OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Stadsbrand van Arnhem (2025)

Op 6 maart 2025 vond een grote stadsbrand plaats in Arnhem. Deze stadsbrand verwoestte zo’n 25 gebouwen. Het betreft een blok winkels en bovenwoningen in de historische binnenstad. Uitgebrande panden waren onder anderen een rijksmonument en gemeentelijke monumenten.

## Verloop

De brand begon in de nacht van woensdag op donderdag rond 03:45 bij een winkelpand van SoLow in de Jansstraat, en sloeg over naar andere historische winkelpanden. De brandweer was met 150-200 man aanwezig. De binnenstad werd geheel afgesloten. De brandweer heeft het hele blok tussen de Jansstraat, Rozemarijnsteeg, Varkensstraat en Munterstraat gecontroleerd laten uitbranden. Ook het blok tot aan de Pauwstraat liep schade op. Een tiental historische panden werden getroffen. Getroffen winkels zijn onder andere de Etos, reisbureau TUI en The Body Shop. De woningen boven de winkels in het blok zijn ook uitgebrand.
Rond 13:50 was de brand onder controle. Voor zover bekend zijn er geen slachtoffers.
Burgemeester van Arnhem Ahmed Marcouch heeft zijn vakantie beëindigd om terug te keren naar Arnhem.
Een dag na de brand werd er asbest ontdekt.
Na de brand werden meerdere geldinzamilingsacties gehouden voor de gertroffen bewoners.

## Oorzaak

Na de brand werden drie verdachten aangehouden die de brand vermoedelijk hebben gesticht. Een doelgerichte aanslag waarover werd gespeculeerd, werd uitgesloten. Een van de verdachte, een 57-jarige man, was een bekende overlastgever van de politie.

## Getroffen gebouwen

Er werden in totaal zo’n 25 gebouwen uitgebrand. Uitgebrande panden waren onder anderen een rijksmonument en gemeentelijke monumenten.
De brand heeft architectuurhistorische gebouwen verwoest uit de 19e en 20e eeuw. Jansstraat 24, waar de Etos is gevestigd, stamt uit de 15e eeuw. Het zijn gebouwen die tijdens de Slag om Arnhem bespaard waren gebleven.
Op 19 maart begon de sloop van de gevels van de historische panden.
* 1 2 "Zeker tien historische panden in brand in centrum Arnhem, binnenstad afgesloten", NOS.nl, Nederlandse Omroep Stichting, 06-03-2025. Geraadpleegd op 14-03-2025.
* 1 2 "Drie verdachten aangehouden voor betrokkenheid bij brand", politie.nl, Politie, 10-03-2025. Geraadpleegd op 14-03-2025.
* ↑ Zeker tien historische panden in brand in centrum Arnhem, binnenstad afgesloten
* ↑ Lees hier terug wat er gebeurde rond de brand in het centrum van Arnhem
* 1 2 "Liveblog grote brand binnenstad Arnhem", arnhem.nl, Gemeente Arnhem, 06-03-2025. Geraadpleegd op 14-03-2025.
* 1 2 Toch asbest gevonden na verwoestende brand in binnenstad Arnhem
* ↑ Ruim 33.000 euro opgehaald voor gedupeerden Arnhem: 'Ze hebben niets meer'
* ↑ OM: brand Arnhem geen aanslag op SoLow-winkel
* ↑ Verdachte brandstichting Arnhem is bekende overlastgever, eerder huis uitgezet
* ↑ Grote brand in centrum Arnhem geblust: "Zo'n 25 gebouwen verwoest"
* ↑ Post, Jeroen, "Dit is de historische waarde van de getroffen panden in Arnhem", gld.nl, Omroep Gelderland, 7-03-2025. Geraadpleegd op 14-03-2025.
* ↑ Sloopwerk door brand getroffen gevels Arnhem begonnen
# Stadsbrand van Arnhem (2025)

Op 6 maart 2025 vond een grote stadsbrand plaats in Arnhem. Deze stadsbrand verwoestte zo’n 25 gebouwen. Het betreft een blok winkels en bovenwoningen in de historische binnenstad. Uitgebrande panden waren onder anderen een rijksmonument en gemeentelijke monumenten.

