OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Heat Lightning

Heat Lightning is een Amerikaanse dramafilm uit 1934 onder regie van Mervyn LeRoy.

## Verhaal

Olga is een automonteur die een café en een benzinepomp openhoudt in de woestijn van Californië. Op een dag wordt haar café bezocht door een crimineel. Olga moet actie ondernemen, als hij zijn oog laat vallen op haar aantrekkelijke zus Myra.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Aline MacMahon | Olga |
| Ann Dvorak | Myra |
| Preston Foster | George |
| Lyle Talbot | Jeff |
| Glenda Farrell | Mevrouw Tifton |
| Frank McHugh | Frank |
| Ruth Donnelly | Mevrouw Ashton-Ashley |
| Theodore Newton | Steve Laird |
| Willard Robertson | Everett Marshall |
| Harry C. Bradley | Popsy |
| James Durkin | Sheriff |
| Jane Darwell | Gladys |
| Edgar Kennedy | Herbert |
| Muriel Evans | Blondje |
# E.J. Anosike

Ejimofor Anosike (Staten Island, 11 november 1998) is een Amerikaans-Nigeriaans basketballer.

## Carrière

Anosike speelde collegebasketbal voor de Sacred Heart Pioneers van 2017 tot 2020. In 2020 ging hij spelen voor de Tennessee Volunteers voor een seizoen. Hij speelde een laatste seizoenen collegebasketbal voor de Cal State Fullerton Titans. In de NBA Draft van 2022 werd hij niet gekozen. Hij tekende daarop bij het Zuid-Koreaanse Suwon Sonicboom. Eind januari 2023 ging hij spelen voor de Salt Lake City Stars, maar begin maart werd zijn contract verbroken. Hij tekende daarop bij competitiegenoot Texas Legends.
In mei 2023 ging hij spelen voor het Canadese Winnipeg Sea Bears. Voor het seizoen 2023/24 tekende hij bij het Franse Chorale Roanne Basket. In december 2023 ging hij spelen voor de Belgische eersteklasser Liège Basket als vervanger van Rey Idowu. Hij speelde in de zomer in de Chinese competitie voor Hefei Storm. In september tekende hij in de Filipijnse competitie bij San Miguel Beermen maar in oktober 2024 was het seizoen al over voor de Beerman.
In november 2024 tekende hij een contract van drie maanden bij de Belgische eersteklasser BC Oostende dat met blessures kampte. Zijn contract werd begin maart 2025 stopgezet.
* ↑ (en) E.J. Anosike - 2019-20 - Men's Basketball. SideArmSports. Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (en) E.J. Anosike - Men's Basketball. University of Tennessee Athletics. Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (en) E.J. Anosike - 2021-22 - Men's Basketball. California State University, Fullerton. Geraadpleegd op 11 november 2024.
* 1 2 SLC Stars sign EJ Anosike, ex Suwon KT. basketball.asia-basket.com. Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (en) LEGENDS ACQUIRE E.J. ANOSIKE. Texas Legends. Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (en) Forward E.J. Anosike to Leave Winnipeg in Pursuit of Spot on Nigerian National Team. www.seabears.ca (31 juli 2023). Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (fr) E.J. Anosike arrive en renfort. Chorale Roanne Basket. Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (fr) Peeters, Benoît, EJ Anosike, garant de la force liégeoise et bourreau de la défense ostendaise : "Physiquement, il est quasiment inarrêtable". DHnet (10 november 2024). Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (en) EJ Anosike Named China National Basketball League MVP. California State University, Fullerton (8 november 2024). Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (en) PBA: San Miguel brings in new import EJ Anosike as QF duel vs Converge kicks off. onesports.ph. Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ (en) Jr, Rommel Fuertes, PBA: EJ Anosike keeps doors open for another run with San Miguel. INQUIRER.net (23 oktober 2024). Geraadpleegd op 11 november 2024.
* ↑ Landskampioen Oostende versterkt zich stevig met oude bekende EJ Anosike. Sporza (6 december 2024). Geraadpleegd op 6 december 2024.
* ↑ Oostende releases Anosike. www.eurobasket.com. Geraadpleegd op 6 maart 2025.
* Profiel op RealGM
# Wim van den Heuvel

