OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jawhen Sobal

Jawhen Henadzevitsj Sobal (Wit-Russisch: Яўген Генадзьевіч Собаль; Hoina, 7 april 1981) is een Wit-Russisch wielrenner en voormalig baanwielrenner die sinds 2024 rijdt voor Chengdu DYC Cycling Team.

## Carrière

In 2004 nam Sobal deel aan de puntenkoers op de Olympische Zomerspelen in Athene. Met een achterstand van 69 punten op winnaar Michail Ignatiev eingide hij hier op de twaalfde plaats. In 2010 beëindigde Sobal zijn carrière. In 2016 kwam hij op dit besluit terug en sloot zich aan bij Minsk Cycling Club, voor wie hij in juli de laatste etappe en het eindklassement van de Koers van de Olympische Solidariteit won.

## Overwinningen
### 2001

    Wit-Russisch kampioen op de weg, Elite

### 2003

    Wit-Russisch kampioen tijdrijden, Elite
    Wit-Russisch kampioen op de weg, Elite

### 2004

    Proloog en 2e etappe Ronde van Turkije

### 2006

    1e etappe Ronde van de Aostavallei

### 2007

    1e etappe Wielerweek van Lombardije (ploegentijdrit)

### 2008

    2e etappe Ronde van Servië

### 2016

    5e etappe Koers van de Olympische Solidariteit
    Eind- en bergklassement Koers van de Olympische Solidariteit

### 2019

    Eindklassement Vijf ringen van Moskou
    Horizon Park Race for Peace
    Wit-Russisch kampioen tijdrijden, Elite
    Wit-Russisch kampioen op de weg, Elite

### 2020

    Wit-Russisch kampioen op de weg, Elite

### 2023

    Wit-Russisch kampioen op de weg, Elite

### 2024

    Wit-Russisch kampioen op de weg, Elite

## Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | WK op de weg |
| 2018 | opgave |

## Ploegen

* 2004 – Grupa PSB (vanaf 22-5)
* 2007 – Cinelli-Endeka-OPD
* 2008 – Tinkoff Credit Systems
* 2009 – Centri della Calzatura (vanaf 1-3)
* 2010 – Partizan Srbija (vanaf 1-5)
* 2016 – Minsk Cycling Club (vanaf 25-5)
* 2017 – Minsk Cycling Club
* 2018 – Minsk Cycling Club
* 2019 – Minsk Cycling Club
* 2020 – Minsk Cycling Club
* 2021 – Minsk Cycling Club
* 2022 – Minsk Cycling Club
* 2023 – Minsk Cycling Club
* 2024 – Chengdu Cycling Team
* 2025 – Chengdu DYC Cycling Team
* (en) Profiel van Jawhen Sobal op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Jawhen Sobal op Firstcycling.com
* (en) Profiel van Jawhen Sobal op de website van de UCI
* (en) Profiel van Jawhen Sobal op olympedia.org
* Profiel van Jawhen Sobal op De wielersite
Bazhenov · Cavalli · Coletta · Dotti · Falzarano · Fanelli · Hristov · Kvatsjoek · Martínez · Montanari · Perez (1984) · Pugaci · Roedenko · Sjtsjebelin · Smirnov · Sobal · Torres · Urrea Vergara (stagiair)
Broett · Chatoentsev · Contrini · Gottfried · Ignatjev · Jeskov · Kiryjenka · Klimov · Loddo ·
Mazzanti · Pedraza ·
Petrov ·
Riccio · Rovny · Serov · Serrano ·
Sobal · Troesov · Tsjernetski · Contoli (stagiair) · Graziato (stagiair) · Marycz (stagiair)
Bazjkow · Ivasjkin · Karaljok · Klimjankow · Moezytsjkin · Papok · Ramanaw · Samojlaw · Sjemetaw · Sjoemaw · Sobal · Strokaw · Vorganov
# Mireya Derksen

Mireya Derksen (Nijmegen, 19 juni 2000) is een Nederlandse zangeres en componist en treedt op onder de artiestennaam Celesta da Vinci.

