OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Wilde appel

De wilde appel (Malus sylvestris) is een struik of boom uit de rozenfamilie (Rosaceae).
De soort komt voor in Europa en Zuidwest-Azië in heggen en kreupelhoutbosjes. Hij is in België en Nederland nog in kleine aantallen in het wild aan te treffen. In Nederland betreft dat de Veluwe, de stuwwal van Nijmegen en langs enkele beken in de Achterhoek en Drenthe. De hoogte kan 10 tot 12 m bedragen, maar het gewas blijft vaak kleiner.
De appel-achtige vruchten van 3-4 cm doorsnede zijn eetbaar. Het zijn echter andere vruchten dan de grotere handappels die doorgaans verkocht en gegeten worden: dat zijn de vruchten van de veredelde Malus domestica. Die stamt af van Malus sieversii uit Kazachstan en China en een reeks andere wilde appels uit het midden van Azië. De veronderstelling dat Malus sylvestris ook onderdeel is gaan uitmaken van Malus domestica, is door genetisch onderzoek ontkracht.
Soms wordt de wilde soort nog als onderstam gebruikt, waarop moderne rassen worden geënt, maar meestal worden daarvoor zwak groeiende onderstammen gebruikt.

## Kenmerken

De wilde appel heeft een dichte, lage en koepelvormige kroon en de takken vormen een hechte structuur. De schors is grijsachtig bruin tot donkerbruin en raakt op iets oudere leeftijd gebarsten in rechthoekige stukjes. De twijgen zijn geribbeld en vaak gedoornd. De bovenkant is donkerpaars en de onderkant is bleekbruin. Ze dragen kleine knoppen met een lengte van 4-5 mm. Deze zijn donkerpaars en bedekt met kleine haartjes.
De 5-10 cm grote bladeren hebben een dicht behaarde en gegroefde steel van 2-3 cm. Ze zijn eirond tot ovaal, met een afgeronde of wigvormige voet. Het blad is gekarteld of gezaagd en spits. Het is aan de bovenzijde kaal en donkergroen en aan de onderkant bleek en aanvankelijk iets behaard.
De wilde appel bloeit met een schermvormige tros aan de top van korte loten. De bloemen zijn 3-4 cm groot en hebben vijf witte kroonblaadjes met een roze waas. Ze zijn gevuld met veel gele meeldraden.
De bolvormige vrucht wordt 3-4 cm groot en is aan de top en de basis ingedeukt. Hij is groenachtig geel en heeft soms een rood blosje. Wilde appels zijn zuur, maar smakelijk.

## Gebruik

Het roodbruine hout is hard en stug. Het splijt niet snel en heeft een fijne nerf. Het wordt vooral gebruikt voor klein snijwerk als ornamenten en handgrepen en voor beeldhouwen, omdat het hout voor grote formaten vaak te veel blijft werken.
Wilde appels zijn vanwege hun hoge pectinegehalte uitstekend geschikt om er appelgelei van te maken. In Engeland staat die bekend als apple jelly en is geliefd als een vitamine- en mineraalrijke toevoeging aan (winterse) vleesgerechten. De kleine appels zijn ook geschikt voor de bereiding van verjus, een zuur sap dat min of meer lijkt op appelazijn. In Frankrijk stookt men van de vruchten de sterke drank Calvados.

## Externe link

* Appel (Malus sylvestris) op SoortenBank.nl (gearchiveerd) (gebaseerd op de Heukels$^{23}$, dit is de voorlaatste uitgave)
# Striatobalanus tenuis

Striatobalanus tenuis is een zeepokkensoort uit de familie van de Archaeobalanidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1883 door Hoek.
# Putzbrunn

Putzbrunn is een plaats in de Duitse deelstaat Beieren, en maakt deel uit van het Landkreis München. Putzbrunn telt 6.593 inwoners.
Aschheim · Aying · Baierbrunn · Brunnthal · Feldkirchen · Garching bei München · Gräfelfing · Grasbrunn · Grünwald · Haar · Hohenbrunn · Höhenkirchen-Siegertsbrunn · Ismaning · Kirchheim bei München · Neubiberg · Neuried · Oberhaching · Oberschleißheim · Ottobrunn · Planegg · Pullach im Isartal · Putzbrunn · Sauerlach · Schäftlarn · Straßlach-Dingharting · Taufkirchen · Unterföhring · Unterhaching · Unterschleißheim
# UEFA Super Cup 2011

De UEFA Super Cup 2011 was de 37e editie van de voetbalwedstrijd die gespeeld werd in het kader van de UEFA Super Cup. De wedstrijd vond plaats op 26 augustus 2011 tussen de winnaar van de UEFA Champions League 2010/11; FC Barcelona en de winnaar van de UEFA Europa League 2010/11; FC Porto. Zoals gebruikelijk werd deze wedstrijd aan het begin van het seizoen gespeeld in het Stade Louis II te Monaco.
Wedstrijddetails
Stade Louis II, Monaco Toeschouwers: 18.048 Scheidsrechter: Björn Kuipers (Nederland) :
| 26 augustus 2011 20:45 | Messi 39' Fàbregas 88' | Stade Louis II, Monaco Toeschouwers: 18.048 Scheidsrechter: Björn Kuipers (Nederland) |
| Barcelona | Porto |
FC Barcelona: :
| GK | 1 | Víctor Valdés |
| RB | 2 | Dani Alves |
| CB | 14 | Javier Mascherano |
| CB | 22 | Éric Abidal |
| LB | 21 | Adriano | 63' |
| DM | 15 | Seydou Keita |
| CM | 6 | Xavi |
| CM | 8 | Andrés Iniesta | 51' |
| RW | 10 | Lionel Messi |
| CF | 7 | David Villa | 61' |
| LW | 17 | Pedro | 80' |
| Wisselspelers: |||
| GK | 36 | Oier Olazábal |
| DF | 24 | Andreu Fontàs |
| MF | 4 | Cesc Fàbregas | 80' |
| MF | 11 | Thiago |
| MF | 16 | Sergio Busquets | 63' |
| MF | 28 | Jonathan dos Santos |
| FW | 9 | Alexis Sánchez | 61' |
| Coach: |||
| Josep Guardiola ||||
FC Porto: :
| GK | 1 | Helton |
| RB | 21 | Cristian Săpunaru |
| CB | 14 | Rolando | 65' 86' |
| CB | 30 | Nicolás Otamendi |
| LB | 13 | Jorge Fucile |
| DM | 23 | Souza | 77' |
| CM | 6 | Fredy Guarín | 82' 90' |
| CM | 8 | João Moutinho |
| RF | 12 | Hulk |
| CF | 11 | Kléber | 77' |
| LF | 10 | Cristian Rodríguez | 30' 69' |
| Wisselspelers: |||
| GK | 31 | Rafael Bracalli |
| DF | 4 | Maicon |
| MF | 7 | Fernando Belluschi | 77' |
| MF | 25 | Fernando | 77' |
| MF | 35 | Steven Defour |
| FW | 17 | Silvestre Varela | 69' |
| FW | 20 | Djalma |
| Coach: |||
| Vítor Pereira |||
1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024
# Procambarus

Procambarus is een geslacht van tienpotigen uit de familie van de Cambaridae.

## Soorten

Het geslacht omvat zo'n 160 soorten, waarvan meerdere met de naam Amerikaanse rivierkreeft worden aangeduid.
* Gestreepte Amerikaanse rivierkreeft (Procambarus acutus) (Girard, 1852)
* Floridarivierkreeft (Procambarus alleni) (Faxon, 1884)
* Rode Amerikaanse rivierkreeft (Procambarus clarkii) (Girard, 1852)
* Everglades-moeraskreeft (Procambarus fallax) (Hagen, 1870)
* Marmerkreeft (Procambarus virginalis) (Hagen, 1870)

## Verspreiding

De meeste soorten komen voor in het zuidoosten van de Verenigde Staten, maar sommige soorten komen ook in andere delen van de VS voor alsmede in Mexico, Cuba en Centraal-Amerika. Een aantal soorten komt als exoot voor op andere continenten.
Enkele soorten worden voor de consumptie geteeld.
# Cyclops furi

Cyclops furi is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Cyclopidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1986 door Kozhova & Pavlov.
# Dicranomyia (Idioglochina) obesula

Dicranomyia (Idioglochina) obesula is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Wilde birambi

