OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Xanthesma micheneri

Xanthesma micheneri is een vliesvleugelig insect uit de familie Colletidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Exley.
# Xanthesma lucida

Xanthesma lucida is een vliesvleugelig insect uit de familie Colletidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Exley.
# Woody (Debian)

Woody is de codenaam van Debian 3.0. Deze werd genoemd naar het personage Sheriff Woody uit de animatiefilm Toy Story. Woody was de stable-versie van 19 juli 2002 tot 6 juni 2005, toen die door Debian 3.1 (sarge) werd opgevolgd.
Bij het verschijnen was woody beschikbaar voor 11 architecturen: Alpha, ARM, PA-RISC, Intel x86, Intel IA-64, Motorola 680x0, MIPS, PowerPC, IBM S/390 en SPARC.
Woody was de eerste versie van Debian die ook beschikbaar was voor HP PA-RISC, Intel IA-64 en MIPS.

## Versies

Na het verschijnen werd woody actief ondersteund, en 6 point releases verschenen voor werd overgeschakeld op sarge:
* 3.0r1 verscheen op 16 december 2002
* 3.0r2 verscheen op 21 november 2003
* 3.0r3 verscheen op 26 oktober 2004
* 3.0r4 verscheen op 1 januari 2005
* 3.0r5 verscheen op 16 april 2005
* 3.0r6 verscheen op 2 juni 2005, vier dagen voor het verschijnen van sarge.
# Wiro van Roermond

Wiro is een heilige uit de 8e eeuw. Zijn heiligendag is op 8 mei.
Volgens zijn oudst bewaard gebleven vita (levensbeschrijving) was Wiro afkomstig uit Scotia, een oude benaming voor Ierland. Hij predikte in de Maas- en Rijnstreek en stichtte het Sint-Pietersklooster in het huidige Sint Odiliënberg bij Roermond, waar hij ook begraven is.
De kerk van Sint Odiliënberg is aan zowel Wiro als zijn medemissionarissen Plechelmus en Otger gewijd. Verder is hij de patroonheilige van de Sint-Wirokerk in het Friese Oosterwierum.
# Wiro (voornaam)

Wiro is een mannelijke voornaam. De naam is van Angelsaksische oorsprong en qua betekenis vergelijkbaar met het Oudfriese wiri: (hij) were/verdedige.

## Bekende naamdragers

* De bekendste naamdrager is de achtste-eeuwse heilige Wiro.
* Wiro Mahieu, jazz-bassist
# XXL (meidengroep)

XXL was een Macedonische meidengroep.
De leden waren Maria Nikolova, Ivona Dzampovska, Rosica Nikolovska en Verica Karanfilovska. Ze vertegenwoordigden Macedonië op het Eurovisiesongfestival 2000 met het lied 100% te ljubam of in het Engels I love you 100%. Het was een lied dat getipt werd voor een hoge plaats, maar de dames zongen behoorlijk vals waardoor ze op de 15de plaats eindigden.
1998: Vlado Janevski · 2000: XXL · 2002: Karolina · 2004: Toše Proeski · 2005: Martin Vučić · 2006: Elena Risteska · 2007: Karolina · 2008: Tamara, Vrčak & Adrian Gaxha · 2009: Next Time · 2010: Gjoko Taneski · 2011: Vlatko Ilievski · 2012: Kaliopi · 2013: Esma & Lozano · 2014: Tijana Dapčević · 2015: Danijel Kajmakoski · 2016: Kaliopi · 2017: Jana Burčeska · 2018: Eye Cue · 2019: Tamara Todevska · 2021: Vasil · 2022: Andrea
# Xylodes griseofasciatus

Xylodes griseofasciatus is een keversoort uit de familie klopkevers (Ptinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1898 gepubliceerd door Maurice Pic.
# Xysticus kansuensis

Xysticus kansuensis is een spinnensoort uit de familie van de krabspinnen (Thomisidae).
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1995 gepubliceerd door Y.Q. Tang, Da-Xiang Song & Ming Sheng Zhu.
# Wolvenbos