Wim van den Heuvel (Amsterdam, 20 oktober 1928 – 2 maart 2025) was een Nederlands acteur.
Na de Toneelschool, waar hij in 1952 eindexamen deed, sloot Van den Heuvel zich aan bij het toneelgezelschap Puck. Vijf jaar later speelde hij in het tv-spel Cesare, naar het toneelstuk van Jan Fabricius, de boef Cesare Argento. Van den Heuvel kreeg bekendheid door zijn rol in de film Fanfare (1958), als politieagent Douwe die verliefd is op Marije (Ineke Brinkman).
Hij speelde onder andere bij Ensemble, De Nederlandse Comedie, Toneelgroep Centrum, De Haagse Comedie en Het Nationale Toneel.
Van den Heuvel trouwde in 1955 met actrice Karin Haage, en hertrouwde in 1972 met Guusje Westermann. Anders dan weleens wordt bericht, was hij geen familie van wijlen acteur André van den Heuvel.
Van den Heuvel overleed op 2 maart 2025 op 96-jarige leeftijd.

## Rollen

* Cesare - Cesare Aribaldo Argento (1958)
* Fanfare - Douwe (1958)
* De bloeiende perzik - Cham (1960)
* Claudia en David - Tony Anton (1960)
* De Huzaren - Pietro Lippi (1960)
* Spooksonate - Studente (1961)
* Kermis in de Regen - Hans van den Toorn (1962)
* Marguerite Gautier - Gaston Rieux (1963)
* Het Grote Begin - Simon Van (1963)
* De man, de vrouw en de moord - Kiki (1963)
* De Vlucht van de Duif - Tony Graham (1964)
* Romeo & Julia - Mercutio (1964)
* Ongewijde aarde (1967)
* Koning Bolo - Koning Bolo (1977)
* De schat - Mozes (1984)
* Medisch Centrum West - Meneer Klaassen (1990)
* Meeuwen - Rechercheur (1991)
* Pleidooi - Politierechter Kieboom (1993)
* Een spoor van blauw zand (1994)
* Alle kinderen de deur uit - Tobias van West (1994)
* Coverstory - Karel van Tellingen (1995)
* Flodder 3 - Zakenman (1995)
* 12 steden, 13 ongelukken - Opa Willem Gravemaker; afl. 'Nieuwe liefde'
* Minoes - Meneer Pastoor (2001)
* Bergen Binnen - Ricardo van den Oever (2003-2004)

## Gastrol

* Rikkel Nikkel de avonturen van een robot - Commandant (1962)
* Mik & Mak - Antonio Crascado de Toreador (1963)
* Herrie om Harrie - Arthur (1964)
* Uit de wereld van Roald Dahl - Arnold van Gelder (1975)
* Tijdschrift - Vader (1977)
* Mensen zoals jij en ik - Boer (1981), Politiechef (1983)
* Ha, die Pa! - Berend de Bruyn (Afl. Dorpspolitiek, 1992)
* Toen was geluk heel gewoon - Meneer van der Loos (1994)
* Vrienden voor het leven - Agent (1994)
* Flodder (aflevering Laatste Eer) - Man in Auto (1995)
* Unit 13 - Kunsteigenaar (1996)
* Russen - Opa (2001)
* All stars - De serie - Man bij de deur (2001)
* Hartslag - Mr. Krant (2004)
* Missie Warmoesstraat - Ds Van der Vaart (2004)
* Keyzer & de Boer advocaten - Vz. abdijrechtbank (Wraking, seizoen 2, aflevering 14, 2007)
* Voetbalvrouwen - Dokter Rosenbaum (2007)
* Flikken Maastricht - Dirk (2010)
* De co-assistent - Meneer van Leupen (2010)
* Dokter Tinus - Pieter Rood (2013)

## Externe link

* Profiel in de Theaterencyclopedie
* ↑ Familiebericht NRC, 6 maart 2025.
# Moordrecht

Moordrecht (uitspraak, moor-drecht) is een plaats en voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland bij de Zuidplaspolder.

