OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Thomas van Savoye (1199-1259)

Thomas van Savoye (1199 - 1259) was de derde zoon van graaf Thomas I van Savoye en Beatrix van Genève.
In 1237 huwde hij met Johanna I van Constantinopel (rond 1188-1244), gravin van Vlaanderen, maar dit huwelijk bleef kinderloos.
Later huwde hij met Beatrix Fieschi (-1283), dochter van graaf Theobald van Lavagna, en werd vader van:
* Thomas
* Eleonora (-1306), in 1270 gehuwd met Louis van Beaujeu
* Thomas III (1248-1282), graaf van Maurienne-Piëmont, gehuwd met Guyonna, dochter van graaf Hugo van Chalon en Adelheid van Bourgondië
* Amadeus V van Savoye (1249-1323)
* Margaretha (-1292), gehuwd met Boudewijn IV van Reviers, graaf van Devon
* Lodewijk I (-1302), baron van Vaud
* Alexia (-1277).

## Voorouders

Voorouders van Thomas van Savoye (1199-1259) :
| Overgrootouders | Amadeus III van Savoye (1094-1148) ∞ Mathilde van Albon (1112-1148) | Amadeus III van Savoye (1094-1148) ∞ Mathilde van Albon (1112-1148) | Gerald I van Mâcon (-1184) ∞ Maurette van Salins (–) | Gerald I van Mâcon (-1184) ∞ Maurette van Salins (–) | Amadeus I van Genève (1098-1178) ∞ Mathilde van Cuseau (–) | Amadeus I van Genève (1098-1178) ∞ Mathilde van Cuseau (–) | Aymon I van Faucigny ∞ | Aymon I van Faucigny ∞ |
| Grootouders | Humbert III van Savoye (1136-1189) ∞ Beatrix van Mâcon (-) | Humbert III van Savoye (1136-1189) ∞ Beatrix van Mâcon (-) | Humbert III van Savoye (1136-1189) ∞ Beatrix van Mâcon (-) | Humbert III van Savoye (1136-1189) ∞ Beatrix van Mâcon (-) | Willem I van Genève (1132-1195) ∞ Beatrix van Faucigny | Willem I van Genève (1132-1195) ∞ Beatrix van Faucigny | Willem I van Genève (1132-1195) ∞ Beatrix van Faucigny | Willem I van Genève (1132-1195) ∞ Beatrix van Faucigny |
| Ouders | Thomas I van Savoye (1180-1233) ∞ Beatrix van Genève (-1252) | Thomas I van Savoye (1180-1233) ∞ Beatrix van Genève (-1252) | Thomas I van Savoye (1180-1233) ∞ Beatrix van Genève (-1252) | Thomas I van Savoye (1180-1233) ∞ Beatrix van Genève (-1252) | Thomas I van Savoye (1180-1233) ∞ Beatrix van Genève (-1252) | Thomas I van Savoye (1180-1233) ∞ Beatrix van Genève (-1252) | Thomas I van Savoye (1180-1233) ∞ Beatrix van Genève (-1252) | Thomas I van Savoye (1180-1233) ∞ Beatrix van Genève (-1252) |
# Thomas van Savoye

Thomas van Savoye kan verwijzen naar:
* Thomas van Savoye (1199-1259), Heer van Piëmont
* Thomas Frans van Savoye-Carignano (1596-1656), een prins en krijgsheer
* Thomas van Savoye (1854-1931), een Italiaanse prins
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Thomas van Savoye en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Tjeerd Visser

Tjeerd Visser kan verwijzen naar:
* Tjeerd Visser, Nederlandse beeldend kunstenaar.
* Tjeerd Visser, Nederlands priester
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Tjeerd Visser en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Tjeerd Venstra

Tjeerd Venstra (Menaldum, 23 maart 1889 - Dokkum, 14 mei 1977), ook wel Tjeerd Venstra Ozn. genoemd, was een Nederlandse architect, die vooral actief was in de provincie Friesland.