Wilde birambi (Phyllanthus elsiae) is een boomsoort. De boom is middelmatig in grootte en is een laaglandsoort. Hij lijkt veel op P. acidus behalve dat de vruchten sterk van elkaar verschillen.
Het verspreidingsgebied strekt van Suriname tot zuidelijk Mexico.
De boom komt aan de westkust van Mexico vooral samen met witte mangroven, zwampzuurzak en Pachira acuatica voor. De boom is vooral thuis in zwampbos. De boom is tweehuizig, de bloemschijf ontbreekt en de vrucht is houtig in plaats van vlezig.
* ↑ plant list
* ↑ Index of vernacular plant names of Suriname; Charlotte I.E.A. van ’t Klooster, Jan C. Lindeman, Marion J. Jansen-Jacobs
* ↑ NYBG Steele herbarium
* ↑ eol
* ↑ WWF NT1420
* ↑ A monographic study of the West Indian species of Phyllanthus; Grady L. Webster; J. of the Arnold Arboretum 38, 1957
# Wit-Rusland 1

Wit-Rusland 1 (Wit-Russisch en Russisch: Беларусь 1) is het eerste en grootste kanaal wat wordt uitgezonden op de Wit-Russische televisie. De zender maakt deel uit van de BTRC.

## Geschiedenis

De eerste televisie-uitzending op Wit-Rusland 1 vond plaats op nieuwjaarsdag 1956 in Minsk. De eerst uitzending werd ingeluid met de woorden: Goedenavond! Gelukkig nieuwjaar! Vandaag starten we met onze testuitzendingen. Het kanaal was in eerste instantie alleen in Minsk en omgeving te ontvangen, maar later ook in heel Wit-Rusland.
Het kanaal zond tussen 1956 en 2003 alleen in het Wit-Russisch uit en vanaf 8 oktober 2003 werd er ook in het Russisch uitgezonden. De meeste programma's worden nu uitgezonden in het Russisch, sinds het merendeel van de bevolking in het dagelijks leven gebruikt.
Nadat de Sovjet-Unie uit elkaar was gevallen in 1991 veranderde de naam naar TBK en later weer naar BT, vanaf 2006 tot 2011 heette het Eerste nationale kanaal. Daarna nam het de huidige naam Wit-Rusland 1 aan. De huidige omroepstem van het kanaal is Aleksandr Timosjkin.
Wit-Rusland 1 verzorgt elk jaar de uitzendingen van het Eurovisiesongfestival, Junior Eurovisiesongfestival en de Slavjanski Bazaar.

## Externe link

* Officiële website
# Street

Street is Engels voor straat. Het kan verwijzen naar:

## Plaatsen

* Street (Devon), een dorpje in Devon (Engeland)
* Street (krater), een maankrater ten zuiden van Tycho
* Street (Maryland), een nederzetting in de Amerikaanse staat Maryland
* Street (Somerset), een plaats en civil parish in Somerset (Engeland)

## Personen

* George Edmund Street (1824-1881), Brits architect
* Huston Street (geboren 1983), Amerikaans honkbalspeler
* Jessie Street (1889-1970), Australisch vrouwenrechtenactivist
* John F. Street (geboren 1943), Amerikaans politicus
* Picabo Street (geboren 1971), Amerikaans alpieneskiester
* Richard Street (geboren 1942), Amerikaans soulzanger
* Stephen Street (geboren 1960), Brits muziekproducent
* Tony Street (geboren 1926), Australisch politicus

## Andere

* Street (Herman Brood & His Wild Romance), het eerste studioalbum van de Nederlandse band Herman Brood & His Wild Romance
* Street (Nina Hagen), het vijfde muziekalbum van de Duitse zangeres Nina Hagen
# Ptinus minimus

Ptinus minimus is een keversoort uit de familie klopkevers (Ptinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1939 gepubliceerd door Maurice Pic.
# Profase

