OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Telstar in het seizoen 1969/70

Het seizoen 1969/1970 was het zevende jaar in het bestaan van de Velsense betaaldvoetbalclub Telstar. De club kwam uit in de Eredivisie en eindigde daarin op de 14e plaats. Tevens deed de club mee aan het toernooi om de KNVB Beker, hierin werd in de derde ronde, na strafschoppen, verloren van PSV (1–1).

## Wedstrijdstatistieken
### Eredivisie

| | ADO | Ajax | AZ '67 | DOS | DWS | Feijenoord | Go Ahead | Haarlem | Holland Sport | GVAV | MVV | NAC | N.E.C. | PSV | Sparta | SVV | FC Twente |
| Thuis | 1 – 2 | 2 – 2 | 0 – 3 | 1 – 2 | 0 – 1 | 1 – 3 | 1 – 1 | 1 – 1 | 2 – 3 | 3 – 0 | 1 – 1 | 1 – 1 | 0 – 1 | 0 – 1 | 1 – 1 | 2 – 0 | 2 – 0 |
| Uit | 1 – 1 | 4 – 1 | 0 – 0 | 0 – 1 | 3 – 0 | 2 – 0 | 1 – 1 | 1 – 1 | 1 – 1 | 2 – 0 | 0 – 0 | 1 – 0 | 1 – 1 | 3 – 1 | 3 – 2 | 1 – 3 | 2 – 2 |

### KNVB Beker

| 1e ronde | ZFC | 0 – 2 (0 – 1) | Telstar |
| 19 oktober 1969 Plaats: Zaandam Westzanerdijk | | | 31' Cees de Vries 87' Dick Beek |
| 2e ronde | Telstar | 5 – 0 (2 – 0) | Excelsior |
| 1 maart 1970 Plaats: Velsen Schoonenberg | Dick Beek 19', 65', 80', 82' Frans van Essen 40' | | |
| 3e ronde | PSV | 1 – 1 Na strafschoppen | Telstar |
| 12 april 1970 Plaats: Eindhoven Philips Stadion | Nico Mares 94' | | 114' Fred André |

## Statistieken Telstar 1969/1970
### Eindstand Telstar in de Nederlandse Eredivisie 1969 / 1970

| Stand | Gespeeld | Gewonnen | Gelijk | Verloren | Punten | Doelpunten voor | Doelpunten tegen |
| 14e | 34 | 5 | 14 | 15 | 24 | 33 | 48 |

### Topscorers

| # | Naam | |
| 1. | Dick Beek | 11 |
| 2. | Dick Bond | 4 |
| 3. | Ger Clement | 3 |
| 3. | Bert Theunissen | 3 |
| 5. | Tonny Fens | 2 |
| 5. | Milan Stanić | 2 |
| 5. | Monne de Wit | 2 |
| 8. | Paul van Egmond | 1 |
| 8. | Frans van Essen | 1 |
| 8. | Ruud Geestman | 1 |
| 8. | Tjeerd Kort | 1 |
| 8. | Cees de Vries | 1 |
| Onbekend doelpunt |||
| – | Onbekend | 1 |
| Totaal | Totaal | 33 |
| # | Naam | |
| 1. | Dick Beek | 5 |
| 2. | Fred André | 1 |
| 2. | Frans van Essen | 1 |
| 2. | Cees de Vries | 1 |
| Totaal | Totaal | 8 |
# RTV Purmerend

RTV Purmerend is de lokale radio- en televisie-omroep van de Nederlandse gemeente Purmerend. De zender is in 1995 opgericht. RTV Purmerend is gevestigd in een voormalige HBS aan de Wilhelminalaan.
Radio Purmerend zendt uit op de etherfrequentie 104,9 MHz en wordt in de regio Purmerend doorgegeven via de kabel op 103,3 MHz en daarnaast via webstream.
Onderdeel van RTV Purmerend is de kabelkrant TekstTV.

## Geschiedenis

In de begin jaren 90 onderhandelde de werkgroep Paraplu met de gemeente Purmerend over de oprichting van een lokale omroep. Op 8 januari 1995 begon met een eenmalige subsidie de zondagse uitzending Nieuwsstraat. Dit programma werd gemaakt in de huidige ING-bank aan de Nieuwstraat. Elke zomer is Radio Purmerend op locatie aanwezig bij het zomerfestival Reuring.

