OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Homeomorfisme

In de wiskunde, meer in het bijzonder in de topologie, is een homeomorfisme, Oudgrieks: ὅμοιος, homoios, gelijk, en μορφή, morphē, vorm, een bijectie tussen twee topologische ruimten die in beide richtingen continu is.
Als tussen twee topologische ruimten een homeomorfisme bestaat, worden ze als topologisch gelijkwaardig beschouwd. Topologisch invariante eigenschappen zijn eigenschappen van topologische ruimten die behouden blijven onder homeomorfismen. Voorbeelden zijn: samenhang, compactheid en de fundamentaalgroep. De algebraïsche topologie is de tak van de wiskunde die tracht topologische ruimten te karakteriseren aan de hand van hun topologische invarianten.
Ruwweg gesproken is een topologische ruimte een meetkundig object en is een homeomorfisme het continue strekken, buigen, rekken en plooien van dit object in een nieuwe vorm. Zo zijn een vierkant en een cirkel homeomorf ten opzichte van elkaar omdat deze twee vormen in elkaar kunnen overgaan. Hun randen zijn dat ook. Een open vierkant en een open cirkel zijn homeomorf met de $\mathbb {R} ^{2}$. Voor een bol en een torus geldt dit niet. Deze vormen zijn niet homeomorf ten opzichte van elkaar, omdat in een torus in tegenstelling tot een bol een gat zit. Een vaak herhaalde grap is dat topologen het koffiekopje waaruit zij drinken niet zouden kunnen onderscheiden van de donut die zij bij de koffie eten, omdat beide vormen topologisch in elkaar over kunnen gaan.
Bij een object in de driedimensionale ruimte moet onderscheid worden gemaakt tussen een oppervlak en een plaat met dikte. Een cilinderoppervlak is bijvoorbeeld niet homeomorf met een stuk buis met een wand die een dikte groter dan nul heeft.

## Definitie

Een functie $f$ tussen twee topologische ruimten $X$ en $Y$ wordt homeomorf genoemd als de functie de onderstaande eigenschappen heeft:
* $f$ is een bijectie, dus een injectie en een surjectie,
* $f$ is continu en
* de inverse functie $f^{-1}$ is continu, $f$ is een open afbeelding.
Een functie met deze drie eigenschappen wordt soms 'bicontinu' genoemd. Als zo'n functie bestaat zeggen we dat $X$ en $Y$ homeomorf zijn. Een 'zelf-homeomorfisme' is een homeomorfisme van een topologische ruimte op zichzelf. De homeomorfismen vormen een equivalentierelatie op de verzameling van alle topologische ruimtes. De resulterende equivalentieklassen zijn homeomorf.

## Voorbeelden

* Een klaverbladknoop is homeomorf met een cirkel. Hoewel dit misschien onlogisch lijkt kunnen ze in vier dimensies continu worden vervormd. De klaverbladknoop is in de afbeelding voor de duidelijkheid verdikt.
* $\mathbb {R} ^{n}$ en $\mathbb {R} ^{m}$ zijn niet homeomorf voor $n\neq m$
* Ieder uniform isomorfisme en ieder isometrisch isomorfisme is een homeomorfisme.
* Een voorbeeld van een continue bijectie, die geen homeomorfisme is, is de afbeelding die het half-open interval $[0,1)$ neemt en deze rond de cirkel wikkelt. In dit geval is de inverse, hoewel deze wel bestaat, niet continu. In verband hiermee kan een interval open zijn in de relatieve topologie van het half-open interval, terwijl de corresponderende verzameling op de cirkel een half-open interval is.
# Bollebeek

Bollebeek is een landelijk gehucht met dorpskarakter in de Belgische provincie Vlaams-Brabant, in de buurt van Mollem. De Bollebeek loopt midden door de kleine dorpskern en verdeelt het gehucht in twee delen. Het kleinste deel, waar het kerkje zich bevindt, behoort toe aan Mollem, deelgemeente van Asse. Het grootste deel ligt op het grondgebied van Brussegem, deelgemeente van Merchtem. Deze beek mondt uit in de Grote Molenbeek, die de grens vormt tussen de gemeenten Asse en Merchtem. Bollebeek ligt 10-15 kilometer van Brussel. Er is nog een drukke verkeersader vanaf de steenweg Merchtem-Brussel via het industriegebied van Mollem naar Asse.