Wolvenbos is een privédomein in België. Het is gelegen in de gemeente Kapellen, provincie Antwerpen.
Op het 42 hectare grote domein staan vijf gebouwen en er zijn verschillende goed bewaard gebleven loopgraven te vinden uit de Eerste Wereldoorlog. Ze waren onderdeel van de Antwerpen-Turnhoutstellung en verbinden een aantal bunkers met elkaar.
Centraal in het bos bevindt zich het door architect P. Smekens in 1919 ontworpen neoclassicitische kasteel. Het werd opgetrokken in opdracht van het echtpaar Robert en Alicia Julia Fester-Good. In 1952 werd het domein gekocht door een neef van Fester, baron Paul Kronacker (1897-1994), industrieel, beheerder van vennootschappen, liberaal politicus en minister van Staat.
In het bos groeit een kampioenboom: een Perzische eik die op de erfgoedlijst staat. Sinds 2017 worden het kasteel en de Engelse tuin op het domein gebruikt als evenementenlocatie.
* ↑ Militair erfgoed op de overgang van Scheldepolders naar Kempen. Inventaris Onroerend Erfgoed. Geraadpleegd op 17 januari 2018.
* ↑ Loopgravensysteem tussen fort Ertbrand en fort van Brasschaat (Antwerpen-Turnhoutstellung). Inventaris Onroerend Erfgoed. Geraadpleegd op 17 januari 2018.
* 1 2 Kasteel Wolvenbos. Inventaris Onroerend Erfgoed. Geraadpleegd op 17 januari 2018.
* ↑ Perzische eik in het domein Wolvenbos. Inventaris Onroerend Erfgoed. Geraadpleegd op 17 januari 2018.
* ↑ Evenementenlocatie Wolvenbos. website. Geraadpleegd op 28 september 2018.
# Xavier Caers

Xavier Caers (Mol, 5 februari 1950) is een Belgisch oud-voetballer.

## Carrière

Caers begon zijn carrière bij KFC Wezel Sport, waar hij op achttienjarige leeftijd werd weggehaald door Antwerp FC. Caers speelde tien seizoenen bij Antwerp: eerst als aanvaller, later als linksachter. Met Antwerp werd hij twee keer vice-landskampioen (1974 en 1975) en verloor hij een keer de bekerfinale (1975). In 1978 verliet hij de Bosuil en ging hij bij VC Rotselaar spelen. Hij beëndigde zijn carrière in 1984 bij KFC Dessel Sport.
Caers kwam een keer in actie voor de Rode Duivels: op 30 april 1975 speelde hij een vriendschappelijke wedstrijd tegen Nederland, waar hij na 78 minuten werd vervangen door Jean Dockx.
# Xianshanosaurus

Xianshanosaurus shijlagouensis is een sauropode dinosauriër die tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige China.

## Vondst en naamgeving

De soort is in 2009 benoemd door Lü Junchang, Xu Li, Jiang Xiaojun, Jia Songhai, Li Ming, Yuan Chongxi, Zhang Xingliao en Ji Qiang. De geslachtsnaam verwijst naar de berg (shan) Xian. De soortaanduiding verwijst naar het dorp Shijlagou.
Fossielen van zeer grote sauropoden zijn aangetroffen bij Shantun in de provincie Henan, in het Ruyangbassin in de Mangchuanformatie, lagen uit het Cenomanien, ongeveer 99 miljoen jaar oud. Het type-exemplaar bestaat uit een vrij compleet in verband liggend skelet, bestaand uit tien in verband liggende staartwervels en een wervelboog, KLR-07-62-6; een rechterravenbeksbeen, KLR-07-62-59; een linkerdijbeen, KLR-07-62-15; en verschillende ribben, waarvan er twee gaaf zijn, KLR-07-62-3a en KLR-07-62-59-1, en ander fragmentarisch. Al deze vondsten vormen samen het holotype; als paratype is een apart gevonden vier centimeter lange spatelvormige tand aangewezen, 41HIII-0015.

