OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mariamolen

De Mariamolen is een windmolen in Haps in de Noord-Brabantse gemeente Land van Cuijk. Deze zeskante houten korenmolen is in 1820 (en dus niet, zoals lang gedacht werd, in 1802) als grondzeiler gebouwd en in 1859 omgebouwd tot beltmolen. De Mariamolen bleef in bedrijf tot 1969 en werd daarna aan de toenmalige gemeente Haps verkocht. De laatste particuliere eigenaar bleef er molenaar tot 1999. Na een gemeentelijke herindeling is de molen overgegaan naar de toenmalige gemeente Cuijk, en later de huidige gemeente Land van Cuijk.

## Technische gegevens

De Mariamolen is een van de weinige overgebleven zeskante molens in Europa. Verreweg de meeste houten molens zijn achtkantig. De wieken zijn sinds 2024 weer voorzien van het systeem Van Bussel met automatische neusremkleppen, net zoals dit van 1948 tot 1972 ook al het geval was. De vang (rem) is een Vlaamse blokvang met vangtrommel. De kap wordt gekruid door middel van een Engels kruiwerk met kruilier. Voor het malen van graan zijn twee koppel 17der (150 cm diameter) kunststenen aanwezig. De zakken graan worden gehesen met behulp van een sleepluiwerk.
De kap en romp waren, zoals bij veel houten molens in deze streek vroeger het geval was, tussen 1972 en 2024 weer gedekt met schaliën. Inmiddels is deze bedekking weer vervangen door dakleer op de kap, 3 velden met verticale beplanking op het zuiden, en 3 velden met horizontale beplanking op het noorden. De hoeken zijn daarbij voorzien van gebogen metalen platen die de zeskantstijlen beschermen tegen inrotting. Deze zijn in het midden ongeschilderd gelaten, waardoor er glimmende strepen zichtbaar zijn. Dit is een reconstructie van de situatie zoals deze hier tussen 1948 en 1972 aanwezig was.
De Mariamolen is te bezichtigen als de molen draait (meestal in het weekend) en op afspraak.
# Mary Harris Jones

Mary Harris Jones (1 mei 1830 of 1 augustus 1837 – 30 november 1930), was een belangrijke Amerikaans socialist, tevens lid van de Industrial Workers of the World.
* ↑ https://www.womenofthehall.org/inductee/mary-mother-harris-jones/.
* ↑ https://www.dol.gov/general/aboutdol/hallofhonor/inductees.
* Biblioteca Nacional de España: XX982528
* Bibliothèque nationale de France: cb11908979j (data)
* Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058524516406706
* CiNii: DA01325510
* Gemeinsame Normdatei: 118546120
* International Standard Name Identifier: 0000 0004 0033 4967
* Library of Congress Control Number: n80002291
* MusicBrainz: 7b52e2c7-627d-4c65-964e-c1b10c58de7e
* Nationale bibliotheek van Australië: 35252801
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007336646405171
* Nationale Bibliotheek van Polen: a0000003441369
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 235212156
* Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A003429929
* Istituto Centrale per il Catalogo Unico: IEIV007575
* LIBRIS: 389377
* SNAC: w66794x8
* Système universitaire de documentation: 026940094
* Trove: 883115
* Virtual International Authority File: 193711314
* WorldCat: E39PBJcwBpB9M4KRtt7qkw97HC
# Don-Angelo Konadu

Don-Angelo Konadu (Amsterdam, 3 mei 2006) is een Nederlands-Ghanees voetballer die doorgaans speelt als aanvaller. Hij speelt sinds 2014 voor Ajax, sinds 2024 uitkomend voor Jong Ajax.

