OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gerardus Cornelis Weeren

Gerardus Cornelis Weeren (Heumen, 1 juni 1859 - Amsterdam, 12 juli 1915) was een Nederlands componist, (hoofd)onderwijzer en zangpedagoog.

## Biografie

Gerardus Cornelis Weeren was onderwijzer in Haarlem en werd op 1 maart 1896 als hoofdonderwijzer benoemd op de openbare school van Ter Aar.
Hij componeerde vele kinderliedjes en gaf een aantal bundels uit. Deze werden op vele Nederlandse scholen gebruikt tot de oorlogsjaren aan toe. De bundels heten: Zingende Jeugd deel 1, 2, 3 uitg. J.B. Wolters en later "Liederkeur" - voor de school en het leven. Deze bundel beleefde 16 herdrukken.
Een van de bekendste liederen, waarvan de muziek van zijn hand is, is "Sinterklaas is jarig". De tekst hiervan is geschreven door Willem Frederik Oostveen. Hij wordt genoemd als Sinterklaasauteur naast bijvoorbeeld Henriëtte Dietz, Katharina Leopold, Suze Maathuis-Ilcken en Simon Abramsz. Weeren gaf in zijn tijd lezingen over school- en kerkmuziek (was organist in Ter Aar) en werkte nauw samen met Jan Ligthart en Hindericus Scheepstra.
Met ingang van 1 september 1901 werd G.C. Weeren benoemd tot onderwijzer aan de herhalingsschool in de gemeente Ter Aar, 'op eene beloning van vijf en zeventig cents per uur'. Herhalingsonderwijs: Het 'houden van avondschool' voor kinderen, die overdag geen onderwijs konden volgen of voor hen, die nog wat bij wilden leren.

## Varia

Het gemeentebestuur van Ter Aar heeft in de jaren 1950 een straat naar hem genoemd.

### Referenties

* ↑ openarch.nl, Gerardus Cornelis Weeren (1859-1915). openarch.nl. Geraadpleegd op 3 augustus 2020.
* ↑ Gegevens kwartierstaat Gerardus Cornelis Weeren beschikbaar gesteld door George Reurings Beeldbank Cultuur Historische Vereniging Ter Aar https://beeldbank.chvteraar.nl/cgi-bin/beeldbank.pl?ident=00130. Gearchiveerd op 15 juli 2023.
* ↑ "Onderwijs.". "Limburger koerier". Heerlen, 1896/01/18 00:00:00, Geraadpleegd op Delpher op 05-08-2020, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB23:001130021:mpeg21:p00002
* ↑ "ONDERWIJS.". "Het vaderland". 's-Gravenhage; 's-Gravenhage, 1903/08/13 00:00:00, Geraadpleegd op Delpher op 05-08-2020, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB23:001463075:mpeg21:p00002
* ↑ "Ter Aankondiging.". "Nieuwsblad van Friesland : Hepkema's courant". Heerenveen, 1909/07/10 00:00:00, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 05-08-2020, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010761143:mpeg21:p002
* ↑ "BOEKBEOORDEELING.". "De Tĳd : godsdienstig-staatkundig dagblad". 's-Hertogenbosch, 1905/10/14 00:00:00, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 05-08-2020, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010408871:mpeg21:p005
# Houtvaart

Houtvaart kan verwijzen naar:
* Houtvaart (Alkmaar), een vaart in Alkmaar
* Houtvaart (Haarlem), een vaart in Haarlem
** Houtvaartkwartier, een wijk in Haarlem vernoemd naar de vaart
* De Houtvaart, een openluchtzwembad in Haarlem
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Houtvaart en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Peter Davison

Peter Davison (Londen, 13 april 1951) (echte naam Peter Moffett) is een Britse acteur. Zijn vader werd geboren in Guyana. Davison studeerde aan de Central School of Speech and Drama. Hij koos voor de naam Peter Davison om verwarring met de regisseur Peter Moffatt te voorkomen.

