# Tjalling Koopmans College

Tjalling Koopmans College is een middelbare school in Hurdegaryp. De school is vernoemd naar de Nederlands-Amerikaanse econoom en econometrist Tjalling Charles Koopmans.

## Schoolconcept

De school werkt met het schoolconcept van SvPO voor persoonlijk onderwijs in kleine klassen, extra onderwijstijd en huiswerk op school.

## Gebouw

In 2013 vestigde de school zich met 80 leerlingen in Hurdegaryp. De school nam zijn intrek in lokalen in een noodgebouw aan de Easter Omwei. Wegens groei van het leerlingental was er na een aantal jaar behoefte aan een groter gebouw. De school kocht zelf een stuk grond en gaf bouwbedrijf de Vries opdracht om, naar een ontwerp van architectenbureau BA32, een nieuw gebouw te realiseren. Het nieuwe schoolgebouw kenmerkt zich door veel natuurlijke lichtinval en een sheddak dat neutraal noorderlicht van boven geeft. De school betrok het nieuwe gebouw in 2020 met 378 leerlingen. Het ontwerp dat gebruikt is voor het nieuwe schoolgebouw in Hurdegaryp is hetzelfde als het ontwerp dat voor de Ida Gerhardt Academie in Geldermalsen gebruikt is. Het nieuwe schoolgebouw telt 2000 m² vloeroppervlak, 2 gebruikslagen en 23 lokalen.

## Groei

De in 2013 gestarte school kende een snelle groei. Ieder jaar worden er conform het SvPO-concept maximaal 80 nieuwe leerlingen aangenomen. Vaak werd het maximum overschreden, waardoor er ingeloot wordt op volgorde van reservering. De school bereikte al in 2019 het maximale aantal van 400 leerlingen. Sinds 2021 heeft de school echter moeite om voldoende leerlingen aan te trekken, waardoor de school zich sinds schooljaar 2021/2022 onder de opheffingsnorm bevindt.

### Raad van State

Aanvankelijk kreeg de school geen toestemming om havo aan te bieden van Staatssecretaris Dekker van onderwijs na bezwaren van de twee andere schoolstichtingen in Friesland. Ouders protesteren hiertegen. Ze zijn zeer te spreken over het schoolconcept van SvPO en vinden dat andere scholen daar een voorbeeld aan moeten nemen in plaats van het te bestrijden. De school spant een procedure aan en krijgt gelijk van de Raad van State, waarna alsnog toestemming voor havo volgt in 2015.

### Friese taal

De Onderwijsinspectie constateerde in 2019 dat er te weinig aandacht werd besteed aan het Fries. De burgeractiegroep Sis Tsiis verlangde dat dit werd opgelost. De school ruimde vervolgens meer tijd in voor het Fries en bij het volgende inspectiebezoek in 2021 werd dit als voldoende beoordeeld. De school viel daarna herhaaldelijk positief op met de aandacht voor het Fries. In 2023 kreeg de school een eervolle vermelding bij de uitreiking van de "wurkstikpriis" van de provincie Friesland.

### Conflict tussen schoolleiding en docenten

Vanaf de start van de school werd deze geleid door de initiatiefnemers van het SvPO-concept. In 2017 werd de leiding uit handen gegeven aan docent wiskunde Laura Koopmans. Zij stapte in 2019 over naar een andere school, waarna in schooljaar 2020/21 Petra Schutte aantrad als nieuwe schoolleider. De wisselingen vielen niet goed bij docenten. Juni 2021 bericht Omrop Fryslân dat er veel conflicten zijn tussen de schoolleiding en het personeel. Eén van de docenten omschreef de school tegenover de omroep op anonieme basis zelfs als "een dictatoriale malafide organisatie en de leerlingen zijn de gijzelaars." Volgens de schoolleiding lag het probleem bij de vertrekkende docenten, die een verkeerde invulling gaven aan het SvPO-concept. Het vertrek van de docenten werd toegejuigd. Naar aanleiding van het citaat werd docent Bert Mul, die vlak daarvoor al ontslag had genomen, op non-actief gesteld.
Een groep leerlingen kwam in actie om de geschorste Bert Mul een hart onder de riem te steken. Ook spraken ze de hoop uit dat het schoolbestuur voortaan beter zou communiceren met de docenten. Een aantal leerlingen was zelfs van mening dat de school moest sluiten indien er niets zou veranderen aan de houding van het schoolbestuur. De Algemene Onderwijsbond vocht het non-actief stellen met succes aan: de schorsing moest worden teruggedraaid omdat de school niet kon bewijzen dat het gewraakte citaat van Bert Mul afkomstig was. Door het opheffen van de schorsing kon de docent nog drie dagen naar school komen voor de start van de zomervakantie.
De ontstane situatie vormde aanleiding tot Kamervragen en de Onderwijsinspectie besloot een bezoek te brengen aan de school en een spreekuur voor ouders te houden. De inspectie concludeerde dat er geen vervolgbezoek nodig was.
Het nieuwe schooljaar begon Lars Engelse als nieuwe schoolleider, omdat hij eerder al succesvol leiding had gegeven aan de SvPO-school in Utrecht. Het Friesch Dagblad schrijft over hoe de school in Hardegarijp zich weer opnieuw uitvond na het vertrek van de groep docenten.