## Biografie

In 2017 deed Derksen mee aan de Duitse talentenjacht Das Supertalent. Dit werd uitgezonden door de Duitse zender RTL Television.
In 2020 behaalde ze de halve finale van het Nederlandse tv-programma We Want More .
Op 23 oktober 2022 bracht zij haar eigen compositie 'The Fantasy Rhapsody' uit. De zandschilderingen in de video van 'The Fantasy Rhapsody' zijn gemaakt door Gert van der Vijver, bekend als De Zandtovenaar.

## Discografie

| nummer | schrijvers |
| Siren's Tune | Mireya Derksen, George Konings, Erik Groen |
| The Fantasy Rhapsody | Mireya Derksen |
| Big Bang Drums | Erik Groen, George Konings, Bruce R.F. Smith |
| The Cry Of This Land | Henk Pool, Bruce R.F. Smith |
| Starlight Voyager | Ralph van Manen, Bruce R.F. Smith, Mireya Derksen |
| Ticket To Mars | George Konings, Mireya Derksen |
| Far Away | Robert D. Fisher, Bruce R.F. Smith |
| Gypsy Fire | Peter Hägerås, Hannah Holgersson, Bruce R.F. Smith |
* ↑ https://www.mireya.nl/
* ↑ https://www.rtl.de/videos/mireya-wirkt-zerbrechlich-und-singt-fantastisch-5a199cc1a2ea50196c549e9b.html
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=7OE-saKpgS0
* ↑ https://www.gelderlander.nl/beuningen/mireya-derksen-ondanks-kritiek-van-ali-b-naar-de-halve-finale-spannend-tot-de-laatste-noot~a4d111c1/
* ↑ The Fantasy Rhapsody (23 oktober 2022).
* ↑ THE FANTASY RHAPSODY (composed by Mireya Derksen, with sand paintings by De Zandtovenaar).
* ↑ https://open.spotify.com/playlist/3rAMTYLsVcnHWwUAwFYBdd?go=1&sp_cid=11aec3c186154aca2d74b3248c20622e
# Vahine no te tiare (Vrouw met een bloem)

Vahine no te tiare (Vrouw met een bloem) (Frans: La femme à la fleur) is een schilderij uit 1891 van Paul Gauguin. Hij maakte het op Tahiti. Het werk maakt deel uit van de collectie van de Ny Carlsberg Glyptotek in Kopenhagen.

## Voorstelling

Gauguin kwam in juni 1891 aan op Tahiti. In zijn boek Noa noa beschrijft hij hoe enige tijd later een nieuwsgierige buurvrouw zijn hut binnenkwam. Hij wilde al langer haar portret schilderen en begon daarom direct te schetsen. Toen de vrouw dit merkte, liep ze weg, maar keerde kort daarna terug gekleed in een Europese jurk. Dit type kleding was door Franse missionarissen geïntroduceerd op het eiland. Boven haar oor droeg ze een tiare, de nationale bloem van Tahiti die ook voor parfum wordt gebruikt.
   Ze was ze niet erg mooi volgens onze esthetische regels. Maar ze was knap. Al haar gelaatstrekken droegen bij aan een Rafaeliaanse harmonie door de samenkomst van de rondingen, en haar mond was gemaakt door een beeldhouwer die in een enkele lijn al de vreugde en lijden weet te leggen.
De achtergrond, rood en geel, is versierd met gestileerde bloemen, net zoals Gauguin dat eerder had gedaan in het Zelfportret met portret van Émile Bernard. Dit decoratieve effect geeft ook balans aan de compositie. De gele achtergrond dient om de bruine kleur van het gezicht van de vrouw te benadrukken.
Gauguin was naar Tahiti gereisd in de hoop hier een onbedorven paradijs te vinden. In werkelijkheid waren de Europese invloeden er al lang doorgedrongen. Het schilderij brengt deze culturele verschillen samen, de westerse kunstzinnige verfijning en de natuurlijke waardigheid van de oorspronkelijke bewoners. Het is in dit opzicht paradoxaal dat Gauguins buurvrouw westerse kleding aantrok voor haar portret, terwijl de schilder zelf juist de traditionele Tahitiaanse kleding ging dragen.
Het schilderij inspireerde M. Vasalis tot het schrijven van een gedicht met dezelfde titel dat in haar debuutbundel zou verschijnen.