## Geografie

Moordrecht ligt aan de Hollandse IJssel, met aan de overkant Gouderak. Tussen beide plaatsen wordt een veerverbinding onderhouden. Volgens het register van de verponding, een soort onroerend goedbelasting, telde Moordrecht 49 huizen in 1515.
Moordrecht wordt doormidden gesneden door de Middelweg. De spoorlijn Utrecht - Rotterdam loopt een halve kilometer ten noordwesten van de plaats, maar Moordrecht heeft geen station meer aan deze lijn. Tot 1935 bestond stopplaats Moordrecht.

## Voormalige gemeente

In september 2006 heeft in een volksraadpleging over mogelijke herindelingskandidaten 93% van de Moordrechtenaren gekozen voor samenvoeging met buurgemeenten Nieuwerkerk aan den IJssel en Zevenhuizen-Moerkapelle. Slechts 7% koos voor de andere buurgemeente Gouda. De gemeenteraad heeft deze voorkeur overgenomen en besloten fusiebesprekingen met Nieuwerkerk aan den IJssel en Zevenhuizen-Moerkapelle te beginnen. De regering heeft eind 2008 een wetsontwerp ingediend om de drie gemeenten samen te voegen. Op 1 januari 2010 is de nieuwe gemeente Zuidplas tot stand gekomen.
De gemeente telde 9.015 inwoners (1 januari 2023, bron: CBS) en had een oppervlakte van 12,73 km². Binnen de gemeentegrenzen lagen geen andere kernen.
* Zie wijken en buurten in de gemeente Moordrecht voor de indeling van de voormalige gemeente

## Monumenten

Een deel van Moordrecht is een beschermd dorpsgezicht. Zie ook:
* Lijst van rijksmonumenten in Moordrecht
* Lijst van gemeentelijke monumenten in Moordrecht

## Begraafplaatsen

| Naam | Adres |
| Algemene Begraafplaats Middelweg | Middelweg 45a |
| Oude Algemene Begraafplaats Koningin Julianastraat | Julianastraat 11 |
| Rooms-Katholieke Begraafplaats Oosteinde | Oosteinde 23 |

## Afbeeldingen

* Plaatsnaambord, vanaf de dijk gezien
* Zicht op de kerk
* Steeg met hoogteverschil
* Zicht op Moordrecht
* KVT toren

## Geboren in Moordrecht

* Ronald Hertog (1989), atleet
* Memphis Depay (1994), voetballer
* Han Balvert (1916), oorlogsmisdadiger

## Trivia

* De motorclub Satudarah MC is opgericht in de Molukse wijk van Moordrecht.
# Strange Lady in Town

Strange Lady in Town is een Amerikaanse western uit 1955 onder regie van Mervyn LeRoy. De film werd destijds in Nederland uitgebracht onder de titel Een vrouw in opspraak.

## Verhaal

Julia Winslow Garth is een arts in Santa Fe die vecht voor vrouwenstemrecht. De conservatieve inwoners van de stad wantrouwen haar. Ze krijgt hulp van dokter Rourke O'Brien, die een oogje heeft op haar. Gaandeweg begint O'Brien haar kant van de zaak in te zien. Ze krijgt ook moeilijkheden met haar broer, die vogelvrij wordt verklaard. De inwoners van Santa Fe zijn van plan haar de stad uit te jagen, maar ze wordt geholpen door Mexicanen en indianen die haar persoonlijkheid hebben geaccepteerd.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Garson, Greer Greer Garson | Dr. Julia Winslow Garth |
| Andrews, Dana Dana Andrews | Dr. Rourke O'Brien |
| Mitchell, Cameron Cameron Mitchell | Luitenant David Garth |
| Smith, Lois Lois Smith | Spurs O'Brien |
| Hampden, Walter Walter Hampden | Pastoor Gabriel Mendoza |
| Gonzalez Gonzalez, Pedro Pedro Gonzalez Gonzalez | Martinez-Martinez |
| Camden, Joan Joan Camden | Norah Muldoon |
| Numkena, Anthony Anthony Numkena | Tomascito Diaz |
| Torvay, José José Torvay | Bartolo Diaz |
| Jergens, Adele Adele Jergens | Bella Brown |
| Wilke, Robert J. Robert J. Wilke | Karg |
| DeKova, Frank Frank DeKova | Anse Hatlo |
| Johnson, Russell Russell Johnson | Shadduck |
| Walcott, Gregory Gregory Walcott | Scanlon |
| Kennedy, Douglas Douglas Kennedy | Slade Wickstrom |
# Isaias Afewerki

Isaias (Isayas) Afewerki (Tigrinya: ኢሳይያስ ኣፈወርቂ), ook wel Afwerki of Afeworki (Asmara (Eritrea), 2 februari 1946) is sinds het land in 1991 onafhankelijkheid verkreeg president van Eritrea. Hij heerst sindsdien als dictator over zijn land.

