# Nico Nelissen

Nicolaas Johannes Maria (Nico) Nelissen (Maastricht, 29 januari 1942) is een Nederlands socioloog. Hij was docent- en hoogleraar in de (urbane en rurale) sociologie, bestuurskunde, architectuur, stedenbouw en natuur- en milieuvraagstukken.

## Opleiding

Nelissen volgde de middelbare school aan het Henric van Veldekecollege in Maastricht (1954-1960). Hij studeerde sociale wetenschappen aan Tilburg University (1960-1966), waar hij cum laude afstudeerde. In 1970 promoveerde hij in Tilburg op het proefschrift Sociale ecologie met als promotor R.A. de Moor.

## Loopbaan

Nelissen werkte van 1962 tot 1966 als onderzoeker bij de Provincie Limburg. Tussen 1966 en 1986 was hij universitair (hoofd)docent Urbane en Rurale Sociologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en in de avonduren stafdocent aan de Academie van Bouwkunst in Maastricht (1966-1992). Van 1986 tot 1991 was Nelissen universitair hoofddocent bestuurskunde aan de Radboud Universiteit. Van 1990 tot 2001 was hij bijzonder hoogleraar natuur- en milieuvraagstukken aan de Katholieke Universiteit Brabant en hoogleraar bestuurskunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen (1991-2004).
Nelissen publiceerde (zelfstandig of als co-auteur) tientallen boeken en honderden tijdschriftartikelen. Zijn werk heeft vooral betrekking op de zorg van de overheid voor de natuurlijke en gebouwde omgeving met als speciale interessegebieden stadsvernieuwing, monumentenzorg, ruimtelijke kwaliteitszorg, architectuur, stedenbouw, natuur- en milieuvraagstukken, milieubeleid, milieubesef en milieugedrag. Hij behoorde in Nederland tot de eersten die de sociale aspecten van natuur- en milieuvraagstukken verkenden. Hij ontwikkelde een speciaal instrument voor het meten van milieubesef.
Hij was als hoofdredacteur, uitgever of redactielid betrokken bij meerdere (vak)bladen.

## Maatschappelijke dienstverlening

Hij vervulde talrijke functies in het maatschappelijk leven. Hij was kroonlid van de Centrale Raad voor de Milieuhygiëne, lid van de Evaluatiecommissie Wet Milieubeheer, voorzitter van het Gelders Genootschap, voorzitter van de Welstandscommissie in Nijmegen, voorzitter van de Welstands- en Monumentencommissie in Maastricht, voorzitter van de Monumenten- en welstandscommissie ’s-Hertogenbosch, voorzitter van de Monumenten- en welstandscommissie Venray, voorzitter van het Architectuurcentrum Nijmegen (AcN), voorzitter van TOPOS, architectuurcentrum Maastricht.
Verder was hij als hoofdredacteur of redactielid betrokken bij meerdere (vak)bladen, waaronder De Europese Gemeente, Tijdschrift Milieu, Tijdschrift Openbaar Bestuur, Tijdschrift Bestuurswetenschappen.

## Lezingen

Hij verzorgde honderden lezingen in binnen- en buitenland over vele onderwerpen die direct of indirect te maken hadden met zijn genoemde specialistische kennis.