## Verloop

De brand begon in de nacht van woensdag op donderdag rond 03:45 bij een winkelpand van SoLow in de Jansstraat, en sloeg over naar andere historische winkelpanden. De brandweer was met 150-200 man aanwezig. De binnenstad werd geheel afgesloten. De brandweer heeft het hele blok tussen de Jansstraat, Rozemarijnsteeg, Varkensstraat en Munterstraat gecontroleerd laten uitbranden. Ook het blok tot aan de Pauwstraat liep schade op. Een tiental historische panden werden getroffen. Getroffen winkels zijn onder andere de Etos, reisbureau TUI en The Body Shop. De woningen boven de winkels in het blok zijn ook uitgebrand.
Rond 13:50 was de brand onder controle. Voor zover bekend zijn er geen slachtoffers.
Burgemeester van Arnhem Ahmed Marcouch heeft zijn vakantie beëindigd om terug te keren naar Arnhem.
Een dag na de brand werd er asbest ontdekt.
Na de brand werden meerdere geldinzamilingsacties gehouden voor de gertroffen bewoners.

## Oorzaak

Na de brand werden drie verdachten aangehouden die de brand vermoedelijk hebben gesticht. Een doelgerichte aanslag waarover werd gespeculeerd, werd uitgesloten. Een van de verdachte, een 57-jarige man, was een bekende overlastgever van de politie.

## Getroffen gebouwen

Er werden in totaal zo’n 25 gebouwen uitgebrand. Uitgebrande panden waren onder anderen een rijksmonument en gemeentelijke monumenten.
De brand heeft architectuurhistorische gebouwen verwoest uit de 19e en 20e eeuw. Jansstraat 24, waar de Etos is gevestigd, stamt uit de 15e eeuw. Het zijn gebouwen die tijdens de Slag om Arnhem bespaard waren gebleven.
Op 19 maart begon de sloop van de gevels van de historische panden.
* 1 2 "Zeker tien historische panden in brand in centrum Arnhem, binnenstad afgesloten", NOS.nl, Nederlandse Omroep Stichting, 06-03-2025. Geraadpleegd op 14-03-2025.
* 1 2 "Drie verdachten aangehouden voor betrokkenheid bij brand", politie.nl, Politie, 10-03-2025. Geraadpleegd op 14-03-2025.
* ↑ Zeker tien historische panden in brand in centrum Arnhem, binnenstad afgesloten
* ↑ Lees hier terug wat er gebeurde rond de brand in het centrum van Arnhem
* 1 2 "Liveblog grote brand binnenstad Arnhem", arnhem.nl, Gemeente Arnhem, 06-03-2025. Geraadpleegd op 14-03-2025.
* 1 2 Toch asbest gevonden na verwoestende brand in binnenstad Arnhem
* ↑ Ruim 33.000 euro opgehaald voor gedupeerden Arnhem: 'Ze hebben niets meer'
* ↑ Verdachten achter vuurzee in Arnhem staan op camerabeelden: ontstond inferno per ongeluk?
* ↑ OM: brand Arnhem geen aanslag op SoLow-winkel
* ↑ Verdachte brandstichting Arnhem is bekende overlastgever, eerder huis uitgezet
* ↑ Grote brand in centrum Arnhem geblust: "Zo'n 25 gebouwen verwoest"
* ↑ Post, Jeroen, "Dit is de historische waarde van de getroffen panden in Arnhem", gld.nl, Omroep Gelderland, 7-03-2025. Geraadpleegd op 14-03-2025.
* ↑ Sloopwerk door brand getroffen gevels Arnhem begonnen
# Evert Rongen

Everardus Johannes (Evert / Eef) Rongen (America, 17 december 1937) is een Nederlands voormalig topfunctionaris en politicus. Hij was van 1986 tot 1997 voorzitter van de directie van DSM Limburg en tussen 1991 en 1999 namens het CDA lid van de Eerste Kamer.

