# Sopsum

Sopsum is een buurtschap in de gemeente Waadhoeke, in de Nederlandse provincie Friesland. De buurtschap ligt tussen Franeker en Achlum binnen het dorpsgebied van de laatste in de Achlumer Noorderpolder. Achlum bestaat uit een zevental adressen, voornamelijk boerderijen aan de gelijknamige weg. Voor de gemeentelijke herindelingen in 2018 lag Sopsum in de gemeente Franekeradeel.

## Geschiedenis

Rond 400 voor Christus ontstond een nederzetting op een kleine kwelderwal ten noorden van de Marneslenk. Uit archeologisch onderzoek bleek dat een kwelderwal pas bewoond werd, nadat er een nieuwe kwelderwal aan de zeezijde was ontstaan, omdat deze nieuwe kwelderwal bescherming bood. Op de kwelderwal werden huisterpen opgeworpen tegen overstromingen. Sopsum is ontstaan op zo'n huisterp.
In 1433 werd de plaats geschreven als Sopsem, in 1514 als Sopsens en in 1542 als Sopsum. Op een kaart van rond 1700 was de plaats als nederzetting ingetekend, maar dan zonder naam. De plaatsnaam zou verwijzen naar de woonplaats (heem/um) van de persoon Soppe, wat ‘dapper met het mes’ betekent.

## Kleiwinning

Sopsum ligt op de grens van lichte klei in het noorden en zware kalkrijke knipklei in het zuiden. De klei werd gewonnen voor de aardewerkfabriek Koninklijke Tichelaar Makkum en de plaatselijke dakpannenfabriek. In 2022 werd het voormalige fabrieksgebouw van Tichelaar Makkum gebruikt als tijdelijk open atelier, waarbij klei afkomstig uit Sopsum werd gebruikt. Ondanks de kleiwinning is er ook gewone akkerbouw in het gebied.
* ↑ Nieuwe encyclopedie van Fryslân' 2016, Tresoar (kopje Achlum — Achlum) Geraadpleegd op 14 december 2024.
* ↑ allecijfers.nl, pagina Buitengebied Achlum, deelpagina gebieden Geraadpleegd op 14 december 2024.
* 1 2 'Kwelders en terpen' via storymaps.arcgis.com hoofdstuk 2 800 voor Chr. tot 850 na Chr. kop 'De ijzertijd en Romeinse tijd' Geraadpleegd op 14 december 2024.
* ↑ 'De geschiedenis van terpen- en wierdenland', hoofdstuk Het ontstaan van het terpen- en wierdenlandschap via rug.nl (PDF) pagina 19-20 Jeroen Wiersma & Annet Nieuwhof, Vereniging voor Terpenonderzoek 2018 Geraadpleegd op 14 december 2024
* ↑ 'Nederlandse plaatsnamen verklaard' (2018), G. van Berkel en Kees Samplonius en 'Friese Plaatsnamen: Alle steden, dorpen en gehuchten' (2007), Karel F. Gildemacher pagina 46 via etymologiebank.nl, pagina Sopsum Geraadpleegd op 14 december 2024.
* ↑ plaatsengids.nl pagina Sopsum via web.archive.org (webarchiefversie 4 oktober 2022] Geraadpleegd op 14 december 2024.
* ↑ Achlum.info pagina Vlag en Wapen kop Achtergrond informatie Geraadpleegd op 14 december 2024.
* ↑ 'Deuren oude fabriek Tichelaar tijdelijk weer open, mogelijk laatste keer', Omrop Fryslân 11 augustus 2022 Geraadpleegd op 14 december 2024.
Steden, dorpen en gehuchten: Achlum · Baijum · Beetgum · Beetgumermolen · Berlikum · Blessum · Boer · Boksum · Deinum · Dongjum · Dronrijp · Engelum · Firdgum · Franeker · Herbaijum · Hitzum · Klooster-Lidlum · Marssum · Menaldum · Minnertsga · Nij Altoenae · Oosterbierum · Oude Leije (klein deel) · Oudebildtzijl · Peins · Pietersbierum · Ried · Ritsumazijl · Schalsum · Schingen · Sexbierum · Sint Annaparochie · Sint Jacobiparochie · Slappeterp · Spannum · Tzum · Tzummarum · Vrouwenparochie · Welsrijp · Westhoek · Wier · Winsum · Zweins Buurtschappen: Arkens · Barrum · Bonkwerd · De Kampen · De Poelen · De Vlaren · Dijkshoek · Dijksterhuizen · Doijum · Fatum · Hatsum · Het Hooghout · Holprijp · Kie · Kiesterzijl · Kingmatille · Klooster Anjum · Koehool · Koum · Laakwerd · Lutjelollum · Miedum · Nieuwebildtzijl · Oosterend · Oosthoek · Rewerd (deels) · Roptazijl (deels) · Salverd · Schildum · Sopsum · Stad Niks · Tallum · Teetlum · Tolsum · Tritzum · Tjeppenboer · Vrouwbuurtstermolen (deels) · War · Weakens · Westerend · Zwarte Haan Voormalige buurtschappen: Franjumerburen · Langwerd · Memerd Friesland: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten