 Scheidsrechter: Wolfgang Stark :
| 29 mei 20:30 uur | Frank Löning 78' | Paragon Arena, Paderborn Toeschouwers: 15.000 Scheidsrechter: Wolfgang Stark |
osnatel Arena, Osnabrück Toeschouwers: 16.000 Scheidsrechter: Felix Brych :
| 1 juni 15:30 uur | 63' Frank Löning | osnatel Arena, Osnabrück Toeschouwers: 16.000 Scheidsrechter: Felix Brych |
* SC Paderborn 07 promoveert naar de 2. Bundesliga, VfL Osnabrück degradeert naar de 3. Bundesliga.

## Statistieken
### Topscorers

* In onderstaand overzicht zijn alleen de spelers opgenomen met tien of meer treffers achter hun naam.
| № | Naam | Club | Goals | Pen. | Duels | Gem. |
| 1 | Marek Mintál | 1. FC Nürnberg | 16 | 1 | 28 | 0,57 |
| 2 | Benjamin Auer | Alemannia Aachen | 16 | 0 | 32 | 0,50 |
| 3 | Cédric Makiadi | MSV Duisburg | 16 | 0 | 33 | 0,48 |
| 4 | Sami Allagui | SpVgg Greuther Fürth | 15 | 0 | 34 | 0,44 |
| 4 | Benjamin Lauth | TSV 1860 München | 15 | 0 | 34 | 0,44 |
| 6 | Dorge Kouemaha | MSV Duisburg | 14 | 0 | 31 | 0,45 |
| 7 | Aristide Bancé | 1. FSV Mainz 05 | 14 | 0 | 32 | 0,44 |
| 7 | Michael Thurk | FC Augsburg | 14 | 4 | 32 | 0,44 |
| 8 | Erik Jendrišek | 1. FC Kaiserslautern | 14 | 0 | 33 | 0,42 |
| 10 | Mohamadou Idrissou | SC Freiburg | 13 | 0 | 31 | 0,42 |
| 11 | Lars Toborg | Rot Weiss Ahlen | 13 | 2 | 33 | 0,39 |
| 12 | Srđan Lakić | 1. FC Kaiserslautern | 12 | 1 | 25 | 0,48 |
| 13 | Stefan Reisinger | SpVgg Greuther Fürth | 12 | 0 | 29 | 0,41 |
| 14 | Enrico Kern | Hansa Rostock | 11 | 2 | 28 | 0,39 |
| 15 | Srđjan Baljak | 1. FSV Mainz 05 | 11 | 0 | 31 | 0,35 |
| 16 | Marius Ebbers | FC St. Pauli | 10 | 0 | 24 | 0,42 |
| 17 | Alexander Ludwig | FC St. Pauli | 10 | 3 | 32 | 0,31 |

