# 1541

Het jaar 1541 is het 41e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### januari

* 1 - Huwelijk tussen Maurits van Saksen en Agnes van Hessen.

### februari

* 12 - Pedro de Valdivia sticht Santiago (Chili).

### mei

* 8 - Hernando de Soto en zijn expeditie bereiken als eerste Europeanen de Mississippi.

### juni

* 26 - De conquistador Francisco Pizarro wordt in Lima vermoord door aanhangers van Diego de Almagro.

### september

* 4 - Johannes Calvijn keert terug naar Genève.
* 11 - Een vulkanische modderstroom uit de Volcán de Agua verwoest Ciudad Vieja, de hoofdstad van Guatemala.
* 28 - In de haven van Palma de Mallorca scheept een enorm leger onder keizer Karel V in voor een expeditie naar het kapersnest Algiers, dat wordt gefinancierd door het Osmaanse Rijk.
* september - Verdrag van Brömsebro: Zweden en Denemarken-Noorwegen sluiten een verdrag tot wederzijdse bijstand en gezamenlijk internationaal optreden.

### oktober

* 19 - De strijdmacht van Keizer Karel V arriveert voor Algiers.

### november

* 23 - Karel V en zijn troepen blazen de aftocht en steken weer over naar Spanje.
* 23 - Hendrik VIII ontneemt Catherine Howard de titel van koningin en zet haar gevangen op verdenking van overspel met Thomas Culpeper.

### december

* 10 - Executie van Thomas Culpeper en van Francis Dereham, een eerdere minnaar van Catherine Howard.

### zonder datum

* De Ottomanen veroveren Boeda. Hongarije wordt definitief in drie delen verdeeld: koninklijk Hongarije onder de Habsburgs in het westen, Ottomaans Hongarije in het zuiden en een onafhankelijk Transsylvanië onder Johan II Sigismund Zápolya.
* Mixtónoorlog: Opstand van de inheemse bevolking in Nieuw-Galicië (Jalisco).
* Hendrik VIII laat zich tot koning van Ierland uitroepen. Vorming van het Koninkrijk Ierland, in persoonlijke unie met Engeland.
* Gonzalo Pizarro trekt oostwaarts vanuit Quito op zoek naar rijkdommen. Hij bereikt de Napo.
** Francisco de Orellana zakt de Napo af om voedsel te vinden, maar is niet in staat stroomopwaarts terug te keren, en zakt de Napo en dan de Amazone af.
* Jacques Cartier sticht Charlesbourg Royal, het eerste Franse fort in Amerika, op de plaats waar nu de stad Quebec ligt.
* Het Hertogdom Saksen-Coburg wordt afgesplitst van het Keurvorstendom Saksen.
* Conferentie van Regensburg: Gasparo Contarini en Melanchthon proberen in een godsdienstgesprek vergeefs tot een vergelijk tussen katholieken en protestanten te komen.
* Het Hertogdom Saksen verlaat het Schmalkaldisch Verbond.

## Literatuur

* Johannes Calvijn: Catechismus van Genève
* Maarten Luther: Hans Worst
* anoniem: Codex Mendoza

## Beeldende kunst

* Michelangelo: Het laatste oordeel
* Agnolo Bronzino: Portret van Lucrezia Panciatichi
* Titiaan: Marqués del Vasto
* Pietro da Salò: Il Gobbo di Rialto

## Opvolging

* patriarch van Antiochië (Grieks) - Michaëlis V opgevolgd door Dorotheüs IV
* Manipur - Senbi Khomba opgevolgd door Taangjaamba
* Hertogdom Saksen - Hendrik opgevolgd door zijn zoon Maurits
* Thouars - Frans de la Trémoille opgevolgd door zijn zoon Lodewijk III de la Trémoille
* Vietnam - Mạc Hiến Tông als opvolger van Mạc Thái Tông

## Afbeeldingen

* Hernando de Soto bereikt de Mississippi
* Stichting van Santiago
* De moord op Francisco Pizarro.
* De expeditie van Gonzalo Pizarro bouwt een schip voor de groep met Francisco de Orellana
* Codex Mendoza
* Kathedraal van Santo Domingo (ingewijd 1541)
* Tombe van Gül Baba, Boedapest