## Externe link

* Officiële website
# Nationale Vergadering (Gambia)

De Nationale Vergadering (Engels: National Assembly) is het eenkamerparlement van Gambia en telt 58 leden. Van hen worden er 53 gekozen via het meerderheidsstelsel; de overige 5 leden worden door de president benoemd.
Van de onafhankelijkheid in 1960 tot de staatsgreep van 1994 kende Gambia een parlementair stelsel onder president Sir Dawda Kairaba Jawara met de People's Progressive Party (PPP) als dominante partij. Het eenkamerparlement heette in die periode het Huis van Afgevaardigden (House of Representatives). Na de militaire machtsovername door kolonel Yahya Jammeh (1994) werden alle parlementaire activiteiten opgeschort en in 1997 werd het Huis van Afgevaardigden vervangen door de huidige Nationale Vergadering. Tot aan de val van Jammeh in 2017 werd de Nationale Vergadering gedomineerd door de Alliance for Patriotic Reorientation and Construction (APRA), een creatie van het militaire regime. Bij de verkiezingen van 2017 werd de APRA weggevaagd en behield nog slechts 5 zetels (-38) en werd de liberale United Democratic Party (UDP) met 31 zetels de grootste partij in het parlement.

## Voorzitter

Voorzitter van de Nationale Vergadering is Fabakary Jatta (APRC), die sinds 2022 deze functie bekleedt.
# Station Cotos

Station Cotos is een spoorwegstation in de gelijknamige plaats in de Spaanse provincie Segovia dat op 30 oktober 1964 werd geopend.
# Parlement van Gabon

Het Parlement van Gabon bestaat uit twee Kamers:
* Nationale Vergadering (Assemblée nationale) - lagerhuis : 143 leden;
* Senaat (Sénat) - hogerhuis : 102 leden.

## Ambtsbekleders

TERMIJN :
| Voorzitter van de Nationale Vergadering | Faustin Boukoubi | 2019–heden |
| Voorzitter van de Senaat | Lucie Milebou-Aubusson | 2015–heden |
# Rionegrophis

Rionegrophis is een geslacht van uitgestorven slangen uit de familie Madtsoiidae, die tijdens het Laat-Krijt in Zuid-Amerika leefde.

## Fossiele vondsten

De typesoort Rionegrophis madtsoioides is bekend van fossiele vondsten in de Los Alamitos-formatie in Argentinië, die dateert uit het Laat-Krijt. De geslachtsnaam verwijst naar de locatie van deze formatie, de provincie Río Negro. In de Los Alamitos-formatie zijn ook fossielen gevonden van de kleinere verwanten Alamitophis en Patagoniophis.
cf. Rionegrophis is bekend uit de Chorrillo-formatie in de Argentijnse provincie Santa Cruz, die eveneens is afgezet in het Laat-Krijt. Het betreft een kleinere soort dan R madtsoioides of eventueel een soort uit een nauw verwant geslacht.

## Kenmerken

Rionegrophis was een middelgrote vorm uit de Madtsoiidae met een lengte tussen de twee en vier meter.
* (en) Southernmost lepidosaur (Reptilia) assemblage from the Late Cretaceous of Patagonia. F Agnolín et al. Historical Biology (2024).
# Schloß Vogelöd

Schloß Vogelöd is een Duitse misdaadfilm uit 1921 onder regie van Friedrich Wilhelm Murnau. Destijds werd de film in Nederland uitgebracht onder de titel Het geheim van het jachtslot Vogelöd.

## Verhaal

Een aantal edellieden wachten in het jachtslot Vogelöd op de komst van barones Safferstätt. Maar eerst nodigt graaf Johann Oetsch zichzelf uit. Alle genodigden denken dat hij drie jaar eerder zijn broer heeft vermoord. Ze zijn dus niet blij met zijn komst. Graaf Oetsch blijft niettemin en hij gaat op zoek naar de identiteit van de echte moordenaar.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Arnold Korff | Heer von Vogelschrey |
| Lulu Kyser-Korff | Centa von Vogelschrey |
| Lothar Mehnert | Graaf Johann Oetsch |
| Paul Hartmann | Graaf Peter Paul Oetsch |
| Paul Bildt | Baron Safferstätt |
| Olga Tschechowa | Barones Safferstätt |
| Victor Blütner | Pater Faramund |
# Phantom (1922)