## Leven en werk

Na aan de Ambachtsschool in Harlingen het diploma timmeren te hebben behaald, volgde Tjeerd Venstra de schriftelijke PBNA-cursus tot bouwkundig opzichter, die hij in 1914 voltooide. Een jaar later werd hij gemeente-architect van Dantumadeel. In zijn werk ontwikkelde Venstra een voorliefde voor het expressionisme en de Amsterdamse School. In Dokkum, waar hij in de jaren dertig in een naar eigen ontwerp gebouwde villa aan de Woudweg woonde, ontwierp hij villa Zonneheuvel (1933). Dit pand is aangewezen als rijksmonument, evenals de door Venstra getekende recreatiewoningen Canidunum op Ameland (ca. 1935) en De Horst op Schiermonnikoog (1937), die zich kenmerken door hun rieten kappen. Na de oorlog woonde Venstra in Leeuwarden, van waaruit hij werkzaam was voor de gemeenten Ameland en Schiermonnikoog. Hij is in 1977 op 88-jarige leeftijd te Dokkum overleden.

## Werken (selectie)

* 1933: Villa Zonneheuvel, Dokkum
* ca. 1935: Canidunum, Nes, Ameland
* 1936/1937: De Horst, Schiermonnikoog
# Thorium(IV)carbide

Thorium(IV)carbide is het carbide van thorium en heeft als brutoformule ThC. De stof komt voor als kubische kristallen met een hoog smeltpunt.
Thorium(IV)carbide is als alle thoriumverbindingen radioactief.
# Tinissa convoluta

Tinissa convoluta is een vlinder uit de familie van de echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door G.S. Robinson. De soort werd ontdekt op het eiland Bougainville.
* ↑ Beccaloni, G.W., Scoble, M.J., Robinson, G.S. & Pitkin, B. (Editors). (2003). The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
* ↑ G.S. Robinson. "A taxonomic revision of the Tinissinae of the world (Lepidoptera: Tineidae)." Bulletin of The British Museum (Natural History) Entomology (1976), vol. 32, blz. 255-300.
# Thrincophora dryinodes

Thrincophora dryinodes is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Meyrick.
# Tjåurarivier

De Tjåurarivier (Zweeds: Tjåurajåkka; Samisch: Čovrajohka) is een rivier die stroomt in de Zweedse gemeente Kiruna. De Tjåurarivier ontvangt haar water van een bergplateau ten noorden van het Vittangimeer. Ze stroomt langs de 646 meter hoge Tjåura (Čovra) naar het zuiden en levert haar water in bij de Birtimesrivier. Ze is circa 4 kilometer lang.
Afwatering: Tjåurarivier → Birtimesrivier → (Vittangimeer) → Vittangirivier → Torne → Botnische Golf
# Tipula (Savtshenkia) limbata

Tipula (Savtshenkia) limbata is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Tipula (Savtshenkia) mohriana

Tipula (Savtshenkia) mohriana is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Tipula (Eumicrotipula) latifolia

Tipula (Eumicrotipula) latifolia is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Tipula (Eumicrotipula) kathema

Tipula (Eumicrotipula) kathema is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Tipula (Eumicrotipula) kuehlhorni

Tipula (Eumicrotipula) kuehlhorni is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Toamfom

Toamfom is een dorp in Ghana; het ligt circa 30 kilometer ten zuidoosten van Kumasi in het district Botsomtwe naast Kuntanase.
De naam is ontleend aan de plaatselijke taal. Toamfom voert terug naar de geschiedenis van plaatselijke leiders en jagers. Het betekent Hij die altijd raakschiet en is terug te leiden op een jager die elke dag wel met een prooi, dus eten, terugkwam voor zijn leider. Het dorp was het middelpunt van de film annex documentaire De belofte, die weergeeft hoe de millenniumdoelstellingen worden beleefd in de dorpen die het betreft.
Conclusie is dat de mensen van goede wil zijn, maar steeds teruggeworpen worden in de alles overheersende armoede, het tekort aan dagelijkse behoeften zoals water, valse beloften en de lokale gebruiken. Geld voor een pomp was er niet en dus waren de bewoners grote delen van hun dag kwijt aan het halen van water uit een nabijgelegen dorp. In 2009 was er ineens wel een waterpomp. Ook de aanvoer van brandstof neemt veel tijd in beslag.
* televisieprogramma De Belofte uitgezonden door IKON
* Filmografie van den Bosch
# Tipula (Ramatipula) phallacaena