## Politieke carrière

Isaias werd lid van de Eritrese bevrijdingsbeweging, het Eritrean Liberation Front (ELF), in de strijd om de onafhankelijkheid van Eritrea van Ethiopië. In 1967 werd hij naar de Volksrepubliek China gestuurd voor een opleiding. Bij zijn terugkomst werd hij assistent-divisiecommandant. In 1970 was hij een van de grondleggers van het Eritrean People's Liberation Front (EPLF) dat zich afgesplitst had van het ELF. In deze beweging kreeg hij het commando over een gevechtseenheid. In 1977 werd Isaias assistent-secretaris-generaal van het EPLF, dat op dat moment de grootste gewapende groepering voor de bevrijding van Eritrea was geworden. In 1987 werd Isaias op een congres tot secretaris-generaal van de groepering uitgeroepen. Met de ineenstorting van het regime van Mengistu Haile Mariam in Ethiopië in 1991 trok het EPLF de stad Asmara binnen.

## President

Tegen deze tijd had Isaias zijn marxistische ideologie afgeschud en werd secretaris-generaal van een provisionele regering die een referendum over de onafhankelijkheid van Eritrea zou voorbereiden. Het referendum werd gehouden in 1993 en de Eritreeërs stemden met een overweldigende meerderheid voor de onafhankelijkheid. Isaias werd hierna de eerste president. Daarnaast is hij opperbevelhebber, secretaris van de enige toegestane partij PFDJ, voorzitter van de staatsraad en voorzitter van de Nationale Assemblee.
Sinds het onafhankelijkheidsreferendum in 1993 zijn er geen verkiezingen meer op nationaal niveau geweest. In 1997 werd een nieuwe grondwet geschreven. De partij van Isaias is de enige politieke partij in het land.
In 1998 begon Ethiopië een hevige grensoorlog met Eritrea waarbij zo'n 80.000 mensen omkwamen, waarna een internationale troepenmacht in het grensgebied werd gelegerd. Afewerki heeft meermaals aangestuurd op een nieuw treffen, aangezien Ethiopië weigerde de uitspraak van het Permanent Hof van Arbitrage te respecteren. Op 12 juni 2016 braken gevechten uit tussen Eritrea en Ethiopië, deze duurden twee dagen. In juni 2018 hebben Afewerki en president Abiy Ahmed van Ethiopië een vredesakkoord getekend waarmee een einde moet komen aan de vijandelijkheden.
* ↑ Isaias Afwerki, de discrete dictator van Eritrea. reportersonline.nl (29 juli 2018). Gearchiveerd op 23 juli 2021.
* ↑ NOS Ethiopië en Eritrea tekenen vredesakkoord, 9 juli 2018, geraadpleegd op 21 februari 2024
# Pale Rider

Pale Rider is een Amerikaanse western uit 1985 onder regie van Clint Eastwood.

## Verhaal

De bende van LaHood houdt een mijndorp in Californië in een houdgreep. De 14-jarige Megan Wheeler ziet de vernielingen met lede ogen aan. Ze kan niet verhinderen dat haar hond wordt gedood. Bij het graf van haar huisdier smeekt ze om een wonder. Dan daagt er ineens een mysterieuze, vervaarlijk uitziende man te paard op, die zichzelf een predikant noemt.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Eastwood, Clint Clint Eastwood | Predikant |
| Moriarty, Michael Michael Moriarty | Hull Barret |
| Snodgress, Carrie Carrie Snodgress | Sarah Wheeler |
| Penn, Chris Chris Penn | Josh LaHood |
| Dysart, Richard Richard Dysart | Coy LaHood |
| Penny, Sydney Sydney Penny | Megan Wheeler |
| Kiel, Richard Richard Kiel | Club |
| McGrath, Doug Doug McGrath | Spider Conway |
| Russell, John John Russell | Stockburn |
| Hallahan, Charles Charles Hallahan | McGill |
| McIntyre, Marvin J. Marvin J. McIntyre | Jagou |
| Ryan, Fran Fran Ryan | Ma Blankenship |
| Hamilton, Richard Richard Hamilton | Jed Blankenship |
| Paul, Graham Graham Paul | Ev Gossage |
| Lafont, Chuck Chuck Lafont | Eddie Conway |
# Flags of Our Fathers