## Geschiedenis

Op de Ferrariskaart uit de jaren 1770 staat de plaats weergegeven als het dorp Bollebeeck. Bollebeek was van 1795 tot 1810 een zelfstandige gemeente, waarna ze bij Mollem werd gevoegd. Op dat moment had Bollebeek een oppervlakte van 0,40 km² en telde het 71 inwoners. Momenteel heeft het zo'n 300 inwoners.
In 1980 werd het gehucht een beschermd dorpsgezicht.

## Bezienswaardigheden

* De Sint-Antoniuskerk met een orgel van François Loret.
* Het beschermde Hof te Bollebeek

## Natuur en landschap

Bollebeek ligt op een hoogte van ongeveer 50 meter. De plaats ligt aan de Grote Molenbeek. Het landschap is heuvelachtig. Bij Bollebeek ligt het natuurgebied Bollebeek dat aansluit bij het Hof te Bollebeek.

## Galerij

* Huize Sint-Antoon
* Pastorij van Bollebeek
* Hof te Bollebeek
* Kapel van de Heilige Isidorus

## Nabijgelegen kernen

Mollem, Brussegem, Kobbegem, Asse
* ↑ Sven Vrielinck, De territoriale indeling van België (1795-1963), Universitaire Pers Leuven, 2000, p. 1839
* ↑ Bescherming als dorpsgezicht
* ↑ Potvlieghe, Ghislain (2021). François Loret, schepper van het romantische orgel in het Pajottenland. Ascania 2021 (1): 2
Deelgemeenten: Asse · Bekkerzeel · Kobbegem · Mollem · Relegem · Zellik Belgische gemeenten · Arrondissement Halle-Vilvoorde · Vlaams-Brabant · Vlaanderen
# Edithcolea

Edithcolea is een geslacht uit de maagdenpalmfamilie. Het geslacht telt een soort die voorkomt in tropisch Oost-Afrika en op het Arabisch schiereiland.

## Soorten

* Edithcolea grandis N.E.Br.
* ↑ (en) Edithcolea N.E.Br. Royal Botanic Gardens, Kew
Aganonerion · Acokanthera · Adenium · Aganosma · Allamanda · Alstonia · Alyxia · Amalocalyx · Anodendron · Apocynum . Asclepias · Baharuia · Baissea · Beaumontia · Caralluma · Carissa · Catharanthus · Cerbera · Ceropegia (lantaarnplanten) · Chonemorpha · Cleghornia · Cynanchum · Dewevrella · Dischidia · Ditassa · Echites · Elytropus · Epigynum · Eucorymbia · Forsteronia · Hoodia · Hoya · Hylaea · Huernia · Ichnocarpus · Ixodonerium · Kopsia · Landolphia · Lhotzkyella · Macroditassa · Mandevilla · Manothrix · Margaretta · Marsdenia · Matelea · Melinia · Melodinus · Merrillanthus · Metaplexis · Metastelma · Microdactylon · Microloma · Miraglossum · Mitostigma · Morrenia · Motandra · Nautonia · Neoschumannia · Nephradenia · Notechidnopsis · Odontadenia · Odontanthera · Oncinema · Oncostemma · Ophionella · Orbea · Orbeanthus · Orbeopsis · Orthanthera · Orthosia · Oxypetalum · Oxystelma · Pachycarpus · Pachycymbium · Pachypodium · Papuechites · Parameria · Parapodium · Parepigynum · Parsonsia · Pectinaria · Pentacyphus · Pentarrhinum · Pentasachme · Pentastelma · Pentatropis · Peplonia · Pergularia · Periglossum · Petopentia · Pherotrichis · Philibertia · Piaranthus · Pleurostelma · Plumeria · Pseudolithos · Quaqua · Quisumbingia · Raphistemma · Raphionacme · Rauvolfia · Rhyncharrhena · Rhyssolobium · Rhyssostelma · Rhytidocaulon · Riocreuxia · Rojasia · Sarcolobus · Sarcostemma · Schistogyne · Schistonema · Schubertia · Secamone · Secamonopsis · Seutera · Sindechites · Sisyranthus · Solenostemma · Sphaerocodon · Stapelia · Stapelianthus · Stapeliopsis · Stathmostelma · Stenomeria · Stenostelma · Stigmatorhynchus · Schizozygia · Tacazzea · Tectiphiala · Trachelospermum · Urceola · Vallariopsis · Vinca (maagdenpalm) · Vincetoxicum (engbloem)
# Edithcolea

