# Corruptieschandaal in Turkije in 2013

Het corruptieschandaal in Turkije was een onderzoek naar corruptie door hooggeplaatste leden van de Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling, sinds 2002 aan de macht in Turkije. Naast verschillende zonen van ministers was ook een zoon van toenmalig premier Erdoğan, Bilal Erdoğan, een van de hoofdverdachten.
De zaak betreft onder andere de verduistering van miljarden euro's aan goudtransacties naar het gesanctioneerde Iran en frauduleuze aanbestedingen van honderden miljoenen euro's aan overheidsprojecten van onder meer woningbouwcorporatie TOKI en het bedrijf van aannemer Ali Ağaoğlu. Door de geheime gas-voor-goud afspraak kon Iran in 2012 en 2013 volgens experts de effecten van internationale sancties verminderen. Ook kwam aan het licht dat de zoon van Erdoğan zakenrelaties zou hebben onderhouden met een voormalig lid van Al Qaida, Yasin Al Qadi, tevens een verdachte in de corruptiezaak. Erdoğan en zijn zoon Bilal bleken uit gelekt fotomateriaal persoonlijk contact te hebben gehad met deze van terrorisme verdachte Saudiër, ook toen Al Qadi nog internationaal gezocht werd door de VN. Bilal Erdoğan zou via een frauduleuze verkoop van de grond van de politieacademie in Etiler (de duurste wijk van Istanboel) zo'n 640 miljoen dollar hebben verduisterd. Ook zou Bilal eilanden in de Egeïsche Zee hebben willen kopen voor Al Qadi. Een andere zaak betreft donaties van publieke gronden aan de private stichting TÜRGEV van zoon Bilal, in ruil voor kandidaatschappen voor burgemeestersposities. Deze stichting heeft in enkele jaren tevens 99.999.999 dollar ontvangen van ontraceerbare buitenlandse donateurs. Erdoğan zou ook een bevriende zakenman hebben geholpen een contract van 1,5 miljard euro voor de aankoop van oorlogsschepen met industrieel Koc op te breken. Een bos aan de oostoever van de Bosporus (een van de duurste stukken grond van de stad) zou voor 0 euro door een gemeentelijk fonds zijn geschonken aan een bevriende zakenman die bij het corruptieschandaal betrokken zou zijn. In ruil voor twee villa's zou Erdoğan een aannemer in het westen van het land hebben laten bouwen in een beschermd natuurgebied. In de gesprekken is te horen hoe zijn kinderen aanwijzingen geven over de afbouw.
Op 17 december 2013 werden 52 verdachten gearresteerd. Veertien verdachten werden in beschuldiging gesteld van omkoping, corruptie, fraude en witwassen. Op 24 februari 2014 werd een reeks van vijf telefoongesprekken geopenbaard waarin Erdoğan en zijn zoon Bilal lijken te spreken over het verduisteren van ruim 40 miljoen dollar in contanten, verdeeld over dozen in verschillende huizen. In de begeleidende video werd echter beweerd dat uit het corruptieonderzoek zou blijken dat het hier om ruim 1 miljard dollar in contanten zou gaan. Hierna zakte de Turkse lira weg ten opzichte van de dollar. Als reactie riepen de Turkse oppositiepartijen Erdoğan op om per direct af te treden. De volgende dag braken protesten uit in 11 steden, verspreid over het land. Erdoğan noemde deze demonstranten 'atheïsten en terroristen'. In een telefoongesprek dat op 26 februari werd geüpload lijkt Erdoğan zijn zoon Bilal aan te sporen om geen genoegen te nemen met 10 miljoen euro smeergeld. Het zou gaan om fraude bij de aanbesteding van een gaspijpleiding naar Iran en Turkmenistan. De inconsistenties in de gesprekken tussen Erdoğan en zijn zoon zijn volgens geluidsexperts toe te wijzen aan het gebruik van een CryptoPhone, die de stem van Erdoğan digitaal vervormt. Agenten die verantwoordelijk waren voor de encryptie van deze telefoons werden prompt ontslagen. Hoewel de audio-opnamen volgens experts authentiek zijn, zou de Turkse politie opdracht hebben gekregen om al het bewijsmateriaal te vernietigen. Volgens een onderzoek dat in opdracht van de Turkse overheid werd opgesteld is er geen bewijs dat er in de gesprekken is geknipt, maar bestaat het audiokanaal van de YouTube-video uit vijf unieke gesprekken. Dit rapport vermeldt echter niet dat dit in de originele video ook duidelijk wordt aangegeven. Erdoğan weerlegt sindsdien de gesprekken als een 'immorele montage', waarmee hij volgens de Turkse oppositie heeft toegegeven dat de stem in de gesprekken inderdaad van hemzelf afkomstig is. Ook de voorzitter van de AKP gaf toe dat de stemmen zeer wel afkomstig kunnen zijn van Erdoğan en zijn zoon. Erdoğan probeerde de verspreiding van de opnamen te stoppen door een copyright op zijn telefoongesprekken te claimen, waarmee hij indirect de authenticiteit zou hebben bevestigd. Een parlementslid van de AKP beweerde dat corruptie onder de 'vrijheid te zondigen' zou moeten vallen.
