# Jan van der Zee

Jan van der Zee (Leeuwarden, 16 februari 1898 - Groningen, 15 december 1988) was een Nederlandse schilder en monumentaal kunstenaar.

## Leven en werk

Jan van der Zee tekende van kind af aan. Zijn tekenleraar aan de HBS in Leeuwarden bracht hem in contact met Jan Mankes, bij wie hij enige tijd tekenlessen volgde. Van der Zee volgde een opleiding aan Academie Minerva (1919-1922) in Groningen, waar hij les kreeg van onder andere F.H. Bach en Willem Valk. Van der Zee schilderde (gouache, olieverf) en aquarelleerde landschappen, portretten, stillevens en stadsgezichten. Hij maakte daarnaast grafische kunst in de vorm van lino- en houtsnedes. Van der Zee behoorde tot de vroege Nederlandse constructivisten. Hoewel hij binnen het figuratieve werk zijn onderwerpen abstraheerde, werden ze nooit echt abstract.
In 1922 richtte hij met Wobbe Alkema en Johann Faber het reclamebureau Atelier Voor Artistieke Reclame (AVAR) op, ze huurden atelierruimte aan de Noorderstationsstraat in Groningen. Van der Zee was lid van De Ploeg (1923-1948), vervolgens van Het Narrenschip. In 1958 was hij mede-oprichter van de Groninger schildersgroep Nu. In 1965 ontving hij de Culturele prijs van de provincie Groningen. In 1986 hielden het Fries Museum en het Groninger Museum een grote overzichtstentoonstelling van zijn werk.
Van der Zee was niet alleen als kunstschilder actief, maar maakte ook monumentaal werk. Voorbeelden zijn het drieluik in de voormalige Winkler Prins-school in Veendam (1958), de trap bij de Naberpassage aan de Grote Markt (1975) en de mozaïekmuur (1960) voor de pabo aan de Verzetstrijderslaan. Voor de Martinikerk maakte hij een aantal glas in loodramen.
De trap op de Grote Markt moest in 2013 wijken voor de bouw van het Forum, maar kwam in 2023 terug als blikvanger van een nieuwbouwproject(de ACM locatie) aan het Reitdiep.

## Galerij

* mozaïek (1960) voor kweekschool in Groningen
* reliëf (1968) voor sporthal De Bam in Haren (Groningen)
* Trap Naberpassage (1975) in Groningen
* De trapdecoratie na de verhuizing van Grote Markt naar ACM locatie
* Detail trap voormalige Naberpassage (1975) in Groningen

## Externe link

* Biografische gegevens bij het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
* Groninger Museum
* Dijk, F. van (1998) Leraren van de Academie Minerva. Een keuze uit twee eeuwen kunstonderwijs in Groningen Groningen: Benjamin & Partners. ISBN 90-5477-019-8
* Jan van der Zee
* Koren - Jan van der Zee
* monumentaal.com. Muurschildering van Jan van der Zee, parel in Kunstcentrum De Ploeg. 17 januari 2025
* ↑ Levy, Lyanne, "In Veendam ging al veel verloren – nu ook nog het monumentale kunstwerk van Jan van der Zee?", NRC, 4 maart 2024. Geraadpleegd op 6 maart 2024.
* ↑ In januari 2025 verplaatst naar Kunstcentrum De Ploeg in Wehe Den Hoorn
* ↑ https://www.rtvnoord.nl/nieuws/981102/markante-blikvanger-van-grote-markt-terug-van-weggeweest-jan-van-der-zee-trap-is-weer-boven-water
* Biografisch Portaal: 98650309
* Gemeinsame Normdatei: 121753867
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 6683 3399
* Library of Congress Control Number: nr98043086
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 072271140
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 86208
* Union List of Artist Names: 500085772
* Virtual International Authority File: 59948143
* WorldCat: E39PBJymwcXw9Vw8yvHvPQ9MT3