OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Geomalia

De geomalia (Zoothera heinrichi) is een vogelsoort uit de familie van de lijsters (Turdidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Stresemann.

## Naamgeving

De wetenschappelijke naam is een eerbetoon aan de Duitse bioloog Gerd Heinrich (1896–1984).

## Kenmerken

Deze vogel is overwegend donkerbruin. De borst is kastanjebruin gekleurd. De lange poten en staart in combinatie met de korte vleugels doen denken aan soorten uit het geslacht Garrulax (lijstergaaien) en de naam geomalia is een verwijzing naar de malia een soort buulbuul. Echter, deze vogel is niet aan deze geslachten verwant.

## Verspreiding en leefgebied

De soort is een endemisch in de berggebieden op Sulawesi. De geomealia komt alleen voor in primair montaan regenwoud tussen de 1700 en 3400 m boven de zeespiegel. Het is een schaarse, lastig te observeren vogel die zich voornamelijk ophoudt op de bosbodem.
De geomalia heeft een klein en verbrokkeld verspreidingsgebied dat bedreigd wordt door ontbossing en het voorkomen van verwilderde katten. De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd. De vogel staat als gevoelig (voor uitsterven) op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Geomalia op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Gill, F. & D. Donsker (Eds). (2013). IOC World Bird List (v 3.5).
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Geoalia op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.

### Foto

Foto op de website van de Oriental Bird Club.
# Gillis Huppe

Gillis (Gilles) Huppe (Luik, ca. 1576 – Dordrecht, september 1650) was een steen- en beeldhouwer uit Luik die vanaf minstens 1612 in de Zuid-Hollandse stad Dordrecht woonde en werkte. Hij is vooral bekend van zijn werk aan de Groothoofdspoort aldaar.

## Leven

Gillis (of Gilles) Huppe was afkomstig van Luik. In oude Dordtse bronnen wordt zijn naam gespeld als Gielis Hup, Gielle Huppe, Gillis Hubbe of meester Jelis. Zelf ondertekende hij in 1622 een akte als "Gille Huppe".
In een document dat in 1616 in Dordrecht werd opgesteld, liet hij vastleggen dat hij in 1612 in Luik was gearresteerd omdat hij ervan verdacht werd het gereformeerde geloof aan te hangen. Hij werd vrijgelaten omdat hij kon aantonen dat hij "borger deser stede Dordrecht" was. Hetzelfde document vermeldt dat hij op dat moment omstreeks 40 jaar oud was ("out ontrent 40 jaren"). Volgens een document uit 1622 was hij toen 46 jaar. Hij moet daarom in of rond 1576 zijn geboren en op een onbekend tijdstip voor 1612 vanwege zijn geloof naar Dordrecht zijn gevlucht, waarschijnlijk samen met enkele familieleden.
Hij kocht rond 1615 een perceel aan de Nieuwe Haven, op de hoek met het Vlak, bij de Roobrug, en liet daar voor zichzelf een huis bouwen dat hij versierde met een grote variatie aan gebeeldhouwde koppen, die waarschijnlijk bedoeld waren als een staalkaart van zijn werk.
Gillis Huppe overleed op of kort voor 21 september 1650.

## Werk

In Dordrecht verzorgde Huppe het beeldhouwwerk voor diverse poorten, stedelijke gebouwen en woonhuizen, waaronder de Groothoofdspoort, het Melkpoortje, zijn eigen woonhuis het Huis met de hoofden en mogelijk ook kleinere ornamenten aan woonhuisgevels, zoals die van het huis De Pauw. Hij werkte samen met onder anderen de Dordtse steenhouwer Frans Lebuïnusz. Drijfhout, de vader van Bartholomeus Drijfhout. Gerrit Gerritsz. Cuyp, de grootvader van Aelbert Cuyp, polychromeerde de Hollandse Maagd en de wapenschilden om haar heen aan de riviergevel van de Groothoofdspoort.
Hoewel uit de stadsrekeningen geen direct verband blijkt tussen de werkzaamheden aan de Groothoofdspoort en Gillis Huppe, wordt het grootste deel van het beeldhouwwerk algemeen aan hem toegeschreven, onder andere op basis van de gebeeldhouwde koppen aan zijn eigen huis en zijn gedocumenteerde werk aan het Melkpoortje.

