# Brilteju's

Brilteju's (Gymnophthalmus) zijn een geslacht van hagedissen, en het typegeslacht van de familie Gymnophthalmidae.

## Naamgeving

De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1820 voorgesteld door Blasius Merrem. Met de in 2017 nieuw beschreven soort Gymnophthalmus marconaterai worden er acht soorten in het geslacht geplaatst.
De geslachtsnaam Gymnophthalmus betekent vrij vertaald 'naakt-ogig'; van het Griekse γυμνός (gumnós = naakt) en ὀφθαλμός (ophthalmos = oog).

## Uiterlijke kenmerken

De verschillende soorten blijven relatief klein en hebben een slank en rond lichaam. De poten zijn klein en kort, aan de voorpoten zijn vier vingers aanwezig want de binnenste vinger ontbreekt. Aan de kop zijn altijd twee prefrontaalschubben aanwezig, frontoparitaalschubben ontbreken. Het onderste ooglid is met het bovenste vergroeid en kan niet worden bewogen. De oogleden zijn doorzichtig en functioneren als een beschermende bril over het oog.

## Verspreiding en habitat

Alle soorten komen voor in delen van Midden- en Zuid-Amerika. Twee soorten komen voor in Suriname. De habitat bestaat uit open gebieden in bossen en graslanden maar ook in tuinen kunnen ze worden aangetroffen.

## Soortenlijst

| Naam | Auteur | Verspreidingsgebied |
| Gymnophthalmus cryptus | Hoogmoed, Cole & Ayarzagüena, 1992 | Venezuela |
| Gymnophthalmus leucomystax | Vanzolini & Carvalho, 1991 | Brazilië en Guyana |
| Gymnophthalmus lineatus Gestreepte brilteju | Linnaeus, 1758 | Benedenwindse Eilanden, Suriname, Venezuela |
| Gymnophthalmus marconaterai | García-Pérez & Schargel, 2017 | Venezuela |
| Gymnophthalmus pleei | Bocourt, 1881 | Kleine Antillen; Guadeloupe, Dominica, Martinique, St. Lucia |
| Gymnophthalmus speciosus Noordelijke brilteju | Hallowell, 1861 | Belize, Colombia, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Guyana, Honduras, Nicaragua, Mexico, Panama, Venezuela |
| Gymnophthalmus underwoodi Underwood's brilteju | Grant, 1958 | Barbados, Brazilië, Cuba (geïntroduceerd), Guadeloupe, Guyana, Saba (geïntroduceerd), Saint Barthelemy (geïntroduceerd), Sint Eustatius (geïntroduceerd), Suriname, Trinidad en Tobago, Venezuela |
| Gymnophthalmus vanzoi | Carvalho, 1999 | Brazilië, Guyana |

## Bronvermelding
### Bronnen

* (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database – Gymnophthalmus. Gearchiveerd op 7 juni 2023. Geraadpleegd op 15 november 2017.

### Referenties

* ↑ Bernhard Grzimek (1971). Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen. Kindler Verlag AG, pp. 329. ISBN 90 274 8626 3.
* ↑ Uetz & Hallermann – The Reptile Database
* ↑ Jay. M. Savage (2002). The Amphibians and Reptiles of Costa Rica. The University of Chicaco Press, Pagina 521. ISBN 0-226-73537-0.
* ↑ van den Burg, Matthijs P., Hylkema, Alwin, Debrot, Adolphe O. (21 september 2021). Establishment of two nonnative parthenogenetic reptiles on Saba, Dutch Caribbean: Gymnophthalmus underwoodi and Indotyphlops braminus. Caribbean Herpetology: 1–5. DOI: 10.31611/ch.79.
* ↑ (31 January 2023). Establishment of the Smooth-scaled Tegulet (Gymnophthalmus underwoodi) and the Common House Gecko (Hemidactylus frenatus) on St. Eustatius. Caribbean Herpetology: 1–6. DOI: 10.31611/ch.86.
Acratosaura · Adercosaurus · Alexandresaurus · Acratosaura · Adercosaurus · Alexandresaurus · Amapasaurus · Anadia · Andinosaura · Anotosaura · Arthrosaura · Bachia · Calyptommatus · Caparaonia · Cercosaura · Colobodactylus · Colobosaura · Colobosauroides · Dryadosaura · Echinosaura · Ecpleopus · Euspondylus · Gelanesaurus · Gymnophthalmus · Heterodactylus · Iphisa · Kaieteurosaurus · Leposoma · Loxopholis · Macropholidus · Marinussaurus · Micrablepharus · Neusticurus · Nothobachia · Oreosaurus · Pantepuisaurus · Petracola · Pholidobolus · Placosoma · Potamites · Procellosaurinus · Proctoporus · Psilops · Rhachisaurus · Riama · Riolama · Rondonops · Scriptosaura · Stenolepis · Tretioscincus · Vanzosaura