Tipula (Ramatipula) phallacaena is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.
# Titanattus notabilis

Titanattus notabilis is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de springspinnen (Salticidae).
Het dier behoort tot het geslacht Titanattus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1943 door Cândido Firmino de Mello-Leitão.
# Toefige labyrintzwam

De toefige labyrintzwam (Abortiporus biennis) is een schimmelsoort uit de familie Meruliaceae. De soort leeft met name in parken en plantsoenen, is saprofyt en leeft op begraven loofhout en wortels. De eenjarige paddenstoel is met name in zomer en herfst te vinden.

## Kenmerken

De zwam kenmerkt zich door een variabel tol- of waaierachtig uiterlijk. Aan een korte centrale steel bevinden zich vaak meerdere etages van dikvlezige 'toefen' of 'rozetten'. Ze hebben een dunne golvende rand en kunnen tot 5 cm hoog en 15 cm in diameter zijn. De roodachtig bruine, soms met rode vlekken of druppels bezette bovenzijde kent rimpels of richels en heeft een dunne viltig-fluwelige huid. Aan de onderzijde bevinden zich grove, tot 1 mm grote onregelmatige poriën die labyrintachtig kunnen zijn. De buisjes zijn 2 - 5 mm lang, ongelijk van lengte en vaak met een scheef uiteinde. Bij druk verkleuren ze rozerood tot bruin. Het lichtbruine vlees is vezelig en scheurt gemakkelijk. Na beschadigen is de geur onaangenaam zurig-schimmelig.
De soort produceert glasachtige, gladde, ellipsvormige, enigszins dikwandige sporen met afmetingen van 4-7 × 3,5 µm, evenals aseksuele chlamydosporen.

## Verspreiding

De toefige labyrintzwam is in Nederland en België een algemeen voorkomende soort in bossen, parken en wegbermen.

## Taxonomie

De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd 1944 door Bulliard.
* ↑ (en) Abortiporus biennis Index Fungorum
* Toefige labyrintzwam op SoortenBank.nl (gearchiveerd)
* Verspreidingsatlas van de Nederlandse Malacologische Vereniging
* Kaarten met waarnemingen:
   * België
   * Nederland
   * wereldwijd
# Tony Dunne

Anthony ("Tony") Peter Dunne (Dublin, 24 juli 1941 - 8 juni 2020) was een Iers profvoetballer die voornamelijk als linksback speelde. Hij kwam 33 keer uit voor het Iers voetbalelftal, waar hij tussen 1962-1975 actief in was. In 1969 werd hij verkozen tot Iers voetballer van het jaar.

## Carrière

Dunne speelde als een pupil voor de bekende Nursery Stella Maris Football Club voordat hij in 1958 naar Shelbourne vertrok. Nadat hij Shelbourne in 1959 aan de (jeugd) FAI Cup had geholpen, won hij het daaropvolgende jaar de FAI Cup met de club. In de finale werd Cork Hibernians verslagen met 2-0.
Een week na de finale werd hij voor het bedrag van £5000 overgenomen door Manchester United. Hij maakte zijn debuut op 15 oktober 1960 tegen Burnley. Gedurende zijn loopbaan bij de club speelde hij 535 wedstrijden en wist daarin 2 keer te scoren. Hiermee staat hij momenteel op de zevende plaats op de lijst van spelers met de meeste wedstrijden voor Manchester United.
Hij bleef bij Manchester United tot de start van het seizoen 1973/1974 om vervolgens een contract te tekenen bij Bolton Wanderers. In 1978 hielp hij de ploeg met het winnen van de Football League Second Division.
In 1979 verkaste hij naar de Verenigde Staten om voor het inmiddels opgeheven Detroit Express te gaan spelen in de NASL.
Nadat hij in 1979 met pensioen ging, keerde hij datzelfde jaar terug bij de Bolton Wanderers als assistent trainer. In 1981 trad hij uit zijn functie. Vervolgens volgde hij in 1982 Bill Foulkes op als trainer bij het Noorse Steinkjer FK, waar hij in 1983 alweer vertrok.
Hij maakte zijn debuut voor Ierland in de 2-3 thuisnederlaag tegen Oostenrijk op 8 april 1962. In 13 jaar tijd kwam hij tot 33 interlands en droeg hij 4 keer de aanvoerdersband.
Hij overleed op 78-jarige leeftijd.

