# Wanze

Wanze is een plaats en gemeente in het arrondissement Hoei, provincie Luik, België. De gemeente telt ruim 14.000 inwoners.

## Kernen
### Deelgemeenten

| Nr. | Naam | Opp. (km²) | Inwoners (2020) | Inwoners per km² | NIS-code |
| 1 | Wanze | 4,06 | 3.665 | 902 | 61072A |
| 2 | Bas-Oha | 7,16 | 1.666 | 233 | 61072B |
| 3 | Moha | 5,48 | 1.647 | 301 | 61072C |
| 4 | Huccorgne | 9,55 | 974 | 102 | 61072D |
| 5 | Vinalmont | 10,66 | 1.375 | 129 | 61072E |
| 6 | Antheit | 7,13 | 4.404 | 617 | 61072F |

### Overige kernen

Sinds 1977 behoort ook het gehucht Longpré dat door Couthuin werd afgestaan tot de gemeente Wanze. In Bas-Oha ligt verder nog het gehucht Lamalle en in Vinalmont ligt nog het gehucht Wanzoule.

## Demografische ontwikkeling
### Demografische evolutie voor de fusie

* Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen op 31 december

### Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
* Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari 1992 tot heden :
| jaar | Aantal | Evolutie: 1992=index 100 |
| 1992 | 11.606 | 100,0 |
| 1993 | 11.631 | 100,2 |
| 1994 | 11.765 | 101,4 |
| 1995 | 11.804 | 101,7 |
| 1996 | 11.856 | 102,2 |
| 1997 | 11.981 | 103,2 |
| 1998 | 12.006 | 103,4 |
| 1999 | 12.071 | 104,0 |
| 2000 | 12.026 | 103,6 |
| 2001 | 12.152 | 104,7 |
| 2002 | 12.296 | 105,9 |
| 2003 | 12.504 | 107,7 |
| 2004 | 12.523 | 107,9 |
| 2005 | 12.563 | 108,2 |
| 2006 | 12.694 | 109,4 |
| 2007 | 12.802 | 110,3 |
| 2008 | 12.933 | 111,4 |
| 2009 | 13.027 | 112,2 |
| 2010 | 13.072 | 112,6 |
| 2011 | 13.111 | 113,0 |
| 2012 | 13.235 | 114,0 |
| 2013 | 13.363 | 115,1 |
| 2014 | 13.503 | 116,3 |
| 2015 | 13.537 | 116,6 |
| 2016 | 13.626 | 117,4 |
| 2017 | 13.643 | 117,6 |
| 2018 | 13.576 | 117,0 |
| 2019 | 13.738 | 118,4 |
| 2020 | 13.731 | 118,3 |
| 2021 | 13.813 | 119,0 |
| 2022 | 13.999 | 120,6 |
| 2023 | 14.079 | 121,3 |
| 2024 | 14.010 | 120,7 |

## Politiek
### Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

| Partij | Partij | 10-10-1976 | 10-10-1976 | 10-10-1982 | 10-10-1982 | 9-10-1988 | 9-10-1988 | 9-10-1994 | 9-10-1994 | 8-10-2000 | 8-10-2000 | 8-10-2006 | 8-10-2006 | 14-10-2012 | 14-10-2012 | 14-10-20188 | 14-10-20188 | 13-10-2024 | 13-10-2024 |
| Stemmen / Zetels | Stemmen / Zetels | % | 21 | % | 21 | % | 21 | % | 21 | % | 21 | % | 23 | % | 23 | % | 23 | % | 23 |
| | PS$^1$/ Liste du Bourgmestre$^2$ | 64,58$^1$ | 15 | 57,59$^1$ | 14 | 48,53$^1$ | 12 | 53,07$^1$ | 12 | 50,78$^1$ | 12 | 50,29$^1$ | 12 | 49,08$^1$ | 13 | 53,31$^1$ | 15 | 55,51$^2$ | 15 |
| | ECOLO$^1$ / Alliance$^B$/ Wanze-Ecologie$^2$ | - | | 2,22$^1$ | 0 | 5,7$^1$ | 0 | 6,3$^1$ | 0 | 10,47$^1$ | 1 | 36,5$^B$ | 9 | 12,1$^1$ | 2 | 18,62$^1$ | 4 | 11,40$^2$ | 2 |
| | IC$^1$ / ARC$^A$ / Alliance$^B$ / id Wanze$^2$/ Les Engagés$^3$ | 30,18 | 6 | 26,56 | 5 | 37,37$^A$ | 9 | 40,64$^A$ | 9 | 38,75$^A$ | 8 | 36,5$^B$ | 9 | 25,58$^2$ | 6 | 7,95$^2$ | 1 | 10,47$^3$ | 2 |
| | PRL$^1$ / MR$^2$ / Bleu de Wanze$^3$ | - | | 13,63$^1$ | 2 | 37,37$^A$ | 9 | 40,64$^A$ | 9 | 38,75$^A$ | 8 | 13,21$^2$ | 2 | 13,24$^2$ | 2 | 13,97$^3$ | 3 | 20,46$^3$ | 4 |
| Anderen$^{(*)}$ | Anderen$^{(*)}$ | 5,24 | 0 | - | | 8,4 | 0 | - | | - | | - | | - | | 6,15 | 0 | 2,16 | 0 |
| Totaal stemmen | Totaal stemmen | 7373 | 7373 | 7429 | 7429 | 8069 | 8069 | 8191 | 8191 | 8405 | 8405 | 8957 | 8957 | 8940 | 8940 | 9333 | 9333 | 9426 | 9426 |
| Opkomst % | Opkomst % | | | | | 94,48 | 94,48 | 93,68 | 93,68 | 92,15 | 92,15 | 93,00 | 93,00 | 87,87 | 87,87 | 88,69 | 88,69 | 86,25 | 86,25 |
| Blanco en ongeldig % | Blanco en ongeldig % | 2,39 | 2,39 | 4,97 | 4,97 | 5,13 | 5,13 | 5,03 | 5,03 | 6,35 | 6,35 | 4,82 | 4,82 | 4,77 | 4,77 | 5,96 | 5,96 | 6,58 | 6,58 |
(*) 1976: PCB (5,24%) / 1988: PC (2,6%), USD (5,8%) / 2018: Parti Populaire (6,15%) / 2024: RW (2,16%) De zetels van de bestuursmeerderheid worden vet aangegeven. De grootste partij is in kleur.

## Wielrennen

Op dinsdag 9 mei 2006 was Wanze de startplaats van de derde etappe van de Ronde van Italië 2006. Op 6 juli 2010 vertrok in Wanze de derde rit in lijn van de Tour de France 2010 naar Arenberg.

## Bezienswaardigheden

In de gemeente bevinden zich onder andere de volgende bezienswaardigheden:
* Kasteel van Moha
* Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkranskerk te Moha