Volgens Erdoğan is er van corruptie geen sprake, en is het geheel het werk van een samenzwering door een 'parallelle staat', in samenwerking met 'buitenlandse krachten'. In de maanden die volgden op het corruptieonderzoek werden ruim 7.000 agenten, meer dan duizend werknemers van veiligheidsdiensten en honderden rechters en officieren van justitie ontslagen of overgeplaatst. In een gelekt telefoongesprek zou te horen zijn hoe Erdoğan zich na het bekend worden van de corruptiezaak persoonlijk bezighield met het vervangen van openbaar aanklagers. Volgens Erdoğan zijn deze mensen aanhangers van Fethullah Gülen, en hij omschreef ze als 'hashasjins' (hasjrokende huurmoordenaars). Een ruime meerderheid van de Turkse bevolking gelooft echter niet in het officiële standpunt van de regering over het corruptieonderzoek. Daarnaast bleek uit een van de geluidsopnamen dat Erdoğan na het lekken van het schandaal zelf de nieuwe aanklagers voor de zaak uitkoos.
In maart 2016 verliet Erdoğans zoon Bilal halsoverkop Bologna, alwaar hij zijn studies wilde afronden. Volgens de Italiaanse justitie zou Bilal zijn studie echter als dekmantel hebben gebruikt om grote sommen geld naar Italië te sluizen. Eerder had de Duitse justitie al verdenkingen geuit over illegale geldstromen van Erdoğan. In een interview met de Italiaanse staatsomroep RAI zei Erdoğan dat de Italiaanse justitie zich beter kan bezighouden met de bestrijding van de maffia dan onderzoek te doen naar de eventuele witwaspraktijken van zijn zoon Bilal. Een arrestatie van Bilal zou leiden tot een verslechtering van de relatie tussen de twee landen. In een reactie op Twitter en Facebook gaf de premier van Italië Matteo Renzi aan dat Italiaanse rechters zich conformeren naar de wet en de Italiaanse grondwet, en niet de opinie van Erdogan.
* ↑ (en) Seibert, Thomas, Erdogan family drawn into corruption probe. Deutsche Welle (6 januari 2014). Gearchiveerd op 1 juli 2015. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ (en) Taştekin, Fehim, Iranian gold stars in Turkish corruption scandal. Turkey Pulse. Al-monitor (20 december 2013). Gearchiveerd op 28 februari 2014. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ (en) Lopez, Linette, The Turkish corruption scandal involves an explosive gas for gold deal with Iran. Business Insider (27 december 2013). Gearchiveerd op 22 februari 2014. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ (en) Srivastava, Mehul en Harvey, Benjamin, Erdogan eye on ‘crazy projects’ links Turkey scandal to builders. Bloomberg (5 januari 2014). Gearchiveerd op 9 januari 2015. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ (en) Kelley, Michael, There are much bigger problems in Turkey that could derail its alliance with America. Business Insider Australia (8 januari 2014). Gearchiveerd op 29 mei 2016. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ (en) Seibert, Thomas, Turkish PM Erdogan hit by allegations of son’s meeting with ‘Al Qaeda financier’. The National (6 januari 2014). Gearchiveerd op 16 april 2016. Geraadpleegd op 6 januari 2014.
* ↑ (en) Qadi’s representative called Erdoğan after accident, say recordings. Today's Zaman (24 februari 2014). Gearchiveerd op 28 september 2015. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ (en) Recordings expose involvement of PM’s son in Etiler land job. Today's Zaman (17 februari 2014). Gearchiveerd op 28 september 2015. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ Erdoğans Buy Wind and Airwaves in New Tapes aydinlikdaily, 28 februari 2014
* ↑ (en) Recordings seem to confirm bribe to Bilal Erdoğan's TÜRGEV. eHaber ajansi (3 maart 2014). Gearchiveerd op 28 september 2015. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ de Zwaan, Irene, Nieuw schandaal? Zoon Erdogan haalt 73 miljoen euro binnen met stichting. de Volkskrant (10 april 2014). Gearchiveerd op 4 maart 2016. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ Erdogan appears to advise on shipbuilding contract in leaked tape Financial Times, 4 maart 2014
* ↑ (en) Alagöz, Gülistan, Historic Istanbul grove sold to businessman implicated in graft. Hurriyet Daily News (19 maart 2014). Gearchiveerd op 24 maart 2014. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ van der Ziel, Arjen, Wat maakt de geheime tapes van Erdogan zo gênant?. de Volkskrant (27 maart 2014). Gearchiveerd op 5 maart 2016. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ (en) Boesler, Matthew, The turkish lira is getting banged up. Business Insider (24 februari 2014). Gearchiveerd op 29 september 2015. Geraadpleegd op 10 september 2016.