## Erelijst
### Shelbourne

* FAI Cup
    1960

### Manchester United

* Europa Cup I
    1968
* Football League First Division
    1965, 1967
* FA Cup
    1963

### Bolton Wanderers

* Football League Second Division
    1978
# Tom Hofmans

Tom Hofmans (1966) is een Belgische voormalige atleet, die zich had toegelegd op het verspringen. Hij werd tweemaal Belgisch kampioen.

## Biografie

Hofmans werd in 1989 Belgisch indoorkampioen verspringen. In 1993 veroverde hij ook outdoor de Belgische titel. Hij was aangesloten bij Antwerp AC.

## Belgische kampioenschappen
### Outdoor

| Onderdeel | Jaar |
| verspringen | 1993 |

### Indoor

| Onderdeel | Jaar |
| verspringen | 1989 |

## Persoonlijke records
### Outdoor

| Onderdeel | Prestatie | Datum | Plaats |
| verspringen | 7,74 m | 5 september 1993 | Oordegem |

### Indoor

| Onderdeel | Prestatie | Datum | Plaats |
| verspringen | 7,64 m | 1990 | |

## Palmares
### verspringen

* 1989: 1 BK AC indoor – 7,57 m
* 1991: 3 BK AC – 7,70 m
* 1992: 3 BK AC – 7,60 m
* 1993: 1 BK AC – 7,63 m
* Top 10 verspringen indoor op website van de VAL
# Tipula (Sinotipula) hutchinsonae

Tipula (Sinotipula) hutchinsonae is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Palearctisch en Oriëntaals gebied.
# Tom Roses Pond

Tom Roses Pond kan verwijzen naar twee vlak bij elkaar gelegen meren op het Canadese eiland Newfoundland:
* Tom Roses Pond (noord)
* Tom Roses Pond (zuid)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Tom Roses Pond en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Toerenteller (doorverwijspagina)

Toerenteller kan verwijzen naar:
* Toerenteller, meetinstrument dat de omwentelingssnelheid van een as aangeeft
* Toerenteller (handwerk), hulpmiddel bij handwerken
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Toerenteller en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Tmarus geayi

Tmarus geayi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de krabspinnen (Thomisidae).
Het dier behoort tot het geslacht Tmarus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1954 door Lodovico di Caporiacco.
# Tomopagurus cubensis

Tomopagurus cubensis is een tienpotigensoort uit de familie van de Paguridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1963 door Wass.
# Tomopagurus cokeri

Tomopagurus cokeri is een tienpotigensoort uit de familie van de Paguridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1917 door Hay.
# Tomopagurus wassi

Tomopagurus wassi is een tienpotigensoort uit de familie van de Paguridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1981 door McLaughlin.
# Tomoderus fasciatipennis

Tomoderus fasciatipennis is een keversoort uit de familie snoerhalskevers (Anthicidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1942 door Pic.
# Tomoderus fortepunctatus

Tomoderus fortepunctatus is een keversoort uit de familie snoerhalskevers (Anthicidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1987 door Uhmann.
# Tobias epicadoides

Tobias epicadoides is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de krabspinnen (Thomisidae).
Het dier behoort tot het geslacht Tobias. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1944 door Cândido Firmino de Mello-Leitão.
# Tortrix acrothecta

Tortrix acrothecta is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1926 door Turner.
# Tom Borremans

Tom Borremans (1986) is een Belgische animator die bekend is om het personage Sociaal Incapabele Michiel, een animatiereeks die sinds 2015 dagelijks wordt opgevoerd in het televisieprogramma De Ideale Wereld.