## Clubcarrière

Konadu doorliep de jeugdopleiding van Ajax, dat hem scoutte bij het Amsterdamse AVV Zeeburgia. Hij kreeg op 3 mei 2023 zijn eerste profcontract aangeboden. Op 12 augustus 2024, in de eerste speelronde van het seizoen 2024/25, maakte Konadu zijn debuut in het betaald voetbal voor Jong Ajax. Hij speelde de hele wedstrijd tegen Jong PSV, die eindigde in 2-2. Hij maakte zijn eerste doelpunt voor de club op 22 november, in een 3-0 gewonnen wedstrijd tegen Telstar. Op aangeven van Sean Steur maakte hij de 1-0.
Op 23 februari 2025 debuteerde hij als invaller voor het eerste team van Ajax tijdens de thuiswedstrijd tegen Go Ahead Eagles. Hij kwam in de 86e minuut in het veld voor Bertrand Traoré. Niet lang daarna, op 6 maart debuteerde hij tijdens een Europese wedstrijd van het eerste team, als invaller in de thuiswedstrijd tegen Eintracht Frankfurt in de UEFA Europa League (1-2). Hij kwam in de 71e minuut in het veld, weer voor Traoré.

## Statistieken

| Seizoen | Club | Competitie | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Overig | Overig | Totaal | Totaal |
| Seizoen | Club | Competitie | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Dlp. | Dlp. | Wed. | Dlp. |
| 2024/25 | Jong Ajax | Eerste divisie | 17 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 17 | 1 |
| 2024/25 | Ajax | Eredivisie | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 4 | 0 |
| Totaal | | | 19 | 1 | 0 | 0 | 2 | 0 | 21 | 1 |
Bijgewerkt op 17 maart 2025.
# De dubbelganger

De dubbelganger (Russisch: Двойник) is de tweede roman van de Russische schrijver Fjodor Dostojevski uit 1846. Het verhaal wordt verteld door een anonieme verteller die de hoofdpersoon steevast “onze held” noemt.

## Inhoud

Beambte Jakow Petrowitsj Goljadkin heeft een keurige positie op een departement in Sint-Petersburg. Hij bezoekt zijn dokter Krestjan Iwanowitsj Rutenspitz, die hem voor de tweede keer beveelt meer ontspanning en vertier in zijn leven te zoeken. Onze held besluit daarop ongenodigd het luisterrijke verjaardagsfeest van Klara Olsoetjewna bij te willen wonen, de dochter van zijn baas, Olsoefi Iwanowitsj Berendejew. Na eerst geweigerd te zijn, weet hij zich alsnog toegang te verschaffen. Vervolgens maakt hij van zijn optreden een volledige afgang door zijn getoonde onhandigheid en wordt buiten geworpen.
Onderweg naar huis wordt hij lijfelijk geconfronteerd met een andere man die bij hem thuis zijn dubbelganger blijkt te zijn met dezelfde naam en geboorteplaats. Bovendien werkt de man opeens op hetzelfde departement onder dezelfde naam en hij wordt al snel de vertrouweling van zijn bovengeschikten. Hierdoor ontstaat er toenemende spanning tussen onze held en zijn positieve spiegelbeeld. Spanningen treden ook steeds meer op in de gedachtewereld van de hoofdpersoon Jakow Petrowitsj. De nieuw gekomen dubbelganger lijkt zijn uiterste best te doen het zijn alter ego naar de zin te maken en speelt hem een alles belovende liefdesbrief van Klara in handen gericht aan Jakow Petrowitsj.
Uiteindelijk probeert onze held deze brief dan ook maar te verzilveren en wederom op een groots feest bij Klara aangekomen, wordt hij met zachte hand in een koets geleid, die hem onder de hoede van zijn arts wegbrengt naar een gratis hotel van de staat in Siberië voor geesteszieken.

## Thematiek

De dubbelganger ontwikkelt zich op de avond waarin het leven van de hoofdpersoon een onomkeerbare mislukking lijkt te zijn geworden. Er splitst zich een alter ego af, dat wel grote sociale successen behaalt, hetgeen weer een allesvernietigende jaloezie bij de hoofdpersoon opwekt. Het ontstaan van dissociatieve identiteitsstoornis na een traumatische gebeurtenis wordt zo geloofwaardig aan de lezer beschreven.