## Herkomst

Vahine no te tiare was het eerste Tahitiaanse portret dat Gauguin naar Europa stuurde. Hij schreef aan zijn vriend Daniel de Monfreid dat het zeker goed zou kunnen verkopen, omdat het iets compleet nieuws was.
Het schilderij kwam in bezit van Wilhelm Hansen, oprichter van museum Ordrupgaard. In 1917 werd het gekocht door Helge Jacobsen, zoon van de brouwer Carl Jacobsen, de oprichter van de Glyptotek. Hij schonk het schilderij aan het museum, waar het in 1927 terechtkwam.

## Afbeelding

* Zelfportret met portret van Émile Bernard (Les misérables) uit 1888
# France Télévisions

France Télévisions verzorgt de publieke televisie-uitzendingen in Frankrijk. De voornaamste inkomstenbronnen zijn kijk- en luistergeld, maar ook reclame. Het bedrijf is aangesloten bij EBU-UER. Er werken ongeveer 11.400 mensen en het hoofdkantoor is gevestigd in Parijs.

## Zenders

* France 2, grootste zender van France Télévisions
* France 3, zender met het beste van de regionale omroepen
* France 4, alleen digitaal te ontvangen, richt zich op kunst, muziek en entertainment
* France 5, richt zich op arbeid, onderwijs en gezondheid. Voornamelijk cultuur, talkshows en documentaires
* France Info, 24 uursnieuwszender. Tussen 00.00 en 06.00 uur wordt France 24 doorgegeven
* La 1ère, radio- en televisie-uitzendingen voor de Franse overzeese gebieden (DOM-TOM)
* France Ô, voormalige televisiezender met de programma's van 1ère, alleen dan uitgezonden in Frankrijk zelf

### Internationaal

* France 24, nieuwszender, zowel in het Frans als Engels
* TV5MONDE, wereldomroep waarvan France Télévisions voor 49% eigenaar is
* Euronews en Africanews, nieuwszenders waarvan France Télévisions voor 10,73% eigenaar is
* ARTE, Frans / Duitse cultuurzender, waarvan France Télévisions voor 45% eigenaar is

### Internet

France Télévisions beheert verschillende websites, zoals France.tv, France Info, France.tv Sport, Géopolis, Culturebox, France.tv éducation, Studio 4, Okoo en France.tv Slash.
# Kang Hyunkyung

Kang Hyunkyung (Koreaans: 강현경; 6 januari 1995) is een Zuid-Koreaanse baan en wegwielrenster. Kang won in 2019 met de Zuid-Koreaanse ploeg de ploegentijdrit tijdens de Aziatische kampioenschappen wielrennen.

## Belangrijkste uitslagen
### Wegwielrennen
#### 2019

    1 Aziatische kampioenschappen, ploegentijdrit

### Baanwielrennen

| Jaar | KK | AK | Overige |
| Als elite |||||
| 2016 | | 3 ploegenachtervolging 5e omnium | |
| 2017 | | 2 koppelkoers 2 scratch 3 ploegenachtervolging | |
| 2018 | | | |
| 2019 | 2 ploegenachtervolging | | 3 WB Hongkong: ploegenachtervolging |
| 2020 | | | |
| 2021 | | | |
| 2022 | | 2 puntenkoers | |
| 2023 | | 6e scratch | Aziatische Spelen: 4e ploegenachtervolging |
| 2024 | 2 koppelkoers | 3 ploegenachtervolging 5e scratch | |
* profiel op procyclingstats
* profiel op dewielersite.net
# Uduba balsama

Uduba balsama is een spinnensoort uit de familie Udubidae. De soort komt voor in Madagaskar.
# Lee Jumi

Lee Jumi (24 april 1989) is een Zuid-Koreaanse baan- en wegwielrenster. Lee nam deel aan de Aziatische Spelen van 2014, 2018 en 2022. In 2018 won ze de achtervolging en de ploegenachtervolging. Vier jaar eerder behaalde ze een tweede plaats op de ploegenachtervolging.

