# Christenheid

Deel van een serie artikelen over het christendom :
Pijlers
Jezus Christus ·
Christelijke theologie ·
Apostelen · Koninkrijk · Evangelie ·
Christelijke gemeenschap: parochie of gemeente :
Bijbel
Oude Testament · Nieuwe Testament · Boeken · Auteurschap · Canon · Canonvorming van het Nieuwe Testament · Apocriefen van het Oude Testament · Apocriefen van het Nieuwe Testament · Tekstkritiek · Schriftkritiek · Tien geboden · Geboorte · Bergrede · Passie · Kruisiging · Bijbelvertaling :
Christelijke feesten
Kerst(mis) · Goede Week · Pasen · Hemelvaart · Pinksteren :
Christelijke theologie
Drie-eenheid (Vader, Zoon, Heilige Geest) ·
Theologie · Apologetiek · Schepping · Zondeval · Wet · Verlossing · Aanbidding ·
Kerk · Sacramenten :
Geschiedenis en tradities
Eerste christenen ·
Algemene geschiedenis van het christendom ·
Concilies · Geloofsbelijdenis · Marcionisme ·
Christelijk kloosterwezen ·
Missie · Grote schisma · Kruistochten ·
Reformatie · Grote geloofsafvallen ·
Opwekking · Restaurationisme ·
Thomisme · Congregationalisme
Oosters christendom
Oosters-orthodox · Oriëntaals-orthodox · Syrische kerken · Oosters-katholiek · Koptische Kerk
Westers christendom
Westers katholicisme (RKK) · Protestantisme · Calvinisme · Lutheranisme · Evangelicalisme · Remonstrantisme · Mennisme (Doopsgezinden) · Anglicanisme · Fundamentalisme · Vrijzinnig · Pinksterbeweging
Restaurationisme
Zevendedagsadventisten · Jehova's getuigen · Heiligen der Laatste Dagen (Mormonisme) :
Onderwerpen
Bewegingen · Denominaties · Oecumene ·
Homilie/Preek · Gebed · Christelijke muziek · Kerkmuziek · Kerkgebouw ·
Liturgie · Kalender ·
Symboliek · Kritiek :
Belangrijke personen
Jezus · Paulus · Petrus · Kerkvaders · Heiligen · Constantijn · Athanasius · Augustinus · Anselmus · Aquino · Palamas · Luther · Calvijn · Arius · Marcion van Sinope · Paus :
Portaal   Christendom :
Het woord christenheid (Latijn: christianitas; Engels: Christendom) heeft ruwweg drie betekenissen:
* de verzameling van iedereen die zich "christen" noemt en alles wat zich "christelijk" noemt;
* de culturele en maatschappelijke constellatie waarin het christendom een vanzelfsprekende en centrale plaats inneemt;
* een synoniem van het woord "christendom" (nu zeldzaam).
Volgens Deens filosoof Søren Kierkegaard (1813–1855) behoort alles wat te maken heeft met wat christenen zeggen over God tot het terrein van de christenheid, en behoort alles wat Gods Woord over christenen zegt tot het christendom.
Nederlands kerkhistoricus Peter Nissen definieert "christenheid" als 'de culturele en maatschappelijke constellatie waarin het christendom een vanzelfsprekende en centrale plaats inneemt.' Volgens Nissen was anno 2017 'de tijd van de vanzelfsprekende christenheid en van de volkskerken in Europa zo goed als ten einde.' In plaats daarvan zou Europa zich bewegen naar 'een situatie waarin het christendom en de kerken van het centrum naar de marge zijn verdrongen', die hij "postchristenheid" noemt.

## Literatuur

* Anton van Duinkerken, Verscheurde christenheid (1937)
* 1 2 3 4 5 Peter Nissen, Voorbij de volkskerk. Kerk zijn na de christenheid (24 november 2017). Gearchiveerd op 25 mei 2016. Geraadpleegd op 30 januari 2018.
* 1 2 Nicole van der Sijs, christenheid. Etymologiebank (2010). Gearchiveerd op 1 februari 2018. Geraadpleegd op 31 januari 2018.
* ↑ Houwink, Roel (1937). Christenheid en christendom. Gearchiveerd op 12 maart 2023. Opwaartsche Wegen 15: 263