OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tim Mayotte

Tim Mayotte (Springfield (Massachusetts), 3 augustus 1960) is een Amerikaanse voormalige professionele tennisser.

## Carrière

Mayotte speelde tennis voor de universiteit van Stanford en won er in 1981 het NCAA-kampioenschap in het enkelspel. Dat jaar werd hij werd beroepsspeler en behaalde zijn enige titel in het dubbelspel aan de zijde van zijn broer Chris. In 1985 won hij zijn eerste proftoernooi, de Lipton Int. Players Championships in Delray Beach (de eerste editie van het latere ATP-toernooi van Miami).
Mayotte was een grote serve-and-volleyspeler, wiens spel op gras- en snelle banen het beste rendeerde. Hij bereikte de halve finale van de Grandslamtoernooien van Wimbledon in 1982 en van de Australian Open in 1983. Op het gravel van Roland Garros kwam hij nooit verder dan de tweede ronde.
Hij won 12 enkelspeltoernooien. In 1987 speelde hij vijf finales en won ze alle vijf. Hij bereikte de zevende plaats op de ATP Rankings in 1988. In dat jaar won hij ook een zilveren medaille op de Olympische Spelen in Seoel. Hij verloor daar in de finale van Miloslav Mečíř.
Hij stopte met het professionele tennis in 1992. Hij werd tennisleraar en -coach in New York. In 2009 werd hij aangenomen door de United States Tennis Association (USTA) als coach van jonge tennissers, maar hij nam in 2011 ontslag uit die functie omdat hij het niet eens was met het beleid van de USTA, die volgens hem niet open stond voor nieuwe ideeën. Hij werd toen terug privé-coach.

## Overwinningen
### Enkelspel (12)

| Nr. | Datum | Toernooi | Ondergrond | Tegenstander in finale | Uitslag |
| 1. | 18 februari 1985 | USA Miami Masters | hardcourt | Scott Davis | 4–6, 4–6, 6–3, 6–2, 6–4 |
| 2. | 16 juni 1986 | GBR Queen's Club | gras | Jimmy Connors | 6–4, 2–1, opgave |
| 3. | 9 februari 1987 | USA Philadelphia | tapijt | John McEnroe | 3–6, 6–1, 6–3, 6–1 |
| 4. | 6 april 1987 | USA Chicago | tapijt | David Pate | 6–4, 6–2 |
| 5. | 19 oktober 1987 | FRA Toulouse | hardcourt | Ricki Osterthun | 6–2, 5–7, 6–4 |
| 6. | 9 november 1987 | FRA Paris Indoor | tapijt | Brad Gilbert | 2–6, 6–3, 7–5, 6–7, 6–3 |
| 7. | 16 november 1987 | GER Frankfurt Cup | tapijt | Andrés Gómez | 7–6, 6–4 |
| 8. | 29 februari 1988 | USA Philadelphia | tapijt | John Fitzgerald | 4–6, 6–2, 6–2, 6–3 |
| 9. | 25 juli 1988 | USA Schenectady | hardcourt | Johan Kriek | 5–7, 6–3, 6–2 |
| 10. | 10 oktober 1988 | AUS Brisbane | hardcourt | Martin Davis | 6–4, 6–4 |
| 11. | 24 oktober 1988 | GER Frankfurt Cup | tapijt | Leonardo Lavalle | 4–6, 6–4, 6–3 |
| 12. | 31 juli 1989 | USA Washington D.C. | hardcourt | Brad Gilbert | 3–6, 6–4, 7–5 |

### Dubbelspel (1)

| Nr. | Datum | Toernooi | Ondergrond | Partner | Tegenstanders in finale | Uitslag |
| 1. | 1981 | PUR San Juan | hardcourt | Chris Mayotte | Tim Gullikson Eliot Teltscher | 6–4, 7–6 |
# Tim Melia

Timothy ("Tim") Melia (Islip, 15 mei 1986) is een Amerikaans profvoetballer die dienstdoet als doelman. Hij verruilde in 2015 Chivas USA voor Sporting Kansas City.