## Carrière

Aanvankelijk had hij diverse baantjes. In 1977 had Davison een rol in de televisieserie Love for Lydia, waar hij tegenover de jonge Jeremy Irons speelde. Echt bekend werd hij met zijn rol van Tristan Farnon in de serie over een dierenartsenpraktijk All Creatures Great and Small (in Nederland uitgezonden onder de titel James Herriot, in België (Vlaanderen) onder de titel “Alle schepsels groot en klein”). Van 1980 tot 1984 had hij de rol van de 'Fifth Doctor' (de vijfde incarnatie van de dokter) in Doctor Who. In 2000 werd hij David Braithwaite in At Home with the Braithwaites. Later speelde hij in The Last Detective. Ook speelde hij rollen in de detectives The Mrs. Bradley Mysteries, Unforgiven, Midsomer Murders, Grantchester en Marple's: At Bertram's Hotel (versie ITV 2007).
Naast zijn rollen in tientallen televisiefilms en enkele bioscoopfilms is Peter Davison ook te horen geweest in hoorspelen op de BBC-radio. Zijn eveneens zeer actieve toneelcarrière begon in 1972 in Nottingham en bracht hem via onder meer Edinburgh naar het Londense West End.

## Persoonlijk

Na een kort eerste huwelijk van 1973 tot 1975 was hij van 1978 tot 1994 getrouwd met de Amerikaanse actrice Sandra Dickinson. Samen hebben zij een dochter, de actrice Georgia Moffett. Haar echtgenoot, de acteur David Tennant heeft net als Davison de rol van Doctor Who gespeeld. In 2003 trouwde Davison met zijn derde vrouw Elizabeth Morton. Hun beide zoons Louis Davison en Joel Moffett zijn acteur.
* Bibliothèque nationale de France: cb141696270 (data)
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 6309 8966
* Library of Congress Control Number: no96062151
* MusicBrainz: 40bcb815-b241-4c83-90ea-92fc195fcdb8
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: xx0150642
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987012622851605171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 097665924
* Virtual International Authority File: 41438525
* WorldCat: E39PBJx4kbrw9pDHFPbfx6jpyd
# Chase Center

Chase Center is een overdekte arena in de wijk Mission Bay in San Francisco, Californië. Het gebouw is de thuisbasis voor de Golden State Warriors van de National Basketball Association (NBA). De Warriors, die sinds 1962 in de San Francisco Bay Area zijn gevestigd, speelden van 1971 tot 2019 hun thuiswedstrijden in Oracle Arena in Oakland. Sinds 2025 is het ook de thuisbasis van de Golden State Valkyries van de Women's National Basketball Association (WNBA).

## Locatie en ontwerp

De arena staat aan Third Street en 16th Street in de wijk Mission Bay in San Francisco. De arena bevat meerdere lagen en verdiepingen en heeft een capaciteit van 18.064 personen. Het omvat ook een multifunctioneel gebied met een theaterconfiguratie met een ingang met uitzicht op een nieuw gebouwd park.
Het plan voor het bouwen van een nieuwe arena werd aangekondigd op 22 mei 2012, tijdens een persconferentie van de Golden State Warriors op de voorgestelde locatie, bijgewoond door de toenmalige burgemeester van San Francisco Ed Lee.

## Opening

De arena werd officieel geopend op 6 september 2019, met een concert van Metallica en de San Francisco Symphony. De Warriors spelen hun eerste voorseizoenwedstrijd in het Chase Center tegen de Los Angeles Lakers op 5 oktober 2019. Ze spelen hun eerste seizoenswedstrijd daar tegen de Los Angeles Clippers op 24 oktober 2019.