## Eerbetoon

In Rotterdam werd in 1965 een straat naar hem vernoemd, de Gillis Huppestraat in het stadsdeel Prins Alexander.
# Gerard van Neck

Gerard van Neck Esquire ('s-Gravenhage, 1692 – Putney, 1750) was een invloedrijke Nederlands-Britse koopman en bankier.

## Biografie

Van Neck werd geboren in 's-Gravenhage als zoon van staatsman Cornelius van Neck en Anna de Greeff. Hij emigreerde in 1718 naar Engeland en werd een succesvolle koopman in Londen. Zijn jongere broer Joshua Vanneck volgde de reis naar Engeland in 1722 en ging bij hem in dienst. Van Neck werd in 1727 verkozen tot ouderling van de Nederlandse Kerk in Londen. Hij trouwde in 1736 met Mary Dutry, weduwe van Denis Dutry, 1st baronet (een van de rijkste hugenootbankiers in Londen en erfgename van het van oorsprong Franse koopmansgeslacht Reneu). Zijn huwelijk gaf hem de mogelijkheid om contacten tussen Nederlandse en hugenotenkolonies in Londen te leggen. Ook kocht hij Brockholds Estate in Hertfordshire en was hij eigenaar van een ander landhuis aan de Theems in Putney, waar hij regelmatig vrienden over de vloer had. Van Neck begaf zich in netwerken van invloedrijke hugenoten en Nederlandse handelaren.
Beide broers klommen op tot leiders van de Nederlandse kolonie in Londen en hielden zich tussen 1720 en 1780 bezig met fondsen van Nederlandse investeerders, de handel in Indië, tabakshandel en Britse leningen. Hij en zijn broer fungeerden tevens als financiële vertegenwoordigers van Frankrijk in Londen en waren de voornaamste geldschieters van de Engelse overheid gedurende de oorlogsjaren 1744-1763. Gerard werd in 1731 genaturaliseerd.
In 1745, tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog, leidde hij het transport van goederen ter waarde van 16.000 pond verspreid over 60 schepen naar Frankrijk. De gebroeders Van Neck waren een van de invloedrijkste en waarschijnlijk rijkste Nederlanders in Engeland van hun tijd. Ook speelde Gerard Van Neck een grote rol in de financiering van de Bank of England en de Whig Party.
Hij liet na zijn dood in 1750 een aanzienlijk kapitaal na, te weten 240.000 pond (omgerekend zo'n 2.640.000 gulden) en andere bezittingen. Joshua erfde 100.000 pond, zijn landhuis en mocht de zaak overnemen. Het vermogen van Van Neck was grotendeels opgebouwd uit de handel in Indië en de tabaks-exporthandel met Frankrijk.

## Bezittingen

* Brockholds Estate
* Landhuis in Putney en landerijen, totaal ter grootte van 40 hectaren. In 1750 getaxeerd op 100.000 pond.
# Gevlekte spinorchidee

De gevlekte spinorchidee (Brassia maculata) is een orchideeënsoort.

## Etymologie

De Nederlandse naam van de soort verwijst naar haar bloemen. Deze hebben een gevlekte lip en langwerpige sepalen en petalen die de bloeiwijze een spinachtig uiterlijk geven.
Brassia is vernoemd naar de Britse botanische illustrator William Brass. De soortaanduiding maculata betekent 'gevlekt'.

## Kenmerken

De soort groeit meestal als epifyt op bomen, maar kan ook worden aangetroffen als lithofyt. De gehele plant (inclusief bloeiwijze) kan een lengte van 90–100 cm bereiken. De bloemstengel groeit uit de basis van de schijnknol en is omgeven door een bladschede van ongeveer 25 cm lang. De bloemen hebben een opvallende, witachtige tot geelgroene lip die is bedekt met bruine vlekjes. Het gynostemium is geel tot oranje van kleur. De soort lijkt op Brassia caudata; deze laatstgenoemde soort heeft echter een langere lip (tot 5 cm).

## Verspreiding

De soort komt van nature voor in het zuiden van Mexico (Chiapas, Veracruz de Ignacio de la Llave, Tabasco, Guerrero, Oaxaca, Campeche en Quintana Roo), Centraal-Amerika (Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras en Nicaragua), Cuba en Jamaica. In het wild wordt de gevlekte spinorchidee vrijwel nooit boven een hoogte van 750 meter aangetroffen.

## Cultivatie

De gevlekte spinorchidee werd door Joseph Banks vanuit Jamaica in Engeland geïmporteerd. In 1813 werd de soort beschreven door Robert Brown. Geïmporteerde exemplaren bloeiden voor het eerst in de Kew Gardens te Londen.
Tegenwoordig is de plant onder andere in cultuur in tropische tuinen en bij kwekers en verzamelaars. Soms wordt de soort te koop aangeboden als kamerplant, alhoewel dit meestal cultivars betreft. De gevlekte spinorchidee heeft een lichte standplaats nodig zonder direct zonlicht. Tevens is een goede luchtcirculatie van belang. De temperatuur mag voor deze orchidee in de winter niet lager zijn dan 15 °C.
# Gevaar

Gevaar kan verwijzen naar:
* Gevaar (risico), een situatie waar een onaangename gebeurtenis dreigt.
* Gevaar (hoorspel), een hoorspel.
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Gevaar en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Gevaar (hoorspel)

Gevaar is een hoorspel van Richard Hughes. A Comedy of Danger, het eerste hoorspel in de geschiedenis van de radio, werd op 15 januari 1924 door de zender 2LO van de British Broadcasting Company uitgezonden. De Hessischer Rundfunk ontdekte het manuscript van Danger, dat als verloren beschouwd werd, en produceerde op 16 januari 1961 een Duitse versie, Gefahr, onder dezelfde omstandigheden als in 1924: als live-uitzending. De KRO bracht het in een vertaling van Hans Berghuis op zondag 19 januari 1964, van 20.45 tot 21.10. De regisseur was Léon Povel.

## Rolbezetting

* Paul van der Lek (Jack)
* Barbara Hoffman (Mary)
* Wam Heskes (Mr. Bax)
* Alex Faassen jr. & Hans Veerman (verdere medewerkenden)

## Inhoud

De auteur zei over zijn hoorspel: "Toen we poogden gevoelens aan te spreken en een volledig verhaal via één enkel orgaan, het oor, over te brengen, hebben we niets anders geprobeerd dan wat de film reeds voor het oog gedaan had." Tijdens een rondleiding door een steenkoolmijn geraken drie bezoekers afgescheiden van de groep: een jong paar en een oude man. Door een ongeval gaat het licht uit. De situatie spitst zich toe als water in de schacht dringt en steeds hoger stijgt. De ingeslotenen bereiden zich voor op de dood. Geruisen, woorden en gewaarwordingen komen in het donker van de mijn duidelijk tot hun recht. Door het medium radio wordt de toehoorder in een gelijkaardige situatie verplaatst en is hij uitsluitend op zijn oren aangewezen - en veroordeeld tot wachten op redding…
# Giel Wittelings

Giel Wittelings (29 juli 1917 - 29 januari 1989) was een Nederlands voetballer.
Wittelings was doelman van MVV waarmee hij in 1948 afdelingskampioen werd. Zijn bijnaam was Giel de plukpik. Later werd hij trainer van verschillende ploegen waaronder WVV '28. Hij overleed op 71-jarige leeftijd in 1989.
# Giel Vleggaar

Giel Vleggaar (Amsterdam, 9 januari 1974) is een Nederlands componist.

