OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Andries de Swarte

Andries de Swarte (Amsterdam, 15 april 1903 – Sobibór, 9 juli 1943) was een Nederlands cellist.
Hij was zoon van Vrouwtje van der Bokke en Meijer de Swarte. Hijzelf was sinds 1934 getrouwd met pianiste Marianne de Leeuwe 1907-1943), dochter van een pianoleraar. Voorafgaand aan het huwelijk gaven ze samen recitals. Ze kregen een zoon en dochter. Het gehele gezin werd in 1943 omgebracht in Sobibór. Alle vier de namen worden vermeld in het Holocaust Namenmonument in Amsterdam.
In de jaren twintig en dertig was hij regelmatig te beluisteren tijdens kamermuziekconcerten in en om Arnhem, met name in Kol Nidrei van Max Bruch en het Celloconcert van Antonín Dvořák. Hij trad in die stad ook wel op als solist met de Arnhemsch Orkest Vereeniging, waarvan hij tussen 1929 en 1941 tweede solocellist was. Vanaf 1939 was hij lid van het tweede regiment wielrijders. Zijn dienstverband bij het orkest eindigde in de periode van arisering onder het bewind van de Duitse bezetter. Het AOV probeerde hem nog te behouden, maar De Swarte werd toch genoodzaakt te gaan spelen in het Joodse Symfonieorkest van Van Leer, dat in 1942 haar eind vond vanwege te weinig musici.
* ↑ huwelijkgegevens geraadpleegd 19 augustus 2024)
* ↑ Gemeente Amsterdam, gereconstrueerde archiefkaart Andries de Swarte
* ↑ Joods Monument (geraadpleegd 19 augustus 2024)
* ↑ Henri Lenferink: Gelders Orkest. Geschiedenis van de Arnhemse Orkest Vereeniging 1889-1949 en van Het Gelders Orkest 1949-1989. Zutphen, 1989. ISBN 90 6011 662 3
# Cardiogenetica

Cardiogenetica is de medische wetenschap die zich richt op genetisch onderzoek naar erfelijke hartziekten en het risico op plotse hartdood (overlijden aan een hartziekte). Cardiogenetica wordt bedreven door én cardiologen én klinisch genetici. Zij identificeren en karakteriseren de genen die betrokken zijn bij erfelijke hart- en vaatziekten en doen onderzoek naar de functionele consequenties van genetische mutaties.
In Nederland overlijdt jaarlijks 1 op de 1000 mensen aan een plotse dood. Vooral bij personen jonger dan 45 jaar die getroffen worden, is meestal sprake van een erfelijke hartaandoening. Voorbeelden zijn hypertrofische cardiomyopathie en het lange-QT-syndroom. Familieleden van deze jonge patiënten hebben, omdat de ziekte overerfbaar is, een sterk verhoogd risico om ook plots te overlijden.
Tenzij goed genetisch gescreend is een dodelijke genetische hartziekte vrijwel niet op te sporen totdat het te laat is. Bekend Nederlands genetisch cardioloog Hubert Baars, een van de redacteuren van het medisch standaardwerk "Clinical Cardiogenetics", pleit voor het doen van preventief genetisch onderzoek (cardiogen DNA-testen) bij sporters. Het checken van (ogenschijnlijk) gezonde topsporters en amateursporters op hun risico op plots overlijden tijdens inspanning. Preventieve behandeling leidt, zo stelt hij, tot een duidelijke verlaging van de kans op overlijden op of buiten het sportveld. Deze aandoeningen zijn namelijk meestal goed te behandelen door middel van leefstijladviezen, medicatie en soms door implantatie van een defibrillator (ICD). Plotse hartdood kan zo worden voorkomen.
# Cricotopus olivetus

Cricotopus olivetus is een muggensoort uit de familie van de dansmuggen (Chironomidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door Boesel.
# Boston Marathon 1980

De Boston Marathon 1980 werd gelopen op maandag 21 april 1980. Het was de 84e editie van deze marathon.
De Amerikaan Bill Rodgers won bij de mannen voor de derde keer op rij en voor de vierde maal in totaal. Hij finishte ditmaal in 2:12.11. De Canadese Jacqueline Gareau zegevierde bij de vrouwen in 2:34.28.
In totaal finishten er 3665 marathonlopers, waarvan 3428 mannen en 237 vrouwen.