Phantom is een Duitse stomme film uit 1922, geregisseerd door Friedrich Wilhelm Murnau. De film staat in de traditie van de Duitse expressionistische cinema. De film werd lange tijd verloren geacht, maar werd gevonden door Duitse filmarchivarissen en in de oorspronkelijke staat hersteld. In 2006 is de herstelde versie op dvd uitgegeven.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Alfred Abel | Lorenz Lubota |
| Grete Berger | Pandjesbaas |
| Lil Dagover | Marie Starke |
| Lya De Putti | Veronika Harlan/Mellitta |
| Anton Edthofer | Wigottschinski |
| Aud Egede-Nissen | Melanie Lubota |
| Olga Engl | Harlans vrouw |
| Karl Etlinger | Boekbinder Starke |
| Ilka Grüning | Barones |
| Adolf Klein | Harlan |
| Frida Richard | Lubota's moeder |
| Hans Heinrich von Twardowski | Hugo Lubot |
# Die Finanzen des Großherzogs

Die Finanzen des Großherzogs is een Duitse filmkomedie uit 1924 onder regie van Friedrich Wilhelm Murnau.

## Verhaal

De groothertog van Abacco heeft geen geld meer om de staatsschuld te betalen en zijn belangrijkste schuldeiser wil het groothertogdom in bezit nemen. Door te trouwen met de grootvorstin van Rusland kan hij zijn financiële problemen oplossen, maar de brief over de aanstaande verloving is gestolen.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Mady Christians | Grootvorstin Olga van Rusland |
| Harry Liedtke | Don Roman XXII, groothertog van Abacco |
| Robert Scholtz | Broer van de grootvorstin |
| Alfred Abel | Philipp Collins |
| Adolphe Engers | Don Esteban Paqueno |
| Hermann Vallentin | Mijnheer Binzer |
| Julius Falkenstein | Ernst Isaacs |
| Guido Herzfeld | Markowitz |
| Ilka Grüning | Augustine |
| Walter Rilla | Luis Hernandez |
| Hans Hermann Schaufuß | Gebochelde samenzweerder |
| Georg August Koch | Gevaarlijke samenzweerder |
| Max Schreck | Griezelige samenzweerder |
| Balthasar von Campenhausen | Adjudant |
# Faust (1926)

Faust is een stomme film uit 1926 van de Duitse regisseur Friedrich Wilhelm Murnau. Het verhaal gaat over de alchemist Faust die zijn ziel aan de duivel verkoopt. Het is gebaseerd op de legendarische figuur Faust en de bekende klassieke versie van het Faust-verhaal van Goethe. De film staat bekend als een van de beste werken uit de periode van de stomme film.

## Verhaal

Het verhaal begint met een weddenschap tussen Mephisto (de duivel) en een engel om de heerschappij op Aarde. Mephisto beweert dat hij de ziel van de oude alchemist Faust kan bederven. En dit zal hij ook proberen.
Hij begint met het verspreiden van de pest in de stad waar Faust leeft. Faust, die maar geen oplossing kan vinden voor de ziekte, keert zich wanhopig af van God en via een mysterieus boek verkoopt hij zijn ziel aan de duivel in ruil voor een oplossing. Faust gebruikt zijn nieuwe krachten eerst alleen maar om de mensen in zijn stad te helpen, maar nadat de stedelingen hem uitjouwen omdat hij geen kruis kan aankijken, beginnen zijn wensen steeds egoïstischer te worden. Satan geeft Faust zijn jeugd terug en schenkt hem een koninkrijk, maar Faust wordt verliefd op een gewoon meisje en schenkt haar een kind. Ondertussen heeft Satan de broer van het meisje vermoord en men geeft Faust de schuld hiervan. Het meisje en haar baby komen kort hierna in een sneeuwstorm terecht waar het kind in sterft. Het meisje wordt beschuldigd van moord en belandt op de brandstapel. Als Faust hiervan hoort smeekt hij Satan om hulp, die hij niet krijgt.
Faust, die ondertussen ook zijn jeugd verloren heeft, springt op de brandstapel bij zijn geliefde als die juist is begonnen te branden. Het meisje herkent hem in zijn jeugdige vorm en samen sterven ze op de brandstapel.
Ondertussen toont de engel aan Satan dat hij de weddenschap heeft verloren want liefde triomfeert boven alles.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage | Opmerkingen |
| Ekman, Gösta Gösta Ekman | Faust | |
| Jannings, Emil Emil Jannings | Mephisto | |
| Horn, Camilla Camilla Horn | Gretchen | |
| Fuetterer, Werner Werner Fuetterer | Aartsengel | |
| Dieterle, William William Dieterle | Valentin | Gretchens broer |
| Richard, Frida Frida Richard | Gretchens moeder | |
| Guilbert, Yvette Yvette Guilbert | Tante Marthe Schwerdtlein | Gretchens tante |
| Barclay, Eric Eric Barclay | Hertog van Parma | als Eric Barcley |
| Ralph, Hanna Hanna Ralph | Hertogin van Parma | |