## Opleiding

Vleggaar is opgeleid in zowel klassieke als lichte muziek. Hij studeerde jazzcompositie en arrangeren bij Jurre Haanstra aan het Hilversums Conservatorium en klassieke compositie aan het Conservatorium van Amsterdam bij Daan Manneke en Theo Verbey. Hij verdiepte zich in de muziektheorie van Zuid-India bij Rafael Reina. Hij ging in 1998 naar Gambia om daar kennis te nemen van de muziek van de Wolofcultuur. Hij nam ook enkele lessen bij andere componisten, onder anderen George Crumb en Timothy Salter.

## Activiteiten

Vleggaar componeerde niet alleen voor concerten, maar ook voor film en dans. Hij maakte onder andere in 1994 de multimediaproductie Ozo zwaar, ozo licht in het Nederlands Filmmuseum, in 1996 Perpetuum Mobile (muziektheater) voor Orkater en de dansvoorstelling DNCS in 1999.

## Composities

* Wake Up Sleeping Beauty (2016), voor blaaskwintet
* Springs Eternal (2014), voor symfonieorkest
* Jägerlieder (2013), voor sopraan, strijkkwartet en piano
* Arise (2013), voor koperblazers
* The Trees of Paradise (2012), voor 3 zangers, koor en symfonieorkest
* Arcadia (2012), voor symfonieorkest
* Pretty Beautiful (2011), voor 12 blazers
* DAZED (2011), voor 3 zangers en ensemble
* Fünf (2010), voor symfonieorkest
* Ayre of Solace (2009), voor symfonieorkest
* Pianoconcert (2008), voor piano en orkest
* Wanted: Ferne Geliebte (2007), voor 3 sopranen en ensemble
* Atomic UFO Saves the Day (Again) (2007), voor basgitaar en ensemble
* In Transit (2007), voor saxofoonkwartet en slagwerkduo
* Dead as Disco (2006), voor symfonieorkest
* U-Turn Addiction' (2006), voor strijkkwartet
* Drowning (2006), voor 5 stemmen
* Aiming for Ecstasy (2005), voor elektrische-gitaarsolo
* Post Mortem (2005), voor stem en ensemble
* Up and Away (2005), voor strijkorkest
* Appalachia (2004), voor steelstring akoestische gitaar en ensemble
* Brave Cactus Hits the Road (2003), voor ensemble
* Falling Down [XL] (2006), voor fluit, klarinet, tuba, slagwerk en piano
* Falling Down (2003), voor klarinet, cello en piano
* Come Here Often? (2003), voor 2 slagwerkers en soundtrack
* Bred in Captivity (2002), voor ensemble
* Counting Stars with Confidence (2002), voor violoncello en piano
* L'apres-midi d'un toreador (2001), voor fluitensemble (geschreven voor het Nederlands Fluitorkest)
* Fast Lane Woodpecker (2001), voor symfonieorkest
* Day Before Dusk voor het Amerikaanse ensemble Non Sequitur
* In Limbo voor de Nederlandse groep Osmosis
* Counting Stars with Confidence voor het duo Harry Sparnaay en Annelie de Man

## Prijzen en onderscheidingen

Het Nederlands Ballet Orkest erkende Vleggaar in 2002 in het kader van hun Young Composers Project met de NOG Stimuleringsprijs voor het orkestwerk Fast Lane Woodpecker. In 2007 werd hem de Henriëtte Bosmansprijs toegekend tijdens de Nederlandse Muziekdagen voor zijn compositie Appalachia uit 2004.
# Gewone oprolpissebed

De gewone oprolpissebed (Armadillidium vulgare) is een pissebed uit de familie Armadillidiidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd gepubliceerd in 1804 door Latreille.

## Beschrijving

De oprolpissebed is een schaaldier dat op het land leeft. Het diertje kan een lengte van 18 millimeter bereiken. Ze zijn in staat zich op te rollen tot een balletje wanneer ze gestoord worden. Dit vermogen, samen met zijn algemene uiterlijk, geeft ze in het Engels de naam 'pill-bug'. Dit gedrag zorgt ook potentieel voor verwarring met oprollers, dat zijn echter miljoenpoten zoals bijvoorbeeld de soort Glomeris marginata en dus geen familie.

