OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dialectologie

Dialectologie (van het Oudgriekse διάλεκτος, dialektos, "dialect" en-λογία, "logica, kunde") is de studie van dialecten.

## Geschiedenis

Dialectologie is in de 19e eeuw als aparte discipline ontwikkeld door de Duitse taalkundige Georg Wenker, die geschreven zinnen in het Hoogduits vergeleek met vertalingen in Nederduitse dialecten. De meest gebruikte methode is het verzamelen en publiceren van plaatselijk materiaal in woordenboeken, grammatica's en taalatlassen.

## Hoofdonderwerpen

De dialectologie richt zich in het algemeen op sychrone variatie binnen een taal en de overeenkomsten en verschillen tussen verschillende nauw verwante dialecten, hun gemeenschappelijke oorsprong en de manier waarop nieuwe taalvormen ontstaan als gevolg van taalcontact. Ook worden bepaalde criteria gehanteerd om te bepalen of twee taalvarianten als dialecten van dezelfde taal of als twee aparte talen moeten worden beschouwd. De volgende zaken staan daarbij met name centraal:
In het begin richtte de dialectologie zich vrijwel uitsluitend op isoglossen, ofwel het afbakenen van bepaalde gebieden waarbinnen specifieke taalverschijnselen optraden. Later ging men zich steeds meer interesseren voor de sociale factoren die aan bepaalde taalvormen ten grondslag liggen. Hierdoor werd de dialectologie ook een sociale wetenschap. Deze subdiscipline binnen de dialectologie, waarbij de studie van dialecten vanuit een sociolinguïstische invalshoek centraal staat, staat bekend als de sociodialectologie.

### Wederzijdse verstaanbaarheid

Volgens sommigen kunnen twee taalvarianten die onderling goed verstaanbaar zijn - bijvoorbeeld Nedersaksisch en Nederlands, Zeeuws en Nederlands of Spaans en Portugees - als dialecten van dezelfde taal worden beschouwd. Dit is echter geen eenduidig criterium, aangezien niemand op het idee zal komen om bijvoorbeeld Spaans en Portugees als dialecten van dezelfde taal te beschouwen. Allereerst moet daarom worden gekeken naar zaken als grammatica, fonologie en woordenschat. In dit opzicht staat het Nederduits, dat in geen enkel opzicht als een Nederlands dialect wordt gezien, niet of nauwelijks verder af van het Standaardnederlands dan voor het Nedersaksisch het geval is.

### Diglossie

Diglossie ontstaat wanneer twee nauw verwante talen of dialecten op hetzelfde grondgebied naast elkaar worden gesproken. In zo'n geval is de kans zeer groot dat één taalvariant - over het algemeen de standaardtaal - het meest aan prestige wint. Deze taal wordt dan ook wel de daktaal genoemd. Dit verschijnsel komt vrij veel voor in alle delen van de wereld.

### Dialectcontinuüm

Een dialectcontinuüm is een netwerk van dialecten waartussen de wederzijdse verstaanbaarheid afneemt naarmate de afstand toeneemt. Een dergelijk continuüm is bijvoorbeeld heel goed te zien in de manier waarop de dialecten van Nederlands Limburg en Belgisch Limburg in elkaar overgaan, of bij de overgang van het Twents naar andere Nedersaksische dialecten. Een dergelijke overgang verloopt over het algemeen heel geleidelijk.
# Neanastatus flavimesopleurum

Neanastatus flavimesopleurum is een vliesvleugelig insect uit de familie Eupelmidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1915 door Girault.
# Diadegma callisto

Diadegma callisto is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Horstmann in 1993. Deze sluipwesp is een parasitoïde van de larven van de mineermot Callisto coffeella.
# Diadegma buckelli

Diadegma buckelli is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Viereck in 1925.
# Diarsia pallidimargo

Diarsia pallidimargo is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1922 door Prout.
# Diarsia robusta

Diarsia robusta is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1948 door Boursin.
# Diadelioides camerunensis

Diadelioides camerunensis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1942 door Breuning.
# Diadelia x-flava

Diadelia x-flava is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1971 door Breuning.
# Diadelia x-fusca

Diadelia x-fusca is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1965 door Breuning.
# Diallagomolgus productus

Diallagomolgus productus is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Rhynchomolgidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Humes.
# Diallactia obscuripes