## Trivia

* Faust is Friedrich Wilhelm Murnau's laatste Duitse film voordat hij naar de Verenigde Staten emigreerde.
# Jaguares de Córdoba

Jaguares de Córdoba is een Colombiaanse voetbalclub uit Montería. Sinds 2015 speelt de club in de Categoría Primera A.
In 1995 werd Girardot FC opgericht in Girardot. Die club speelde in de Categoría Primera B toen vanwege financiële problemen eind 2008 de licentie verkocht werd en de club omgevormd werd tot Deportes Palmira en in Palmira ging spelen. Een jaar later gebeurde hetzelfde en de club werd Pacífico FC met Buenaventura als standplaats. Dit duurde twee seizoenen voor wederom de licentie overgenomen werd en de club veranderde eind 2011 in Sucre FC uit Sincelejo. Een jaar later werd de club omgevormd in Jaguares de Córdoba en werd het Estadio Jaraguay (tot eind 2015 Estadio Municipal de Montería) in Montería de thuisbasis.
In 2013 debuteerde Jaguares de Córdoba in de Categoría Primera B. In het seizoen 2014 werd de Apertura (eerste deel competitie) gewonnen door in de finale América de Cali te verslaan. Na het seizoen werd de winnaar van de Finalización (tweede deel competitie), Deportes Quindío, verslagen en promoveerde Jaguares voor het eerste naar de Categoría Primera A.

## Externe link

* Officiële website
Alianza Petrolera · América de Cali · Atlético Bucaramanga · Atlético Nacional · Atlético Huila · Boyacá Chicó · Deportes Tolima · Deportivo Cali · Deportivo Pasto · Deportivo Pereira · Envigado · Independiente Medellín · Jaguares de Córdoba · Junior · La Equidad · Millonarios · Once Caldas · Rionegro Águilas · Santa Fe · Unión Magdalena ·
# Christian Rasmussen

Christian Theodor Kjelder Rasmussen (Kongens Lyngby, 19 januari 2003) is een Deens voetballer die als aanvaller voor Jong Ajax speelt.

## Clubcarrière
### Ajax

Christian Rasmussen speelde in de jeugd van FC Nordsjælland. In 2019 maakte hij de overstap naar de jeugdopleiding van Ajax. Hij debuteerde in het betaald voetbal voor Jong Ajax op 30 augustus 2020 in de met 0–4 verloren thuiswedstrijd tegen Roda JC. Bij Jong Ajax speelde hij als spits of rechtsbuiten, en later ook als nummer tien op het middenveld. In seizoen 2022/23 mocht hij twee keer kort invallen in een Eredivisie-wedstrijd voor het eerste team. In seizoen 2023/24 werd hij door Ajax verhuurd aan zijn oude club FC Nordsjælland. In seizoen 2024/25 keerde hij terug bij Ajax, en kreeg hij voor het eerst wat meer speeltijd in het eerste team.

### Statistieken
## Clubstatistieken
### Beloften

| Seizoen | Club | Competitie | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Internationaal | Internationaal | Totaal | Totaal |
| Seizoen | Club | Competitie | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. |
| 2020/21 | Jong Ajax | Eerste divisie | 16 | 0 | 0 | 0 | — | — | 16 | 0 |
| 2021/22 | Jong Ajax | Eerste divisie | 36 | 7 | 0 | 0 | — | — | 36 | 7 |
| 2022/23 | Jong Ajax | Eerste divisie | 29 | 9 | 0 | 0 | — | — | 29 | 9 |
| 2023/24 | Jong Ajax | Eerste divisie | 2 | 1 | 0 | 0 | — | — | 2 | 1 |
| 2024/25 | Jong Ajax | Eerste divisie | 2 | 1 | 0 | 0 | — | — | 2 | 1 |
| 2022/23 | AFC Ajax | Eredivisie | 2 | 0 | 1 | 0 | — | — | 3 | 0 |
| 2023/24 | AFC Ajax | Eredivisie | 0 | 0 | 0 | 0 | | | 0 | 0 |
| 2024/25 | AFC Ajax | Eredivisie | 6 | 0 | 0 | 0 | 8 | 0 | 14 | 0 |
| Club totaal | Club totaal | Club totaal | 93 | 18 | 1 | 0 | 0 | 0 | 94 | 18 |
| Carrière totaal | Carrière totaal | Carrière totaal | 93 | 18 | 1 | 0 | 0 | 0 | 94 | 18 |
Bijgewerkt op 22 december 2024.
# Woody (Toy Story)

