OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Graafschap Dunois

Het graafschap Dunois, aanvankelijk het graafschap Châteaudun, was een graafschap in Frankrijk ten noorden van Blois. De hoofdplaats was het kasteel van Châteaudun in de Beauce. Sinds de 10de eeuw hoorde het bij het gebied van de graven van Blois.
Naast het graafschap Châteaudun, waarvan hieronder de graven opgesomd worden, bestond er ook een burggraafschap Châteaudun. Beide werden in de 15e eeuw verenigd onder het huis Orléans-Longueville.

## Graven van Châteaudun
### Huis Blois

* Theobald I van Blois, graaf van Châteaudun 956-975
* Odo I van Blois, graaf van Châteaudun 975-995
* Theobald II van Blois, graaf van Châteaudun 995-1004
* Odo II van Blois, graaf van Châteaudun 1004-1037
* Theobald III van Blois, graaf van Châteaudun 1037-1089
* Stefanus II van Blois, graaf van Châteaudun 1089-1102
* Theobald IV van Blois, graaf van Châteaudun 1102-1151
* Theobald V van Blois, graaf van Châteaudun 1151-1191
* Lodewijk van Blois, graaf van Châteaudun 1191-1205
* Theobald VI van Blois graaf van Châteaudun 1205-1218
* Margaretha van Blois, gravin van Châteaudun 1218-1230
* Maria van Blois, gravin van Châteaudun 1230-1241

## Graven van Dunois
### Huis Blois-Châtillon

* Jan I van Blois, graaf van Dunois 1241-1279
* Johanna van Blois, gravin van Dunois 1279/1280-1292
* Hugo II van Blois, graaf van Dunois 1292-1307
* Gwijde I van Blois, graaf van Dunois 1307-1342)
* Lodewijk I van Blois, graaf van Dunois 1342-1346
* Lodewijk II van Blois, graaf van Dunois 1346-1372
* Jan II van Blois, graaf van Dunois 1372-1381
* Gwijde II van Blois, graaf van Dunois 1381-1397
Hertog Lodewijk I van Orléans kocht van Gwijde II de graafschappen Blois en Dunois voor 200.000 Franse kroon. Zijn zoon Karel van Orléans gaf Dunois in ruil voor de graafschappen Mortain en Gien aan zijn halfbroer, de Bastaard van Orléans. Zijn afstammelingen voerden de titel van Dunois samen met belangrijker titels, zodat zij vaak niet meer als dusdanig bekend stonden.

### Huis Orléans-Longueville

* Jan van Orléans, de Bastaard von Orléans, graaf van Dunois 1439-1468
* Frans I van Longueville, graaf van Dunois 1468-1491
* Frans II van Longueville, graaf van Dunois 1491-1512
* Renée van Longueville, gravin van Dunois 1513-1515
* Lodewijk I van Longueville, graaf van Dunois 1515-1516
* Claude van Longueville, graaf van Dunois 1516-1524
* Lodewijk II van Longueville, graaf van Dunois 1524-1537
* Frans III van Longueville, graaf van Dunois 1537-1551
* Eleonor van Longueville, graaf van Dunois 1551-1573
* Hendrik I van Longueville, graaf van Dunois 1573-1595
* Hendrik II van Longueville, graaf van Dunois 1595-1663
* Jan Lodewijk van Longueville, graaf van Dunois 1663-1668
* Karel van Longueville, graaf van Dunois 1668–1672
* Jan Lodewijk van Longueville, (opnieuw) graaf van Dunois 1672-1694
Omdat bij het overlijden van Jan-Lodewijk de mannelijke lijn van het huis Orléans-Longueville uitstierf, keerde het hertogdom Longueville en daarbij ook het graafschap Dunois terug naar de Franse kroon.
# Gostycyn (gemeente)

De gemeente Gostycyn is een landgemeente in het Poolse woiwodschap Koejavië-Pommeren, in powiat Tucholski.
De zetel van de gemeente is in Gostycyn.
Op 30 juni 2004 telde de gemeente 5185 inwoners.