## Loopbaan

Na het gymnasium studeerde Rongen rechten van 1956 tot 1962 aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. In 1964 werd hij juridisch medewerker bij de Staatsmijnen. Hij maakte carrière op de personeelsafdelingen van de tot DSM omgevormde organisatie. Vanaf 1980 was hij chef Algemene Personeelszaken Concern en vanaf 1985 kort directeur Concerndienst Personeel en Organisatie (CPO). In 1986 werd hij benoemd tot voorzitter van de directie van DSM Limburg wat hij tot 1 februari 1997 zou blijven. In de jaren 1990 gaf hij leiding aan een grote reorganisatie die duizenden banen kostte. In 1992 werd zijn eigen positie na een reorganisatie anders ingedeeld.
Hiernaast was Rongen actief bij verschillende maatschappelijke organisaties. Zo was hij vicevoorzitter van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond en voorzitter van het bestuur Fonds voor Sociale Instellingen (FSI) en Stichting Bedrijven van FSI (Sociale werkvoorziening). Rongen was actief voor het CDA-Limburg en was van 11 juni 1991 tot 8 juni 1999 lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Daar hield hij zich bezig met sociale zaken en milieubeheer en was vier jaar vicefractievoorzitter. In 1992 werd Rongen gedecoreerd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.
* ↑ Academische examens. "Het Parool". Amsterdam, 30-06-1962. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010841337:mpeg21:p002
* ↑ Begrip voor onrust en demotivatie personeel Dit jaar al 1200 banen weg bij DSM. "Limburgsch dagblad". Heerlen, 25-06-1992, p. 15. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010637418:mpeg21:p015
* ↑ Nog ruim 800 mensen weg bij Limburg bv DSM-directeur Rongen moet zijn macht delen. "Limburgsch dagblad". Heerlen, 29-08-1992, p. 14. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010637499:mpeg21:p014
* ↑ Leiding chemieconcern heeft geen moeite met kandidaatstelling DSM-topman Evert Rongen dingt naar senaatszetel. "Limburgsch dagblad". Heerlen, 30-01-1991, p. 14. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010623894:mpeg21:p014
* ↑ Mr. E.J. Rongen (CDA), eerstekamer.nl
* ↑ Rongen officier. "Limburgsch dagblad". Heerlen, 30-04-1992, p. 22. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010637397:mpeg21:p022
* ↑ Portretopname van mr. E.J. (Evert) Rongen directeur DSM Limburg, europeana.eu
* Parlement.com: vg09llp81izo
# Amstel Gold Race 1972

De Amstel Gold Race 1972 was 237 km lang en ging van Heerlen naar Meerssen. Op het parcours waren er 20 hellingen. Aan de start stonden 97 renners. Het was dit jaar de eerste keer dat de Keutenberg werd opgenomen in het parcours.

## Verloop

De wedstrijd werd verreden in slechte weersomstandigheden. Jan Janssen valt aan (in zijn laatste profjaar) en heeft in Wittem een voorsprong van circa 1' 10". Op het natte wegdek in een scherpe bocht valt hij echter. Even later wordt hij ingelopen door het peloton. In Berg en Terblijt ontsnappen Joop Zoetemelk, Gerard Vianen, Walter Planckaert en Willy De Geest. Walter Planckaert wint het in de sprint voor Willy De Geest en Joop Zoetemelk.

## Hellingen

De 20 hellingen gerangschikt op voorkomen op het parcours.
| 1. Hussenberg 2. Raarberg 3. Cauberg 4. Sibbergrubbe 5. Keutenberg 6. Fromberg 7. Mingersberg 8. Gulperberg 9. Koning van Spanje 10. Heyenrath | 11. Kruisberg 12. Mingersberg (2e maal) 13. Gulperberg (2e maal) 14. Koning van Spanje (2e maal) 15. Heyenrath (2e maal) 16. Sibbergrubbe (2e maal) 17. Keutenberg (2e maal) 18. Fromberg (2e maal) 19. Sibbergrubbe (3e maal) 20. Cauberg (2e maal) |