## Beschrijving

Als unieke eigenschappen, autapomorfieën, van de soort zijn aangeduid: een verlengde tandvorm met een duidelijke richel aan de binnenkant van de tandkroon; vlakke doornuitsteeksels op de voorste staartwervels met in het midden van hun voorkant en achterkant een ruw oppervlak; duidelijke groeven aan het voorste deel van de zijkanten van de basis van de prezygoapofysen en het voorste deel van de basis van het dwarsuitsteeksel van de wervel; een foramen pneumaticum in het ravenbeksbeen dat vlak bij de beennaad met het schouderblad ligt en een ondiepe uitholling op de bovenkant van de ribben.

## Fylogenie

De tand lijkt wat op die van Euhelopus en de beschrijvers achtten een verwantschap met de Brachiosauridae mogelijk. Ze meenden dat de soort in ieder geval tot de Neosauropoda behoort.
In 2013 vond een analyse Xianshanosaurus basaal in de Titanosauria zoals getoond in het volgende kladogram.
| Macronaria | Camarasaurus Giraffatitan Cedarosaurus Venenosaurus Malawisaurus Trigonosaurus Xianshanosaurus Gondwanatitan Aeolosaurus Alamosaurus Opisthocoelicaudia Neuquensaurus Rocasaurus Saltasaurus |

## Literatuur

* Lü., J., Xu, L., Jiang, X., Jia, S., Li, M., Yuan, C., Zhang, X. and Ji, Q., 2009, "A preliminary report on the new dinosaurian fauna from the Cretaceous of the Ruyang Basin, Henan Province of central China", Journal of the Paleontological Society of Korea, 25: 43-56
# Yauyupe

Yauyupe (uit het Nahuatl: "In het water van de zwarte maïs") is een gemeente (gemeentecode 0718) in het departement El Paraíso in Honduras.
De gemeente heette eerst Concepción de Yauyupe. Het maakte eerst deel uit van het departement Tegucigalpa. De hoofdplaats ligt in de Vallei van Yauyupe.

## Bevolking

De bevolking is als volgt verdeeld:
| Vrouwen | 651 | 47,2% |
| Mannen | 727 | 52,8% |

## Dorpen

De gemeente bestaat uit drie dorpen (aldea), waarvan het grootste qua inwoneraantal: Yauyupe (code 071801).
* ↑ Instituto Nacional de Estadistica (acroniem: INE); bevolking 2016
* ↑ Redatam; División Política Territorial.
* (es) Municipio de Yauyupe op de pagina Honduras Universal
# Yaurina ralla

Yaurina ralla is een haft uit de familie Leptohyphidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1967 door Allen. De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Yauyos (stad)

Yauyos is een stadsdistrict (distrito) in de gelijknamige provincie in de Peruaanse regio Lima. De plaats is ook de zetel van de "prelatuur van Yauyos".
# Xenotrachea albidisca

Xenotrachea albidisca is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1867 door Moore.
# Xenotrachea

Xenotrachea is een geslacht van vlinders van de familie Uilen (Noctuidae), uit de onderfamilie Hadeninae.

## Soorten

* X. albidisca Moore, 1867
* X. aurantiaca Hampson, 1894
* X. auroviridis Moore, 1867
* X. chrysochlora Hampson, 1908
* X. leucopera Hampson, 1908
* X. niphonica Kishida & Yoshimoto, 1979
* X. tsinlinga Draudt, 1950
# Xingukromsnavelmuisspecht

De xingukromsnavelmuisspecht (Campylorhamphus multostriatus) is een zangvogel uit de familie Furnariidae (ovenvogels). Het is een endemische voor uitsterven gevoelige soort van vochtig natuurlijk bos in Brazilië.

