# ZAC

ZAC (Zwolsche Athletische Club) is een amateurvoetbalvereniging uit Zwolle, Overijssel, Nederland.

## Algemeen

De vereniging werd op 1 oktober 1893 opgericht. De clubkleuren zijn blauw en wit. De thuiswedstrijden worden sinds 1996 op Sportpark Jo van Marle, vernoemd naar oud-bestuurder Jo van Marle, gespeeld.

## Geschiedenis

Vanaf 1911 speelde de club in Veerallee, een van de welgesteldere wijken van Zwolle. De vereniging stond in de stad dan ook bekend als een club van de elite. Deze status zorgde dikwijls voor rivaliteit met de bekendste stadsgenoten PEC Zwolle en Zwolsche Boys, clubs waarin respectievelijk de middenklasse en arbeidersklasse goed vertegenwoordigd waren.
Tot aan de jaren '30 van de twintigste eeuw was ZAC de best presterende club van Zwolle. In 1928 werd de club kampioen van de Oostelijke Eerste Klasse en streed ze mee om het algeheel kampioenschap. ZAC eindigde dat jaar als vierde van Nederland. Vanaf de jaren 30 namen PEC Zwolle en Zwolsche Boys de leidende rol over, beide traden toe tot het professionele voetbal en staken de oudste club van de stad daarmee definitief naar de kroon. Vanaf de invoering van het betaald voetbal in 1954 is het verder bergafwaarts gegaan met het sportieve niveau van ZAC. In het seizoen 2008/09 kwam het voor het laatst in het zondagvoetbal uit en werd met ingang van 2009/10 de overstap naar het zaterdagvoetbal gemaakt.
De bekendste voetballer die voor Z.A.C uitkwam is Beb Bakhuijs. De spits kwam van 1927 tot 1937 uit voor de club.

## Standaardelftallen
### Zaterdag

Het standaardelftal speelt in het seizoen 2020/21 in de Tweede klasse van het KNVB-district Oost.

#### Erelijst

    kampioen Derde klasse: 2015, 2019
    kampioen Vierde klasse: 2014

#### Competitieresultaten 1997–2019

| 12 4D | 11 4D | | | | | 12 4C | | | | | | | 5 4D | 2 4D | 2 4C | 12 3C | 1 4C | 1 3C | 7 2H | 13 2H | 7 3C | 1 3C |
| 97 | 98 | 99 | 00 | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |

### Zondag

Het standaardelftal in de zondagafdeling speelde laatstelijk in het seizoen 2008/09, waar het uitkwam in de Vierde klasse van het KNVB-district Oost.

#### Erelijst

    kampioen Eerste klasse: 1928, 1960
    kampioen Tweede klasse: 1918, 1934, 1957
    kampioen Vierde klasse: 1986, 2003

