# Keda (gemeente)

Keda (Georgisch: ქედის მუნიციპალიტეტი, Kedis munitsipaliteti) is een plattelandsgemeente in het zuidwesten van Georgië met 16.346 inwoners (2024), gelegen in de autonome republiek Adzjarië en aan de Turkse grens. De gemeente heeft een oppervlakte van 452 km² met het administratief centrum Keda, een zogeheten nederzetting met stedelijk karakter (daba).

## Geografie

Keda grenst in het zuiden en westen aan de gemeente Chelvatsjaoeri, in het noordwesten aan Koboeleti en in het oosten aan Sjoeachevi. Tevens heeft de gemeente een 17 kilometer lange grens met Turkije in het zuiden, waar het Sjavsjetigebergte de natuurlijke grens vormt.
Het Meschetigebergte vormt de noordwestelijke grens van de gemeente met Koboeleti. De belangrijkste rivier van Adzjarië, de Adjaristskali (letterlijk "rivier van Adzjarië"), stroomt voor 42 kilometer van oost naar west door Keda. In de rivierkloof heerst een mediterraan subtropisch klimaat. Naarmate de hoogte toeneemt, wordt het klimaat vochtig, met een jaarlijkse regenval van circa 1500 mm per jaar, wat zorgt voor groene vegetatie.
De totale oppervlakte van de gemeente is 452 vierkante kilometer. Het administratieve centrum Keda ligt aan de Adjaristskali op een hoogte van 200 meter boven de zeespiegel, terwijl de berg Ghoma met 2441 meter het hoogste punt is, gelegen op de grens met Turkije.

## Demografie

Begin 2024 telde de gemeente Keda 16.346 inwoners, een daling van ruim 1% ten opzichte van de volkstelling van 2014. Het gemeentelijke centrum Keda kende een forse bevolkingsdaling van 21% sinds 2014. De gemeente bestaat voor 62% uit islamitische Georgiërs (Adzjaren), gevolgd door christelijke Georgiërs die behoren tot de Georgisch-Orthodoxe Kerk (32%). Er wonen nauwelijks andere etnische minderheden.
Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Keda :
| | 1923 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2014 | 2020 | 2024 |
| Gemeente Keda | - | 13.392 | 17.204 | 19.065 | 19.232 | 19.928 | 20.024 | 16.760 | 16.773 | 16.346 |
| Keda | 124 | 624 | 627 | 595 | 815 | 1.197 | 1.244 | 1.510 | 1.316 | 1.087 |
| Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden. Noot: |||||||||||||||

## Administratieve onderverdeling

De gemeente Keda is administratief onderverdeeld in 10 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 64 dorpen (სოფელი, sopeli)en één 'nederzetting met stedelijk karakter' (დაბა, daba), het bestuurlijke centrum Keda.

## Bestuur

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakreboelo) van Keda is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar middels een gemengd kiesstelsel wordt gekozen en bestaat sinds 2021 uit 21 leden. Zeven zetels worden gekozen door middel van een districtenstelsel en 14 zetels worden via een proportionele lijststem gekozen.
Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Roland Beridze van de Georgische Droom partij met 57% van de stemmen tot burgemeester gekozen. De Georgische Droom behaalde de meeste proportionele stemmen (51,5%) gevolgd door de Verenigde Nationale Beweging (30,7%), Voor Georgië (6,7%) en Lelo voor Georgië (3,3%). Andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet. Alle zeven districtzetels zijn naar Georgische Droom gegaan.
Samenstelling Sakreboelo (zetels per partij) :
| Partij | Partij | 2017 | 2021 |
| | Georgische Droom (GD) | 18 | 15 |
| | Verenigde Nationale Beweging (UNM) | 3 | 4 |
| | Voor Georgië | | 1 |
| | Lelo voor Georgië | | 1 |
| | Alliantie van Patriotten (AP) | 2 | |
| | Europees Georgië (EG) | 1 | |
| Totaal | Totaal | 24 | 21 |

## Bezienswaardigheden

In de gemeente zijn verschillende historische monumenten, met name de middeleeuwse orthodoxe kerken in Machoentseti, Zesopeli en Namonastrevi, en de oud boogbruggen van Machoentseti, Tsonarisi en Dandalo. Ook zijn er historische houten moskeeën, waaronder de Oetsjchiti-moskee en Tschmorisi-moskee.

## Vervoer

De belangrijkste en tevens enige doorgaande weg door de gemeente is de nationale route Sh1, een belangrijke interregionale route tussen Batoemi, de binnenlanden van Adzjarië en de stad Achaltsiche in Samtsche-Dzjavacheti, via de 2027 meter hoge Goderdzi-pas in het oosten van de gemeente. De weg volgt de kloof van de Adjaristskali. In de late Sovjet periode was deze weg onderdeel van de A306 Sovjet hoofdroute.