## Taxonomie

De vogel werd in 1907 door de Duits/Braziliaanse vogelkundige Emilie Snethlage geldig beschreven, maar werd later, in het kader van een ruimer soortbegrip, beschouwd als ondersoort van de kromsnavelmuisspecht (C. procurvoides). Volgens in 2013 gepubliceerd nader fylogenetisch onderzoek is dit taxon als aparte soort op te vatten, hoewel hierover geen consensus is.

## Kenmerken

De vogel is 22 tot 25 cm lang, overwegend bruin gekleurd met een lange, dunne gebogen snavel. Qua gedrag lijkt de vogel op een boomkruiper. De vogel lijkt sterk op de nauw verwante kromsnavelmuisspecht. Deze soort is iets donkerder bruin van boven en is voorzien van contrastrijkere lichte streepjes op de borst en kop en met een duidelijke lichte wenkbrauwstreep.

## Verspreiding, leefgebied en status

De vogel komt voor in het oosten van het Amazonebekken tussen de rivieren de Xingu en Tocantins. Het leefgebied is vochtig tropisch oerwoud dat rijk is aan ondergroei van bijvoorbeeld bamboe in laagland tot op hoogstens 500 meter boven zeeniveau. Het is een voor uitsterven gevoelige soort die wordt bedreigd door ontbossing en versnippering van de habitat.
* 1 2 (en) Xingukromsnavelmuisspecht op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Snethlage, M.E. 1907. Neue Vogelarten aus Südamerika. Ornithologische Monatsberichte Vol.15 no.10: 160–164.
* ↑ Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2023. IOC World Bird List (v13.2)
* ↑ Del Hoyo et al (red.). All birds of the world. Lynx Barcelona. ISBN 9788416728374
# Yapraklı (stad)

Yapraklı is de hoofdstad (İlçe Merkezi) van het gelijknamige district in de provincie Çankırı in het noorden Turkije. De plaats telt 5600 inwoners (2000).

## Verkeer en vervoer
### Wegen

Yapraklı ligt aan de provinciale weg 18-01.
* ↑ Inwoneraantallen per district, hoofdplaats en dorpen
Centrale districtsplaats (İlçe Merkezi): Yapraklı
Gemeenten (Beldeler): İkizören · Yukarıöz · Yüklü
Dorpen (Köyler): Akyazı · Aşağıöz · Ayseki · Ayvaköy · Bademçay · Balıbıdık · Belibedir · Buğay · Buluca · Büyükakseki · Çakırlar · Çevrecik · Çiçekköy · Davutlar · Doğanbey · Gürmeç · İğdir · Karacaözü · Kavakköy · Kayacık · Kaymaz · Kıvcak · Kirliakça · Kullar · Müsellim · Ovacık · Sarıkaya · Sazcığaz · Sofuoğlu · Subaşı · Tatlıpınar · Topuzsaray · Yakadere · Yakaköy · Yamaçbaşı · Yenice · Yeşilyayla · Zekeriyaköy
# Xyela obscura

Xyela obscura is een vliesvleugelig insect uit de familie van de Xyelidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Strobl.
# Xyela menelaus

Xyela menelaus is een vliesvleugelig insect uit de familie van de Xyelidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1960 door Benson.
# Xyelodontophis uluguruensis

Xyelodontophis uluguruensis is een slang uit de familie toornslangachtigen (Colubridae) en de onderfamilie Colubrinae.

## Naam en indeling

De wetenschappelijke naam van de slang werd voor het eerst voorgesteld door Donald George Broadley en Van Stanley Bartholomew Wallach in 2002. De soort is de enige uit het monotypische geslacht Xyelodontophis.
De soortaanduiding uluguruensis betekent vrij vertaald 'wonend in het Ulugurugebergte'.

## Verspreiding en habitat

Xyelodontophis uluguruensis komt voor in delen van Afrika en is endemisch in Tanzania.

## Bronvermelding
### Referenties

* ↑ (en) Xyelodontophis uluguruensis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database – Xyelodontophis uluguruensis.

