OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Danny Lamarcq

Danny Lamarcq (Zottegem, 1957) is een Vlaams historicus.
Lamarcq is auteur van werken zoals 3000 jaar Zottegem (1989) en Het latrinaire gebeuren. De geschiedenis van het W.C. (1993). Naast deze publicaties heeft Lamarcq honderden tijdschriftartikels geschreven over geschiedenis en heemkunde en heeft hij meegewerkt aan de productie van een tiental catalogi. Ook schrijft hij regelmatig kritieken, besprekingen en andere bijdragen voor periodieken. Op de officiële website van Zottegem staan veel geschiedkundige bijdragen van zijn hand. Hij was cultureel attaché voor de stad.
In 2011 ontving Lamarcq de De Potter-Broeckaert-prijs (genoemd naar Frans De Potter en Jan Broeckaert) voor zijn verdiensten als historicus. In 2023 werd hij gehuldigd als ereburger van de stad Zottegem en tegelijk geslagen tot ridder in de Orde van Sotto.
* ↑ Danny Lamarcq. ETWIE. Geraadpleegd op 24 augustus 2024.
* ↑ JVW, "Danny Lamarcq maakt lokale geschiedenis populair", Nieuwsblad, 18 februari 2011.
* ↑ De Valkenaere, Pieter, "Historicus Danny Lamarcq is ridder en ereburger", De Standaard, 20 juni 2023.
# Oeverbisschopsmuts

Oeverbisschopsmuts (Racomitrium aciculare) is een soort uit het geslacht bisschopsmuts (Racomitrium). Hij komt voor als pionier op zure steen.

## Determinatie

De soort is gemakkelijk te herkennen omdat het de kenmerkende cellen van het geslacht bisschopsmuts (langwerpig met zeer bochtige celwanden) combineert met eirond-langwerpige bladen met brede top en enkele verspreide tanden.
Planten met sporenkapsels zijn in het buitenland vrij algemeen maar in Nederland heel zeldzaam.

## Verspreiding

Oeverbisschopsmuts is in Nederland zeer zeldzaam. Hij staat op de Nederlandse Rode Lijst in de categorie 'gevoelig'.
# Entelea

Entelea is een geslacht uit de kaasjeskruidfamilie (Malvaceae). Het geslacht telt een soort, die voorkomt in Nieuw-Zeeland.

## Soorten

* Entelea arborescens R.Br.
* ↑ (en) Entelea R.Br. Royal Botanic Gardens, Kew. Gearchiveerd op 15 oktober 2022.
... · Abelmoschus · Abroma · Abutilon · Acaulimalva · Acropogon · Akrosida · Allosidastrum · Allowissadula · Apeiba · Ayenia · Bakeridesia · Adansonia (Baobab) · Alcea · Althaea (Heemst) · Anisodontea · Anoda · Argyrodendron · Bastardia · Berrya · Bombax · Brachychiton · Brownlowia · Burretiodendron · Byttneria · Callirhoe · Carpodiptera · Cavanillesia · Ceiba · Chiranthodendron · (Chorisia) · Cola · Colona · Commersonia · Corchorus · Craigia · Cristaria · Cullenia · Diplodiscus · Dombeya · Duboscia · Durio · Entelea · Eremalche · Eriolaena · Eriotheca · Firmiana · Franciscodendron · Fremontodendron · Fuertesimalva · Glyphaea · Gossypium (Katoenplant) · Grewia · Guichenotia · Gynatrix · Gyranthera · Hampea · Hannafordia · Helicteres · Heliocarpus · Herissantia · Heritiera · Hermannia · Hibiscadelphus · Hibiscus · Hildegardia · Hoheria · Horsfordia · Howittia · Huberodendron · Iliamna · Keraudrenia · Kleinhovia · Kokia · Kosteletzkya · Kostermansia · Kydia · Lagunaria · Lasiopetalum · Lavatera · Lawrencia · Lebronnecia · Luehea · Lysiosepalum · Macrostelia · Malacothamnus · Malope · Malva (Kaasjeskruid) · Malvaviscus · Malvella · Matisia · Megistostegium · Melhania · Melochia · Microcos · Nayariophyton · Nesogordonia · Ochroma · Pachira · Palaua · Pavonia · Pentace · Pentaplaris · Phragmotheca · Phymosia · Pseudobombax · Pterospermum · Pterygota · Quararibea · Radyera · Reevesia · Rhodognaphalon · Robinsonella · Rulingia · Scaphium · Scaphopetalum · Schoutenia · Scleronema · Senra · Sida · Sidalcea · Sparrmannia · Sphaeralcea · Sterculia · Symphyochlamys · Talipariti · Theobroma · Thespesia · Thomasia · Tilia (Linde) · Triplochiton · Triumfetta · Trochetia · Trochetiopsis · Urena · Waltheria · Wercklea · Wissadula · ...
# Haantjes