## Evenementen

Naast basket, atletiek en worstelen is de arena ook een van de belangrijkste concertlocaties van San Francisco. Tussen 2019 en 2023 gaven de volgende artiesten reeds (meerdere) concerten in de Chase Center: Janet Jackson, Mumford and Sons, Jonas Brothers, Ariana Grande, Elton John, Bad Bunny, Tame Impala, Michael Bublé, Eagles, Metallica, John Mayer, Billie Eilish, The Killers, Alicia Keys, Panic! at the Disco, Lizzo, Andrea Bocelli, Drake, ...
* ↑ S.F. Office of Contract Administration, Bids & Contracts - Bid Document. mission.sfgov.org. Gearchiveerd op 27 oktober 2021. Geraadpleegd op 27 augustus 2019.
* ↑ Warriors' San Francisco arena plans met by opposition. ABC7 San Francisco. Geraadpleegd op 27 augustus 2019.
* ↑ (en) Warriors will face LeBron & Lakers in first preseason game at Chase Center. ABC7 San Francisco (23 maart 2019). Gearchiveerd op 21 juni 2019. Geraadpleegd op 27 augustus 2019.
* ↑ (en) LeBron James will help Warriors open new arena. The Mercury News (22 maart 2019). Gearchiveerd op 6 april 2019. Geraadpleegd op 27 augustus 2019.
* ↑ Metallica Announce Collaborative Performance With San Francisco Symphony. Spin (18 maart 2019). Geraadpleegd op 27 augustus 2019.
* ↑ (en) Where will the Golden State Warriors play next season? 10 facts about Chase Center. NBA.com Canada | The official site of the NBA (9 juni 2019). Gearchiveerd op 18 augustus 2019. Geraadpleegd op 27 augustus 2019.
* ↑ Golden State Warriors Announce 2019-20 Season Schedule. Warriors.com (August 12, 2019). Gearchiveerd op 5 april 2023. Geraadpleegd op August 27, 2019.
# Zodiac (film)

Zodiac is een Amerikaans misdaad-mystery uit 2007 onder regie van David Fincher. Het verhaal berust op ware feiten over de seriemoordenaar de Zodiac Killer beschreven in Robert Graysmiths boeken Zodiac en Zodiac unmasked, die door James Vanderbilt bewerkt werden tot scenario.
De film werd genomineerd voor meer dan twintig prijzen, waaronder de Gouden Palm van het Filmfestival van Cannes 2007, de Saturn Award voor beste thriller, de Writers Guild of America Award voor beste bewerkte script en Satellite Awards voor beste script, beste cinematografie en beste bijrolspeler (Brian Cox). Geen van de nominaties werd verzilverd.

## Verhaal

Een aantal moorden doet vermoeden dat er een seriemoordenaar actief is. Die krijgt de bijnaam Zodiac door brieven die bij verschillende kranten binnenkomen telkens wanneer er (een) slachtoffer(s) is gevallen. Hierin zit iedere keer een bericht in geheimschrift. Verschillende rechercheurs onderzoeken de zaak, maar ook nieuwsbladmedewerkers Robert Graysmith (Jake Gyllenhaal) en Paul Avery (Robert Downey jr.) proberen een oplossing te vinden. Omdat de identiteit van Zodiac steeds maar ongewis blijft, raken ze zo geobsedeerd door de zaak dat hun privéleven eronder begint te lijden.

