OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hans-Henrik Ørsted

Hans-Henrik Ørsted (Grenaa, 13 december 1954) is een voormalig Deens wielrenner die vooral als baanwielrenner actief is geweest.
Ørsted was professioneel wielrenner van 1980 tot 1988. Zijn specialiteit was achtervolging op de baan. In deze discipline werd hij in 1980 als amateur derde tijdens de Olympische Spelen. Direct na deze spelen werd hij professioneel wielrenner en behaalde hij een derde plaats op het Wereldkampioenschap achtervolging op de baan. Na een aantal 2e en 3e plaatsen in de volgende jaren, behaalde hij in 1984 en 1985 de wereldtitel door de Brit Anthony Doyle in de finale te verslaan. In 1986 waren de rollen echter omgekeerd, toen Doyle de titel voor zich opeiste. Een jaar later kon Ørsted de regenboogtrui weer aantrekken, maar nu was hij zijn landgenoot Jesper Worre in de finale de baas.
Als baanwielrenner was Ørsted ook succesvol in koppelkoersen. Op dit nummer behaalde hij tweemaal de Europese titel in 1981 en 1983, beide keren samen met zijn landgenoot Gert Frank.
Hij was tevens succesvol als zesdaagsenwielrenner. Hij nam in totaal aan 54 zesdaagsen deel en heeft 8 overwinningen op zijn naam staan. Van deze 8 overwinningen behaalde hij er 6 samen met zijn koppelgenoot en landgenoot Gert Frank.
Ook als wegrenner was Hans-Henrik Ørsted succesvol, vooral als tijdrijder. Zijn grootste succes in deze specialiteit was zijn overwinning in de Trofeo Baracchi in 1981 samen met zijn Italiaanse ploeggenoot Francesco Moser. Verder heeft hij enkele tijdritoverwinningen en een proloog in de Ronde van Denemarken op zijn naam staan.

## Zesdaagsenoverwinningen

| Nr. | Jaar | Zesdaagse van | Samen met |
| 1 | 1981 | Dortmund | Gert Frank |
| 2 | 1981 | Herning | Gert Frank |
| 3 | 1983 | Herning | Gert Frank |
| 4 | 1984 | München | Gert Frank |
| 5 | 1984 | Gent | Gert Frank |
| 6 | 1985 | Berlijn | Danny Clark |
| 7 | 1985 | Kopenhagen | Gert Frank |
| 8 | 1988 | Kopenhagen | Roman Hermann |
| Aantal | Samen met |
| 6 | Gert Frank |
| 1 | Danny Clark Roman Hermann |
# Harpactea heizerensis

Harpactea heizerensis is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de celspinnen (Dysderidae).
Het dier behoort tot het geslacht Harpactea. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1991 door Robert Bosmans & Beladjal.
# Harpactea henschi

Harpactea henschi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de celspinnen (Dysderidae).
Het dier behoort tot het geslacht Harpactea. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1915 door Wladislaus Kulczynski.
# Hard edge

Hard edge is een stroming in de schilderkunst. Het kan gezien worden als een substijl van postabstract-expressionisme, wat op zijn beurt weer voortkwam uit Colorfield Painting.

## Geschiedenis

De term werd in 1959 bedacht door de Californische criticus en schrijver Jules Langster om abstracte kunstenaars aan de westkust van de Verenigde Staten te beschrijven die in hun reactie, op de meer geschilderde en gebarende vormen van het abstracte expressionisme, een zekere onpersoonlijke gebruik van schilderen aannamen en vlakken omlijnde met kleuren van een zekere helderheid en scherpte. Deze benadering voor abstract schilderen werd extreem wijd gebruikt in de jaren 60 al was Californië het creative centrum van de schilderstijl.
De Harde edge stijl is gerelateerd aan: op-art, Abstract expressionisme, Colorfield Painting en geometrische abstractie.
Andere, eerdere, bewegingen of stijlen bevatten ook deze hoeveelheid hard edge (harde hoeken) o.a. de precisionisten lieten op een zeker niveau ook deze kwaliteit in hun werk zien. Hard edge kan figuratief maar ook niet representatief (natuurlijke voorwerpen worden niet realistisch/herkenbaar weergegeven) zijn.