### Bronnen

* (en) – Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Xyelodontophis uluguruensis - Website Geconsulteerd 17 februari 2020
Aeluroglena · Aprosdoketophis · Archelaphe · Argyrogena · Arizona · Bamanophis · Bogertophis · Boiga · Cemophora · Chapinophis · Chironius · Coelognathus · Coluber · Colubroelaps · Conopsis · Coronella · Crotaphopeltis · Dasypeltis · Dendrophidion · Dipsadoboa · Dispholidus · Dolichophis · Drymarchon · Drymobius · Drymoluber · Eirenis · Elaphe · Euprepiophis · Ficimia · Geagras · Gonyosoma · Gyalopion · Hapsidophrys · Hemerophis · Hemorrhois · Hierophis · Lampropeltis · Leptodrymus · Leptophis · Liopeltis · Lycodon · Lytorhynchus · Macroprotodon · Masticophis · Mastigodryas · Meizodon · Mopanveldophis · Muhtarophis · Oligodon · Oocatochus · Opheodrys · Oreocryptophis · Orientocoluber · Oxybelis · Palusophis · Pantherophis · Philothamnus · Phrynonax · Phyllorhynchus · Pituophis · Platyceps · Pseudelaphe · Pseudoficimia · Ptyas · Rhamnophis · Rhinobothryum · Rhinocheilus · Rhynchocalamus · Salvadora · Scaphiophis · Senticolis · Simophis · Sonora · Spalerosophis · Spilotes · Stegonotus · Stenorrhina · Stichophanes · Symphimus · Sympholis · Tantilla · Tantillita · Telescopus · Thelotornis · Thrasops · Toxicodryas · Trimorphodon · Wallaceophis · Xenelaphis · Xyelodontophis · Zamenis
# Xylacis echthroides

Xylacis echthroides is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Porter in 1967.
# Xi Aihua

Xi Aihua (Shouguang, 27 januari 1982) is een voormalig Chinees roeister. Xi was onderdeel van de Chinese dubbel-vier die in 2008 olympisch goud won.

## Resultaten

* Wereldkampioenschappen roeien 2003 in Milaan 11e in de dubbel-vier
* Wereldkampioenschappen roeien 2006 in Eton 4e in de dubbel-vier
* Wereldkampioenschappen roeien 2007 in München 3 in de dubbel-vier
* Olympische Zomerspelen 2008 in Peking in de dubbel-vier
* (en) Profiel van Xi Aihua op sports-reference.com (gearchiveerd)
* (en) profiel van Xi Aihua op WorldRowing.com
1988: Kerstin Förster & Kristina Mundt & Beate Schramm & Jana Sorgers · 1992: Sybille Schmidt & Birgit Peter & Kerstin Müller & Kristina Mundt· 1996: Katrin Rutschow & Jana Sorgers & Kerstin Köppen & Kathrin Boron· 2000: Manja Kowalski & Meike Evers & Manuela Lutze & Kerstin Kowalski · 2004: Kathrin Boron & Meike Evers & Manuela Lutze & Kerstin Kowalski · 2008: Tang Bin & Xi Aihua & Jin Ziwei & Zhang Yangyang · 2012: Kateryna Tarasenko & Natalija Dovhodko & Anastasija Kozjenkova & Jana Dementjeva· 2016: Annekatrin Thiele, Carina Bär, Julia Lier, Lisa Schmidla · 2020: Chen Yunxia & Zhang Ling & Lü Yang & Cui Xiaotong · 2024: Lauren Henry & Hannah Scott & Lola Anderson & Georgina Brayshaw
# Ydre

Ydre is een Zweedse gemeente in Östergötland. De gemeente behoort tot de provincie Östergötlands län. Ze heeft een totale oppervlakte van 782,7 km² en telde 3894 inwoners in 2004.

