# Ferrara (stad)

Ferrara is een stad in Italië en de hoofdstad van de gelijknamige provincie in Emilia-Romagna, gelegen ten noordnoordoosten van Bologna. In 2014 telde de stad 133.423 inwoners.
De Po di Volano, een tak van de rivier de Po, ligt enkele kilometers ten noorden van de stad. Ze heeft brede straten en vele paleizen die dateren uit de 15e eeuw, toen Ferrara de zetel was van het huis van Este.
Het meest opvallende gebouw is het vierkante kasteel van het huis van Este (= Castello Estense), in het centrum van de stad. Dit is een stenen gebouw waaromheen een gracht ligt, met vier torens. Het is na 1385 gebouwd en in 1554 gedeeltelijk gerestaureerd. Dicht bij deze toren bevindt zich het ziekenhuis van S. Anna, waar Torquato Tasso werd opgenomen tijdens zijn aanval van waanzinnigheid in 1579-1586.

## Geschiedenis

De oorsprong van Ferrara is onzeker, en de aanname dat het ligt op de plek van het oude Forum Alieni is onwaarschijnlijk. Waarschijnlijk werd de stad gesticht door inwoners van de lagunes aan de monding van de Po. De eerste bewoning was op het eiland Sant'Antonio midden de rivier Po di Volano. De stad kende een manifeste ontwikkeling in handel en militair belang door het Byzantijns fort op de linkeroever, tegenover het eiland Sant'Antonio. Ze wordt voor het eerst genoemd in een document van Aistulf uit 754 als een stad die deel uitmaakte van het bisdom Ravenna, na de val van het exarchaat Ravenna. Na 984 komt men Ferrara tegen als feodaal bezit van Tedald van Canossa, graaf van Modena en Canossa, neef van keizer Otto I. Tedald bouwde een tweede fort, Castel Tedaldo, naar hem genoemd. Dit stond ook op de linkeroever van de Po di Volano. De middeleeuwse stad ontwikkelde zich tussen de twee forten. De oever werd daarom Ripa Grande, oftewel Grote Oever, genoemd. Later werd de stad onafhankelijk en in 1101 ingenomen bij de belegering door gravin Matilda. Tegen die tijd werd het voornamelijk overheerst door diverse grote families, waaronder de Adelardi (of Aleardi). Toen de familie Adelardi uitstierf, verwierf het Huis Este de heerlijkheid Ferrara; zij waren Welfen of pausgezinden. De keizersgezinde of Ghibellijn Salinguerra II Torèlli delfde het onderspit.
De stad breidde zich belangrijk uit naar het noorden, weg van de Grote Oever.
Ferrara was de hoofdstad van de stadstaat en later het vorstendom Ferrara (1264-1597). Een jongere tak van het Huis Este bestuurde dit vorstendom. In 1597 ging Ferrara over naar de Pauselijke Staat (tot de Napoleontische Tijd).
In 1570 werd de stad getroffen door een aardbeving met een kracht van 5.5, die de halve stad verwoestte en 171 inwoners het leven kostte. Daarna volgde een lange serie naschokken, die het leven onzeker maakten en velen deden wegtrekken.
Ferrara telt enkele synagoges en een Joods museum, in het hart van het middeleeuwse centrum, dicht bij de kathedraal en het Castello Estense. Deze straat maakte deel uit van het getto waarin Joden werden gescheiden van de rest van de bevolking van Ferrara van 1627 tot 1859.
Het straatmuzikantenfestival van Ferrara is een niet-competitieve parade van de beste straatmusici van de wereld. Wat traditie en grootsheid betreft, is het het belangrijkste festival van deze soort.
Het Archivio Storico Comunale huisvest een belangrijk aantal historische documenten, en dateert uit de 15e eeuw. Het Archivio Storico Diocesano is ouder, en wordt al genoemd in documenten van 955. Hier bevinden zich waardevolle documenten die door de eeuwen heen door ambtenaren zijn verzameld. De stad wordt ook verrijkt door vele bibliotheken, waarmee ze een cultureel erfgoed van groot belang bezit. Zo is er onder meer het Palazzo Paradiso, ook genoemd Biblioteca Ariostea. De vader van Desiderius Erasmus, Gerard, was in de vijftiende eeuw in Ferrara als kopiist werkzaam.

## Bestuurlijke indeling

Door zijn grootte kon de stad ingedeeld worden in meerdere circoscrizioni die zowel gedecentraliseerd bestuur als aparte kiesdistricten mogelijk maken. Ferrara heeft acht circoscrizioni: Centro Cittadino, Giardino Arianuova Doro, Via Biologna, Zona Nord, Zona Nord Ovest, Zona Sud, Zona Nord Est en Zona Est.
De volgende frazioni maken deel uit van de gemeente: Bova di Marrara, Fossadalbero, Fossanova San Biagio, Fossanova San Marco, Gaibana, Gaibanella, Malborghetto di Boara, Marrara, Monestirolo, Montalbano, Pontegradella, Pontelagoscuro, San Martino, San Bartolomeo in Bosco, Sant'Egidio (Ferrara), Pescara en Torre Fossa.

## Sport

SPAL 2013 is de professionele voetbalploeg van de stad Ferrara en speelt in het Stadio Paolo Mazza. SPAL 2013 en haar voorgangers waren meermaals actief op het hoogste Italiaanse niveau, de Serie A.

