# RhB ABe 4/4 I

De ABe 4/4 $^I$ en ABDe 4/4 $^I$ waren elektrische motorrijtuigen bestemd voor het regionaal personenvervoer van de Rhätische Bahn (RhB).

## Geschiedenis

Bij de opening van de Berninabahn in 1908 werden bij Schweizerische Industrie-Gesellschaft (SIG) en Elektrizitätsgesellschaft Alioth 17 motorrijtuigen in twee series met de aanduiding BCe 4/4 (later als ABe 4/4 $^I$) en BCFe 4/4 (later als ABDe 4/4 $^I$) besteld. In 1921 werd onder invloed van het publiek het motorrijtuig 13 vernummerd in 15. In 1946-1953 werden de motorrijtuigen door de Rhätische Bahn omgebouwd en vernummerd.
In 2010 waren er nog vijf motorrijtuigen beschikbaar.

## Constructie en techniek

De motorrijtuigen zijn opgebouwd op een stalen frame. In de draaistellen zijn twee elektromotoren gemonteerd die via tandwielen ieder een as aandrijven.

### Nummers

De motorrijtuigen werden door de Berninabahn als volgt genummerd en later door de Rhätische Bahn omgebouwd en vernummerd:
Lijst van de ABe 4/4 $^I$ en de ABDe 4/4 $^I$ :
| Nummer Berninabahn | In gebruik | Ombouw | RhB nummer na ombouw | Laatste nummer | geel | Beschildering groen/crème | groen | rood | Opmerkingen | Huidige toestand |
| 1 | 1908 | 1947 1) | 31 | 31 | 1908 | 1947 | 1959 | 1963 | | buitendienst en afgebroken in 2009 |
| 2 | 1908 | 1946 1) | 32 | 32 | 1908 | 1946 | 1957 | 1965 | | buitendienst en afgebroken in 2009 |
| 3 | 1908 | | | 3 | 1908 | 19.. | 1957 | -- | | buitendienst 1969, gesloopt |
| 4 | 1908 | 1947 1) | 34 | 34 | 1908 2001 | 1947 | -- | 1962 | sinds 2001 Historisch voertuig (geel) | in gebruik |
| 5 | 1908 | 1946 1) | 33 | 33 | 1908 | 1946 | 1956 | -- | 8 mei bij Alp Grüm door brand verwoest | buitendienst 1962, gesloopt |
| 6 | 1908 | | | 9921 | 1908 | -- | -- | 1960 | 1960, Dienstvoertuig Xe 4/4 9921, bruinrood | buitendienst 1969, gesloopt |
| 7 | 1908 | | | 7 | 1908 | 19.. | 1957 | -- | | buitendienst 1965, gesloopt |
| 8 | 1908 | | | 8 | 1908 | 19.. | -- | -- | | buitendienst 1967, gesloopt |
| 9 | 1908 | 1953 | | 9920 | 1908 | -- | 1953 | 1964/90 | 1951 door lawine vernield en als dienstvoertuig Xe 4/4 weer opgebouwd | buitendienst 1998, gesloopt |
| 10 | 1908 | 1949 | 35 | 35 | 1908 | 1949 | -- | 1962 | | buitendienst 2010, in gebruik bij Museumsbahn Blonay-Chamby (verkocht) |
| 11 | 1909 | | | 11 | 1909 | 19.. | -- | 1964 | | buitendienst 1976, gesloopt |
| 12 | 1909 | 1951 | 37 | 9923 | 1909 | 1951 | 1957 | 1965 | 1997 omgebouwd tot Xe 4/4 9923, Dienstvoertuig Poschiavo, oranje | in gebruik |
| 13 | 1909 | | | 15 | 1909 | 19.. | -- | -- | 1921 vernummerd in 15 | buitendienst 1969, gesloopt |
| 14 | 1909 | 1950 | 36 | 9924 | 1909 | 1950 | -- | 1963 | 1998 omgebouwd tot Xe 4/4 9924, Dienstvoertuig Pontresina, oranje | in gebruik |
| 21 | 1911 | 1949 | 38 | 9922 | 1911 | 1948 | -- | 1962 | bagage afdeling beibehalten, Bezeichnung ABDe 4/4 1992 omgebouwd tot Xe 4/4 9922, Dienstvoertuig Poschiavo, oranje | in gebruik |
| 22 | 1911 | 1953 1) | 30 | 30 | 1911 2000 | 1953 | -- | 1966 | 1953 bagage afdeling verwijderd, sinds 2000 Historisch voertuig (geel) | in gebruik |
| 23 | 1911 | | | 23 | 1911 | 1948 | 1956 | -- | 1956 bagage afdeling verwijderd | buitendienst 1969, gesloopt |

## Treindiensten

De treinen van het type ABe 4/4 $^I$ en ABDe 4/4 $^I$ werden door de Rhätische Bahn (RhB) ingezet over de Berninabahn.
* Sankt Moritz - Tirano
* Chur - Arosa

## Literatuur

* Gian Brüngger: 100-jährige Bergsteiger, Geschichte der ersten Triebwagengeneration BCe 4/4 und BCFe 4/4 der Berninabahn. LOKI spezial 30, Lokpress AG, Zürich 2008, ISBN 978-3-9523386-1-2
* Claude Jeanmaire: Die Gleichstromlinien der Rhätischen Bahn. Verlag Eisenbahn, Villigen 1975, ISBN 3-85649-020-5
* Peter Willen; Lokomotiven der Schweiz 2, Schmalspur Triebfahrzeuge. Orell Füssli, Zürich 1972
* Spoorwegen; diverse jaargangen. Gerrit Nieuwenhuis, Richard Latten. Uitgeverij de Alk BV, Alkmaar.