OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Boston Marathon 2006

De Boston Marathon 2006 werd gelopen op maandag 17 april 2006. Het was de 110e editie van de Boston Marathon. De Keniaan Robert Kipkoech Cheruiyot kwam als eerste over de streep in 2:07.14. Zijn landgenote Rita Jeptoo won bij de vrouwen in 2:23.38.
In totaal finishten er 19688 marathonlopers waarvan 12.063 mannen en 7625 vrouwen.

## Uitslagen
### Mannen

| rang | naam | land | tijd |
| 1 | Robert Kipkoech Cheruiyot | KEN | 2:07.14 |
| 2 | Benjamin Maiyo | KEN | 2:08.21 |
| 3 | Meb Keflezighi | USA | 2:09.56 |
| 4 | Brian Sell | USA | 2:10.55 |
| 5 | Alan Culpepper | USA | 2:11.05 |
| 6 | Kenjiro Jitsui | JPN | 2:11.32 |
| 7 | Peter Gilmore | USA | 2:12.45 |
| 8 | William Kiplagat | KEN | 2:13.26 |
| 9 | Wilson Onsare | KEN | 2:13.47 |
| 10 | Clint Verran | USA | 2:14.12 |
| 11 | Lucas Humphrey | USA | 2:15.32 |
| 12 | Timothy Cherigat | KEN | 2:16.09 |
| 13 | Julius Rutto | KEN | 2:17.02 |
| 14 | Wilson Komen | KEN | 2:18.26 |
| 15 | Chad Johnson | USA | 2:19.29 |

### Vrouwen

| rang | naam | land | tijd |
| 1 | Rita Jeptoo | KEN | 2:23.38 |
| 2 | Jeļena Prokopčuka | LAT | 2:23.48 |
| 3 | Reiko Tosa | JPN | 2:24.11 |
| 4 | Bruna Genovese | ITA | 2:25.28 |
| 5 | Kiyoko Shimahara | JPN | 2:26.52 |
| 6 | Alevtina Biktimirova | RUS | 2:26.58 |
| 7 | Olivera Jevtić | SRB | 2:29.38 |
| 8 | Madina Biktagirova | RUS | 2:30.06 |
| 9 | Olesya Nurgalieva | RUS | 2:30.16 |
| 10 | Živilė Balčiūnaitė | LTU | 2:32.16 |
| 11 | Chika Horie | JPN | 2:34.40 |
| 12 | Tatyana Titova | RUS | 2:36.57 |
| 13 | Emily LeVan | USA | 2:37.01 |
| 14 | Kutre Dulecha | ETH | 2:37.08 |
| 15 | Svetlana Demidenko | RUS | 2:39.53 |
* (fr) Uitslagen op marathoninfo.free.fr
* (en) Info op more.arrs.run
1897 · 1898 · 1899 · 1900 · 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022
# Kapitän Harmsen

Kapitän Harmsen (volledige titel: Kapitän Harmsen – Geschichten um eine Hamburger Familie) was een familieserie die liep van 24 augustus 1969 tot 5 april 1970 in het avondprogramma van de Duitse zender ZDF. Het verhaal speelde zich af in Hamburg en ging over het wel en wee van kapitein Wilhelm Harmsen en zijn familie.

## Rolverdeling
### Hoofdrollen

| Personage | Acteur/actrice |
| Wilhelm Harmsen | Hans Musaus |
| Anna Harmsen | Marianne Lindner |
| Karl Harmsen | Gerhard Bormann |
| Ulla Harmsen | Brigitte Rohkohl |
| Fiete Harmsen | Hartmut Bordel |
| opa Harmsen | Rudolf Beiswanger |
| Olaf Torkilsen | Folæ Rubæk |

### Gastrollen

* Helga Feddersen
* Heidi Schaffrath
* Max Grießer
* Karin Hardt
* Gernot Endemann
* John Rhys-Davies
* Olivia Molina
* Gert Haucke
* Paul Edwin Roth
* Judy Winter
* Eva Zlonitzky
* Alexander Welbat

## Verhaal

Wilhelm Harmsen is een kapitein uit Hamburg, maar in plaats van met grote schepen de wereld rond te varen, bleef hij als kapitein op een sleepboot aan de Elbe omwille van zijn familie. Wanneer hij met pensioen gaat, erft hij een villa van een oude vrouw die hij eens (jaren geleden) het leven heeft gered. Terwijl zijn vrouw, de twee volwassen kinderen en "opa" meteen enthousiast zijn, moet de eenvoudige kapitein eerst de nieuwe leefsituatie gewoon worden in het mooie Blankenese. Het resultaat is dat het gezin allerlei avonturen beleeft die altijd verband houden met de zeevaart of de Hamburgse haven.