## Rolverdeling

| Jake Gyllenhaal - Robert Graysmith Mark Ruffalo - Inspecteur David Toschi Anthony Edwards - Inspecteur William Armstrong Robert Downey jr. - Paul Avery Brian Cox - Melvin Belli John Carroll Lynch - Arthur Leigh Allen Richmond Arquette - Zodiac #1 en #2 Bob Stephenson - Zodiac #3 John Lacy - Zodiac #4 Chloë Sevigny - Melanie Ed Setrakian - Al Hyman John Getz - Templeton Peck John Terry - Charles Thieriot Candy Clark - Carol Fisher Elias Koteas - Brigadier Jack Mulanax Dermot Mulroney - Hoofdinspecteur Marty Lee Donal Logue - Hoofdinspecteur Ken Narlow June Diane Raphael - Mrs. Toschi Ciara Hughes - Darlene Ferrin Lee Norris - Mike Mageau (jonge versie) | Jimmi Simpson - Mike Mageau Patrick Scott Lewis - Bryan Hartnell Pell James - Cecilia Shepard Philip Baker Hall - Sherwood Morrill Jason Wiles - Labtechnicus Dagitz Charles Schneider - Paul Stine James Carraway - Shorty Tom Verica - Jim Dunbar Joel Bissonnette - Inspecteur Kracke Zach Grenier - Mel Nicolai Matt Winston - John Allen Jules Bruff - Catherine Allen John Ennis - Terry Pascoe Adam Goldberg - Duffy Jennings James LeGros - Officier George Bawart Charles Fleischer - Bob Vaughn Clea DuVall - Linda del Buono Paul Schulze - Sandy Panzarella Ione Skye - Kathleen Johns John Mahon - Hoofdinspecteur Riverside-politie |

## Trivia

* Acteur Philip Baker Hall speelde ook mee in de televisiefilm Zodiac uit 2005.
* De echte Dave Toschi (Mark Ruffalo), de politieagent, was in de jaren zestig een inspiratie voor het filmpersonage Bullitt (Steve McQueen).
* Het logo van Warner Bros. en dat van Paramount Pictures aan het begin van de film zijn bijna identiek aan de logo's van deze studio's in 1969.
# Good Boys

Good Boys is een Amerikaanse film uit 2019 van regisseur Gene Stupnitsky met in de hoofdrol o.a. Jacob Tremblay.

## Verhaal

Max, Lucas en Thor zijn beste vrienden en onafscheidelijk. Alleen zijn ze ook de buitenbeentjes op school. Max wordt op een gegeven moment uitgenodigd voor het feestje van Soren. Hij weet te regelen dat Lucas en Thor ook mee mogen. Ze horen dat het een zogenaamd zoenfeestje is, maar hebben nog geen ervaring met zoenen. Ze besluiten om de drone van de vader van Max, waar Max absoluut niet aan mag komen, te gebruiken om te spieken bij het buurmeisje, die veel zoent met haar vriendje, hoe je moet zoenen. Als Max en Thor ruzie krijgen over wie de drone mag besturen raken ze de controle kwijt en landt de drone in de tuin van de buren. Het buurmeisje ziet de drone en neemt deze in beslag. Als de jongens bij haar aanbellen om de drone terug te krijgen, blijkt dat ze de drone niet wil teruggeven. Uiteindelijk is ze toch bereid de drone terug te geven in ruil voor haar tas die de jongens meegenomen hadden. Na de ruil is Max zo blij de drone terug te hebben dat hij niet oplet waar hij vliegt en vliegt de drone te pletter tegen de schoolbus. Als ze na rondbellen van een winkel te horen krijgen dat ze nog een drone van hetzelfde type hebben, begint een avontuur om bij de winkel te komen om de drone te kopen.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage | Opmerking |
| Tremblay, Jacob Jacob Tremblay | Max | |
| Williams, Keith L. Keith L. Williams | Lucas | |
| Noon, Brady Brady Noon | Thor | |
| Gordon, Molly Molly Gordon | Hannah | Buurmeisje |
| Francis, Midori Midori Francis | Lily | Beste vriendin van het buurmeisje |
| Wang, Izaac Izaac Wang | Soren | |
# Rood oorzwammetje

Het rood oorzwammetje (Crepidotus cinnabarinus) is een schimmel in de familie Crepidotaceae. Hij leeft saprotroof op loofhout.

## Kenmerken

De hoed is fel oranje-rood en heeft een diameter van 2 tot 18 mm. De vorm is meestal convex, schelp- of waaierachtig, met een fijn viltige textuur aan de basis die later droog en kaler wordt. De rand is onregelmatig, vezelig en in het begin naar binnen gekruld. Er is geen steel aanwezig, maar soms is er een pseudosteel. De lamellen zijn lichtbruin met een rood-oranje rand, dicht op elkaar. De sporenprint is lichtbruin. De sporen zijn breed elliptisch tot sub-sferisch, met een fijn stekelig tot wrattig geornamenteerd, met een grootte van 8-8,5 × 5,5-6 μm. Er is geen annulus (ring) aanwezig.

