# Peter Fibiger Bang

Peter Fibiger Bang (geboren op 25 juni 1973) is een Deens historicus gespecialiseerd in Romeinse geschiedenis, imperiale macht, vergelijkende methoden in historisch onderzoek over culturele grenzen heen en wereldgeschiedenis. Zijn belangrijkste onderzoeksinteresses omvatten de economische geschiedenis van het antieke Rome, imperialisme, historische sociologie en mondiale geschiedenis, evenals de receptie van de klassieke cultuur in latere tijdperken.

## Leven en carrière

Bang werd in 1973 geboren in het Deense dorp Horsens en studeerde van 1992 tot 1999 geschiedenis, Latijn en Grieks aan de Universiteit van Aarhus. In 1997 was hij gaststudent aan de Universiteit van Leicester, waar hij Romeinse archeologie studeerde. In 1999 studeerde hij verder aan de Universiteit van Cambridge, om aan zijn doctoraat te werken aan de Faculteit Klassieke Talen, onder toezicht van professor Peter Garnsey en professor Keith Hopkins . In het najaar van 2001 was hij samen met professor Richard Saller te gast aan de Universiteit van Chicago.
Sinds 2002 is Bang werkzaam, anno 2025, als hoogleraar Romeinse geschiedenis, bij de afdeling geschiedenis (Saxo-Instituut) aan de Universiteit van Kopenhagen .
In 2005 initieerde hij, in samenwerking met professor C.A. Bayly, een Europees onderzoeksnetwerk, Tributary Empires Compared, en werd hij verkozen tot voorzitter daarvan, om de historische vergelijking tussen het Romeinse, Mogol- en Ottomaanse Rijk te stimuleren. Dit netwerk werd tot 2009 gefinancierd door COST, een door de Europese Unie gesponsorde organisatie die wetenschappelijke samenwerkingsnetwerken ondersteunt ter bevordering van onderzoek en innovatie.
Gedurende zijn verblijf in Kopenhagen was Bang gasthoogleraar, fellow of academisch medewerker bij diverse instellingen: aan de Universiteit van Tübingen in de zomer van 2004, aan de Universiteit van Cambridge in 2007, aan de Universiteit van Heidelberg in de zomer van 2011, aan de faculteit Klassieke Talen van Stanford University in 2014, aan de universiteit van Zhejiang te China in 2017, aan het centrum voor de studie van Rome en de islam aan de Universiteit van Hamburg in 2020, nogmaals aan de Universiteit van Tübingen in 2022 en aan de Universiteit van Freiburg in 2023.
Bang heeft anno 2024 veertien boeken geschreven, bewerkt of mede-bewerkt (als redacteur of mede-redacteur) en schreef daarnaast een aanzienlijk aantal artikelen, hoofdstukbijdragen, recensies en essays. Naast zijn academische activiteiten schrijft Bang af en toe voor de Deense krant Weekendavisen, een Deense weekkrant bekend om zijn diepgaande analyses van culturele en politieke onderwerpen.

## Theorieën over het imperialisme

Bang stelt in zijn essay 'Empire - A World History' dat theorieën van het imperialisme zich min of meer in twee categorieën bevinden:
* Sommige imperialismetheoretici stellen dat het fenomeen voortkomt uit kapitalisme. Meer bepaald zou het volgens deze intellectuelen het economisch-monopolistische gedrag van metropolitane bedrijven aanzetten tot buitenlandse expansiedrift om grondstoffen, afzetmarkten en goedkope arbeidskrachten te verwerven. Deze stroming onderzoekers stelt overwegend dat imperia een modern fenomeen zijn. Een cruciaal vormgever van deze familie theorieën was de Russische marxistische revolutionair Vladimir Lenin, die het imperialisme voorstelde als 'het hoogste stadium van het kapitalisme'.
* Andere imperialismetheorici beweren dat imperialisme een project is van aristocratische of gemilitariseerde elites uit eerzucht. De intellectueel aan de basis van deze onderzoeksopzetten was de Oostenrijks-Amerikaanse econoom Joseph Schumpeter, die stelde dat imperia "een archaïsch reliek zijn, het resultaat van een atavistische drang van krijgersklassen van vroeger tijden". Deze stroming onderzoekers ziet imperialisme vooral als een antiek fenomeen dat door economische mondialisering binnen een internationaal kader van onafhankelijke natiestaten voorbijgestreefd zou worden.
Bang beweert dat de Britse liberale journalist en imperialismecriticus John Atkinson Hobson vier belangrijke kenmerken onderscheidde in zijn boek Imperialism. A Study (1902):
* Een economische strategie ter monopolisering van markten;
* Een project ten voordele van de belangen van aristocratische klassen;
* Een ideologisch systeem en vorm van identiteitsvorming;
* Een strategie in interstatelijke concurrentie.
Deze vier aandachtspunten - economisch, militair-bestuurlijk of aristocratisch, ideologisch en internationaalpolitieke - zouden de basis vormen voor verschillende onderzoeksstromingen binnen de studie van het imperialisme en imperia.

### 1. Imperialisme als economisch project

Deze benadering vindt haar oorsprong bij linkse en marxistische intellectuelen van de jaren 1910 en 1920. Zij beschouwden kapitalisme en imperialisme als nauw verbonden, waarbij imperialisme geldt als een strategie om markten te veroveren en monopoliseren. Belangrijke figuren in de vroege jaren waren bolsjevistisch revolutionair Vladimir Lenin, Duits marxistisch filosofe Rosa Luxemburg en politicus van de Sozialdemokratisch Partei Deutschlands en austromarxistisch econoom en later Duits minister van financiën onder de vroege Weimarrepubliek Rudolf Hilferding. Deze laatste stelde dat "[h]et financieel kapitaal geen vrijheid, maar heerschappij wil. (…) [Maar daarvoor heeft het] een sterke staat nodig, die zijn financiële belangen in het buitenland laat gelden, zijn politieke macht inzet om kleinere staten gunstige leverings- en handelscontracten op te dringen." Enigszins binnen deze traditie viel ook Hobson, maar die benadrukte vooral dat het imperialistische project ten koste ging van de nationale ontwikkeling van het Europese moederland en Europese kolonies vaak niet winstgevend waren.
In de periode van de dekolonisatie zouden deze linkse en marxistische theorieën aangevuld worden met het concept 'neokolonialisme', geïntroduceerd door antikoloniaal activist en eerste Ghanese president Kwame Nkrumah in de jaren 1960. Amerikaans socioloog Immanuel Wallerstein ontwikkelde geïnspireerd door neomarxisme in deze periode de wereld-systeemtheorie. Volgens deze theorie had het kapitalisme vanaf het begin van het Europese kolonialisme de wereld hiërarchisch verdeeld in een kern, semi-periferie en periferie, waarbij rijke, machtige kernstaten de periferie exploiteren en zo structurele mondiale ongelijkheid bleef onderhouden. Latere wereld-systeemtheoretici zouden verder werken aan deze leer.
In de tweede helft van de twintigste-eeuw zouden echter ook niet-linkse intellectuelen het imperialisme vanuit economisch perspectief benaderen. Frans socioloog en filosoof Raymond Aron stelde bijvoorbeeld in de jaren 1950, in navolging van Hobson, dat het behoud van de Frans-Algerijnse territoria omwille van de oorlogskosten een verlies betekende voor de Franse economie en géén winst. Daarnaast stelde hij dat, hoewel er in de naoorlogse periode internationale markten vrijer waren, vooral de V.S. als 'imperiale republiek' voordeel haalde uit deze orde omdat de internationale economische instellingen door haar waren ingevoerd en de Amerikaanse dollar als internationale reservevaluta fungeerde, wat haar op budgettair vlak veel voordelen gaf. Dit idee van de V.S. als 'informeel' imperium dat garant staat voor internationale vrijhandel, vond haar weerslag in de studie van staten en imperia als instellingen die garant staan voor beschermingskosten in handel en andere economische activiteiten. Met name Amerikaans mediëvist en specialist van Venetië Frederic C. Lane benadrukt dat veiligheid een cruciaal aspect is voor economische activiteiten. Maar aangezien staten of imperia een monopolie hebben op de verlening van bescherming, kunnen ze een 'prijs' vragen die meer is dan nodig om zulke veiligheidsdiensten te bekostigen. Die overschotsbetaling zou Lane tribuut noemen. Ook binnen de (neo)klassieke economie zou dit aspect van statelijkheid en imperialisme een plaats krijgen. "Onder de vlag van de Nieuwe Institutionele Economie hebben [Douglass C.] North, [John. J.] Wallis en [Barry R.] Weingast de kwestie van geweld, beschermingskosten en sociale orde door de geschiedenis heen onderzocht. Staten worden geanalyseerd als orde-producerende roofdieren en worden bestuurd door elitesamenwerkingen die gedurende een groot deel van de geschiedenis hun politieke macht hebben kunnen gebruiken om economische voordelen—in de vorm van rentes—te verkrijgen van de algemene bevolking."

