OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Oorlogsvrijwilligers in Nederlands-Indië

Oorlogsvrijwilligers in Nederlands-Indië werden daar vanaf 1945 samen met KNIL-militairen en dienstplichtigen ingezet om het Nederlandse gezag te herstellen.
Om het geweld van de naar zelfstandigheid strevende Indonesiërs in Nederlands-Indië na de Japanse capitulatie in 1945 te bedwingen en de koloniale orde te herstellen, stuurde de Nederlandse regering oorlogsvrijwilligers (OVW'ers) naar de kolonie. Zij werden in 1944 en 1945 geworven, de meesten in de zuidelijke provincies van Nederland, en waren aanvankelijk bestemd voor inzet in Europa. Anderen meldden zich in de zomer van 1945 aan voor de strijd tegen Japan.
De situatie in Indië bracht het kabinet ertoe de militairen daar naar toe te sturen. Ze kwamen in november 1945 in Brits Malakka aan. De Britse autoriteiten, die na de beëindiging van de oorlog in Azië tijdelijk het gezag in Nederlands-Indië uitoefenden, weigerden daar Nederlandse troepen toe te laten. Zij vreesden dat de toch al gespannen politieke situatie daardoor zou escaleren. Mogelijk speelde ook mee dat er internationaal weinig sympathie bestond voor het Nederlandse streven om het koloniale gezag in Nederlands-Indië te herstellen. Pas eind februari 1946 werden de Nederlandse militairen toegelaten en namen zij posities van de Britten over. Ze werden gelegerd bij een aantal grote steden op Java en Sumatra.
In totaal zouden circa 25.000 OVW'ers naar Indië gaan, waarvan 5.000 à 6.000 ingedeeld bij de mariniersbrigade en de rest bij de landmacht. Uit deze laatste groep werden vijf brigades gevormd, waarvan de staven werden bemand door officieren van het KNIL. Bij de genoemde aantallen moeten nog enige duizenden OVW'ers worden opgeteld die dienstdeden op schepen van de Koninklijke Marine en bij de Marine Luchtvaartdienst in Nederlands-Indië. Later werden de oorlogsvrijwilligers in Indië gevolgd door veel grotere aantallen Nederlandse dienstplichtigen.
Vanaf het begin van hun aanwezigheid in Indië raakten de OVW'ers verwikkeld in gevechtshandelingen. De Indonesische nationalisten legden zich niet neer bij de hernieuwde militaire aanwezigheid van de Nederlanders en reageerden met gewapende acties. Tot een grootschalige inzet van OVW'ers kwam het bij de Eerste militaire actie in de zomer van 1947.
In de loop van 1948 volgde de demobilisatie van de oorlogsvrijwilligers - op één bataljon na dat de legerleiding dacht nodig te hebben voor de Tweede militaire actie, die eind 1948 haar beslag zou krijgen. Dit bataljon kon pas in 1949 de dienst verlaten. Niet alle OVW'ers werden gerepatrieerd. Sommigen kozen voor verlenging van hun dienstverband en anderen emigreerden vanuit Indië naar Australië of Nieuw-Zeeland.

## Bekende Nederlandse oorlogsvrijwilligers

* Gerardus Antonius Adrianus Adelaar
* Ben Bouman
* Halbe Brandsma
* Gerard Hueting
* Jan Loman
* Carel van Lookeren Campagne
* Ted Meines
* Daniël de Moulin
* Willem Oltmans
* Chris van Oosterzee
* Gerard Leonard Reinderhoff
* Jan Schelvis
* Herman Vos
# Jordy Bouts

Jordy Bouts (8 augustus 1996) is een Belgisch wegwielrenner die anno 2025 rijdt voor Swatt Club Racing Team.
Bouts werd in 2019 tweede in het eindklassement van de Franse wielerkoers de Ronde van de Mirabelle. In 2020 ging hij rijden voor de wielerploeg Tarteletto-Isorex na een jaar te hebben gereden voor deze ploeg maakte hij in 2021 de overstap naar BEAT Cycling.

