# Access Association

Access Associatie is een non-profit organisatie die zich inzet voor transparantie en publieke toegang tot maatschappelijk relevante informatie. De organisatie richt zich op het bevorderen van openbaarheid van bestuur, het beschermen van persoonsgegevens conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), en het waarborgen van toegang tot informatie als fundamenteel recht volgens Artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

## Geschiedenis

Access Associatie is opgericht vanuit de constatering dat belangrijke maatschappelijke, publieke informatie vaak moeilijk toegankelijk is voor burgers, zoals herhaaldelijk in uitspraken van rechtbanken is bevestigd en zelfs in een motie van de Tweede Kamer is bekritiseerd. Terwijl wettelijke kaders die transparantie eenvoudig zouden moeten waarborgen.
Sinds de oprichting heeft Access Associatie zich ontwikkeld tot een initiatief dat niet alleen informatie verzamelt en deelt, maar ook burgers ondersteunt bij vragen en bijdraagt aan de laagdrempeligheid van het uitoefenen van rechtsmiddelen wanneer toegang tot informatie wordt belemmerd of wanneer gegevensbescherming in het gedrang komt.

## Doelstellingen

De kernmissie van Access Associatie is samengevat in hun motto: "Een recht. Geen gunst." De organisatie heeft de volgende hoofddoelstellingen:
* Het bevorderen van openbaarheid van bestuur door middel van Woo-verzoeken
* Het waarborgen van het hoge beschermingsniveau van gegevensbescherming conform de AVG
* Het vergaren, ter beschikking stellen en nuttig toepassen van kennis in al zijn vormen
* Het ondernemen van juridische stappen wanneer toegang tot informatie onrechtmatig wordt belemmerd
* Indienen van klachten bij de Autoriteit Persoonsgegevens met betrekking tot vermeende schendingen van de privacywetgeving, met het doel de verantwoordelijken aansprakelijk te stellen en dergelijke schendingen te beëindigen.
* Het delen van verkregen informatie met belanghebbenden die deze kennis nodig hebben
* Het doen van onafhankelijk onderzoek naar de inhoud van verkregen documenten

## Werkwijze
### Woo-verzoeken

De organisatie maakt onder meer gebruik van de Wet open overheid (Woo) om informatieverzoeken in te dienen bij overheidsinstanties. Deze verzoeken worden met name ingediend op basis van maatschappelijke relevantie, potentiële impact of op navraag van burgers en journalisten.

### Juridische procedures

Access Associatie onderneemt regelmatig juridische stappen. De oprichter heeft meerdere rechtszaken tegen bestuursorganen omtrent relevante en actuele kwesties gehad in het kader van het bestuursrecht en het EU recht.
ECLI:NL:RBMNE:2024:4810 - Uitspraak van de Rechtbank Midde-Nederland
ECLI:NL:RBDHA:2024:15191 - Uitspraak van de Rechtbank Den Haag
ECLI:NL:RBDHA:2024:15190 - Uitspraak van de Rechtbank Den Haag
ECLI:NL:RVS:2024:5333 - Uitspraak van de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State
ECLI:NL:RVS:2024:5334 - Uitspraak van de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State
Access Associatie dient klachten in bij de Autoriteit Persoonsgegevens om vermeende schendingen van privacywetgeving aan te kaarten, verantwoordelijken aansprakelijk te stellen en dergelijke schendingen te stoppen.

### Onderzoek en publicaties

Access Associatie beperkt zich niet tot het verkrijgen van informatie, maar doet ook zelfstandig onderzoek naar de inhoud van de verkregen documenten. De resultaten hiervan worden gepubliceerd in de vorm van artikelen en dossiers op hun website.
De organisatie deelt verkregen informatie met belanghebbenden die deze kennis kunnen gebruiken voor maatschappelijke doeleinden, zoals journalisten, onderzoekers, en andere non-profit organisaties.

## Zaken

Access Associatie heeft dossiers opgebouwd over diverse onderwerpen van maatschappelijk belang.
De voorzitter van de organisatie heeft zich actief ingezet voor de naleving en versterking van het beginsel van gegevensminimalisatie, zoals voorgeschreven in de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Dit beginsel houdt in dat alleen persoonsgegevens worden verwerkt die noodzakelijk zijn voor het beoogde doel, zoals vermeld in artikel 6 van de AVG.
Om dit beginsel te verdedigen, heeft de voorzitter meerdere bezwaar- en beroepprocedures gevoerd. Deze procedures waren onder gericht op het waarborgen dat analoge adresgegevens niet worden verstrekt wanneer dit geen gerechtvaardigd doel dient, waarmee een verdere definiëring en versterking van het recht op gegevensminimalisatie binnen de bestaande juridische kaders is bewerkstelligd.

## Lopende Zaken

De voorzitter van Access Associatie heeft procedures lopen tegen rechtbanken en de Staat wegens vermeende schendingen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Daarnaast voert de organisatie rechtszaken tegen ministers met betrekking tot weigerachtig beleid en de praktijk die voorziet van het integraal weigeren van documenten.
Voorts lopen er meerdere procedures tegen de ministers bij zowel rechtbanken als de Autoriteit Persoonsgegevens wegens vermeende schendingen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming .
Namens de voorzitter voert de organisatie meerdere rechtszaken tegen de opgelegde rechterlijke dwangsommen van €1, die door de Nederlandse wetgever zelf worden benoemd als "bagatelbedragen" — bedragen die zo laag zijn dat ze geen effectiviteit kennen. Deze lage bedragen schaden de rechtsgang nu toegang tot de rechter bij beroepen die gericht zijn tegen trage besluitvorming en weigerachtige bestuursorganen illusoir worden gesteld, nu feitelijk enkel op de vrijwillige inachtneming van een rechterlijke uitspraak wordt gerust, zoals het EHRM heeft bepaald in zijn uitgebreide jurisprudentie.

## Verwijten van misbruik van recht

De voorzitter van de organisatie is meerdere keren beschuldigd van misbruik van recht door de Nederlandse Minister van Defensie en de Nederlandse Minister van Buitenlandse Zaken wegens het indienen van beroepszaken en gevoelige verzoeken om openbaarmaking van informatie. Hij werd ook beschuldigd van misbruik van de Wet open overheid door de Minister van Algemene Zaken, vanwege het indienen van een verzoek met betrekking tot betalingen door de minister in de Single Euro Payments Area (SEPA) en de AVG.
De onafhankelijke Adviescommissie voor Bezwaarschriften van het Ministerie van Defensie, in het kader van een bezwaarprocedure die was gevoerd nadat de minister weigerde het verzoek te behandelen, oordeelde contrair aan het standpunt van de minister en vond dat de Minister van Defensie geen open houding toonde, en daarmee niet heeft voldaan aan zijn wettelijke verplichting om behulpzaam te zijn. In andere zaken die voor de rechtbank zijn gebracht, zijn deze beschuldigingen als ongegrond verklaard door de rechter.
In het kader van lopende rechtszaken blijven de ministers deze beschuldigingen opnieuw naar voren brengen. In deze lopende zaken zal de rechter eveneens toetsen of de ministers zich schuldig maken aan misbruik van bevoegdheid, nu de antimisbruik-bepaling ogenschijnlijk als verkapte weigeringsgrond door de ministers wordt toegepast.

## Organisatiestructuur

Access Associatie is opgezet als een informele non-profit organisatie die op vrijwillige basis werkt.