# Zeigelbaan

De Zeigelbaan, ook geschreven als Zijgelbaan, is een verdwenen straat in het centrum (de "Bovenstad") van Nijmegen. Het was vooral een winkelstraat. De straat liep ongeveer waar nu de zuidelijke bebouwing aan Plein 1944 staat.
De Zeigelbaan liep vanaf het kruispunt met de Broerstraat, Ziekerstraat en Molenstraat in westelijke richting, kruiste daarbij de Piersonstraat (tot 1914 heette dit de Zwanengas) en kwam ten slotte uit op de Bloemerstraat. Hierna liep de straat over in wat destijds de Kroonstraat en Achter Valburg waren. Deze drie straten vormden gezamenlijk een oost-westverbinding tussen de Molenstraat en de Parkweg.

## Geschiedenis

De naam van de straat duikt in teksten vanaf de 15e eeuw op als Seylbaen, later als Zeelbaen, Seygelbaan of Zeilbaan. Ook Zeeldrijersbaen en Seelbaenschestraet komen voor. Het is echter niet helemaal zeker of het daarbij steeds om een en dezelfde straat gaat. In het eerste deel van de straatnaam zit het woord zeel besloten, vroeger een veelgebruikt hulpmiddel van touwslagers.
Van 1842 tot en met 1928 stond er aan de Zeigelbaan een school van de Nederlands Hervormde Diaconie. Deze ging daarna nog een paar jaar lang door aan de St. Stephanusstraat. Veel later is de eerste bouwsteen van deze school (met daarop een lijst van namen) teruggevonden in wat inmiddels de Zeigelhof geworden was.
Luite Veen, de oprichter van het bekende elektronica- en witgoedbedrijf Radio De Kroon, had vanaf 1925 zijn eerste vestiging hiervan aan de Zeigelbaan. De zaak was aanvankelijk vooral begonnen als een fietsenwinkel. Zelf noemde Luite Veen zijn winkel in eerste instantie Rijwielbazar De Kroon, vervolgens Rijwielmagazijn de Kroon. "Kroon" verwees naar een hotel dat daarvoor in hetzelfde pand gevestigd was geweest. In 1932 opende Veen aan de overkant, op Zeigelbaan nr. 56, nog een tweede winkel die hij "Het wonder van Nijmegen" noemde. Later opende hij nog een derde vestiging in de nabijgelegen Molenstraat. Met deze laatste winkel aan de Molenstraat heeft hij later zijn bedrijf voortgezet; van de oorspronkelijke twee vestigingen aan de Zeigelbaan was niets meer over na het bombardement van 22 februari 1944 (zie hieronder).

### Verwoesting tijdens WOII

Bij het geallieerde bombardement op de Nijmeegse binnenstad van 22 februari 1944 (waarbij vermoedelijk in totaal meer dan 800 doden zijn gevallen) behoorde de Zeigelbaan samen met enkele nabijgelegen straten en steegjes tot de plekken in de stad die het zwaarst werden getroffen. Aan de Zeigelbaan waren vrijwel alle panden compleet weggevaagd. Ook van geen enkele winkel was na het bombardement nog iets over. Winkeliers die hier gevestigd waren geweest en die na het bombardement nog leefden, hadden in de eerste naoorlogse jaren vaak noodwinkels in de buurt.

## Herinrichting van het gebied na WOII

Tijdens de wederopbouw werd besloten om hier de als gevolg van het bombardement weggevaagde straten en gassen geheel te vervangen door een nieuw plein, het tegenwoordige Plein 1944. Hierdoor moest het Nijmeegse centrum toegankelijker worden voor het sterk toegenomen autoverkeer.
In de nabijheid werd, ter herinnering aan de vroegere straat en omdat men de naam "Zeigel" hier wilde behouden, een nieuwe zijstraat aangelegd die de naam Zeigelhof kreeg. Deze laatste straat is op zijn beurt later bekend geworden vanwege de zogeheten Piersonrellen (of "Zeigelhof-affaire").
* ↑ STADSCENTRUM, noviomagus.nl
* ↑ Rob Essers - Stratenlijst gemeente Nijmegen 2024
* ↑ Rob Essers - Stratenlijst gemeente Nijmegen 2024
* ↑ Zeigelbaan, noviomagus.nl
* ↑ Piet heet ik niet en ook geen klaas, De Gelderlander (28 november 1931)
* ↑ Goedkope winkel op den Zeigelbaan, De Gelderlander (6 juli 1932)