## Algemeen

A. vulgare is in staat om drogere omstandigheden te weerstaan dan veel andere pissebedsoorten, het verspreidingsgebied is slechts beperkt tot kalkrijke gronden en kustgebieden. Het voedsel bestaat hoofdzakelijk uit rottend plantaardig materiaal maar ook korstmossen en algen staan op het menu.
Bij lage temperaturen warmen ze zich aan de zon en bij hogere temperaturen zoeken ze de schaduw op, temperaturen lager dan -2 °C of boven 36 °C zijn dodelijk voor het dier. In de winter kunnen ze echter een soort winterslaap houden waardoor ze nog lagere temperaturen kunnen weerstaan.

## Afbeeldingen

* met jongen
* opgerold
* van boven
* onderkant
# Gewone oliekever

De gewone oliekever (Meloe proscarabaeus) is een kever uit de familie oliekevers (Meloidae). Een sterk gelijkende soort is de violette oliekever (Meloe violaceus).

## Beschrijving

De vrouwtjes worden ongeveer 3,5 centimeter lang, mannetjes blijven veel kleiner tot 1 cm. De kever is helemaal zwart en gemakkelijk te herkennen aan het glanzende, bolle en relatief enorme achterlijf en opvallend korte dekschilden. De mannetjes hebben een kleiner achterlijf, omdat ze geen eitjes hoeven te leggen, vrouwtjes met bijna volgroeide eitjes lijken zelfs op knappen te staan. De imago eet plantendelen als bladeren van onder andere boterbloemen. De naam dankt de oliekever aan de olie-achtige substantie die bij verstoring wordt afgescheiden. Bij een aantal soorten oliekevers (bijvoorbeeld de zogenaamde Spaanse vlieg) bevat deze giftige bestanddelen.

## Voortplanting

De voortplanting en levensgeschiedenis van deze kevers is bijzonder; ze vertonen een zogenaamde hypermetamorfose. De vrouwtjes leggen tot wel duizend eitjes in de grond. De zeer kleine uitgekomen larve, die drie haakjes aan ieder van zijn poten heeft en daarom wel een triunguline (drienagelige) wordt genoemd, klimt in een plant, kruipt daar op een bloem, en wacht tot er een bij langskomt om nectar te zoeken. De larve klampt zich met de haak-achtige voorpoten vast aan de haren van de bij en vliegt mee naar het nest van de bij. De bij legt een ei in het nest dat op een laagje honing drijft. De triunguline verlaat de bij nu en eet het ei op. Hierna vervelt de larve in het geroofde bijennest. Van een beweeglijke, kruipende triunguline wordt hij een made-achtige nagenoeg pootloze larve, die zich met de inhoud van het bijennest voedt en nog een aantal malen vervelt. Hierna verpopt hij zich voor de tweede keer en komt als een volwassen oliekever uiteindelijk uit de pop tevoorschijn.
Het is dan al aan het eind van de zomer, en de kever verlaat het nest pas de volgende lente. Het aantal eieren moet zo groot zijn omdat slechts een paar larven het geluk zullen hebben een lift te krijgen van een bij van de juiste soort met een nest in het juiste stadium. Niet alle bijensoorten zijn geschikt, alleen bepaalde solitaire bijen. Omdat het met een aantal daarvan minder goed gaat, heeft ook de oliekever daar last van. In veel streken zijn ze niet meer algemeen of zeldzaam.
# Gleipnir