## Uitslag

| rang | renner | land | tijd |
| 1 | Walter Planckaert | België | 6u 17' 39" |
| 2 | Willy De Geest | België | z.t. |
| 3 | Joop Zoetemelk | Nederland | z.t. |
| 4 | Gerard Vianen | Nederland | op 14" |
| 5 | Willy Planckaert | België | z.t. |
| 6 | André Dierickx | België | z.t. |
| 7 | Frans Verbeeck | België | z.t. |
| 8 | Gerben Karstens | Nederland | z.t. |
| 9 | Rik Van Linden | België | z.t. |
| 10 | Willy Teirlinck | België | z.t. |
# Kerkasiel

Kerkasiel is een continu verblijf in een kerk, meestal met steun van de kerkelijke autoriteiten en de geloofsgemeenschap, maar soms ook tegen hun wil, van personen die vrezen voor de overheid. Het gaat dan bijvoorbeeld om mogelijke uitzetting uit het land in het geval van illegalen en uitgeprocedeerde asielzoekers.

## Nederland

De Nederlandse overheid heeft meermaals verklaard zich niet door kerkasiel gebonden te achten, maar gedwongen uitzetting uit kerken is achterwege gebleven. Om de drempel voor ingrijpen te verhogen wordt soms een continue kerkdienst (estafettekerkdienst) gehouden.
Het eerste kerkasiel in de Benelux werd in 1982 in de Amsterdamse Mozes en Aäronkerk verleend aan illegaal in Nederland verblijvende en met uitzetting bedreigde Marokkanen. Na drie jaar van acties, waaronder hongerstakingen en kerkasiel, kregen de Marokkanen alsnog een verblijfsvergunning.
Tussen september 2018 en januari 2019 hielden ruim achthonderd voorgangers een marathondienst in de Haagse Bethelkapel om de uitzetting van een Armeens gezin te voorkomen. De estafettedienst van 97 dagen en nachten werd beëindigd omdat er een ruimere regeling van het kinderpardon zou komen. De actie werd gesteund door de Protestantse Kerk in Nederland.
* ↑ Kerkasiel is een eeuwenoud fenomeen. protestantsekerk.nl.
* ↑ Kerkasiel Kampen.
* ↑ Kamer tegen ingrijpen politie bij kerkasiel voor vluchteling. de Volkskrant (24 september 1997). Gearchiveerd op 31 januari 2019. Geraadpleegd op 31 januari 2019.
* ↑ Floor Boon, Het kerkasiel geeft Haagse protestanten ‘nieuw vuur’. NRC Handelsblad (23 december 2018). Gearchiveerd op 13 augustus 2020. Geraadpleegd op 31 januari 2019.
* ↑ Maaike van Houten, PKN steunt estafettedienst tegen uitzetting van Armeens gezin. Trouw (30 oktober 2018). Gearchiveerd op 1 februari 2019. Geraadpleegd op 31 januari 2019.
* ↑ Maaike van Houten, Het kerkasiel in de Bethelkapel heeft eerder verbindend gewerkt dan splijtend. Trouw (30 januari 2019). Gearchiveerd op 1 februari 2019. Geraadpleegd op 31 januari 2019.
# Amstel Gold Race 1972

De Amstel Gold Race 1972 was 237 km lang en ging van Heerlen naar Meerssen. Op het parcours waren er 20 hellingen. Aan de start stonden 97 renners. Het was dit jaar voor het eerst dat de Keutenberg werd opgenomen in het parcours.

## Verloop

De wedstrijd werd verreden in slechte weersomstandigheden. Jan Janssen valt aan (in zijn laatste profjaar) en heeft in Wittem een voorsprong van circa 1' 10". Op het natte wegdek in een scherpe bocht valt hij echter. Even later wordt hij ingelopen door het peloton. In Berg en Terblijt ontsnappen Joop Zoetemelk, Gerard Vianen, Walter Planckaert en Willy De Geest. Walter Planckaert wint het in de sprint voor Willy De Geest en Joop Zoetemelk.