## Uitslagen
### Mannen

| rang | naam | land | tijd |
| 1 | Bill Rodgers | USA | 2:12.11 |
| 2 | Marco Marchei | ITA | 2:13.20 |
| 3 | Ron Tabb | USA | 2:14.48 |
| 4 | Mikhail Kousis | GRE | 2:16.03 |
| 5 | Paul Friedman | USA | 2:16.46 |
| 6 | Benji Durden | USA | 2:17.46 |
| 7 | Jaime White | USA | 2:17.58 |
| 8 | Steve Floto | USA | 2:18.19 |
| 9 | Kevin Ryan | NZL | 2:18.49 |
| 10 | Michael Pinocci | USA | 2:18.52 |

### Vrouwen

| rang | naam | land | tijd |
| 1 | Jacqueline Gareau | CAN | 2:34.28 |
| 2 | Patti Catalano | USA | 2:35.09 |
| 3 | Gillian Horovitz | ENG | 2:39.17 |
| 4 | Laurie Binder | USA | 2:39.22 |
| 5 | Kathleen Samet | USA | 2:41.50 |
| 6 | Ellison Goodall | USA | 2:42.23 |
| 7 | Antoinette Bernhard | USA | 2:44.40 |
| 8 | Debbie Eide | USA | 2:45.36 |
| 9 | Elaine Campo | USA | 2:46.44 |
| 10 | Kiki Sweigart | USA | 2:46.47 |
* (en) World Marathon Rankings for 1980 op www.arrs.run
* (en) Info op more.arrs.run
1897 · 1898 · 1899 · 1900 · 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022
# Claudine Novikow

Claudine Novikow (Luik, 3 januari 1958) is een Belgisch componiste, muziekpedagoog en hoorniste. Haar grootvader Thomas Novikow is als Russisch soldaat in de Eerste Wereldoorlog in Luik krijgsgevangene geweest en tot het einde van de oorlog in België gebleven.

## Levensloop

Nowikow kreeg al op 12-jarige leeftijd hoornles van Jean Dahlen, een tubaïst uit het harmonieorkest Le Cercle Musical La Calamine/Kelmis. Vervolgens kreeg zij lessen bij Jean-Marie Carabin aan de muziekacademie te Kelmis. Vanaf 1974 studeerde zij solfège, muziekgeschiedenis, harmonie transpositie, hoorn bij Adhémar Pluvinage, kamermuziek bij Paul Deliège, improvisatie bij Garret List, muziekopleiding bij Francis Orval aan het Koninklijk Conservatorium Luik. Sinds 1975 is zij hoorniste in het orkest van de Opéra Royal de Wallonie in Luik. Vanaf 1976 studeert zij hoorn bij André Van Driesche aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Aldaar behaalde zij een eerste prijs hoorn, en vervolgens bij dezelfde docent ook het hoger diploma aan het Koninklijk Conservatorium te Brussel.
Zij heeft tevens aan meestercursussen aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen deelgenomen bij Fröydis Ree Wekre (Noorwegen) en Dale Clevenger (Verenigde Staten).
Als docente is zij verbonden aan de muziekacademie O.V.A. te Embourg (sinds 2000) en aan de muziekacademie "Gretry" in Luik (sinds 2008). Verder was zij docente aan de muziekacademie in Eupen (1981-1988). Van 1995 tot 2005 maakte zij deel uit van het hoornkwartet "CYPRIUM". Verder is zij freelance hoorniste.
Naast arrangementen van de Aria van Zarastro van Wolfgang Amadeus Mozart voor twaalf hoorns, de Pilgrim's koor uit de opera "Tannhäuser" van Richard Wagner voor acht hoorns en vooral een arrangement van La Choisy van Michel Corette voor groot hoorn-ensemble en harmonieorkest schreef zij ook eigen werken Winter One, Appel 2007, Lamento en Ton dos nu.