Haantjes kan verwijzen naar:
* Meervoud van het verkleinwoord van Haan, verder:
* Goudhaantjes
* Graanhaantjes
* Haantjes, Nederlandse televisieserie
* Halstandhaantjes
* Schijnhaantjes
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Haantjes en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Lijst van burgemeesters van Zedelgem

Dit is een lijst van burgemeesters van Zedelgem, een gemeente in de Belgische provincie West-Vlaanderen.
* 1792- : Jacques Respeel (1755- ), (Meyer)
* 1796-1797: Petrus Respeel (1752-1833), (Meyer)
* 1797-1799: Joseph Adriaens (1757-1844), (Meyer)
* 1799-1800: Joannes Franciscus Vyncke (1768 - 1806)
* 1800-1812: Joseph Adriaens (1757-1844)
* 1813-1815: Marcus De Meulenaere (1776-1845)
* 1815-1830: Ludovicus Colpaert
* 1830-1854: Franciscus Hatse (1795-1854)
* 1855-1879: Joseph Lievens (1801-1883)
* 1879-1881: Camille de Vrière (1838-1889)
* 1882-1884: August Adriaens (1847-1919)
* 1885-1903: Francis Naeyaert (1822-1903)
* 1903-1914: Charles Lievens (1836-1914)
* 1919-1921: Henri Demuyt (1850-1928)
* 1921-1926: Achiel Rommel (1877-1963)
* 1927-1932: Leon Demuyt (1899-1973)
* 1933-1946: Joseph Berquin (1905-1964)
* 1947-1976: Joseph Lievens (1901-1994)
* 1977-1983: Frans Claeys (1927-1998)
* 1983-1989: Guido De Sutter (1937-1992)
* 1989-1994: Roland Packo (1929-2019)
* 1995-2012: Hilaire Verhegge (1937-2019) (Nieuw)
* 2013-2014: Patrick Arnou (1958-)
* 2015-heden: Annick Vermeulen (1967-)
Brussels Hoofdstedelijk Gewest: Anderlecht · Brussel Vlaanderen: Aalst · Aarschot · Antwerpen · Asse · Beernem · Bertem · Blankenberge · Brugge · Damme · De Haan · De Panne · Deerlijk · Deinze · Eeklo · Evergem · Galmaarden · Geraardsbergen · Gent · Halle · Hasselt · Herent · Herk-de-Stad · Herzele · Heusden-Zolder · Houthalen-Helchteren · Ichtegem · Kaprijke · Knokke-Heist · Kortemark · Kortenberg · Kortrijk · Leuven · Lichtervelde · Lievegem · Lokeren · Maldegem · Mechelen · Moerbeke-Waas · Ninove · Oostende · Oostkamp · Poperinge · Roeselare · Ronse · Sint-Lievens-Houtem · Sint-Niklaas · Sint-Truiden · Temse · Tielt · Tienen · Tongeren · Torhout · Veurne · Waregem · Wellen · Wetteren · Wichelen · Zaventem · Zedelgem · Zele · Zonhoven · Zottegem Wallonië: Charleroi · 's-Gravenbrakel · Morlanwelz · Ophain-Bois-Seigneur-Isaac
# Ivan Mazepa-Kruis