## Palmares
### Wegwielrennen
#### 2015

    Zuid-Koreaans kampioenschap tijdrijden

#### 2016

    2 Aziatisch kampioenschap tijdrijden
    Zuid-Koreaans kampioenschap tijdrijden
    Zuid-Koreaans kampioenschap op de weg

#### 2017

    2 Aziatisch kampioenschap tijdrijden
    Zuid-Koreaans kampioenschap tijdrijden

#### 2018

    1 Aziatisch kampioenschap tijdrijden

#### 2019

    1 Aziatisch kampioenschap ploegentijdrit
    2 Aziatisch kampioenschap tijdrijden
    Zuid-Koreaans kampioenschap tijdrijden
    Zuid-Koreaans kampioenschap op de weg

#### 2020

    Zuid-Koreaans kampioenschap tijdrijden

#### 2023

    Zuid-Koreaans kampioenschap tijdrijden

#### 2024

    Zuid-Koreaans kampioenschap op de weg

### Baanwielrennen

| Jaar | AK | WK | Overige |
| Als elite |||||
| 2010 | | | Aziatische Spelen: 6e puntenkoers |
| 2011 | 1 achtervolging | | |
| 2012 | | | |
| 2013 | | | |
| 2014 | | | Aziatische Spelen: 2 ploegenachtervolging |
| 2015 | 1 achtervolging 3 ploegenachtervolging | | |
| 2016 | | | |
| 2017 | 1 achtervolging 3 ploegenachtervolging | | |
| 2018 | 1 achtervolging 3 ploegenachtervolging | | Aziatische Spelen: 1 achtervolging 1 ploegenachtervolging |
| 2019 | Januari 1 achtervolging 1 ploegenachtervolging Oktober 1 achtervolging 1 ploegenachtervolging | 14e ploegenachtervolging 17e achtervolging | 3 WB Hongkong: ploegenachtervolging |
| 2020 | | | |
| 2021 | | | |
| 2022 | 1 achtervolging 1 ploegenachtervolging | | |
| 2023 | 2 achtervolging 3 koppelkoers 3 ploegenachtervolging | Aziatische Spelen: 3 koppelkoers 4e ploegenachtervolging 5e omnium |
* (en) Profiel van Lee Jumi op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Lee Jumi op Firstcycling.com
* Profiel van Lee Jumi op De wielersite
# Palaeomystella

Palaeomystella is een geslacht van vlinders uit de familie wilgenroosjesmotten (Momphidae). Het geslacht werd voor het eerst benoemd door Edward Meyrick, die er in 1931 de naam Palaeomystis aan gaf. Die naam was echter in 1894 door William Warren al gegeven aan een geslacht van vlinders uit de familie van de spanners (Geometridae). In 1940 publiceerde Thomas Bainbrigge Fletcher de huidige naam van het geslacht als nomen novum voor Meyricks ongeldig gepubliceerde naam. De typesoort van het geslacht is Palaeomystis chalcopeda Meyrick, 1931, de enige soort die Meyrick in het geslacht plaatste.
Alle tot 2014 benoemde soorten uit dit geslacht komen voor in het tropisch regenwoud van Brazilië. Van alle soorten maken de rupsen het begin van hun ontwikkeling door in gallen die ze zelf veroorzaken.

## Systematische positie

Het geslacht werd aanvankellijk in de familie Cosmopterigidae geplaatst. John Heppner verhuisde het in 1984 naar de familie Agonoxenidae, zonder evenwel het holotype, een vrouwtje, uit de collectie van Joannis, bewaard in MNHN, van de tot dan enige soort te hebben gezien. In 1999 verklaarde Becker dat de genitalia van het holotype van P. chalcopeda beschadigd waren, waardoor de systematische positie tot dan toe problematisch was geweest. Door het bestuderen van de mannelijke genitalia van enkele exemplaren van tot dan toe onbenoemde soorten, die volgens Becker echter met zekerheid tot hetzelfde geslacht behoorden, bepaalde hij dat het geslacht in de onderfamilie Momphinae van de familie Coleophoridae diende te worden geplaatst. Die onderfamilie werd later opgewaardeerd tot de familie Momphidae (wilgenroosjesmotten).