Diallactia obscuripes is een muggensoort uit de familie van de galmuggen (Cecidomyiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1985 door Spungis.
# Desmet

Desmet kan verwijzen naar:

## Personen

* Armand Desmet (1931) is een voormalig Vlaams wielrenner
* Hanne Desmet is een Belgisch shorttrackster
* Jean Desmet (1875-1956), bioscoopexploitant en filmdistributeurrey Desmet
* Philippe Desmet is een Belgische voormalige voetballer
* Pieter-Jan De Smet (missionaris) (1801-1873)
* Stijn Desmet is een Belgisch shorttracker
* Yves Desmet (1959) is een Vlaams journalist

## Overig

* Desmet Studio's Amsterdam een studiocomplex in Amsterdam
* Desmet live, een Nederlands radioprogramma
# Nederlands landskampioenschap hockey 1922/23

Het Nederlands landskampioenschap hockey in het seizoen 1922/23 werd gewonnen door de Bloemendaalsche Hockey Club.

## Eindstand

| Positie | Club | WG | W | G | V | P | DV |
| 1. | Bloemendaal | 12 | 10 | 1 | 1 | 21 | 42-17 |
| 2. | HDM | 12 | 8 | 0 | 2 | 16 | 36-20 |
| 3. | TOGO | 12 | 6 | 0 | 6 | 12 | 15-26 |
| 4. | Amsterdam | 12 | 5 | 1 | 6 | 11 | 29-21 |
| 5. | Utrecht | 12 | 5 | 0 | 7 | 10 | 28-38 |
| 6. | **Hilversum | 12 | 4 | 0 | 8 | 6 | 14-27 |
| 7. | MHC | 12 | 3 | 0 | 9 | 6 | 21-36 |
(**) Hilversum twee punten in mindering wegens niet komen opdagen.
* KNHB HockeyGeschiedenis
Nederlands landskampioenschap: 1897/98 · 1898/99 · 1899/00 · 1900/01 · 1901/02 · 1902/03 · 1903/04 · 1904/05 · 1905/06 · 1906/07 · 1907/08 · 1908/09 · 1909/10 · 1910/11 · 1911/12 · 1912/13 · 1913/14 · 1914/15 · 1915/16 · 1916/17 · 1917/18 · 1918/19 · 1919/20 · 1920/21 · 1921/22 · 1922/23 · 1923/24 · 1924/25 · 1925/26 · 1926/27 · 1927/28 · 1928/29 · 1929/30 · 1930/31 · 1931/32 · 1932/33 · 1933/34 · 1934/35 · 1935/36 · 1936/37 · 1937/38 · 1938/39 · 1939/40 · 1940/41 · 1941/42 · 1942/43 · 1943/44 · 1944/45 · 1945/46 · 1946/47 · 1947/48 · 1948/49 · 1949/50 · 1950/51 · 1951/52 · 1952/53 · 1953/54 · 1954/55 · 1955/56 · 1956/57 · 1957/58 · 1958/59 · 1959/60 · 1960/61 · 1961/62 · 1962/63 · 1963/64 · 1964/65 · 1965/66 · 1966/67 · 1967/68 · 1968/69 · 1969/70 · 1970/71 · 1971/72 · 1972/73
Hoofdklasse heren: 1973/74 · 1974/75 · 1975/76 · 1976/77 · 1977/78 · 1978/79 · 1979/80 · 1980/81 · 1981/82 · 1982/83 · 1983/84 · 1984/85 · 1985/86 · 1986/87 · 1987/88 · 1988/89 · 1989/90 · 1990/91 · 1991/92 · 1992/93 · 1993/94 · 1994/95 · 1995/96 · 1996/97 · 1997/98 · 1998/99 · 1999/00 · 2000/01 · 2001/02 · 2002/03 · 2003/04 · 2004/05 · 2005/06 · 2006/07 · 2007/08 · 2008/09 · 2009/10 · 2010/11 · 2011/12 · 2012/13 · 2013/14 · 2014/15 · 2015/16 · 2016/17 · 2017/18 · 2018/19 · 2019/20 · 2020/21 · 2021/22 · 2022/23 · 2023/24 · 2024/25 ·
# Nederlands landskampioenschap hockey 1921/22

Het Nederlands landskampioenschap hockey in het seizoen 1921/22 werd gewonnen door TOGO.