Flags of Our Fathers is een Amerikaanse oorlogsfilm uit 2006 onder regie van Clint Eastwood. Het scenario is gebaseerd op het gelijknamige boek uit 2000 van de Amerikaanse auteurs James Bradley en Ron Powers.

## Verhaal

In 1945 woedt de Tweede Wereldoorlog nog in alle hevigheid in de Stille Oceaan. Op het eiland Iwo Jima vindt een van de bloedigste veldslagen uit de oorlog plaats. Als vijf mariniers en een legerarts de Amerikaanse vlag planten op een vulkaan, worden ze op slag beroemd in hun vaderland. Ze worden ingezet om geld op te halen voor de financiering van de oorlog.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Phillippe, Ryan Ryan Phillippe | John Bradley |
| Bradford, Jesse Jesse Bradford | Rene Gagnon |
| Beach, Adam Adam Beach | Ira Hayes |
| Hickey, John Benjamin John Benjamin Hickey | Keyes Beech |
| Slattery, John John Slattery | Bud Gerber |
| Pepper, Barry Barry Pepper | Mike Stank |
| Bell, Jamie Jamie Bell | Ralph Ignatowski |
| Walker, Paul Paul Walker | Hank Hansen |
| Patrick, Robert Robert Patrick | Kolonel Chandler Johnson |
| McDonough, Neal Neal McDonough | Kapitein Harnois |
| Lynskey, Melanie Melanie Lynskey | Pauline Harnois |
| McCarthy, Tom Tom McCarthy | James Bradley |
| Bauer, Chris Chris Bauer | Commandant Vandegrift |
| Ivey, Judith Judith Ivey | Belle Block |
| Turley, Myra Myra Turley | Madeline Evelley |
# Invictus (film)

Invictus is een film van regisseur Clint Eastwood en is op 11 december 2009 in wereldpremière gegaan. De film is gebaseerd op onder meer het leven van Nelson Mandela. De hoofdrollen worden vertolkt door Morgan Freeman en Matt Damon. De film baseerde zich verder ook op het boek Playing The Enemy: Nelson Mandela And the Game That Made A Nation van schrijver John Carlin.
Invictus werd genomineerd voor onder meer de Academy Award voor beste hoofdrolspeler (Morgan Freeman) en die voor beste bijrolspeler (Matt Damon).

## Verhaal

Na het verdwijnen van apartheid in Zuid-Afrika begint Nelson Mandela aan zijn eerste ambtstermijn als president van het Afrikaanse land. In 1995 wordt hij de gastheer van de Wereldbeker Rugby, een sportevenement waarmee hij zijn verdeeld land probeert te verenigen. Francois Pienaar, de aanvoerder van het Zuid-Afrikaanse team, werd dan ook in geen tijd het symbool van de post-apartheid.

## Rolverdeling

* Morgan Freeman: Nelson Mandela
* Matt Damon: Francois Pienaar

## Trivia

* De titel van de film is de titel van een van de lievelingsgedichten van Nelson Mandela. Het is een gedicht van William Ernest Henley. Het is Latijn voor "onoverwinnelijk".
* Tijdens de pre-productie droeg de film de volgende werktitels: Playing The Enemy, The Human Factor en Untitled Clint Eastwood Nelson Mandela Project.
* Clint Eastwood en Morgan Freeman werkten eerder al samen aan Unforgiven (1992) en Million Dollar Baby (2004). Beide films wonnen een Oscar in de categorie Beste Film.
# Verkiezingen voor het Europees Parlement 1984/Kandidatenlijst/CDA

Hieronder volgt de kandidatenlijst voor de Europese Parlementsverkiezingen 1984 van CDA Europese Volkspartij.