### Scheidsrechters

* Onderstaande cijfers zijn gebaseerd op de reguliere competitie, dus exclusief de play-offs
| Naam | Geboren | Duels | | | |
| Gräfe, Manuel Manuel Gräfe | 21.09.1973 | 9 | 44 | 0 | 1 |
| Schmidt, Markus Markus Schmidt | 31.08.1973 | 9 | 41 | 0 | 1 |
| Bandurski, Christian Christian Bandurski | 22.12.1982 | 8 | 30 | 2 | 0 |
| Christ, Tobias Tobias Christ | 26.06.1976 | 8 | 38 | 0 | 2 |
| Dingert, Christian Christian Dingert | 14.07.1980 | 8 | 31 | 1 | 0 |
| Fischer, Christian Christian Fischer | 04.08.1970 | 8 | 33 | 0 | 3 |
| Frank, Thomas Thomas Frank | 13.11.1969 | 8 | 36 | 1 | 1 |
| Fritz, Marco Marco Fritz | 03.10.1977 | 8 | 34 | 0 | 1 |
| Gagelmann, Peter Peter Gagelmann | 09.06.1968 | 8 | 30 | 0 | 2 |
| Grudzinski, Norbert Norbert Grudzinski | 12.05.1977 | 8 | 39 | 2 | 1 |
| Hartmann, Robert Robert Hartmann | 08.09.1979 | 8 | 30 | 0 | 0 |
| Henschel, Holger Holger Henschel | 27.12.1972 | 8 | 33 | 2 | 1 |
| Kempter, Robert Robert Kempter | 22.03.1988 | 8 | 31 | 1 | 0 |
| Kinhöfer, Thorsten Thorsten Kinhöfer | 27.06.1968 | 8 | 33 | 3 | 1 |
| Metzen, Thomas Thomas Metzen | 22.07.1981 | 8 | 30 | 0 | 3 |
| Rafati, Babak Babak Rafati | 28.05.1970 | 8 | 37 | 1 | 1 |
| Schalk, Georg Georg Schalk | 22.01.1967 | 8 | 35 | 2 | 1 |
| Schößling, Christian Christian Schößling | 26.04.1973 | 8 | 36 | 2 | 0 |
| Schriever, Thorsten Thorsten Schriever | 07.03.1976 | 8 | 33 | 0 | 0 |
| Steinhaus, Bibiana Bibiana Steinhaus | 24.03.1979 | 8 | 25 | 0 | 0 |
| Steuer, Florian Florian Steuer | 22.06.1980 | 8 | 33 | 1 | 1 |
| Thielert, Sascha Sascha Thielert | 25.01.1981 | 8 | 28 | 0 | 0 |
| Walz, Wolfgang Wolfgang Walz | 25.04.1968 | 8 | 30 | 0 | 0 |
| Welz, Tobias Tobias Welz | 11.07.1977 | 8 | 32 | 0 | 2 |
| Willenborg, Frank Frank Willenborg | 10.02.1979 | 8 | 35 | 1 | 1 |
| Wingenbach, Markus Markus Wingenbach | 26.11.1978 | 8 | 24 | 1 | 0 |
| Winkmann, Guido Guido Winkmann | 27.11.1973 | 8 | 27 | 0 | 0 |
| Zwayer, Felix Felix Zwayer | 19.05.1981 | 8 | 24 | 0 | 0 |
| Drees, Jochen Jochen Drees | 15.03.1970 | 7 | 27 | 1 | 0 |
| Kempter, Michael Michael Kempter | 28.01.1983 | 7 | 29 | 0 | 0 |
| Kircher, Knut Knut Kircher | 02.02.1969 | 7 | 20 | 0 | 1 |
| Seemann, Marc Marc Seemann | 20.04.1973 | 7 | 20 | 1 | 2 |
| Wagner, Lutz Lutz Wagner | 27.05.1963 | 7 | 28 | 0 | 2 |
| Weiner, Michael Michael Weiner | 21.03.1969 | 7 | 27 | 0 | 0 |
| Meyer, Florian Florian Meyer | 21.11.1968 | 6 | 29 | 0 | 0 |
| Perl, Günter Günter Perl | 23.12.1969 | 6 | 18 | 1 | 0 |
| Aytekin, Deniz Deniz Aytekin | 21.07.1978 | 5 | 18 | 1 | 1 |
| Brych, Felix Felix Brych | 03.08.1975 | 5 | 23 | 1 | 1 |
| Fleischer, Helmut Helmut Fleischer | 22.03.1964 | 5 | 12 | 1 | 0 |
| Sippel, Peter Peter Sippel | 06.10.1969 | 5 | 16 | 2 | 1 |
| Stark, Wolfgang Wolfgang Stark | 20.11.1969 | 4 | 15 | 0 | 0 |
| Fandel, Herbert Herbert Fandel | 09.03.1964 | 2 | 11 | 0 | 0 |
| Totaal | Totaal | 306 | 1205 | 28 | 31 |