## Oppervlakte gegevens

In 2002 bedroeg de totale oppervlakte van gemeente Gostycyn 136,15 km², waarvan:
* agrarisch gebied: 61%
* bossen: 29%
De gemeente beslaat 12,66% van de totale oppervlakte van de powiat.

## Demografie

Stand op 30 juni 2004:
| Omschrijving | Totaal | Totaal | Vrouwen | Vrouwen | Mannen | Mannen |
| eenheid | aantal | % | aantal | % | aantal | % |
| inwoners | 5185 | 100 | 2599 | 50,1 | 2586 | 49,9 |
| bevolkingsdichtheid (inw./km²) | 38,1 | 38,1 | 19,1 | 19,1 | 19 | 19 |
In 2002 bedroeg het gemiddelde inkomen per inwoner 1603,03 zł.

## Administratieve plaatsen (sołectwo)

Bagienica, Gostycyn, Łyskowo, Mała Klonia, Pruszcz, Przyrowa, Wielka Klonia, Wielki Mędromierz.

## Overige plaatsen

Kamienica, Świt, Żółwiniec, Motyl.

## Aangrenzende gemeenten

Cekcyn, Kęsowo, Koronowo, Lubiewo, Sępólno Krajeńskie, Sośno, Tuchola
# Gostyniec

Gostyniec is een plaats in het Poolse district Kamieński, woiwodschap West-Pommeren. De plaats maakt deel uit van de gemeente Świerzno en telt 165 inwoners.
# Gostynin (gemeente)

De gemeente Gostynin is een landgemeente in het Poolse woiwodschap Mazovië, in powiat Gostyniński.
De zetel van de gemeente is in Gostynin.
Op 30 juni 2004 telde de gemeente 11.982 inwoners.

## Oppervlakte gegevens

In 2002 bedroeg de totale oppervlakte van gemeente Gostynin 270,69 km², waarvan:
* agrarisch gebied: 62%
* bossen: 28%
De gemeente beslaat 43,97% van de totale oppervlakte van de powiat.

## Demografie

Stand op 30 juni 2004:
| Omschrijving | Totaal | Totaal | Vrouwen | Vrouwen | Mannen | Mannen |
| eenheid | aantal | % | aantal | % | aantal | % |
| inwoners | 11.982 | 100 | 6042 | 50,4 | 5940 | 49,6 |
| bevolkingsdichtheid (inw./km²) | 44,3 | 44,3 | 22,3 | 22,3 | 21,9 | 21,9 |
In 2002 bedroeg het gemiddelde inkomen per inwoner 1095,93 zł.

## Administratieve plaatsen (sołectwo)

Anielin, Baby Dolne-Rybne, Baby Górne-Zieleniec, Belno-Pomorzanki, Białe-Antoninów, Białotarsk, Bierzewice, Bielawy, Bolesławów, Budy Kozickie, Choinek, Dąbrówka, Emilianów, Feliksów, Gaśno, Gorzewo-Marianów Lucieński, Górki Drugie, Gulewo, Halinów, Helenów, Nowa Huta-Zuzinów, Jaworek, Józefków, Kazimierzów, Kiełpieniec, Klusek, Kozice, Krzywie, Legarda, Leśniewice-Lisica, Lucień, Łokietnica, Marianka-Górki Pierwsze, Marianów Sierakowski, Miałkówek-Budy Lucieńskie, Mysłownia Nowa, Nagodów-Rumunki, Niecki, Nowa Jastrzębia, Nowa Wieś, Osiny, Podgórze, Rębów, Rogożewek, Sałki-Lipa-Ruszków, Sieraków, Sierakówek, Skrzany, Sokołów, Solec-Wrząca, Stanisławów Skrzański, Stefanów, Strzałki-Osada, Nowy Zaborów-Huta Zaborowska, Stary Zaborów-Stanisławów, Zwoleń.

## Aangrenzende gemeenten

Baruchowo, Lubień Kujawski, Łanięta, Łąck, Nowy Duninów, Strzelce, Szczawin Kościelny
# Graphium wallacei

Graphium wallacei is een vlinder uit de familie van de pages (Papilionidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1858 door William Chapman Hewitson.
# Graphania averilla

Graphania averilla is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1921 door Hudson.
# Grote haaregel

De grote haaregel of spitsrat (Echinosorex gymnura) is een zoogdier uit de familie van de egels (Erinaceidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Thomas Stamford Raffles in 1822.