## De lijst

* Bouke Beumer
* Wim Vergeer
* Teun Tolman
* Jean Penders
* Hanja Maij-Weggen
* Yvonne van Rooy
* Elise Boot
* Pam Cornelissen
* Jim Janssen van Raay
* J.A.M. Reijnen
* Sj. Jonker
* Koos van der Steenhoven
* A.B.L. de Jonge
* L.J.J. Duijn
* R.H.van de Beeten
* A.M.C.Th.van Heel-Kasteel
* G.K. Timmerman
* J.P. Westhoff
* E.J.van der Stroom
* A. Stokkers
* J. Hollander
* F.H. Velraad
* A.H. Wibier
* M. Smits
* C.E. Moret-de Jong
* W.J. Polman
* Cees Veerman
* D. Verberne
* P.J.M. Thomeer
* E.van den Schouten
* H.G.J.van Roekel
* J.A.R.M. Douwes
* C.A.H.van den Houtman
* N.W. Caro
* M.van Ditmarsch
* H.C.G. Galesloot
* M. Musch
* F.H.A.B.M de Bekker
* A.A. Braam
* J.M. Spatgens
# Verkiezingen voor het Europees Parlement 1999/Kandidatenlijst/CDA

Hieronder volgt de kandidatenlijst voor de Europese Parlementsverkiezingen 1999 van CDA - Europese Volkspartij.

## De lijst

* Hanja Maij-Weggen
* Wim van Velzen
* Ria Oomen-Ruijten
* Albert Jan Maat
* Karla Peijs
* Bert Doorn
* Arie Oostlander
* Bartho Pronk
* Peter Pex
* Maria Martens
* Cees Bremmer
* Bart van Winsen
* Birgit van Dongen-Svensgaard
* Nihat Eski
* Ciel Meewis
* Cornelis Visser
* Hillie van de Streek
* Jacob Wiersma
* Jan Koster
* Chantal Hectors
* A.L.H.A. Schouten
* Ellen Timmers-van Moorsel
* Bearn Bilker
* Irene Drexhage-Zijlstra
* Hein Pieper
* Willem Peek
* Rick Matser
* Huub Verhoeven
* Gerardus ten Thij
* Jan Simons
# Garcia II van Kongo

Garcia II van Congo (gestorven: M'banza-Kongo, 23 januari 1660) was tussen 1641 en 1660 koning van Kongo en tevens als slavenhandelaar een van de hoofdrolspelers in de trans-Atlantische slavenhandel.

## Biografie

Garcia II werd geboren met de naam Nkanga a Lukeni a Nzenze a Ntumba. Hij verkreeg samen met zijn broer Álvaro zijn scholing aan de Jezuïetenschool in M'banza-Kongo omstreeks 1620. Garcia wist een reputatie op te bouwen als een sluwe militaire leider, met name na 1634 toen hij en zijn broer de adolescente koning Álvaro V steunden in zijn oorlog tegen Daniel da Silva, de hertog van Mbamba. Vanwege zijn verdiensten kreeg Garcia de titel van markies van Kiova. Twee jaar later probeerde Álvaro V af te komen van Garcia en zijn broer, maar de broers wisten de strijd van de koning te winnen en lieten hem onthoofden. Hierop betrad de broer van Garcia als Álvaro VI de troon van Kongo.
Na de plotselinge dood van Álvaro VI in 1641 kwamen de edelen van koning bij elkaar om een nieuwe koning te kiezen. Als militair leider nam Garcia het heft in eigen handen en reisde hij met een leger naar M'banza-Kongo en nadat hij edelen had verjaagd riep hij zichzelf uit tot koning van Kongo. In datzelfde jaar viel de Vereenigde Oostindische Compagnie Luanda binnen dat in het bezit was van de Portugezen. Garcia II sloot vervolgens een bondgenootschap met de Nederlanders tegen de Portugezen. Ondanks zijn bondgenootschap met de protestantse Nederlanders in zijn land verbood hij ze de protestantse zending te bedrijven.
Eind 1641 werd er een wapenstilstand tussen de Portugezen en de Hollanders gesloten, maar in 1643 werden de vijandelijkheden weer hervat. In 1648 veranderde de oorlog in Congo na de komst van een Portugese vloot onder leiding van Salvador Correia de Sá e Benevides. Doordat de Nederlanders Massangano aan het belegeren waren kon Luande relatief makkelijk heroverd worden door de Portugezen. In 1649 vroeg Salvador Correia om een vredesverdrag te sluiten met Garcia II. In het verdrag stond dat al het land ten zuiden van de rivier de Bengo aan de Portugezen gegeven zou worden en dat zij het recht kregen voor de mijnen in Congo. Het verdrag werd nooit ondertekend.
De familie van de Nsudi probeerde de troon van Congo te claimen, maar Garcia II wist dit gevaar uit te schakelen met een militaire overwinning in 1657. Tot aan zijn dood in 1660 zou hij onbetwist de koning van Congo blijven.