### 2. Imperialisme als aristocratische eerzucht

Deze perspectieven op imperialisme gaan terug op Max Webers politieke analyses. Hij stelde dat de moderne gecentraliseerde bureaucratische (natie)staat werd voorafgegaan door 'patrimoniale' besturen. Weber beweerde dat heersers van oorsprong grootgrondbezitters waren die hun domeinen met behulp van hun huishouden en dienaren bestuurden. Maar zodra zij meer territoria veroverden moesten zij externe bondgenoten of vazallen aanwerven om hun staten of rijken te besturen. Heersers kozen daarvoor lokale elites, die posten kregen in het bestuur van de veroverende heersers. Zulke politieke entiteiten waren 'patrimoniaal-bureaucratische' staten of imperia. De steeds terugkerende uitdaging voor zulke gedecentraliseerde rijken was dat deze dienstedellieden hun bestuursposten konden 'privatiseren' en deel maken van hun eigen patrimonium, waardoor zij onafhankelijker werden van de centrale heersers. De lokale inbedding en patrimonialisering van het bestuur door aristocratische elites verhinderde politieke modernisering volgens Weber.
Een anticommunistisch Duits-Amerikaans sinoloog Karl Wittfogel gebruikte deze weberiaans-sociologische analyse om zijn boek Oriental Despotism (1957) te schrijven. Hij beweerde dat het onderscheid tussen het liberaal-democratische Westen en het staatscommunistische Oosten terugging op een 'oriëntaalse despotische traditie'. Niet-westerse en met name Aziatische staten hadden een absolutistisch en proto-totalitair bestuur gevestigd omdat landbouwmaatschappijen nood hadden aan een sterk gecentraliseerd bestuur ter verdeling van water voor irrigatie. Deze 'hydraulische these' achtten vele andere onderzoekers echter als beperkt, want de overlapping tussen de communistische wereld tijdens de Koude Oorlog en de 'oriëntaalse' despotenstaten was slechts beperkt. Sinoloog Owen Lattimore draaide de causaliteit om en poneerde daarentegen dat ecologische ruimtes waar zich landbouwsamenlevingen ontwikkelden de basis vormden voor de groei van imperia. Hij stelde vast dat Chinese staten bestonden uit landaristocraten-ambtenaren die belastingen hieven op een sedentaire boerenklasse en hun gezag nauwelijks konden vestigen over nomadische volkeren ten noorden van de Noord-Chinese vlakte.
Israëlisch socioloog Shmuel Eisenstadts The Political System of Empires (1963) onderzocht de manier waarop centrale rijksbesturen 'vrije drijvende middelen' (free floating resources) maakten, middelen die aan de controle van een lokale gemeenschap waren onttrokken en elders konden worden ingezet, zoals rijksbelastingen. Volgens hem bestond politieke modernisering erin succesvol zulke middelen te mobiliseren. Oostenrijks-Amerikaans politicoloog John Kautsky stelde echter dat imperia niet abstract konden beschreven worden in termen van bureaucratische specialisatie maar in concrete termen, als entiteiten bestaande uit gemilitariseerde