## Ploegen

* 2020 – Tarteletto-Isorex
* 2021 – BEAT Cycling
* 2022 – BEAT Cycling
* 2023 – TDT-Unibet
* 2024 – TDT-Unibet
* 2025 – Swatt Club Racing Team
Tietema · Bloem · Budding · de Vries · Inkelaar · Toussaint · Bomboi · Bouts · Loockx (vanaf 1/10) · Stockman · Vandevelde · Kopecký · Tanfield
Bloem · Bomboi · Bouts · Budding · Christophersen · de Vries · Geleijn · Huens · Huyet · Inkelaar · Johannink · Kopecký · Kyffin · Loockx · Maire · Nielsen · Paige · Pedersen · Stockman · Stokbro · Ťoupalík
* ↑ Jordy Bouts heeft ‘nieuwe passie’ gevonden na vertrek bij ploeg van Bas Tietema. WielerFlits. Geraadpleegd op 18 februari 2025.
* (en) Profiel van Jordy Bouts op ProCyclingStats
* Profiel van Jordy Bouts op Cyclebase.nl
* (en) Profiel van Jordy Bouts op Firstcycling.com
* (en) Profiel van Jordy Bouts op de website van de UCI
* Profiel van Jordy Bouts op De wielersite
# Lisette Ma Neza

Lisette Ma Neza (Leiderdorp, 1998) is een woordkunstenaar, slamdichter, zangeres en filmmaker.

## Biografie

Ma Neza's ouders ontvluchtten Rwanda tijdens de Rwandese genocide in 1994 en kwamen naar Nederland. Ma Neza werd vier jaar later geboren in Leiderdorp en groeide op in Breda. Haar ouders namen haar vaak mee naar de bibliotheek en boezemden haar een grote interesse voor taal en literatuur in. Na de middelbare school studeerde ze vanaf 2016 filmregie aan de LUCA School of Arts in Brussel.

## Werk

Ma Neza's poëziedebuut Ademme, een bundel met 200 gedichten, verscheen in eigen beheer toen ze 15 was. Ze ging echter snel meer belang hechten aan het gesproken woord dan aan papieren gedichten.
In 2024 werd ze de eerste stadsdichter van Brussel. Ze dicht voornamelijk in het Nederlands, maar vaak alterneert ze dat met Engels, Frans en andere talen. 'Zwarte' thema's als dekolonisatie van de geest, spelen in haar werk een belangrijke rol: ze wil niet dat alleen de witte man ons wereldbeeld bepaalt. Kenmerkende voorbeelden zijn een optreden waarin zij Black Lives Matter verwoordt ('I can't breathe') en de ode aan Adil, een jongeman die op de vlucht sloeg bij een politiecontrole in Brussel in april 2021 en door de politie werd doodgeschoten.
Ze heeft ook een aantal columns geschreven voor het tijdschrift MO*.
Als zangeres treedt Ma Neza geregeld op met haar eigen band in een programma dat verschillende talen en genres vermengt, zoals Some girls want to go to Europe of L'Europe noire.

## Erkenning

In 2017 won ze het Belgisch Kampioenschap Poetryslam en later dat jaar werd ze tweede in de Europese Slamkampioenschap.
* 1 2 3 4 Matthias M.R. Declercq, De leeswereld van Lisette Ma Neza. iedereenleest.be (1 mei 2020). Geraadpleegd op 23 oktober 2024.
* ↑ Letterenhuis - WORDt 2020 - Lisette Ma Neza (interview) (video). Musea Stad Antwerpen (8 december 2020). Geraadpleegd op 23 oktober 2024 – via YouTube.
* ↑ I Can't Breathe - Lisette Ma Neza - SPOKEN WORD SESSIES '20 (video). HUMAN. Geraadpleegd op 23 oktober 2024 – via YouTube.
* ↑ Lisette Ma Neza, Zoals elk ander verdiende je het om te zijn en niemand had je dat mogen afpakken. Radio 1 (Vlaanderen) (19 april 2024). Geraadpleegd op 23 oktober 2024.
* ↑ Lisette Ma Neza. MO*. Geraadpleegd op 23 oktober 2024.
* ↑ Lisette Ma Neza - L'Europe noire: Some Girls want to go to Europe. Festival Europalia. Geraadpleegd op 23 oktober 2024.
* ↑ Ine D'Hauwers, Michaël Bellon, Brussels Stadsdichter komt met eerste werkstuk: 'Nadruk op onderbelicht Brussel'. BRUZZ (20 maart 2024). Geraadpleegd op 23 oktober 2024.
# Station Baldock

