# Tietjerksteradeel

Tietjerksteradeel (uitspraak); officieel, Fries: Tytsjerksteradiel ([ti’tsjɛrkstəradi.əl], uitspraak is een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland. De gemeente telt 32.601 inwoners (1 januari 2024, CBS) en heeft een oppervlakte van 161,41 km².
De gemeente is gelegen op het Friese platteland, ten oosten van de provinciehoofdstad Leeuwarden. Sinds 1989 is de Friese naam van de gemeente de officiële; daarvoor was het Nederlandse Tietjerksteradeel de officiële naam. De hoofdplaats is Bergum.

## Kernen

Tietjerksteradeel telt zestien officiële kernen (dorpen). Sinds 1989 zijn de Friese plaatsnaamaanduidingen de officiële. De plaatsnaamborden van de dorpen zijn doorgaans tweetalig, waarbij de Nederlandse naam in een kleiner lettertype onder de Friese naam staat. De plaatsnaamborden van de buurtschappen zijn doorgaans eentalig Fries.

### Dorpen

| Nederlandse naam | Officiële (Friese) naam | Inwoners (1 januari 2023) |
| Bergum | Burgum | 9.960 |
| Hardegarijp | Hurdegaryp | 5.030 |
| Noordbergum | Noardburgum | 2.290 |
| Giekerk | Gytsjerk | 2.260 |
| Oenkerk | Oentsjerk | 2.060 |
| Garijp | Garyp | 1.905 |
| Tietjerk | Tytsjerk | 1.610 |
| Oostermeer | Eastermar | 1.585 |
| Suameer | Sumar | 1.385 |
| Eestrum | Jistrum | 940 |
| Rijperkerk | Ryptsjerk | 775 |
| Oudkerk | Aldtsjerk | 665 |
| Molenend | Mûnein | 655 |
| Suawoude | Suwâld | 625 |
| Eernewoude | Earnewâld | 410 |
| Wijns | Wyns | 250 |
Bron: CBS
Overige officiële kernen:
* Bartlehiem (gedeeltelijk)
* Veenwoudsterwal (Feanwâldsterwâl) (gedeeltelijk)

### Buurtschappen

* De Joere
* Giekerkerhoek (Gytsjerksterhoeke)
* Hoogzand (It Heechsân)
* Iniaheide
* Kleinegeest (Lytse Geast)
* Kuikhorne (Kûkherne) (deels)
* Noordermeer (Noardermar)
* Quatrebras
* Schuilenburg (Skûlenboarch)
* Siegerswoude (Sigerswâld)
* Suameerderheide (Sumarreheide)
* Tergracht (Tergrêft) (deels)
* Witveen (It Wytfean)
* Zwartewegsend (Swarteweisein)
* Zevenhuizen (Sânhuzen)

## Politiek
### Gemeenteraad

De gemeenteraad van Tietjerksteradeel bestaat uit 23 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1998:
Gemeenteraadszetels :
| Partij | 1998 | 2002 | 2006 | 2010 | 2014 | 2018 | 2022 |
| FNP | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| CDA | 8 | 8 | 7 | 6 | 6 | 6 | 5 |
| BVNL | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 |
| PvdA | 5 | 4 | 7 | 4 | 4 | 3 | 3 |
| VVD | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 |
| GroenLinks | 1 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | 2 |
| ChristenUnie | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 |
| D66 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Gemeentebelangen | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 0 | 0 |
| Totaal | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 |

### College van burgemeester en wethouders

Sinds 2022 zijn de wethouders:
* Tytsy Willemsma (FNP) – Financiën en belastingen, Organisatie en ontwikkeling, Beheer openbare ruimte, Afvalinzameling, Verkeer en vervoer, Recreatie en toerisme, Kultuer & Frysk, Europa en internationalisering (tevens locoburgemeester)
* Caroline de Pee (CDA) – Sociaal Domein, Sport en sûnens, Onderwijs, Economische zaken
* Berber van Zandbergen (Pvda/GL) – Ruimte, Duurzaamheid en transitievisie warmte, Milieu

## Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:
* Lijst van rijksmonumenten in Tietjerksteradeel
* Lijst van oorlogsmonumenten in Tietjerksteradeel

## Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten :
| | Noardeast-Fryslân Noardeast-Fryslân | Dantumadeel Dantumadeel |
| Leeuwarden Leeuwarden | | Achtkarspelen Achtkarspelen |
| | Smallingerland Smallingerland | |

## Externe link

* Website Tietjerksteradeel
* ↑ Tineke Schokker-Strampel waarnemend burgemeester van Tytsjerksteradiel, Provincie Friesland, 3 maart 2025. Gearchiveerd op 3 maart 2025.
Steden, dorpen en gehuchten: Bartlehiem (deels) · Bergum · Eastermar · Eernewoude · Eestrum · Garijp · Giekerk · Hardegarijp · Molenend · Noordbergum · Oenkerk · Oudkerk · Rijperkerk · Suameer · Suawoude · Tietjerk · Veenwoudsterwal (deels) · Wijns Buurtschappen: De Joere · Giekerkerhoek · Hoogzand · Iniaheide · Kleinegeest · Kuikhorne (deels) · Noordermeer · Quatrebras · Schuilenburg · Siegerswoude · Sumarreheide (Suameerderheide) · Tergracht (deels) · Witveen · Zevenhuizen · Zwartewegsend Friesland: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
Achtkarspelen · Ameland · Dantumadeel · De Friese Meren · Harlingen · Heerenveen · Leeuwarden · Noardeast-Fryslân · Ooststellingwerf · Opsterland · Schiermonnikoog · Smallingerland · Súdwest-Fryslân · Terschelling · Tietjerksteradeel · Vlieland · Waadhoeke · Weststellingwerf Steden en dorpen · Voormalige gemeenten · Nederland: Provincies · Gemeenten