OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Peursum

Peursum is een buurtschap in de gemeente Molenlanden in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het strekt zich in lintbebouwing uit langs de noordkant van de Giessen en heeft 265 inwoners (2008). De buurtschap ligt tegenover Giessen-Nieuwkerk, de dorpskom van Giessenburg, waarmee het met een brug verbonden is.
Tot 1956 was het een zelfstandige gemeente. Sinds 1857 omvatte deze naast de Peursumse polder ook het naburige Nederslingeland, dat toen verdween als gemeente. De fusiegemeente had toen 350 inwoners. Anders dan Peursum had Nederslingeland nauwelijks aaneengesloten bebouwing. In 1957 ging Peursum samen met de gemeente Giessen-Nieuwkerk en het dorp Giessen-Oudekerk (tot dan toe deel van de toen opgeheven gemeente Giessendam) op in de nieuwe gemeente Giessenburg. De gemeente Peursum had kort voor haar opheffing, in 1956, 411 inwoners. Sinds 1957 valt Peursum onder Giessenburg en is de plaatsnaam in onbruik geraakt.
De naam leeft voort in de Peursumseweg, die door de buurt heen loopt, in de Peursumse Vliet (die de Peursumse polder van de Polder van Giessen-Bovenkerk scheidt), de naam van de hervormde gemeente Giessen-Oudekerk en Peursum en in die van de voetbalclub VV Peursum, waarvan het voetbalveld echter in Giessen-Nieuwkerk ligt. Van 1986 tot 2019 hoorde Peursum, net als de rest van Giessenburg, bij de gemeente Giessenlanden.
De gemeente Giessenlanden werd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) opgedeeld in 9 wijken (00 t/m 08), die elk weer onderverdeeld zijn in een aantal buurten. De kern van het voormalige Peursum behoort in die systematiek tot Wijk 00 (Kern Giessenburg), buurt 01; de 'kern' van Nederslingeland behoort tot Wijk 02 (Giessenburg-Oost), buurt 01, en het noordelijke poldergebied van beide buurten tot Wijk 03 (Verspreide huizen Giessenburg), Buurt 09 (Verspreide huizen ten noorden van De Giessen).
# Xylophrurus bicolor

Xylophrurus bicolor is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Cushman in 1919.
# Nesoryzomys

Nesoryzomys is een geslacht van zoogdieren uit de familie van de Cricetidae. De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1904 gepubliceerd door Heller.

## Soorten

Er worden 5 soorten in dit geslacht geplaatst:
* Nesoryzomys darwini Osgood, 1929
* Nesoryzomys fernandinae Hutterer & Hirsch, 1980
* Nesoryzomys indefessus (O. Thomas, 1899)
* Nesoryzomys narboroughi E. Heller, 1904
* Nesoryzomys swarthi Orr, 1938
* ↑ Mammal Diversity Database (2024). Mammal Diversity Database (Version 1.13) [Data set]. Zenodo. DOI: 10.5281/zenodo.4139722. Geraadpleegd op 18-08-2024.
Aegialomys · Amphinectomys · Cerradomys · Drymoreomys · Eremoryzomys · Euryoryzomys · Handleyomys · Holochilus · Hylaeamys · Lundomys · Megalomys · Megaoryzomys · Melanomys · Microakodontomys · Microryzomys · Mindomys · Neacomys · Nectomys · Nephelomys · Nesoryzomys · Noronhomys · Oecomys · Oligoryzomys · Oreoryzomys · Oryzomys · Pattonimus · Pennatomys † · Pseudoryzomys · Scolomys · Sigmodontomys · Sooretamys · Tanyuromys · Transandinomys · Zygodontomys
# Tekstnet

