# Anna Cogen (Epouse Jacobs)

Anna Maria Cogen (Sint-Jans-Molenbeek, 18 januari 1891 – Elsene, 20 april 1962), bijgenaamd La Bella Anna of Zotte Anna, was een Belgische zakenvrouw.
Cogen was de bedrijfsleider van haarsnijderij Epouse P. Jacobs - A. Cogen Etablissement in Lokeren. Ze was niet alleen een leidinggevend figuur in de textielindustrie in het Waasland, maar bouwde ook een groot netwerk met internationale ondernemers en kunstenaars uit. Haar succes als bedrijfsleider maakte haar vanaf de jaren 1920 zeer vermogend. Ze engageerde verschillende architecten, zoals Geo Verbanck, Geo Bontinck en Raymond Heyneman, en kunstenaars als Robert Quintyn en Philippe Swyncop om haar fabriek en privéhuizen vorm te geven.

## Biografie

Cogen erfde een kleine haarsnijderij aan de Kouter in Lokeren van haar ouders. De industrie van de haarsnijderij in Lokeren verwerkte de vellen van konijnen en hazen tot textiel om er later hoeden van te maken. Met haar echtgenoot Paul Jacobs (1887-1958), die ze op 11 mei 1908 huwde en op 30 maart 1926 van scheidde, bouwde ze deze verder uit tot de bekende haarsnijderij Epouse P. Jacobs - A. Cogen Etablissement. Deze groeide in de Heirbrugstraat in Lokeren vanaf 1925 uit tot een fabriek met 200 werknemers. De fabriek was een ontwerp van architect Hubert De Maen (1891-1942) en een mengvorm van neobarok, art nouveau, nieuwe zakelijkheid en art deco.
In de jaren 1930 en 1940 leidde Anna Cogen de op een na grootste fabriek op Lokers grondgebied onder de naam Anciens Etablissements Epouse Jacobs (A. Cogen) met 350 werknemers.

### Villa Ter Beuken in Lokeren

Anna Cogen woonde met haar echtgenoot Paul Jacobs tot de scheiding in 1926 in de directeurswoning van de haarsnijderij aan de Heirbrugstraat in Lokeren. In 1928 kocht ze Villa Ter Beuken in de stationsbuurt van Lokeren van de Lokerse textielfamilie Cock. Deze villa, in 1914 ontworpen door architect Prosper Alfred Buyck, was de thuis van Anna Cogen tot haar dood in 1962. Ze woonde er samen met haar tweede echtgenoot Joseph Van Doorselaere (1891-1973) en haar drie kinderen.
* ↑ Yannick De Spiegeleir, ACHTER VLAAMSE GRAFSTENEN. ‘Zotte Anna’, de flamboyante zakenvrouw die rijk werd van konijnenhaar en haar personeel gouden horloges gaf. HLN (1 november 2023). Geraadpleegd op 12 maart 2025.
* ↑ Van Campenhout, Nico. “Cogen, Anna.” In Nationaal Biografisch Woordenboek 26. Brussel: Paleis der Academiën, 2025 (ter perse).
* ↑ Van Campenhout, Nico. “Anna Cogen (1891-1962), een icoon uit de Lokerse geschiedenis.” In Annalen van de Koninklijke Oudheidkundige kring van het Land van Waas 127 (2024) (ter perse).
* ↑ Van Molle, Leen en Heyrman, Peter (red.). Vrouwenzakenvrouwen: Facetten van vrouwelijk zelfstandig ondernemerschap in Vlaanderen, 1800-2000. Gent: Provinciebestuur Oost-Vlaanderen i.s.m. KADOC, 2001.
* ↑ “Vijf straffe vrouwen krijgen silhouetmonument in Waasland”, VRT NWS, 09/03/2024.
* ↑ Cogen, Etienne en Demeyer, Alice. Uitvoerige genealogie van de familie Cogen van 1300 tot 1993. Gent: Etienne Cogen, 1994.
* ↑ Van Doorselaere Anne-Marie, “Anne-Marie Cogen. Een getuigenis over een opmerkelijke fabrikant”, De Souvereinen, Tijdschrift van de Heemkring van Lokeren, jg 25, nr 4, december 1994, blz.101-123.
* ↑ (en) ErfgoedCel Waasland. www.waaserfgoed.be. Geraadpleegd op 12 maart 2025.
* ↑ Dierick, Els. “Geschiedenis van het ‘Hof ter Beuken’: Het gezin Anna Cogen en de villa.” In De Souvereinen 23, 4 (1992): 109-123.
* ↑ Inventaris Onroerend Erfgoed 2025: Villa ter Beuken met park [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/217079.