## Eindstand

| Positie | Club | WG | W | G | V | P | DV |
| 1. | TOGO | 12 | 11 | 0 | 1 | 22 | 29-11 |
| 2. | Bloemendaal | 12 | 10 | 0 | 2 | 20 | 53-17 |
| 3. | HDM | 12 | 5 | 1 | 6 | 11 | 35-31 |
| 4. | Hilversum | 12 | 5 | 0 | 7 | 10 | 22-35 |
| 5. | MHC | 12 | 3 | 2 | 7 | 8 | 20-34 |
| 6. | Utrecht | 12 | 2 | 3 | 7 | 7 | 16-30 |
| 7. | HOC | 12 | 3 | 0 | 8 | 6 | 15-32 |
* Historische kranten
Nederlands landskampioenschap: 1897/98 · 1898/99 · 1899/00 · 1900/01 · 1901/02 · 1902/03 · 1903/04 · 1904/05 · 1905/06 · 1906/07 · 1907/08 · 1908/09 · 1909/10 · 1910/11 · 1911/12 · 1912/13 · 1913/14 · 1914/15 · 1915/16 · 1916/17 · 1917/18 · 1918/19 · 1919/20 · 1920/21 · 1921/22 · 1922/23 · 1923/24 · 1924/25 · 1925/26 · 1926/27 · 1927/28 · 1928/29 · 1929/30 · 1930/31 · 1931/32 · 1932/33 · 1933/34 · 1934/35 · 1935/36 · 1936/37 · 1937/38 · 1938/39 · 1939/40 · 1940/41 · 1941/42 · 1942/43 · 1943/44 · 1944/45 · 1945/46 · 1946/47 · 1947/48 · 1948/49 · 1949/50 · 1950/51 · 1951/52 · 1952/53 · 1953/54 · 1954/55 · 1955/56 · 1956/57 · 1957/58 · 1958/59 · 1959/60 · 1960/61 · 1961/62 · 1962/63 · 1963/64 · 1964/65 · 1965/66 · 1966/67 · 1967/68 · 1968/69 · 1969/70 · 1970/71 · 1971/72 · 1972/73
Hoofdklasse heren: 1973/74 · 1974/75 · 1975/76 · 1976/77 · 1977/78 · 1978/79 · 1979/80 · 1980/81 · 1981/82 · 1982/83 · 1983/84 · 1984/85 · 1985/86 · 1986/87 · 1987/88 · 1988/89 · 1989/90 · 1990/91 · 1991/92 · 1992/93 · 1993/94 · 1994/95 · 1995/96 · 1996/97 · 1997/98 · 1998/99 · 1999/00 · 2000/01 · 2001/02 · 2002/03 · 2003/04 · 2004/05 · 2005/06 · 2006/07 · 2007/08 · 2008/09 · 2009/10 · 2010/11 · 2011/12 · 2012/13 · 2013/14 · 2014/15 · 2015/16 · 2016/17 · 2017/18 · 2018/19 · 2019/20 · 2020/21 · 2021/22 · 2022/23 · 2023/24 · 2024/25 ·
# Diastylis crenellata

Diastylis crenellata is een zeekommasoort uit de familie van de Diastylidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1996 door Watling & McCann.
# Diastylis brasilianus

Diastylis brasilianus is een zeekommasoort uit de familie van de Diastylidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1991 door Bacescu & Petrescu.
# Diastylis corniculata

Diastylis corniculata is een zeekommasoort uit de familie van de Diastylidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1937 door Hale.
# Dicranoptycha diacaena

Dicranoptycha diacaena is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Afrotropisch gebied.
# Dicranoptycha costaricensis

Dicranoptycha costaricensis is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Dicranoptycha freidbergi

Dicranoptycha freidbergi is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Nuttallia petri

Nuttallia petri is een tweekleppigensoort uit de familie van de Psammobiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1929 door Bartsch.
# Hickmanolobus ibisca

Hickmanolobus ibisca is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de Orsolobidae.
Het dier behoort tot het geslacht Hickmanolobus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2008 door Baehr & H. M. Smith.
# Nõmavere

Nõmavere (Duits: Nömmafer) is een plaats in de gemeente Põltsamaa, provincie Jõgevamaa in Estland. De plaats heeft de status van dorp (Estisch: küla) en telt 87 inwoners (2021).
De Tugimaantee 38, de secundaire weg van Põltsamaa naar Võhma, komt door Nõmavere.