Edithcolea is een geslacht uit de maagdenpalmfamilie (Apocynaceae). Het geslacht telt een soort die voorkomt in tropisch Oost-Afrika en op het Arabisch schiereiland.

## Soorten

* Edithcolea grandis N.E.Br.
* ↑ (en) Edithcolea N.E.Br. Royal Botanic Gardens, Kew
Aganonerion · Acokanthera · Adenium · Aganosma · Allamanda · Alstonia · Alyxia · Amalocalyx · Anodendron · Apocynum . Asclepias · Baharuia · Baissea · Beaumontia · Caralluma · Carissa · Catharanthus · Cerbera · Ceropegia (lantaarnplanten) · Chonemorpha · Cleghornia · Cynanchum · Dewevrella · Dischidia · Ditassa · Echites · Elytropus · Epigynum · Eucorymbia · Forsteronia · Hoodia · Hoya · Hylaea · Huernia · Ichnocarpus · Ixodonerium · Kopsia · Landolphia · Lhotzkyella · Macroditassa · Mandevilla · Manothrix · Margaretta · Marsdenia · Matelea · Melinia · Melodinus · Merrillanthus · Metaplexis · Metastelma · Microdactylon · Microloma · Miraglossum · Mitostigma · Morrenia · Motandra · Nautonia · Neoschumannia · Nephradenia · Notechidnopsis · Odontadenia · Odontanthera · Oncinema · Oncostemma · Ophionella · Orbea · Orbeanthus · Orbeopsis · Orthanthera · Orthosia · Oxypetalum · Oxystelma · Pachycarpus · Pachycymbium · Pachypodium · Papuechites · Parameria · Parapodium · Parepigynum · Parsonsia · Pectinaria · Pentacyphus · Pentarrhinum · Pentasachme · Pentastelma · Pentatropis · Peplonia · Pergularia · Periglossum · Petopentia · Pherotrichis · Philibertia · Piaranthus · Pleurostelma · Plumeria · Pseudolithos · Quaqua · Quisumbingia · Raphistemma · Raphionacme · Rauvolfia · Rhyncharrhena · Rhyssolobium · Rhyssostelma · Rhytidocaulon · Riocreuxia · Rojasia · Sarcolobus · Sarcostemma · Schistogyne · Schistonema · Schubertia · Secamone · Secamonopsis · Seutera · Sindechites · Sisyranthus · Solenostemma · Sphaerocodon · Stapelia · Stapelianthus · Stapeliopsis · Stathmostelma · Stenomeria · Stenostelma · Stigmatorhynchus · Schizozygia · Tacazzea · Tectiphiala · Trachelospermum · Urceola · Vallariopsis · Vinca (maagdenpalm) · Vincetoxicum (engbloem)
# Beunhaas

Beunhaas is een (scheld)woord voor een persoon die een vak of beroep uitoefent, zonder daarvoor de benodigde opleiding te hebben gehad of over de juiste vakkennis te beschikken.

## Betekenis

Een beunhaas is veelal minder geoutilleerd, qua materiaal, materieel en (technische) vaardigheid. Hij kan daardoor vaak tegen een lager tarief werk leveren. De term wordt dan ook wel gebruikt voor vaklui die goedkoper dan volgens de reguliere markttarieven hun werk verrichten. Een beunhaas is niet per se een zwartwerker.
De term 'beunhaas' kan een negatieve connotatie hebben: de benaming kan als beledigend worden opgevat door diegenen die hun beroep te goeder trouw, dan wel bekwaam uitoefenen.

## Etymologie

Het woord is afkomstig van het Nederduitse böhnhase - een zeventiende-eeuwse term voor iemand die het vak van kleermaker uitoefende zonder dat hij lid was van een gilde.

