# Chaumont-Gistoux

Chaumont-Gistoux is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Waals-Brabant. De gemeente telt ruim 11.000 inwoners. Het gebied behoort tot de Brabantse Ardennen.

## Geschiedenis

In het gebied van de gemeente zijn er eeuwenoude sporen aangetroffen van mensen die hier vroeger geleefd hebben. Overblijfselen die dateren uit het neolithicum zijn een versterkte plaats. Uit de Romeinse tijd stammen twee grafheuvels bij Bonlez.
Vanaf de 7e eeuw behoort Chaumont toe aan de Sint-Baafsabdij te Gent.
In 987 wordt er al melding gemaakt van Dion-Valmont met een schenking goederen aan de Abdij van Gembloers.
In de 11e eeuw werd Chaumont een heerlijkheid van de prins-bisschop van Luik. Tot het eind van het ancien régime bleven Chaumont en Gistoux een enclave, behorend tot het Prinsbisdom Luik, terwijl de omliggende dorpen tot het Hertogdom Brabant hoorden.
Tot in 1623 was Dion-Valmont in het bezit van de abdij.
Het dorp Bonlez was oorspronkelijk verdeeld in twee lenen, waarvan het leen Bas-Bonlez in de 17e eeuw verheven werd tot baronie. Daarbij kreeg ze het recht van hoge, middelste en lage justitie. Rond 1230 bouwde men daar ter plaatse een burcht.
In 1977 ontstond de fusiegemeente Chaumont-Gistoux door het samengaan van Chaumont-Gistoux, Corroy-le-Grand, Longueville, Bonlez en Dion-Valmont, dat in 1970 was ontstaan uit de fusie van Dion-le-Mont en Dion-le-Val.

## Kernen

De gemeente bestaat uit de deelgemeente Chaumont-Gistoux zelf, Corroy-le-Grand, Dion-le-Mont, Dion-le-Val, Bonlez en Longueville.
Chaumont-Gistoux bestaat uit de plaatsen Chaumont en Gistoux. In de deelgemeente liggen onder meer ook nog de gehuchten Somville, Les Bruyères, Inchebroux, Ocquière en Champtaine.
In Corroy-le-Grand liggen Vieusart, Laid Burniau en Manypré.
In Dion-le-Mont liggen onder meer Brocsous, Grippelotte en Louvrange op de grens met Waver.
In Bonlez liggen Bas-Bonlez en Roblet. In Longueville ligt Arnelle.

### Deelgemeenten

| # | Naam | Opp. (km²) | Inwoners (2020) | Inwoners per km² | NIS-code |
| 1 | Chaumont-Gistoux | 13,54 | 4.066 | 300 | 25018A |
| 2 | Corroy-le-Grand | 12,78 | 1.861 | 146 | 25018B |
| 3 | Dion-le-Mont | 5,77 | 3.254 | 564 | 25018C |
| 4 | Dion-le-Val | 3,09 | 527 | 171 | 25018D |
| 5 | Bonlez | 8,67 | 1.122 | 129 | 25018E |
| 6 | Longueville | 4,48 | 801 | 179 | 25018F |

## Demografische ontwikkeling
### Demografische evolutie voor de fusie

* Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwoneraantal op 31 december
* 1846: Opsplitsing van Tourinnes-Beauvechain in 1841

### Demografische evolutie van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
* Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari 1992 tot heden :
| jaar | Aantal | Evolutie: 1992=index 100 |
| 1992 | 8.814 | 100,0 |
| 1993 | 9.084 | 103,1 |
| 1994 | 9.275 | 105,2 |
| 1995 | 9.402 | 106,7 |
| 1996 | 9.471 | 107,5 |
| 1997 | 9.614 | 109,1 |
| 1998 | 9.867 | 111,9 |
| 1999 | 10.028 | 113,8 |
| 2000 | 10.141 | 115,1 |
| 2001 | 10.310 | 117,0 |
| 2002 | 10.476 | 118,9 |
| 2003 | 10.632 | 120,6 |
| 2004 | 10.692 | 121,3 |
| 2005 | 10.825 | 122,8 |
| 2006 | 10.926 | 124,0 |
| 2007 | 11.043 | 125,3 |
| 2008 | 11.156 | 126,6 |
| 2009 | 11.296 | 128,2 |
| 2010 | 11.338 | 128,6 |
| 2011 | 11.487 | 130,3 |
| 2012 | 11.601 | 131,6 |
| 2013 | 11.654 | 132,2 |
| 2014 | 11.653 | 132,2 |
| 2015 | 11.716 | 132,9 |
| 2016 | 11.698 | 132,7 |
| 2017 | 11.737 | 133,2 |
| 2018 | 11.731 | 133,1 |
| 2019 | 11.798 | 133,9 |
| 2020 | 11.631 | 132,0 |
| 2021 | 11.630 | 131,9 |
| 2022 | 11.685 | 132,6 |
| 2023 | 11.813 | 134,0 |
| 2024 | 11.818 | 134,1 |