aristocraten die landbouwgemeenschappen veroverden en hun productieoverschotten innamen. Modernisering kon volgens hem niet verklaard worden gevonden in het bestuur of de landbouweconomie, beiden gedomineerd door aristocraten, maar in de handel. Andere onderzoekers zoals de historica Patricia Crone of socioloog Ernest Gellner verdedigen echter dat ook handelaren geïntegreerd waren in aristocratische economieën en dus deel uitmaakten van de diverse imperiale ancien régimes.
De Amerikaans en Britse sociologen John A. Hall en Michael Mann benadrukken dat, hoewel pre-industriële patrimoniaal-bureaucratische imperia niet in staat waren tot massamobilisatie zoals in de twintigste eeuw door gecentraliseerde natiestaten konden worden bewerkstelligd, zij er wel in slaagden extensief te mobiliseren. Zij konden aristocratische elites uit diverse regio's mobiliseren en in hun bestuur integreren. Vijandige elites konden met militaire dreiging worden afgeschrikt en coöperatieve elites konden voordeel halen bij de opportuniteiten die imperia boden tot status en rijkdom. Omgekeerd benutten centrale heersers lokale elites om het bestuur van het rijk in te richten. Marxistische economen zoals Shahid Amin en Eric Wolf stelden in dezelfde trant het concept 'tribuut' - de taxatie van landbouwoverschotten door aristocraten - centraal in hun analyse van zulke pre-kapitalistische aristocratisch-imperiale economieën. Zo verlieten ze het orthodox marxisme dat premoderne of niet-westerse economieën beschrijft als feodaal of met het begrip 'Aziatische productiewijze'. In de jaren 1980 vond er dan weer een debat plaats tussen de Britse economische historici Chris Wickham en John Haldon. De eerste poneerde dat er een onderscheid was tussen lokaal georganiseerde feodale fiscaliteit zoals die bestond in middeleeuws Europa en imperiale tribuutbetalingen zoals die in premodern Azië voorkwamen, terwijl de tweede verdedigde dat beiden tot dezelfde categorie behoren als adellijke belasting op landbouwoverschotten. Bang stelt dat het best is om dit soort agrarische tribuuteconomieën te beschouwen als een spectrum van sterk lokale en decentrale belastingheffing tot gecentraliseerde imperiale taxatie.
Bang stelt dat de Euraziatische pre-industriële aristocratische imperia véél gemeenschappelijkheden hadden over culturele grenzen geen. Hij beweert ook dat het steeds wederkerende patroon van imperiale opkomst en verval, met steeds regionale en lokale patrimonialisering van het bestuur, de schijn van een cyclische geschiedenis geeft, terwijl er op lange termijn een consolidatie en toenemende complexiteit van rijk plaatsvond. Latere imperia namen bewust elementen van voorgaande rijken op. Zo zou de Chinese imperiale traditie vanaf het Han-rijk steeds het confucianisme centraal stellen, zelfs wanneer China bestuurd werd door vreemde veroveringsdynastieën zoals het Qing-rijk (1644-1911) van de Mantsjoes.