## Soorten

* Palaeomystella chalcopeda (Meyrick, 1931)
* Palaeomystella fernandesi Moreira & Becker, 2014
* Palaeomystella henriettiphila Becker & Adamski, 2008
* Palaeomystella oligophaga Becker & Adamski, 2008
* Palaeomystella rosaemariae Moreira & Becker, 2014
* Palaeomystella tavaresi Becker & Moreira, 2014
* Palaeomystella tibouchinae Becker & Adamski, 2008
* Becker, V.O. & Adamski, D., 2008: Three new cecidogenous Palaeomystella Fletcher (Lepidoptera, Coleophoridae, Momphinae) associated with Melastomataceae in Brazil. Revista Brasileira de Entomologia 52(4): 647-657. DOI:10.1590/S0085-56262008000400017
* Luz, F.A., Gonçalves, G.L., Moreira, G.R.P. & Becker, V.O., 2014: Three new cecidogenous species of Palaeomystella Fletcher (Lepidoptera, Momphidae) from the Brazilian Atlantic Rain Forest. ZooKeys 433: 97-127. DOI:10.3897/zookeys.433.7379
* ↑ Heppner, J.B. (1984). Atlas of Neotropical Lepidoptera Checklist: Part 1: 58
* ↑ Becker, V.O., 1999: Family reassignments and synonymy of some taxa of Neotropical Microlepidoptera. Revista Brasileira de Zoologia 16, suppl. 2: 141-170. DOI:10.1590/S0101-81751999000600016
# Uduba jayjay

Uduba jayjay is een spinnensoort uit de familie Udubidae. De soort komt voor in Madagaskar.
# Eurypatagidae

De Eurypatagidae zijn een familie van zee-egels (Echinoidea) uit de orde Spatangoida.

## Geslachten

* Elipneustes Koehler, 1914
* Eurypatagus Mortensen, 1948
* Linopneustes A. Agassiz, 1881
* Paramaretia Mortensen, 1950
* Platybrissus Grube, 1866
# Paleopneustes cristatus

Paleopneustes cristatus is een zee-egel uit de familie Paleopneustidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1873 gepubliceerd door Alexander Agassiz.
# Na Ah-reum

Na Ah-reum (Koreaans: 나아름; Jeonbuk, 24 maart 1990) is een Zuid-Koreaans weg- en baanwielrenster.
Na kwam uit voor Zuid-Korea bij de wegwedstrijd tijdens de Olympische Zomerspelen 2012 in Londen. Hier finishte ze als dertiende. Tijdens de Olympische Zomerspelen 2016 in Rio de Janeiro behaalde ze een dertigste plaats in de wegwedstrijd.

## Palmares
### Baanwielrennen

| Jaar | ZK | AK | WK | Overig |
| 2010 | | 1 Omnium 2 Ploegenachtervolging Achtervolging | 7e scratch 12e achtervolging | Aziatische Spelen: 4e achtervolging |
| 2011 | | 1 Puntenkoers 2 Ploegenachtervolging | | 1 WB Astana: Puntenkoers 3 WB Cali: Scratch |
| 2012 | | | | |
| 2013 | | | | |
| 2014 | | 2 Ploegenachtervolging 3 Achtervolging | | Aziatische Spelen: 2 Achtervolging 3 Omnium |
| 2015 | | 4e omnium | | |
| 2016 | | | | |
| 2017 | | | | |
| 2018 | | | | Aziatische Spelen: 1 Achtervolging |
| 2019 | 1 Koppelkoers 3 Ploegenachtervolging | Januari 1 Ploegenachtervolging 2 Koppelkoers Oktober 1 Ploegenachtervolging 2 Puntenkoers 3 Koppelkoers | 14e ploegenachtervolging | 3 WB Hongkong: Ploegenachtervolging |
| 2020 | | | | |
| 2021 | | | | |
| 2022 | | 1 ploegenachtervolging 2 koppelkoers | | |
| 2023 | | 2 koppelkoers 3 ploegenachtervolging 5e afvalkoers | | Aziatische Spelen: 3 koppelkoers 4e ploegenachtervolging |