Het Ivan Mazepa-Kruis (Oekraïens: Хрест Івана Мазепи, Chrest Ivana Mazepy) is een civiele presidentiële onderscheiding van Oekraïne.
Het Ivan Mazepa-Kruis werd op 26 maart 2009 ingesteld door president Viktor Joesjtsjenko en kan worden verleend als blijk van erkenning aan burgers voor hun betekenisvolle bijdrage aan de herleving van het nationale, cultureel-artistieke, geestelijke, architectonische, of militair-historische erfgoed en voor verdiensten op het gebied van staatsvorming, diplomatie, humanisme, wetenschap, onderwijs, of liefdadigheid.
Hoewel het geen ridderorde is, is in het instellingsbesluit vastgelegd dat het kruis in de draagvolgorde na de Orde van Daniel van Galicië (en dus voor de Orde voor Dapper Werk in de Mijnen) komt.
De onderscheiding is vernoemd naar hetman Ivan Mazepa. In 1940 werd in Krakau door de Oekraïense Sitsjschutters al een Mazepa-Kruis ingesteld, dat voluit het Strijderskruis van de Oekraïense Sitsjschutters heette en dat wordt beschouwd als een onderscheiding van de Oekraïense Volksrepubliek in ballingschap.
Orden van Oekraïne Held van Oekraïne (Gouden Ster · van de Natie) Vrijheid · Vorst Jaroslav de Wijze · Verdienste · Bohdan Chmelnytsky · Helden van de Hemelse Honderd · Dapperheid · Vorstin Olha · Daniel van Galicië · Dapper Werk in de Mijnen
Oekraïense presidentiële en militaire onderscheidingen Kruis voor Militaire Verdienste · Ivan Mazepa-Kruis · Geëerd Beoefenaar van de Kunsten · 25 jaar onafhankelijkheid · Gouden Hart Ereteken · Medaille voor steun aan de Oekraïense strijdkrachten
Zie ook orden, onderscheidingen en medailles van: Oekraïne (draagvolgorde) · Oekraïense Volksrepubliek (Orde van het IJzeren Kruis) · OekSSR (Rode Vlag van de Arbeid)
# Ronde van Rwanda

De Ronde van Rwanda is een meerdaagse wielerwedstrijd in Rwanda, voor het eerst verreden in 1988. De koers is sinds 2009 onderdeel van de UCI Africa Tour. De koers is ingedeeld in de categorie 2.1.

## Lijst van winnaars
### Overwinningen per land

| Overwinningen | Land |
| 15 | Rwanda |
| 5 | Eritrea |
| 2 | Zuid-Afrika |
| 1 | Frankrijk, Kenia, Marokko, Spanje, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten |
2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024 · 2025
2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024 · 2025
Belangrijkste wedstrijden Ronde van Burkina Faso · La Tropicale Amissa Bongo · Ronde van Kameroen · Ronde van Marokko · GP Chantal Biya · Ronde van Rwanda
* Ronde van Rwanda op procyclingstats.com
# She Wore a Yellow Ribbon

She Wore a Yellow Ribbon is een Amerikaanse western uit 1949 onder regie van John Ford. De film werd destijds uitgebracht onder de titel De heldhaftige stormloop.

## Verhaal

Kapitein Nathan Brittles moet weldra met pensioen. Zijn compagnie wordt in de komende dagen wellicht aangevallen door de op wraak beluste Arapaho. Na enkele schermutselingen besluit kapitein Brittles om een vredespijp te gaan roken met een indianenopperhoofd.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Wayne, John John Wayne | Kapitein Nathan Brittles |
| Dru, Joanne Joanne Dru | Olivia Dandridge |
| Agar, John John Agar | Luitenant Flint Cohill |
| Johnson, Ben Ben Johnson | Sergeant Tyree |
| Carey jr., Harry Harry Carey jr. | Luitenant Ross Pennell |
| McLaglen, Victor Victor McLaglen | Sergeant Quincannon |
| Natwick, Mildred Mildred Natwick | Abby Allshard |
| O'Brien, George George O'Brien | Majoor Mac Allshard |
| Shields, Arthur Arthur Shields | Dr. O'Laughlin |
| Dugan, Michael Michael Dugan | Sergeant Hochbauer |
| Big Tree, Chief John Chief John Big Tree | Chief Pony That Walks |
| Graham, Fred Fred Graham | Sergeant Hench |
| Sky Eagle, George George Sky Eagle | Chief Sky Eagle |
| Tyler, Tom Tom Tyler | Korporaal Mike Quayne |
| Johnson, Noble Noble Johnson | Chief Red Shirt |
# Verkeersborden in België - Serie B: Voorrangsborden

Verkeersborden zoals gedefinieerd in Titel III Hoofdstuk II van het Belgische Koninklijk Besluit van 1 december 1975 van het algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg. (B.S. 09.12.1975) - Serie B.

