# Adoptiefkeizers

De periode van de Adoptiefkeizers, ook Adoptiekeizers genoemd, is een periode tussen 96 en 180 waarin, bij gebrek aan eigen nakomelingen, vijf keizers achter elkaar een of twee opvolgers als zonen adopteerden. Het was een bloeiperiode, ook de Gouden Eeuw van Rome of gouden eeuw van de Antonijnen genoemd, waarin alle keizers het keizerrijk op bekwame wijze regeerden. Deze periode is in het Engels ook bekend als "Five Good Emperors" ("Vijf Goede Keizers").
De Adoptiefkeizers overlappen voor een groot gedeelte met de keizers van het Antonijnse huis en deze twee groepen worden vaak gecombineerd tot de groep Adoptiefkeizers & Antonijnse huis. Deze groep wordt ook wel aangeduid met de term Nervische & Antonijnse Huis. Het Nervische Huis, waartoe Nerva, Trajanus en Hadrianus worden gerekend, is echter kunstmatig aangezien er tussen Nerva, en de twee volgende keizers geen enkele familieband bestaat (een familieband bestaat echter wel tussen Trajanus en Hadrianus onderling).
De bloeiperiode van de Adoptiefkeizers eindigde toen Marcus Aurelius een zoon kreeg, Commodus, die hij als zijn opvolger benoemde. Het wanbestuur van Commodus zou de dagen van terreur die het keizerrijk onder Gaius ("Caligula") en Nero gekend had, doen herleven.
De keizers, Caesars en keizerinnen in deze periode waren: (bij allen is de titel Caesar toegekend aan de adoptiefzoon, behalve bij Commodus)
* Nerva (96-98)
** Caesar: Trajanus (97-98)
* Trajanus (98-117)
** geadopteerd: Hadrianus
** Augusta: Plotina (gemalin) 105-~122
** Augusta: Marciana (zuster) 105-~112
** Augusta: Matidia (nicht) ~112-117
* Hadrianus (117-138)
** Caesar: Aelius (136-138)
** Caesar: Antoninus Pius 138
** Augusta: Matidia (schoonmoeder) 117-119
** Augusta: Sabina (gemalin) 128-136
* Antoninus Pius (138-161)
** Caesar: Marcus Aurelius (138-161)
** geadopteerd: Lucius Verus
** Augusta: Faustina de Oudere (gemalin) 138-140/141
** Augusta: Faustina de Jongere (dochter) 146-161
* Marcus Aurelius (161-180)
** medekeizer: Lucius Verus (161-169)
*** Augusta: Lucilla (gemalin) 164-182/183
** Caesar: Commodus (161-180)
** Augusta: Faustina de Jongere (gemalin) 161-175