## Geschiedenis

Nõmavere werd voor het eerst genoemd in 1583 onder de naam Mamawier. In 1624 heette het dorp Memmafer, in 1638 Mummaferr, in 1685 Nummawerrest, in 1687 Næmafer By (by is Zweeds voor ‘dorp’) en in 1797 Nemefer. In het begin van de 18e eeuw werd bij het dorp het landgoed Nemmenhof gesticht. Vanaf 1797 was dat een Hoflage, een niet-zelfstandig landgoed, onder Woisek (Võisiku). In 1905 werd het centrum van de Hoflage verlegd naar wat nu het dorp Esku is.
In de jaren zestig van de 20e eeuw werd het buurdorp Annamõisa (Duits: Annenhof) bij Nõmavere gevoegd.
* 1 2 Hans Feldmann, Heinz von zur Mühlen en Gertrud Westermann, Baltisches historisches Ortslexikon. Teil 1. Estland (einschließlich Nordlivland), Böhlau Verlag, Köln/Wien, 1985, blz. 389 en 391.
* ↑ (et) ,(en) Estisch bureau voor de statistiek, interactieve kaart.
* 1 2 (et) Nõmavere in het Dictionary of Estonian Place names.
# Ringlandfestival

Het Ringlandfestival is een festival dat reeds tweemaal plaatsvond in Antwerpen als fondswerving voor de studies rond de overkapping van de ring.

## Geschiedenis

Op de eerste editie op 15 juni 2014 waren 15.000 bezoekers, tijdens de tweede editie op 27 juni 2015 waren 20.000 bezoekers aanwezig. De editie 2016 vindt plaats op 25 juni. Het festival vindt symbolisch plaats boven de Craeybeckxtunnel.
Voor de editie van 2016 vond er een kunstveiling plaats met werken van bekende kunstenaars onder de titel 'A City is Not a Road - Artists for Ringland'. Bekende namen die meewerkten waren onder andere Luc Tuymans, Anne-Mie Van Kerckhoven, Fred Bervoets, Vaast Colson en Guillaume Bijl. In totaal ging het over ruim 100 werken.
Voor haar derde editie (2016) legde het festival haar focus op energieverbruik, mobiliteit en afvalverwerking. Zo spoorde de organisatie haar bezoekers aan om met de fiets te komen, waren de jetons en bekertjes biologisch afbreekbaar en werd het energieverbruik grotendeels voorzien door zonnepanelen en hybride generatoren. De derde editie op 25 juni 2016 lokte, ondanks het slechte weer, 12.000 bezoekers.

## Line-up
### 2014

Op de editie in 2014 traden o.a. Pieter en Tine Embrechts, Hannelore Bedert, Tijs Delbeke, Guy Swinnen en Clara Cleymans op met De Laatste Show Band. The Kids, Erik Wouters, Geert Hautekiet en Stan Lee Cole traden op met de Electric Ringland Band en ten slotte waren er optreden van Merdan Taplak, Nigel Williams, Discobaar A Moeder, Halve Neuro en Gorki.

### 2015

Op de editie in 2015 traden o.a. Nathalie Meskens, Johannes Genard, Wannes Cappelle, Joost Zwegers, Ivan Pecnik, Raymond van het Groenewoud, Patrick Riguelle, Hannelore Bedert, Jonas Van Geel, Jan Leyers, Radio Guga, Catherine Kools, Filip Bollaert, Deborah Ostrega, Ernst Low, Guy Swinnen en Pieter Embrechts samen op met de Ringlandband, daarnaast waren er optredens van de Fixkes, Krema Kawa, Slongs Dievanongs, Merdan Taplak en Discobaar A Moeder.

### 2016

Op de editie van 2016 traden o.a. Stan Van Samang, Halve Neuro, Stef Kamil Carlens, Slongs Dievanongs, Radio Guga, Yevgueni, Guy Swinnen, Tine Embrechts, Eline De Munck op met de Ringland Band. Daarnaast waren er optredens van Vive La Fête, Discobaar A Moeder, Pieter Embrechts, Soul Shakers en Arbeid Adelt!.
* ↑ Tweede Ringlandfestival is fantastisch succes; Gazet van Antwerpen; 28 juni 2015
* ↑ Kunstenaars steunen ringland; ATV; 11 april 2016
* ↑ Topstukken in veiling Ringland; ATV; 19 mei 2016
* ↑ Gerenommeerde kunstenaars laten 100 werken veilen voor Ringland; ATV; 11 april 2016
* ↑ Ringland gaat voor groenste festival; Het Laatste Nieuws; 23 juni 2016
* ↑ Ringlandfestival lokt 12.000 bezoekers; Gazet van Antwerpen; 26 juni 2016
* ↑ Ringlandfestival 2014; Ademloos.be
* ↑ Festival 2015; Officiële website
# Rita (achtbaan)

Rita (eerder bekend als Rita - Queen of Speed) is een lanceerachtbaan in het Engelse Alton Towers. De achtbaan werd gebouwd door Intamin en geopend op 1 april 2005.

