# Guangzhou

Guangzhou (vereenvoudigd Chinees: 广州; traditioneel Chinees: 廣州; pinyin: Guǎngzhōu; Kantonees IPA: [kʷɔ̌ːŋ2tsɐ̂u1]; Yale: Gwóngjāu; Mandarijn IPA: [gwɑŋ21ʈʂɔw5]), in historische context vaak Kanton genoemd, is een stadsprefectuur en de provinciehoofdstad van de provincie Guangdong in het zuiden van China. Sinds 2005 is het een van de vijf nationale centrale steden. De stad ligt 120 km ten noordwesten van Hongkong.
In de stad zelf wonen 18,7 miljoen inwoners (volkstelling 2020). Het gehele verstedelijkte gebied rondom Guangzhou (“Pearlriver megacity”) is met 72,7 miljoen inwoners veruit de grootste metropool ter wereld.
De internationale naam van de stad was oorspronkelijk Canton, waaruit de Nederlandse naam "Kanton" is voortgekomen. Hiervan is ook de naam afgeleid voor de aldaar gesproken taal, het Kantonees.
De stad is een belangrijke havenstad. De haven is sinds 2006 de op 4 na grootste van de wereld. De Internationale luchthaven Guangzhou Baiyun is een van de belangrijkste luchthavens van China.

## Geschiedenis

Guangzhou is van oudsher een van de belangrijkste Chinese havensteden. De Portugezen waren in 1514 de eerste Europeanen die Guangzhou bereikten via de zee. De Portugezen hadden het monopolie op de handel in China, totdat de Nederlanders arriveerden in de 17e eeuw. In 1728 opende de Vereenigde Oostindische Compagnie een factorij in Guangzhou. In de periode dat het Kantonsysteem (1757-1842) fungeerde, waren de Dertien Factorijen in Guangzhou de enige plaats waar buitenlanders handel mochten drijven met China. Na de Eerste Opiumoorlog (1839-1842) werd Guangzhou een van de vijf havens die opengesteld werden voor buitenlandse handelaren.

## Klimaat

Weergemiddelden voor Guangzhou, China :
| Maand | jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec | Jaar |
| Hoogste maximum (°C) | 27,2 | 28,6 | 32,1 | 32,4 | 36,2 | 36,6 | 39,1 | 38,0 | 37,6 | 34,8 | 32,5 | 29,6 | 39,1 |
| Gemiddeld maximum (°C) | 18,3 | 18,5 | 21,6 | 25,7 | 29,3 | 31,5 | 32,8 | 32,7 | 31,5 | 28,8 | 24,5 | 20,6 | 26,3 |
| Gemiddeld minimum (°C) | 10,3 | 11,7 | 15,2 | 19,5 | 22,7 | 24,8 | 25,5 | 25,4 | 24,0 | 20,8 | 15,9 | 11,5 | 18,9 |
| Laagste minimum (°C) | 0,1 | 1,3 | 3,2 | 7,7 | 14,6 | 18,8 | 21,6 | 20,9 | 15,5 | 9,5 | 4,9 | 0,0 | 0,0 |
| Neerslag (mm) | 41 | 69 | 85 | 201 | 284 | 276 | 233 | 227 | 166 | 87 | 35 | 32 | 1.736 |
| Bron: WeerOpReis.com ||||||||||||||

## Bestuurlijke indeling

Guangzhou is verdeeld in tien districten en twee stadsarrondissementen.
| naam | Chinees | pinyin |
| districten |||
| Yuexiu | 越秀区 | Yuèxiù Qū |
| Liwan | 荔湾区 | Lìwān Qū |
| Haizhu | 海珠区 | Hǎizhū Qū |
| Tianhe | 天河区 | Tiānhé Qū |
| Baiyun | 白云区 | Báiyún Qū |
| Huangpu | 黄埔区 | Huángpǔ Qū |
| Huadu | 花都区 | Huādu Qū |
| Panyu | 番禺区 | Pānyú Qū |
| Nansha | 南沙区 | Nánshā Qū |
| Luogang | 萝岗区 | Luógǎng Qū |
| stadsarrondissementen |||
| Zengcheng | 增城市 | Zēngchéng Shì |
| Conghua | 从化市 | Cónghuà Shì |

## Demografie

In de stad Guangzhou wonen 18.700.000 inwoners. Inclusief voorsteden is het veruit de grootste metropool ter wereld. Op een gebied ter grootte van de helft van Nederland wonen 72,7 miljoen inwoners. De totale aaneengegroeide agglomeratie rondom Guangzhou (de Parelrivierdelta), omvat de (miljoenen)steden Foshan (9.500.000 inw.), Dongguan (10.500.000 inw.), Jiangmen (2.700.000 inw.), Huizhou (2.900.000 inw.), Shenzhen (17.500.000 inw.), Zhongshan (4.400.000 inw.) en Zhuhai (2.400.000 inw.).
Een meerderheid van de inwoners van Guangzhou spreekt het lokale dialect Guangzhouhua, dat door de Kantonezen als Standaardkantonees wordt beschouwd.
Een zeer klein deel van de bevolking behoort tot het vissersvolk Tanka.

## Openbaar vervoer

Guangzhou beschikt over een metrosysteem, de metro van Guangzhou. Het systeem bestaat uit veertien lijnen en er zijn verschillende lijnen in aanbouw, of zijn gepland.

## Stedenbanden

* Arequipa (Peru), sinds 27 oktober 2004
* Auckland (Nieuw-Zeeland), sinds 1989
* Bari (Italië), sinds 1986
* Birmingham (Verenigd Koninkrijk), sinds 2006
* Bristol (Verenigd Koninkrijk), sinds 2001
* Dubai (Verenigde Arabische Emiraten)
* Durban (Zuid-Afrika), sinds 2000
* Frankfurt am Main (Duitsland), sinds 11 april 1988
* Fukuoka (Japan), sinds 1979
* Gwangju (Zuid-Korea), sinds 1996
* Jekaterinenburg (Rusland), sinds 10 juli 2002
* Linköping (Zweden), sinds 1997
* Los Angeles (Verenigde Staten), sinds 2 maart 1982
* Lyon (Frankrijk), sinds 1988
* Manilla (Filipijnen), sinds 1982
* Rotterdam (Nederland), sinds 18 november 2010
* Tampere, (Finland)
* Sydney (Australië), sinds 1986
* Vancouver (Canada), sinds 1985

## Geboren in Guangzhou

* Ieoh Ming Pei (1917-2019), Chinees-Amerikaans architect
* Chor Yuen (1934-2022), filmregisseur, scriptschrijver en acteur
* Johnny Chan (1957), pokerspeler
* Liu Xiang (1996), zwemster
* Fan Zhendong (1997), tafeltennisser