## Bevoegd gezag

Sinds een fusie in 2022 valt de school onder de schoolstichting Pvo.
* ↑ de Haan, Jan Durk, "Tjalling Koopmans College wil nieuwbouw in Hurdegaryp", Omroep Friesland.
* ↑ Nieuwbouw schoolgebouw in Hardegarijp | Bouwbedrijf De Vries. www.devriesleeuwarden.nl. Geraadpleegd op 11 februari 2021.
* ↑ Leerlingen lopen weg bij scholen voor persoonlijk vo | De Algemene Onderwijsbond. AOb (13 juni 2023). Geraadpleegd op 1 december 2023.
* ↑ Scholen willen stappen tegen Koopmans College. Leeuwarder Courant. Geraadpleegd op 19 februari 2021.
* ↑ Koopmans College moet havo sluiten. Leeuwarder Courant. Geraadpleegd op 19 februari 2021.
* ↑ Pennenwegen, Maarten, "Het geheim van het Koopmans College", Leeuwarder Courant.
* ↑ Jan Kuitert, Resultaat telt. Leeuwarder Courant (21 april 2015).
* ↑ Kees Mourits, Klikbrief van scholenkoepels. Leeuwarder Courant (13 april 2015).
* ↑ Doede Santema, Angst voor SvPO. Leeuwarder Courant (8 april 2015).
* ↑ Ministerie van Algemene Zaken, Besluit Wob-verzoek brief Friese scholenkoepels over School voor Persoonlijk Onderwijs - Wob-verzoek - Rijksoverheid.nl. www.rijksoverheid.nl (2 juli 2021). Geraadpleegd op 10 augustus 2021.
* ↑ Pennewegen, Maarten, "Minister: havo mag op Tjalling Koopmans College", Leeuwarder Courant.
* ↑ Toezichtsresultaten. Inspectie van het Onderwijs (4 juli 2019). Geraadpleegd op 19 februari 2021.
* ↑ Inspectie: Fries op Tjalling Koopmans College in Hurdegaryp onvoldoende. Leeuwarder Courant. Geraadpleegd op 19 februari 2021.
* ↑ Actie Sis Tsiis gericht op lessen Fries op Koopmanscollege in Hurdegaryp. Leeuwarder Courant. Geraadpleegd op 19 februari 2021.
* ↑ Vermelding Tjalling Koopmans College in de Grote Friesprijs (3 juli 2023).
* ↑ Koopmans College Nije wike los. Omrop Fryslân (19 augustus 2013).
* ↑ Onvrede bij Tjalling Koopmans College Hurdegaryp: leraren stappen op. Omrop Fryslân (12 juni 2021). Geraadpleegd op 12 juni 2021.
* ↑ Schoolleiding Tjalling Koopmans College Hurdegaryp: 'Ik juich vertrek docenten toe". Omrop Fryslân (13 juni 2021). Geraadpleegd op 13 juni 2021.
* ↑ Leerlingen Tjalling Koopmans College voeren actie om geschorste docent te behouden. Omrop Fryslân (15 juni 2021). Geraadpleegd op 15 juni 2021.
* ↑ Leerlingen over Tjalling Koopmans College: sluit deze school maar. Leeuwarder Courant. Geraadpleegd op 9 augustus 2021.
* ↑ Arno Kersten, AOb vecht schorsing docent Friese Svpo-school aan bij rechter. Onderwijsblad (30 juni 2021). Geraadpleegd op 30 juni 2021.
* ↑ Arno Kersten, Rechter verscheurt schorsing, Svpo-docent Bert Mul mag terug. Onderwijsblad (30 juni 2021). Geraadpleegd op 30 juni 2021.
* ↑ Rechtbank Noord-Nederland, ECLI:NL:RBNNE:2021:2696, Rechtbank Noord-Nederland, 9285249 \ CV EXPL 21-3678. uitspraken.rechtspraak.nl (30 juni 2021). Geraadpleegd op 30 juni 2021.
* ↑ Tweede Kamer der Staten-Generaal, Antwoord op vragen van de leden Paul en Aukje de Vries over het bericht ‘Onderwijsinspectie op bezoek bij Tjalling Koopmans College vanwege hevige onrust, SVPO blijft knokken tegen publicatie rapporten’. zoek.officielebekendmakingen.nl (5 juli 2021). Geraadpleegd op 9 augustus 2021.
* ↑ Staten-Generaal, Tweede Kamer der, Antwoord op vragen van de leden Van Meenen en Kwint over de situatie op het Tjalling Koopmans College in Hurdegaryp en de Scholen voor Persoonlijk Onderwijs. zoek.officielebekendmakingen.nl (13 augustus 2021). Geraadpleegd op 19 juli 2023.
* ↑ Onderwijsinspectie houdt spreekuur voor ouders Tjalling Koopmans College Hurdegaryp. Omrop Fryslân (21 juni 2021).
* ↑ Velsink, Marianne, "Hoe het Tjalling Koopmans College zichzelf dit schooljaar weer opnieuw uitvond na het vertrek van 25 docenten: 'Als iedereen om je heen vertrekt, en jij beslist anders, dan maak je een statement'", Friesch Dagblad, 30 december 2021.