## Partnersteden

* Tartu (Estland), sinds 1998
* Saint-Étienne (Frankrijk), sinds 1960
* Krasnodar (Rusland)
* Lleida (Spanje)
* Sarajevo (Bosnië en Herzegovina)
* Swansea (Wales)
* Žilina (Slowakije)
* Praag 1 (Tsjechië)

## Geboren in Ferrara

* Taddea d’Este (1365-1404), dame-gemalin van Padua
* Cosimo Tura (± 1430-1495), schilder uit het Quattrocento
* Biagio Rossetti (± 1447-1516), architect en urbanist
* Ercole de' Roberti (Ercole da Ferrara) (± 1451-1496), schilder uit de vroege renaissance
* Girolamo Savonarola (1452-1498), dominicaans priester en staatsman
* Dosso Dossi (± 1479-1542), kunstschilder
* Celio Calcagnini (1479-1541), humanist en wetenschapper
* Giraldi (1504-1573), dichter, hoogleraar en arts
* Giovanni Boldini (1842-1931), impressionistisch kunstschilder (portretten)
* Michelangelo Antonioni (1912-2007), filmregisseur
* Vittorio Sgarbi (1952), kunstcriticus en televisiepersoonlijkheid
* Michele Ferrari (1953), sportarts

## Externe link

* Gemeente van Ferrara
Argenta · Berra · Bondeno · Cento · Codigoro · Comacchio · Copparo · Ferrara · Formignana · Goro · Jolanda di Savoia · Lagosanto · Masi Torello · Massa Fiscaglia · Mesola · Migliarino · Migliaro · Mirabello · Ostellato · Poggio Renatico · Portomaggiore · Ro · Sant'Agostino · Tresigallo · Vigarano Mainarda · Voghiera
Rotstekeningen van Valcamonica · Kerk en dominicanenklooster van Santa Maria delle Grazie met "Het Laatste Avondmaal" van Leonardo da Vinci · Historisch centrum van Rome, de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren · Historisch centrum van Florence · Venetië met zijn lagune · Domplein van Pisa · Historisch centrum van San Gimignano · Sassi en het park met de rotskerken van Matera · Vicenza en de Palladiaanse villa's in Veneto · Historisch centrum van Siena · Historisch centrum van Napels · Crespi d'Adda · Ferrara, stad van de renaissance in de Po-delta · Castel del Monte · Trulli van Alberobello · Vroeg-christelijke monumenten van Ravenna · Historisch centrum van Pienza · 18e-eeuws Koninklijk Paleis van Caserta met park, aquaduct van Vanvitelli en San Leuciocomplex · Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye · Botanische tuin in Padua · Porto Venere, Cinque Terre en de eilanden Palmaria, Tino en Tinetto · Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande, Modena · Archeologisch Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata · Amalfitaanse kust · Archeologisch Agrigento · Villa Romana del Casale · Nuraghe Su Nuraxi bij Barumini · Nationaal park Cilento, Vallo di Diano e Alburni met archeologisch Paestum en Velia en Kartuizerklooster San Lorenzo · Historisch centrum van Urbino · Archeologische opgravingen en Patriarchale Basiliek van Aquileia · Villa Adriana, Tivoli · Eolische Eilanden · Assisi, Sint-Franciscusbasiliek en andere franciscaanse locaties · Verona · Villa d'Este, Tivoli · Laatbarokke steden in het Val di Noto (Zuidoost-Sicilië) · Heilige bergen · Monte San Giorgio · Etruskische begraafplaatsen van Cerveteri en Tarquinia · Val d'Orcia · Syracuse en de rotsnecropolis van Pantalica · Genua: Le Strade Nuove en het systeem van de Palazzi dei Rolli · Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa · Mantua en Sabbioneta · Rhätische Bahn in het Albula/Bernina-landschap · Dolomieten · Longobarden in Italië. Plaatsen van macht (568-774 na Christus) · Prehistorische paalwoningen in de Alpen · Etna · Villa's en tuinen van de Medici in Toscane · Wijngaardlandschap van Piëmont: Langhe-Roero en Monferrato · Arabisch-Normandisch Palermo en de kathedralen van Cefalù en Monreale · Venetiaanse verdedigingswerken van de 15e tot 17e eeuw: Stato da Terra - westelijke Stato da Mar · Ivrea, industriestad van de 20e eeuw · De prosecco-heuvels van Conegliano en Valdobbiadene · Historische kuuroorden van Europa (Montecatini Terme) · Padua's 14e-eeuwse frescocycli · De portieken van Bologna · Via Appia. Regina viarum
* Biblioteca Nacional de España: XX450971
* Bibliothèque nationale de France: cb128985438 (data)
* Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981060556767506706
* Gemeinsame Normdatei: 4092153-0
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 2248 5377
* Library of Congress Control Number: n79021863
* MusicBrainz: 3a385259-5254-4655-b11b-51aaa58a2860
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: ge134163
* Nationale bibliotheek van Australië: 36570495
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007554957105171
* Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A003239108
* Système universitaire de documentation: 142313122
* Virtual International Authority File: 248098723
* WorldCat (via VIAF): 248098723
* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.