## B: Voorrangsborden

* B1: Voorrang verlenen.
* B3: Verkeersbord dat het verkeersbord B1 aankondigt op de bij benadering aangeduide afstand.
* B5: Stoppen en voorrang verlenen.
* B7: Verkeersbord dat het verkeersbord B5 aankondigt op de bij benadering aangeduide afstand.
* B9: Voorrangsweg.
* B11: Einde van voorrangsweg.
* B13: Verkeersbord dat het verkeersbord B11 aankondigt op de bij benadering aangeduide afstand.
* B15: Voorrang. De horizontale streep van het symbool mag worden gewijzigd om duidelijker plaatsgesteldheid weer te geven.
* B17: Kruispunt waar de voorrang van rechts geldt.
* B19: Smalle doorgang, gebod voorrang te verlenen aan de bestuurders die uit de tegenovergestelde richting komen.
* B21: Smalle doorgang, voorrang ten opzichte van de bestuurders die uit de tegenoverstelde richting komen.
* B22: Fietsers mogen de in artikel 61 bedoelde driekleurige verkeerslichten voorbijrijden om rechts af te slaan, wanneer het verkeerslicht op rood of oranjegeel staat, op voorwaarde dat zij hierbij voorrang verlenen aan de andere weggebruikers die zich verplaatsen op de openbare weg of op de rijbaan.
* B23: Fietsers mogen de in artikel 61 bedoelde driekleurige verkeerslichten voorbijrijden om rechtdoor te rijden, wanneer het verkeerslicht op rood of oranjegeel staat, op voorwaarde dat zij hierbij voorrang verlenen aan de andere weggebruikers die zich verplaatsen op de openbare weg of op de rijbaan vanaf het rode of oranjegele licht.

### Gebruikte onderborden

* Type Ia: Onderbord gebruikt samen met B1 om bord B1 aan te kondigen
* Type Ib: Onderbord gebruikt samen met B1 om bord B5 aan te kondigen
* Type VIII: Onderbord om de curve van de weg aan te geven. Het mag geplaatst worden onder de borden B1, B5, B9 en B15
* M1: Onderbord gebruikt samen met B1 en B5 om aan te duiden dat die verkeersborden alleen betrekking hebben op fietsers
* M8: Onderbord gebruikt samen met B1 en B5 om aan te duiden dat die verkeersborden alleen betrekking hebben op fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen
* M9: Onderbord gebruikt samen met B1, B5 en B17 om te duiden dat fietsers in de twee rijrichtingen rijden op de dwarslopende openbare weg die men gaat oprijden
* M10: Onderbord gebruikt samen met B1, B5 en B17 om te duiden dat fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen in de twee rijrichtingen rijden op de dwarslopende openbare weg die men gaat oprijden
A: Gevaarsborden · B: Voorrangsborden · C: Verbodsborden · D: Gebodsborden · E: Parkeren- en stilstaanborden · F: Aanwijzingsborden Onderborden
# Megisti Lavraklooster

Het Megisti Lavraklooster is het oudste en grootste Grieks-orthodoxe klooster op het schiereiland Oros Athos (Noord-Griekenland). De naam betekent: Groot Laura (Grieks: Μεγίστη Λαύρα, Megísti Lávra). Een laura is een monnikengemeenschap waarin monniken in beginsel als kluizenaars wonen, maar wel onder een abt staan en gezamenlijk de liturgie vieren. Het klooster werd in 963 gesticht door de later heiligverklaarde Athanasius de Athoniet. De oprichting markeert het begin van het georganiseerde kloosterleven op de berg Athos. De geschiedenis van het klooster is het meest compleet vergeleken met de geschiedenis van de andere kloosters, omdat de historische archieven vrijwel intact zijn gebleven.
* Bibliothèque nationale de France: cb11873478w (data)
* Gemeinsame Normdatei: 5507404-2
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 2150 0352
* Library of Congress Control Number: n82028238
* Nationale bibliotheek van Australië: 35456830
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007605364305171
* Système universitaire de documentation: 026497638
* Virtual International Authority File: 122904704
# Marleen Nelen

Marleen Nelen (Essen, 2 oktober 1971) is een Vlaams jeugdauteur.

## Biografie

Marleen Nelen studeerde fotografie aan de kunstacademie van Gent. Haar eerste kortverhalen verschenen in tijdschriften als De Brakke Hond en Revolver. Ze schreef zes jeugdromans en één roman voor volwassenen, aanvankelijk gepubliceerd bij het Davidsfonds, sinds 2015 uitgegeven door Em. Querido's Uitgeverij.
Kenmerkend voor Nelens werk is haar beeldrijke stijl. De personages in haar boeken zijn vaak buitenstaanders.
Voor haar jeugdroman Over zee werd Nelen in 2010 bekroond met de Zoute Zoen, de belangrijkste manuscriptenprijs voor een jeugdboek in het Nederlands taalgebied. In oktober 2021 ontving ze de Lavki-prijs voor het Jeugdboek voor Alles wat licht is. Enkele titels van Nelen zijn vertaald in het Duits en het Frans.
# Memories of Murder