### Wegwielrennen
#### 2008

    1 Aziatisch kampioene tijdrijden, Junioren
    1 Aziatisch kampioene op de weg, Junioren

#### 2011

    Zuid-Koreaans kampioene op de weg, Elite

#### 2012

    1 Aziatisch kampioene tijdrijden, Elite

#### 2013

    Zuid-Koreaans kampioene op de weg, Elite

#### 2014

    1 Aziatisch kampioene tijdrijden, Elite
    Zuid-Koreaans kampioene op de weg, Elite
    1 Aziatische Spelen, tijdrit

#### 2015

    1 Aziatisch kampioene tijdrijden, Elite

#### 2016

    1 Aziatisch kampioene op de weg, Elite

#### 2017

    Zuid-Koreaans kampioene op de weg, Elite

#### 2018

    Zuid-Koreaans kampioene op de weg, Elite
    Zuid-Koreaans kampioene tijdrijden, Elite
    1 Aziatische Spelen, tijdrit
    1 Aziatische Spelen, wegwedstrijd

#### 2019

    1 Aziatisch kampioene ploegentijdrit, Elite

#### 2023

    2 Aziatisch kampioenschap tijdrijden, elite
* (en) Profiel van Na Ah-reum op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Na Ah-reum op Firstcycling.com
* (en) Profiel van Na Ah-reum op de website van de UCI
* (en) Profiel van Na Ah-reum op olympedia.org
* Profiel van Na Ah-reum op De wielersite
* (en) Profiel van Na Ah-reum op sports-reference.com (gearchiveerd)
# Provinciehuis (Gelderland)

Het provinciehuis van Gelderland (ook wel Huis der Provincie of Het Gelders Huis genoemd) bevindt zich in de provinciehoofdstad Arnhem. Het gebouw is sinds 2007 een rijksmonument. Een maquette ervan staat in miniatuurstad Madurodam in Den Haag.

## Geschiedenis

Op deze plek stond ooit het Hof van Gelre. Later werd dit de Prinsenhof genoemd. In 1813 werd dit de zetel van het provinciebestuur. Het gebouw werd in 1917 wegens instortingsgevaar afgebroken. In 1924 werd een nieuw gebouw op deze plek in gebruik genomen. Dit gebouw werd tijdens de slag om Arnhem zo zwaar beschadigd dat het vervangen moest worden. Het huidige gebouw, ontworpen door Jo Vegter, werd op 11 september 1954 door koningin Juliana geopend. Sinds 1954 is de naastgelegen middeleeuwse Sabelspoort een onderdeel van het Provinciehuis. Vanwege de toename van het aantal provinciale ambtenaren verrees al in 1972 een dependance, Rijnstate, die eind 2014 buiten gebruik werd gesteld. In 1989 kwamen er een derde en vierde gebouw bij, De Prinsenhof (achter het Paleis van Justitie) en de andere tegenover de huidige locatie van woningcorporatie Volkshuisvesting. Dit vierde provinciale gebouw werd overigens in 2015 gesloopt. De Markstate uit 1996, naast de Sabelpoort, werd na 2014 afgestoten. In 2017 werd er een nieuw gebouw op de oude locatie van Rijnstate in gebruik genomen, met een tien tot twaalf meter brede doorgang tussen beide provinciale gebouwen. Tevens werd het monumentale Huis der Provincie grondig gerenoveerd. Op 20 september 2017 werd het compleet vernieuwde provinciehuis door koning Willem-Alexander samen met Commissaris van de Koning in Gelderland Clemens Cornielje geopend. In 2018 werd het vernieuwde provinciehuis uitgeroepen tot het Beste Gebouw van het Jaar door de bond van Nederlandse Architecten (BNA).

## Exterieur

* Voorzijde met entree
* Voorzijde met Sabelspoort
* Huis der Provincie met links de nieuwe dependance.
* Verbinding tussen Huis der Provincie en de nieuwe dependance.
* Balkon Provinciehuis

## Interieur

* Interieur
* Trappen
* Statenzaal
* Statenzaal
* Galerij
* Statenzaal van het voormalige Provinciehuis
* ↑ Rijksmonument, Gelderland.nl. Geraadpleegd op 16 juli 2014
Drenthe · Flevoland · Friesland · Gelderland · Groningen · Limburg · Noord-Brabant · Noord-Holland · Overijssel · Utrecht · Zeeland · Zuid-Holland
# Philobota aeolias