## Bibliografie (selectie)

Van Nelissen verschenen tussen 1963 en 2025 meer dan 650 publicaties. Van de publicaties in boekvorm zijn te onder andere te noemen:
* 1970: Sociale ekologie, Nijmegen (proefschrift)
* 1971: Woongeschiedenis en woonwensen, Nijmegen
* 1971: Discussienota Europees milieubesef, Maastricht
* 1972: Gemeenten en milieubesef, Nijmegen
* 1974: Monument en samenleving; een toekomst voor ons verleden [met Cees de Vocht], Maastricht
* 1974: De stad; een inleiding tot de urbane sociologie, Deventer
* 1976: Verval in buurten, Nijmegen
* 1976: Monument en binnenstad [met Cees de Vocht], Maastricht
* 1978: Monument en landelijk gebied [met Cees de Vocht], Maastricht
* 1979: Vernieuwing van het woon- en leefmilieu; een maatschappelijke uitdaging, Nijmegen
* 1982: Urban renewal participation experiments; heralds of a new local democracy, Maastricht
* 1985: Het verkennen van sociale problemen, Zeist
* 1986: Het verkennen van beleidsproblemen, Zeist
* 1987: De Nederlanders en hun milieu; een onderzoek naar het milieubesef en het milieugedrag van vroeger en nu, Zeist
* 1987: Monumentenzorg: centrale voorzieningen gewenst? Een oriënterend onderzoek naar de wensen inzake centrale voorzieningen voor de monumentenzorg [met Cees de Vocht], 's-Gravenhage
* 1988: De stad van de toekomst; tussen crisis en renaissance, Zeist
* 1988: Wel-staan over de grenzen heen; een onderzoek naar de zorg voor de kwaliteit van de gebouwde omgeving in enkele landen van Europa, Zeist
* 1988: Het milieu, vertrouw, maar weet wel wie je vertrouwt; een onderzoek naar verinnerlijking en verinnerlijkingsbeleid op het gebied van het milieu, Zeist
* 1989: Besturen tussen klassiek en modern, Landgraaf
* 1989: Stedenstrijd; beschouwingen over inter- en intra-urbane rivaliteit, Zeist
* 1990: Afscheid van de vervuilende samenleving? Enkele beschouwingen over het milieu als katalysator in het proces van maatschappelijke reconstructie, Zeist
* 1991: Bestuurlijke vernieuwing in het knooppunt Arnhem-Nijmegen [met Henri Goverde], Zeist
* 1991: Beleidsstijlen van managers ten aanzien van het milieu, Zeist
* 1992: Besturen binnen verschuivende grenzen, Zeist
* 1994: The environment; towards a sustainable future, Dordrecht/ Boston / London
* 1996: In staat van vernieuwing; maatschappelijke vernieuwingsprocessen in veelvoud, Bussum
* 1996: Vernieuwing van bestuur; inspirerende visies, Bussum
* 1996: Monumentenzorg; dynamiek in behoud [met Ben Verfürden & Ab Welgraven], Den Haag
* 1997: Classics in environmental studies; an overview of classic texts in environmental studies, International Books, Utrecht
* 1999: Herbestemming van grote monumenten; een uitdaging, 's-Hertogenbosch
* 1999 : Renewing Government; Innovative and Inspiring Visions, Utrecht
* 2000: Bestuurlijk vermogen; analyse en beoordeling van nieuwe vormen van besturen, Bussum
* 2001: Oog voor architectuur in Europa; een 'petit tour' door de geschiedenis, Nijmegen
* 2003: Strijd om architectuur in Europa; een 'kleine mars' door de geschiedenis, Alphen aan den Rijn
* 2004: Nelissen, N.J.M., Oog voor openbaar bestuur; een beknopte geschiedenis van de bestuurskunde [met Peter de Goede & Mark van Twist], Amsterdam
* 2006: Hart voor architectuur in Europa, een ‘kleine tocht’ door de geschiedenis, Lanaken
* 2008: Geloof in de toekomst!, Strategisch Plan voor het religieus Erfgoed, Utrecht
* 2009: Mooi Europa; ruimtelijke kwaliteitszorg in Europa [met Flip ten Cate], Amsterdam
* 2010: René Daniëls: stedenbouwer in hart en nieren, Maastricht
* 2012: Maastricht: inzetten op ruimtelijke kwaliteit, Maastricht
* 2013: Op zoek naar de hemel op aarde. Stadsidealen door de eeuwen heen, Lanaken
* 2015: Curiosa in de architectuur, Lanaken (online tekst)
* 2019: Kom met mij mee naar Parijs, Lanaken
* 2020: Mijn favoriete gebouw in Maastricht en omgeving [met W. Köhlen en M. Reneerkens], Maastricht
* 2021: Mijn favoriete gebouw in Nijmegen [met Cees Teeken, Frank Willems & Arthur Schekermans], Nijmegen
* 2021: De stad als open boek, Topos, Maastricht
* 2022: Architectuurgids Maastricht NEXT [met Servé Minis & Will Köhlen (red.)], Topos, Maastricht
* 2023: Architectuurgids Parijs, Maastricht
* 2025: Monumentengids Maastricht NEXT [met Jac van den Boogard & Servé Minis], Maastricht

## Onderscheidingen

* 1992: Hoeksteen van de Academie van Bouwkunst Maastricht
* 1995-2000: Bovenstebeste ABO-docent
* 2002: Officier in de Orde van Oranje Nassau
* 2002: Beschermheer Studievereniging BOW
* 2002: Médaille d'or REGR
* 2009: Teken van Verdienste van de stad Maastricht
* 2012: Erevoorzitter Architectuurcentrum Nijmegen (AcN)
* 2023: Erevoorzitter TOPOS, architectuurcentrum Maastricht

## Privé

Na het overlijden van zijn vrouw Ellie Koenen hertrouwde Nelissen met Andrea de Pont. Uit zijn eerste huwelijk werden twee kinderen geboren Miranda Nelissen (1963) en Niek Nelissen (1969).

## Literatuur

* Liber amicorum Nico Nelissen (2001)

## Externe link

* Website van Nico Nelissen
* ↑ 'Publicaties', op niconelissen.nl.
* Bibsys: 98071153
* Gemeinsame Normdatei: 142647616
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1684 0555
* Library of Congress Control Number: n80149275
* NARCIS: PRS1235662
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: xx0097087
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007437368305171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 069098484
* Système universitaire de documentation: 059901896
* Virtual International Authority File: 90611667
* WorldCat: E39PBJdRxXg6MwBchqdT6TtYfq