## Stamboom

* (1) = eerste echtgenote
* (2) = tweede echtgenote (niet aangeduid)
* (3) = derde echtgenote
* KLEINE HOOFDLETTERS = vergoddelijkt na de dood
* streepjeslijnen wijzen op een adoptie of (in het geval van Hadrianus en Antinous) geliefden
| | | | | | | | | | | Marcia | Marcia | Marcia | Marcia | Marcia | Marcia | | | TRAJANUS PATER | TRAJANUS PATER | TRAJANUS PATER | TRAJANUS PATER | TRAJANUS PATER | TRAJANUS PATER | | | NERVA (r. 96-98) | NERVA (r. 96-98) | NERVA (r. 96-98) | NERVA (r. 96-98) | NERVA (r. 96-98) | NERVA (r. 96-98) | | | Ulpia Trajana | Ulpia Trajana | Ulpia Trajana | Ulpia Trajana | Ulpia Trajana | Ulpia Trajana |
| | | | | | | | | | | MARCIANA | MARCIANA | MARCIANA | MARCIANA | MARCIANA | MARCIANA | | | TRAJANUS, aangenomen zoon (r. 98-117) | TRAJANUS, aangenomen zoon (r. 98-117) | TRAJANUS, aangenomen zoon (r. 98-117) | TRAJANUS, aangenomen zoon (r. 98-117) | TRAJANUS, aangenomen zoon (r. 98-117) | TRAJANUS, aangenomen zoon (r. 98-117) | | | PLOTINA | PLOTINA | PLOTINA | PLOTINA | PLOTINA | PLOTINA | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Aelius Afer | Aelius Afer | Aelius Afer | Aelius Afer | Aelius Afer | Aelius Afer | | | Paulina Major | Paulina Major | Paulina Major | Paulina Major | Paulina Major | Paulina Major |
| | | L. Scribonius Libo Rupilius (3) | L. Scribonius Libo Rupilius (3) | L. Scribonius Libo Rupilius (3) | L. Scribonius Libo Rupilius (3) | L. Scribonius Libo Rupilius (3) | L. Scribonius Libo Rupilius (3) | | | | | MATIDIA | MATIDIA | MATIDIA | MATIDIA | MATIDIA | MATIDIA | | | | | | | | | L. Vibius Sabinus (1) | L. Vibius Sabinus (1) | L. Vibius Sabinus (1) | L. Vibius Sabinus (1) | L. Vibius Sabinus (1) | L. Vibius Sabinus (1) | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| Rupilia Annia | Rupilia Annia | Rupilia Annia | Rupilia Annia | Rupilia Annia | Rupilia Annia | | | M. Annius Verus | M. Annius Verus | M. Annius Verus | M. Annius Verus | M. Annius Verus | M. Annius Verus | | | Rupilia Faustina | Rupilia Faustina | Rupilia Faustina | Rupilia Faustina | Rupilia Faustina | Rupilia Faustina | | | SABINA | SABINA | SABINA | SABINA | SABINA | SABINA | | | HADRIANUS, aangenomen zoon (r. 117-138) | HADRIANUS, aangenomen zoon (r. 117-138) | HADRIANUS, aangenomen zoon (r. 117-138) | HADRIANUS, aangenomen zoon (r. 117-138) | HADRIANUS, aangenomen zoon (r. 117-138) | HADRIANUS, aangenomen zoon (r. 117-138) | | | ANTINOUS | ANTINOUS | ANTINOUS | ANTINOUS | ANTINOUS | ANTINOUS | | | Paulina Minor | Paulina Minor | Paulina Minor | Paulina Minor | Paulina Minor | Paulina Minor |
| Domitia Lucilla | Domitia Lucilla | Domitia Lucilla | Domitia Lucilla | Domitia Lucilla | Domitia Lucilla | | | M. Annius Verus | M. Annius Verus | M. Annius Verus | M. Annius Verus | M. Annius Verus | M. Annius Verus | | | M. Annius Libo | M. Annius Libo | M. Annius Libo | M. Annius Libo | M. Annius Libo | M. Annius Libo | | | FAUSTINA | FAUSTINA | FAUSTINA | FAUSTINA | FAUSTINA | FAUSTINA | | | ANTONINUS PIUS, aangenomen zoon (r. 138-161) | ANTONINUS PIUS, aangenomen zoon (r. 138-161) | ANTONINUS PIUS, aangenomen zoon (r. 138-161) | ANTONINUS PIUS, aangenomen zoon (r. 138-161) | ANTONINUS PIUS, aangenomen zoon (r. 138-161) | ANTONINUS PIUS, aangenomen zoon (r. 138-161) | | | Aelius, aangenomen zoon | Aelius, aangenomen zoon | Aelius, aangenomen zoon | Aelius, aangenomen zoon | Aelius, aangenomen zoon | Aelius, aangenomen zoon | | | Julia Paulina | Julia Paulina | Julia Paulina | Julia Paulina | Julia Paulina | Julia Paulina |
| Cornificia | Cornificia | Cornificia | Cornificia | Cornificia | Cornificia | | | MARCUS AURELIUS, aangenomen zoon (r. 161-180) | MARCUS AURELIUS, aangenomen zoon (r. 161-180) | MARCUS AURELIUS, aangenomen zoon (r. 161-180) | MARCUS AURELIUS, aangenomen zoon (r. 161-180) | MARCUS AURELIUS, aangenomen zoon (r. 161-180) | MARCUS AURELIUS, aangenomen zoon (r. 161-180) | | | FAUSTINA de Jongere | FAUSTINA de Jongere | FAUSTINA de Jongere | FAUSTINA de Jongere | FAUSTINA de Jongere | FAUSTINA de Jongere | | | Aurelia Fadilla | Aurelia Fadilla | Aurelia Fadilla | Aurelia Fadilla | Aurelia Fadilla | Aurelia Fadilla | | | twee jonge kinderen | twee jonge kinderen | twee jonge kinderen | twee jonge kinderen | twee jonge kinderen | twee jonge kinderen | | | | | | | | | | | Salinator | Salinator | Salinator | Salinator | Salinator | Salinator |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | VERUS, aangenomen zoon (r. 161-169) | VERUS, aangenomen zoon (r. 161-169) | VERUS, aangenomen zoon (r. 161-169) | VERUS, aangenomen zoon (r. 161-169) | VERUS, aangenomen zoon (r. 161-169) | VERUS, aangenomen zoon (r. 161-169) |
| Fadilla | Fadilla | Fadilla | Fadilla | Fadilla | Fadilla | | | Cornificia | Cornificia | Cornificia | Cornificia | Cornificia | Cornificia | | | COMMODUS (r. 177-192) | COMMODUS (r. 177-192) | COMMODUS (r. 177-192) | COMMODUS (r. 177-192) | COMMODUS (r. 177-192) | COMMODUS (r. 177-192) | | | negen andere kinderen | negen andere kinderen | negen andere kinderen | negen andere kinderen | negen andere kinderen | negen andere kinderen | | | Lucilla | Lucilla | Lucilla | Lucilla | Lucilla | Lucilla | | |