## Biografie

Na zijn humaniora studeerde Borremans scheikunde, een studie die hij stopzette in het derde jaar. Na een jaar archeologie te hebben gestudeerd, begon hij tot slot in 2009 te studeren aan de Karel De Grote-Hogeschool in Antwerpen waar hij in 2013 de graad behaalde van master Beeldende Kunsten.
Borremans stelt dat hij opkijkt naar Jeroom Snelders, David Shrigley en de animatiereeks The Ren & Stimpy Show.
Toen Borremans tijdens zijn afstudeerjaar een onderzoeksvraag moest opstellen, ontstond langzaam aan het personage "Rare Mark", dat later zou uitgroeien tot Sociaal Incapabele Michiel. Tijdens de mastertentoonstelling bestond z'n opstelling uit een kapotte partytent, vuile terrasstoelen, lege blikjes Cara-pils en een maxi-cosi. Nadat Borremans afstudeerde werkte hij een tijd lang als schoonmaker, terwijl hij het personage verder verfijnde. Hij plaatste zijn werk onder meer op YouTube tot hij werd aangeworven door Woestijnvis.
De scenario's van Sociaal Incapabele Michiel schrijft hij grotendeels zelf, af en toe in samenwerking met de redactie van De Ideale Wereld (waaronder Jelle De Beule en Koen De Poorter). Borremans spreekt de stem in van het personage.
Borremans maakte in 2015 een animatiefilmpje om de lancering van het boek Niemand hield van Billie Vuist van Marnix Peeters te ondersteunen. en illustreerde vragen bij de televisiequiz De Slimste Mens ter Wereld.
In 2015 werd hij genomineerd in de categorie 'spreken' bij de Bill Awards van het Cultureel Jongeren Paspoort.
Sinds het najaar van 2016 maakt Borremans ook cartoons voor Humo, met een van zijn personages in de hoofdrol: Principiële Peter.

## Externe link

* Website Tom Borremans
* 1 2 Tom Borremans met Michiel, CJP
* ↑ ‘De ene dag was ik nog schoonmaker, nu heb ik een contract bij Woestijnvis’, De Standaard, 3 maart 2015
* ↑ Sociaal Incapabele Michiel: wat u niet zag in De Ideale Wereld (video's), Clint, 10 februari 2015
* ↑ Sociaal Incapabele Michiel: wie, wat en hoe?, VIER
* ↑ 'Sociaal incapabele Michiel': the making of, Humo, 16 april 2015
* ↑ Hilarisch filmpje van Tom 'Sociaal Incapabele Michiel' Borremans om nieuwe Marnix Peeters te lanceren, Knack, 21 augustus 2015
* ↑ profiel Tom Borremans, LinkedIn
# Topologische K-theorie

In de wiskunde, is topologische K-theorie een deelgebied van de algebraïsche topologie. Het werd ontwikkeld om vectorbundels op algemene topologische ruimten te bestuderen door middel van ideeën die nu erkend worden als (algemene) K-theorie, die werd geïntroduceerd door Alexander Grothendieck. Het vroege werk op het gebied van de topologische K-theorie is te danken aan Michael Atiyah en Friedrich Hirzebruch.
# Torquigener pallimaculatus

Torquigener pallimaculatus is een straalvinnige vissensoort uit de familie van kogelvissen (Tetraodontidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door Hardy.
* ↑ (en) Torquigener pallimaculatus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Torquigener pallimaculatus. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Torquigener hypselogeneion

Torquigener hypselogeneion is een straalvinnige vissensoort uit de familie van kogelvissen (Tetraodontidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1852 door Bleeker.
* ↑ (en) Torquigener hypselogeneion op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Torquigener hypselogeneion. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Tortanus scaphus

Tortanus scaphus is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Tortanidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1971 door Bowman.
# Trabea unicolor

Trabea unicolor is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de wolfspinnen (Lycosidae).
Het dier behoort tot het geslacht Trabea. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door William Frederick Purcell.
# Totemisatie