## Nederlandse vertalingen

Het boek is verschillende keren vertaald, onder meer door S. van Praag (1922), H.J. Been (1939), J.B. Haen (1958), Allewijn Voogd (1968), D.P. Peet (1969) en Arthur Langeveld (2017).

## Verfilming

Pas in 2013 werd het boek voor het eerst verfilmd onder de naam The Double.
# Agulhaslangsnavelleeuwerik

De agulhaslangsnavelleeuwerik (Certhilauda curvirostris brevirostris) is een zangvogel uit de familie Alaudidae (leeuweriken). Eerder werd deze vogel beschouwd als een aparte soort (Certhilauda brevirostris) maar bij een taxonomische herziening in 2025 is het een ondersoort geworden van de Kaapse langsnavelleeuwerik.

## Kenmerken

De vogel lijkt sterk op de Kaapse langsnavelleeuwerik maar heeft een iets kortere snavel en een duidelijkere, witte wenkbrauwstreep.

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort is endemisch in zuidelijk Zuid-Afrika in de gemeente Breedevallei en omstreken waar de vogel voorkomt in braakliggend of recent geploegd, extensief gebruikt akkerland op arme gronden, maar ook wel in natuurlijke vegetaties op zandige gronden langs de kust in de West-Kaap. De Kaapse langsnavelleeuwerik komt voor in een smalle strook langs de kust van de West-Kaap tot in Namibië.

## Externe link

* Avibase
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2025. IOC World Bird List (v15.1).
* 1 2 Handbook of the Birds of the World deel 9, 2004.
# Frank Bovenkerk

Frank Bovenkerk (Haarlem, 25 september 1943) is een Nederlands cultureel antropoloog en criminoloog.
Bovenkerk was van 1988 tot 2008 als hoogleraar verbonden aan het Willem Pompe Instituut, het criminologisch en strafrechtelijk instituut van de Universiteit Utrecht. Thans is hij nog als hoogleraar emeritus aan dit instituut verbonden. Van 2009 tot 2013 was hij als bijzonder hoogleraar radicaliseringsstudies aan de FORUM Frank J. Buijs Leerstoel verbonden, aan de Universiteit van Amsterdam, Instituut voor Migratie en Etnische Studies. Hij is vooral bekend om zijn onderzoek naar extreemrechts in Nederland.
* Website Frank Bovenkerk
* Profiel, bij het Willem Pompe Instituut. Geraadpleegd 13 april 2007.
* Bibsys: 7062054
* Bibliothèque nationale de France: cb12158255d (data)
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: bove013
* Gemeinsame Normdatei: 139489290
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1692 6033
* Library of Congress Control Number: n50045310
* Nationale Bibliotheek van Letland: 000025334
* NARCIS: PRS1236364
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007275459605171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 068913087
* Système universitaire de documentation: 030098416
* Virtual International Authority File: 101223209
* WorldCat: E39PBJwX7MgCtDy3FhbtpKR9Xd
# Charisse Melany Moll

Charisse Melany Moll (Paramaribo, 27 juli 1985) is een Surinaams fotomodel en winnares van de Miss Suriname-verkiezing 2007.
Charisse Moll werd als winnares van Miss Suriname in 2007 uitgezonden als afvaardiging van Suriname naar de Miss World-verkiezing in China.
# Saint-Loup-du-Dorat

Saint-Loup-du-Dorat is een gemeente in het Franse departement Mayenne (regio Pays de la Loire) en telt 335 inwoners (2004). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Château-Gontier.