## Kenmerken

Het solitaire dier lijkt een kruising van een egel en een varkentje, met zijn ruige, borstelige, strepering zwart-met-grijswitte bovenpels en lange, geschubde, vrijwel onbehaarde staart. De lengte zonder staart bedraagt 32-40 cm, de staart heeft een lengte van 20-29 cm en het gewicht bedraagt 0,5 tot 2 kg.

## Leefwijze

Spitsratten verblijven overdag in een hol. Wanneer het nacht is gaan ze op zoek naar insecten en andere kleine prooien; ze jagen ook in het water, onder meer op vissen, amfibieën en insectenlarven. Spitsratten zetten geurvlaggen; het markeringsvocht geurt naar rotte uien.

## Verspreiding

Deze soort komt voor in het westelijk deel van Zuidoost-Azië
* ↑ (en) Grote haaregel op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Shepherd, Chris R.; Shepherd, Loretta Ann (2012). A Naturalist's Guide to the Mammals of Southeast Asia. Wiltshire, UK: John Beaufoy Publishing. p. 14
# Grote grootpooteilandmuis

De grote grootpooteilandmuis (Macrotarsomys ingens) is een zoogdier uit de familie van de Nesomyidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Petter in 1959.

## Voorkomen

De soort komt voor in het noordwesten van Madagaskar.
* ↑ (en) Grote grootpooteilandmuis op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Graphium angolanus

Graphium angolanus is een vlinder uit de familie van de pages (Papilionidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1779 door Johann August Ephraim Goeze. De soort is lang bekend geweest onder de naam Papilio pylades, die door Johann Christian Fabricius in 1793 was gepubliceerd, maar een later synoniem is voor deze naam, en bovendien een later homoniem van Papilio pylades Stoll, 1782.
* ↑ (en) Graphium angolanus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Beccaloni, G.W., Scoble, M.J., Robinson, G.S. & Pitkin, B. (Editors). (2003). The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
# Graphium antheus

Graphium antheus is een vlinder uit de familie van de pages (Papilionidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1779 door Pieter Cramer.
# Gronotoma nigricornis

Gronotoma nigricornis is een vliesvleugelig insect uit de familie van de Figitidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Kieffer.
# Grauwe wilgbladrolwesp

De grauwe wilgbladrolwesp (Phyllocolpa leucapsis) is een vliesvleugelig insect uit de familie van de bladwespen (Tenthredinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1846 door Tischbein.
# Grauwe wilgenvouwmot

De grauwe wilgenvouwmot (Phyllonorycter viminetorum) is een vlinder uit de familie mineermotten (Gracillariidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1854 door Stainton.
De soort komt voor in Europa.
# Grote Prijs van Side

De Grote Prijs van Side is een voormalige eendagswielerwedstrijd die in 2018 werd verreden in en rond Manavgat in Turkije en deel uitmaakte van de UCI Europe Tour, met de categorie 1.2. De eerste, en enige, editie werd gewonnen door Stepan Astafjev.

## Lijst van winnaars
### Overwinningen per land

| Overwinningen | Land |
| 1 | Kazachstan |
* (en) Erelijst op CQRanking
# Grote Prijs van Sotsji Mayor

De Grote Prijs van Sotsji Mayor (Russisch: Большой приз мэра Сочи, Grote Prijs van de Burgemeester van Sotsji) is een voormalige eendaagse wielerwedstrijd in en rond de stad Sotsji. De wedstrijd werd in 2015 voor het eerst, en tevens voor het laatst, georganiseerd en maakte deel uit van de UCI Europe Tour, in de categorie 1.2.