#### Competitieresultaten 1894–2009

| 2 | 2 1A | 3 1A | | | 2 2B | 5 2A | | 4 | 3 | 4 | 5 | 3 2A | 2 2C | 5 2A | 4 2A | 2 2A | 2 2B | 8 | 3 2A | 2 2B | 1 | 2 2B | 5 2B | 1 2B | 7 | 4 | 6 | 6 | 8 | 3 | 6 | 9 | 4 | 1 | 2 | 5 | 8 | 10 | 4 2A | 1 2A | 4 | 6 | 8 | 7 | 10 | 4 | 7 2B | 6 2B | 3 2B | 8 2B | | 5 2B | 8 2B | 2 2B | 2 2B | 3 2B | 6 2A | 6 2A | 6 2A | 10 2A | 11 2A | 10 2A | 1 2A | 5 1B | 11 1B | 1 1B | 4 1B | 4 1D | 7 1D | 6 1D | 11 1D | 3 2B | 4 2B | 4 2B | 9 2B | 4 2B | 9 2B | 5 2B | 10 2B | 11 2B | 10 2B | 12 2B | 12 3B | 11 4H | 7 4H | 3 4H | 8 4H | 2 4H | 4 4H | 4 4H | 7 4H | 1 4H | 2 3B | 5 2B | 8 2B | 7 2B | 6 2B | 10 2B | 12 3B | 2 4H | 4 4H | 8 3B | 9 3B | 8 3B | 3 3B | 7 3B | 11 3B | 3 4H | 1 4H | 8 3B | 9 3B | 9 3B | 10 3B | 8 4H | 11 4H |
| 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 | 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 | 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 |
In elke staaf van de grafiek staat van boven naar beneden vermeld:
* Eindnotering
    Dit is de positie die de club heeft bereikt in de competitie, zonder eventuele beslissings-, play-off- of nacompetitiewedstrijden die nodig zijn geweest om bijvoorbeeld de kampioen van de competitie te bepalen.
    Indien een * achter het getal staat is de notering een tussenstand en kan het zijn dat de notering niet overeenkomt met de uiteindelijke eindstand van de competitie.
    Staat er een - dan is het seizoen nog bezig en is er geen definitieve uitslag bekend.
    Staat er xx op de positie van de notering, dan heeft de club vroegtijdig de competitie verlaten. Dit kan onder andere komen door terugtrekking van het team, faillissement van de club of door een uitgedeelde straf van de KNVB. In veel gevallen staat elders in het artikel de reden vermeld.
    Staat er een ? dan is het resultaat uit het verleden onbekend, en is alleen de competitie of het niveau bekend van dat seizoen.
    In de seizoenen 2019/20 en 2020/21 werd wegens de coronacrisis het amateurvoetbal afgebroken. Daardoor kennen deze staven geen eindklassering (middels -- weergegeven).
* Competitieniveau en afdelingsletter of Officiële eindstand Eredivisie
** Competitieniveau en afdelingsletter
    Hierbij geeft het getal het niveau weer, dat ook terug te vinden is in de legenda. De letter is de afdelingsaanduiding en wordt gebruikt wanneer er meer afdelingen zijn op hetzelfde niveau. De afdelingsletter is altijd een hoofdletter en wordt meestal zonder nummer gebruikt.
    Voorbeeld: 2F is niveau 2e klasse competitie F.
    Het competitieniveau en nummer wordt niet vermeld wanneer er slechts één competitie van dit niveau was.
** Officiële eindstand Eredivisie (getal staat tussen haakjes vermeld)
    Sinds de introductie van play-offwedstrijden voor Europees voetbal na afloop van de reguliere competitie in 2005/06, is de KNVB verplicht een eindstand van de Eredivisie door te geven aan de UEFA aan de hand van deze play-offwedstrijden.
    Bij deze eindstand staan clubs die zich hebben gekwalificeerd voor Europees voetbal hoger dan clubs die zich niet wisten te kwalificeren. Indien er geen verschil was tussen de eindnotering en de officiële eindstand, staat dit getal niet vermeld.
* Onderafdeling
    Hier staat afgekort de naam van de onderafdeling indien de club in dat jaar in een onderafdeling uitkwam. Tevens staat deze afkorting in de legenda en wordt gelinkt naar het artikel over deze onderafdeling. Deze afkorting wordt alleen vermeld wanneer de club in het verleden in verschillende onderafdelingen heeft gespeeld. Deze vermelding is in de staaf altijd in kleine letters. Deze onderafdelingen zijn na het seizoen 1995/96 afgeschaft. Heeft de club in slechts één onderafdeling gespeeld, dan is dit alleen terug te vinden in de legenda.
Onder de staaf staat het jaartal vermeld waarin het seizoen is afgesloten. 15 verwijst naar het seizoen 2014/15 of eventueel het seizoen 1914/15.
Wanneer een staaf leeg is, zijn deze gegevens niet bekend. Het kan ook zijn dat de club dat seizoen niet heeft meegespeeld op het hogere amateurniveau, vroegtijdig de competitie heeft verlaten of uit de competitie is gezet. In het seizoen 1944/45 was er wegens de Tweede Wereldoorlog geen regulier competitievoetbal.

## Bekende (oud-)spelers

* Beb Bakhuijs
* Jan de Vries
* Jayden Oosterwolde
* Officiële website
* ZAC Zwolle al 125 jaar een baken op knvb.nl/nieuws, 1 oktober 2018
* Archief ZAC zaterdag op voetbalnoord.nl
* Archief ZAC zondag op voetbalnoord.nl