## Andere kunstenaars

Deze geometrische abstracte stijl doet denken aan het vroegere werk van Josef Albers en Piet Mondriaan. Andere kunstenaars die met deze "harde edge" stijl kunnen worden geassocieerd zijn: Richard Anuszkiewicz, Victor Vasarely, Bridget Riley, John Plumb, Max Bill, Richard Paul Lohse, Robert Irwin, David Simpson, Barnett Newman, Nassos Daphnis, Agnes Martin, Myron Stout, Al Held, Ludwig Sander, Burgoyne Diller, Ellsworth Kelly, Alexander Liberman, Gene Davis, John Levee, Morris Louis, Larry Zox, Brice Marden, Ronald Davis, Ronnie Landfield, Larry Poons, Charles Hinman, Sven Lukin, Leo Valledor, David Diao, Pat Lipsky, Kenneth Noland, Neil Williams, David Novros, Ad Reinhardt, Frank Stella, Leon Polk Smith, Guy Vandenbranden, Sean Scully, Peter Halley, Mária Balážová, Robert Indiana en Jack Youngerman.
# Harpiosquilla

Harpiosquilla is een geslacht van kreeftachtigen uit de klasse van de Malacostraca (hogere kreeftachtigen).

## Soorten

* Harpiosquilla annandalei (Kemp, 1911)
* Harpiosquilla harpax (de Haan, 1844)
* Harpiosquilla indica Manning, 1969
* Harpiosquilla japonica Manning, 1969
* Harpiosquilla melanoura Manning, 1968
* Harpiosquilla raphidea (Fabricius, 1798)
* Harpiosquilla sinensis Liu & Wang, 1998
* Harpiosquilla stephensoni Manning, 1969
# Harmothoe tenebricosa

Harmothoe tenebricosa is een borstelworm uit de familie Polynoidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Harmothoe tenebricosa werd in 1910 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Moore.
# Harmothoe triannulata

Harmothoe triannulata is een borstelworm uit de familie Polynoidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Harmothoe triannulata werd in 1910 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Moore.
# Harmothoe sylliformia

Harmothoe sylliformia is een borstelworm uit de familie Polynoidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Harmothoe sylliformia werd in 1928 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Treadwell.
# Hans Christiani

Hans Christiani (Berlijn, 30 juli 1951) is een Duits acteur. Daarnaast is hij een ervaren motorvoertuigmonteur.
Christiani heeft sinds 1992 een hoofdrol in de Duitse soapserie Gute Zeiten – Schlechte Zeiten. Hierin speelt hij het personage A.R. (Agamemnon Rufus) Daniel. Verder was hij en gastacteur in andere series van RTL zoals Hinter Gittern – Der Frauenknast.
Hans Christiani is getrouwd met Christiane Christiani, een collega-acteur uit Hinter Gittern – Der Frauenknast.

## Rollen

* 1992-2009: Gute Zeiten – Schlechte Zeiten - Agamemnon Rufus Daniel
* 1999: Hinter Gittern - Der Frauenknast - Karl
# Hasora subcaelestis

Hasora subcaelestis is een vlinder uit de familie van de dikkopjes (Hesperiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Lionel Walter Rothschild.
# Harry Blackstaffe

Henry Thomas Blackstaffe (Groot-Londen, 28 juli 1868, Groot-Londen 22 augustus 1951) was een Brits roeier. Blackstaffe haalde zijn grootste succes tijdens de Olympische Zomerspelen 1908 met het winnen van de gouden medaille. In 1906 won hij de Diamond Challenge Sculls nadat hij al viermaal als tweede was geëindigd.
* (en) Profiel van Harry Blackstaffe op sports-reference.com (gearchiveerd)
* (en) profiel van Harry Blackstaffe op WorldRowing.com
1900: Hermann Barrelet · 1904: Frank Greer · 1908: Harry Blackstaffe · 1912: William Kinnear · 1920: John B. Kelly, Sr. · 1924: Jack Beresford · 1928: Henry Pearce · 1932: Henry Pearce · 1936: Gustav Schäfer · 1948: Mervyn Wood · 1952: Joeri Tjoekalov · 1956: Vjatsjeslav Ivanov · 1960: Vjatsjeslav Ivanov · 1964: Vjatsjeslav Ivanov · 1968: Jan Wienese · 1972: Joeri Malysjev · 1976: Pertti Karppinen · 1980: Pertti Karppinen · 1984: Pertti Karppinen · 1988: Thomas Lange · 1992: Thomas Lange · 1996: Xeno Müller · 2000: Robert Waddell · 2004: Olaf Tufte · 2008: Olaf Tufte · 2012: Mahe Drysdale · 2016: Mahe Drysdale · 2020: Stefanos Douskos · 2024: Oliver Zeidler
# Hedonische-prijsmethode

De hedonische-prijsmethode (HPM) is een economische waarderingsmethode waarbij wordt uitgegaan van de veronderstelling dat natuur- en/of milieukwaliteit een van de vele factoren is die de waarde van een marktgoed bepalen. Door op verschillende locaties te kijken naar de natuurkwaliteit en de prijzen van het marktgoed kan de betalingsbereidheid voor natuurkwaliteit worden afgeleid.

## Algemene toepassingsmogelijkheden

Vaak wordt bij deze methode gebruikgemaakt van de prijzen van huizen of de hoogte van lonen. Zo kunnen huizen in de omgeving van een natuurgebied een andere prijs hebben dan vergelijkbare huizen zonder de nabijheid van een natuurgebied. Het verschil in prijs is een natuurbaat. Wanneer men met lonen werkt om milieurisico's op de werkvloer te waarderen, wordt gekeken naar het verschil in lonen, waarbij wordt verondersteld dat banen waarbij werknemers een hoger (milieu)risico lopen hogere lonen opleveren.

## Geschiktheid voor ecosysteemfuncties

Met behulp van HPM kan men slechts één ecosysteemfunctie waarderen, namelijk de woongenotsfunctie. De methode stelt ons niet in staat om andere ecosysteemfuncties, zoals regulatie- en productiefuncties, te waarderen.

## Benaming

De woorden 'hedonisme' en 'hedonist' zijn afgeleid van het Oudgriekse ἡδονή, dat 'lust' of 'genot' betekent. Het bijbehorende bijvoeglijk naamwoord is 'hedonistisch'. In de economie is echter de term 'hedonisch' ingeburgerd geraakt, mogelijk voortvloeiend uit een onjuiste vertaling van het Engelse hedonic. In het Duits speelt dezelfde kwestie. Sommigen stellen dat 'hedonistisch' in zijn filosofische betekenis soms minder goed in een economische context past en dat 'hedonisch' daarom een nuttige aanvulling is om connotaties met het filosofische begrip te vermijden. Het Deutsches Fremdwörterbuch (2010) vermeldt overigens dat in de Duitse taal al vanaf eind 18e eeuw naast hedonistisch ook het 'bijna synonieme' hedonisch voorkwam (het oudste aangehaalde voorbeeld dateert van 1796). In het Woordenboek der Nederlandsche Taal komt 'hedonisch' niet voor.
* ↑ Hoewel 'hedonistisch' het normale bijvoeglijk naamwoord is, komt in deze economische context 'hedonisch' in de literatuur aanzienlijk vaker voor (zie onder Benaming). Daarom is in dit artikel gekozen voor het laatste.
* ↑ Onze Taal op Twitter (2012). Gearchiveerd op 5 april 2016.
* ↑ Het begrip hedonis(tis)che prijsmeting, kwartaalbericht maart 2003, De Nederlandsche Bank, p. 70.
* ↑ (de) Jürgen Ziegler, Interaktion mit komplexen Informationsräumen, Oldenbourg Wissenschaftsverlag, München, 2007, p. 130.
* ↑ (de) Stefan Sebastian Fahrländer, Hedonische Immobilienbewertung, Martin Meidenbauer Verlag, München, 2007, p. 17.
* ↑ (de) Armin Töpfer (Technische Universität Dresden), Betriebswirtschaftslehre, Springer-Verlag, Heidelberg, 2007, p. 578.
* ↑ (de) Jörg Zimmermann, Interaktive Ad-hoc-Evaluation von Desktopsoftware durch Endbenutzer, p. 31.
* ↑ (de) Deutsches Fremdwörterbuch, deel 7, Walter de Gruyter, Berlin/New York, 2010, p. 175-177.
# Haunted Castle