## Hellingen

De 20 hellingen gerangschikt op voorkomen op het parcours.
| 1. Hussenberg 2. Raarberg 3. Cauberg 4. Sibbergrubbe 5. Keutenberg 6. Fromberg 7. Mingersberg 8. Gulperberg 9. Koning van Spanje 10. Heyenrath | 11. Kruisberg 12. Mingersberg (2e maal) 13. Gulperberg (2e maal) 14. Koning van Spanje (2e maal) 15. Heyenrath (2e maal) 16. Sibbergrubbe (2e maal) 17. Keutenberg (2e maal) 18. Fromberg (2e maal) 19. Sibbergrubbe (3e maal) 20. Cauberg (2e maal) |

## Uitslag

| rang | renner | land | tijd |
| 1 | Walter Planckaert | België | 6u 17' 39" |
| 2 | Willy De Geest | België | z.t. |
| 3 | Joop Zoetemelk | Nederland | z.t. |
| 4 | Gerard Vianen | Nederland | op 14" |
| 5 | Willy Planckaert | België | z.t. |
| 6 | André Dierickx | België | z.t. |
| 7 | Frans Verbeeck | België | z.t. |
| 8 | Gerben Karstens | Nederland | z.t. |
| 9 | Rik Van Linden | België | z.t. |
| 10 | Willy Teirlinck | België | z.t. |
# Amstel Gold Race 1972

De Amstel Gold Race 1972 was 237 km lang en ging van Heerlen naar Meerssen. Op het parcours waren er 20 hellingen. Aan de start stonden 97 renners. Het was dit jaar voor het eerst dat de Keutenberg werd opgenomen in het parcours en moest door de renners tweemaal beklommen worden.

## Verloop

De wedstrijd werd verreden in slechte weersomstandigheden. Jan Janssen valt aan (in zijn laatste profjaar) en heeft in Wittem een voorsprong van circa 1' 10". Op het natte wegdek in een scherpe bocht valt hij echter. Even later wordt hij ingelopen door het peloton. In Berg en Terblijt ontsnappen Joop Zoetemelk, Gerard Vianen, Walter Planckaert en Willy De Geest. Walter Planckaert wint het in de sprint voor Willy De Geest en Joop Zoetemelk.

## Hellingen

De 20 hellingen gerangschikt op voorkomen op het parcours.
| 1. Hussenberg 2. Raarberg 3. Cauberg 4. Sibbergrubbe 5. Keutenberg 6. Fromberg 7. Mingersberg 8. Gulperberg 9. Koning van Spanje 10. Heyenrath | 11. Kruisberg 12. Mingersberg (2e maal) 13. Gulperberg (2e maal) 14. Koning van Spanje (2e maal) 15. Heyenrath (2e maal) 16. Sibbergrubbe (2e maal) 17. Keutenberg (2e maal) 18. Fromberg (2e maal) 19. Sibbergrubbe (3e maal) 20. Cauberg (2e maal) |

## Uitslag

| rang | renner | land | tijd |
| 1 | Walter Planckaert | België | 6u 17' 39" |
| 2 | Willy De Geest | België | z.t. |
| 3 | Joop Zoetemelk | Nederland | z.t. |
| 4 | Gerard Vianen | Nederland | op 14" |
| 5 | Willy Planckaert | België | z.t. |
| 6 | André Dierickx | België | z.t. |
| 7 | Frans Verbeeck | België | z.t. |
| 8 | Gerben Karstens | Nederland | z.t. |
| 9 | Rik Van Linden | België | z.t. |
| 10 | Willy Teirlinck | België | z.t. |
# Lil Mabu

Matthew Peter DeLuca, beter bekend onder zijn artiestennaam Lil Mabu, is een Amerikaanse rapper afkomstig uit New York. Hij kreeg bekendheid door zijn energieke en vaak humoristische benadering van drill-muziek.