Baldock is een station van National Rail in Baldock, North Hertfordshire in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door Govia Thameslink Railway. Het station is geopend in 1850.
# AD Isidro Metapán

AD Isidro Metapán is een voetbalclub uit El Salvador. De club speelt in de Primera División de Fútbol Profesional.

## Tenues

Ooit droeg het team een geel shirt met een blauw broekje en witte sokken. Precies hetzelfde als het Braziliaanse elftal.
CD Águila · Alianza FC · CD Audaz · AD Chalatenango · CD Dragón · CD FAS · CD Luis Ángel Firpo ·
AD Isidro Metapán · Municipal Limeño · CD Pasaquina · Santa Tecla FC · Sonsonate FC
# Jozef Jan Tuerlinckx

Jozef Jan Tuerlinckx (Mechelen, 2 november 1809 - aldaar, 6 februari 1873) was een Belgisch beeldhouwer en kunstdocent.

## Biografie

Tuerlinckx volgde les aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten van Mechelen bij Pieter Jan Tambuyser en later ook bij Jan-Frans van Geel. Na zijn verhuizing naar Den Haag zou hij ook in de leer bij Louis Royer geweest zijn. Hij verbleef in Parijs tussen 1836 en 1838.
Rond 1844 vertrok hij naar Rome en verbleef er enige tijd. Hij maakte in die tijd de buste van paus Gregorius XVI. Werken van hem hangen in de Sint-Juliaan-der-Vlamingen kerk in Rome.
Bij zijn terugkeer in Mechelen ging hij aan de slag als leerkracht aan de Mechelse Academie in 1850. Hij werd opgenomen in de Amsterdamse Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in 1856.
In tegenstelling tot wat wordt vermeld in de RKD-database, droeg Tuerlinckx niet de naam Bottemane. Het monument van Jacques Sturm in de Onze-Lieve-Vrouw-ter-Kapellekerk (1845) is ondertekend door Tuerlinckx en diens jonge Belgische collega Félicien Louis Bottemane (of Bottemanne).
Van de hand van Jozef Jan Tuerlinckx is het standbeeld van Margaretha van Oostenrijk, dat voor de Sint-Romboutskathedraal van Mechelen staat.
* ↑ Biografische gegevens bij het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
* ↑ Mechelen mapt - Joseph Tuerlinckx. Gearchiveerd op 9 april 2023.
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 263033
# Henriëtte Calais

Henriëtte Calais (Vilvoorde, 1863 - Woluwe-Saint-Pierre, 1951) was een Belgisch kunstschilderes, beeldhouwster en grafica.
Ze was leerlinge van de Academies van Namen en Brussel (in Brussel bij Jean Portaels). Ze had een voorkeur voor portretten en decoratief uitgewerkte allegorische thema's. Ze behoorde met onder anderen Elise Van den Bossche, Hélène Cornette, Adelaïde Lefebvre, Jenny Lorrain, Berthe Van Tilt, Juliette Samuel-Blum, Yvonne Serruys en Julia Vanzype tot de eerste generatie Belgische beeldhouwsters die vanaf eind 19e eeuw deelnamen aan de Belgische Salons.
Ze woonde in de Spoorwegstraat 23 te Brussel (omstreeks 1894).

## Tentoonstellingen

* Deelname aan het Salon d’Art Idéaliste
* Deelname aan de Salons van “Le Progrès” in Namen (1885-1894)
* Deelname aan de Driejaarlijkse salons in Namen (1889-1904)
* Wereldtentoonstelling van 1894, Antwerpen : Portret van Juffrouw C. (pastel)
* Salon van Brussel, 1907: Portret van Mevr. C. (tekening)
* De Hedendaagsche Vrouw (1914)

## Verzamelingen

* Belgische Staat
* Dinant, Stedelijke verzameling : “Alleluia. Au ciel les derniers seront les premiers” (1893)
* ↑ Paul Piron (2016) De Belgische beeldende kunstenaars van de 19e tot de 21e eeuw. Brussel: Ludion. ISBN 9789491819643. p. 286-287.
* ↑ Marjan Sterckx (2007) "Louise Damen (1904-1932) : Portret van een begenadigde Brusselse beeldhouwster", Anderlechtensia, maart 2007, p. 13-22.
* M. Pacco en N. Hostyn, Schatten uit Dinant, Oostende, 1992.
* A. Van den Eynde, Het forum van De Hedendaagsche Vrouw te Antwerpen (1914). Het verhaal van de exposerende beeldhouwsters Juliette Samuel-Blum (1877-1931), Henriette Calais (1863-1951), Berthe Centner (1866-1950), Hélène Cornette (1867-1957) en Alice Hölterhoff-De Harven. Katholieke Universiteit Leuven, 2006 (Eindverhandeling).
* Lucien Midavaine, Henriette Calais (1863-1951). Itinéraire d'une artiste indépendante. In Koregos, revue et encyclopédie multimédia des arts, 2017.
# Propranolol

Propranolol is een niet-selectieve bètablokker die voornamelijk gebruikt wordt bij de behandeling van hypertensie en is in de handel onder de merknaam Inderal. Propranolol werd in 1964 geïntroduceerd door James Black die daarvoor de Nobelprijs voor de Geneeskunde in 1988 kreeg toegekend. Het middel werd in 1973 in de VS goedgekeurd. Propranolol wordt ook gebruikt bij de behandeling van migraine, essentiële tremor, hemangiomen, bij sociale fobieën en bij examenvrees. De bloeddrukverlagende werking heeft op deze zaken een gunstig effect, zonder dat het sederende neveneffect van onder meer benzodiazepinen optreedt. In Frankrijk wordt het middel ook gebruikt om de symptomen van liefdesverdriet te verzachten.

## Contra-indicaties

* in geval van sterk vertraagde hartslag (bradycardie)
* astma
* bij geleidingsstoornissen in het hart
* bij metabole acidose (zuurophoping in het lichaam)
* langdurig vasten
De stof is opgenomen in de lijst van essentiële geneesmiddelen van de WHO.
* ↑ MP Stapleton (1997). Sir James Black and propranolol. The role of the basic sciences in the history of cardiovascular pharmacology. Tex Heart Inst J. 24 (4): 336–342. PMC 325477.
* ↑ (fr) Artikel in Le Parisien
# Cuatro Vientos (metrostation)

Cuatro Vientos is een metrostation in het stadsdeel Latina van de Spaanse hoofdstad Madrid. Het station werd geopend op 11 april 2003 en wordt bediend door lijn 10 van de metro van Madrid.
# Willem Van Buscom

Willem Van Buscom (Aalst, 1797-1834) was een Belgisch kunstschilder.
Hij werd in 1797 te Aalst geboren als zoon van Egied-Willem Van Buscom (Mechelen, 1758 – Aalst, 1831), beeldhouwer en architect, tevens directeur van de Academie te Aalst. Hij kreeg zijn opleiding aan de Academie van Mechelen. Na het overlijden van zijn vader werd hij onderdirecteur van de Aalsterse Academie, dit tot aan zijn dood in 1834.
Willem Van Buscom was een romantisch-realistisch schilder en aquarellist van stadsgezichten, landschappen en genretaferelen. Zijn "Gezicht op de Werf te Aalst" uit 1823 (Aalst, Stedelijke verzameling) getuigt van zijn métier als schilder van stadsgezichten.
# Victor Vervloet (kunstschilder)