Haunted Castle kan verwijzen naar:
* Haunted Castle (attractie), attractie in het pretpark Six Flags Great Adventure
* Haunted Castle (computerspel), computerspel uit 1988
* Haunted Castle (film), een korte film uit 2001
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Haunted Castle en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Hedyselmis gibbosus

Hedyselmis gibbosus is een keversoort uit de familie beekkevers (Elmidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1997 gepubliceerd door Jäch & Boukal.
# Hedyselmis opis

Hedyselmis opis is een keversoort uit de familie beekkevers (Elmidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1976 gepubliceerd door Howard Everest Hinton.
# Hedzer Rijpstra

Hedzer Rijpstra (Zelhem, 11 mei 1919 - Oegstgeest, 7 april 2011) was een Nederlands ambtenaar en politicus voor de CHU.
Hij werd geboren als zoon van Johannes Rijpstra (1889-1944); destijds gemeentesecretaris van Zelhem en later aldaar burgemeester) en Beatrix Regina de Planque (1892-1988). H. Rijpstra was afgestudeerd in de rechten en referendaris bij het departement van Buitenlandse Zaken voor hij, in navolging van zijn vader, burgemeester werd en wel van Smilde (1952-1960), Terneuzen (1960-1966) en Almelo (1966-1970). In 1970 volgde zijn benoeming tot commissaris van de Koningin van Friesland. Hij ging in 1982 met pensioen en werd opgevolgd door Hans Wiegel. Hij was de laatste commissaris die bij burgemeestersvacatures consequent de echtgenotes van de sollicitanten betrok in zijn beoordeling. Rijpstra was een dynamische persoonlijkheid; hij werd in Friesland geacht als een goed voorzitter en een vriendelijk bestuurder met natuurlijk gezag. Hij werd eenmaal (in 1967) genoemd als CHU-minister voor Binnenlandse Zaken.

## Onderscheidingen

* Officier in de Orde van Oranje-Nassau (7 juni 1970)
* Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
* Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau (juni 1982)
* Gouden erepenning van Terneuzen (1966)

## Familie

* Johannes Rijpstra (1889-1944), burgemeester (vader)
* Jan Rijpstra (1955), gymnastiekleraar, sportbestuurder en politicus (onder andere burgemeester) (neef)

## Externe link

* Beknopte biografie van Hedzer Rijpstra
* ↑ Oud-CdK Fryslân Hedzer Rijpstra overleden Nieuwsbank, 8 april 2011
* Biografisch Portaal: 54960202
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 9567 6101
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 241719038
* Parlement.com: vg09llz1gmvr
* Virtual International Authority File: 290465307
* WorldCat (via VIAF): 290465307
# Haruka Ueda

Haruka Ueda (Japans: 上田 春佳, Ueda Haruka) (Tokio, 27 april 1988) is een zwemster uit Japan. Op de Olympische Zomerspelen 2012 in Londen won ze een bronzen medaille op de 4x 100 m wisselslag estafette.
Haar persoonlijk record op de 100 meter vrije slag op de langebaan is 0:55.05, tevens houdt zij het Japans nationaal record op de 200m vrije slag langebaan met 1:57.64.

## Resultaten

| Jaar | Olympische Spelen | WK langebaan | WK kortebaan | EK langebaan | EK kortebaan |
| 2012 | 3 4x100 meter wisselslag 8e 4x200 m vrije slag 7e 4x100m vrije slag 8e 100m vrije slag | | | | |
* Haruka Ueda op london2012.com
# Heliosteres pleurospila

Heliosteres pleurospila is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1935 door Turner.
# Helluomorphoides papago

Helluomorphoides papago is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1913 door Casey.
# Helluomorphoides praeustus

Helluomorphoides praeustus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1825 door Dejean.
# Helluomorphoides squiresi

Helluomorphoides squiresi is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door Chaudoir.
# Heliodorus (geslacht)

