# Krijgsgevangenkamp 5110/48 Vojkovo

Het Krijgsgevangenkamp 5110/48 Vojkovo (Duits: Kriegsgefangenenlager 5110/48 Woikowo) was een kamp in de Sovjet-Unie voor krijgsgevangenen uit de generaalsrangen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp bevond zich in Tsjerntsy in het blast Ivanovo en heeft bestaan van 1943 tot 1955.

## Omvang van de internering

Rond een 400 Duitse, Japanse, Hongaarse, Italiaanse, Roemeense en Oostenrijkse officieren werden samengebracht in het generaalskamp Vojkovo (5110/48).
Op 3 juli 1943 werden de eerste generaals, die tijdens de slag om Stalingrad gevangen genomen waren, in het kamp geïnterneerd. De hoogste in rang was Generalfeldmarschall Friedrich Paulus. Na de verschillende nederlagen van de Wehrmacht in Koersk (slag om Koersk), Baltisch offensief (Baltische staten) en Wit-Rusland (operatie Bagration) raakten er tussen 1944 en 1945 steeds meer generaals in Sovjet-gevangenschap, en werden naar het kamp afgevoerd.
Na de onvoorwaardelijke capitulatie van de Wehrmacht op 7 mei 1945, werden er 185 Wehrmachtgeneraals in het kamp geïnterneerd.

### Geïnterneerde officieren

Krijgsgevangene in het kamp waren (selectie):
Duitse krijgsgevangene die in het kamp zijn gestorven zijn, werden op de Duitse Oorlogsbegraafplaats Tsjerntsy begraven. Daaronder waren:
* Oorlogsbegraafplaats, Tsjerntsy
* Duitse Oorlogsbegraafplaats in Tsjerntsy

## De omstandigheden van het krijgsgevangenschap

Het doel van het secretariaat van het Volkscommissariaat voor Binnenlandse Zaken en daarmee het Instituut 99was, om de geïnterneerde generaals toe te laten treden tot de Bund Deutscher Offiziere (Bond van Duitse Officiëren), en met behulp van Duitse soldaten zouden overlopen om zo de strijd aan te gaan tegen de dictatuur van Hitler zouden vechten.
Voor onderdak werd een oud herenhuis met hoge- en grote oude ruimtes als slaap- en woonkamer gebruikt. Om 6.30 uur werd opgestaan, en om 22.30 uur begon de nachtrust. Ontbijt was om 8.00 uur, lunch 's middags om 13.00 uur. De dagelijkse maaltijden van de gevangenen omvatten 3500 calorieën. Hun vrije tijd konden de kampbewoners zelf indelen, vele waren als tuinier, groenteteler actief of werkte in de meubelmakerij. Vele gevangenen ondernamen wandelingen door het park van het kamp of lazen boeken. Zo konden er van de Lenin-bibliotheek in Moskou, boeken geleend worden, andere leerde de Russische taal. Er werden regelmatig bioscoopvoorstellingen gehouden, evenals muzikale avonden met piano, gitaar en viool.
Met de gevangenen werden lange gesprekken in kamers die afgeluisterd werden gevoerd. Tussen 1943 en 1944 konden ongeveer 10 generaals toetreden tot de Bund Deutscher Offiziere, waarop ze het kamp konden verlaten. Tot hun behoorde: Otto Korfes, Walther von Seydlitz-Kurzbach, Arno von Lenski en Hans Wulz.