## Afleveringen
### Seizoen 1 (1969)

| Aflevering (seizoen) | Aflevering (serie) | Titel | Uitzenddatum |
| 1 | 1 | Das Haus in Blankenese | 24 augustus 1969 |
| 2 | 2 | Das Wrack | 31 augustus 1969 |
| 3 | 3 | Neue Tapeten | 14 september 1969 |
| 4 | 4 | Fahrt nach Helgoland | 21 september 1969 |
| 5 | 5 | Schwimmdock VII | 5 oktober 1969 |
| 6 | 6 | Seekadetten | 12 oktober 1969 |

### Seizoen 2 (1970)

| Aflevering (seizoen) | Aflevering (serie) | Titel | Uitzenddatum |
| 1 | 7 | Besuch aus England | 4 januari 1970 |
| 2 | 8 | Adios, Kopenhagen! | 17 januari 1970 |
| 3 | 9 | Hahnöfersand | 1 februari 1970 |
| 4 | 10 | Das Bayerische Meer | 15 februari 1970 |
| 5 | 11 | Zwischenfall auf der "Uganda" | 1 maart 1970 |
| 6 | 12 | Der Hochzeitstag | 15 maart 1970 |
| 7 | 13 | Das Quiz | 5 april 1970 |

## Bronvermelding

Deze pagina is gedeeltelijk vertaald van de Duitstalige Wikipediapagina.
# Jan Hendrik Brandon

Jan Hendrik Brandon of Jean Henri Brandon (Sedan, 1660 – Utrecht, begraven 29 januari 1714) was een Nederlandse schilder uit Frankrijk.
Brandon sloot zich in 1696 aan bij de Confrèrie Pictura, een kunstenaarscollectief in Den Haag, en werd bekend om zijn portretten. Hij werd directeur van de academie voor beeldende kunst in Den Haag in de periode dat Jan van Gool daar in 1703 lessen volgde.
In 1706 trouwde hij met Elisabeth Lecaen uit Utrecht. In 1708 verhuisde hij naar Utrecht, waar hij ging wonen op De Plaats, tegenover het Stadhuis. Rond 1710 vervaardigde hij aldaar de huwelijksportretten van Jacob Martens en Deliana Margaretha Voet van Winssen. Beide schilderijen bevinden zich sinds 1973 in de collectie van het Centraal Museum.
Brandon overleed in 1714 in Utrecht, nalatende zijn vrouw en geen kinderen. Hij werd begraven in de Buurkerk.
Jules Verne noemt hem in het eerste hoofdstuk van zijn roman Le Docteur Ox (1874).

## Afbeeldingen

* Jacob Martens, Jan Hendrik Brandon, ca 1710
* Deliana Margaretha Voet van Winssen, ca 1710
* ↑ Begraafinschrijving Jan Brandon, 24-02-1714 - Het Utrechts Archief. Geraadpleegd op 31 augustus 2024.
* ↑ Jan Hendrik Brandon in Jan van Gools De nieuwe Schouburg der Nederlantsche Kunstschilders en Schilderessen
* ↑ Trouwinschrijving Jean Brandon en Elisabeth Lecaen, 31-10-1706 (Het Utrechts Archief ) - Het Utrechts Archief. hetutrechtsarchief.nl. Geraadpleegd op 1 september 2024.
* ↑ Jan Hendrik Brandon in the RKD
* ↑ (fr) Alexandre Tarrieu, Dictionnaire des personnes citées par Jules Verne, vol. 1: A-E, éditions Paganel, 2019, p. 134
* Biografisch Portaal: 03445497
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 5681 7880
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 12066
* Système universitaire de documentation: 142687650
* Union List of Artist Names: 500027921
* Virtual International Authority File: 191941265
* WorldCat (via VIAF): 191941265
# Hasora thridas

Hasora thridas is een vlinder uit de familie van de dikkopjes (Hesperiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1832 door Jean Baptiste Boisduval.
# Hennepakker