## Geografie

De oppervlakte van Saint-Loup-du-Dorat bedraagt 8,3 km², de bevolkingsdichtheid is 40,4 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
* ↑ Populations de référence 2022.
# Václav Měřička

Vaclav August Měřička (18 januari 1916 - 15 juni 2001) was een Tsjecho-Slowaaks falerist. Hij publiceerde boeken over ridderorden en onderscheidingen en bezat een verzameling Oost- en midden Europese ordetekens.
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1656 3463
* Library of Congress Control Number: n85198188
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: jk01081331
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 072799862
* Virtual International Authority File: 62089851
* WorldCat: E39PBJwtgVtFy8gkPWv8PCR3Qq
# Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici

De Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici (VNK) is in 1939 opgericht door architectuurhistoricus George Charles Labouchere. De VNK biedt alle kunst- en architectuurhistorici in Nederland een platform voor ontmoeting, discussie en advies. De VNK is internationaal vertegenwoordigd in het Comité International de l’Art (CIHA).
De VNK geeft het bulletin KUNSTHISTORICI en de reeks Bibliografieën van kunsthistorisch onderzoek in Nederland uit. Daarnaast organiseert de VNK twee keer per jaar een Kunsthistorische Dag. Tijdens de Voorjaarsmiddag krijgen leden de gelegenheid elkaar te ontmoeten in een kunsthistorische context; tijdens workshops, een museumbezoek of lezingen. Op de Najaarsdag staat een actueel thema centraal en worden bekende gastsprekers uitgenodigd. Tijdens deze dag worden de Kunsthistorische Prijzen uitgereikt en is er een Algemene Ledenvergadering.
Op de jaarlijkse Kunsthistorische Dag worden vier prijzen uitgereikt. Twee daarvan zijn van de VNK zelf, te weten:
* de Karel van Manderprijs
* de Jan van Gelderprijs
Voor de andere twee prijzen, de Gijselaar-Hintzenfondsprijs en de Mr. J.W. Frederiksprijs, biedt de VNK op haar Kunsthistorische Dag een podium.
In 2014 verscheen naar aanleiding van het 75-jarig bestaan een lustrumbundel genaamd 'Onder Kunsthistoric. De Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici 1939-2014'.

## Bestuur Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici

Diverse bekende kunsthistorici zijn bestuurslid geweest van de VNK., onder wie prof. dr. W. Vogelsang, prof. dr. J.G. van Gelder, prof. dr. H. Gerson, prof. dr. H.W. van Os en prof. dr. C. Chavannes-Mazel.
* ↑ Website van VNK
# Paulette Pierson-Mathy

Paulette Pierson-Mathy (Saint-Servais, 3 maart 1932 - 19 september 2021) was een professor emeritus en advocate.

## Levensloop

Pierson-Mathy was doctor in de Rechten aan de ULB. Daarnaast was ze van 1969 tot 1971 secretaris van La Revue belge de droit international. Tevens was ze mede-oprichtster van het Comité Contre le Colonialisme et l'Apartheid (CCCA), waarvan ze tevens voorzitster was. Ook publiceerde ze verschillende artikels in Les Cahiers marxistes.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2000 sprak ze haar steun uit voor de lokale PVDA-kieslijst Claire.
* ↑ (fr) In memoriam Paulette Pierson-Mathy, CArCoB
* ↑ (fr) DE MAEGD Frans, Elections communale à Schaerbeek. La liste Claire, Indymedia, 26 september 2000
# SpaceX Crew-10

SpaceX Crew-10 is de tiende reguliere vlucht onder NASA’s Commercial Crew-programma waarmee SpaceX vier ruimtevaarders naar het ISS vervoert. Het is tevens de zeventiende bemande Crew Dragon-vlucht.
De missie zal vier bemanningsleden - NASA-astronauten Anne McClain en Nichole Ayers, JAXA-astronaut Takuya Onishi en Roscosmos-kosmonaut Kirill Peskov - naar het internationale ruimtestation (ISS) vervoeren. De missie werd gelanceerd op 14 maart 2025 om 23:03:48 UTC vanaf lanceercomplex 39A in het Kennedy Space Center.