## Verspreiding

In Nederland komt het rood oorzwammetje zeer zeldzaam voor.
* ↑ (en) Index Fungorum
* 1 2 NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen
# The Secret Life of Pets 2

The Secret Life of Pets 2 (Nederlandse titel: Huisdiergeheimen 2) is een Amerikaanse computeranimatiefilm uit 2019, geregisseerd door Chris Renaud en Yarrow Cheney. De film is geproduceerd door Illumination Entertainment en op 7 juni 2019 uitgegeven in 2D en 3D door Universal Pictures.

## Verhaal

Katie is het baasje van hond Max en heeft een man in haar leven gevonden en het gezin uitgebreid met zoontje Liam. Als de familie afreist naar een boerderij verandert er opnieuw veel voor Max. Zijn vrienden blijven achter in New York en beleven daar hun avonturen.

## Stemverdeling

| Personage | Engelse stem | Nederlandse stem | Vlaamse stem |
| Max | Patton Oswalt | Fedja van Huêt | Sven De Leijer |
| Snowball | Kevin Hart | Jandino Asporaat | Erhan Demirci |
| Rooster | Harrison Ford | Huub van der Lubbe | |
| Duke | Eric Stonestreet | Frank Lammers | Sebastien Dewaele |
| Gidget | Jenny Slate | Peggy Vrijens | Eline De Munck |
| Daisy | Tiffany Haddish | Edsilia Rombley | Hilde De Baerdemaeker |
| Chloe | Lake Bell | Karin Bloemen | Isabelle Van Hecke |
| Sergei | Nick Kroll | Chris Zegers | Kevin Bellemans |
| Pops | Dana Carvey | Erik van Muiswinkel | Walter Baele |
| Mel | Bobby Moynihan | Robbert van de Corput | Bart Cannaerts |
| Buddy | Hannibal Buress | Roué Verveer | Sean Dhondt |
| Norman | Chris Renaud | Dorian Bindels | Joris Hessels |
| Katie | Ellie Kemper | Georgina Verbaan | Zoë Thielemans |
| Chuck | Pete Holmes | Bas Smit | |
| Liam | Henry Lynch | Mees Kingston | Leo Engels |
| Molly | Kiely Renaud | | Pixie De Winter |
| Cotton | Sean Giambrone | | |
| Cat Lady | Meredith Salenger | | |
| The Lead Wolf | Michael Beattie | | |
| Sweetpea | Tara Strong | | |
| Princess | Jessica DiCicco | | Tiany Kiriloff |
| Hamster | Garth Jennings | | |

## Externe link

* (en) Officiële website
* (en) Huisdiergeheimen 2 in de Internet Movie Database
* (nl) The Secret Life of Pets 2 op MovieMeter
* (mul) Huisdiergeheimen 2 in The Movie Database
* ↑ (en) The Secret Life of Pets 2 op Box Office Mojo, geraadpleegd op 6 april 2023
# Sumatraanse tijger

De Sumatraanse tijger (Panthera tigris sumatrae) is een regelmatig gebruikte ondersoort van de tijger die alleen voorkomt op Sumatra. In de in 2017 gepubliceerde taxonomische revisie van de IUCN taskgroup wordt deze samen met de uitgestorven P. t. balica en P. t. sondaica beschouwd als één ondersoort: P. t. sondaica.