Sheriff Woody Pride, een speelgoedcowboy, is een personage uit de (3D-)animatiefilms Toy Story. Zijn Engelse stem werd voor de films gedaan door Tom Hanks en voor de kleinere projecten, zoals videogames en korte films, door Toms jongere broertje Jim Hanks. In de Nederlandse nasynchronisatie heeft Woody verschillende stemacteurs gehad, in de Vlaamse versie werd Woody in alle vier de films ingesproken door Warre Borgmans.

## Beschrijving

Woody is het lievelingsspeeltje van Andy, zoals te merken aan het begin van de film Toy Story. Maar voor zijn verjaardag krijgt Andy een nieuw speeltje genaamd Buzz Lightyear. Buzz is nieuwer en moderner dan Woody. Woody wil eerst dat Buzz vertrekt, maar later worden ze goede vrienden. In de Nederlandse nasynchronisatie van de film werd Woody ingesproken door Gijs Scholten van Aschat.
In Toy Story 2 wordt Woody gestolen door een man genaamd Al. Hij probeert hem naar een speelgoedmuseum te brengen en daarmee rijk te worden. Woody gaat tijdelijk naar Al's Speelkeet. Daar raakt hij bevriend met Jessie en haar paard Bullebeest (in het Engels Bullseye genoemd). Uiteindelijk wordt hij gered door Buzz en Andy's andere speelgoed. In de Nederlandse nasynchronisatie van de film werd Woody ingesproken door Peter Paul Muller.
In Toy Story 3 is Andy inmiddels al 17 jaar en hoeft speelgoed voor hem niet meer. Daarom besluiten de speelgoedfiguren zichzelf te schenken aan een dagverblijf genaamd Sunnyside, dat wordt bestuurd door een boosaardige beer genaamd Lotso, die zich lieflijk voordoet. Wanneer Woody door een meisje genaamd Bonnie vanuit het dagverblijf mee naar huis wordt meegenomen, vertelt Bonnies speelgoed hem hoe slecht Lotso is. Woody besluit daarop het speelgoed te helpen ontsnappen, wat hem ook lukt. In de Nederlandse nasynchronisatie van de film werd Woody ingesproken door Huub Dikstaal.
In Toy Story 4 wonen alle speelgoedfiguren die vroeger van Andy waren bij Bonnie. Woody wordt echter niet zo vaak door Bonnie gekozen als speelgoed om mee te spelen en blijft vaak in de kast achter. Forky, een 'speeltje' in elkaar geknutseld door Bonnie, wordt Bonnies nieuwe lievelingsspeelgoed. Wanneer blijkt dat Forky zich als afval voelt, daar hij voornamelijk gemaakt is van afval, leert Woody hem dat al het speelgoed een eerlijke kans verdient. Huub Dikstaal keerde in deze film terug als de Nederlandse stem van Woody.

## In andere media
### Computerspellen

Sinds 2013 is er een verzamelfiguur van het personage Woody voor het computerspel Disney Infinity. Zodra deze figuur op een speciale plaats wordt gezet, verschijnt het personage online in het spel. De Nederlandse stem voor het spel is ingesproken door Huub Dikstaal.
# Station Mexborough

Mexborough is een spoorwegstation van National Rail in Mexborough, Doncaster in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door Northern Rail. Het station is geopend in 1871.
# Station Micheldever

Micheldever is een spoorwegstation van National Rail in Micheldever, Winchester in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door South Western Railway. Het station is geopend in 1840.
# Hvězdonice

Hvězdonice (Duits: Wiestonitz) is een Tsjechische gemeente in de regio Midden-Bohemen en maakt deel uit van het district Benešov. Het dorp ligt op 11 kilometer afstand van de stad Benešov.
Hvězdonice telt 341 inwoners (2024).

## Geografie

Hvězdonice ligt aan de rivier de Sázava. Aan de overzijde daarvan ligt Poddubí en schuin ertegenover ligt Chocerady.

## Geschiedenis

De eerste schriftelijke vermelding van het dorp dateert van 1422.
In 1949 werd Hvězdonice ingedeeld bij het district Benešov.