Tekstnet is de beroepsorganisatie van tekstschrijvers in Nederland en Vlaanderen. De in 1990 opgerichte vereniging houdt zich bezig met professionalisering van het vak, kennisuitwisseling onder haar leden en belangenbehartiging voor tekstschrijvers en andere zelfstandige tekstprofessionals. Begin 2021 telde de vereniging circa 350 leden.
Aangezien tekstschrijver geen beschermd beroep is - iedereen kan zich tekstschrijver noemen - stelde de vereniging aanvankelijk kwaliteitseisen voor lidmaatschap. In 2017 werd de toelatingsprocedure vervangen door een puntensysteem: leden kunnen sindsdien punten verzamelen door hun expertise te vergroten, bijvoorbeeld door deel te nemen aan workshops. Wie voldoende punten behaalt, mag zich Erkend Pluslid noemen.
Naast workshops organiseert Tekstnet regionale intervisiebijeenkomsten, waarbij leden ervaringen uitwisselen en hun vakinhoudelijke kennis delen. Voornaamste ontmoetingsmoment is het tweejaarlijkse congres Tekstnetwerken. Veel activiteiten zijn ook voor niet-leden toegankelijk.
In 2005 was Tekstnet een van de partners in het Platform de Witte Spelling, die in het geweer kwam tegen de als te rigide ervaren spellingregels uit het Groene Boekje. Op een geheel ander gebied vond belangenbehartiging plaats door de introductie van een modelovereenkomst voor tekstopdrachten (schrijfwerk, redactiewerk, vertalingen e.a.), waaraan na de invoering van de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties behoefte was ontstaan.
Tekstnet is aangesloten bij het Platform Makers. Daarnaast werkt de beroepsorganisatie samen met Logeion, de Nederlandse vereniging van communicatieprofessionals.
# Nanusia

Nanusia is een geslacht van kreeftachtigen uit de klasse van de Malacostraca (hogere kreeftachtigen).

## Soort

* Nanusia starmuehlneri (Pretzmann, 1968)
# Germarostes oberthueri

Germarostes oberthueri is een keversoort uit de familie Hybosoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1982 door Paulian.
# Psaenythia pachycephala

Psaenythia pachycephala is een vliesvleugelig insect uit de familie Andrenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1917 door Cockerell.
# Prionostemma insulare

Prionostemma insulare is een hooiwagen uit de familie Sclerosomatidae.
# Philips PFA Golf Classic

De Philips PFA Golf Classic was een driedaags golftoernooi in het Verenigd Koninkrijk. Het werd in 1997 op de St Pierre in de buurt van Chepstow (Wales) gespeeld en in 1998 en 1999 op de Meon Valley in Southampton (Engeland). Het maakte deel uit van de Europese Senior Tour.

## Winnaars

* 1997: Deray Simon
* 1998: Neil Coles
* 1999: Bob Shearer
# Xylophrurus augustus

Xylophrurus augustus is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Dalman in 1823.
# Neverke

Neverke is een plaats in Slovenië en maakt deel uit van de gemeente Pivka in de NUTS-3-regio Notranjskokraška. De plaats telde 111 inwoners op 1 januari 2020.
# Tetramorium electrum

Tetramorium electrum is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Bolton.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Naprepa houla

Naprepa houla is een vlinder uit de familie van de echte spinners (Bombycidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1911 door Harrison Gray Dyar.
# Glenea monoides

Glenea monoides is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Breuning.
# Ptilomyia alkalinella

Ptilomyia alkalinella is een vliegensoort uit de familie van de oevervliegen (Ephydridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1942 door Cresson.
# Prijspeil

Het prijspeil of prijsniveau (symbool p) is de prijs van een hypothetische eenheid van het nationaal product, de totale productie van een economie in een gegeven periode. Statistisch wordt het prijspeil benaderd door de prijzen van een mandje van goederen en diensten (een prijsindex). Verhoging van het prijspeil heet inflatie, verlaging deflatie. De koopkracht kan beschouwd worden als de inverse van de prijsindex.
Het prijspeil kan zowel informatie bevatten over prijzen in het verleden (backward looking) en/of prijzen in de toekomst (forward looking). Het is daarbij belangrijk of de verandering van het prijspeil als schok ervaren wordt voor de consument (een zogeheten exogene verandering van het prijspeil), of dat de verandering al min of meer verwacht was door de consument (een endogene verandering).