Heliodorus is een geslacht van vliegen (Brachycera) uit de familie van de sluipvliegen (Tachinidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1964 door Reinhard.
# Heliogabalus phascolia

Heliogabalus phascolia is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Ventriculinidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1968 door Lützen.
# Heliofungia actiniformis

Heliofungia actiniformis is een rifkoralensoort uit de familie van de Fungiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1833 door Quoy & Gaimard.
# Havekost

Havekost is een plaats in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein, en maakt deel uit van de Kreis Hertogdom Lauenburg. Havekost telt 188 inwoners.
Albsfelde · Alt Mölln · Aumühle · Bäk · Bälau · Basedow · Basthorst · Behlendorf · Berkenthin · Besenthal · Bliestorf · Börnsen · Borstorf · Breitenfelde · Bröthen · Brunsmark · Brunstorf · Büchen · Buchholz · Buchhorst · Dahmker · Dalldorf · Dassendorf · Düchelsdorf · Duvensee · Einhaus · Elmenhorst · Escheburg · Fitzen · Fredeburg · Fuhlenhagen · Geesthacht · Giesensdorf · Göldenitz · Göttin · Grabau · Grambek · Grinau · Groß Boden · Groß Disnack · Groß Grönau · Groß Pampau · Groß Sarau · Groß Schenkenberg · Grove · Gudow · Gülzow · Güster · Hamfelde · Hamwarde · Harmsdorf · Havekost · Hohenhorn · Hollenbek · Hornbek · Horst · Juliusburg · Kankelau · Kasseburg · Kastorf · Kittlitz · Klein Pampau · Klein Zecher · Klempau · Klinkrade · Koberg · Kollow · Köthel · Kröppelshagen-Fahrendorf · Krukow · Krummesse · Krüzen · Kuddewörde · Kühsen · Kulpin · Labenz · Langenlehsten · Lankau · Lanze · Lauenburg/Elbe · Lehmrade · Linau · Lüchow · Lütau · Mechow · Möhnsen · Mölln · Mühlenrade · Müssen · Mustin · Niendorf/ Stecknitz · Niendorf bei Berkenthin · Nusse · Panten · Pogeez · Poggensee · Ratzeburg · Ritzerau · Römnitz · Rondeshagen · Roseburg · Sahms · Salem · Sandesneben · Schiphorst · Schmilau · Schnakenbek · Schönberg · Schretstaken · Schulendorf · Schürensöhlen · Schwarzenbek · Seedorf · Siebenbäumen · Siebeneichen · Sierksrade · Sirksfelde · Steinhorst · Sterley · Stubben · Talkau · Tramm · Walksfelde · Wangelau · Wentorf (Amt Sandesneben) · Wentorf bei Hamburg · Wiershop · Witzeeze · Wohltorf · Woltersdorf · Worth · Ziethen
Gemeentevrij gebied: Sachsenwald
# Harpalus rivalsi

Harpalus rivalsi is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1948 door Jeannel.
# Harpalus roninus

Harpalus roninus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1873 door Bates.
# Harpalus rufitarsoides

Harpalus rufitarsoides is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1934 door Schauberger.
# Harpalus rumelicus

Harpalus rumelicus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1904 door Apfelbeck.
# Hemicyclops amplicaudatus

Hemicyclops amplicaudatus is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Clausidiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1965 door Humes.
# Heliconius erato

Heliconius erato is een vlinder, die voorkomt van het zuiden van Brazilië en de Amazonebekken tot in Mexico. De soort komt voor in een groot aantal ondersoorten en kleurvariaties, wat vergelijkbaar is met Heliconius melpomene.

## Kenmerken

De spanwijdte is 5,5 tot 8 cm.

## Ontwikkeling

De vrouwtjesvlinders leggen per waardplant één ei. De rupsen eten de eitjes van andere soorten op om concurrentie uit te schakelen. De rupsen zijn wit met zwarte stippen en doorns. Het larvale stadium duurt twee tot drie weken, waarna de rups zich verpopt. Het duurt acht tot twaalf dagen voordat de volwassen vlinder uit de pop tevoorschijn komt. Als de vrouwtjesvlinders uitkomen staat er al een mannetje klaar om te paren.