## Vergelijkbare termen

Als het een politicus betreft spreekt men wel over een tinnegieter.
Een andere term is faalhaas. Deze term is meer algemeen en betekent zoveel als kneus, mislukkeling.
* Beunhaas. etymologiebank.nl. Gearchiveerd op 19 juni 2022. Geraadpleegd op 19 juni 2022.
* De beunhaas zijn – Herkomst van de uitdrukking. Historiek (16 augustus 2018). Gearchiveerd op 4 juni 2023. Geraadpleegd op 19 juni 2022.
* Marc van Oostendorp, Er lopen hier veel beun-de-haasjes. neerlandistiek.nl (20 januari 2015). Gearchiveerd op 4 juni 2023. Geraadpleegd op 19 juni 2022.
Referenties
* ↑ beunhaas - de betekenis volgens Algemeen Nederlands Woordenboek. www.ensie.nl. Geraadpleegd op 26 februari 2025.
* ↑ De beunhaas zijn - Herkomst van de uitdrukking. Historiek (23 januari 2024). Geraadpleegd op 26 februari 2025.
* ↑ F.A. Stoett, Nederlandse spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden, 2063
* ↑ faalhaas - de betekenis volgens Woordenboek van Populair Taalgebruik. www.ensie.nl. Geraadpleegd op 26 februari 2025.
# Wilfried Peffgen

Wilfried Peffgen (Keulen, 1 oktober 1942 — aldaar, 9 mei 2021) was een Duitse wielrenner.
Hoewel hij aan het begin van zijn carrière ook op de weg actief was boekte hij zijn grootste successen als baanwielrenner. Hij debuteerde als wegrenner bij de profs in 1966, nadat hij een jaar eerder de nationale titel bij de amateurs had veroverd. Zijn grootste succes op de weg is een ritzege in de Ronde van Spanje van 1968. In 1972 werd hij Duits kampioen bij de profs en daar richtte hij zich vooral op baanwedstrijden.
Peffgen reed tijdens zijn loopbaan 188 wielerzesdaagsen en wist er hiervan 16 winnend af te sluiten. De meeste van deze overwinningen reed hij als koppelgenoot van Albert Fritz. Hij was in 1976, 1978 en 1980 wereldkampioen stayeren. Hij beëindigde zijn carrière als profwielrenner in 1983. Hij was tot 2009 medeorganisator van de Zesdaagse van Dortmund en runde een rijwielzaak.
Peffgen overleed op 78-jarige leeftijd.

## Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | Ronde van Italië | Ronde van Frankrijk | Ronde van Spanje |
| 1966 | | | |
| 1967 | | opgave | |
| 1968 | 56e | | 22e (1) |
| 1969 | | 52e | |
| 1970 | opgave | | |
| 1972 | | 63e | |
| 1973 | | opgave | |
| Jaar | Milaan-San Remo | Gent-Wevelgem | Ronde van Vlaanderen | Parijs-Roubaix | Rund um den Henninger Turm | WK op de weg |
| 1966 | | | | | 7e | |
| 1967 | | | | | | |
| 1968 | | 35e | 58e | 14e | | |
| 1969 | | | | | | 58e |
| 1970 | 31e | | | | | |
| 1972 | 23e | 84e | 43e | 16e | 14e | 16e |
| 1973 | | | | | | |
* ↑ (de) Traueranzeigen von Wilfried Peffgen | WirTrauern. www.wirtrauern.de. Geraadpleegd op 29 mei 2021.
* ↑ Wilfried Peffgen. VeloStatistics (15 mei 2021).
* ↑ (de) Dreifacher Steher-Weltmeister Peffgen gestorben. www.rad-net.de (10 mei 2021).
* (en) Profiel van Wilfried Peffgen op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Wilfried Peffgen op olympedia.org
* Profiel van Wilfried Peffgen op De wielersite
# On Deadly Ground