## Carrière

Lil Mabu begon zijn muzikale carrière in 2019 door zelfstandig nummers uit te brengen via sociale media en muziekstreamingdiensten. Zijn vroege werk trok de aandacht van een breed publiek, mede dankzij zijn unieke stijl die drill-elementen combineert met slimme woordspelingen en een speelse houding.
In 2022 brak hij door met de single "No Snitching", een samenwerking met rapper Dusty Locane. Dit nummer werd een virale hit en verstevigde zijn positie binnen de drill-scene. Later dat jaar volgde "Mathematical Disrespect", waarin hij zijn vaardigheden als rapper liet zien door complexe rijmschema's te combineren met wiskundige referenties. Dit nummer werd veel besproken op sociale media en zorgde voor nog meer bekendheid.
Wat Lil Mabu onderscheidt van veel andere drill-rappers is zijn achtergrond: hij groeide op in een bevoorrechte omgeving en ging naar een prestigieuze privéschool in New York. Dit contrast met de ruige straatverhalen die vaak in drill-muziek worden verteld, heeft zowel kritiek als bewondering opgeleverd. Hij speelt in zijn teksten en videoclips vaak met dit contrast, wat bijdraagt aan zijn unieke imago.

## Controverses

Lil Mabu is een controversieel figuur binnen de drill-scene, voornamelijk vanwege zijn achtergrond. Hij groeide op in een welvarend gezin en ging naar een privéschool in New York, wat contrasteert met de vaak rauwe en straatgerichte thema’s die kenmerkend zijn voor drill-muziek.
Dit heeft geleid tot kritiek van zowel fans als andere artiesten, die zich afvragen in hoeverre hij authentiek is binnen het genre. Drill-muziek heeft zijn oorsprong in de straatcultuur en wordt vaak geassocieerd met sociale problematiek en geweld, terwijl Lil Mabu geen crimineel verleden heeft. Sommigen beschouwen hem daarom als een "industrieplant" – een artiest die kunstmatig gepromoot wordt zonder een organische connectie met de cultuur waar de muziek uit voortkomt.
Daarnaast heeft hij in zijn teksten en videoclips vaak gespeeld met de stereotypen van drill, wat sommige critici als ironisch of zelfs ongepast zien. In nummers zoals "Mathematical Disrespect" maakt hij bijvoorbeeld gebruik van een academische benadering binnen een genre dat normaal gesproken andere thema’s behandelt.
# Nederlands kampioenschap schaken 2012

Tijdens het Nederlands kampioenschap schaken 2012 werd door acht Nederlandse schakers gestreden om de titel Nederlands kampioen schaken. Anish Giri won het toernooi voor de derde keer in zijn carrière. De locatie van het toernooi was het Amsterdam Science Park. Tegelijk met het Nederlands kampioenschap vond ook het Science Park Amsterdam Chess Tournament plaats en het Nederlands kampioenschap schaken vrouwen 2012.
Alle deelnemers aan het kampioenschap zijn grootmeesters.

## Eindstand en kruistabel

| # | Naam | Score | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 1 | Anish Giri | 6 | -- | 1 | 1 | 1 | ½ | ½ | 1 | 1 |
| 2 | Erwin l’Ami | 5 | 0 | -- | ½ | ½ | 1 | 1 | 1 | 1 |
| 3 | Ivan Sokolov | 5 | 0 | ½ | -- | ½ | 1 | 1 | 1 | 1 |
| 4 | Robin van Kampen | 3½ | 0 | ½ | ½ | -- | ½ | ½ | ½ | 1 |
| 5 | Jan Smeets | 2½ | ½ | 0 | 0 | ½ | -- | ½ | 1 | 0 |
| 6 | Dimitri Reinderman | 2 | ½ | 0 | 0 | ½ | ½ | -- | 0 | ½ |
| 7 | Sipke Ernst | 2 | 0 | 0 | 0 | ½ | 0 | 1 | -- | ½ |
| 8 | Robin Swinkels | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | ½ | ½ | -- |
* ↑ NK Algemeen en NK Vrouwen in Amsterdam — Koninklijke Nederlandse Schaakbond. web.archive.org (11 mei 2012). Gearchiveerd op 11 mei 2012. Geraadpleegd op 5 maart 2025.
* ↑ NK 2012: sterke achtkamp. Schaaksite (30 mei 2012). Geraadpleegd op 5 maart 2025.
* ↑ Geschiedenis NK-schaken 2011-2019. maxeuwe.nl. Geraadpleegd op 5 maart 2025.
1909 · 1912 · 1913 · 1919 · 1921 · 1924 · 1926 · 1929 · 1933 · 1936 · 1938 · 1939 · 1942 · 1948 · 1950 · 1952 · 1954 · 1955 · 1957 · 1958 · 1961 · 1963 · 1965 · 1967 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024
# Sint Maartenskliniek