Memories of Murder is een Zuid-Koreaanse film uit 2003, geregisseerd door Bong Joon-Ho. Het was zijn tweede film na de bioscoopflop Barking Dogs Never Bite uit 2000. De film is gebaseerd op waargebeurde onderzoeken naar een seriemoordenaar in Zuid-Korea in de jaren tachtig. De film markeerde tevens een keerpunt in de carrière van regisseur Bong Joon-Ho, die later internationale erkenning zou verwerven voor zijn latere films. Dit betekende ook het begin van de samenwerking tussen Joon-Ho en acteur Song Kang-ho, waarmee hij later regelmatig zou samenwerken in films zoals The Host, Snowpiercer en Parasite.

## Verhaal

In een kleine provincie in Zuid-Korea in 1986, worstelen twee rechercheurs met de zaak van meerdere jonge vrouwen die verkracht en vermoord worden door een onbekende dader.

## Release en ontvangst

De film kreeg lovende kritieken en was een van de best bezochte Koreaanse films van 2003. In de loop der jaren heeft de film ook een cultstatus verworven en wordt deze soms beschouwd als een van de beste films van de 21ste eeuw. Regisseur Quentin Tarantino heeft het zelfs een van de beste films genoemd die sinds 1992 zijn uitgekomen.
# Junkerstor

De Junkerstor, ook Vaalser Tor genoemd, was een stadspoort gebouwd tussen 1300 en 1350 en maakte deel uit van de buitenste stadsmuren van de Duitse stad Aken. Het poortgebouw bestaat niet meer.

## Locatie

De Junkerstor had geen equivalent in de binnenste stadsmuren. Hij lag aan de straat die naar het westen aftakte van de Jakobstraße en over Vaals naar Maastricht voerde.
Als onderdeel van de buitenste stadsmuren van Aken lag de Junkerstor in het westzuidwesten tussen de Jakobstor in het zuiden en de Königstor in het noorden. Tussen deze poort en de Jakobstor lag de Lütticher Schanze met zijn dubbele muur. Tussen de Junkerstor en de Jakobstor stond er op de stadsmuur de toren zonder naam en op de hoek van de voormuur (Lütticher Schanze) stond de Eyerkeilturm. Aan de stadsbinnenzijde bevond zich links naast de Junkerstor de doorgang naar de dwingel. Tussen de Junkerstor en de Königstor lagen de Pfaffenturm en de enige met naam bekende erker van de Akense stadsmuren, de Wandlaus.

## Geschiedenis

Aan het begin van haar aanstelling was de stadspoort als "Junkheitsport" bekend, waaruit de naam "Junkerstor" is ontstaan. Omdat de door de stadspoort voerde, speciaal voor paardenspannen gebruikte straat naar Vaals en Maastricht voor de bevoorrading van de stad van een grote betekenis was, werd dit verdedigingsbouwwerk ook "Vaelsertor" of "Vaalser Tor" genoemd. Tijdens de Franse bezetting van Aken veranderde de Fransen de naam van de stadspoort in "Jakobstor" om daarna de oorspronkelijke Jakobstor voortaan in "Lütticher Tor" om te dopen. Hierdoor kwam het echter tot onduidelijkheid en verwarring, waarna de deur opnieuw veranderd werd in "Port nobel". Kort voor de sloop in 1829 kreeg het zijn oorspronkelijke naam "Junkerstor" terug.
Voor de Junkerstor overspande een kleine brug de Johannisbach. Door hem was er in de stadsgracht een 200 meter lange vijver ontstaan. De weg van de Junkerstor langs de stadsgracht naar de Königstor was in de zomer bij wandelaars zeer geliefd. In de vijver groeiden waterlelies en andere waterplanten. In de lente verzorgden de kikkers hier hun concerten. Tegenwoordig bevindt zich op deze plek de spoorbaan.
In de tijd van Napoleons instructies om de militaire betekenis van Aken te minimaliseren, werd in 1829 de stadspoort afgebroken.