## Verkeer en vervoer
### Bruggen

Er zijn twee belangrijke bruggen in en bij Hvězdonice:
* De snelwegbrug, een 462 meter lange brug van de snelweg D1 over de rivier de Sázava en een deel van het dorp;
* De hangbrug, een 131 meter lange brug tussen de dorpen Hvězdonice en Poddubí.

### Autowegen

Er lopen regionale wegen naar het dorp. Ook ligt snelweg D1 in de buurt van Hvězdonice.

### Spoorlijnen

Station Hvězdonice ligt aan spoorlijn 212 Čerčany - Sázava - Zruč nad Sázavou - Světlá nad Sázavou. De lijn is enkelsporig en werd in 1901 geopend.

### Buslijnen

Er zijn geen bushaltes in Hvězdonice. Wel zijn er haltes in Poddubí en Chocerady, aan de overkant van de rivier. De volgende buslijnen halteren daar (alleen de belangrijkste haltes van Chocerady staan vermeld):
| Halte | Lijn | Traject(en) | Vervoerder |
| Kaliště, Poddubí | 653 | Poddubí - Ondřejov | ČSAD Polkost |
| Chocerady, Chocerady | 383 465 483 797 | Chocerady - Praag-Háje Chocerady - Samechov Chocerady - Vlašim Chocerady - Vranov | Arriva City Arriva City CŠAD Benešov CŠAD Benešov |
| Chocerady, Žel. zast. | 483 797 | Chocerady - Vlašim Chocerady - Vranov | CŠAD Benešov CŠAD Benešov |

### Fietsroutes

Fietsroute 0019 (Havlíčkův Brod - Zruč nad Sázavou - Týnec nad Sázavou - Davle) loopt door het dorp.

### Wandelroutes

De volgende wandelroutes lopen door het dorp:
* Geel: Poddubí - Dubsko - Čerčany
* Rood: Čerčany - Sázava - Zruč nad Sázavou

## Bezienswaardigheden

* Dorpskapel

## Galerij

* Hvězdonice van bovenaf, met snelwegbrug (2012)
* Station Hvězdonice (2008)
* Hangbrug over de Sázava (2008)
* Gemeentehuis (2013)
* Villa's in het dorp (2013)
* Weg bij de dorpskapel (2008)
* Bedrijven langs de Sázava (2017)
# Synagoge (Leeuwarden)

De Synagoge van Leeuwarden is een voormalige synagoge uit 1805 en een van de weinige overgebleven joodse gebouwen in Leeuwarden. De synagoge was een vervanging van een eerdere synagoge uit 1755. In 1865 werd de synagoge uitgebreid. Zowel de oude als de nieuwe synagoge stonden aan de Sacramentsstraat. De Synagoge werd ontworpen door G. van der Wielen en F. Stoett. Het gebouw functioneert sinds 1982 als dansschool.

## Geschiedenis en context

Leeuwarden kent een rijke joodse historie. Al in 1645 registreerde Leeuwarden al haar joden. Er zijn drie joodse begraafplaatsen in Leeuwarden geweest. De eerste begraafplaats is gesticht door Jacob de Joode in 1670. Hij was de zoon van Mozes Ury HaLevy, die uit Emden naar Nederland is gekomen. De laatste begraafplaats lag aan de Spanjaardslaan en was ontworpen door tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard. Rondom de begraafplaats ontstond een joodse buurt. De eerste helft van de 19e eeuw was Leeuwarden het centrum van joodse cultuur en was het de grootste joodse stad in het noorden van Nederland. Hier bevond zich destijds dan ook de zetel van het opperrabbinaat. Er waren verschillende joodse verenigingen, waaronder de Kring van Joodsche Academici. In Leeuwarden was tevens een joods bejaardentehuis, een joods armenhuis, een joods badhuis en een joodse school. Die joodse school werd ontworpen door H.R. Stoett en was open van 1886 tot 1943. De school heette de Dusnus-school en werd tijdens de bezetting door de Duitsers geplunderd.

## Huidig gebruik

Hoewel er tegenwoordig een dansschool in de synagoge zit, wordt het gebouw nog wel af en toe gebruikt als joods ontmoetingscentrum. Er is nog steeds een kleine joodse gemeente in Leeuwarden die af en toe diensten houdt in een andere synagoge, die sinds 1980 bestaat en in de Slotmakersstraat staat. In 1998 had Leeuwarden 45 joodse inwoners.
* Joodse gemeenten - Leeuwarden, Joods Cultureel Kwartier. Geraadpleegd 23 december 2018.