## Geboren

* 24 januari - Magdalena Moons, Noord-Nederlands verzetsstrijdster
* 25 maart - Francesco I de' Medici, groothertog van Toscane (1574-1587)
* 22 april - Filips II van Hessen-Rheinfels, Duits edelman
* 16 september - Walter Devereux, Engels edelman en legerleider
* 5 november - Gerrit Zoudenbalch, Nederlands edelman
* 9 november - Menso Alting, Nederlands predikant
* 11 november - Sancho I, koning van Portugal (1185-1211)
* 12 december - Johann Bauhin, Zwitsers botanicus
* Anayama Nobukimi, Japans samoerai
* Adriaen Anthonisz, Noord-Nederlands ingenieur
* Joost Jansz. Bilhamer, Noord-Nederlands bouwmeester
* Georg Braun, Duits cartograaf
* El Greco, Grieks-Spaans kunstschilder
* Johannes Leonardi, Italiaans geestelijke
* Álvaro de Mendaña de Neira, Spaans zeevaarder
* Bernardino de Mendoza, Spaans militair
* Jean Morel, Frans protestants martelaar
* Henri de Nédonchel, Zuid-Nederlands edelman
* Guðbrandur Þorláksson, IJslands geleerde
* Miguel Rangel, Portugees prelaat
* Joost de Soete, Nederlands edelman en legerleider
* Jakub Wujek, Pools theoloog en bijbelvertaler
* Lucas Fruytiers, Zuid-Nederlands filoloog (jaartal bij benadering)
* Jacob Simonsz de Rijk, Nederlands handelaar en geuzenleider (jaartal bij benadering)
* Jane Seymour, Engels edelvrouw (jaartal bij benadering)

## Overleden

* 6 januari - Jozef de Baenst (~56), Zuid-Nederlands edelman en politicus
* 6 januari - Bernard van Orley, Zuid-Nederlands kunstschilder
* circa 14 januari - Lupus Hellinck (~47), Zuid-Nederlands componist
* januari - Melchor Díaz (~40), Spaans ontdekkingsreiziger
* 8 maart - Otto V van Waldeck-Eisenberg (~36), Duits edelman
* 26 maart - Guy III de Baenst (~50), Zuid-Nederlands politicus
* 24 april - Celio Calcagnini (61), Italiaans wetenschapper
* 29 april - Johann Gramann (53), Duits predikant en tekstdichter
* 23 mei - Gendün Gyatso (65), dalai lama
* 23 mei - Urbanus Rhegius (~52), Duits theoloog
* 27 mei - Margaret Pole (67), Engels edelvrouw
* 26 juni - Francisco Pizarro (63), Spaans conquistador
* 4 juli - Pedro de Alvarado (~55), Spaans conquistador
* 18 augustus - Hendrik van Saksen (68), hertog van Saksen
* 27 augustus - Dirk van Bronckhorst-Batenburg (~61), Noord-Nederlands edelman
* augustus - Wilhelm van Roggendorf (59), Oostenrijks legerleider
* 24 september - Paracelsus (~47), Duits arts
* september - Gül Baba, Ottomaans mysticus
* 16 oktober - Jan Baptist van Tassis (~71), postmeester-generaal
* 18 oktober - Margaretha Tudor (51), Engels prinses
* 7 december - Karel I van Egmont, Noord-Nederlands edelman
* 10 december - Thomas Culpeper (~27), Engels hoveling
* 15 december - Johanna van der Gheynst (~36), Zuid-Nederlands maitresse van Karel V
* David Cecil, Engels hoveling
* Catharina de Chasseur (~51), Frans-Nederlands valsemuntster
* Johanna van Egmond (~43), Noord-Nederlands edelvrouw
* Anton van Glymes (~41), Zuid-Nederlands edelman
* Hojo Ujitsuna (~54), Japans daimyo
* Filips van Horne (~41), Zuid-Nederlands edelman
* Lenaart Knoest (~56), Zuid-Nederlands schilder
* Mạc Thái Tổ (~58), keizer van Vietnam (1527-1529)
* Filips van de Palts (~43), Duits edelman
* Tashi Päljor (~43), Tibetaans geestelijk leider
* Frans de la Trémoille (~36), Frans edelman