## Slavenhandel

Tijdens het bewind van Garcia II werd er fanatiek slavenhandel bedreven door deze Congolese koning. Het bewind van Garcia II werd beschouwd als de dominante partij in de bondgenootschappen met de Portugezen en de Vereenigde Oostindische Compagnie. De Vereenigde Oostindische Compagnie moest daardoor stevig onderhandelen om slaven te verkrijgen.
# Garcia II van Kongo

Garcia II van Kongo (gestorven: M'banza-Kongo, 23 januari 1660) was tussen 1641 en 1660 koning van Kongo en tevens als slavenhandelaar een van de hoofdrolspelers in de trans-Atlantische slavenhandel.

## Biografie

Garcia II werd geboren met de naam Nkanga a Lukeni a Nzenze a Ntumba. Hij verkreeg samen met zijn broer Álvaro zijn scholing aan de Jezuïetenschool in M'banza-Kongo omstreeks 1620. Garcia wist een reputatie op te bouwen als een sluwe militaire leider, met name na 1634 toen hij en zijn broer de adolescente koning Álvaro V steunden in zijn oorlog tegen Daniel da Silva, de hertog van Mbamba. Vanwege zijn verdiensten kreeg Garcia de titel van markies van Kiova. Twee jaar later probeerde Álvaro V af te komen van Garcia en zijn broer, maar de broers wisten de strijd van de koning te winnen en lieten hem onthoofden. Hierop betrad de broer van Garcia als Álvaro VI de troon van Kongo.
Na de plotselinge dood van Álvaro VI in 1641 kwamen de edelen van koning bij elkaar om een nieuwe koning te kiezen. Als militair leider nam Garcia het heft in eigen handen en reisde hij met een leger naar M'banza-Kongo en nadat hij edelen had verjaagd riep hij zichzelf uit tot koning van Kongo. In datzelfde jaar viel de Vereenigde Oostindische Compagnie Luanda binnen dat in het bezit was van de Portugezen. Garcia II sloot vervolgens een bondgenootschap met de Nederlanders tegen de Portugezen. Ondanks zijn bondgenootschap met de protestantse Nederlanders in zijn land verbood hij ze de protestantse zending te bedrijven.
Eind 1641 werd er een wapenstilstand tussen de Portugezen en de Hollanders gesloten, maar in 1643 werden de vijandelijkheden weer hervat. In 1648 veranderde de oorlog in Kongo na de komst van een Portugese vloot onder leiding van Salvador Correia de Sá e Benevides. Doordat de Nederlanders Massangano aan het belegeren waren kon Luande relatief makkelijk heroverd worden door de Portugezen. In 1649 vroeg Salvador Correia om een vredesverdrag te sluiten met Garcia II. In het verdrag stond dat al het land ten zuiden van de rivier de Bengo aan de Portugezen gegeven zou worden en dat zij het recht kregen voor de mijnen in Kongo. Het verdrag werd nooit ondertekend.
De familie van de Nsudi probeerde de troon van Kongo te claimen, maar Garcia II wist dit gevaar uit te schakelen met een militaire overwinning in 1657. Tot aan zijn dood in 1660 zou hij onbetwist de koning van Kongo blijven.

## Slavenhandel

Tijdens het bewind van Garcia II werd er fanatiek slavenhandel bedreven door deze Kongolese koning. Het bewind van Garcia II werd beschouwd als de dominante partij in de bondgenootschappen met de Portugezen en de Vereenigde Oostindische Compagnie. De Vereenigde Oostindische Compagnie moest daardoor stevig onderhandelen om slaven te verkrijgen.