Profase is een fase in de mitose waarin chromatine condenseert tot sterk geordende structuren: de chromosomen. Dit proces, chromatinecondensatie genoemd, wordt veroorzaakt door het condensine (eiwit) complex. Aangezien het genetische materiaal is verdubbeld zijn er van elk chromosoom twee identieke kopieën in de cel aanwezig. Elk paar identieke chromosomen, zuster chromatiden genoemd, zijn met elkaar verbonden via een DNA element dat de centromeer wordt genoemd. Het doel van de mitose is dat er telkens één kopie van elke zuster chromatide in elke dochtercel terechtkomt na de celdeling.
Een belangrijk organel tijdens de mitose is de centrosoom of spoelfiguur. Tijdens de profase wordt de microtubuli-nucleotiderende activiteit van de beide centrosomen, die zich onafhankelijk van de mitose vermeerderen, verhoogd door een toename in γ-tubuline. De centromeren worden naar de tegenovergelegen uiteinden van de celkern gedrukt door moleculaire motoren die werkzaam zijn op de microtubuli. De kernmembraan valt na de profase uiteen zodat de microtubuli de kinetochoren op de chromosomen kan bereiken. Tijdens de prometafase, de volgende stap tijdens de mitose, zullen de microtubuli zich hechten aan de chromosomen. Tevens verdwijnt de nucleolus.

## Profase in plantencellen

De cellen van hogere planten (zoals bedektzadigen) ondergaan een aantal gebeurtenissen voorafgaand aan de profase die hen voorbereiden op de mitose. In cellen waarin veel ruimte wordt ingenomen door de vacuole moet de celkern zich eerst naar het midden van de cel verplaatsen voordat de mitose kan beginnen.
De profase wordt in plantencellen voorafgegaan door de preprofase, die alleen in planten voorkomt. De preprofase wordt gekarakteriseerd door de formatie van een ring microtubuli en actine filamenten (de preprofase ring) onder het plasmamembraan, om het equatoriale vlak van het toekomstige spoelfiguur, wat de positie van de nieuwe celwand, die gevormd wordt tijdens de telofase, bepaalt. De preprofase ring verdwijnt tijdens het uiteenvallen van het kernmembraan en de formatie van de spoeltjes tijdens de prometafase.
# Cyclops geoffroyi

Cyclops geoffroyi is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Cyclopidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1819 door Samouelle.
# Dictyodendrilla tenella

Dictyodendrilla tenella is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Dictyodendrilla en behoort tot de familie Dictyodendrillidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1888 door Lendenfeld.
# Windhoek Country Club

De Windhoek Country Club is een countryclub in Windhoek, Namibië. De club is opgericht in 1995 en heeft een 18-holes golfbanen met een par van 72.
Naast een golfbaan, heeft de club ook een bokszaal en een klein casino.
De golfbaan is een paar kilometer verwijderd van de luchthaven, de Internationale luchthaven Hosea Kutako, dat ten noorden van de golfbaan ligt.

## Golftoernooien

* Namibië Open: 1995-1998
* Namibia PGA Championship: 2004-2008 & 2011
* Vodacom Series: 1995 & 1996
# Street (Somerset)

Street is een civil parish in het bestuurlijke gebied Mendip, in het Engelse graafschap Somerset, vlak bij de heuvel Glastonbury Tor. De plaats telt 11.805 inwoners.
De naam van de plaats is Engels voor straat, het werd zo genoemd nadat in de 12e eeuw een verharde weg naar Glastonbury abbey was aangelegd. Daarvoor heette het dorp Lantokay. Bij de plaats ligt ook een Romeinse heerweg.
In de plaats is vanouds schoenfabriek C. and J. Clark Ltd gevestigd. Street was de locatie van belangrijke paleontologische vondsten.
# Ptinus micans

Ptinus micans is een keversoort uit de familie klopkevers (Ptinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1884 gepubliceerd door Ernst Brenske en Edmund Reitter.
# Bakvis

Bakvis is de spottende benaming voor een meisje in de puberteit.

## Herkomst

De term is afkomstig uit het Duits (Backfisch) en werd daar oorspronkelijk gebruikt in de visserij. Bakvis is vis die te groot is om teruggeworpen te worden, maar niet groot genoeg is om afzonderlijk te worden bereid en daarom met andere kleine visjes wordt gebakken. Later werd de term onder studenten, verwijzend naar de hiervoor gegeven betekenis, ook gebruikt als verbastering van baccalaureus, de laagste academische graad in meerdere landen. De betekenis "puberaal meisje" is waarschijnlijk daar weer aan ontleend.
# Praia do Ribeirão da Ilha

Praia do Ribeirão da Ilha bestaat uit verschillende kleine stranden in het zuidwesten van het eiland Santa Catarina. Het is gelegen in de gemeente Florianópolis in het zuiden van Brazilië. Het ligt op een afstand van 36 kilometer van het stadscentrum.
De kleine stranden worden beschouwd als een van de weinige plekken van de zuidelijke kust van Brazilië dat de sporen van de Portugese kolonisatie conserveert. Een wandeling naar het strand is een terugkeer naar de Azoren cultuur en gewoonten.
# Cyclosa conica leucomelas