## Clubcarrière

Op 30 april 2008 tekende Melia een contract bij Rochester Rhinos uit de USL First Division. Door een blessure van eerste doelman Scott Vallow kreeg Melia in 2009 aanzienlijk meer speeltijd. Na een trainingsstage bij MLS club Real Salt Lake tekende hij op 16 maart 2010 een contract bij de club. In april werd hij echter al verhuurd aan Charleston Battery. Op 23 november 2011 verliet hij Real Salt Lake om vervolgens in januari 2012 te tekenen bij Chivas USA. Hij maakte op 20 oktober 2012 zijn debuut voor Chivas in een met 2-0 verloren wedstrijd tegen Colorado Rapids. Op 23 december 2014 tekende hij bij Sporting Kansas City in aanloop naar het seizoen in 2015. Bij Kansas City werd Melia onverwachts de eerste doelman, nadat de Chileense aanwinst Luis Marín de club al vroeg in het seizoen weer verliet. In zijn eerste dertien wedstrijden bij de club hield hij zes keer de nul.
* ↑ Angel, Smith among faces at Chivas training camp MLS Soccer.com, 16 januari 2012
* ↑ Gespeelde competitiewedstrijden, worldfootball.net
* ↑ Now firmly Sporting KC's No. 1 goalkeeper, Tim Melia embodies a new nickname: The Hulk mlssoccer.com
* ↑ MLS Profiel Melia mlssoccer.com
# Thibault Cornillie

Thibault Cornillie (11 mei 1987) is een Belgisch hockeyer.

## Levensloop

Cornillie is actief bij RRC Bruxelles. Met deze club werd hij negenmaal zaalkampioen (2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2016, 2017 en 2018).
In 2019 werd hij aangesteld als coach van het damesteam en sinds seizoen 2022-'23 is hij assistent-coach van het herenteam van deze Brusselse club.
Daarnaast was de middenvelder actief bij het Belgisch zaalhockeyteam. Met de Indoor Red Lions won hij zilver op het Europees kampioenschap van 2018 te Antwerpen.
* JOURDAIN Jean-François, Thibault Cornillie, le petit jeune qui monte au Racing, La Libre Belgique, 18 oktober 2006
* ↑ (en) EuroHockey Indoor Championship II (M) 2014, EHF
* ↑ (fr) LODEWYCKX Bertrand, Portraits des Indoor Red Lions: Thibault Cornillie, un géant en salle, La Libre Belgique, 2 januari 2018
* ↑ Thibaut Cornillie, coach des dames du Racing: “On est une jeune équipe qui vient d’arriver dans l’élite”, BX1, 23 september 2019
* ↑ (fr) Xavi Arnau au Racing, Okey.be, 15 april 2022
* ↑ (fr) Transferts saison 2022-2023 : le récap’ en DH Dames, Okey.be, 6 augustus 2022
* ↑ Red Lions verliezen nipt de finale van het EK tegen Oostenrijk, Sporza, 14 januari 2018
* ↑ BARREVELD Merel, België grijpt opnieuw naast hoofdprijs; Oostenrijk wint EK Zaal, Hockey.nl, 14 januari 2018
# Thibaud Gaudin

Thibaud Gaudin (1229 - Cyprus, 1292) was vanaf 1291 tot aan zijn dood de 22ste grootmeester van de Orde van de Tempeliers.