### 3. Imperialisme als ideologie en identiteitskwestie

Cultuurtheorieën over imperialisme, dat proclameert een 'beschavingsmissie' of mission civilisatrice te zijn, begonnen bij de antikoloniale activisten Mahatma Gandhi uit (Brits-)India en Frantz Fanon uit Frans Martinique. Beiden stelden dat het kolonialisme niet enkel een politieke en economische orde was, maar ook een totaal cultureel-ideologisch systeem. Italiaans cultuurmarxistisch activist Antonio Gramsci noemde zulke dominantie 'culturele hegemonie'. Maar terwijl Gandhi pleitte voor een geweldloze cultuurstrijd, meende Fanon dat "deze krimpende [koloniale] wereld (...) slechts kan worden uitgedaagd door absoluut geweld."
Deze denkstromingen zouden in de late twintigste eeuw hun academische weerslag vinden in postkoloniale studies, met name door de integratie van het gedachtegoed van postmodern filosoof Michel Foucault. Palestijns-Amerikaans literatuurwetenschapper Edward Saïd beweert in zijn werk Orientalisme (1978) dat de westerse studie van het Midden-Oosten niet zozeer een oprecht wetenschappelijk onderzoek inhield, maar racistische karikaturen en stereotypen produceerde die het 'irrationele' en 'onveranderlijke' Oosten zette tegenover een 'rationeel' en 'dynamisch' Westen, wat Europese kolonisatie rechtvaardigde. "[I]n het kort, oriëntalisme [de academische studie van oosterse culturen] [is] een westerse stijl om het Oosten te domineren, te herstructureren en er gezag over te hebben." Het werk oogstte véél kritiek omwille van zijn eenzijdige veroordeling van gevestigde academische disciplines. Niettemin had het werk een wijdverspreide invloed op diverse disciplines zoals literatuurstudie, antropologie, culturele studies en geschiedenis. Het werk is één van de meest geciteerde werken in de geesteswetenschappen. Onderzoek in deze velden schenkt vooral aandacht aan hoe de gekoloniseerde 'Andere' cultureel en discursief geconstrueerd werd in westerse moederlanden. Gekoloniseerden werden voorgesteld als 'nobele wilden', 'kinderachtig' of 'primitief', wat westerse overheersing rechtvaardigde. Ook bestuderen postkoloniale theoretici hoe kennisverwerving over deze maatschappijen de koloniale hegemonie bevorderde, bijvoorbeeld door bevolkingsregisters. Ook de constructie van etnische en raciale categorieën en de hiërarchische indeling van volkeren daarbinnen speelt een belangrijke rol. "Obsessie met blank privilege was een basiskenmerk van koloniaal denken", stelt postkoloniaal antropologe Ann L. Stoler.
Andere onderzoekers stellen echter dat Europese koloniale modellen niet simpelweg konden opgelegd worden, maar dat lokale omstandigheden in de kolonies of niet-Europese wereld ook belangrijk waren in het resultaat van de koloniale ontmoeting. Frans specialist van Latijns-Amerika Serge Gruzinski beweert dat tijdens de Iberische kolonisatie in de zestiende eeuw, de epistemologische wereldbeelden van niet-Europese samenlevingen mee bepalend waren. Zo leek het Azteekse rijk de Spaanse conquistador Hernán Cortés en zijn leger aanvankelijk te ontvangen als 'blanke godheden' die pasten binnen hun mythologie, wat de snelle Spaanse verovering van Midden-Amerika mogelijk maakte. Chinese keizers daarentegen stuurden erop aan de