## Het einde van het krijgsgevangenschap

Eind 1948 was het groot deel van de Italiaanse, Hongaarse en Oostenrijkse generaals al vrijgelaten. Door de gemaakte afspraken in 1955 tussen de bondskanselier Konrad Adenauer en premier Nikolaj Boelganin, werden er tot het einde van het jaar de overige 150 Duitse generaals ook vrijgelaten, en keerde naar hun thuisland terug. Het kamp werd daarna afgebroken.
Voor de aanvang van de terugreis, kregen de vrijgelaten gevangenen „hun dierbare zondagskleren met das, mantel, suède schoenen, vilthoed en twee paar ondergoed. Iedereen kreeg rantsoenen voor vier dagen, bestaande uit: gerookte worst, olie, kaas, rooktabak, kaviaar en suikergoed mee“. Op het doorvoerstation in Moskou kon men een stadsrondrit maken en ervaren.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Kriegsgefangenenlager 5110/48 Woikowo op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* 1 2 3 (de) Moskauer Deutsche Zeitung: Erholung vom Krieg im Gefangenenlager. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* 1 2 3 (de) Ostpreußenblatt: Wieder Heimkehrertransporte Kranke aus Stalingrad - Rettung durch deutsche Medikamente. Geraadpleegd op 28 april 2018. Gearchiveerd op 2 juni 2023.
* 1 2 3 (de) DER SPIEGEL: GENERALSFEME, Die Rache der Spätheimkehrer. Geraadpleegd op 28 april 2018. Gearchiveerd op 28 november 2020.
* ↑ (de) Sächsische Biografie: Adam Wilhelm. Geraadpleegd op 28 april 2018. Gearchiveerd op 2 juni 2023.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 (de) TECHNISCHE UNIVERSITÄT DRESDEN: Stalinjustiz contra NS-Verbrechen. Die Kriegsverbrecherprozesse gegen deutsche Kriegsgefangene in der UdSSR in den Jahren 1943 – 1952. Kenntnisstand und Forschungsprobleme. Geraadpleegd op 28 april 2018. Gearchiveerd op 15 april 2023.
* ↑ (de) ZEIT ONLINE: So starb Adolf Hitler. Geraadpleegd op 28 april 2018. Gearchiveerd op 2 juni 2023.
* 1 2 3 4 5 6 (de) DER SPIEGEL: „Wir gingen durch die Hölle“. Geraadpleegd op 28 april 2018. Gearchiveerd op 19 juni 2019.
* ↑ (en) Google Boeken: Howard Margolian, Conduct Unbecoming. The Story of the Murder of Canadian Prisoners of War in Normandy. Geraadpleegd op 28 april 2018. Gearchiveerd op 4 september 2023.
* ↑ Antony Beevor: Stalingrad. Penguin Books, London 1999. ISBN 0-14024-985-0, S. 422.
* ↑ Marcel Stein: Field Marshal von Manstein, a Portrait: the Janus Head. Helion & Company, Solihull 2006. ISBN 978-1-90603-302-6, S. 132.
* ↑ (de) Rhein-Zeitung: „General Strecker: Wir haben viel durchgemacht!“. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ Cherntsy German Soldiers Cementary, Ivanovo area.
* ↑ (de) Volksbund.de: Dr. Wilhelm Kries. Geraadpleegd op 26 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Erwin Hans Barends. Geraadpleegd op 26 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Louis Friedrich Otto Tronnier. Geraadpleegd op 26 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Paul Wilhelm Rudolf Stoewer. Geraadpleegd op 26 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Friedrich Bayer. Geraadpleegd op 26 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Gerhard Hans Erich Medem. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Walter Thurow Hugo von Boltenstern. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Karl Wilhelm Specht. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Gerd von Below. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Rudolf Gerold Noack. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Hans Eduard Willy Curt Busch. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Wilhelm Richard Runge. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Heinrich Anton Deboi. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Friedrich Wilhelm Hermann Hochbaum. Geraadpleegd op 26 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Wilhelm Justus v. Stubenrauch. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Hans Karl August Boeckh-Behrens. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Anton Eberth. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Hans-Joachim Baurmeister. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Heinrich Thoma. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Otto Friedrich Johann Ullmann. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Reiner Joseph Carl Hug. Stahel. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Volksbund.de: Max Heinrich Wilhelm Pfeffer. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) Lexikon der Wehrmacht: Woikowo. Geraadpleegd op 28 april 2018.
* ↑ (de) ZEIT ONLINE: Die letzten Soldaten des Großen Krieges. Geraadpleegd op 28 april 2018. Gearchiveerd op 2 juni 2023.