## Biografie

Gaudin kwam oorspronkelijk uit de streek rond Blois in Frankrijk. Nog voor 1260 trad hij toe tot de Orde. Hij streed in 1291 aan de zijde van grootmeester Willem van Beaujeu tijdens het beleg van Akko. De grootmeester werd daar tijdens het beleg gedood en Gaudin en enkele andere belangrijke ridders ontsnapten naar Sidon, waar Gaudin tot grootmeester werd verkozen. Daarna zeilde hij verder naar Cyprus nadat het Heilige Land definitief verloren was gegaan. In Cyprus probeerde Gaudin de Orde grondig te reorganiseren, maar hij kreeg veel tegenstand, onder andere van Jacques de Molay. Gaudin stierf in 1292 en werd opgevolgd door De Molay.
# Tindariidae

Tindariidae zijn een familie van tweekleppigen uit de orde Nuculanida.

## Geslachten

* Tindaria Bellardi, 1875
# Tindea

Tindea is een geslacht van haften (Ephemeroptera) uit de familie Leptophlebiidae.

## Soorten

Het geslacht Tindea omvat de volgende soorten:
* Tindea cochereaui
# Thierry van den Berg

Thierry van den Berg (Bussum, 1972) is een Nederlands professioneel pokerspeler. Hij won onder meer het €250 No Limit Hold'em-toernooi van de Dom Classics 2007 in Utrecht, goed voor $20.190,- aan prijzengeld. Vanwege zijn prestaties in seizoen vier van de European Poker Tour was hij een van de vijf genomineerden voor de titel Player of the Year. Van den Berg behoorde in 2009 en 2010 tot 'Team PokerStars' Pro Holland, waar hij deel uitmaakte van een groep met daarin onder andere Marcel Lüske, Noah Boeken, Pieter de Korver en Lex Veldhuis.
Van den Berg speelde tot en met juni 2015 meer dan $975.000,- bij elkaar in (live-)pokertoernooien (cashgames niet meegerekend). Online gaat hij (meestal) schuil achter het pseudoniem Bokpower, wat afgeleid is van de bijnaam Bokkie die hij in zijn jeugd opdeed.

## Pokercarrière

Van den Berg speelde in zijn jonge jaren al kaartspellen als zwikken en toepen voor hij in aanraking kwam met poker, in eerste instantie 5 Card Draw. De internationale pokerwereld maakte kennis met hem toen hij in november 2005 als tweede eindigde in het $1.000 No Limit Hold'em-toernooi van de Caribbean Poker Classic in Saint Kitts. Twaalf maanden later werd hij in eigen land vierde in het €200 No Limit Hold'em-toernooi van de Master Classics of Poker 2006, waarmee hij de hoogst geëindigde Nederlander was.
Van den Berg speelde zich in het $5.000 No Limit Hold'em - Six Handed-toernooi van de World Series of Poker 2007 voor het eerst in het prijzengeld op de World Series of Poker (WSOP). Zijn zevende plaats was goed voor $83.145,-, zijn hoogste geldprijs tot op dat dat moment. Acht dagen later werd hij 81e in het Main Event van dat jaar en mocht hij nog $106.382,- op zijn rekening bijschrijven.
In oktober 2007 maakte Van den Berg naam in het European Poker Tour-circuit. Eerst eindigde hij als vijfde in de €7.600 EPT Baden Classic (goed voor $$187.781,-) en later die maand werd hij achtste in het €7.700 - No Limit Hold'em-toernooi van de EPT Dublin (goed voor $68.672,-). Later behoorde hij ook tot de prijswinnaars op EPT-toernooien in Warschau en Barcelona, Hij won voor het eerst prijzengeld in de World Poker Tour toen hij in het $15.000 No Limit Hold'em-toernooi van de Bellagio Cup IV 2008 als 72e eindigde, goed voor $19.390,-.
* ↑ Nederpoker.com - Thierry van den Berg genomineerd voor Player of the Year
* ↑ Thehendonmob.com - All Time Money List
* ↑ Coinflip.nl - Thierry van den Berg
* ↑ NL.Pokernews.com - Bellen met Thierry van den Berg
# Thieux

Thieux is de naam van een aantal (voormalige) Franse gemeenten:
* Thieux (Oise)
* Thieux (Seine-et-Marne)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Thieux en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Tintry

Tintry is een gemeente in het Franse departement Saône-et-Loire (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 83 inwoners (2009). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Autun.