## Plaatsen

| # | Plaats | Inwoneraantal |
| 1 | Österbymo | 873 |
| 2 | Hestra | 490 |
| 3 | Rydsnäs | 304 |
| 4 | Asby | 189 |
# Yelicones anitae

Yelicones anitae is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Areekul & Quicke in 2006.
# Yelena Dembo

Elena Dembo (Russisch: Елена Владимировна Дембо) (Penza, 8 december 1983) is een internationaal meester (IM) in het schaken, uit Griekenland. In januari 2010 was haar FIDE rating 2457, waarmee ze op dat moment 34e was op de wereldranglijst voor vrouwen. Haar WGM-titel kreeg ze op zeventienjarige leeftijd, haar IM-titel kreeg ze in 2003, toen ze negentien was. Ze is ook schaakleraar en auteur van schaakboeken.

## Achtergrond

Dembo speelde haar eerste toernooi voor ze vier jaar was, een toernooi voor jongens-onder-dertien. Haar moeder, die Russisch kampioen onder-twintig was (in 1967), was ook een sterk schaakspeelster. Haar vader is een professioneel pianist, maar tevens schaaktrainer, waardoor ze het schaken van huis uit heeft meegekregen. Haar vader is haar trainer vanaf het prille begin.

## Carrière

Dembo's ouders hebben een schaakacademie opgericht, waar internationale schakers met een rating rond de 2500 les volgen. Geboren uit Russische ouders, maar op zevenjarige leeftijd naar Israël verhuisd en met een griek getrouwd, maken haar nationaliteit uiteindelijk Grieks. Ze woont sinds 2003 in Athene. Ze won onder andere een bronzen medaille bij het Europees Kampioenschap voor Vrouwen in 2005 en was winnaar van het 2002 European Rapid Championship for girls under 20 in Novi Sad.

## Externe koppelingen

* (en) Informatie over schaakpartijen van Yelena Dembo op ChessGames.com
* (en) Informatie over schaakpartijen van Yelena Dembo op 365chess.com
* (en) FIDE-ratinggegevens voor Yelena Dembo
* Yelena Dembo's eigen website
* ↑ ChessGames––profiel
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 6210 9977
* Library of Congress Control Number: nb2009015956
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 314512098
* Virtual International Authority File: 90491562
* WorldCat (via VIAF): 90491562
# Xymene plebeius

Xymene plebeius is een slakkensoort uit de familie van de Muricidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1873 door Hutton.
# Yolina elegantula

Yolina elegantula is een keversoort uit de familie waterroofkevers (Dytiscidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1848 door Carl Henrik Boheman.
# Xystrocera matilei

Xystrocera matilei is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Breuning & Teocchi.
# Zammara guyanensis

Zammara guyanensis is een insect dat behoort tot de cicadenfamilie van de zangcicaden Cicadidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2020 door Sanborn.
# Zammarini

Zammarini is een tribus van halfvleugeligen uit de familie zangcicaden (Cicadidae).

## Geslachten

De volgende geslachten zijn bij de tribus ingedeeld:
* Borencona Davis, 1928
* Chinaria Davis, 1934
* Daza Distant, 1905
* Juanaria Distant, 1920
* Miranha Distant, 1905
* Odopoea Stål, 1861
* Onoralna Boulard, 1996
* Orellana Distant, 1905
* Procollina Metcalf, 1952
* Uhleroides Distant, 1912
* Zammara Amyot & Audinet-Serville, 1843
* Zammaralna Boulard & Sueur, 1996
* ↑ Distant, W. L. (1905) Rhynchotal notes XXXI. Annals and Magazine of Natural History, Series 7, 15, 379 - 387.
# Ym van der Werff

Ymenus Pieter Willem (Ym) van der Werff (Maastricht, 12 juni 1918 – Breda, 18 juni 1993) was een Nederlands onderwijzer en politicus voor de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD).