## Externe link

* (fr) Officiële internetpagina
# Animals (Broederliefde)

Animals is een lied van de Nederlandse rapformatie Broederliefde in samenwerking met de Nederlandse rapper 3robi. Het stond in 2021 als twintigste track op het album Medaille van Broederliefde.

## Achtergrond

Animals is geschreven door Anass Haouam, Emerson Akachar, Eranio Spencer, Javiensley Dams, Jean Samuel Seka, Jerzy Miquel Rocha Livramento en Melvin Silberie en geproduceerd door Eurosoundzz en Heaven Sam. Het is een nummer dat past in het genre nederhop met effecten uit de dancehall. In het lied rappen en zingen de artiesten over hoe wild zij zijn; ze beschrijven zichzelf als beesten. Het is de eerste en anno 2023 de enige keer dat Broederliefde samenwerkt met 3robi.

## Hitnoteringen

Ondanks dat het lied niet als single was uitgebracht, hadden de artiesten toch bescheiden succes met het lied in Nederland. Het piekte op de 41e plaats van de Single Top 100 in de drie weken dat het in deze hitlijst te vinden was. De Top 40 en haar Tipparade werden niet bereikt.
* ↑ Animals. Dutchcharts. Geraadpleegd op 26 november 2023.
* ↑ Video: Broederliefde - Animals ft. 3robi. Puna. Geraadpleegd op 26 november 2023.
# Cardiohypnus

Cardiohypnus is een geslacht van kevers uit de familie
kniptorren (Elateridae). Het geslacht is voor het eerst wetenschappelijk beschreven in 1928 door Fleutiaux.

## Soorten

Het geslacht omvat de volgende soorten:
* Cardiohypnus beesoni Fleutiaux, 1928
* Cardiohypnus bhutanicus Dolin, 1992
* Cardiohypnus brancucci Dolin, 1992
* Cardiohypnus coomani (Fleutiaux, 1925)
* Cardiohypnus kabakovi Dolin, 1992
* Cardiohypnus mirabilis (Candèze, 1860)
* Cardiohypnus nepalensis Dolin, 1992
* Cardiohypnus stephensi Fleutiaux, 1928
* Cardiohypnus wittmeri Dolin, 1992
* ↑ Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010. Gearchiveerd op 3 december 2014.
# Crossroads (monument)

Crossroads is een oorlogsmonument in het dorp Heteren, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het monument is een herinnering aan het 506e Parachute Infantry Regiment dat in de ochtend van 5 oktober 1944 in gevecht raakte met een groep SS-ers op de Randwijkse Rijndijk.

## Achtergrond

Een groep van vijf Amerikaanse soldaten uit het 506e regiment was op patrouille in de ochtend van 5 oktober 1944 toen zij een aantal Duitse SS'er compagnies tegenkwamen. Na een confrontatie wisten de Amerikaanse soldaten zich terug te trekken naar hun commandopost. Kort daarna werd er een nieuwe patrouille naar de Randwijkse Rijndijk gestuurd om de Duitsers te bevechten. Er volgde een vuurgevecht, waarna de Amerikaanse soldaten klem kwamen te zitten in een ondiepe sloot met de Duitsers op hoger grondgebied. De Amerikanen konden zich niet terugtrekken en zetten hun aanval voort. De Amerikanen waren in de minderheid met 35 soldaten in vergelijking met de 150 Duitse soldaten. Vanwege een slechte voorbereiding aan de kant van de Duitsers, wisten de Amerikanen de slag te winnen. Uiteindelijk vielen er ruim vijftig doden aan Duitse zijde. Onder de Amerikaanse soldaten viel één dode, namelijk paratrooper William Heister Dukeman jr.: hij kwam te overlijden door een geweergranaat die op hem werd afgevuurd. Dukeman is begraven op de Amerikaanse Begraafplaats Margraten.

## Beschrijving

Het monument is in 2004 geplaatst op initiatief van Bernie van Doorn en Rijacco Hoogendoorn.
Het monument is een roestvrijstalen stervormig beeld. Het wordt gesteund door twee pijlers van roestvrijstaal. Op het beeld is een informatieplaquette geplaatst. Op het beeld staat de tekst 'Dit monument is opgedragen aan hen die het leven lieten waardoor wij in vrijheid kunnen leven. This monument is dedicated to those who paid the highest price for us to live in freedom.'
Het monument wordt Crossroads genoemd als verwijzing naar de Amerikaanse en Duitse soldaten die elkaar kruisten in Heteren.
Op 13 januari 2011 werd het monument ernstig beschadigd, doordat het vermoedelijk door een auto was geraakt. In augustus 2011 werd er een nieuw monument geplaatst.

## Televisie

In de tiendelige Amerikaanse televisieserie Band of Brothers uit 2001 wordt de slag Crossroads weergegeven.
* Heteren, monument 'Crossroads', Nationaal Comité 4 en 5 mei
* Crossroads Monument Heteren, Traces of War
* ↑ Dukeman, William Heiter, Jr., Traces of War. Gearchiveerd op 20 mei 2023.
* ↑ Oorlogsmonument Heteren flink beschadigd, de Gelderlander, 13 januari 2011. Gearchiveerd op 22 april 2023.
# Caloptilia auchetidella

Caloptilia auchetidella is een vlinder uit de familie van de mineermotten (Gracillariidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1880 door Meyrick.
# Laaglandbalinees

Laaglandbalinees, ook Laaglandbali, Klungkung, Karangasem, Buleleng, Gianyar, Tabanaans, Jembrana of Badung, is een dialect van het Balinees, een Bali-Sasaktaal gesproken in Indonesië. Zoals de naam reeds doet vermoeden wordt dit dialect in de lager gelegen gebieden gesproken. In verschillende Laaglandbalinese subdialecten bestaan er spraakvormen per bevolkingsklasse. In een grammaticaal onderzoek van het Balinees baseren wetenschappers I Wayan Arka en Jane Simpson zich op bevindingen met Laaglandbalinees-sprekers. Dit kan worden veralgemeend: Bij onderzoeken wordt het Laaglandbalinees veelal als basis gebruikt, doch de syntactische verschillen tussen de verschillende dialecten zijn eerder klein en de informatie, vergaard van zulke werken, geldt grotendeels voor het gehele Balinese dialectencontinuüm.

## Classificatie

* Austronesische talen
** Malayo-Polynesische talen
*** Bali-Sasaktalen
**** Balinees
***** Laaglandbalinees
Hooglandbalinees · Laaglandbalinees · Middenbalinees · Nusa Penida
Balinees · Sasak · Soembawarees
# Brachycentrus subnubilus

Brachycentrus subnubilus is een schietmot uit de familie Brachycentridae. De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Melittia auriplumia

Melittia auriplumia is een vlinder uit de familie wespvlinders (Sesiidae), onderfamilie Sesiinae.
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd door George Francis Hampson in 1910.
De soort komt voor in het Afrotropisch gebied.
* ↑ Hampson, G.F. (1910). Zoological Collections from Northern Rhodesia and adjacent Territories: Lepidoptera Phalaenae. Proceedings of the Zoological Society of London 1910: 506. Gearchiveerd op 22 januari 2020.
* ↑ Franz Pühringer & Axel Kallies: Checklist of the Sesiidae of the world (Lepidoptera: Ditrysia) -- Last modified: 23-Dec-2011. Bezocht op 8 februari 2012.. Gearchiveerd op 4 september 2024.
# Andris Reinholds