Europees-Chinese betrekkingen geheel zelf te reguleren, passend bij het sinocentrische wereldbeeld en suprematie binnen Chinese tradities. In het moderne Europese imperialisme werd de blanke minderheidsoverheersing niet gekarakteriseerd door zelfverzekerd bestuur maar diepe onzekerheid en paniek over de plannen en acties van gekoloniseerde onderdanen. In subalterne studies, geïnitieerd door Indiase geesteswetenschappers, kwam de focus te liggen op hoe gekoloniseerde samenlevingen Europees imperialisme omzeilden of hiermee interageerden. Ook coöperatie van inheemse elites was immers cruciaal voor het onderhoud van westers kolonialisme. Deze school theoretici stellen dus dat imperia een ruimte voor creolisering en métissage waren. Indiaas historicus Dipesh Chakrabarty stelt dus dat de koloniale conditie niet volledig gekarakteriseerd werd door westerse hegemonie. Hij verdedigt daarom géén regelrechte verwerping van westerse maatschappijmodellen en concepten, maar tracht ze aan te passen en uit te breiden opdat ze ook niet-westerse historische ervaringen omvatten.
Binnen postkoloniale theorieën staat identiteitsvorming centraal. Zij verdedigen dat identiteiten "samengesteld, kneedbaar en meervoudig" zijn, zelfs binnen één persoon, en van kosmopolitischer tot meer lokaal gebonden variëren, waarmee zij aansluiting vinden bij onderzoekers van pre-moderne rijken, die het multi-etnische karakter van zulke imperia benadrukken. Pre-moderne rijken stonden onderworpen elites en gemeenschappen toe hun culturele tradities te behouden, maar bleven wel ondergeschikt in de imperiale hiërarchie. Zo geeft Bang het voorbeeld van het Ottomaanse rijk dat, hoewel het een grote mate van juridisch en cultureel-religieus zelfbestuur toestand aan millets, de islam als staatsgodsdienst gold met een dominante maatschappelijke positie. Niettemin konden lokale elites zich in variërende mate integreren in de imperiale cultuur en rituelen om deel te nemen aan het rijksbestuur en dominantie te garanderen binnen hun lokale gemeenschap. Amerikaanse historici Frederick Cooper en Jane Burbank spreken in dat verband over een 'politiek van verschil' (politics of difference). Ook is er veel onderzoek naar de manier waarop onderworpen culturen hun overheersers beïnvloeden, zoals het hellenisme dat deed tegenover Romeinse overheersers. Met betrekking tot moderne Europese koloniale rijken verhinderde nationalisme, dat de focus legt op de brede bevolking, de integratie van provinciaal-koloniale elites. Enerzijds riepen Europese nationalisten op om het moederland te beschermen tegen imperiaal kosmopolitisme, zoals de Britse Lord Bryce deed tegenover bijvoorbeeld Brits-Indische elites. Anderzijds werd de deelname aan de imperiale cultuur verdacht voor Brits-Indische elites, aangezien dat als 'inauthentiek' werd beschouwd vanuit (Indiaas) nationalistisch standpunt. Indiaas subaltern onderzoeker Homi Bhabha beweert daarom dat imitatie van het moederland een cultuur van teleurstelling broedde en het Europees imperialisme slechts een 'gedeeltelijke aanwezigheid' toestond aan inheemse elites. Daarom ijverden gekoloniseerde elites uiteindelijk voor onafhankelijke natiestaten om de status van het (voormalige) moederland te evenaren.