Victor Vervloet (Mechelen, 1829 - ? 1904) was een Belgisch kunstschilder, een leerling van Pieter-Frans De Noter en leraar aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten van Mechelen.
Een aantal van zijn werken werd tentoongesteld in de Hanswijkbasiliek te Mechelen in 2021 met de naam Relatiegeschenken aan de Hemel.
* ↑ (en) Victor Vervloet Artwork for Sale at Online Auction | Victor Vervloet Biography & Info. invaluable.com. Geraadpleegd op 26 april 2021.
* ↑ Brochure ''Relatiegeschenken aan de Hemel'' geschreven door Sofie Polfliet (2021)
# Oostenrijkse parlementsverkiezingen 2002

De verkiezingen van de Nationalrat, het parlement van Oostenrijk, werden gehouden op 24 november 2002.
Na de verkiezingen vormde Bondskanselier Wolfgang Schüssel een coalitie van de Österreichische Volkspartei en de Freiheitliche Partei Österreichs. De coalitie stond onder leiding van Wolfgang Schüssel, en heette het Kabinet Schüssel II.
| Partij/Alliantie | Stemmen | Percentage | Verschil | Zetels | Zetelverschil |
| Österreichische Volkspartei (ÖVP) | 2,076,833 | 42.30% | +15.39% | 79 | +27 |
| Sozialdemokratische Partei Österreichs (SPÖ) | 1,792,499 | 36.51% | +3.36% | 69 | +4 |
| Freiheitliche Partei Österreichs (FPÖ) | 491,328 | 10.01% | -16.90% | 18 | -34 |
| Die Grünen (GRÜNE) | 464,980 | 9.47% | +2.07% | 17 | +3 |
| Liberales Forum (LF) | 48,083 | 0.98% | -2.67% | 0 | 0 |
| Kommunistische Partei Österreichs (KPÖ) | 27,568 | 0.56% | +0.08% | 0 | 0 |
| Overige | 7,354 | | | | |
| Totaal | 4,909,645 | 84.27% (+3.85%) | | 183 | |
* Wolfgang Schüssel (ÖVP)
* Alfred Gusenbauer (SPÖ)
# Oostenrijkse parlementsverkiezingen 1986

De dertiende verkiezingen van de Nationalrat, het parlement van Oostenrijk, vonden op 23 november 1986 plaats.
Het waren vervroegde verkiezingen die waren uitgeschreven na de breuk die was ontstaan in de coalitie van Sozialistische Partei Österreichs (SPÖ) en Freiheitliche Partei Österreichs (FPÖ). Na de verkiezing van de rechts-populist Jörg Haider tot partijleider van de FPÖ in september 1986 als opvolger van de gematigde Norbert Steger - die diende als vicekanselier in de bondsregering-Vranitzky I - bleek dat zowel de FPÖ als de SPÖ weinig zin meer te hebben in het voortzetten van de coalitie.
Voornaamste partijen die deelnamen aan de verkiezingen :
| Partijnaam | Afkorting | Ideologische richting |
| Österreichische Volkspartei | ÖVP | christendemocratie, liberaal conservatisme |
| Sozialistische Partei Österreichs | SPÖ | sociaaldemocratie, democratisch socialisme |
| Freiheitliche Partei Österreichs | FPÖ | liberaal conservatisme, nationaal liberalisme |
| Die Grüne Alternative | GRÜNE | groene politiek |

