# Burgeroorlog in de Centraal-Afrikaanse Republiek

De burgeroorlog in de Centraal-Afrikaanse Republiek is een conflict dat op 10 december 2012 startte nadat een viertal rebellengroepen, gezamenlijk opererend onder de naam Seleka, een opmars inzette naar Bangui en onderweg enkele belangrijke steden wist te veroveren. Het doel van de rebellen was het aftreden van president François Bozizé.
Op 11 januari 2013 werd bekend dat, nadat de rebellen nog enkele steden hadden veroverd, er een akkoord was bereikt over een wapenstilstand. In het akkoord stond dat:
* Bozizé tot zijn ambtstermijn afloopt in 2016 aan de macht bleef,
* De oppositie een minister in de regering leverde,
* Er een algehele wapenstilstand kwam.
In maart 2013 braken de rebellen het akkoord echter omdat ze vonden dat hun eisen onvoldoende ingewilligd waren. Het gevolg was dat op 24 maart 2013 de hoofdstad Bangui door de rebellen werd veroverd. Nadat de hoofdstad veroverd was, ontvluchtte president Bozizé het land en nam Michel Djotodia de macht over. In september hief hij Seleka officieel op, maar veel rebellen weigerden zich te laten ontwapenen. Hoewel veel rebellen de milities formeel verlieten begonnen velen te plunderen en dorpen plat te branden. De milities, die veelal islamitisch zijn, vielen vooral christelijke dorpen aan, waarop christenen (die de meerderheid van de bevolking vormen in de Centraal-Afrikaanse Republiek) moslims begonnen aan te vallen. Op 19 november 2013 waarschuwden de Verenigde Naties voor een dreigende genocide.
Op 21 november 2013 werd bekend dat voormalig kolonisator Frankrijk troepen zou sturen, omdat daar volgens minister Laurent Fabius 'bijna volkerenmoord wordt gepleegd'. Op 5 december 2013 nam de VN-Veiligheidsraad een resolutie aan die toestond dat Frankrijk zich aansloot bij de al aanwezige vredesmacht van de Afrikaanse Unie. Het doel van de Fransen was het herstellen van de rust en de milities te ontwapenen.
Op 16 december 2013 werd bekend dat er een hongercrisis dreigde in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Hoewel het door het Franse ingrijpen een stuk rustiger was geworden, waren veel mensen in het land moeilijk te bereiken.
In januari 2014 was de burgeroorlog dermate uit de hand gelopen dat de helft van de bevolking inmiddels hulp nodig had; in de hoofdstad Bangui waren zelfs 513.000 mensen uit hun huis verdreven. De Belgisch-Limburgse katholieke bisschop van Kaga Bandoro, Bert Vanbuel omschreef het conflict als een godsdienstoorlog tussen christenen en moslims.
Op 10 januari 2014 werd bekend dat president Michel Djotodia en premier Nicolas Tiangaye op aandringen van buurlanden waren opgestapt, nadat ze er niet in waren geslaagd een einde te maken aan het geweld. Op 10 april 2014 besloot de VN-Veiligheidsraad een vredesmacht naar de Centraal-Afrikaanse Republiek te sturen om de bevolking te beschermen. Tiangayes opvolger André Nzapayéké trad in 2014 af, wegens het afbreken van de vredesonderhandelingen in Brazzaville. Hij werd opgevolgd door Mahamat Kamoun, de eerste moslim premier van het land.
In mei 2015 vond een nationale verzoeningsconferentie plaats. Het resultaat was een pact voor vrede, nationale verzoening en wederopbouw, en de ondertekening van een overeenkomst tussen negen of tien gewapende groepen.
In september 2015 werden in Bangui ten minste 42 mensen gedood en honderd gewond, toen moslims een christelijke buurt aanvielen nadat een moslim man vermoord was en op straat gedumpt. In de chaotische toestand ontsnapten meer dan honderd gevangenen uit de Nagaragbagevangenis, waaronder leden van zowel christelijke als moslim milities.
Eind oktober 2016 meldde de Verenigde Naties dat vijfentwintig mensen gedood waren in twee dagen van geweld tussen ex-Seleka en de anti-Balaka in Bambari. Vier dagen later kondigde Frankrijk aan dat het zijn vredesmissie beëindigde en zijn troepen terugtrok, en dat de operatie een succes was.
In 2017 escaleerde het sektarische geweld opnieuw. De VN-noodhulpcoördinator waarschuwde op 23 augustus 2017 voor genocide door christelijke milities. In november 2018 sloeg Unicef alarm: anderhalf miljoen kinderen zouden afhankelijk zijn van noodhulp.
Op 3 februari 2019 sloten de regering en veertien milities een vredesakkoord tijdens onderhandelingen in de Soedanese hoofdstad Khartoem.
* ↑ Central African Republic president says ready to share power with rebels.
* 1 2 "Seleka, Central Africa's motley rebel coalition", Africa Review, Agence France Presse, 1 januari 2013. Geraadpleegd op 19 december 2014.
* ↑ Europese troepen naar Centraal-Afrikaanse Republiek’
* ↑ Frans van den Houdt, "'Eindeloze lijst wreedheden'", Brabants Dagblad, 30 oktober 2014.
* 1 2 Crisissituatie Centraal Afrikaanse Republiek
* ↑ Centraal-Afrikaanse rebellen veroveren steden
* ↑ Akkoord in Centraal-Afrikaanse republiek
* ↑ Centrafrique: revivez la journée du dimanche 24 mars
* ↑ Unspeakable horrors in a country on the verge of genocide. Gearchiveerd op 17 mei 2023.
* ↑ Genocide dreigt in hart van Afrika
* ↑ Frankrijk wil militair ingrijpen in Centraal-Afrika
* ↑ Franse militairen naar Centraal Afrika. Gearchiveerd op 16 december 2013. Geraadpleegd op 16 december 2013.
* ↑ Twee Franse militairen omgekomen in Centraal Afrikaanse Republiek. Gearchiveerd op 24 februari 2017.
* ↑ Honger crisis dreigt in Centraal Afrika
* ↑ Helft bevolking Centraal-Afrikaanse Republiek heeft hulp nodig
* ↑ ""Ze respecteren God noch gebod"", NOS, 2 januari 2014. Geraadpleegd op 25 maart 2014.
* ↑ President CAR afgetreden. Gearchiveerd op 19 februari 2019.
* ↑ (fr) "Bangui: André Nzapayeke justifie sa démission à la tête du gouvernement", Journal de Bangui, 7 augustus 2014. Gearchiveerd op 5 november 2016. Geraadpleegd op 20 november 2016.
* ↑ Central African Republic militias agree to disarmament deal Reuters. 10 mei 2014. Accessed 28 mei 2015
* ↑ "Central African Republic: violent sectarian clashes erupt in Bangui", theguardian.com, 26 september 2015. Geraadpleegd op 27 augustus 2015.
* ↑ "Central African Republic: Hundreds escape prison amid days of unrest", The New York Times, 28 september 2015. Geraadpleegd op 30 september 2015.
* ↑ "Central African Republic: Clashes leave 25 dead - UN", bbcnews.com, 29 oktober 2016. Gearchiveerd op 30 oktober 2016. Geraadpleegd op 29 oktober 2016.
* ↑ "French peacekeepers pull out as new violence erupts in the Central African Republic", foreign policy magazine, 1 november 2016. Gearchiveerd op 29 november 2016. Geraadpleegd op 3 november 2016.
* ↑ VN: genocide dreigt in Centraal-Afrikaanse Republiek. NOS (23 augustus 2017). Gearchiveerd op 21 februari 2019. Geraadpleegd op 20 februari 2019.
* ↑ Unicef slaat alarm over lot kinderen in Centraal-Afrikaanse Republiek. NOS (30 november 2018). Gearchiveerd op 21 februari 2019. Geraadpleegd op 20 februari 2019.
* ↑ Vincent Sondermeijer, Regering Centraal-Afrikaanse Republiek sluit vredesdeal met rebellen. NRC.nl (2 februari 2019). Gearchiveerd op 12 augustus 2020. Geraadpleegd op 20 februari 2019.