## Politiek

Burgemeesters waren:
* ...-1970 : Alphonse Donvil
* 1970-2000 : André Docquier
* 2000-2006 : André Demoulin (MR-PRL)
* 2006-2024 : Luc Decorte (MR)
* 2024-... : Philippe Barras (Les Engagés)

### Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

| Partij | Partij | 10-10-1976 | 10-10-1976 | 10-10-1982 | 10-10-1982 | 9-10-1988 | 9-10-1988 | 9-10-1994 | 9-10-1994 | 8-10-2000 | 8-10-2000 | 8-10-2006 | 8-10-2006 | 14-10-2012 | 14-10-2012 | 14-10-2018 | 14-10-2018 | 13-10-2024 | 13-10-2024 |
| Stemmen / Zetels | Stemmen / Zetels | % | (*) | % | 17 | % | 17 | % | 19 | % | 21 | % | 21 | % | 21 | % | 21 | % | 21 |
| | CN$^1$ / AC$^2$ / UC$^3$ | 53,29$^1$ | 1 | 46,55$^2$ | 9 | 71,88$^A$ | 14 | 59,75$^3$ | 13 | - | | - | | - | | - | | - | |
| | UP$^1$ / DR$^2$ / UC$^A$ / AUTREM$^3$ | 33,84$^1$ | 5 | 32,4$^2$ | 6 | 71,88$^A$ | 14 | 23,87$^3$ | 4 | 22,07$^3$ | 5 | - | | - | | - | | - | |
| | C.A.$^1$ / VE$^2$ | - | | 8,89$^1$ | 1 | 10,09$^2$ | 1 | - | | - | | - | | - | | - | | - | |
| | PRL-MCC$^1$ / UC$^A$ | - | | - | | - | | - | | 38,55$^1$ | 9 | 40,89$^A$ | 9 | - | | - | | - | |
| | C'A$^1$ / UC$^A$ | - | | - | | - | | - | | 18,81$^1$ | 4 | 40,89$^A$ | 9 | - | | - | | - | |
| | UC | 6,2 | 0 | - | | - | | - | | - | | - | | - | | - | | - | |
| | ECOLO | - | | 9,06 | 1 | 13,65 | 2 | 16,38 | 2 | 15,87 | 3 | 19,05 | 3 | 18,1 | 4 | 24,75 | 5 | 16,55 | 3 |
| | ARC$^1$ / ARC 2012$^2$/ Ensemble$^3$ | - | | - | | - | | - | | - | | 40,06$^1$ | 9 | 43,75$^2$ | 11 | 39,22$^1$ | 8 | 25,42$^3$ | 5 |
| | Villages | - | | - | | - | | - | | - | | - | | 27,96 | 6 | 36,04 | 8 | 30,59 | 7 |
| | Avec Vous 1325 | - | | - | | - | | - | | - | | - | | - | | - | | 27,44 | 6 |
| Anderen$^{(*)}$ | Anderen$^{(*)}$ | 6,67 | 0 | 3,1 | 0 | 4,38 | 0 | - | | 4,69 | 0 | - | | 10,19 | 0 | - | | - | |
| Totaal stemmen | Totaal stemmen | 3243 | 3243 | 4446 | 4446 | 5069 | 5069 | 5987 | 5987 | 6586 | 6586 | 7301 | 7301 | 7628 | 7628 | 8133 | 8133 | 8110 | 8110 |
| Opkomst % | Opkomst % | | | | | 93,13 | 93,13 | 92,28 | 92,28 | 91,26 | 91,26 | 92,92 | 92,92 | 89,65 | 89,65 | 90,61 | 90,61 | 88,98 | 88,98 |
| Blanco en ongeldig % | Blanco en ongeldig % | 1,51 | 1,51 | 2,88 | 2,88 | 3,18 | 3,18 | 5,04 | 5,04 | 4,52 | 4,52 | 4,23 | 4,23 | 4,40 | 4,40 | 4,50 | 4,50 | 4,72 | 4,72 |
(*) De zetelverdeling voor dit jaar ontbreekt of is onvolledig op de verkiezingsdatabase. (**) 1976: UCBD (6,67%) / 1982: UDRT (3,1%) / 1988: HC (4,38%) / 2000: H21 (4,69%) / 2012: FDF (5,49%), L.C. (4,70%)

## Bekende personen

* Prinses Claire groeide op in de gemeente.
* Rik Torfs woont hier.
* E. du Perron woonde een tijdlang in de gemeente.