## Bemanning

| Positie | Ruimtevaarder |
| Gezagvoerder | Anne McClain, NASA, 2e ruimtevlucht |
| Piloot | Nichole Ayers, NASA 1e ruimtevlucht |
| Missiespecialist | Takuya Onishi, JAXA 2e ruimtevlucht |
| Missiespecialist | Kirili Peskov, Roscosmos 1e ruimtevlucht |
# Ailuropoda melanoleuca qinlingensis

Ailuropoda melanoleuca qinlingensis is een ondersoort van de reuzenpanda (Ailuropoda melanoleuca) die in 2005 beschreven is. Hij verschilt van de nominale ondersoort, Ailuropoda melanoleuca melanoleuca, in de volgende kenmerken:
* Hij heeft een kleinere schedel
* Hij heeft grotere kiezen
* Hij heeft een donkerbruine borst en een bruine buik
Hij komt alleen voor in het Qinlinggebergte in de Chinese provincie Shaanxi. Waarschijnlijk is hij zo'n 10000 jaar geleden afgesplitst van de andere reuzenpanda's. De beschrijvers vinden dat er een apart fokcentrum moet komen voor deze ondersoort, omdat kruisingen met de andere soort mogelijk deels onvruchtbaar zijn en om de genen zuiver te houden.

## Literatuur

* Wan, Q-H., Wu, H. & Fang, S.-G. 2005. A new subspecies of giant panda (Ailuropoda melanoleuca) from Shaanxi, China. Journal of Mammalogy 86(2):397-402.
# Michael Tomasello

Michael Tomasello (Bartow, 18 januari 1950) is een Amerikaans ontwikkelingspsycholoog en een van de directeuren van het Max-Planck-Institut für evolutionäre Anthropologie in Leipzig. Hij doet onderzoek om de unieke cognitieve en culturele processen bloot te leggen die de mens onderscheidt van de dichtstbijstaande primaten, de Hominidae (mensachtigen).

## Prijzen

* lid van de Deutsche Akademie der Wissenschaften Leopoldina (sinds 2003)
* Guggenheim Fellowship, 1997
* Prix International van de Fondation Fyssen, Parijs, 2004
* Jean Nicod Prijs, Parijs, 2006
* Premio mente e cervello (Geest en breinprijs), Universiteit van Turijn, 2007
* fellow van de Cognitive Science Society (sinds 2008)
* Hegelpreis, Stuttgart, 2009
* Heinekenprijs (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), 2010

## Werken

* Tomasello, M. & Call, J. (1997), Primate Cognition. Oxford University Press.
* Tomasello, M (1999) The Cultural Origins of Human Cognition. Harvard University Press. ISBN 0-674-00582-1(Winner of the William James Book Award of the APA, 2001)
* Tomasello, M (2003) Constructing a Language: A Usage-Based Theory of Language Acquisition, Harvard University Press. ISBN 0-674-01764-1 (Winner of the Cognitive Development Society Book Award, 2005)
* Tomasello, M. (2008). Origins of Human Communication. MIT Press. (Winner of the Eleanor Maccoby Award of the APA, 2009)
* Tomasello, M. et al. (2009). Why We Cooperate. MIT Press.
# HC Derby

Hockey Club Derby is een Nederlandse hockeyclub uit Zwijndrecht. De club is ontstaan in 1998 na een fusie tussen de clubs AMHC'65 uit Hendrik-Ido-Ambacht (17 september 1965) en Oude Maas Zwijndrecht (23 november 1970).
De club heeft 2 watervelden en 1 zandingestrooid kunstgrasveld. Tevens heeft de club zo'n 900 leden, waarvan ruim 800 spelend. Dames 1 en Heren 1 komen beiden uit in de tweede klasse van de KNHB-competitie.

## Klasseverloop Heren 1

2024-2025 1e klasse degradatie dankzij Peter " Billy" Butler 2023 - 2024 1e klasse - Coach: Ronald Hugers 2022-2023 1e klasse - Coach: Ronald Hugers 2021-2022 2e klasse - Coach: Ronald Hugers 2019 - 2020 2e klasse - Coach: Ronald Hugers 2018 - 2019 2e klasse - Coach: Ronald Hugers 2017 - 2018 2e klasse - Coach: David Gestel 2016 - 2017 1e klasse - Coach: David Gestel 2015 - 2016 1e klasse - Coach: Thijs Rijnberg 2014 - 2015 1e klasse - Coach: Thijs Rijnberg 2013 - 2014 1e klasse - Coach: Peter Feenstra 2012 - 2013 1e klasse - Coach: Peter Feenstra 2011 - 2012 1e klasse - Coach: Taco de Jonge 2010 - 2011 1e klasse - Coach: Ronald Hugers 2009 - 2010 2e klasse - Coach: Frank Middelhoek 2008 - 2009 3e klasse - Coach: Frank Middelhoek 2007 - 2008 3e klasse - Coach: Frank Middelhoek