Totemisatie is het krijgen van een totem tijdens de scoutsloopbaan en wordt gezien als een belangrijk moment binnen scouting.
Een scoutslid krijgt twee totems: een totem (meestal als jongverkenner of jonggids) en een voortotem (als verkenner/gids, jin of leiding). De totem is de naam van een dier dat dezelfde eigenschappen heeft als de drager van deze totem. Dat zijn zowel positieve als negatieve eigenschappen. De totemisatie gebeurt, door andere leden of leiding die reeds een totem hebben. Meestal hangt aan het krijgen van een totem een opdracht vast.
De voortotem is een bijvoeglijk naamwoord, dat een bepaalde karaktertrek benadrukt. Dit kan gaan om een eigenschap van het dier dat zonder veel meer aanwezig is, maar niet genoeg naar voren treedt voor de persoon in kwestie. Het kan echter ook gaan om een eigenschap die niet aanwezig is in het karakter van het dier, maar wel bij de persoon, dan is de voortotem een verbetering van de totem.
# Totempaal

Een totempaal is een houten standbeeld, zoals dat door sommige indianenstammen van de Amerikaanse Noordwestkust werd gemaakt. Een totempaal kan gezien worden als heiligdom. Het woord totempaal is afgeleid van (o)doodem, een Ojibwewoord dat zoveel betekent als 'familie-teken', dieren die hun naam aan een clan gaven.
De paal werd meestal gemaakt van het hout van de reuzenlevensboom, die vaak in bonte kleuren geschilderd werd.

## Geschiedenis

Wanneer totempalen voor het eerst werden gemaakt is niet bekend. Omdat de houten palen in het regenwoud niet lang blijven bestaan, zijn ze vrijwel zeker veel ouder dan de oudst gevonden exemplaren, die rond 1800 langs de Amerikaanse westkust werden gevonden.

## Betekenis

De betekenis van de versieringen op een totempaal verschillen per cultuur die hem vervaardigd heeft. Dit hangt sterk af van het volk dat hem heeft gemaakt, maar ook van de gebeurtenis waarvoor de totempaal is gemaakt.

## Onderhoud

Totempalen worden doorgaans niet onderhouden nadat ze zijn geplaatst. Als het hout zodanig gaat rotten dat het een gevaar wordt voor voorbijgangers, wordt de paal meestal omgelegd en vaak geheel verwijderd. Ook de stormen die in de winter de westkust van Amerika kunnen teisteren, vellen een totempaal vaak vroegtijdig.

## Rest van de wereld

Hoewel de term 'totempaal' oorspronkelijk verwees naar de palen die culturen aan de noordwestkust van Noord-Amerika oprichtten, wordt ze ook gebruikt om vergelijkbare palen in andere cultuurgebieden mee aan te duiden. Dergelijke palen zijn bijvoorbeeld te vinden bij de inheemse bevolking van Jilin in Noordoost-China, bij de Koreanen, bij de Ainu in het noorden van Japan en bij de Maori in Nieuw-Zeeland.

## Totempaal in Nederland

Het is mogelijk om een Canadese totempaal in Nederland te zien. Rijksmuseum Volkenkunde in Leiden heeft een 8 meter hoge totempaal in de tuin staan. Deze is gemaakt door Rande Cook, Chief van de Kwakwaka'wakw-Indianen.

## Afbeeldingen

* Totempaal in Ottawa, Canada
* Totempaal in Victoria, Canada
* Totempalen in een museum
* De dondervogel op een totempaal
* Een totempaal in Dortmund, Duitsland
* Totempaal bij Kwakwaka'wakw big house
* Totempaal uit Seattle
* 30 m Totempaal, cadeau van Brits-Columbia te Virginia Water, Engeland
# Tortolita

Tortolita is een plaats (census-designated place) in de Amerikaanse staat Arizona, en valt bestuurlijk gezien onder Pima County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 3740.

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 30,9 km², waarvan 30,8 km² land en 0,1 km² water.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 24 km rond Tortolita.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Tortolita op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
# Tracheoides

Tracheoides is een geslacht van vlinders van de familie uilen (Noctuidae), uit de onderfamilie Hadeninae.

## Soorten

* T. modesta Prout, 1932
* T. tamsi Prout, 1926