## Kenmerken

Deze ondersoort is kleiner dan de andere ondersoorten en heeft een donkerbruine kleur. Verder is de vacht donker oranje. Vroeger kwam dit dier voor op heel Sumatra, maar tegenwoordig zijn er nog maar 800 exemplaren over, waarvan 350 in het wild. Het strepenpatroon bestaat vaak uit twee parallelle rijen.
De Sumatraanse tijger verschilt van andere tijgers in de afmetingen van enkele delen van de schedel. In sommige kenmerken staat deze vorm tussen de Javaanse tijger (P. t. sondaica) aan de ene kant en de Indo-Chinese tijger (P. t. corbetti) aan de andere kant in; mogelijk is deze ondersoort het resultaat van hybridisatie tussen de andere twee vormen. Sommige onderzoekers beschouwen de verschillen met andere ondersoorten als groot genoeg om de Sumatraanse tijger als een aparte soort te zien, P. sumatrae, maar dat is niet algemeen geaccepteerd.

## Bescherming

Deze tijger heeft het sinds 2004 zwaar aangezien hij voornamelijk leefde in Atjeh, het noordelijkste puntje van Sumatra. Tijdens de tsunami van 2004 is dit natuurreservaat voor een groot deel weg gespoeld. Er zijn nu verschillende instanties bezig met de wederopbouw van dit natuurgebied opdat de Sumatraanse tijger zal overleven.
In gevangenschap bestaat er voor deze ondersoort meerdere fokprogramma's. London Zoo is zowel Europees (EEP) als internationaal stamboekhouder (ISB), terwijl het Amerikaanse fokprogramma (SSP) wordt bijgehouden door Minnesota Zoo.
* ↑ '"`UNIQ--templatestyles-00000000-QINU`"'(en) Sumatraanse tijger op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Linkie, M., Wibisono, H.T., Martyr, D.J. (2008). Panthera tigris ssp. sumatrae. IUCN Red List of Threatened Species: 2008: e.T15966A5334836.
* ↑ Goodrich, J., Lynam, A., Miquelle, D. (2015). Panthera tigris. IUCN Red List of Threatened Species: 2015: e.T15955A50659951.
* ↑ Kitchener, A. C., Breitenmoser-Würsten, C., Eizirik, E. (2017). A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group. Cat News (Special Issue 11): 66–68.
* ↑ https://www.zsl.org/conservation-initiatives/conservation-breeding/sumatran-tiger-breeding-programmes
* ↑ http://support.mnzoo.org/tigercampaign/tiger-ssp/
Siberische tijger (P. t. altaica) · Noord-Indochinese tijger (P. t. amoyensis) · Balinese tijger (P. t. balica) · Chinese tijger (P. t. corbetti) · Maleise tijger (P. t. jacksoni) · Javaanse tijger (P. t. sondaica) · Sumatraanse tijger (P. t. sumatrae) · Bengaalse tijger (P. t. tigris) · Kaspische tijger (P. t. virgata)
# Gardanne

Gardanne is een gemeente in het Franse departement Bouches-du-Rhône (regio Provence-Alpes-Côte d'Azur). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Aix-en-Provence. Gardanne telde op 1 januari 2022 21.534 inwoners.
In Gardanne werd van 1996 tot 2003 jaarlijks het onafhankelijk filmfestival van Gardanne gehouden.

## Geschiedenis

Archeologisch onderzoek wijst op een permanente bewoning vanaf de eerste eeuw in de Notre-Damewijk. In de elfde eeuw ontstond een castrum op de heuveltop Colline du Cativel. Dit oude stadscentrum was tot de negentiende eeuw ommuurd. Hiernaast werd er in de zestiende eeuw een nieuwe wijk als bastide gebouwd. Hier kwam in de volgende eeuw een barokkasteel.
Paul Cézanne huurde in 1885-1886 een appartement in Gardanne en schilderde een tiental schilderijen met de stad als onderwerp. Aan het begin van de twintigste eeuw groeide de bevolking sterk. De mijnen van Gardanne trokken werkzoekenden aan. In de eerste helft van de twintigste eeuw werd hierom de Quartier Bivet gebouwd en na 1950 de Quartier Casablanca. Hier kwamen veel immigranten te wonen.