Een hennepakker of hennepwerf is landbouwgrond waarop vezelhennep wordt geteeld. Die teelt was eeuwenlang van belang voor de scheepvaart omdat er touwwerk en zeildoek van kon worden gemaakt. Van de vezels werd ook kleding vervaardigd. Korte vezels werden werk genoemd en waren geschikt voor het breeuwen van naden in houten schepen. De geproduceerde hennepstengel werd aan rolreders in de Zaanstreek verkocht. Ze werd daar in hennepklopmolens verwerkt tot vezel dat als grondstof diende voor het maken van met name textiel.
In West-Nederland waren voor het verbouwen van hennep vrij kleine, relatief hooggelegen akkers aangelegd. Ze werden omzoomd door sloten waaraan knotbomen stonden als windscherm. De hennepakker was dicht bij de boerderij gelegen omdat ze sterk bemest moest worden. Die mest werd gewonnen tijdens de winterstalling van de koeien, maar men hield er ook speciaal varkens voor die weer gevoed werden met bijproducten van de kaasmakerij. De teelt was mede bedoeld als risicospreiding in verband met de regelmatig de kop opstekende epidemieën van veeziekten zoals runderpest.
In de tweede helft van de negentiende eeuw nam, onder andere door maaivelddaling, het belang van de hennepteelt af. Men gebruikte de mest, vanwege de hoge prijzen die konden worden ontvangen voor zuivelproducten, liever voor de weidegronden. In sommige hoog gelegen delen van de Hollandse Waarden bleef men echter tot in de twintigste eeuw hennep telen. Bij oude boerderijen zijn daar de karakteristieke akkertjes te zien, en op sommige plaatsen zijn ook de speciale hennepschuren nog aanwezig.

## Externe link

* Over hennep en de verwerking er van
# Kees de Haas

Cornelis (Kees) de Haas (Eindhoven, 13 november 1930 - Baarn, 21 augustus 2021) was een Nederlands econoom, maritiem historicus en schrijver. Na zijn huwelijk 1968 verhuisde hij van De Drift in Laren naar Baarn. De Haas werkte als econoom bij de Jaarbeurs in Utrecht.
De Haas werd bekend door zijn boeken 'De Grote Drie' over de Nederlandse passagiersschepen Oranje, Willem Ruys en Nieuw Amsterdam (1938-1974). Later verschenen Zeeslepen onder de driekleur, met een register van scheepsnamen, en De Vier Zwarte Zeeën (1992).
Voor het blad De Blauwe Wimpel was De Haas gedurende veertig jaar plaatsvervangend hoofdredacteur. In de Baarnsche Courant verschenen artikelen van zijn hand over schepen van de KNSM uit Amsterdam die de naam Baarn droegen.
# Kondeymatheelaabadhoo

Kondeymatheelaabadhoo is een van de onbewoonde eilanden van het Gaafu Alif-atol behorende tot de Maldiven.
# Lijst van planetoïden 55201-55300

| Naam | Voorlopige naamgeving | Datum ontdekking | Ontdekker |
# Encarsia lahorensis

Encarsia lahorensis is een vliesvleugelig insect uit de familie Aphelinidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1911 door Howard.
# Karangkamulyan

Karangkamulyan kan verwijzen naar:
* Karangkamulyan (Ciawigebang), een plaats in Indonesië
* Karangkamulyan (Cijeungjing), een plaats in Indonesië
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Karangkamulyan en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Jan Hendrik Caan van Neck

Jhr. mr. Jan Hendrik Caan van Neck (Voorburg, 19 april 1817 - Rijswijk, 15 januari 1872) was burgemeester van Rijswijk.

## Biografie

Caan van Neck was de vijfde van de acht kinderen van Hendrik Johan Caan (1781-1864) en Margaretha Gerardina van Hoogstraten (1786-1837). Bij Koninklijk Besluit d.d. 6 oktober 1821 werd zijn vader verheven in de Nederlandse Adel. Hij en zijn mannelijke nakomelingen mochten het predicaat jonkheer voeren. In 1844 verzocht zijn grootmoeder Susanna Jacoba Caan geboren van Neck om de geslachtsnaam van haar kleinzoon jhr. Jan Hendrik Caan te wijzigen van Caan in Caan van Neck. Hij trouwde op 9 september 1846 in Veur met Margaretha Gerardine Henriëtte de la Bassecour Caan (1817-1872). Uit hun huwelijk werden negen kinderen geboren. In juli 1850 volgde Caan van Neck jhr. Jacob van Vredenburch op als burgemeester van Rijswijk. Caan van Neck was tevens hoofdingeland van Delfland.
Na zijn overlijden, op zijn buitenplaats Cromvliet, werd hij opgevolgd door Petrus Marinus Cochius.
* 1 2 Nederland's Adelsboek, 1941, p.3 t/m 5
* ↑ Nederlandsche staatscourant d.d. 16 april 1844
# Harry Betts