## Externe link

* Officiële website
* ↑ KNHB Clubs, peildatum 31-10-2020
# Sophie van Liechtenstein

Sophie Marie Gabriele Pia van Liechtenstein (Wenen, 11 juli 1837 - Zell am See, 25 september 1899) was een prinses von und zu Liechtenstein.
Zij was de derde dochter van vorst Alois II van Liechtenstein en Franziska Kinsky von Wchinitz und Tettau.
Zelf trouwde ze met prins Karel van Löwenstein-Wertheim-Rosenberg. Het paar kreeg acht kinderen:
* Francisca (1864-1930)
* Adelheid (1865-1941)
* Agnes (1866-1954)
* erfprins Jozef (1868-1870)
* Maria Theresia (1870-1935), gehuwd met prins Michaël van Bragança
* Alois (1871-1952), vanaf 1908 hoofd van de familie Löwenstein-Wertheim-Rosenberg
* Anna (1873-1936)
* Johannes (1880-1973)
* Gemeinsame Normdatei: 117186414
* Virtual International Authority File: 25373117
# Milman Parry

Milman Parry (1902 - 3 december 1935) was een Amerikaans onderzoeker. Hij toonde door onderzoek in de Balkan aan dat de dichtkunst, aanwezig in de werken van Homerus, een orale oorsprong hadden.
# GOD Radio

GOD Radio is een Nederlands christelijk radiostation dat zich richt op de verspreiding van het evangelie door middel van muziek, bijbelstudies, preken, live kerkdiensten en andere geloofsversterkende programma’s.

## Programmering

De programmering van GOD Radio omvat een mix van christelijke muziek, live-uitzendingen, preken van bekende sprekers en interactieve geloofsgesprekken. Er wordt aandacht gegeven aanaanbiddingsmuziek, bemoedigende woorden en actualiteiten binnen de christelijke gemeenschap.
# Stroma (beenmerg)

Stroma is een essentieel onderdeel van het beenmerg, het zachte, sponsachtige weefsel dat zich bevindt in de binnenste delen van botten. Het beenmerg is verantwoordelijk voor de productie van bloedcellen en speelt een cruciale rol bij het handhaven van een gezond bloedsysteem. Stroma verwijst specifiek naar het niet-hematopoëtische (niet-bloedvormende) weefsel in het beenmerg, dat bestaat uit verschillende celtypen en extracellulaire matrixcomponenten.

## Structuur

Het stroma van het beenmerg bestaat uit verschillende celtypen en extracellulaire matrixcomponenten. De belangrijkste celtypen zijn fibroblasten, adipocyten en endotheelcellen. Fibroblasten zijn verantwoordelijk voor de productie en organisatie van de extracellulaire matrix, die fungeert als een ondersteunend raamwerk voor de andere cellen in het beenmerg. Adipocyten zijn vetcellen die een energiereserve vormen en helpen bij het handhaven van de juiste omgevingscondities in het beenmerg. Endotheelcellen vormen de binnenbekleding van de bloedvaten en spelen een cruciale rol bij de regulatie van de bloedstroom.

## Functie

Het stroma vervult verschillende belangrijke functies in het beenmerg. Ten eerste biedt het een structureel raamwerk dat de hematopoëtische (bloedvormende) cellen ondersteunt en hen helpt om zich te organiseren in de juiste patronen. Dit is van vitaal belang voor de juiste ontwikkeling en functie van bloedcellen. Ten tweede fungeert stroma als een regulator van de hematopoëse door het leveren van verschillende groeifactoren en cytokinen die de groei, differentiatie en overleving van bloedcellen beïnvloeden. Het is ook betrokken bij het handhaven van een geschikte omgeving voor stamcellen in het beenmerg, die de capaciteit hebben om zich te ontwikkelen tot verschillende soorten bloedcellen. Bovendien is stroma betrokken bij de afbraak en het herstel van beschadigd weefsel in het beenmerg.

