# CCR5

Een CCR5-receptor (C-C chemokine receptor type 5) is een immuunreceptor die in het celmembraan van leukocyten voorkomt. De chemokine CCR5-receptor staat ook bekend als CD195-receptor.

## CCR5 en hiv

De menselijke CCR5-receptor speelt een belangrijke rol tijdens de overdracht van het genetisch materiaal van hiv naar het immuunsysteem van hiv-geïnfecteerden.
Tijdens de overdracht binden de virale, 120 Da zware, gp120 glycoproteïnen op het oppervlak van hiv aan de humane CCR5-receptoren die zich aan het oppervlak van leukocyten zitten, zoals bij macrofagen en NKT-cellen. Na de binding van het virale glycoproteïne aan de humane chemokine-membraanreceptor, worden de capside en het genetisch materiaal in het virus, door het celmembraan van de leukocyt getransporteerd.
Het lege virusomhulsel blijft tijdens de overdracht naar de leukocyt achter in het lymfevocht of het bloedplasma in de intercellulaire ruimte buiten het celmembraan van de leukocyt.

## CCR5-Δ-32-mutatie

Een klein aantal Europeanen is immuun voor hiv en aids omdat ze drager van het gemuteerde CCR5-Δ-32-gen zijn. Daardoor kan het gp120 glycoproteïne van hiv zich niet aan de gemuteerde CCR5-receptoren aan het oppervlak van hun leukocyt hechten. De vierde patient waarbij HIV in totale remissie is, is een 66-jarige man die sinds 1988 gediagnostiseerd was met HIV, en in 2022 genezen is verklaard, na in het voorjaar van 2019 een stamcel-transplantatie te hebben ondergaan vanwege leukemie, met stamcellen van een donor met het gemuteerde CCR5 gen.
Deze CCR5-Δ-32-mutatie komt in Noord-Europa veel vaker voor dan in Zuid-Europa. Waarom deze mutatie in de noordelijke delen van Europa relatief vaak voorkomt weten wetenschappers nog niet.
Volgens een gangbare theorie zou de mutatie de dragers bescherming geboden hebben tegen de builenpest. Na de pest-epidemieën, die vanaf het eind van de Middeleeuwen gedurende enkele honderden jaren woedden, zou de mutatie in het genoom van Europeanen zijn achtergebleven. Volgens een alternatieve theorie zou de mutatie bescherming tegen de pokken gegeven hebben en meer recentelijk, als overblijfsel van een aantal pokkenepidemieën, in het menselijk genenmateriaal zijn terechtgekomen.
* ↑ (en) CCR5 gene - Genetics Home Reference. Gearchiveerd op 19 september 2020.
* ↑ (en) Human CCR5 C-C motif chemokine receptor 5 gene/pseudogene - informatie op de site van de NCBI. Gearchiveerd op 22 mei 2023.
* ↑ (en) CCR5 - Tales from the Genome - YouTube. Gearchiveerd op 9 juni 2023.
* ↑ (en) hiv-1 to ccr5 receptor - YouTube
* ↑ (en) The History of HIV and Current Epidemic - YouTube. Gearchiveerd op 14 maart 2023.
* ↑ Letisia Marquez, Press Release, "Patient achieves HIV and blood cancer remission three decades after HIV diagnosis through stem cell transplant at City of Hope", July 27, 2022, https://www.cityofhope.org/patient-achieves-hiv-and-blood-cancer-remission-three-decades-after-hiv-diagnosis-through-stem-cell; Vgl. de officiële mededeling tijdens het 2022 AIDS congres in Montreal: Richard Jefferys, "AIDS 2022: Another possible HIV cure case after stem cell transplantation for cancer", https://i-base.info/htb/43515). Gearchiveerd op 22 mei 2023.
* ↑ (en) Science Daily, 3 april 2005 - Biologists Discover Why 10 Percent Of Europeans Are Safe From HIV Infection
* ↑ (en) Genes and Immunity - Detection of the CCR5-Δ-32 HIV resistance gene in Bronze Age skeletons - Nature