Andris Reinholds (Rīga, 7 juni 1971) is een voormalige Letse roeier. Hij vertegenwoordigde zijn land op verschillende grote internationale wedstrijden. Hij nam tweemaal deel aan de Olympische Spelen, maar won hierbij geen medailles.
Op de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta maakte hij op 25-jarige leeftijd zijn olympisch debuut. Hij kwam uit op de dubbel twee. Met een tijd van 6.20,82 in de kleine finale eindigde hij op een negende plaats overall. Vier jaar later op de Olympische Zomerspelen 2000 in Sydney kwam hij individueel uit in de skiff en finishte in 7.06,28 (series), 7.06,40 (herkansing), 7.15,04 (halve finale) en 6.56,33 (kleine finale). Tijdens het olympisch toernooi werd hij gediskwalificeerd nadat er bij een dopingtest, die at random gehouden werd, verboden middelen bij hem waren aangetroffen. Het zou gaan om het middel Nandrolon. Volgens de regels van wereldroeibond FISA werd hij voor het leven geschorst. Hij was de vijfde atleet die bij deze Spelen positief werd getest.
In zijn actieve tijd was hij aangesloten bij Daugava / Dinamo / SK Majori. Naast Lets spreek hij op Russisch. Hij werd gecoacht door zijn vrouw.

## Palmares
### dubbel twee

* 1994: 16e WK - 6.32,28
* 1995: 9e WK - 6.23,55
* 1996: 9e OS - 6.20,82

### skull

* 1997: 4e Wereldbeker I - 8.17,86
* 1997: 4e Wereldbeker II - 6.52,37
* 1997: 7e Wereldbeker III - 6.58,83
* 1997: 7e WK - 7.05,56
* 1998: 5e Wereldbeker I - 7.04,27
* 1998: 7e Wereldbeker II - 7.00,89
* 1998: 7e Wereldbeker III - 7.02,69
* 1998: 9e WK - 6.58,44
* 1999: 6e Wereldbeker I - 7.03,33
* 1999: 5e Wereldbeker II - 7.31,73
* 1999: 9e WK - 7.33,96
* 2000: 6e Wereldbeker I - 7.25,55
* 2000: 11e Wereldbeker II - 7.47,99
* 2000: 8e Wereldbeker III - 7.14,49
* 2000: DSQ OS
* (en) Profiel van Andris Reinholds op sports-reference.com (gearchiveerd)
* (en) profiel van Andris Reinholds op WorldRowing.com
* ↑ Skiffeur Letland betrapt op doping (NLRoei, 24 september 2000
# Campeonato Baiano 1927

In 1927 werd het 23ste Campeonato Baiano gespeeld voor voetbalclubs uit de Braziliaanse staat Bahia. De competitie werd gespeeld van 24 april 1927 tot 1 maart 1928 en werd georganiseerd door de FBF. Bahiano de Tênis werd kampioen.

## Eindstand

| Plaats | Club | Wed. | W | G | V | Saldo | Ptn. |
| 1. | Bahiano de Tênis | 12 | 10 | 1 | 1 | 49:18 | 21 |
| 2. | Ypiranga | 12 | 10 | 0 | 2 | 44:16 | 20 |
| 3. | Botafogo | 12 | 6 | 1 | 5 | 43:26 | 13 |
| 4. | Fluminense de Salvador | 12 | 6 | 1 | 5 | 40:24 | 13 |
| 5. | AAB | 12 | 5 | 1 | 6 | 30:29 | 11 |
| 6. | Vitória | 8 | 3 | 0 | 5 | 16:30 | 6 |
| 7. | Guarany | 8 | 2 | 1 | 5 | 11:20 | 5 |
| 8. | Democrata | 8 | 1 | 1 | 6 | 3:44 | 3 |
| 9. | Yankee | 8 | 0 | 2 | 6 | 9:35 | 2 |

## Kampioen

* Campeonato Baiano de 1927
* BAHIANO 1º Titel

## Externe link

* RSSSF
1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024
# Crossville

Crossville kan verwijzen naar de volgende plaatsen in de Verenigde Staten:
* Crossville (Alabama)
* Crossville (Illinois)
* Crossville (Tennessee)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Crossville en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Calamus (Iowa)