### 4. Imperialisme als internationaalpolitieke strategie

Europese oorlogen kregen vanaf de achttiende eeuw steeds mondialere dimensies, en met name in de lange negentiende eeuw (c. 1789-1914) behaalden Europese staten een mondiale oppermacht terwijl ze elkaar militair en politiek bleven bestrijden. Ook de zoektocht naar nationaal prestige en interne mobilisatie speelden in de negentiende en twintigste eeuw een belangrijke rol in Europese expansie. Zo had negentiende-eeuws Brits politicus Benjamin Disraeli met zijn Conservatieve Partij de verkiezingen van 1874 weten te winnen met een oproep om Britse nationale suprematie in de wereld uit te dragen door imperialisme. Inlichtingendiensten van ministeries van buitenlandse zaken en defensie wonnen informatie over andere delen van de wereld, zoals hun aardrijkskunde, grondstoffen en staten, terwijl in academies internationale betrekkingen steeds meer als discipline werden ontwikkeld. Zo riep vroeg-twintigste-eeuws geopolitiek theoreticus Harold Mackinder op tot een 'gebalanceerde wereldorde' om een eengemaakt Euraziatisch tiranniek imperium te voorkomen dat wereldheerschappij kon ambiëren. Latere geopolitieke theoretici zoals de Duits-Amerikaanse Hans Morgenthau en de Franse Raymond Aron zouden steeds blijven waarschuwen voor een wereldrijk. Ook Duits filosoof en nazistisch jurist Carl Schmitt pleitte meer voor een polycentrische wereldorde en zag de naoorlogse wereldorde als té Kantiaans geïnspireerd moralistisch. 'Oprechte concurrenten' zouden volgens hem door de geallieerde overwinnaars, met name de V.S., té zelfingenomen gekenmerkt worden als 'criminelen'. Ondanks de tegengestelde ideologieën van Mackinder en Schmitt, waren ze beiden tegenstander van een mondiale hegemonie.
Binnen de studie van internationale betrekkingen is het realisme, dat stelt dat relaties tussen staten gedicteerd (behoren te) worden door amorele raisons d'état, dominant. Zo veroordeelde Morgenthau de ideologisch-missionaire aspecten van de buitenlandse betrekkingen van zowel de V.S. als de USSR gedurende de Koude Oorlog. Staten streven er voortdurend naar hun macht binnen het internationale systeem uit te breiden; imperialisme is slechts van toepassing zodra een staat het internationale systeem in het geheel bedreigt, stelt Morgenthau. Daarom beweerde hij dat het Winston Churchill, premier van Groot-Brittannië tijdens de Tweede Wereldoorlog, het Britse Rijk verdedigde "niet als imperialist maar als conservatief in buitenlandse zaken, als verdediger van de status quo van het imperium." Geleerden van de internationale betrekkingen doen universele hegemonie af als 'onredelijk' en 'onrealistisch' en nemen aldus impliciet de territoriaal afgebakende natiestaat als uitgangspunt. Er bestaan verschillende alternatieven voor het concept 'imperialisme' om internationaalpolitieke dominantie binnen een multi-polaire orde te benoemen. Zo vond vroeg-twintigste-eeuws historicus Otto Hintze de term Weltpolitik uit om de koloniale ambities van Europese natiestaten te kenmerken. Schmitt stelde dat Grossräume, macro-regionale complexen waarin één staat domineerde, de voorkeur genoten boven een door de V.S. gedomineerde wereldorde. Ook het concept 'grootmacht', geïntroduceerd door historicus Paul Kennedy, geniet aanzien. Hij stelt dat voortdurende competitie tussen westerse staten voorkwam dat één hegemoon zich kon vestigen. Zodra een dominante macht ontstond, zou die door voortdurende militaire en economische uitdagingen komen te staan door concurrenten - imperial overstretch - waardoor de grootmacht in verval kwam. Duits politiek wetenschapper Herfried Münkler gaat verder in deze redenering en stelt dat antikoloniale strijders, omwille van hun inferieure militaire technologie en organisatie, overschakelden op guerilla-tactieken en terrorisme en zo de wil van de kolonisator braken. Daarenboven provoceerden antikoloniale guerilla's bewust imperiale overreacties die het metropolitane publiek moesten vervreemden en de gekoloniseerde bevolking verder mobiliseren tégen koloniaal bestuur.
De moderne tendens van mondiale internationaalpolitieke fragmentatie, stelt Brits geopolitiek analist Adam Watson echter, is niet tekenend voor de hele geschiedenis en alle regio's. Hij stelt dat de multipolaire orde van vroegmodern en modern Europa relatief uitzonderlijk. Hongkongse activiste en politicologe Victoria Tin-bor Hui beweerde, op basis van een comparatieve studie van het vroegmoderne Europese (c. 1500-1800) en de Chinese periode van de Strijdende Staten (c. 475-221 v.C.) interstatelijke systeem, hegemonie van één staat een waarschijnlijker uitkomst is. Indien een staat lang genoeg zijn macht uitbreidt, bereikt het een kritisch punt waarop een coalitie van andere staten de machtsbalans niet meer kan herstellen, beweert ze.
Terwijl in andere theorieën over het imperialisme de focus vaak op de motieven en dynamieken van het moederland ligt, verlegt deze familie theorieën vaak de aandacht naar de periferie. Zo verdedigden de Britse historici Ronald Robinson en John Gallagher in hun werk Africa and the Victorians (1961) dat Britse bedrijfslieden en bestuurders in Afrika het voortouw namen in de imperiale agenda, terwijl de metropolitane staat slechts konden reageren op een fait accompli. Amerikaans internationaalpolitiek theoreticus Michael Doyle betoogt daarentegen dat het onderhoud van een Britse imperiale vloot ook wijst op een imperiale agenda en controle vanuit het moederland. Hij houdt vol dat imperiale agenda's zowel vanuit het moederland als de periferie werden gedreven.