Gleipnir was in de Noordse mythologie het dunne, gladde koord dat door de dwergen gemaakt was om de enorme wolf Fenrir aan een rots te boeien.
Nadat Fenrir twee eerdere ijzeren kettingen verbroken had, gaf Odin opdracht om Gleipnir te vervaardigen. De ingrediënten waren het geluid van de voetstappen van een kat, de baard van een vrouw, de wortels van een berg, berenzenuwen, de adem van een vis en het spuug van een vogel. Skírnir, Freyrs boodschapper, bracht het terug naar Asgard.
Op het eiland Lyngvi in het meer Ámsvartnir daagden de goden de wolf Fenrir uit om dit koord ook te breken. Fenrir raakte wantrouwig door het dunne koord, en eiste een onderpand, de rechterhand van de oorlogsgod Týr, of volgens andere bronnen de hand van een der goden, en de garantie dat de goden hem weer zouden loslaten als hij het koord niet kon breken. Geen der goden durfde dit, waarop Týr zijn hand aanbood en in de wolvenmuil legde.
Toen Fenrir het koord niet kon verbreken en de goden hem niet wilden bevrijden, beet hij Týrs rechterhand af.
# Gleisdorf

Gleisdorf is een gemeente in de Oostenrijkse deelstaat Stiermarken, en maakt deel uit van het district Weiz. Gleisdorf telt 11.200 inwoners (2022).
Sinds 1920 is Gleisdorf een stad. In 2015 werd Gleisdorf uitgebreid met de voormalige gemeenten Nitscha, Labuch en Laßnitzthal.
Albersdorf-Prebuch · Anger · Birkfeld · Fischbach · Fladnitz an der Teichalm · Floing · Gasen · Gersdorf an der Feistritz · Gleisdorf · Gutenberg · Hofstätten an der Raab · Ilztal · Ludersdorf-Wilfersdorf · Markt Hartmannsdorf · Miesenbach bei Birkfeld · Mitterdorf an der Raab · Mortantsch · Naas · Passail · Pischelsdorf am Kulm · Puch bei Weiz · Ratten · Rettenegg · Sankt Kathrein am Hauenstein · Sankt Kathrein am Offenegg · Sankt Margarethen an der Raab · Sankt Ruprecht an der Raab · Sinabelkirchen · Strallegg · Thannhausen · Weiz
* Gemeinsame Normdatei: 4278237-5
* Library of Congress Control Number: n85043603
* MusicBrainz: 0af2a404-7b27-4a69-bef8-ed26651749c1
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007564627305171
* Virtual International Authority File: 140779335
* WorldCat (via VIAF): 140779335
# Giarre

Giarre is een gemeente in de Italiaanse provincie Catania (regio Sicilië) en telt 26.808 inwoners (31-12-2004). De oppervlakte bedraagt 27,5 km$^2$, de bevolkingsdichtheid is 975 inwoners per km$^2$.
* Uitzicht over Giarre
* Via Callipoli
* Palazzo Bonaventura
* Station

## Demografie

Giarre telt ongeveer 9838 huishoudens. Het aantal inwoners daalde in de periode 1991-2001 met 1,8% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.
| Jaar | Inwoneraantal |
| 1991 | 26.853 |
| 2001 | 26.357 |

## Geografie

De gemeente ligt op ongeveer 81 m boven zeeniveau.
Giarre grenst aan de volgende gemeenten: Acireale, Mascali, Milo, Riposto, Sant'Alfio, Santa Venerina, Zafferana Etnea.

## Geboren

* Carmelo Patanè (1869-1952), aartsbisschop van Otranto, aartsbisschop van Catania

## Externe link

* https://web.archive.org/web/20220513160203/http://www.comune.giarre.ct.it/
* Italiaans bureau voor statistiek
Aci Bonaccorsi · Aci Castello · Aci Catena · Aci Sant'Antonio · Acireale · Adrano · Belpasso · Biancavilla · Bronte · Calatabiano · Caltagirone · Camporotondo Etneo · Castel di Judica · Castiglione di Sicilia · Catania · Fiumefreddo di Sicilia · Giarre · Grammichele · Gravina di Catania · Licodia Eubea · Linguaglossa · Maletto · Maniace · Mascali · Mascalucia · Mazzarrone · Militello in Val di Catania · Milo · Mineo · Mirabella Imbaccari · Misterbianco · Motta Sant'Anastasia · Nicolosi · Palagonia · Paternò · Pedara · Piedimonte Etneo · Raddusa · Ragalna · Ramacca · Randazzo · Riposto · San Cono · San Giovanni la Punta · San Gregorio di Catania · San Michele di Ganzaria · San Pietro Clarenza · Sant'Agata li Battiati · Sant'Alfio · Santa Maria di Licodia · Santa Venerina · Scordia · Trecastagni · Tremestieri Etneo · Valverde · Viagrande · Vizzini · Zafferana Etnea
* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Giaupas