### Toeschouwers

| № | Club | Totaal | Duels | Gem | +/– | Record |
| 1 | 1. FC Kaiserslautern | 584.952 | 17 | 34.409 | +23,1% | 46.316 |
| 2 | 1. FC Nürnberg | 570.256 | 17 | 33.544 | –22,6% | 46.780 |
| 3 | TSV 1860 München | 478.300 | 17 | 28.135 | –19,8% | 57.200 |
| 4 | FC St. Pauli | 380.226 | 17 | 22.366 | +20,6% | 23.201 |
| 5 | 1. FSV Mainz 05 | 332.700 | 17 | 19.571 | –1,9% | 20.300 |
| 6 | Alemannia Aachen | 329.408 | 17 | 19.377 | –0,5% | 21.800 |
| 7 | SC Freiburg | 279.251 | 17 | 16.427 | –0,5% | 24.500 |
| 8 | FC Augsburg | 264.810 | 17 | 15.577 | –9,6% | 28.000 |
| 9 | Hansa Rostock | 251.800 | 17 | 14.812 | –27,4% | 27.000 |
| 10 | MSV Duisburg | 250.694 | 17 | 14.747 | –41,1% | 21.069 |
| 11 | VfL Osnabrück | 242.106 | 17 | 14.242 | –1,1% | 16.100 |
| 12 | TuS Koblenz | 163.475 | 17 | 9.616 | –14,5% | 15.000 |
| 13 | SpVgg Greuther Fürth | 143.070 | 17 | 8.416 | –6,7% | 15.700 |
| 14 | SV Wehen Wiesbaden | 132.439 | 17 | 7.791 | –13,3% | 11.721 |
| 15 | FSV Frankfurt | 122.768 | 17 | 7.222 | +226,1% | 16.112 |
| 16 | Rot-Weiß Oberhausen | 116.318 | 17 | 6.842 | +29,9% | 15.120 |
| 17 | FC Ingolstadt 04 | 94.014 | 17 | 5.530 | +76,4% | 10.500 |
| 18 | Rot Weiss Ahlen | 78.150 | 17 | 4.597 | +58,0% | 7.538 |
| Totaal | Totaal | 4.814.737 | 306 | 15.734 | –13,3% | 57.200 |

### Nederlanders

Bijgaand een overzicht van de Nederlandse voetballers die in het seizoen 2008/09 uitkwamen in de 2. Bundesliga.
| Naam | Club | Debuut | Duels | Goals |
| Koen, Erwin Erwin Koen | SV Wehen Wiesbaden | 07.08.2004 | 11 | 2 |

### SC Freiburg

Bijgaand een overzicht van de spelers van SC Freiburg, die in het seizoen 2008/09 onder leiding van trainer-coach Robin Dutt de titel opeisten in de 2. Bundesliga en zo rechtstreekse promotie afdwongen naar de hoogste afdeling van het Duitse voetbal, de Bundesliga.
| Naam | Min. | Duels | B | | | | | | |
| Simon Pouplin | 2970' | 33 | 33 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 |
| Daniel Schwaab | 2970' | 33 | 33 | 0 | 0 | 5 | 6 | 0 | 0 |
| Yacine Abdessadki | 2693' | 32 | 32 | 0 | 17 | 3 | 7 | 0 | 0 |
| Heiko Butscher | 2790' | 31 | 31 | 0 | 0 | 3 | 2 | 0 | 0 |
| Mohamadou Idrissou | 2632' | 31 | 30 | 1 | 4 | 13 | 6 | 0 | 0 |
| Johannes Flum | 2456' | 30 | 27 | 3 | 8 | 0 | 5 | 0 | 0 |
| Ömer Toprak | 2642' | 30 | 29 | 1 | 2 | 4 | 4 | 0 | 0 |
| Tommy Bechmann | 1776' | 28 | 22 | 6 | 18 | 7 | 3 | 1 | 0 |
| Jonathan Jäger | 2334' | 28 | 26 | 2 | 9 | 7 | 1 | 0 | 0 |
| Pavel Krmas | 2204' | 26 | 25 | 1 | 3 | 1 | 4 | 0 | 0 |
| Julian Schuster | 1782' | 26 | 19 | 7 | 1 | 6 | 2 | 0 | 0 |
| Ivica Banović | 1097' | 22 | 12 | 10 | 7 | 2 | 2 | 0 | 0 |
| Kevin Schlitte | 1500' | 22 | 17 | 5 | 6 | 1 | 3 | 0 | 0 |
| Eke Uzoma | 1239' | 22 | 13 | 9 | 4 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Andreas Glockner | 384' | 16 | 3 | 13 | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 |
| Oliver Barth | 177' | 14 | 2 | 12 | 2 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Vitaliy Rodionov | 580' | 12 | 6 | 6 | 4 | 4 | 2 | 0 | 0 |
| Suat Türker | 738' | 12 | 7 | 5 | 4 | 1 | 2 | 0 | 0 |
| Ali Güneş | 381' | 8 | 5 | 3 | 4 | 1 | 1 | 0 | 0 |
| David Targamadze | 82' | 6 | 0 | 6 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Alain Ollé Ollé | 110' | 5 | 1 | 4 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Max Mehring | 32' | 3 | 0 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Michael Langer | 90' | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |