# Jürgen Ahrend

Jürgen Ahrend (Geismar, 28 april 1930 – Leer, 1 augustus 2024) was een Duits orgelbouwer in Loga (Leer), die vooral in Noord-Duitsland en Nederland veel orgels heeft gebouwd en gerestaureerd.

## Werkzaamheden

Jürgen Ahrend werd vanaf 1946 in Göttingen opgeleid door de orgelbouwer Paul Ott, een pionier op het gebied van de restauratie van orgels uit de barok. Later nam hij afstand van de opvattingen van zijn leermeester en heeft hij diverse orgels hersteld die door Ott veranderd waren.
Met zijn collega Gerhard Brunzema, ook een leerling van Ott, maakte Ahrend studiereizen door Scandinavië, Italië, Zwitserland en Nederland alvorens in 1954 hun eigen orgelmakerij te openen in Loga (Leer). Ze richtten zich in het bijzonder op de klankwereld van de vele oude orgels in Oost-Friesland en Noord-Nederland. Om die klank te bewaren gingen ze, in nauw overleg met de Groninger orgelkundige Cor Edskes, vanaf 1955 zelf ook orgelpijpen bouwen.
Ahrend is beroemd geworden door restauraties van barokorgels, met name van de Schnitger-orgels in de Groningse Martinikerk (1977/1984), in de Ludgerikerk te Norden (1981-1985) en de Hamburgse Jacobikerk (1993). Ook restaureerde hij het Van Gruisenorgel in de Hervormde Kerk van Sloten (1975-1976), het De Swart/Van Hagerbeerorgel in de Hooglandse Kerk in Leiden (1980) en het Husz-orgel in de Antoniuskerk in Kantens (1986-2007). Een drieklaviers nieuwbouworgel (1978) van Jürgen Ahrend staat opgesteld in de Hobbe van Baerdt Tsjerke (Joure).
Onder de naam Ahrend & Brunzema ontstonden orgels in de Zorgvlietkerk in Scheveningen (1959); de positiven in de Emmaüskerk in Rutten (1959) en in de voormalige Herv. kerk in Bant; het koororgel van de St. Walburgiskerk in Zutphen (1960); Espel, Protestants Centrum Una Sancta (1961); koororgel Oude Kerk in Amsterdam, in een oude kas (1965); Den Haag, Johanneskapel (1965); Groningen, Magnaliakerk (1965); Aalten, Zuiderkerk (1968); drieklaviers nieuwbouworgel in de Doopsgezinde Kerk in Haarlem (1968). Het bedrijf restaureerde in 1965 het Müllerorgel in de Waalse Kerk in Amsterdam.
Gerhard Brunzema verliet het bedrijf in 1971 om in Canada een eigen orgelfirma op te bouwen. Jürgen Ahrend trok zich op 74-jarige leeftijd terug in 2004. Het bedrijf Jürgen Ahrend Orgelbau in Loga wordt sindsdien voortgezet door zijn zoon Hendrik Ahrend.

## Lijst van orgels (selectie)

* Romeins cijfer = aantal manualen
* Arabisch cijfer = aantal registers
* P = zelfstandig pedaal
* R = restauratie
* Rc = reconstructie
* NB = nieuwbouw

### Ahrend & Brunzema (1954–1971)

| jaar | opus | plaats | kerk | aard | manualen | registers | informatie |
| 1954/88 | 1 | Larrelt (D) | Larrelter Kirche | R | I/p | 11 | orgel |
| 1955 | 4 | Westerhusen (D) | Westerhuser Kirche | R | I/p | 7 | orgel |
| 1957 | 9 | Uttum (D) | Uttumer Kirche | R | I | 9 | orgel |
| 1957 (1997) | 10 | Veldhausen (D) | Altref. Kirche | NB | I (II/P) | 6 (13) | orgel |
| 1959/2002 | 18 | Scheveningen | Zorgvlietkerk | NB | III/P | 26 | orgel |
| 1959 | 19 | Bant | Protestantse kerk | NB | I | 4 | |
| 1959 | 20 | Rutten | Protestantse kerk (nu in Groenlo) | NB | I | 4 | |
| 1960 | 22 | Zutphen, voormaals in Groningen | Sint Walburgiskerk | NB | I/p | 6 | orgel |
| 1961 | 25 | Rysum (D) | Rysumer Kirche | R | I | 7 | orgel |
| 1961 | 27 | Aurich (D) | Lambertikirche | NB | II/P | 25 | orgel |
| 1962 | 29 | Espel | Una sancta | NB | I | 6 | orgel |
| 1962 | 30 | Bremen (D) | St. Martini | NB | III/P | 33 | orgel |
| 1963 | 34 | Wassenaar | Kivietkerk | NB | II/P | 21 | |
| 1965 | 40 | Groningen | Magnaliakerk | NB | II | 13 | orgel |
| 1965 | 41 | Amsterdam | Oude Kerk (transeptorgel) | NB | II/P | 17 | orgel |
| 1965 | 42 | Den Haag | Johanneskapel | NB | II/P | 14 | orgel |
| 1965 | 43 | Amsterdam | Oude Waalse Kerk | R | II/P | 26 | orgel |
| 1966 | 45 | Bremen (D) | Ev. Kirche Oberneuland | NB | II/P | 22 | orgel |
| 1967 | 49 | Castrop-Rauxel (D) | Johanneskirche Schwerin-Frohlinde | NB | III/P | 27 | |
| 1968 | 51 | Aalten | Geref. Zuiderkerk | NB | II/P | 16 | orgel |
| 1968 | 58 | Haarlem | Doopsgezinde kerk | NB | III/P | 24 | orgel |
| 1969 | 62 | Hamburg (D) | Ref. Kirche Altona | NB | II/P | 15 | orgel |
| 1966/69/87 | 65 | Marienhafe (D) | Marienkirche | R | II/p | 20 | orgel |
| 1970 | 68 | Frankfurt am Main (D) | Cantate Domino | NB | III/P | 33 | orgel, p. 162v. |
| 1970 | 69 | Uelsen (D) | Ref. Kirche | NB | II/P | 20 | |
| 1970/76 | 70 | Innsbruck (A) | Hofkirche | R | II/p | 15 | orgel |
| 1963-71 | 74 | Leer (D) | Große Kirche | R | III/P | 37 | orgel |

### Jürgen Ahrend (1972–2004)

| jaar | opus | plaats | kerk | aard | manualen | registers | informatie |
| 1972 | 76 | Eugene (V.S.) | University of Oregon | NB | IV/P | 38 | orgel |
| 1966-73 | 79 | Ochtersum (D) | St. Materniani | R | I/p | 9 | |
| 1972-75, 1993/94 | 81 | Stade (D) | St. Cosmae et Damiani | R | III/P | 42 | orgel |
| 1974 | 83 | Taizé (F) | Église de la Réconciliation (nu in Lyon) | NB | III/P | 28 | orgel |
| 1975 | 84 | Hamburg (D) | Christengemeinschaft Johnsallee | NB | II/P | 18 | |
| 1975 | 90 | Frankfurt am Main (D) | Ev. Kirche Alt-Hoechst | NB | II/P | 18 | |
| 1975 | 92 | Sloten | Protestantse Kerk | R | II/p | 16 | orgel |
| 1977 | 97 | Duderstadt (D) | St. Servatius | NB | III/P | 28 | |
| 1978 | 98 | Edinburgh (GB) | Reid Concert Hall | NB | II/P | 21 | |
| 1978 | 100 | Joure | Hobbe van Baerdt Tsjerke | NB | III/P | 27 | orgel |
| 1979 | 103 | Melbourne (AUS) | Monash University | NB | IV/P | 45 | orgel |
| 1980 | 104 | Leiden | Hooglandse Kerk | R | II/P | 24 | orgel |
| 1981 | 105 | Toulouse (F) | Musée des Augustins | NB | III/P | 33 | orgel |
| 1982/99 | 107 | Lüdingworth (D) | St. Jacobi der Ältere | R | III/P | 35 | orgel |
| 1978-83 | 108 | Weener (D) | St.-Georgs-Kirche | R | II/P | 29 | orgel |
| 1983 | 110 | Worfelden | Ev. Kirche | R | I | 6 | orgel |
| 1976/77/83/84 | 111 | Groningen | Martinikerk | R | III/P | 52 | orgel |
| 1985 | 115 | Porrentruy (CH) | Lycée Cantonale | NB | II/P | 30 | orgel |
| 1981-85 | 116 | Norden (D) | Ludgeri-Kirche | R | III/P | 46 | orgel |
| 1985 | 118 | Stellichte (D) | Ss. Georg, Christopherus et Jodocus | Rk | II/p | 12 | orgel |
| 1986 | 120 | Tokio (Japan) | St. Gregory House | NB | II/p | 13 | |
| 1986/2007 | 121/178 | Kantens | Antoniuskerk | R | I | 10 | orgel |
| 1986/87 | 127 | Wenen (A) | Michaelerkirche | R | III/P | 40 | orgel |
| 1987-90 | 128 | Stade (D) | St. Wilhadi | R | III/P | 40 | orgel |
| 1989 | 130 | Tsukuba (Japan) | Bach-Grove | NB | II/P | 19 | |
| 1989 | 131 | Wetzlar (D) | Franziskanerkirche | NB | II/P | 22 | orgel |
| 1990 | 134 | Milaan (I) | San Simpliciano | NB | III/P | 35 | orgel |
| 1991 | 135 | Pilsum (D) | Kreuzkirche | R | II/p | 16 | orgel |
| 1991 | 138 | Zwettl (A) | Stift | R | III/P | 35 | orgel |
| 1990-93 | 139 | Hamburg (D) | St. Jacobi | R | IV/P | 60 | orgel |
| 1993 | 140 | Payerne (CH) | Pfarrkirche | Rk | II/P | 22 | orgel |
| 1993/94 | 143 | Trondheim (N) | Nidaros Domkirken | R | II/P | 30 | orgel |
| 1994/95 | 144 | Osteel (D) | Warnfried-Kirche | R | II/p | 13 | orgel |
| 1995 | 145 | München (D) | Deutsches Museum | NB | II/P | 17 | |
| 1997 | 147 | Landshut (D) | St. Jodok | NB | II/P | 15 | |
| 1997 | 149 | Tokio (Japan) | Nihon-Universität | NB | III/P | 41 | orgel |
| 1997 | 150 | Stuttgart (D) | Musikhochschule | NB | II/P | 15 | orgel |
| 1998 | 151 | Logabirum (D) | Luth. Kirche | NB | I/P | 10 | orgel |
| 1997/98 | 153 | Dornum (D) | St.-Bartholomäus-Kirche | R | III/P | 32 | orgel |
| 2000 | 157 | Lübeck (D) | Lübecker Dom (kl. Orgel) | R | I/p | 10 | orgel |
| 2000 | 158 | Kongsberg (N) | Kongsberg kirke | R | III/P | 42 | orgel |
| 2001 | 159 | Trebel (D) | Luth. Kirche | R | II/P | 19 | orgel |
| 2002 | 160 | Leer (D) | Lutherkirche | NB | III/P | 39 | orgel |
| 2002 | 161 | Keulen (D) | Ursulinenkirche | NB | II/P | 19 | orgel, p. 10v. |
| 2002/03 | 162 | Wilten (A) | Stiftskirche | R | I/P | 4 (10) | orgel |
| 2003/04 | 163 | Altenbruch (D) | St. Nikolai | R | III/P | 35 | orgel |
| 2004 | 164 | Hokksund (N) | Haug, Norway kirke | NB | II/P | 22 | orgel |
| 2004 | 165/183 | Oldersum (D) | Ref. Kirche | NB | II/P | 18 | orgel |

### Hendrik Ahrend (vanaf 2005)

| jaar | opus | plaats | kerk | aard | manualen | registers | informatie |
| 2006 | 172 | Calgary (CA) | University | NB | II/P | 21 | orgel |
| 2007 | 176 | Herzogenaurach (D) | St. Otto | NB | II/P | 26 | orgel |
| 2007 | 177 | Vaison-la-Romaine (F) | Cathédrale Notre Dame | NB | II/P | 20 | orgel |
| 2007 | 121/178 | Kantens | Antoniuskerk | Rc | II/p | 15 | orgel |
| 2007/08 | 180 | Leer (D) | Kath.-Apostol. Kirche | NB | II/P | 10 | |
| 2009 | 187 | Venetië (I) | Chiesa di San Salvador | NB | I | 8 | orgel |
| 2009 | 188 | Melle (D) | St. Matthäus | R | II/P | 23 | orgel |
| 2009 | 189 | Königs Wusterhausen (D) | Kreuzkirche | NB | II/P | 19 | |
| 2010/11 | 195 | Hollern (D) | St. Mauritius | R | II/P | 24 | orgel |
| 2011/12 | 198 | Worpswede (D) | Zionskirche | NB | II/P | 24 | orgel |
| 2011/12 | 199 | Buttforde (D) | St.-Marien-Kirche | R | I/p | 9 | orgel |
| 2012/13 | 201 | Badia (I) | San Leonhardo | NB | III/P | 35 | |
| 2012/13 | 203 | Rinteln (D) | Kloster Möllenbeck | R | II/P | 20 | |
| 2015 | 206 | Langwarden (D) | St. Laurentius | R | II/P | 21 | |
| 2015/16 | 209 | Heidelberg | St. Raphael | N | II/P | 32 | |
| 2014-18 | 205 | Leer (D) | Große Kirche | R | III/P | 48 | orgel |
| 2019 | 216 | Tübingen | Evangelische Hochschule für Kirchenmusik | N | II/P | 14 | |
| 2018-20 | 217 | Regensburg | Dreieinigkeitskirche | N | II/P | 30 | |

## Externe link

* Willem van Twillert: De kracht van Jürgen Ahrend
* ↑ (de) Traueranzeigen für Jürgen Ahrend. Martin Wassink Bestattungen. Geraadpleegd op 5 augustus 2024.
Jürgen Ahrend · Johann Bätz · Heinrich Andreas Contius · Familie Gilman · Friedrich Fleiter · Carl Frei · Heinrich Hermann Freytag · Joseph Gabler · Rudolf Garrels · Gottfried Silbermann · Gerhard Grenzing · Albertus Antoni Hinsz · Bartelt Immer · Hans Henny Jahnn · Ludwig König · Hinrich Just Müller · Christian Müller · Carl Friedrich August Naber · Paul Peuerl · Georg Heinrich Quellhorst · Joachim Richborn · Arnold Rohlfs · Conradus Ruprecht II · A. Ruth und Sohn · Wilhelm Rütter · Arp Schnitger · Hans Wolff Schonat · Ernst Seifert · Andreas Silbermann · Friedrich Stellwagen · Johannes Stephanus Strümphler · Hans Suys · Johannes Wilhelmus Timpe · Welte-Mignon · Johann Friedrich Wenthin · Christian Gottlieb Friedrich Witte
* Bibsys: 90268087
* Bibliothèque nationale de France: cb16549660c (data)
* Gemeinsame Normdatei: 134003128
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 1957 8276
* Library of Congress Control Number: n95075758
* Nationale bibliotheek van Australië: 68543643
* Virtual International Authority File: 262238292
* WorldCat: E39PBJgmTjxMfCF8wQkCfwpkjC