## Geografie

De oppervlakte van Tintry bedraagt 10,6 km², de bevolkingsdichtheid is dus 7,8 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Tintry met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Tinkoff Credit Systems/2007

Deze pagina geeft een overzicht van de Italiaans-Russische wielerploeg Tinkoff Credit Systems in 2007.
| Naam | Geboortedatum | Nationaliteit | Ploeg 2006 |
| Elio Aggiano | 15-03-1972 | Italië | Team LPR |
| Pavel Broett | 29-01-1982 | Rusland | |
| Ilya Chernetskiy | 17-01-1984 | Rusland | |
| Salvatore Commesso | 28-03-1975 | Italië | Lampre-Fondital |
| Daniele Contrini | 15-08-1974 | Italië | Team LPR |
| Tyler Hamilton | 01-03-1971 | Verenigde Staten | Geschorst |
| Danilo Hondo | 04-01-1974 | Duitsland | Team Lamonta |
| Michail Ignatiev | 07-05-1985 | Rusland | |
| Jörg Jaksche | 23 -07-1976 | Duitsland | Liberty Seguros |
| Vasil Kiryjenka | 28-06-1981 | Wit-Rusland | Rietuma Bank-Riga |
| Sergej Klimov | 07-07-1980 | Rusland | |
| Ruggero Marzoli | 02-04-1976 | Italië | Lampre-Fondital |
| Anton Mindlin | 09-07-1985 | Rusland | |
| Jevgeni Petrov | 25-05-1978 | Rusland | Lampre-Fondital |
| Ivan Rovny | 30-09-1987 | Rusland | |
| Aleksandr Serov | 12-11-1982 | Rusland | |
| Ricardo Serrano | 04-08-1978 | Spanje | Kaiku |
| Nikolaj Troesov | 02-07-1985 | Rusland | |
| Steffen Weigold | 09-04-1979 | Duitsland | Team Lamonta |
2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019
# Tipula (Lunatipula) macroselene

Tipula (Lunatipula) macroselene is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Tipula (Lunatipula) macropeliostigma

Tipula (Lunatipula) macropeliostigma is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Tineitella crystalli

Tineitella crystalli is een vlinder uit de familie van de echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1876 door Kawall.
# Tinodes vristchika

Tinodes vristchika is een schietmot uit de familie Psychomyiidae. De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.
# Tinodes zohar

Tinodes zohar is een schietmot uit de familie Psychomyiidae. De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.
# Thundermother

Thundermother kan verwijzen naar:
* Thundermother (rockband), een Britse psychedelischerockband (1970-1971)
* Thundermother (hardrockband), een Zweedse hardrockband met voltallige vrouwelijke bezetting
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Thundermother en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Thundermother (hardrockband)

Thundermother is een Zweedse hardrockband. Kenmerkend aan de band is de voltallige vrouwelijke bezetting.