## Voorbeelden

* Exogene verandering: een voor de consument onvoorziene/onverwachte verlaging van de rentestand door bijvoorbeeld de ECB kan tot gevolg hebben dat het aantrekkelijker wordt voor de consument om geld te lenen. De economie zal zich als door een schok verplaatsen naar een punt waarbij deze nieuwe informatie optimaal wordt benut door de consument. Het geleende geld kan door de consument gebruikt worden om te consumeren. De gestegen consumptie doet zowel het nationaal inkomen als de inflatie stijgen. Dit werkt op zijn beurt weer door in de prijzen die de consumenten betalen voor hun goederen: het prijspeil is gestegen.
* Endogene verandering: een voor de consument voorziene/verwachte daling van de toekomstige belastingen door de overheid zal ervoor zorgen dat de consument zich al begint op te maken voor een belastingmeevaller. Ook al is de daling van de belastingen nog niet doorgevoerd, toch zal de consument nu al massaal beginnen met het verzilveren van zijn meevaller. Hierdoor stijgt, net zoals bij het exogene voorbeeld, de consumptie, met als uiteindelijke effect dat het prijspeil stijgt. Dit was onder meer het geval bij de Belastingherziening 2001. Deze herziening betekende een daling van de reële lasten voor de consument en zorgde voor een oververhitte consumptiemarkt. Dit is ook een van de redenen waardoor het prijspeil steeg ten tijde van de invoering van de Euro en niet, zoals veel consumenten claimen, door het sjoemelen met prijzen door winkeliers, al is dit deels ook waar.
Daarnaast is ook een zwakkere aanpassing mogelijk bij endogene veranderingen. Als de consument in de krant leest dat het slecht gaat in de ijzersector, kan zij voor zichzelf beredeneren dat het weleens mogelijk zou kunnen zijn dat binnen afzienbare tijd de kosten van auto's of schepen zullen gaan stijgen. De consument zal zich hierop instellen, en zo al berekend zijn op een mogelijke toekomstige prijsstijging van goederen die vervaardigd worden met behulp van ijzer. Het schokeffect, zoals bij exogene veranderingen, blijft zo buiten beschouwing.
# Phalangoduna

Phalangoduna is een geslacht van hooiwagens uit de familie Zalmoxioidae. De wetenschappelijke naam Phalangoduna is voor het eerst geldig gepubliceerd door Roewer in 1949.

## Soorten

Phalangoduna is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
* Phalangoduna granosa
* ↑ Hallan J. (2005) Zalmoxioidae in SYNOPSIS OF THE DESCRIBED OPILIONES OF THE WORLD
# Xestoleberis pellucida

Xestoleberis pellucida is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Xestoleberididae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Müller.
# Nevermannia

Nevermannia is een muggenondergeslacht uit de familie van de kriebelmuggen (Simuliidae). De wetenschappelijke naam van het ondergeslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1921 door Günther Enderlein (als geslacht).
# Teratotarsa minor

Teratotarsa minor is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1926 door Peringuey.
# Nageslacht

Nageslacht, kroost (singularia tantum), nakomelingen, afstammelingen, telgen of nazaten zijn de persoon of dieren die afstammen van een bepaald individu (persoon of dier).
Het nageslacht bestaan dus uit de kinderen, kleinkinderen enzovoort. Anders dan de voorouders of het voorgeslacht staat de grootte van het nageslacht niet vast. Iemand kan zonder nageslacht sterven of met tientallen kinderen en (achter)kleinkinderen.
# Geotrupes douei

Geotrupes douei is een keversoort uit de familie mesttorren (Geotrupidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1841 gepubliceerd door Hippolyte Louis Gory.
# Ptilomyia madeirensis

Ptilomyia madeirensis is een vliegensoort uit de familie van de oevervliegen (Ephydridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2011 door Stuke.
# Phalangodus anacosmetus

Phalangodus anacosmetus is een hooiwagen uit de familie Cranaidae.
# Xestoleberis perrula

Xestoleberis perrula is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Xestoleberididae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door Athersuch.
# Newbiggin (Cumbria)