## De rit

Na het verlaten van het station wordt de achtbaantrein op het baangedeelte met de lancering gereden. Hier wordt de trein versneld tot 98 km/u in 2,2 seconden waarna de trein een aantal hogesnelheidsbochten en airtime heuvels neemt. De rit eindigt op het remvak dat parallel ligt aan de lancering.

## Trivia

* Tiff Needell is de voice-over tijdens de lancering
* Ten tijde van de huwelijksvoltrekking van Prins Charles en Camilla Parker Bowles op 9 april 2005 werd de achtbaan hernoemd naar Camilla - Queen of Speed
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Rita (roller coaster) op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ Tiff Needell voiceover. Geraadpleegd op 25 juni 2009.
* ↑ Rita renamed. Geraadpleegd op 25 juni 2009.
# Sumba roseipennis

Sumba roseipennis is een rechtvleugelig insect uit de familie veldsprinkhanen (Acrididae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Bolívar.
# Abreu e Lima

Abreu e Lima is een gemeente in de Braziliaanse deelstaat Pernambuco. De gemeente telt 96.266 inwoners (schatting 2009).
De gemeente grenst aan Paulista, Igarassu, Paudalho en Camaragibe.

## Verkeer en vervoer

De plaats ligt aan de noord-zuidlopende weg BR-101 tussen Touros en São José do Norte. Daarnaast ligt ze aan de wegen PE-015 en PE-018.
* Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística, Inwonertallen 2009
# Eunice johnsoni

Eunice johnsoni is een borstelworm uit de familie Eunicidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Eunice johnsoni werd in 1954 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hartman.
# Nuttalliella

Nuttalliella is een geslacht van teken dat tot op heden een soort omvat, Nuttalliella namaqua. De teek komt voor in zuidelijk Afrika in met name Zuid-Afrika, Namibië en Tanzania.

## Soorten

Nuttalliella is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
* Nuttalliella namaqua Bedford, 1931

## Literatuur

* Bedford, G.A.H. (1931). Nuttalliella namaqua, a new genus and species of tick. Parasitology 23: 230–232.
# Diades van Pella

Diades van Pella, bijgenaamd de belegeraar (Oudgrieks: Διάδης Πελλαίος ο Πολιορκητής / Diádis Pellaíos o poliorketés), was een oud-Grieks militair ingenieur uit de 4e eeuw v.Chr., afkomstig uit Pella. Hij was net als Charias een leerling van Polyidus van Thessalië.
Diades beschreef de machines van zijn leermeester Polyidus en zijn eigen machines, waaronder belegeringstorens en stormrammen, in zijn technisch handboek. Tijdens Alexander de Grote's campagne tegen het Perzische Rijk leidde hij de groep belegeringswapenbouwers, waaronder Charias, Posidonius en Philippus. Tijdens het beleg van Tyrus (332 v.Chr.) bouwde Diades de belegeringsmachines waarmee Alexander de eilandstad Tyrus kon innemen. De Romeinse schrijver Vitruvius baseerde het hoofdstuk over belegeringswapens in zijn De architectura op de beschrijvingen van Diades.
* 1 2 3 Vitruvius, De architectura "over architectuur" X 13.3-8 (Engelse vertaling bij Gutenberg.org).
* ↑ Athenaeus Mechanicus, Perì mēchanēmátōn "over machines" 10.10
* ↑ William M. Murray, The Age of Titans: The Rise and Fall of the Great Hellenistic Navies (Oxford 2012) p. 90. ISBN 978-0-19-538864-0
* ↑ (de) Hermann Diels, Laterculi Alexandrini aus einem Papyrus ptolemäischer Zeit (Berlijn 1904) p. 30.
# Hirson

Hirson is een gemeente in het Franse departement Aisne (regio Hauts-de-France). De gemeente telde op 1 januari 2021 8.662 inwoners en maakt deel uit van het arrondissement Vervins.