## Geschiedenis

De band werd in 2009 in Växjö opgericht door Filippa Nässil. Nässil studeerde aan het Conservatorium van Stockholm. Na een periode van muzikale onderbreking en heroriëntatie stelde ze in 2009 een band samen, aanvankelijk bestaande uit mannen en vrouwen, onder de naam Thundermother. Ze was muzikaal geïnspireerd door haar vaders platencollectie en noemt Randy Rhoads, Zakk Wylde, AC/DC en Creedence Clearwater Revival als rolmodellen.
De eerste twee albums van de band werden uitgebracht in 2014 en 2015. Nässil speelde leadgitaar, schreef de meeste nummers en produceerde de albums. Omdat de onderlinge chemie verslechterde, besloot ze in 2017 alle bandleden behalve haarzelf te vervangen. In de zomer van 2017 speelde de nieuw gevormde band verschillende concerten in Europa, waaronder op Wacken Open Air. Het album Thundermother verscheen in 2018.
De tournee die gepland stond in het voorjaar van 2020 ter ondersteuning van Rose Tattoo moest half maart worden afgelast wegens de coronapandemie. Door de maatregelen besloot de band in Zweden op het dak van een omgebouwde brandweerwagen te spelen, vanaf ligstoelen en akoestische concerten op bootcruises te geven. Ook speelde de band in een schaapskooi en in drive-inbioscopen. Heat Wave, het vierde album, werd in juli 2020 uitgebracht. Het album bereikte de zesde plaats van de Duitse albumhitlijst en bereikte ook de Zwitserse en Oostenrijkse hitlijsten. Op het album hadden ditmaal ook andere bandleden dan Nässil nummers geschreven. Het album werd geproduceerd door de Deense producer Soren Andersen in de Medley Studio te Kopenhagen.
In 2022 verscheen opvolger Black and Gold, dat eveneens de top 10 van de Duitse albumhitlijst haalde. In 2022 en 2023 was Thundermother de openingsact van de Scorpions tijdens hun Rock Believer-tour.
In het voorjaar van 2023 veranderde de bezetting opnieuw. Guernica Mancini verklaarde in een interview dat zij en Nässil onvrede hadden gekregen tijdens de Amerikaanse tour. Nadat Nässil Mancini had ontslagen, besloten de andere twee muzikanten de band vrijwillig te verlaten. Korte tijd later richtten Mancini, Johansson en Lindgren een nieuwe band op: The Gems.
De nieuwe zangeres werd Linnéa Vikström, die eerder al had opgetreden met Therion en Kamelot. Majsan Lindberg en Joan Massing vervolledigden de bezetting op respectievelijk bas en drums.

## Discografie
### Albums

| Jaar | Titel |
| 2014 | Rock ’N’ Roll Disaster |
| 2015 | Road Fever |
| 2018 | Thundermother |
| 2020 | Heat Wave |
| 2022 | Black and Gold |

### Singles

| Jaar | Titel |
| 2015 | Deal With the Devil |
| 2015 | It's Just a Tease |
| 2015 | Rock ’n’ Roll Sisterhood |
| 2016 | Hellevator |
| 2017 | We Fight For Rock N Roll |
| 2017 | Whatever |
| 2018 | Fire in the Rain |
| 2018 | Revival |
| 2020 | Driving in Style |
| 2020 | Sleep |
| 2021 | The Road Is Ours |
| 2021 | You Can't Handle Me |
| 2022 | Watch Out |
| 2022 | I Don't Know You |
| 2022 | Hot Mess |
| 2022 | Black and Gold |
# Tipula (Eumicrotipula) immorsa

Tipula (Eumicrotipula) immorsa is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Tipula (Eumicrotipula) inca

Tipula (Eumicrotipula) inca is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Tipula (Eumicrotipula) inaequiarmata

Tipula (Eumicrotipula) inaequiarmata is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Tidarren afrum

Tidarren afrum is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de kogelspinnen (Theridiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Tidarren. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Knoflach & Antonius van Harten.
# Tijmereprijs

De tijmereprijs (Veronica serpyllifolia) is een vaste plant, die behoort tot de weegbreefamilie (Plantaginaceae). De plant komt van nature voor in Europa.
De plant wordt 5-25 cm hoog. De later verhoutende, kruipende stengels zijn aan de top opstijgend. De kale bladeren zijn cirkelrond tot elliptisch en hebben een gave of zwak gekartelde rand.
Tijmereprijs bloeit van april tot september met 5-6 mm grote, blauwgeaderde, blauwachtig witte bloemen. De bloeiwijze is een bebladerde tros met veel kortgesteelde bloemen. De kelkslippen en bloemsteel zijn kort behaard. De omgekeerd hartvormige en aan beide zijden bolle vrucht met omhoog staande vruchtlobben is een doosvrucht. Langs de rand komen klierharen voor.
De plant komt voor op open plekken op vochtige, voedselrijke grond in weilanden, gazons, op bouwland op zandgrond en bospaden. Als de plant in groten getale in weiland voorkomt, kan dit bij het vee door de aanwezige saponinen leiden tot vergiftigingsverschijnselen.

