# TikTok

TikTok is een socialemedia-app waarmee korte video's gemaakt en gedeeld kunnen worden. Ze kunnen ook in een browser bekeken worden. De filmpjes kunnen een speelduur hebben van 3 seconden tot 10 minuten, voorheen waren dit vooral muziek- en playbackvideo's van 15 seconden. In 2023 was het aantal video's van langer dan 60 seconden met 60% gestegen. De beeldverhouding is die van een rechtop staande telefoon. Bij weergave op een telefoon wordt een video dan ook over het gehele scherm getoond. Bij afspelen wordt een video steeds herhaald.
De Verordening digitale diensten beschouwt TikTok als een zeer groot onlineplatform, en legt bijhorende verplichtingen op.

## Beschrijving

Met de app kunnen korte filmpjes gemaakt worden om deze vervolgens van stickers en effecten te voorzien. Populaire filmpjes zijn onder meer mensen die dansen, zingen of playbacken. Gebruikers kunnen filmpjes liken, delen, herplaatsen en er op reageren.
Op de achtergrond maakt de technologie gebruik van kunstmatige intelligentie om gebruikers aanbevelingen te doen. TikTok is zeer populair onder jongeren.

## Geschiedenis

Moederbedrijf ByteDance werd in 2012 opgericht door Zhang Yiming en startte in september 2016 in China met de app Douyin. Binnen een jaar kende de app 100 miljoen gebruikers. Na dit succes op de Chinese markt werd er een internationale variant voor ontwikkeld met de naam TikTok. Deze app werd in september 2017 gelanceerd. Op 9 november 2017 kocht ByteDance voor 1 miljard dollar de (eveneens Chinese) app musical.ly van een in Shanghai gevestigde onderneming die zich met musical.ly vooral richtte op de Verenigde Staten. Om verder te kunnen groeien in de Amerikaanse markt, besloot ByteDance om musical.ly en TikTok op 2 augustus 2018 samen te voegen tot één app. Hierbij werd er voor gekozen om de naam TikTok te handhaven. De nieuwe app bevatte alle bestaande accounts en data van beide voorgangers.
De app werd in 2017 uitgebracht, maar bestond al sinds september 2016 onder de naam Douyin voor de Chinese markt. De Chinese ontwikkelaar ByteDance lanceerde TikTok specifiek voor markten buiten China. Beide apps gebruiken dezelfde software, maar de netwerken staan los van elkaar in verband met restricties door de Chinese overheid. De servers van TikTok staan ook buiten China.
In 2018 werd de app dermate populair dat het in oktober van dat jaar de meest gedownloade app was in de Verenigde Staten. De app is beschikbaar in meer dan 150 landen en 75 talen. In februari 2019 waren TikTok en Douyin samen goed voor 1 miljard downloads.
In augustus 2019 waren er volgens moederbedrijf ByteDance maandelijks 1,2 miljard actieve gebruikers. Sara Dol is in dat jaar een van de grootste Nederlanders op TikTok met 1,6 miljoen volgers.

## Gebruikers

TikTok had in oktober 2020 4,5 miljoen Nederlandse en 3 miljoen Belgische gebruikers. Het gebruik lag in dat jaar in Nederland gemiddeld op 60 minuten per dag en in Vlaanderen op 62 minuten. 65% van de gebruikers zijn vrouwelijk.

## Controverse
### Kritiek

Net als bij andere sociale media zijn er ook voor TikTok zorgen over privacyregels, cyberpesten, racisme en het gebruik door kinderen. Officieel geldt er een leeftijdsgrens van 13 jaar, maar veel gebruikers zijn ook jonger dan 13 jaar. ByteDance trof in 2019 een schikking van 5,7 miljoen dollar met de Amerikaanse FTC vanwege privacyschending van kinderen door het verzamelen van persoonlijke gegevens.
Om verslavingsverschijnselen tegen te gaan, voegde ByteDance in april 2018 een mogelijkheid toe aan Douyin om gebruikers te stimuleren na 90 minuten een pauze te nemen. Deze functie werd later dat jaar ook aan TikTok toegevoegd.
In januari 2019 stelde het Amerikaanse Peterson Institute for International Economics dat TikTok een bedreiging voor de nationale veiligheid kon vormen. Door de grote populariteit in de westerse wereld, inclusief militair personeel, zou de Chinese overheid eenvoudig aan persoonlijke gegevens kunnen komen, zoals locatie, beeldmateriaal en biometrische data. Volgens ByteDance is dit echter niet mogelijk omdat TikTok niet beschikbaar is in China; de data liggen opgeslagen op servers buiten China. ByteDance moet echter wel voldoen aan de Chinese wetgeving, waaronder ook verzoeken van inlichtingendiensten. Eind 2019 overwoog het Amerikaanse leger om te stoppen met het gebruik van de app. Door de explosieve groei zijn er zorgen over de privacy van gebruikers.
In januari 2020 werd gemeld dat TikTok bewust het bereik van transgenders, obese gebruikers, gehandicapten en andere specifieke groepen mensen had beperkt.
In september 2023 heeft TikTok een boete van 345 miljoen euro gekregen voor het schenden van de privacy van minderjarigen in de Europese Unie. Video's van kinderen tussen de 13 en 17 jaar stonden standaard op 'publiek' en konden door iedereen worden gezien. Verder moet het bedrijf binnen drie maanden aanpassingen doen. De Ierse privacy toezichthouder, Data Protection Commission (BPC), heeft dit bekendgemaakt. De boete wordt opgelegd voor overtredingen gedurende vijf maanden in 2020.

