# Ofer Prison

Ofer Prison of de Ofer-gevangenis/ (Hebreeuws: כלא עופר, Kele Ofer), officieel genaamd Incarceration Facility 385 (מתקן כליאה 385), is een Israëlische gevangenis gevestigd op een legerbasis op de bezette Westelijke Jordaanoever, tussen Ramallah/Beitunia en de Israëlische nederzetting Giv'at Ze'ev ten noorden van Jeruzalem. Er zijn tevens militaire rechtbanken gevestigd, waar Palestijnen uit de bezette gebieden worden berecht. Deze gevangenis met vrijwel uitsluitend Palestijnse gevangenen, heeft eenzelfde karakter als de ten noorden van Jenin in Israël gelegen Megiddo-gevangenis en de Ketziot-gevangenis in de Negev. Ofer wordt beheerd door het Militaire Politie (MP) Corps van de IDF.

## Oprichting

De militaire basis Ofer werd in december 1968, ruim een half jaar na de Zesdaagse Oorlog van 1967 en de bezetting van de Westoever (Westelijke Jordaanoever), gevestigd op de locatie van een voormalig legerkamp van Jordanië. Hij is vernoemd naar luitenant-kolonel Zvi Ofer, die dat jaar in een gevecht werd gedood. De basis bevindt zich enkele kilometers zuidelijk van Ramallah.
In 1988 werd op de Israëlische legerbasis de gevangenis gebouwd tijdens de Eerste Intifada, die in 1987 was begonnen. Na de Oslo-akkoorden van 1993-1995 en de daling daarna van het aantal gevangenen werd de gevangenis gesloten en werden de gedetineerden overgebracht naar de Megiddo-gevangenis in Israël. In 2002 werd hij weer in gebruik genomen in het kader van de militaire 'Operation Defensive Shield' tijdens de Tweede Intifada. Tot 2008 werden de gevangenen gehuisvest in tenten. Na een brand werd een cellencomplex gebouwd. Sinds oktober 2006 wordt de gevangenis beheerd door de Israel Prison Service (IPS).

## Militiaire rechtbanken

Op de Ofer-basis zijn vijf militaire rechtbanken gevestigd:
* Judea Court: Een van de twee primaire militaire rechtbanken op de Westoever, de andere is Samaria Court, dat op de Salem-basis is gevestigd, eveneens in het noorden van de Westoever.
* Military Court of Appeals, voor beroepszaken
* Military Court for Administrative Detention, voor veroordelingen voor administratieve detentie
* Military Court of Appeals regarding Administrative Detention, voor beroepszaken betreffende administratie detentie
* Sinds 2009 is er ook een militaire rechtbank voor jeugdigen
Alleen Palestijnse inwoners van de Westoever of van elders worden door de militaire rechtbank berecht. Sinds begin 1980er jaren worden Israëlische inwoners (illegale kolonisten) door een civiele rechtbank berecht. Critici veroordelen dit systeem van onderscheiden berechting als Israëlische apartheid.
Tot 2005 waren er ook militaire rechtbanken in de Gazastrook, maar na de Israëlische terugtrekking werden deze verplaatst naar de Westoever.

## Administratieve detentie

In 2008 verbleven er ongeveer 1100 gevangenen in de Ofer gevangenis, waarvan ongeveer 150 in tenten waren ondergebracht. In deze militaire gevangenis zitten behalve veroordeelden ook vele gedetineerden (voornamelijk Palestijnen) in zogenoemde administratieve detentie, gevangenzetting zonder enige vorm van proces in militaire gevangenissen. Hieronder vallen ook Palestijnse parlementariërs en journalisten. In Israël bestaat een tweeledig wettelijk systeem, gebaseerd op nationaliteit: Israëli's vallen onder het civiele recht, Palestijnen zowel volwassenen als kinderen onder de militaire rechtbank. Onder de 6500 Palestijnse gevangenen zijn 62 vrouwen en 300 minderjarigen.

## Marteling

De gevangenis is berucht vanwege het gedocumenteerde wijdverbreide mishandelen en martelen van de daar gedetineerde Palestijnen, waaronder 100 kinderen in 2015.

### Gaza-oorlog van 2023-2025

Tijdens de Gaza-oorlog van 2023-2025 vanaf 7 oktober 2023 werd Ofer, net als het Anatot-gevangenenkamp bij Oost-Jeruzalem en het Sede Teiman-gevangenenkamp in de Negev omgebouwd voor de gijzeling van grote aantallen uit Gaza weggevoerde Palestijnen. Er werd voor hen een speciale afdeling ingericht, door de autoriteiten officieel "Al-Khazna" genaamd, wat 'De schatkamer' betekent. Deze naam verwijst naar de geïsoleerde en geheime ligging.$^{,p.15}$ In juni 2024 werden zo'n 700 Palestijnen van Sede Teiman naar Ofer verplaatst, na berichten van systematische mishandeling en marteling. Ook over de Ofer-gevangenis verschenen rapporten over systematische mishandeling en marteling. In Ofer was het voedsel zeer slecht. Er werd onder meer een dieet toegepast van louter chocolade en jam, leidend tot urineweg-infecties. Er werden camera's in de cellen opgehangen waarmee onderlinge gesprekken werden gevolgd en de matrassen werden weggehaald zodat ze op de grond moesten slapen. Er waren speciale teams om de gedetineerden wekelijks enkele dagen te mishandelien. Ze werden met stokken geslagen en bedreigd met afgerichte politiehonden.$^{,p.15-16}$

#### Dood van Adnan al-Bursh

In november 2023 was de orthopedisch chirurg Adnan al-Bursh nog werkzaam als afdelingshoofd in het Al-Shifa Hospital in Noord-Gaza. Na bombardering, belegering en ontruiming door het Israëlische bezettingsleger ging hij naar het Indonesian Hospital in Beit Lahia. Na de belegering en gedeeltelijke vernietiging van ook dit ziekenhuis vertrok hij naar het Al-Awda Hospital in Noord-Gaza. Op 18 december werd hij na een belegering van twee weken bij een inval door het leger, samen met andere dokters en medisch personeel in gijzeling genomen en weggevoerd naar Israël. Vier maanden later overleed hij daar in gevangenschap. Volgens de IDF was hij op 19 december naar de Kishon veiligheidsgevangenis bij Haifa gebracht. Nog dezelfde dag werd hij naar de martelgevangenis Sede Teiman getransporteerd voor ondervraging door de Shin Bet. De IDF verklaarde dat hij op 20 december van Sede Teiman was doorgezonden naar een IPS-faciliteit.
Mede-gevangenen getuigden later, dat zij hem in Sede Teiman bij Beer Sheva hadden gezien en kennelijk hevig was gemarteld en uitgehongerd. Pas na een uitspraak van een rechtbank wilde Israël het lichaam vrijgeven voor een autopsie. Op zijn lichaam werden naar verluidt sporen van marteling aangetroffen. Al-Bursh werd volgens Sky News in april 2024 naar Ofer Prison gebracht, hevig mishandeld en met naakt onderlichaam. De bewakers gooiden hem minuten voor zijn dood, 19 april, zonder enige medische behandeling op het binnenhof van Ofer. De autoriteiten weigerden nadere uitleg over de omstandigheden. Februari 2025 was nog altijd onbekend waar het lichaam zich bevond.
De chirurg Khaled Al Serr, die werkzaam was in het Nasser Hospital en zelf 6 maanden was gedetineerd, beschreef soortgelijke ervaringen. Hij vertelde dat, na van Sede Teiman naar Ofer te zijn overgebracht, de vernederingen daar doorgingen, met gebrek aan voedsel en medische behandeling.