Harry Betts (New York, 15 september 1922) is een Amerikaanse jazz-componist, arrangeur en trombonist.
Betts speelde in het begin van de jaren vijftig in het orkest van Stan Kenton, waarvoor hij ook arrangementen schreef. Hij vestigde zich in Hollywood, waar hij werkte voor televisie, film en in opnamestudio's. Hij werkte met Nat King Cole, Ella Fitzgerald, June Christy, Shorty Rogers, Barney Kessel, Pete Rugolo, Oscar Peterson, Sam Cooke, Frank Sinatra en Mel Tormé. Hij arrangeerde voor zanger Jack Jones en schreef filmmuziek voor onder meer The Fantastic Plastic Machine en Nice Dreams. Betts heeft één eigen album gemaakt, The Jazz Soul of Doctor Kildare (1962), waaraan onder meer Bud Shank meewerkte.
* Bibliothèque nationale de France: cb139735131 (data)
* International Standard Name Identifier: 0000 0004 0666 6348
* Library of Congress Control Number: n93102113
* MusicBrainz: f36e8054-c46b-4990-83b5-1f1ed96001bf
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: xx0169893
* SNAC: w6m47833
* Virtual International Authority File: 301359287
* WorldCat (via VIAF): 301359287
# Hemieuxoa rudens

Hemieuxoa rudens is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1874 door Harvey.
# Kerkhof van Boezegem

Het Kerkhof van Boezegem is een gemeentelijke begraafplaats in het Franse dorp Boezegem in het Noorderdepartement. Het kerkhof ligt in het dorpscentrum rond de Église Saint-Léger.

## Oorlogsgraven

In de noordwestelijke hoek van het kerkhof liggen de graven van de Australische sergeant Woolston James Govan, gesneuveld in de Eerste Wereldoorlog op 2 april 1916 en van de Britse cavalerist Bertram William Edgerton die sneuvelde in de Tweede Wereldoorlog op 24 mei 1940. De graven worden door de gemeente onderhouden en staan bij de Commonwealth War Graves Commission geregistreerd onder Boeseghem Churchyard.
* ↑ Woolston James Govan. Gearchiveerd op 17 september 2016.
* The War Graves Photographic Project (coördinaten)
* Boeseghem Churchyard op de website van de CWGC.
# Kondalampatti

Kondalampatti is een census town in het district Salem van de Indiase staat Tamil Nadu.

## Demografie

Volgens de Indiase volkstelling van 2001 wonen er 16300 mensen in Kondalampatti, waarvan 50% mannelijk en 50% vrouwelijk is. De plaats heeft een alfabetiseringsgraad van 52%.
* ↑ Volkstelling van India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional). Census Commission of India. Gearchiveerd op 16 juni 2004. Geraadpleegd op 20 februari 2013.
# Entobdella brinkmanni

Entobdella brinkmanni is een soort in de taxonomische indeling van de platwormen (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig en kan zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtscellen produceren. De soort leeft in zeer vochtige omstandigheden.
De platworm behoort tot het geslacht Entobdella en behoort tot de familie Capsalidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door Kearn, Whittington & Evans-Gowing.
# Kanton Narbonne-Ouest

Narbonne-Ouest is een voormalig kanton van het Franse departement Aude. Het kanton maakte deel uit van het arrondissement Narbonne. Het werd opgeheven bij decreet van 21 februari 2014 met uitwerking op 22 maart 2015.

## Gemeenten

Het kanton Narbonne-Ouest omvatte de volgende gemeenten:
* Bizanet
* Canet
* Marcorignan
* Montredon-des-Corbières
* Moussan
* Narbonne (deels, hoofdplaats)
* Névian
* Raissac-d'Aude
* Villedaigne
# Janssensia

Janssensia is een geslacht van halfvleugeligen uit de familie schuimcicaden (Cercopidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1954 door Lallemand.