## Klinische relevantie

Verstoringen in de stromale functie kunnen leiden tot verschillende beenmergziekten en stoornissen. Bijvoorbeeld, fibroblasten kunnen abnormaal prolifereren en overmatige hoeveelheden extracellulaire matrix produceren, wat resulteert in littekenvorming en een verstoord hematopoëtisch proces. Stoornissen in de regulatie van groeifactoren en cytokinen kunnen ook leiden tot afwijkingen in de ontwikkeling en functie van bloedcellen, wat kan leiden tot bloedarmoede, leukemie en andere hematologische aandoeningen.
In onderzoek naar beenmergtransplantatie speelt stroma ook een belangrijke rol. Bij een beenmergtransplantatie worden hematopoëtische stamcellen geïnfundeerd in een ontvanger om een defect in het bloedsysteem te corrigeren. De stromale cellen in het pericardale autonome coeloomstelsel zijn caudaal uitgerekt.
# Georg Ernst Hinzpeter

Georg Ernst Hinzpeter (Gelsenkirchen, 9 oktober 1827 - Bielefeld, 28 december 1907) was een Duitse pedagoog. Hij werd bekend als de opvoeder van de jonge Pruisische kroonprins Wilhelm, later de Duitse keizer Wilhelm II, toen hij in 1866 daarvoor werd aangesteld.
# Lithiumdi-isopropylamide

Lithiumdi-isopropylamide of LDA is het lithiumzout van di-isopropylamine en heeft als brutoformule C$_6$H$_{14}$LiN. Het is een klassieke organische base. De stof komt voor als een wit poeder met een indringende geur, die hevig reageert met water. Het is goed oplosbaar in niet-polaire organische oplosmiddelen, zoals alkanen, di-ethylether en tolueen. LDA wordt, door zijn extreem hoge zuurconstante (pK$_a$ = 36) en hoge corrosiviteit, geklasseerd als een superbase. Het wordt in deze context gebruikt in de organische chemie als deprotonerings-reagens voor zwakke zuren. De stof is niet pyrofoor, maar wel licht-ontvlambaar.

## Synthese

LDA wordt doorgaans niet van de chemicaliënhandel betrokken, maar kort voor gebruik in het laboratorium gesynthetiseerd door behandeling van een gekoelde THF-oplossing van di-isopropylamine met n-butyllithium. Voor de bereiding van het LDA is de koeling niet noodzakelijk, maar doorgaans is dat wel het geval met de reactie ten behoeve waarvan het LDA gemaakt wordt.

## Structuur en eigenschappen

Lithiumdi-isopropylamide heeft een pK$_a$-waarde van 36, waardoor het uitermate geschikt is voor de deprotonering van de meeste voorkomende carbonzuren, alcoholen en carbonylverbindingen (esters, aldehyden en ketonen). In een THF-oplossing bestaat de stof als een dimeer-complex, waarin de lithium-kationen gecoördineerd zitten met de zuurstof uit THF. LDA wordt vaak gebruikt als het gebruik van n-butyllithium te veel zijreacties zou opleveren (bijvoorbeeld de nucleofiele additie aan een carbonylverbinding).

## Externe link

* (en) MSDS van lithiumdi-isopropylamide
* ↑ (en) Adam P. Smith, Jaydeep J.S. Lamba, Cassandra L. Fraser - Efficient Synthesis of Halomethyl-2,2'-Bipyridines: 4,4'-Bis(chloromethyl)-2,2'-Bipyridine, Org. Synth.; Coll. Vol. 10: p.107 (2004); Coll. Vol. 78, p.82 (2002). Gearchiveerd op 25 september 2012.