## Gebruik

De tijmereprijs smaakt onbewerkt bitter en gedroogd wordt er thee van gezet. Vers wordt het ook gebruikt voor het maken van kruidendrankjes. In de plant komen bitterstoffen, looistoffen en saponinen voor.

## Externe link

* Tijmereprijs (Veronica serpyllifolia) op SoortenBank.nl (gearchiveerd) (gebaseerd op de Heukels$^{23}$, dit is de voorlaatste uitgave)
... · V. acinifolia (Steemtijmereprijs) · V. agrestis (Akkerereprijs) · V. anagallis-aquatica (Blauwe waterereprijs) · V. arvensis (Veldereprijs) · V. austriaca subsp. teucrium (Brede ereprijs) · V. beccabunga (Beekpunge) · V. catenata (Rode waterereprijs) · V. chamaedrys (Gewone ereprijs) · V. filiformis (Draadereprijs) · V. hederifolia (Klimopereprijs) · V. longifolia (Lange ereprijs) · V. montana (Bosereprijs) · V. officinalis (Mannetjesereprijs) · V. opaca (Doffe ereprijs) · V. peregrina (Vreemde ereprijs) · V. persica (Grote ereprijs) · V. polita (Gladde ereprijs) · V. praecox (Vroege ereprijs) · V. prostrata (Liggende ereprijs) · V. scutellata (Schildereprijs) · V. serpyllifolia (Tijmereprijs) · V. spicata (Aarereprijs) · V. triphyllos (Handjesereprijs) · V. verna (Kleine ereprijs) · ...
# Tijmnetwants

De tijmnetwants (Lasiacantha capucina) is een wants uit de familie van de Tingidae (Netwantsen). De soort werd het eerst wetenschappelijk beschreven door Ernst Friedrich Germar in 1837.

## Uiterlijk

De grijsbruine ovale wants kan 2.5 tot 3.5 mm lang worden en is doorgaans kortvleugelig (brachypteer) en kunnen dus niet vliegen. Af en toe worden individuen gevonden die submacropteer of macropteer zijn. Net als de andere netwantsen hebben de vleugels van deze wants een fijnmazig netwerkpatroon van aders. De vleugels zijn net als het halsschild voorzien van een lange rij haartjes. Er zijn in Nederland maar twee netwantsen die dat ook hebben, Tingis pilosa en Tingis reticulata maar die hebben een halsschild dat uitloopt in een breder randveld dat uit meer cellen bestaat.

## Leefwijze

De wantsen zijn te vinden in warme gebieden met lage, droge vegetatie zoals kalkgraslanden. De soort leeft monofaag op kleine tijm (Thymus serpyllum) maar in het buiten­land ook op andere tijmsoorten. De imagines kunnen van april tot eind augustus waargenomen worden, vanaf juni worden ook nimfen gevonden. De soort ken één generatie per jaar en volwassen wantsen overwinteren in de strooisellaag onder de waardplant.

## Leefgebied

De soort is in Nederland zeer zeldzaam en wordt sinds 1950 alleen nog in Zuid-Limburg gevonden. Doordat de soort niet kan vliegen gaat de verspreiding niet snel. Het verspreidingsgebied beperkt zich tot het midden van Europa, tot aan Kazachstan en West-Siberië.

## Externe link

* Kaarten met waarnemingen:
   * België
   * Nederland
   * wereldwijd
# Toermalijnzonnekolibrie

De toermalijnzonnekolibrie (Heliangelus exortis) is een vogel uit de familie Trochilidae (kolibries).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor in Colombia en noordwestelijk Ecuador.