## Lijst van winnaars
### Overwinningen per land

| Overwinningen | Land |
| 1 | Rusland |
* (en) Erelijst op CQRanking.com
# Grond (Tolkien)

Grond is een wapen dat voorkomt in de boeken van J.R.R. Tolkien. Het was de strijdhamer van Morgoth. Het stond bekend onder de naam de hamer van de onderwereld.
Het was de naam van het wapen waarmee Morgoth Fingolfin doodde tijdens een tweegevecht. Na dat gevecht werd hij nooit meer gebruikt en werd hij vernietigd bij de tweede val van Angband.
Het was ook de naam van de stormram die werd gebruikt tijdens het beleg van Minas Tirith. Sauron had er vele dagen aan zitten smeden en er vele toverformules over uitgesproken om het zijn verwoestende kracht te geven.
# Granulifusus faurei

Granulifusus faurei is een slakkensoort uit de familie van de Fasciolariidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1959 door Barnard.
# Granulifusus lochi

Granulifusus lochi is een slakkensoort uit de familie van de Fasciolariidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2005 door Hadorn & Fraussen.
# Granulifusus geometricus

Granulifusus geometricus is een slakkensoort uit de familie van de Fasciolariidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2005 door Hadorn & Fraussen.
# Guetim

Guetim is een plaats (freguesia) in de Portugese gemeente Espinho en telt 1 532 inwoners (2001).
# Grube

Grube kan verwijzen naar:

## Plaatsen

* Grube (plaats), een Duitse plaats
* Grube (plaats), een gemeente in Schleeswijk-Holstein
* Grube (Bad Wilsnack), een Ortsteil in Bad Wilsnack
* Grube (Neutrebbin), een Ortsteil in Neutrebbin
* Grube (Potsdam), een Ortsteil in Potsdam
* Grube (Schorssow), een Ortsteil in Schorssow

## Achternaam

* Adolph Eduard Grube (1812-1880), Pools zoöloog
* Charles Grube (1904-1976), American footballspeler
* Christian Grube (geboren 1934), Duits dirigent
* Frank Grube (1905-1945), Amerikaans baseballspeler
* George Grube (1899-1982), classicus
* Janice Grube, Amerikaans singer-songwriter
* Jarrett Grube (1981), Amerikaans baseballspeler
* Łukasz Grube (1985), Pools voetballer
* Nikolai Grube, Duits epigraaf
* Rüdiger Grube (1951), ingenieur
* Wilhelm Grube (1855-1908), Duits etnograaf
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Grube en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Groene suikerkorst

De groene suikerkorst (Fuscidea pusilla) is een korstmos uit de familie Fuscideaceae. Hij komt voor op laanbomen. Hij is een pionier op gladde tot ruwe, zure schors. Hij leeft in symbiose met chlorococcoïde alg.

## Kenmerken

Het thallus is klein en heeft een diameter tot 2 cm. Het bestaat uit grijsgroene korrels die in het midden soredieus openbarsten. Vruchtlichamen afwezig. UV+ wit.
Lijkt erg op de boomsuikerkorst (Fuscidea lightfootii) heeft die dezelfde structuur en afmetingen, maar bij die soort zijn altijd klein bruine pycnidiën en soms ook apotheciën aanwezig.
* BLWG Verspreidingsatlas Korstmossen
* (en) Index Fungorum
# Gyda Hansen

Gyda Hansen (Kopenhagen, 7 februari 1938 - 20 augustus 2010) was een Deens filmactrice. Zij trad op in 22 films tussen 1963 en 2000.

## Filmografie (selectie)

* Flådens friske fyre (1965)
* Sommer i Tyrol (1964)
* Støv for alle pengene (1963)
# Groot spiegelklokje

Het groot spiegelklokje (Legousia speculum-veneris) is een eenjarige plant die behoort tot de klokjesfamilie (Campanulaceae). Het groot spiegelklokje komt van nature voor in Eurazië.
De plant wordt 10-40 cm hoog. De 1-3 cm lange, zwak gekartelde bladeren zijn tamelijk vlak. De onderste bladeren zijn gesteeld en omgekeerd-eirond, de bovenste bladeren zijn zittend en breed-lancetvormig. Het groot spiegelklokje bloeit van juni tot augustus met helderviolette, stervormige bloemen. De kelkslippen zijn recht afstaand en even lang als de kroonslippen. De bloemkroon is 1,5-2,5 cm groot en staat, in tegenstelling tot die van het klein spiegelklokje, ook bij bewolkt weer open. De bloeiwijze is een meestal losbloemige pluim of tros. De vrucht is een 1-1,5 cm grote doosvrucht, die boven het midden met drie lengtespleten openspringt. Het duizendkorrelgewicht van de zaden is 0,2 g.
De plant komt in Nederland onder andere in Zuid-Limburg en in het IJsseldal voor tussen het graan en in bermen op vochtige, kalkhoudende grond. De soort staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als zeer zeldzaam en zeer sterk afgenomen. Deze plant is in Nederland wettelijk beschermd sinds 1 januari 2017 door de Wet Natuurbescherming.
De plant wordt ook in de siertuin gebruikt, maar de kleur van de bloemen is dan meestal wit.