De Giaupas (Italiaans: Passo Giau) ligt in de Italiaanse provincie Belluno en verbindt Cortina d'Ampezzo met het dal van de rivier de Cordevole. Deze pasweg is rustiger dan de westelijker gelegen passen Pordoi, Falzarego en Sella. Normaal gesproken is de weg het gehele jaar geopend, ook gedurende de winterperiode.
Vanuit het noorden begint de weg in Cortina d'Ampezzo, de grootste plaats in de Dolomieten. De eerste kilometers gaan in de richting van de Falzaregopas met mooi zicht op de berggroep van de Monte Cristallo in het oosten. Bij Pocol takt de weg naar de Giaupas af naar links. De brede weg stijgt licht door de dichte bossen van het onbewoonde Val Costeana. Enkele kilometers voor de top ligt de boomgrens, vanaf dit moment wordt het uitzicht op de omringende bergen steeds indrukwekkender.
De pashoogte van de Giau wordt gedomineerd door de sierlijke Nuvolau (2574 m). Er staat een hotel-restaurant en een kleine kapel. Aan de oostzijde strekt zich het natuurgebied Riserva Naturale Monte Pelmo - Mondeval - Passo Giau uit. De pashoogte is het beginpunt voor de beklimming van de Nuvolau en de populaire wandeltocht via de berggroep Cinque Torri naar de Falzaregopas.
De afdaling aan de zuidzijde is wat steiler (tot 10,4%). In het begin daalt de weg met brede bochten af door de bergweiden. Rond de 1800 meter duikt de weg in de bossen van het nauwe Val Codalonga. De weg wordt af en toe afgeschermd door tunnels en galerijen. Bij Selva di Cadore beginnen de routes naar twee andere passen; de Staulanzapas en Fedaiapas (in de omgeving vaak simpelweg aangegeven als Marmolada)

## Sport

De Giaupas geniet bekendheid door passages in de wielerkoers Ronde van Italië. De Giaupas werd opgenomen in het parcours van tien edities. Als eerste werd de top daarbij gepasseerd door:
* 1973 : José Manuel Fuente
* 1989 : Henry Cárdenas
* 1992 : Bruno Cornillet
* 2007 : Leonardo Piepoli
* 2008 : Emanuele Sella
* 2011 : Stefano Garzelli
* 2012 : Domenico Pozzovivo
* 2016 : Darwin Atapuma
* 2021 : Egan Bernal
* 2023 : Derek Gee
In de Giro 2021 werd de pas tijdens de koninginnenrit van Sacile naar Cortina d'Ampezzo beklommen vanuit het zuiden. Het moest de slotklim zijn na de beklimmingen van La Crosetta, Passo Fedaia en de Passo Pordoi, maar de twee laatsten werden geschrapt omwille van het slechte weer.
De Giaupas is de voorlaatste pas die jaarlijks wordt beklommen in de langste afstand van de granfondo (cyclosportieve) Maratona dles Dolomites. Hier wordt hij beklommen vanuit het zuiden (9,9km aan een gemiddelde stijging van 9,3%) en wordt hij afgedaald in de richting van Cortina d'Ampezzo.
# Glabrotelson chappuisi

Glabrotelson chappuisi is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Ectinosomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Soyer.
# Glyphonyx bimarginatus

Glyphonyx bimarginatus is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Schaeffer.