## Externe link

* Avibase
* ↑ (en) Toermalijnzonnekolibrie op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Tirools-Venetiaanse Oorlog

De Tirools-Venetiaanse Oorlog (Duits: Roveretokrieg, Italiaans: Guerra Retica) was een kortdurend militair conflict dat in 1487 werd uitgevochten tussen Tirol en de Republiek Venetië.

## Achtergrond

Aartshertog Sigismund van Tirol, bijgenaamd 'der Münzreiche', kreeg aan het einde van zijn regering steeds grotere financiële problemen. Daarnaast had de bijna zestig jaar oude aartshertog geen kinderen en begon hij seniel te worden. Sigismunds regering werd geleid door zijn raadsleden, die steeds meer invloed op de aartshertog kregen. De hertogen van Beieren maakten misbruik van deze situatie door grote sommen geld aan de aartshertog uit te lenen, waarvoor Sigismund delen van Voor-Oostenrijk aan Beieren zou moeten verpachten. Ook wisten de hertog Albrecht VI van Beieren-München een aantal Tiroolse raadsleden onder zijn invloed te brengen.
Waarschijnlijk stuurden Beierse facties aan het hof aan op een oorlog met de Republiek Venetië. Om de oorlog te bekostigen zou Sigismund zich nog dieper in de schulden moeten storten, waardoor Tirol nog verder onder Beierse invloed zou komen te staan. Er was geen verdere reden voor een oorlog: Tirol profiteerde als doorvoergebied juist van de levendige handel tussen Venetië en de Zuid-Duitse steden. De Staten van Tirol, de vertegenwoordigers van de geestelijkheid, de adel en de boerengemeentes weigerden dan ook de oorlog te ondersteunen.

## De oorlog

De oorlog begon op 21 april 1487 met de arrestatie van Venetiaanse kooplui in Bozen. Hun handelswaar werd geconfisqueerd en de Brennerpas werd door de Tirolers afgesloten voor Venetiaanse handelaars. Aanvankelijk schatte de Senaat van Venetië de dreiging niet hoog in en werd alleen het staande leger opgeroepen. Het commando over het leger werd opgedragen aan Guilio Cesare Varano. Verano wist het Tiroolse leger echter niet tegen te houden, en in mei veroverden de troepen van Gaudenz von Matsch, de hofmeester van Sigismund, de Venetiaanse stad Rovereto.
De Venetianen droegen het bevel over aan de condottiere Roberto da Sanseverino, en trokken huurlingen aan om het leger te versterken. Sanseverino heroverde Rovereto en trok met zijn leger langs de linkeroever van de rivier de Adige (Etsch) richting Trente, waar de Tiroolse troepen gelegerd waren. In de nacht van 9 naar 10 augustus liet hij bij Calliano een bootbrug over de rivier bouwen. Terwijl zijn leger op 10 augustus nog bezig was met de oversteek, werd Roberto da Sanseverino verrast door het Tiroolse leger onder leiding van Friedrich von Kappel. In de Slag bij Calliano brachten de Tiroolse troepen, versterkt met Duitse landsknechten, de Venetianen een vernietigende nederlaag toe. Roberto da Sanseverino verdronk toen hij zwemmend over de rivier probeerde te vluchten. Ondanks hun overwinning hadden de Tirolers te grote verliezen geleden om verder op te kunnen rukken.
De Senaat van Venetië gaf opdracht voor het werven van 5000 ruiters. Tegelijkertijd stuurde het aan op vredesonderhandelingen, omdat de handel te veel onder de oorlog leed. Op 11 november 1487 werd de vrede gesloten. Beide partijen behielden hun bezittingen zoals die voor de oorlog waren geweest.
# Tipula (Acutipula) triscopula

Tipula (Acutipula) triscopula is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.
# Tipula (Acutipula) vadoni

Tipula (Acutipula) vadoni is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Afrotropisch gebied.
# Tinea conspecta

Tinea conspecta is een vlinder uit de familie van de echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1931 gepubliceerd door Alfred Philpott.