### Platformverval

Volgens internetcriticus Cory Doctorow lijdt het platform, net als andere online-platformen en sociale media zoals Amazon, Facebook, Google Zoeken, Twitter, Bandcamp, Reddit, Uber en Unity, aan “platformverval” (platform decay, beter bekend onder de Engelse schuttingterm enshittification): het afnemende gebruikersnut van een online omgeving veroorzaakt door hebzucht:

## Verbod
### Verenigde Staten

Op 3 augustus 2020 dreigde de Amerikaanse president Donald Trump op 15 september TikTok in de Verenigde Staten te verbieden als de onderhandelingen over de overname van het bedrijf door Microsoft of een ander "zeer Amerikaans" bedrijf mislukken. Op 6 augustus ondertekende Trump twee uitvoeringsbesluiten die Amerikaanse "transacties" met TikTok en sociale media-app WeChat verbieden aan zijn moedermaatschappij, ByteDance, die 45 dagen na de ondertekening van kracht werden.
Op 18 mei 2023 werd bekend dat Montana als eerste Amerikaanse staat de app had verboden.

### Verbod voor bepaalde werknemers
#### Nederland

In maart 2023 is aangekondigd dat op werktelefoons van rijksambtenaren spionagegevoelige apps op korte termijn niet meer mogelijk of toegestaan zullen zijn, en dat TikTok hier ook toe wordt gerekend.

#### Andere landen

In 2023 is er een groeiend aantal landen dat overheidsmedewerkers ging verbieden de TikTok-app op hun werktelefoon te gebruiken. Dit zijn de VS, Canada, België, Denemarken, de Europese Commissie en het Europees Parlement. Het aantal landen dat de videoapp ging verbieden raakte hiermee in een stroomversnelling. Daarnaast doet het Amerikaanse FBI onderzoek naar het bespioneren van journalisten, zoals het doorsturen van locatiegegevens.

## Overheidscensuur

TikTok heeft in verschillende landen te maken met censuurmaatregelen:
* Indonesië verbood op 3 juli 2018 de app. De regering beschuldigde TikTok er van dat ze o.a. pornografisch en godslasterlijk materiaal verspreidden. Na toezeggingen door TikTok werd het verbod op 11 juli weer opgeheven.
* In november 2018 blokkeerde de regering van Bangladesh de internettoegang van TikTok.
* China tikte de app Douyin in 2018 op de vingers wegens 'onacceptabele' content, zoals zwangere adolescenten. In januari 2019 stelde de Chinese overheid een lijst op met 100 onderwerpen die niet waren toegestaan om op apps als Douyin te tonen.
* In februari 2019 riepen diverse politici uit India op om TikTok te verbieden of strakker te reguleren vanwege onder andere het tonen van expliciet seksuele inhoud. Van 3 tot 25 april, en opnieuw vanaf eind juni 2020 was in dat land een verbod van kracht op TikTok.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel TikTok op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.

### Referenties

* ↑ Get the latest version 39.0.3; Mar 6, 2025 (6 maart 2025). Geraadpleegd op 9 maart 2025.
* ↑ iOS: Version History 30.5.0 Jul 26, 2023 (26 juli 2023). Geraadpleegd op 28 juli 2023.
* ↑ TikTok-video mag voortaan 10 minuten duren. Geraadpleegd op 24 maart 2023.
* ↑ https://newsroom.tiktok.com.
* ↑ (en) Meet Zhang Yiming, The Chinese Billionaire Behind TikTok Forbes, 11 april 2019
* ↑ TikTok en de journalistiek Villamedia, 6 november 2019
* ↑ Toenemende druk op video-app TikTok de Volkskrant, 14 november 2019
* ↑ Waarom de app TikTok razendpopulair is onder jongeren Het Parool, 24 augustus 2019
* ↑ TikTok groeit in Nederland tot 3,5 miljoen gebruikers Emerce, 20 mei 2020. Geraadpleegd op 11 juli 2020.
* ↑ Populaire app TikTok schikt vanwege privacyschending kinderen NOS, 28 februari 2019
* ↑ Amerikaanse regering onderzoekt populaire Chinese app TikTok AD.nl, 3 november 2019
* ↑ De groei van TikTok maakt Amerikaanse politici onrustig Trouw, 22 november 2019
* ↑ 'TikTok beperkte het bereik van video's van gehandicapten en transgenders', NOS, 28 januari 2020
* ↑ Boete van 345 miljoen euro voor TikTok vanwege schenden privacy kinderen. NOS Nieuws (15 september 2023). Geraadpleegd op 4 oktober 2023.
* ↑ (en) Cory Doctorow, Social Quitting. medium.com (15 november 2022). Gearchiveerd op 1 maart 2024.
* ↑ (en) Cory Doctorow, The ‘Enshittification’ of TikTok. Or how, exactly, platforms die.. Wired (23 januari 2023). Gearchiveerd op 31 december 2023.
* ↑ (en) Trump bans US transactions with Chinese-owned TikTok and WeChat The Guardian, 7 augustus 2020
* ↑ Montana eerste Amerikaanse staat waar TikTok verboden is. NOS Nieuws (18 mei 2023). Geraadpleegd op 18 mei 2023.
* ↑ Kabinet verbiedt TikTok op werktelefoons van rijksambtenaren NOS.nl, 21 maart 2023
* ↑ Waarom steeds meer landen TikTok verbieden voor overheidsmedewerkers. RTL Nieuws (21 maart 2023).
* ↑ India verbiedt TikTok, WeChat en tientallen andere Chinese apps. Knack (29 juni 2020). Geraadpleegd op 7 juli 2020.