Newbiggin is een civil parish in het bestuurlijke gebied Eden, in het Engelse graafschap Cumbria. In 2001 telde het dorp 96 inwoners.
# Tereré

Tereré is een drank gemaakt van maté en koud water. De drank wordt voornamelijk gedronken in de deelstaat Mato Grosso do Sul, Brazilië en Paraguay. De bereiding is in principe gelijk aan de bereding van Maté-thee echter wordt bij de bereiding van tereré geen heet, maar koud water gebruikt. De tereré wordt vaak gedronken uit een aluminium beker waar dan een bombilla in staat, een metalen pijpje met onderaan een soort zeef. In de aluminium beker wordt maté gedaan waar dan weer koud water wordt bij gegoten. Door aan de bombilla te zuigen kan men dan de tereré drinken.
Het drinken van tereré is een heel sociaal gebeuren. Vaak zit er één persoon bij een vaatje met water (waarin ijs zit om het water koud te houden) en hij vult dan telkens de aluminium beker met koud water en geeft deze kringsgewijs door aan de personen die er zitten. Door het subtropische klimaat in de streken waar tereré wordt gedronken is het drinken van tereré goed om het vochtgehalte van het lichaam op peil te houden.
# Nages

Nages is een gemeente in het Franse departement Tarn (regio Occitanie) en telt 330 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Castres.

## Geografie

De oppervlakte van Nages bedraagt 45,9 km², de bevolkingsdichtheid is 7,2 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Glyphipterix necopina

Glyphipterix necopina is een vlinder uit de familie van de parelmotten (Glyphipterigidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door Philpott.
# Pterostichus orion

Pterostichus orion is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Tschitscherine.
# Prijsstabiliteit

Prijsstabiliteit is een situatie waarbij prijzen in een economie gedurende de tijd aan weinig verandering onderhevig zijn. De inflatie of deflatie zijn hierbij dus gering. Dit kan per product of dienst verschillen en er zijn dan ook verschillende prijsindexen. Voorbeelden zijn de consumentenprijsindex (CPI), de producentenprijsindex (PPI), de bnp-deflator en de geharmoniseerde consumentenprijsindex (HICP) die op hun beurt weer onder zijn te verdelen. Prijsstijging kan ook veroorzaakt worden door kwaliteitsverbeteringen.
De Europese Centrale Bank heeft prijsstabiliteit gedefinieerd als, op de middellange termijn, een HICP van onder, maar dicht bij 2%. De 2% dient als buffer ten opzichte van een situatie van deflatie.
# Phalangodus

Phalangodus is een geslacht van hooiwagens uit de familie Cranaidae. De wetenschappelijke naam Phalangodus is voor het eerst geldig gepubliceerd door Gervais in 1842.

## Soorten

Phalangodus omvat de volgende 2 soorten:
* Phalangodus anacosmetus
* Phalangodus poecilis
* ↑ Hallan J. (2005) Cranaidae in SYNOPSIS OF THE DESCRIBED OPILIONES OF THE WORLD
# Xestoleberis pachymenica

Xestoleberis pachymenica is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Xestoleberididae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2008 door Hu & Tao.
# Ngawen

Ngawen kan verwijzen naar:

## Onderdistrict in Indonesië

* Ngawen (Gunung Kidul), een onderdistrict in het bestuurlijke gebied Gunung Kidul in de provincie Jogjakarta
* Ngawen (onderdistrict van Blora), een onderdistrict in het bestuurlijke gebied Blora in de provincie Midden-Java
* Ngawen (onderdistrict van Klaten), een onderdistrict in het bestuurlijke gebied Klaten in de provincie Midden-Java

## Plaats in Indonesië

* Ngawen (plaats in Blora), een plaats in het bestuurlijke gebied Blora in de provincie Midden-Java
* Ngawen (Cluwak), een plaats in het bestuurlijke gebied Pati in de provincie Midden-Java
* Ngawen (Muntilan), een plaats in het bestuurlijke gebied Magelang in de provincie Midden-Java
* Ngawen (plaats in Klaten), een plaats in het bestuurlijke gebied Klaten in de provincie Midden-Java
* Ngawen (Margorejo), een plaats in het bestuurlijke gebied Pati in de provincie Midden-Java
* Ngawen (Wedung), een plaats in het bestuurlijke gebied Demak in de provincie Midden-Java
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Ngawen en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Terenura