## Soorten

Het geslacht Janssensia is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
* Janssensia nyassae (Distant, 1878)
* (fr) Soulier-Perkins, A. (2013) COOL - Cercopoidea Organised On Line. http://hemiptera-databases.org/cool/ [bezocht 9 juni 2013]
# Harry Boda

Hendrik Pieter Bodaan, artiestennaam Harry Boda (Den Haag, 5 juli 1889 – Haarlem, 16 september 1973) was een Nederlands revueartiest, toneelspeler en filmacteur. Vanaf de jaren 20 speelde hij in diverse films, en op latere leeftijd had hij enkele rollen in televisieprogramma's. Boda was 2 keer getrouwd, en met beide partners had hij een kind.
Op toneel speelde hij onder andere met Louis Davids in De Jantjes (1920), met Fien de la Mar in Even tijd voor vrolijkheid (1935-1936), met Ton Lutz in The Sound of Music (1964) en in Frits Stappers Revue.

## Filmografie

| Jaar | Titel | Rol | Opmerkingen |
| 1965 | Maigret | Valentin | 1 aflevering: "Maigret op kamers" |
| 1963 | Mik-Mak | Opperhoofd Briesende Beer | 1 aflevering: "De wilde westen wind" |
| 1962 | Drie oude vrijgezellen | | TV |
| 1962 | In Holland staat een riddergoed | lid van de Raad van deskundigen | miniserie |
| 1940 | Ergens in Nederland | | |
| 1936 | Oranje Hein | | ook bekend onder de titels: "Feest in de Jordaan" en "Scheiding tusschen tafel en bed" |
| 1936 | Merijntje Gijzens Jeugd | Flierefluiter | Verfilming van het boek van A.M. de Jong |
| 1936 | Kermisgasten | | |
| 1930 | Zeemansvrouwen | Willem Broerse | |
| 1925 | Oranje Hein | | ook bekend onder de titel: "Herwonnen geluk" |
| 1923 | Bleeke Bet | Ko Monjé | |
* (en) Harry Boda in de Internet Movie Database
* ↑ eenlevenlangtheater.nl: "De Jantjes". Gearchiveerd op 22 december 2018.
* ↑ eenlevenlangtheater.nl: "Even tijd voor vrolijkheid"
* ↑ eenlevenlangtheater.nl: "The Sound of Music". Gearchiveerd op 22 december 2018.
# Herold Jansson

Carl August Herold Jansson (Kopenhagen, 13 november 1899 - Frederiksberg, 23 april 1965) was een Deens turner en schoonspringer.
Jansson won als turner de gouden medaille in de landenwedstrijd vrij systeem tijdens de Olympische Zomerspelen 1920. Op dezelfde spelen eindigde Jansson als zesde in het schoonspringen bij het onderdeel hoogduiken.

## Resultaten
### Schoonspringen op de Olympische Zomerspelen

| Jaar | Plaats | Resultaten |
| 1920 | Antwerpen | 6e bij het hoogduiken |
| 1924 | Parijs | kwalificatie bij het hoogduiken |

### Turnen op de Olympische Zomerspelen

| Jaar | Plaats | Resultaten |
| 1920 | Antwerpen | in de landenwedstrijd vrij systeem |
* (en) Profiel van Herold Jansson op sports-reference.com (gearchiveerd)
# Kerkhof van Berguette

Het kerkhof van Berguette is een begraafplaats in de Berguette, een deelgemeente van de Franse gemeente Isbergues. Het kerkhof ligt er rond de Église Saint-Pierre.

## Britse oorlogsgraven

Op het kerkhof bevinden zich 27 Britse oorlogsgraven uit de Eerste Wereldoorlog. De graven zijn geïdentificeerd en worden onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission. In de CWGC-registers is het kerkhof opgenomen als Berguette Churchyard.
* ↑ (en) Informatie over de begraafplaats op de website van de CWGC
* The War Graves Photographic Project (coördinaten)
# Klocek

Klocek is een plaats in het Poolse district Tucholski, woiwodschap Koejavië-Pommeren. De plaats maakt deel uit van de gemeente Tuchola en telt 50 inwoners.
# Lijst van planetoïden 84901-85000

| Naam | Voorlopige naamgeving | Datum ontdekking | Locatie ontdekking | Ontdekker |
# Elachista confirmata

Elachista confirmata is een vlinder uit de familie van de grasmineermotten (Elachistidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Meyrick.
# Karumia eberti

Karumia eberti is een keversoort uit de familie withaarkevers (Dascillidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1967 door Mandl.
# Henrik Wergeland

Henrik Arnold Thaulow Wergeland (Kristiansand, 17 juni 1808 – Sorunda, Kristiania, 12 juli 1845) was een Noorse schrijver, dichter en publicist. Hij wordt gezien als een der grondleggers van de moderne Noorse literatuur.