## Leefwijze

De volwassen vlinders voeden zich met nectar van planten uit de geslachten Lantana, Psiguria en Gurania. De vlinders rusten 's nachts in grote groepen.

## Waardplanten

Waardplanten voor de rupsen zijn onder andere Passiflora biflora en Passiflora coriacea.
# Hawaï (doorverwijspagina)

Hawaï kan verwijzen naar:
* Hawaï, een staat van de Verenigde Staten (sinds 1959)
* Hawaï (eiland), het grootste eiland van de gelijknamige staat
* Koninkrijk Hawaï, het historisch koninkrijk (1795 - 17 januari 1893)
* Republiek Hawaï, de opvolgende republiek (1894 - 1898)
* Territorium Hawaï, een territorium van de Verenigde Staten, voor de toetreding als staat (1898 - 1959)
* Hawaïaanse eilanden, een archipel bestaande uit de staat Hawaï en nog andere eilanden.
* Hawaïaans, de taal van de oorspronkelijke inwoners van Hawaï
* Hawaï (roman), een roman van James A. Michener
* Hawaii (1966), een film van George Roy Hill
* Hawaii (2013), een film van Marco Berger
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Hawaï en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Hawaï-Emperorketen

De Hawaï-Emperorketen is een keten van ongeveer 80 schildvulkanen (vulkanische eilanden, atols en onderzeese bergen) in de Grote Oceaan waarvan de keten van Hawaïaanse eilanden deel uitmaakt. De keten heeft een lengte van 5800 km en strekt zich uit van het punt waar de Koerilentrog overgaat in de Aleoetentrog in het noordwesten van de Grote Oceaan tot de Kamaʻehuakanaloa, 30 km ten zuidoosten van het eiland Hawaï. De Hawaï-Emperorketen is ontstaan doordat de oceaanbodem van de Pacifische Plaat met een snelheid van 5 tot 10 cm per jaar beweegt over een hotspot in de aardmantel.

## Delen

De Hawaï-Emperorketen kan onderverdeeld worden in drie delen:
Het jongste deel met een leeftijd tussen 0,4 en 5,1 miljoen jaar zijn de grote Hawaïaanse eilanden tussen Kauai en Niihau en Hawaï met Kamaʻehuakanaloa. Het eiland Hawaï bestaat uit vijf vulkanen waarvan er drie nog actief zijn (Mauna Loa, Kilauea, en Hualalai). Naar verwachting zal Kamaʻehuakanaloa (de vierde actieve vulkaan van de keten) over enkele 10.000 jaar boven de zeespiegel verschijnen. Van de andere vulkanen zijn er twee slapend (Mauna Kea en Haleakala); de rest van de vulkanen zijn dode vulkanen omdat ze al te ver van de hotspot verwijderd zijn.
De Noordwestelijke Hawaïaanse eilanden die liggen in het Papahānaumokuākea Marine National Monument tussen Nihoa en Kure Atol hebben een leeftijd tussen 7,7 en 27,7 miljoen jaar. Door erosie komen deze dode vulkanen nauwelijks meer boven het wateroppervlak uit en vormen atols. Kure Atol is het meest noordelijk atol van de wereld.
De Emperor Seamounts vormen met een leeftijd van 39 tot 85 miljoen jaar het oudste deel. Door erosie zijn deze dode vulkanen reeds lang onder water verdwenen en bestaan nu uit guyots en onderzeese bergen. De keten van de Emperor Seamounts maakt een hoek van 120 graden met de keten van de Noordwestelijke Hawaïaanse eilanden. Vroeger werd gedacht dat deze hoek veroorzaakt is doordat de beweging van de Pacifische Plaat ongeveer 50 miljoen jaar geleden van richting veranderd is, maar meer recent onderzoek suggereert dat de hotspot zelf beweegt. De meeste van de onderzeese bergen van de Emperor Seamounts dragen namen van vroegere keizers van Japan. De oudste vulkaan is nu Meiji Seamount; nog oudere vulkanen zijn mogelijk reeds door subductie in de Koerilentrog verdwenen.

## Externe link

* De vorming van de Hawaïaanse eilanden
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Hawaiian–Emperor seamount chain op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.