Terenura (miersluipers) is een geslacht van vogels uit de familie Thamnophilidae. Het geslacht telt twee soorten.
* Terenura maculata – Streepkapmiersluiper
* Terenura sicki – Oranjebuikmiersluiper
# Naggen

Naggen is een plaats in de gemeente Ånge in het landschap Medelpad en de provincie Västernorrlands län in Zweden. De plaats heeft 59 inwoners (2005) en een oppervlakte van 41 hectare. De plaats is gesticht door Bosfinnen.
# Gerrit Jan Zwier

Gerrit Jan Zwier (Leeuwarden, 26 januari 1947) is een Nederlandse schrijver.
Gerrit Jan Zwier studeerde biologie, antropologie en geografie in Groningen. Als schrijver en reisjournalist is hij gespecialiseerd in noordelijke gebieden. Zijn reiservaringen in Lapland, IJsland, het noordelijk deel van Canada en Groenland verwerkte hij zowel in romans 'Allemaal projectie', 'De inquisiteur', 'De dwaze eilanden' als in boeken waarin zijn reisverslagen centraal staan, waaronder 'Er gaat niets boven Zweden' (2015), 'Altijd Noorwegen' (2016), 'Op de Schotse toer' (2018) en 'Te hooi en te gras' (2020) over Engeland.
Verder publiceert Gerrit Jan Zwier reisverhalen, columns en kritieken in verschillende kranten en bladen, o.a. de Volkskrant, NRC Handelsblad, Leeuwarder Courant, Traveler, Grasduinen en Plus Magazine.
# Pterostichus osseticus

Pterostichus osseticus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1987 door Kirschenhofer.
# Phalangomma virginicum

Phalangomma virginicum is een hooiwagen uit de familie Phalangodidae.
# Xylopassaloides moxi

Xylopassaloides moxi is een keversoort uit de familie Passalidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1993 door Schuster.
# Ngawang Yeshe Tsültrim Gyatso

Ngawang Yeshe Tsultrim Gyatso (1816 - tussen Peking en Tibet, 1863) was een tulku en de derde Reting rinpoche in Tibet. Hij was regent van Tibet van 1845 tot 1862, tijdens de levens van de elfde en twaalfde dalai lama.

## Erkenning als lama van Reting

Op jonge leeftijd vroeg hij erkend te worden als de tulku van de incarnatie vorige Reting rinpoche, Lobsang Yeshe Tenpa Rabgye.
Hij werd vervolgens erkend, geïnstalleerd op de Gouden Troon van Reting en ontving de novice en later de volledige inwijding.

## Studie

Hij trad toe tot de Choedra (chos-krwa), een school voor religieuze studie en Tibetaans boeddhistisch debat van het monastieke college van Serje. Hier viel hij op in zijn beheersing van de vijf tekstgroepen van het woord Boeddha leerde (pramana, madhyamaka, prajnaparamita, abhidhamma en vinaya).

## Regent van Tibet

Op een leeftijd van 29, in 1845 werd hij regent van de kashag en daarmee van Tibet. Op dat moment was de elfde dalai lama ongeveer elf jaar oud. Dit was hij gedurende elf jaar tot de dalai lama de regering van hem overnam. Deze overleed plotseling in hetzelfde jaar onder verdachte omstandigheden.
De Reting Rinpoche kreeg opnieuw het bestuur als regent van Tibet. Hij gaf later de monnikengelofte aan de twaalfde dalai lama.
Hij was niet in staat de invasie van de Nepalese Gurkha's te breken en hij werd gedwongen een permanente vertegenwoordiger van Nepal toe te staan in Lhasa.
Hij royeerde Shedra Wangchug (bshad-skra dban-phyuk) die de rang had van koninklijk minister.
In 1862 vertrok hij naar Peking en nam heimelijk de regentzegel mee, vanwege het conflict in de uitgaven voor kloosterlijke rites van de Rigdra (riks-krwa) in Drepung; de Rigdra was een commissie die bestond uit abten die het Tibetaanse kloosterorganisatiewezen bestuurden. De Chinese keizer legde hem echter op neutraal te blijven in dit conflict. Op de terugweg naar Tibet, in 1863, overleed hij.
* (en) Dictionary of Learned And/Or Accomplished Beings Who Appeared In The Snowy Land, in: Reting.org, Biographical entries on the Reting Rinpoches
* (en) Reting.org, Timeline of events
# Tetramesa dorsata