* ↑ (en) Main opposition says gov't lost legitimacy, calls on Erdoğan to quit. Sunday's Zaman (24 februari 2014). Gearchiveerd op 14 april 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Recknagel, Charles, As Turkey's corruption crisis gets personal, Erdogan tightens control. Radio Free Europe, Radio Liberty (26 februari 2014). Gearchiveerd op 30 april 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Today's Zaman, Thousands across Turkey take to streets against graft, call on gov't to resign. Today's Zaman (26 februari 2014). Gearchiveerd op 28 september 2015. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Balikesi̇r, Turkish PM Erdoğan calls protesters atheists, leftists, terrorists. Hurriyet Daily News (28 februari 2016). Gearchiveerd op 18 juli 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Pamuk, Humeyra, Turkish Prime Minister targeted in second audio tape. Reuters (27 februari 2014). Gearchiveerd op 18 september 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Today's Zaman with Reuters, New leaked recording reveals Erdoğan allegedly unhappy about $10 mln bribe. Today's Zaman (26 februari 2014). Gearchiveerd op 9 november 2015. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Gutman, Roy, Erdogan recordings appear real, analyst says, as Turkey scandal grows. McClatchyDC (26 februari 2014). Gearchiveerd op 18 september 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) NSNBC, Evidence mounts that Erdoğan tapes are real. NSNBC (28 februari 2014). Gearchiveerd op 4 maart 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Today's Zaman, PM Erdoğan's tapes not doctored, specialists agree. Today's Zaman (26 februari 2014). Gearchiveerd op 9 mei 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ loserblueser, Joshua Marpet RTE - Bilal Erdoğan Ses Kaydı Analizi (pdf). YouTube (18 september 2016). Gearchiveerd op 4 juli 2014. Geraadpleegd op 28 februari 2014. Live analyse door Joshua Marpet op youtube.com
* ↑ (tr) Tayyip Erdogan Bilal Erdogan Telefon Gorusmesi Analizi (25 februari 2014). Gearchiveerd op 2 maart 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Hacaoglu, Selcan, Turk police told to destroy Erdogan wiretaps, Zaman says. Bloomberg (28 februari 2014). Gearchiveerd op 2 oktober 2015. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) The forensic laboratory of Catalin Grigoras and Jeff M. Smith, Report regarding digital audio analysis ‘Basçalan Erdogan'in Yalanlarinin ve Yolsuzluklarinin Kaydi.mp4’ (pdf). Haber7.com (27 februari 2014). Gearchiveerd op 12 mei 2017. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Reuters in Ankara, Turkish PM faces deepening corruption scandal as second tape emerges. The Guardian (27 februari 2014). Gearchiveerd op 22 maart 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Gutman, Roy, [Erdogan's party leader concedes voices on tapes could be prime minister's son http://www.miamiherald.com/2014/03/03/3971911/erdogans-party-leader-concedes.html]. Miami Herald (3 maart 2014). Gearchiveerd op 9 november 2015. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) the copyright's-not-about-cenosrship? dept, Copyright as censorship: Turkey's Prime Minister copyrights his recorded calls to get them off Youtube. Techdirt (14 maart 2014). Gearchiveerd op 12 mei 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (tr) Ulusal Kanal, Erdoğan sesinin telif hakkını alıyor (13 maart 2014). Gearchiveerd op 29 maart 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Journalists, academics astonished as AK Party deputy justifies corruption. Today's Zaman (6 maart 2014). Gearchiveerd op 6 maart 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ Ibo, bron Belga, Turkse politie drijft manifestanten op gewelddadige manier uiteen in Ankara. Het Nieuwsblad (13 februari 2014). Gearchiveerd op 4 maart 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Today's Zaman, Almost 1000 officers removed from post in İzmir, Ankara. Today's Zaman (20 maart 2014). Gearchiveerd op 1 maart 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* 1 2 (en) Today's Zaman, PM Erdoğan appointed prosecutors to major graft probe: new recording. Sunday's Zaman (6 maart 2014). Gearchiveerd op 6 april 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Today's Zaman, Survey reveals widespread public support for corruption probe in Turkey. Sunday's Zaman (17 februari 2014). Gearchiveerd op 9 maart 2014. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (de) DiePresse.com, Geldwäscheverdacht: Erdoğan-Sohn flieht aus Bologna. Die Presse (4 maart 2016). Gearchiveerd op 17 april 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Binnie I, Accardo V., Italy, Turkey trade barbs over money-laundering probe into Erdogan's son. Reuters (2 augustus 2016). Gearchiveerd op 15 september 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.
* ↑ (en) Bertacche, Marco, Renzi takes a swipe at Erdogan in row over Turkish leader’s son. Bloomberg (2 augustus 2016). Gearchiveerd op 3 augustus 2016. Geraadpleegd op 18 september 2016.