## Geselecteerde werken
### Academische werken

* Ancient Economies, Modern Methodologies, Bari: Edipuglia, 2006 (co-redacteur), ISBN 978-88-7228-488-9
* The Roman Bazaar. A Comparative Study of Trade and Markets in a Tributary Empire, Cambridge University Press, 2008, ISBN 978-0-521-85532-7
* Tributary Empires in Global History, Palgrave, 2011, ISBN 978-0-230-29472-1 (co-redacteur)
* Universal Empire. A Comparative Approach to Imperial Culture and Representation in Eurasian History, Cambridge University Press, 2012, ISBN 978-1-107-02267-6 (co-redacteur)
* The Oxford Handbook of the State in the Ancient Near East and Mediterranean, Oxford University Press, 2013, ISBN 978-0-19-518831-8 (co-redacteur)
* Irregulare Aliquod Corpus? Comparison, World History and the Historical Sociology of the Roman Empire, Copenhagen 2014, ISBN 978-87-997650-0-3
* The Oxford World History of Empire, 2 volumes. Oxford University Press 2021, ISBN 9780197533970 (co-redacteur met Walter Scheidel en Christopher Bayly)

### Mediabijdragen

* Antikken og Det Europæiske. Weekendavisen, 1999. (De Oudheid en het Europese)
* En historie om humaniora. Weekendavisen, 2000. (Een geschiedenis van de geesteswetenschappen)
* Sanskrit of Latin. Weekendavisen, 2008. (Sanskriet en Latijn)
* Fædrelandets Fader. Weekendavisen, 2008. (Vader des Vaderlands)
* Do you speak Latin? Weekendavisen, 2008.
* Det Paradisiske Kejserdømme: Stormogulernes Indien. Weekendavisen, 2008. (Het Paradijselijke Keizerrijk: Het India van de Grote Mogols)
* Afmagtens arrogance. Weekendavisen, 2008. (De arrogantie van machteloosheid)
* Tjenernes tjener. Weekendavisen, 2009. (De dienaar van de dienaren)
* Tænk ud af boksen: Old! Fri os fra Kuhlmans flade form for tværfaglighed. Oldtidskundskab viser, hvordan det skal udføres i praksis. Og giver perspektiv på både ytringsfrihed og interkulturel forståelse. Weekendavisen, 2009. (Denk buiten de gebaande paden: Old! Bevrijd ons van Kuhlmans platte vorm van interdisciplinariteit. Oudheidkunde toont aan hoe het in de praktijk moet worden uitgevoerd. En biedt perspectief op zowel vrijheid van meningsuiting als intercultureel begrip)
** Dit essay pleit voor het behoud van oudheidkunde als vak in het Deense onderwijs, door te wijzen op de blijvende relevantie van de klassieke oudheid. Het geeft aan dat het voorstel om het vak te schrappen een resultaat is van 'verouderd modernistisch denken'. Bovendien wordt het vak gepositioneerd als interdisciplinair, dat wil zeggen, een vak dat niet alleen geschiedenis behandelt, maar ook invloeden heeft van andere vakgebieden zoals antieke satire en Arabische filosofie.
* Pax Americana. Weekendavisen, 2009.
* Den Mantuanske Gaudi. Weekendavisen, 2009. (De Mantuaanse Gaudi)
* Hil Rom, oh yeah. Weekendavisen, 2010. (Heil Rome, oh yeah)
* Frodig oldtid. Oliventræer i Libyens ørken. Weekendavisen, 2011. (Weelderige oudheid. Olijfbomen in de Libische woestijn)
* Et skarpt blik fra fortiden. Weekendavisen, 2011. (Een scherpe blik uit het verleden)
* Verdensherskere. Weekendavisen, 2012. (Wereldheersers)
* Tre Romerske Fortæninger om Europa. Berlingske, 2016. (Drie Romeinse Verhalen over Europa)
* Sådan overlever både EU og Nationalstaten. ræson.dk, 2016. (Zo overleven zowel de EU als de natiestaat)
* Imperiets Afskalning: EU er eliternes projekt ligesom den slags kosmopolitiske fællesskaber altid har været det i historien. Weekendavisen, 2016. (De afschaling van het imperium: De EU is een project van de elite, net zoals zulke kosmopolitische gemeenschappen altijd al waren in de geschiedenis)
* 30 år, der ændrede Europa. Weekendavisen, 2016. (De afschaling van het imperium: De EU is een project van de elite, net zoals zulke kosmopolitische gemeenschappen altijd al waren in de geschiedenis)
* 30 år, der ændrede Europa. Weekendavisen, 2018. (30 jaar die Europa veranderden)
* Manjusris Imperium. Weekendavisen, 2018. (Manjushri's rijk)
* Efterskælv fra kolonierne: Perspektiv. Imperium og nationalstat er ikke hinandens modsætninger. Den postkoloniale tankegang gør sociologen Krishan Kumar op med i en ny bog. I stedet er nationalisme afgørende for imperiers udvikling. Weekendavisen, 2018. (Naschokken van de kolonies: Perspectief. Imperium en natiestaat zijn geen tegenstellingen van elkaar. Deze postkoloniale denkwijze wordt door socioloog Krishan Kumar besproken in een nieuw boek. In plaats daarvan is nationalisme bepalend voor de ontwikkeling van imperia)
* Den store opløsning. Weekendavisen, 2020. (De grote oplossing)
** Recensie van Walter Scheidels boek Escape from Rome (2019)
* Kostede klimaforandringer Danmark Skåne, Halland og Blekinge? Udenrigs, 2020. (Hebben klimaatveranderingen Denemarken Skåne, Halland en Blekinge gekost?)
* Kejseren som aldrig var. Weekendavisen, 2021. (De keizer die nooit was)
* USAs europæiske gurkhaer. Weekendavisen, 2025. (De Europese Gurkha's van de VS)