## Levensloop

Ym van der Werff werd geboren als een zoon van Ymenus Johannes Jacobus van der Werff en Adle Diderique Caroline Louise Schaap. Na het behalen van het gymnasium diploma aan het Kennemerlyceum te Bloemendaal studeerde hij geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij begon zijn carrière als leraar geschiedenis te Winschoten. Daarna was hij leraar in Breda. Van 1959 tot 1960 als docent aan de Koninklijke Militaire Academie en van 1960 tot 1966 was hij daar wetenschappelijk hoofdambtenaar. Van 4 september 1962 tot 5 juni 1974 was hij lid van de gemeenteraad van Breda. Van 5 juli 1966 tot 6 juli 1982 was hij lid van de Provinciale Staten van Noord-Brabant. Van 16 september 1969 tot 18 juni 1993 functioneerde hij als lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal en van 2 juli 1974 tot 4 juli 1978 was hij lid van de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant.

## Persoonlijk

Op 3 oktober 1947 trouwde van der Werff met M.G.S. Knuttel en samen hebben ze twee dochters. Ym is een stiefzoon van Jean Luzac.

## Ridderorden

* Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1981
* Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 27 april 1990

## Publicaties

* Breda, speelbal tussen Noord en Zuid in de Tachtigjarige Oorlog (1957)
* Rond het turfschip (1958)
* Breda in het nieuws, 1618-1625 (1959)
* Nederlandse neutraliteit in juli 1914 (1966)
* Vrede van Breda, 1667-1967 (1967)
* De problematiek van oorlog en vrede in de opleiding tot beroepsofficier (1970)
* De informatie op deze pagina, of een eerdere versie daarvan, is geheel of gedeeltelijk afkomstig van www.parlement.com. Overname was tot 1 februari 2016 toegestaan met bronvermelding.
* Biografisch Portaal: 98649380
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 9434 0665
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 073706876
* Parlement.com: vg09llgux0t7
* Virtual International Authority File: 288768640
* WorldCat (via VIAF): 288768640
# Yola panelii

Yola panelii is een keversoort uit de familie waterroofkevers (Dytiscidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1982 door Biström.
# Yola simulantis

Yola simulantis is een keversoort uit de familie waterroofkevers (Dytiscidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1965 door Omer-Cooper.
# Yola tschoffeni

Yola tschoffeni is een keversoort uit de familie waterroofkevers (Dytiscidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Régimbart.
# Yongtsuius leei

Yongtsuius leei is een insect uit de orde Phasmatodea en de familie Aschiphasmatidae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2001 door Bragg.
# Zand (dynastie)

De Zand-dynastie of Zandiyeh dynasty (Zand) (Perzisch سلسله زندیه) regeerde over Perzië van 1750 tot 1794. Ze werd gesticht door Karim Khan, hoofd van de Zand clan van de Lak stam, die de macht van de Safawieden en Afshariden overnam.
De hoofdstad was Shiraz. Karim Khan had de Britten een handelsmissie toegestaan te Bushehr.
Na de dood van Karim Khan in 1779 volgde zijn incompetente zoon Abu al-Fath hem op. Zaki Khan, Ali Morad en Jafar Khan konden niet beletten dat de Kadjaren terrein veroverden. In 1789 riep Lotf Ali Khan zichzelf tot koning (sjah) uit. Hij vocht tot 1794 tegen de Kadjaren, maar werd in het fort van Bam gevangen en gedood.

## Vorsten van de Zand dynastie

* Karim Khan, 1750–1779 کریم خان زند
* Abol Fath Khan, 1779 ابولفتح خان زند
* Mohammad Ali Khan, 1779 محمدخان زند
* Sadiq Khan, 1779–1782 صادق خان زند
* Ali Murad Khan, 1782–1785 علیمراد خان زند
* Jafar Khan, 1785–1789 جعفر خان زند
* Lotf Ali Khan, 1789–1794 لطفعلی خان زند
# Zand (film)

Zand is een Nederlandse korte film uit 2008 geregisseerd door Joost van Ginkel.

## Plot

Luuk is gescheiden van zijn vrouw Karin. Zijn dochter Isabel woont bij haar moeder en ziet haar vader alleen op de dagen dat hij haar in zijn zand vervoerende vrachtwagen naar het strand brengt. Als hij er op een dag achter komt waarom zijn dochter zo stil is gaat hij door het lint.