## Uitslag

De verkiezingen kende twee grote winnaars: de FPÖ van Jörg Haider en Die Grüne Alternative onder aanvoering van Freda Meissner-Blau. De partij van Haider profiteerde van de breuk met de socialisten en ging van 12 naar 18 zetels in de Nationale Raad, terwijl de groenen van mevr. Meissner-Blau vanuit het niets 8 zetels wisten te veroveren.
Grote verliezers waren de SPÖ van bondskanselier Franz Vranitzky en de Österreichische Volkspartei (ÖVP) van Alois Mock. De SPÖ die sinds 1970 onafgebroken aan de macht was ging van 90 naar 80 zetels, terwijl de ÖVP - die al jaren oppositie voert - van 81 naar 77 zetels ging.
| Partijen | Partijen | Stemmen | Percentage | Zetels | Verschil |
| | Sozialistische Partei Österreichs (SPÖ) | 2.092.024 | 43,11% | 80 | 10 |
| | Österreichische Volkspartei (ÖVP) | 2.003.663 | 41,29% | 77 | 4 |
| | Freiheitliche Partei Österreichs (FPÖ) | 472.205 | 9,73% | 18 | 6 |
| | Die Grüne Alternative - Lijst Freda Meissner-Blau (GRÜNE) | 234.028 | 4,82% | 8 | 8 |
| | Kommunistische Partei Österreichs (KPÖ) | 3.510 | 0,72% | 0 | 0 |
| | Overige partijen$^a$ | 15.164 | 0,31% | — | — |
| | Ongeldige stemmen/ blanco stemmen | 88.110 | — | — | — |
| (opkomst 90,46%) | (opkomst 90,46%) | 4.940.298 | 100% | 183 | |
| $^a$ Aktionsliste „Mir reicht’s!“ (MIR), Die Grünalternativen - Demokratische Liste en VGÖ - VÖGA - Unabhängige Gemeinderäte ||||||

## Coalitievorming

Bondskanselier Franz Vranitzky (SPÖ) formeerde een kabinet dat bestond uit de SPÖ en de ÖVP. Dit kabinet trad op 21 januari 1987 aan en werd door bondspresident Kurt Waldheim beëdigd.
* Bondskanselier Franz Vranitzky (SPÖ)
* Vicekanselier Alois Mock (ÖVP)
# Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten van Mechelen

De Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten van Mechelen is een Belgische kunstacademie. De ABK, het Stedelijk Conservatorium voor muziek, woord en dans en de Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn vormen samen de Academie Mechelen, die deeltijds kunstonderwijs biedt.

## Geschiedenis

Willem Herreyns, kunstschilder en directeur van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen, vestigde zich in 1771 in Mechelen. Hij opende er een atelier waar hij lesgaf in bouw- en doorzichtkunde. Met steun van het stadsbestuur en landvoogd Karel van Lotharingen werd een jaar later de Konstschole opgericht, waarvan Herreyns de eerste directeur werd. Vanaf 1773 mocht de school de titel Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten voeren.

## Directeuren

* 1772: Willem Herreyns
* Hyacinthe Conincx
* Charles Wauters
* 1869-1891: Willem Geets
* 1892-1925: Jan Willem Rosier
* 1925-19?? : Gustave Van de Woestyne
* 1949-1965: Ernest Albert
* 1975-1973: Lode Eyckermans
* 1984-1988: Frans Walravens

## Alumni en docenten

* Mia Baudot
* Theo Blickx
* Karel Bonaugure
* Pol Cockx
* Herman De Cuyper
* Jan-Baptist De Noter
* Pieter-Frans De Noter
* Prosper De Troyer
* Jacques De Weerdt
* Jan De Winter
* Willem Geets
* Henri Goovaerts
* Jean Hellemans
* Guido Horckmans
* Aloïs Hunin
* Emiel Jacques
* Ignace Kennis
* Jan Lauwers
* Georges Lemmers
* Karel Mechiels
* Willy Meysmans
* Gaston Relens
* Roland Rens
* Jef Rottiers
* Louis Royer
* René Smits
* Veronique Steeno
* Pieter Jan Tambuyser
* Jean-Pierre Tuerlinckx
* Jozef Jan Tuerlinckx
* Willem Van Aerden
* Charles van Beveren
* Willem Van Buscom
* Gustave Van de Woestyne
* Frans Van den Brande
* Jan Frans van Geel
* Willy Van Eeckhout
* Antoine Van Hammée
* Gilbert Van Hool
* Pieter-Bernard Vanhumbeeck
* Henri Van Perck
* Roger Verhaert
* Barth Verschaeren
* Frans Vervloet
* Victor Vervloet
* Jean-Louis van Geel
* Joseph Willems
* Jan Wouters
* Rik Wouters