On Deadly Ground is een Amerikaanse actie/avonturen-film uit 1994. Acteur Steven Seagal speelt in de film de rol van Forrest Taft, een goede vriend van Hugh Palmer. Michael Jennings van Aegis Oil Company neemt het niet zo nauw met de natuur. Na de moord op Hugh Palmer, werknemer van het oliebedrijf en vriend van Forrest, zweert Forrest wraak.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Steven Seagal | Forrest Taft | brandweerman |
| Michael Caine | Michael Jennings | rijke hebzuchtige CEO van Aegis Oil |
| Joan Chen | Masu | dochter van de Yupik stamhoofd Silook |
| John C. McGinley | MacGruder | rechterhand van Jennings |
| R. Lee Ermey | Stone | leider van de huursoldaten |
| Shari Shattuck | Liles | Jennings zijn assistente |
| Billy Bob Thornton | Homer Carlton | een van de huursoldaten |
| Richard Hamilton | Hugh Palmer | voorman van Aegis Oil |
| Chief Irvin Brink | Silook | Yupik stamhoofd |
| John Trudell | Johnny Redfeather | Forrest zijn vriend |
| Mike Starr | Mike "Big Mike" | een medewerker van Aegis Oil |
| Sven-Ole Thorsen | Otto | een van Jennings zijn beveiligers |
| Bart the Bear | zichzelf |
# Mollenstreken

Mollenstreken is een Nederlands Televisieprogramma van de publieke omroep AVROTROS. In het programma wordt het spelprogramma Wie is de mol? na beschouwd op een ludieke wijze gemaakt voor kinderen. Het wordt gepresenteerd door Lavezzi Rutjes, de zoon van de bekende voetballer Nathan Rutjes die zelf ook mee heeft gedaan aan Wie is de mol in 2020. Het Programma wordt uitgezonden op zondagavond, een dag na de Wie is de mol? aflevering die wordt besproken.

## Geschiedenis

Bij het Wie is de mol seizoen 2020, het seizoen waar zijn vader aan mee deed, maakte Lavezzi Rutjes na iedere aflevering een nabeschouwing op Instagram. Vanaf het bonus seizoen Renaissance kreeg hij een eigen programma waarin hij jaarlijks alle afleveringen van Wie is de mol? nabeschouwt.
In 2021 won het programma de Zapp Award voor beste Jeugdprogramma en in 2021 en 2024 werd Mollenstreken genomineerd voor de Gouden Televizier-ring voor beste Jeugdprogramma.
* ↑ nu.nl: Zoon Nathan Rutjes (7) wordt presentator. Geraadpleegd op 12 februari 2025.
* ↑ Mollenstreken en Lavezzi Rutjes grote winnaars Zapp Awards. jeugdjournaal.nl (14 februari 2021). Geraadpleegd op 12 februari 2025.
* ↑ Dit zijn de winnaars van de belangrijkste tv-prijzen. jeugdjournaal.nl (15 oktober 2021). Geraadpleegd op 12 februari 2025.
* ↑ Dit zijn de drie genomineerden voor de Televizier-Ring Jeugd. jeugdjournaal.nl (25 september 2024). Geraadpleegd op 12 februari 2025.
# Aqua Plaza

Het Aqua Plaza was een zwembad bij Nes op Ameland. Het complex met twee koepels had een golfslagbad, wildwaterkreek, whirlpools en een waterglijbaan van 120 meter.

## Geschiedenis

In mei 1988 werd het subtropisch zwemparadijs aan de Molenweg onder de naam Tropica Ambla geopend. De totale kosten waren 8,7 miljoen gulden (ruim vier miljoen euro). In juni 1989 werd de 100.000ste bezoeker verwelkomd. Het zwemparadijs van eigenaar Quattro Beheer uit Zwolle werd in 1991 na problemen overgenomen door Jan Voskamp voor een miljoen gulden. In 1995 werd het bad gesloten. In 1996 ging na overname door Harrie Hutting het bad weer open onder de naam Aqua Plaza.
In 1997 wilde Hutting het zwembad ombouwen tot kuuroord met een thermaalbad. In 1999 werd er een proefboring gedaan naar thermaal water door firma Grüntec uit Sittard. Op een diepte van 650 meter en 837 meter werd thermaal water aangetroffen. In 2005 was er een executieveiling van het zwemparadijs. De bank had een vordering van bijna een miljoen euro. Het zwemparadijs was sinds 2002 dicht, omdat er te weinig klanten kwamen. In 2008 werd het voormalige zwembad door kunstenaars gebruikt tijdens Ameland Kunstmaand.
* Het voormalig zwemparadijs, de ruïne in 2021
* ↑ Een populaire ruïne. Leeuwarder Courant (31 juli 2017).
* ↑ Tropica Ambla op Ameland verwelkomt 100.000ste bezoeker. Leeuwarder Courant (10 juni 1989).
* ↑ Verkoop Tropica Ambla Ameland voor 1 miljoen. Leeuwarder Courant (29 mei 1991).
* ↑ Subtropisch bad Ameland weer open. Leeuwarder Courant (25 mei 1996).
* ↑ Kuuroord Ameland mikt op 150.000 bezoekers. Leeuwarder Courant (20 juni 1997).
* ↑ Spanning op Ameland om dure proefboring naar thermaal water. Leeuwarder Courant (19 februari 1999).
* ↑ Proefboring in Nes op Ameland toont thermaal water aan. Leeuwarder Courant (20 mei 1999).
* ↑ Toch veiling van zwemparadijs. Leeuwarder Courant (17 juni 2005).
* ↑ Kunst in zwembad topper Kunstmaand Ameland. Leeuwarder Courant (3 november 2008).
# Gelderland op het Regio Songfestival

Gelderland is een Nederlandse provincie en kan hierdoor deelnemen aan het Regio Songfestival.
De provincie neemt al deel aan het festival sinds de start ervan in 2023 en heeft sindsdien aan alle edities deelgenomen. Eenmaal werd het festival door Gelderland gewonnen; dat gebeurde in 2024, tijdens de tweede editie, met Illusie van Emma Luca. De Gelderlandse inzending wordt afwisselend geselecteerd door middel van een preselectie en een interne keuze.

## Geschiedenis

In 2023 werd het eerste Regio Songfestival georganiseerd in Utrecht. De eerste deelnemer voor Gelderland werd Alex van der Horst, onder zijn artiestennaam AleXingt!, met het liedje Treinreis. Hij wist in de preselectie de overige vijf finalisten te verslaan nadat hij tweede eindigde bij de jury's en eerste bij de televoting. In Utrecht verging het van der Horst en Gelderland niet goed. Maar liefst zeven van de twaalf jury's plaatsten zijn inzending als laatste. Ook de tiende plaats bij de televoters was niet hoog genoeg om het tij te doen keren: Gelderland kreeg maar 41 punten en eindigde laatste.
In 2024 werd het Regio Songfestival in Limburg georganiseerd. Na het tegenvallende resultaat in de vorige editie besliste Omroep Gelderland om het voor een andere boeg te gooien. Emma Luca werd intern gekozen als Gelderlandse kandidaat, maar het lied waarmee ze naar Maastricht zou trekken zou via een preselectie gekozen worden. In deze preselectie presenteerde Emma Luca drie kandidaat-liedjes: Als je me laat dansen, Illusie en Zweven. Het publiek mocht stemmen waarna een professionele jury de eindkeuze maakte uit de twee liedjes met het hoogste aantal stemmen. Deze keuze viel uiteindelijk op Illusie. Op het eigenlijke festival kwam Gelderland als elfde aan de beurt. De keuze van de omroep om de selectieprocedure om te gooien bleek te werken, want na een eerste plaats bij de jury's en een tweede plaats bij de televoters, prijkte de inzending van Gelderland bovenaan het scorebord.
Het festival van 2025 zal in Gelderland georganiseerd worden.