## Geografie

De oppervlakte van Gardanne bedroeg op 1 januari 2022 27,02 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 797 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Gardanne met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Verkeer en vervoer

In de gemeente ligt spoorwegstation Gardanne.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.

## Geboren

* Claude de Forbin (1656-1733), marineofficier en kaper
* Daniel Xuereb (1959), voetballer en voetbaltrainer
# Gardanne

Gardanne is een gemeente in het Franse departement Bouches-du-Rhône (regio Provence-Alpes-Côte d'Azur). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Aix-en-Provence. Gardanne telde op 1 januari 2022 21.534 inwoners.
In Gardanne werd van 1996 tot 2003 jaarlijks het onafhankelijk filmfestival van Gardanne gehouden.

## Geschiedenis

Archeologisch onderzoek wijst op een permanente bewoning vanaf de eerste eeuw in de Notre-Damewijk. In de elfde eeuw ontstond een castrum op de heuveltop Colline du Cativel. Dit oude stadscentrum was tot de negentiende eeuw ommuurd. Hiernaast werd er in de zestiende eeuw een nieuwe wijk als bastide gebouwd. Hier kwam in de volgende eeuw een barokkasteel.
Paul Cézanne huurde in 1885-1886 een appartement in Gardanne en schilderde een tiental schilderijen met de stad als onderwerp. Aan het begin van de twintigste eeuw groeide de bevolking sterk. De mijnen van Gardanne trokken werkzoekenden aan. In de eerste helft van de twintigste eeuw werd hierom de Quartier Bivet gebouwd en na 1950 de Quartier Casablanca. Hier kwamen veel immigranten te wonen. De Elektriciteitscentrale Provence werd geopend

## Geografie

De oppervlakte van Gardanne bedroeg op 1 januari 2022 27,02 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 797 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Gardanne met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Verkeer en vervoer

In de gemeente ligt spoorwegstation Gardanne.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.

## Geboren

* Claude de Forbin (1656-1733), marineofficier en kaper
* Daniel Xuereb (1959), voetballer en voetbaltrainer
# Bottle Rocket (korte film)

Bottle Rocket is een film van dertien minuten uit 1994. De film werd geschreven door Wes Anderson en Owen Wilson. Bottle Rocket is het regiedebuut van Wes Anderson en is tevens het acteerdebuut van Owen Wilson, diens broer Luke Wilson en Robert Musgrave. De film gaat over de twintigers Dignan, Anthony en Bob, die een carrière in de misdaad nastreven.
In 1996 kwam een langere versie van 91 minuten uit.
# Beracha Ve Shalom

Beracha Ve Shalom ("Zegen en Vrede") (ook Beraha Ve Salom) is een voormalige joodse synagoge in Suriname in de Jodensavanne. In 1682 schonk Samuel Nassy geld en grond voor de bouw van de synagoge, die in 1685 werd ingewijd.
De synagoge was de eerste architectonische stenen synagoge van de Nieuwe Wereld. Naast synagoge diende het gebouw ook als school, rechtsgebouw en vergaderruimte. Het gebouw werd tot 1865 gebruikt. In 1873 stortte het dak in en werd het gebouw overwoekerd. Het is nog als ruïne aanwezig. In de jaren '90 van de twintigste eeuw werd de overwoekering verwijderd en werden ernaast 450 graven gevonden.
* Maquette van de synagoge
* Plattegrond
* Ruïne synagoge (1968), gevel met toegangstrap zuidzijde
* Ruïne synagoge (2019)
* Sjofar uit 1750-1800, in gebruik bij de synagoge, collectie Rijksmuseum Amsterdam
* ↑ Vlaar, Maria, "Waar je de geur van bloeiende vanille ruikt en de trompet van God hoort", De Standaard der Letteren (nr. 3731), 16 september 2023. Geraadpleegd op 5 oktober 2023.
* ↑ 325 jaar Synagoge te Jodensavanne | blog.