## Externe link

* Groot spiegelklokje (Legousia speculum-veneris) op SoortenBank.nl (gearchiveerd) (gebaseerd op de Heukels$^{23}$, dit is de voorlaatste uitgave)
# Guiry-en-Vexin

Guiry-en-Vexin is een gemeente in het Franse departement Val-d'Oise (regio Île-de-France) en telt 165 inwoners (2012). Guiry ligt in het hart van de Vexin (français), een oude Franse landstreek ten noordwesten van Parijs. De plaats maakt deel uit van het arrondissement Pontoise.

## Geografie

De oppervlakte van Guiry-en-Vexin bedraagt 6,2 km², de bevolkingsdichtheid is 28,2 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Guiry-en-Vexin met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

## Bezienswaardigheden

* le château de Guiry: het kasteel werd in 1665 opgetrokken voor de markies André de Guiry door François Mansart en, na diens dood, door zijn achterneef Jules Hardouin-Mansart. Het is classicistisch van stijl en heeft één verdieping en een mansardedak.
* l'église Saint-Nicolas: de kerk werd tussen 1518 en 1547 gebouwd, waarschijnlijk door architect Jean Grappin. Het gebouw is laatgotisch en renaissancistisch van stijl. Opvallend is dat de klokkentoren de linkerkant van de voorgevel helemaal inneemt.
* le musée archéologique départemental du Val-d'Oise: biedt een chronologische voorstelling van ruim 35000 voorwerpen, vanaf het Paleolithicum tot de middeleeuwen. Ze zijn het resultaat van archeologische opgravingen. Vermeldenswaardig is vooral de verzameling merovingische verticale gedenk- en grafstenen.
* la croix 'pattée': een kruis met een heel bijzondere vorm, eigen aan de Vexin français, waarvan er nog een twintigtal bestaan. Deze monolithische kruisen dienden waarschijnlijk als grenspaal.
# Gullviksborg

Gullviksborg is een deelgebied (Delområde) in het stadsdeel Fosie van de Zweedse stad Malmö. De wijk telt 3.418 inwoners (2013) en heeft een oppervlakte van 0,49 km². Gullviksborg ligt tussen de straat Eriksfältsgatan en de spoorlijn Malmö - Trelleborg, ten noorden van de Inre Ringvägen.
Het zuidelijke gedeelte van de wijk bestaat uit appartementencomplexen die omstreeks 1965 gebouwd zijn. In het noorden van Gullviksborg zijn diverse villa's en een sportveld te vinden. Het politiebureau van Fosie en het medisch centrum zijn gevestigd in het zuidelijk gedeelte van de wijk.
# Gymnotriclis

Gymnotriclis is een vliegengeslacht uit de familie van de roofvliegen (Asilidae).

## Soorten

* G. coscaronorum Artigas & Papavero, 1997
# Gymnotus ardilai

Gymnotus ardilai is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de mesalen (Gymnotidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2004 door Maldonado-Ocampo & Albert.
* ↑ (en) Gymnotus ardilai op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gymnotus ardilai. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 02 2013 version. N.p.: FishBase, 2013.
# Gynoplistia (Gynoplistia) leptacantha

Gynoplistia (Gynoplistia) leptacantha is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Gynoplistia (Gynoplistia) longifurcula

Gynoplistia (Gynoplistia) longifurcula is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Gynoplistia (Gynoplistia) leai

Gynoplistia (Gynoplistia) leai is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Gynoplistia (Gynoplistia) lieftinckiana

Gynoplistia (Gynoplistia) lieftinckiana is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Gynoplistia (Gynoplistia) lobulifera

Gynoplistia (Gynoplistia) lobulifera is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Gyrus longus insulae

De gyrus longus insulae is een hersenwinding van het eiland van Reil van de grote hersenen. De hersenwinding ligt in het achterdeel van het eiland van Reil en wordt door de sulcus centralis insulae gescheiden van de gyri breves insulae die voor deze hersengroeve ligt.