## Gelderlandse deelnames

| Jaar | Artiest | Lied | Plaats | Punten | Taal |
| 2023 | AleXingt! | Treinreis | 13 | 41 | Nederlands |
| 2024 | Emma Luca | Illusie | 1 | 193 | Nederlands |
| 2025 | | | | | |
* Betekenis
* Eerste plaats
* Tweede plaats
* Derde plaats
* Laatste plaats
* Gastland

## Twaalf punten

(Een vetgedrukte editie betekent dat die regio die editie won.)
| Aantal | Land | Edities |
| 1 | Groningen | 2023 |
| 1 | Noord-Holland | 2024 |
| Aantal | Land | Edities |
| 1 | Flevoland | 2024 |
| 1 | Noord-Brabant | 2024 |
| 1 | Utrecht | 2024 |

## Festivals in Gelderland

| Jaar | Plaats | Zaal | Presentatoren |
| 2025 | | | |
Drenthe · Flevoland · Friesland · Gelderland · Groningen · Limburg · Noord-Brabant · Noord-Holland · Overijssel · Rijnmond · Utrecht · West · Zeeland
# Gewürztraminer

De gewürztraminer is zowel een druivenras als een soort wijn die geheel of grotendeels bestaat uit druiven van dat ras. De druif typeert zich als aromatisch die het best gedijt in koude klimaten. In de Elzas wordt gewürztraminer geschreven zonder umlaut, dus als gewurztraminer.
De variëteit heeft van nature een hoog suikergehalte en de wijnen gemaakt van deze druif zijn wit en meestal niet geheel droog.

## Druivenras

De druif wordt gerekend tot de witte druivensoorten. Vanwege de donkerroze tot blauwroze kleur ook wel Rode Traminer genoemd.
De soort is een geselecteerde mutatie van de traminer, een variëteit genoemd naar het Zuid-Tirolse dorp Tramin in Noordoost-Italië. Een aantal andere rassen zijn door kruising verkregen uit de traminer of gewürztraminer, zoals riesling.

## Wijn

De soort komt als cépage-wijn voor in de Franse Elzas. In Duitsland wordt zij ook met succes verbouwd in bijna elk wijngebied. In het wijngebied Baden wordt de druif ook wel Klevner genoemd. Daarnaast is de druif populair in Kroatië, met name in het continentale deel van het land, in Slavonië en de wijngebieden langs de Donau. Ook andere wijnlanden kennen de gewürztraminer als een druif die de basis kan zijn voor bijzondere wijnen.
Wijnen die gemaakt worden van de gewürztraminer zijn zeer markant. Ze geven een kruidige en krachtige geur, en een volle smaak waar vaak iets van lychees in te herkennen valt. De wijn die van deze druif gemaakt wordt laat zich goed combineren met kruidige gerechten, zoals met Elzasser zuurkool en met pittige gerechten uit de Aziatische keuken.
* ↑ Leer alles over Gewürztraminer | wijnbeurs.nl. wijnbeurs.be. Geraadpleegd op 18 maart 2025.
* ↑ Traminac (Gewürztraminer) Fruitig & Aromatisch ⋆ Adrianysus. adrianysus.com (28 januari 2022). Geraadpleegd op 18 maart 2025.
# Sint-Maartenskerk (Sijbrandaburen)

De Sint-Maartenskerk of ook wel de (hervormde) kerk van Sijbrandaburen is een kerkgebouw in Sijbrandaburen (Sibrandabuorren) in de Nederlandse provincie Friesland.

## Beschrijving

De driezijdig gesloten zaalkerk met eclectische elementen werd in 1872 gebouwd. In de houten geveltoren met ingesnoerde spits hangt een klok (1540) van klokkengieters Geert van Wou II en Johan ter Steghe. Het orgel uit 1903 is gemaakt door Bakker & Timmenga. Het kerkgebouw op het verhoogde kerkhof is een rijksmonument.
* Interieur met orgel (1959)
* Interieur met preekstoel
# Martinikerk (Koudum)

De Martinikerk van Koudum is een kerkgebouw in de gemeente Súdwest-Fryslân in de Nederlandse provincie Friesland.

## Beschrijving

De huidige kerk uit 1857 had voorgangers uit 1617 en 1831. De zaalkerk met driezijdige koorsluiting heeft een toren van twee geledingen en een ingesnoerde spits. De preekstoel, het doophek en twee overhuifde herenbanken dateren uit de 17e eeuw. Het orgel uit 1859 is gemaakt door L. van Dam en Zonen met gebruik van pijpwerk van een orgel uit 1651 van de gebroeders Bader. De kerk is een rijksmonument.
* Interieur met preekstoel (1965)
* Interieur met orgel (2000)