Cyclosa conica leucomelas is een spinnenondersoort in de taxonomische indeling van de wielwebspinnen (Araneidae).
Het dier behoort tot het geslacht Cyclosa. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Embrik Strand.
# Dictyogenus fontium

Dictyogenus fontium is een steenvlieg uit de familie Perlodidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1896 door Ris.
* Joel Hallan (2008) Synopsis of Perlodidae of the World
* DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1. Bezocht: 4-3-2013.
Taxonomische informatie over Dictyogenus fontium bij Fauna Europaea.
# Whitehall (Wisconsin)

Whitehall is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Wisconsin, en valt bestuurlijk gezien onder Trempealeau County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 1651. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 1625, een daling van 26 (-1,6%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 4,3 km², geheel bestaande uit land. Whitehall ligt op ongeveer 249 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 20 km rond Whitehall.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Whitehall op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Wouter Hutschenruijter

Wouter Hutschenruijter kan verwijzen naar:
* Wouter Hutschenruijter (1796-1878), Nederlands componist, dirigent en violist
* Wouter Hutschenruijter (1859-1943), Nederlands componist
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Wouter Hutschenruijter en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Straffan

Straffan is een plaats in het Ierse graafschap County Kildare. De plaats telt c.500 inwoners.
# Pyramidula jaenensis

Pyramidula jaenensis is een slakkensoort uit de familie van de Pyramidulidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1882 door Clessin.
# Bakwa

Bakwa (Pasjtoe: بکواه) is een district in de provincie Farāh in Afghanistan. De bevolking, Pashtun, werd in november 2004 op 79.529 geschat. Het centrum heet Sultani Bakwa. Het is gelegen op een hoogte van 726 m.
# Praia dos Ingleses

Praia dos Ingleses is een strand in het noorden van eiland Santa Catarina aan de Atlantische Oceaan. Het is gelegen in de buurt Ingleses do Rio Vermelho van de gemeente Florianópolis in het zuiden van Brazilië. Het strand is 4,83 kilometer lang.
Het warme zeewater is blauw en heeft weinig golven. Op de duinen kun je gaan zandborden en er worden boottochten georganiseerd.
# Cyclosa conica pyrenaica

Cyclosa conica pyrenaica is een spinnenondersoort in de taxonomische indeling van de wielwebspinnen (Araneidae).
Het dier behoort tot het geslacht Cyclosa. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Embrik Strand.
# Dictyogenus alpinus

Dictyogenus alpinus is een steenvlieg uit de familie Perlodidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1841 door Pictet.
* Joel Hallan (2008) Synopsis of Perlodidae of the World
* DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1. Bezocht: 4-3-2013.
Taxonomische informatie over Dictyogenus alpinus bij Fauna Europaea.
# Whitehall (Londen)

Whitehall is een straat in Londen, die loopt van Trafalgar Square naar het Palace of Westminster en Westminster Abbey. De term wordt ook wel gebruikt om het regeringscentrum van het Verenigd Koninkrijk aan te duiden.
Midden op de weg staat de Cenotaaf, het Britse oorlogsmonument, waar de jaarlijkse dodenherdenking (Remembrance Day) plaatsvindt op de zondag die het dichtst ligt bij 11 november (de dag van de wapenstilstand in de Eerste Wereldoorlog). Ook de beroemde Horse Guards zijn op Whitehall te zien. Een van de zijstraten is Downing Street, waar op nummer 10 de ambtswoning van de Britse premier is gevestigd. Vroeger was deze laatste straat vrij toegankelijk, maar sinds 1989 is hij om veiligheidsredenen afgesloten met hekken.
De naam Whitehall gaat terug op het enorme Palace of Whitehall dat ooit in deze omgeving stond. De Horse Guards bewaken nog steeds de poort ervan. Achter deze poort bevindt zich de Horse Guards Parade, een plein waar ieder jaar, bij de verjaardag van de koning(in), een parade wordt gehouden die Trooping the Colour wordt genoemd.