Calamus is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Iowa, en valt bestuurlijk gezien onder Clinton County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 394. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 405, een stijging van 11 (2,8%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 1,3 km², geheel bestaande uit land.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond Calamus.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Calamus op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
# Camponotus sanguinifrons

Camponotus sanguinifrons is een mierensoort uit de onderfamilie van de schubmieren (Formicinae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1925 door Viehmeyer.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Labedera opalina

Labedera opalina is een vlinder uit de familie van de spinners (Lasiocampidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1865 door Walker.
# Brachycentrus punctatus

Brachycentrus punctatus is een schietmot uit de familie Brachycentridae. De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Megaselia pygmaecola

Megaselia pygmaecola is een vliegensoort uit de familie van de bochelvliegen (Phoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1966 door Borgmeier.
# Andris Nelsons

Andris Nelsons (Riga, 18 november 1978) is een dirigent uit Letland.

## Biografie

Nelsons komt uit een gezin van musici. Zijn moeder heeft een ensemble voor oude muziek opgericht, zijn vader is dirigent, cellist en muziekleraar en zijn stiefvader is koordirigent. Op vijfjarige leeftijd namen zijn ouders hem mee naar een opvoering van Tannhäuser van Wagner, waarvan de muziek een hypnotiserend effect op hem had: "Ik huilde toen Tannhäuser stierf. Ik geloof nog altijd dat dit de belangrijkste gebeurtenis uit mijn jeugd was".

## Loopbaan

Nelsons studeerde piano en trompet aan de muziekvakschool Emil Dārziņš van het conservatorium in Riga . Hij zong ook bas-bariton in het ensemble van zijn moeder. Verder was hij trompettist in het orkest van de Letse Nationale Opera. Later studeerde hij orkestdirectie bij Alexander Titov aan het Conservatorium van Sint-Petersburg. Hij volgde masterclasses bij Neeme Järvi en Jorma Panula. In 2002 werd zijn landgenoot en voorbeeld, dirigent Mariss Jansons, zijn mentor.
Van 2003 tot 2007 was Nelsons chef-dirigent van de Letse Nationale Opera en van 2006 tot 2009 van de Nordwestdeutsche Philharmonie in Herford. In juli 2010 debuteerde hij als dirigent bij de Bayreuther Festspiele in een nieuwe productie van Lohengrin van Wagner. Voor het seizoen 2016 is hij geëngageerd voor Parsifal.
Nelsons dirigeerde tot nu toe bij tal van orkesten, onder meer het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam. Met het City of Birmingham Symphony Orchestra nam hij werken van Tsjaikovski, Richard Strauss en Igor Stravinsky op. Van dit orkest was hij chef-dirigent van 2008 tot 2015. Met ingang van het seizoen 2014-2015 is hij benoemd tot chef van het Boston Symphony Orchestra met een contract voor vijf seizoenen. Sinds februari 2018 is hij "Kapellmeister" van het Gewandhausorchester in Leipzig
Op 1 januari 2020 dirigeerde Andris Nelsons voor de eerste keer het Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker in Wenen.

## Privéleven

Nelsons was van 2009 tot 2018 getrouwd met de Letse sopraan Kristine Opolais.
* Bibsys: 11053177
* Bibliothèque nationale de France: cb15633588v (data)
* CiNii: DA17306093
* Gemeinsame Normdatei: 135471206
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 0977 3403
* Library of Congress Control Number: n2008048568
* Nationale Bibliotheek van Letland: 000068467
* MusicBrainz: 14ced464-fd2f-4140-8fc6-c433bdd1c874
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: xx0152662
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007446484505171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 351183582
* Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A013856245
* Système universitaire de documentation: 125068905
* Virtual International Authority File: 59411995
* WorldCat (via VIAF): 59411995
# Cardiotarsus philautus

Cardiotarsus philautus is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door Candèze.