De Sint Maartenskliniek is een van oorsprong katholiek Nederlands ziekenhuis, gespecialiseerd in aandoeningen aan het bewegingsapparaat. Het is het enige Nederlandse ziekenhuis met een specialisatie in aandoeningen aan het bewegingsapparaat. Het ziekenhuis heeft vestigingen in Woerden en aan de rand van Nijmegen. Deze laatste vestiging ligt net op het grondgebied van de gemeente Berg en Dal.
Het is opgericht in 1936 door de Zusters van de Choorstraat in 's-Hertogenbosch. Per jaar brengen ongeveer 42.000 mensen hun eerste poliklinische bezoek aan de Sint Maartenskliniek. In 2011 werkten in het 317 bedden tellende ziekenhuis 1699 mensen. Het ziekenhuis heeft een eigen afdeling voor wetenschappelijk onderzoek. De kapel en het voormalige rectoraat, die naast de kliniek staan, zijn in 1958 ontworpen door de Tilburgse architect Jos Schijvens met glas-in-loodramen van Marius de Leeuw.

## Behandeling

De Sint Maartenskliniek onderscheidt zorg in drie soorten patiënten: orthopedie, reumatologie en revalidatiegeneeskunde.

### Orthopedie

De orthopedie-afdeling is de grootste afdeling van het ziekenhuis. Jaarlijks vinden er 6600 klinische opnames op deze afdeling plaats. De zorg bestaat voornamelijk uit heup-, wervelkolom- en knieoperaties, maar ook zeldzamere aandoeningen, zoals bij groeistoornissen, worden behandeld.

### Reumatologie

Het reumacentrum behandelt jaarlijks 10.000 reumapatiënten en is daarmee het grootste reumacentrum van Nederland. Het gaat daarbij om het bestrijden van reumatische ziekten, maar ook om het leren omgaan met de gevolgen van de ziekte in de woon-, leef- en werksituatie. De Sint Maartenskliniek heeft ook een praktijk voor de behandeling voor sclerodermie, in samenwerking met het Radboudumc in Nijmegen.

### Revalidatiegeneeskunde

In het revalidatiecentrum revalideren gemiddeld zo’n 4.000 kinderen en volwassenen na een ongeluk, hersen- of hartaandoening of een amputatie. Het doel is deze mensen te leren al hun mogelijkheden te benutten, zodat ze zo goed mogelijk kunnen functioneren in de maatschappij. Zelfstandigheid en sociale participatie zijn daarbij kernbegrippen.
Bovenregionaal vervult het revalidatiecentrum een spilfunctie op het gebied van prothesiologie en behandeling van patiënten met een dwarslaesie of niet aangeboren hersenletsel.

## Samenwerking

De Sint Maartenskliniek werkt samen met andere instellingen in de regio, waaronder revalidatiecentrum RMC Groot Klimmendaal in Arnhem. Verder participeert de kliniek in de Euregio Rijn-Waal en is zij deelnemer aan een samenwerkingsproject met het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis en het Radboudumc in Nijmegen en het Rijnstateziekenhuis te Arnhem (CARS). Het ziekenhuis is lid van International Society of Orthopaedic Centres (ISOC) en werkt in dit verband samen met het Universitair Ziekenhuis Leuven.