## Literatuur

* Marcel Kocken (1972) "De Koninklijke Academie voor beeldende Kunsten te Mechelen (1772-1972) : Geschiedkundig overzicht", Handelingen Koninklijke kring voor oudheidkunde, letteren en kunsten van Mechelen, LXXVI (1972) p. 200-243.
* ↑ "Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten", onderwijs.vlaanderen.be.
* ↑ Officiële website Academie Mechelen.
* ↑ Is. Leyssens, "Jan Willem Fr. Herreyns en de Academie voor beeldende kunsten te Mechelen", Handelingen van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen, Bd. 48 (1943-44), p. 31-75.
* ↑ "250 jaar Academie Mechelen", Groen Mechelen, 13 oktober 2022; "250 jaar Academie Mechelen", Cultuurcentrum Mechelen.
# Maartensdijk

Maartensdijk is een dorp en voormalige gemeente in de huidige gemeente De Bilt, in de Nederlandse provincie Utrecht. Het dorp heeft 4.930 inwoners (2023). De gemeente omvatte bij de opheffing in 2001 de dorpen Maartensdijk, Groenekan, Hollandsche Rading en Westbroek.

## Geschiedenis

Maartensdijk is ontstaan in een groot veengebied tussen het Gooi en de Utrechtse Vecht, dat het "Oostveen" genoemd werd. Het veengebied werd ontgonnen in beheer van de Domproosdij, waarvan de patroon Sint-Maarten was. De basis van de ontginning lag aan de Hoofddijk. Het gebied op het oude land langs de Hoofddijk was ook in bezit van de Domproosdij en stond bekend als de Domproosteneng. In de vijftiende eeuw dook de naam Maartensdijk voor het eerst op, als een waterwerk in dat Oostveen. De nederzetting die er in de volgende eeuwen omheengroeide kreeg ten langen leste dezelfde naam. De gemeente omvatte aanvankelijk vrijwel het gehele Oostveen.
Oorspronkelijk was Maartensdijk een lintdorp langs de Dorpsweg (die na de ontginning van het gebied nog "de Sint Maartensdijk" genoemd werd). Deze dijk was een van de ontginningsassen in het ontgonnen veengebied. Later is het dorp sterk in zuidelijke richting uitgebreid, waardoor het zijn lintvorm verloren heeft.

## Monumenten

Lijst van rijksmonumenten in Maartensdijk

## Bekende inwoners

* Maarten van Leeuwen (1948), politicus (SGP, oud-wethouder)
* Bas van der Vlies (1942-2021), oud-politicus (SGP, voormalig Tweede Kamerlid)
* Schelto van Heemstra (1807-1864), politicus

## Geboren in Maartensdijk

* Lodewijk Copijn (1878-1945), tuin- en landschapsarchitect
* Stef Dijkman (1935), politicus
* Wil Hulshof-van Montfoort (1935-2025), atlete
* Madelon Hooykaas (1942), beeldend kunstenaar
* Jos Collignon (1950), politiek cartoonist
* Broos Schnetz (1951), zakenman en politicus
* Frank Visser (1951), rechter en televisiepresentator
* Jan Willem Boogman (1952), atleet
* Jan Peter Schmittmann (1956-2014), bankier en organisatieadviseur

## Overleden

* Schelto van Heemstra (1807-1864), Nederlands politicus
* René De Clercq (1877-1932), schrijver, dichter en politiek activist

## Afbeeldingen

* Nederlands-Hervormde dorpskerk
* Herenhuis aan de Dorpsweg
* Moderne katholieke Sint-Maartenskerk
* Eyckenstein
* Voormalig gemeentehuis
* Rustenhoven
* Spoorlijn (Oosterspoorweg) bij Maartensdijk met unieke spoorbogen
* Oude schut met draaiwiel langs de Dorpsweg