## The Cenotaph

Op Witehall staat de Cenotaaf, een monument voor the glorious dead uit de Eerste Wereldoorlog. Elk jaar rond 11 november houden Britse troepen er een parade. Sinds 1934 defileren ook Belgische troepen jaarlijks langs het monument, op de zaterdag vóór de Belgische feestdag. Dit gebruik is ingesteld door een koninklijk decreet van George V van Engeland ter gelegenheid van de dood van zijn achterneef Albert I van België, de Koning-Soldaat. Het decreet geeft Belgische troepen het privilege om in uniform en gewapend door de straten van Londen te paraderen, wat normaal voorbehouden is aan landen uit de Commonwealth.
* ↑ https://web.archive.org/web/20160818161358/http://www.mil.be/nl/artikel/belgische-militairen-paraderen-londen
# Wouter Hutschenruijter (1796-1878)

Wouter Hutschenruijter (Rotterdam, gedoopt Oppertse Kerk, 28 december 1796 – aldaar, 8 november 1878) was een componist, dirigent en violist.
Hij was zoon van Willem Hutschenruijter en Catharina Suijdmulder/Zandmulder. Hijzelf huwde in 1822 met Huberdina de Haas. Zoon Willem Jacob Hutschenruijter en dochter Helena Margaretha Hutschenruijter gingen de muziek in. Ook kleinzoon (via Willem Jacob) Wouter Hutschenruijter was musicus. Hutschenruijter senior was benoemd tot ridder in de Orde van de Eikenkroon.
Hij kreeg zijn muziekopleiding van een lid van de Dahmen-familie. Naast het vioolspel bekwaamde hij zich ook in het bespelen van trompet en hoorn. Als jongen speelde hij al mee in het orkest van de plaatselijke schutterij. Hij ging tijdens hun verblijf in Nederland in de leer bij Johann Nepomuk Hummel en Bernhard Romberg voor studies muziektheorie en compositieleer. Hij gaf voorts lessen aan de School van de Toonkunst, maar alleen de jongensklassen (meisjes kregen les van Samuel de Lange sr).
Hij richtte in Rotterdam een concertvereniging op, die al snel weer werd opgeheven in verband met de populariteit van de Eruditio concerten van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst, waarvan Hutschenruijter weer leider werd. Voorts was hij dirigent bij een zelf opgericht orkest en koor in Schiedam en was kapelmeester te Delft
Van zijn hand verscheen een aantal werken: vijf concerten, drie symfonieën (de derde was opgedragen aan koning Leopold I van België en hij kreeg er een gouden medaille voor), ouvertures (een voor blaasorkest en een voor symfonieorkest), vijf fantasieën, drie gevarieerde thema’s voor hoorn met orgelbegeleiding, de opera Le roi de Bohème en twintig marsen voor militair orkest. Ook composities bestemd voor de kerk zoals cantates en een mis ontbreken niet in zijn oeuvre. Opvallend is een concertino met acht pauken. Er zijn ook liederen van hem bekend zoals Het breistertje en Een kruis met rozen.
* Henri Viotta, Lexicon der Toonkunst, deel II, 1883, pagina 140
* Eduard A. Melchior: Woordenboek der toonkunst 1890, pagina 323
* J.H. Letzer: Muzikaal Nederland 1850-1910. Bio-bibliographisch woordenboek van Nederlandsche toonkunstenaars en toonkunstenaressen - Alsmede van schrijvers en schrijfsters op muziek-literarisch gebied, 2. uitgaaf met aanvullingen en verbeteringen. Utrecht: J. L. Beijers, 1913, pagina 83
* Geïllustreerd muzieklexicon, onder redactie van Mr. G. Keller en Philip Kruseman, medewerking van Sem Dresden, Wouter Hutschenruijter (1859-1943), Willem Landré, Alexander Voormolen en Henri Zagwijn; uitgegeven in 1932/1949 bij J. Philips Kruseman, Den Haag; pagina 299
* Jozef Robijns, Miep Zijlstra: Algemene muziek encyclopedie, Haarlem: De Haan, 1979-1984, ISBN 978-90-228-4930-9, deel 4, pagina 338
* Biografisch Portaal: 13898223
* Gemeinsame Normdatei: 102420149
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 8004 6762
* Library of Congress Control Number: n94105280
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 104772433
* Virtual International Authority File: 79259275
* WorldCat (via VIAF): 79259275