## Leven en werk

Wergeland was de zoon van een progressieve predikant en politicus en studeerde ook zelf theologie. Vanwege zijn radicale verlichte denkbeelden kreeg hij echter geen aanstelling, ondersteunde zijn vader en trok in 1830 door Noorwegen om het volk 'voor te lichten'. In 1831 maakte hij een reis naar Parijs.
Wergeland begon al in zijn schooltijd te dichten en schreef ook al vroeg novellen en drama's. In 1829 verscheen zijn eerste dichtbundel, die hij opdroeg aan Stella, het symbool van zijn liefde. In 1841 dichtte hij de eerste versie van Kongesangen, dat nog steeds het koninklijk Noorse volkslied is. Zijn werken kenmerken zich door een mengeling van rationalisme en romantiek, veelvuldig gebruik makend van beeldspraak. Na 1840 schreef hij zijn meest voldragen werken. Zijn narratieve lyrische poëmen Jan van Huysums Blomsterstykke (Het bloemstuk van Jan van Huysum, 1840), Svalen (Zwaluw, 1841), Jøden (De Jood, 1842), Jødinden (De Jodin, 1844) en Den Engelske Lods (De Engelse loods, 1844), worden vaak gezien als de eerste authentiek geïnspireerde literaire werken van hoog niveau in de Noorse literatuur. Een aantal van zijn mooiste gedichten schreef hij op zijn ziekbed, toen hij ook zijn memoires schreef. Hij overleed in 1845 aan tuberculose, 37 jaar oud.
Wergeland wordt in Noorwegen behalve als een grondlegger van de moderne Noorse literatuur (hij beïnvloedde onder andere Henrik Ibsen en Bjørnstjerne Bjørnson) ook herinnerd als een vurig patriot, die streed voor een onafhankelijk Noorwegen, ook in cultureel opzicht. Hij ijverde met name voor een losmaking van de Deense invloed, die niettegenstaande de ontbinding van het Koninkrijk Denemarken en Noorwegen in 1814 nog steeds dominant aanwezig was. In publicaties pleitte hij voor het opnemen van Noorse woorden en vormen in de toentertijd op het Deens gebaseerde schrijftaal om er geleidelijk echt Noors van te maken, waarmee hij als wegbereider geldt voor het Riksmål.
Wergeland toonde zich ook een groot voorvechter van de positie van de Joden in zijn land.
De Noorse schrijfster en feministe Camilla Collett, geboren Wergeland, was zijn jongere zus.

## Fragment

<...> Heel wat van die gezichtjes heb 'k al zien verleppen, zoals de pracht van 'n Damasceense roos vergaat, als vlinderpoeder in de lucht verwaait! Het leven nam ze flink te grazen, de zonde is er overheen gegaan, ze tekenend, zoals een slak zijn slijmspoor achterlaat.
Laatste strofe van het gedicht Het meisje op de snijkamer (Pigen paa Anatomikammeret), 1837. Vertaling Willem M. Ouwerkerk.

## Literatuur en bron

* A. Bachrach e.a.: Encyclopedie van de wereldliteratuur. Bussum, 1980-1984. ISBN 90-228-4330-0
# Keaton

Keaton kan verwijzen naar:

## Personen met de achternaam Keaton

* Buster Keaton (1895-1966), Amerikaans acteur en filmregisseur
* Diane Keaton (1946), Amerikaans filmactrice, producente en regisseuse
* Josh Keaton (1979), Amerikaans acteur en muziekproducent
* Michael Keaton (1951), Amerikaans acteur
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Keaton en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Koek-en-zopie

Koek-en-zopie is een term die gebruikt wordt voor het voedsel en de drank die tijdens schaatsperiodes bij het ijs verkocht wordt.

## Origine

De term koek en zopie komt voor ca. 1840 in geschreven bronnen niet voor. Vanaf de 17e eeuw bestaat het woord zoopje met de betekenis drankje. In de 19e eeuw bestond zopie uit een mengsel van bockbier en rum. Door aan dit mengsel eieren, kaneel en kruidnagelen toe te voegen en vervolgens te verwarmen, ontstaat zopie. Later, in de 20e eeuw, werd in een koek-en-zopietentje vaak warme punch verkocht.
Tegenwoordig worden er voornamelijk warme chocolademelk, snert, glühwein en gevulde koek verkocht.
* ↑ Kinderspelen en vermakelijkheden