## Beschrijving

Als nevenpoort was de Junkerstor niet bijzonder groot. Het hoofdgebouw bestond uit een eenvoudige rechthoekige toren met een breedte van 15,3 meter en een diepte van 11,6 meter. Oude tekeningen geven aan dat er zich boven de poortbogen een Madonnafiguur bevonden had, die tegenwoordig in de Sint-Jakobskerk staat.
Afwijkend ten opzichte van alle andere Akense stadspoorten van de buitenste stadsmuren had de Junkerstor geen voorpoort. De dwingel-constructie maakte deze overbodig.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Junkerstor op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Waterhoen

Het waterhoen (Gallinula chloropus) is een vogel uit de familie van de rallen (Rallidae).

## Kenmerken

Waterhoentjes zijn donker van kleur met een rode snavel en een rood blesje op het voorhoofd. De punt van de snavel is geel van kleur. Op de flanken hebben ze witte strepen. In tegenstelling tot meerkoeten beschikken ze niet over zwemvliespoten. Met hun lange, groene tenen foerageren ze dan ook regelmatig op de oever. Mannetjes en vrouwtjes zien er ongeveer hetzelfde uit en verschillen alleen in lengte en gewicht. De lichaamslengte bedraagt 32 tot 35 cm en het gewicht 175 tot 500 gram.

### Voedsel

Het waterhoen voedt zich met waterplanten, grassen, insecten en kikkervisjes. Maar ook is het dier niet schuw van een visje. Met zijn puntige snavel prikt hij het visje aan stukken, eet er zelf van en deelt het aan zijn kuikens.
Het komt ook voor dat al wat oudere kuikens uit een eerste broed voedsel delen met kuikens uit een tweede broed.

## Voortplanting

Waterhoentjes maken meestal hun nesten tussen het riet, of andere dichte oevervegetatie, maar soms ook hogerop in struiken of bomen die over het water hangen. Ze bouwen als het ware een platform van dood plantenmateriaal. De nesten worden vrijwel altijd in de buurt van water gebouwd. Het legsel bestaat meestal uit vijf tot elf lichtgrijze tot geelbruine eieren met bruine vlekjes. Het vrouwtje broedt twee tot drie keer per jaar.

## Baltsen

Waterhoenders hebben een uitgebreid baltsritueel zoals pronken met staartveren, buigen en pikken.

## Verspreiding en ondersoorten

In het grootste deel van Europa komen waterhoentjes het hele jaar door voor. Zo ook in Nederland en België. In Europees Rusland zijn de dieren alleen in de zomer aan te treffen. In het uiterste noorden komen de dieren helemaal niet voor. De vogel leeft in rietmoerassen en op oevers. De soort telt vijf ondersoorten:
* G. c. chloropus: Europa en noordelijk Afrika tot Japan en Zuidoost-Azië.
* G. c. meridionalis: Afrika bezuiden de Sahara en Sint-Helena.
* G. c. pyrrhorrhoa: Madagaskar, Réunion, Mauritius en de Comoren.
* G. c. orientalis: de Seychellen, Andamanen, Malakka, Indonesië en Filipijnen.
* G. c. guami: de noordelijke Marianen en Guam.

## Status

De grootte van de populatie is in 2014 geschat op 2,9-6,2 miljoen individuen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.
# IJzer(III)fluoride

IJzer(III)fluoride is een ijzerzout van waterstoffluoride, met als brutoformule FeF$_3$. De stof komt voor als een witte hygroscopische vaste stof met een trigonale kristalstructuur. IJzer(III)fluoride is matig tot goed oplosbaar in water. Het komt ook voor als trihydraat, dat lichtpaars gekleurd is.
IJzer(III)fluoride is corrosief en zeer schadelijk voor het milieu.

## Synthese

IJzer(III)fluoride kan bereid worden uit reactie van ijzer en difluor:
    ${\ce {2Fe + 3F2 -> 2FeF3}}$

## Toepassingen

IJzer(III)fluoride is een lewiszuur en deze eigenschap wordt in talrijke katalytische processen toegepast. Een voorbeeld hiervan is de koppelingsreactie van biarylverbindingen, die normaal gezien door transitiemetalen wordt gekatalyseerd. Biarylen zijn belangrijke precursors in verscheidene andere organische reacties, wat hun synthese belangrijk maakt. Deze moet dan ook efficiënt verlopen. De meeste koppelingsreacties gebruiken palladium of nikkel als katalysator, om zelfkoppeling te voorkomen. Echter, sommige koppelingsreacties, waaronder die van biarylen, kunnen door ijzer(III)fluoride (trihydraat) gekatalyseerd worden. Aangenomen wordt dat de fluorideliganden verhinderen dat een teveel aan arylliganden zou coördineren met ijzer.