## Literatuurverwijzingen

* ↑ Federative Committee on Anatomical Terminology (1998). Terminologia Anatomica. Stuttgart: Thieme
* 1 2 Nieuwenhuys, R., Voogd, J., Huijzen, C. van (1988). The human central nervous system: a synopsis and atlas (3de uitgave). Berlijn/Heidelberg/New York: Springer
# Virotherapie

Virotherapie is een behandelingswijze waarbij gebruik wordt gemaakt van biotechnologisch aangepaste virussen om ziektes te behandelen. Virussen worden zodanig geherprogrammeerd dat deze ingezet kunnen om de gezondheid van een patiënt te herstellen. Er zijn drie deelgebieden van virotherapie: oncolytische virussen tegen kanker, virale vectoren voor gentherapie en virale immunotherapie. In bredere zin kan virotherapie ook verwijzen naar het toepassen van virussen om bepaalde pathogenen te doden, zoals het gebruik van bacteriofagen om een bacteriële infectie te behandelen.
Een algemeen aspect van virotherapie is dat virussen voorzien worden van een kunstmatig stuk genetisch materiaal, dat ze tijdens 'infectie' in zullen brengen in de cellen van de patient. Het genetisch materiaal zal vervolgens opgenomen worden in het DNA van de gastheercel. Zo kan een ontbrekend gen worden hersteld, een ziekte-veroorzakend gen worden geremd, of zelfs een apoptotisch signaal worden opgewekt dat de cel zal doen sterven. Dit laatste mechanisme kan worden gebruikt om kankercellen te bestrijden, en wordt oncolytische virotherapie genoemd.
# Charta 77

Charta 77 (Tsjechisch en Slowaaks voor Handvest 77) was van 1977 tot 1992 een beweging voor de verdediging van de mensenrechten in Tsjechoslowakije. De belangrijkste grondleggers waren Václav Havel, Ludvík Vaculík, Jan Patočka, Jiří Hájek, Jiří Dienstbier en Pavel Kohout.

## Ontstaan

De aanleiding voor het ontstaan van Charta 77 was het speelverbod dat de Tsjechoslowaakse overheid in 1976 oplegde aan de undergroundband Plastic People of the Universe. Dit bracht een aantal verontruste Tsjechoslowaken (vooral kunstenaars en intellectuelen) met elkaar in contact, omdat dit haaks stond op de verklaring van president Gustáv Husák op de Helsinki-conferentie van 1975.
In december 1976 werden handtekeningen verzameld onder de verklaring van Charta 77, en deze werd op 1 januari 1977 openbaar gemaakt, met 242 handtekeningen (één persoon trok later zijn handtekening in). In de daarna volgende jaren ondertekenden steeds meer mensen de verklaring. In 1980 was het aantal ondertekenaars gegroeid tot 1100, in 1989 tot 1300.
De doelstelling van Charta 77 was het aangaan van een constructieve dialoog met de overheid, met name betreffende schendingen van mensenrechten. De beweging had steeds tegelijkertijd drie woordvoerders, die jaarlijks werden gewisseld.
Het filosofisch werk van Hannah Arendt was een belangrijke inspiratiebron voor Tsjechische burgerbeweging die gestuurd werd door de leiders van Charta 77.
In Nederland ontstond ter ondersteuning de Stichting Informatie over Charta 77, die vanaf 1978 het blad Informatie over Charta 77 uitgaf. In dit blad werden documenten van Charta 77 en het VONS (Comité ter Verdediging van Onterecht Vervolgden) gepubliceerd, naast nieuws over samizdat-uitgaven.
Charta 77 werd in 1992 opgeheven.