## Geschiedenis

Hirson ontstond rond de 10e eeuw op een hoogte boven de samenvloeiing van de Gland en de Oise. Hier bouwden de heren van Guise een versterkte burcht bij de grens met het graafschap Henegouwen. In 1156 kreeg Hirson stadsrechten.
In 1580 werd de plaats getroffen door de pest. In 1636 werd het kasteel van Hirson veroverd door de Spanjaarden na een beleg van drie weken. Het jaar erop heroverde Henri de La Tour d'Auvergne het kasteel voor Frankrijk. In 1650 werd het kasteel heroverd door de Spanjaarden onder leiding van Francisco de Melo en vervolgens vernield. Het werd niet herbouwd. Nadat in 1763 een grote stadsbrand had plaatsgevonden werden de stenen van de kasteelruïne gebruikt voor de wederopbouw van de stad.
De gemeente groeide sterk vanaf 1870 door de komst van de spoorweg. In de gemeente kwam een groot rangeerstation en allerlei industrieën vestigden zich in de gemeente (glas, kaas, metaal). De gemeente werd zwaar getroffen door de economische crisis van de jaren 70 en 80 van de 20e eeuw. Grote bedrijven als Aciéries de Paris et d’Outréau en Établissements Leclabart sloten toen de deuren.
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog was het rangeerstation van Hirson het einddepot van de "Red Ball Express", de geallieerde logistieke operatie om de oprukkende troepen van alle voorraden, vooral brandstoffen, munitie en wapens, voedsel, kledij en reserveonderdelen, te voorzien.

## Geografie

De oppervlakte van Hirson bedroeg op 1 januari 2021 33,77 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 256,5 inwoners per km². De Gland mondt uit in de Oise in het centrum van de gemeente. In het noorden van de gemeente vormt de Oise de grens met België. In het noorden van de gemeente vormt het gemeentelijk bos een aaneengesloten gebied van meer dan 500 ha.
De onderstaande kaart toont de ligging van Hirson met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Bezienswaardigheden

* De Église Sainte-Thérèse-de-l'Enfant-Jésus is gebouwd in art-decostijl. Wegens bouwvalligheid werd de klokkentoren in 2008 afgebroken.
* De Église Notre-Dame-de-Lourdes is gebouwd omstreeks 1171 en herbouwd in 1791.
* De Tour Florentine is gebouwd in 1920 in art-decostijl en is geïnspireerd op de belforten van België en Noord-Frankrijk.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.

## Verkeer en vervoer

In de gemeente ligt spoorwegstation Hirson-Écoles.

## Externe link

* (fr) Statistische informatie op de website van INSEE
* 1 2 Populations légales 2021.
* ↑ (fr) Hirson. Au pays de mes ancêtres. Gearchiveerd op 30 juli 2023. Geraadpleegd op 12 juli 2022.
* ↑ (fr) Hirson, « Petite Ville de Demain » et ville en frontière. ville-hirson.fr. Gearchiveerd op 1 juli 2022. Geraadpleegd op 12 juli 2022.
# Odostomia margarita

Odostomia margarita is een slakkensoort uit de familie van de Pyramidellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1918 door Pilsbry.
# Rita (geslacht)

Rita is een geslacht van straalvinnige vissen uit de familie van stekelmeervallen (Bagridae).

## Soorten

* Rita chrysea Day, 1877
* Rita gogra (Sykes, 1839)
* Rita kuturnee (Sykes, 1839)
* Rita macracanthus Ng, 2004
* Rita rita (Hamilton, 1822)
* Rita sacerdotum Anderson, 1879
* ↑ (en) Rita. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Sycomacophila montana

Sycomacophila montana is een vliesvleugelig insect uit de familie Eurytomidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Rasplus.
# Palliduphantes chenini

Palliduphantes chenini is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de hangmatspinnen (Linyphiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Palliduphantes. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Robert Bosmans.
# Dwergpilkevers

De dwergpilkevers (Limnichidae) zijn een familie van kevers (Coleoptera) in de onderorde van de Polyphaga.
# Hirsutia saundersetalia

Hirsutia saundersetalia is een kreeftachtigensoort uit de familie van de Hirsutiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1988 door Just & Poore.
# Oberea macilenta

Oberea macilenta is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1842 door Newman.