Tetramesa dorsata is een vliesvleugelig insect uit de familie Eurytomidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1971 door Szelényi.
# Naamgeving

Naamgeving kan verwijzen naar:
* Nomenclatuur
* Naamgeving van Chinese keizers
* Naamgeving van planetoïden
* Meertalige naamgeving
* Binaire naam, binaire naamgeving
* Extrusief gesteente#Naamgeving en classificatie, naamgeving van uitvloeiings en ganggesteenten op chemische samenstelling
* Lijst van spaceshuttlemissies#Aanduiding van een missie, naamgeving van een shuttlemissie
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Naamgeving en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Ger Essers

Gerard Joseph (Ger) Essers (Spekholzerheide, 1912 - Kerkrade, 1989) was een mijntechnisch ambtenaar en mijnmeter. In 1959 werd hij aangetrokken voor het opmeten van de ondergrondse Limburgse mergelgroeven in de omgeving van Valkenburg aan de Geul.
Door Essers zijn in kaart gebracht (eind 1959 - 15 februari 1966):
* de Gemeentegrot
* de Geulhemmergroeve
* de Roubrouckgroeve
* de Flessenberggroeve
* de Sibbergroeve (grotendeels)
# Pyruvaatkinase

Pyruvaatkinase is een enzym dat aanwezig is in de rode bloedcellen.
De rode bloedcellen zijn voor hun energievoorziening afhankelijk van de afbraak van glucose. Pyruvaatkinase speelt naast het enzym glucose-6-fosfaatdehydrogenase een belangrijke rol bij de afbraak van glucose, de zogeheten glycolyse. Deze glycolyse vormt de basis voor de energievoorziening van de rode bloedcel. Als door een tekort aan pyruvaatkinase de energiestofwisseling verstoord raakt, dan zal dat leiden tot een versnelde afbraak van de rode bloedcellen (hemolyse). De verkorte levensduur van rode bloedcellen kan leiden tot een chronische bloedarmoede.
Een tekort aan pyruvaatkinase is een erfelijke aandoening. Als een kind van zowel zijn vader als moeder een afwijkend pyruvaatkinase-gen erft, dan ontstaat een chronische bloedarmoede. De afwijking komt in Noord-Europa voor bij ongeveer 5 per 100.000 geboorten. De bloedarmoede kan variëren van mild tot (zeer) ernstig.

## Pyruvaatkinase-activiteit verlaagd

Bij een pyruvaatkinase activiteit minder dan 20% van normaal is er sprake van een erfelijke pyruvaatkinasedeficiëntie. Deze personen vertonen allerlei tekenen van hemolyse. Indien maar van een van de ouders een afwijkend pyruvaatkinase-gen is geërfd dan wordt een pyruvaatkinase activiteit van ongeveer 50% van normaal gezien. Deze personen hebben niet of nauwelijks last van hemolyse.

## Pyruvaatkinase-activiteit verhoogd

Jonge rode bloedcellen hebben een hogere pyruvaatkinase-activiteit dan rijpe rode bloedcellen. Witte bloedcellen hebben aanzienlijk meer pyruvaatkinase-activiteit dan rode bloedcellen.
# Postludium

Een postludium of postlude (uit het Latijn: post=na en ludere=spelen) is een instrumentaal naspel. Het woord wordt zowel in kerkmuziek gebruikt als in liederen. Soms komt een postludium als zelfstandige compositie voor, bijvoorbeeld als einddeel van een cyclisch werk of suite.