Philobota aeolias is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1889 door Edward Meyrick.
# Nationaal park Sarek

Sarek (Zweeds: Sareks nationalpark) is een nationaal park in de gemeente Jokkmokk in het Zweedse landschap Lapland. Het park werd al in 1909 geopend. Het park omvat een berggebied van 1970 km² en heeft acht bergen die hoger dan 2000 meter zijn. Het is een van de belangrijkste gebieden voor het Zweedse bergtoerisme. In het westen grenst het park aan het nationaal park Padjelanta en in het noordoosten aan het nationaal park Stora Sjöfallet. Hiermee en met enige andere gebieden vormt het ook het werelderfgoed Laponia.
Kungsleden, het koningspad dat door een groot deel van het westen van Lapland loopt, loopt ook door dit park.
* Het meer Laitaure, met de bergen Tjahkkelij (links) en Skierffe (midden)
* Langlaufers in Sarek
* De rivierdelta van de Rapa
# Hamburg-Neuengamme

Neuengamme is een stadsdeel in het district Bergedorf van de stad Hamburg in Duitsland. Het maakt deel uit van het gebied van de Vierlande in de Elbmarschen. Het is in hoofdzaak een straatdorp aan de zuidkant van de Dove Elbe, een noordelijke zijarm van de Elbe. De hoofdweg ligt op de kop van een dijk, die zijn functie als bescherming tegen vloed verloren had door verdere indijkingen.
Tijdens het nazi-regime werd in dit dorp in 1938 het concentratiekamp Neuengamme opgericht.

## Geschiedenis

Vanaf de 12e eeuw werden er in dit gebied eilanden in de Elbe ingedijkt. Men besloot onmiddellijk het gebied in vier kerkgemeenten op te delen: Curslack, Altengamme, Neuengamme en Kirchwerder. Deze plannen werden relatief snel uitgevoerd: Neungamme wordt al in een oorkonde van 1212 vermeld, in 1261 is er al effectief een dorp dat in 1316 zo groot is dat de kerk (St-Johannis) een eigen pastoor krijgt.
De ingedijkte gebieden konden maar moeilijk droog gehouden worden, zeker niet in herfst en winter, waardoor de andere dorpen niet steeds bereikbaar waren. Bij een toenemende bevolking werd dat een probleem. Ook een meer gemeenschappelijk dijkenbeheer werd noodzakelijk. Zo werden ook dijken gebouwd die niet als waterkering maar als verbindingswegen bedoeld waren. Inmiddels werd het gebied Vierlande genoemd, een rijk vruchtbaar gebied, dat de strijd met het water nog steeds niet helemaal gewonnen had. De pompen konden niet al het water terug in de Elbe krijgen. Pas toen vanaf de 17e eeuw er ook windmolens als gemaal werden ingezet, kon er permanent geteeld en geoogst worden, waarbij de groeiende metropool Hamburg de grote afnemer was.
In 1620 staken de Lüneburgers de Elbe over en lijfden de Vierlande bij hun gebied in. Pas vanaf 1867 kwamen de Vierlande onder Hamburgs bestuur.
Door de bouw van de eerste brug, de Blaue Brücke werden Neuengamme en Curslack een tweelinggemeente met de smalle Dove Elbe als grens. Nu zijn ze ter plaatse nog moeilijk van elkaar te onderscheiden.
Toen in de streek van Hamburg ook de mode om dure bloemen in huis te halen haar intrede deed, hadden de Vierlanders snel door dat met bloemen meer te verdienen viel dan met bloemkolen. Vanaf 1675 werd dan ook in belangrijke mate overgeschakeld van groenten- naar bloementeelt, die tot op de dag van vandaag doorgaat. Pas toen vanaf 1880 tomaten werden gekweekt kreeg de groententeelt weer enig belang.
Toen begin 20e eeuw aardgas werd ontdekt, begon een beperkte industrialisering. Sinds 1910 wordt er aardgas opgepompt.

### Concentratiekamp

Zie hiervoor het afzonderlijke artikel: KZ-Neuengamme

## Bezienswaardigheden

* Oude vakwerkhoeven
* Sint-Johanniskerk