# Buste van Trefossa

De buste van Trefossa staat aan de Kleine Combéweg bij de ingang van de Palmentuin in Paramaribo, Suriname.
Trefossa, pseudoniem van Henri Frans de Ziel (1916-1975), was dichter en grondlegger van de moderne Surinaamse poëzie.
Op het gezamenlijk initiatief van Carlo Jadnanansing, Stichting H.F. de Ziel en assurantiemaatschappij Self Reliance werd op 12 januari 2012 de bronzen buste gemaakt door Erwin de Vries, onthuld door minister Raymond Sapoen van Onderwijs en Volksontwikkeling en Helga Held als vertegenwoordiger van de familie. De kosten bedroegen 100.000 Surinaamse dollars.
De geplaatste buste is echter niet de eerste buste die gegoten werd. In juli 2011 werd de originele buste samen met enige andere beelden ontvreemd van het erf van de kunstenaar. De dieven werden niet gevonden en uiteindelijk goot De Vries op eigen kosten een tweede buste.
Op 15 januari 2016 wordt het kunstwerk uitgebreid met twee stenen banken op initiatief van de schrijfster Cynthia McLeod.
Het beeld werd in februari 2025 gestolen. De stichting Henri Frans de Ziel bracht daarna een oproep aan de samenleving uit om te helpen bij het terugvinden.

## Gedicht

De bronzen buste is geplaatst op een granieten sokkel waarin het gedicht Wan enkri gado-momenti uit de bundel Trotji (1957) gegraveerd.
De tekst op de voorzijde van de sokkel luidt:
       Trefossa
       Henri Frans de Ziel
       15 jan. 1916 - 3 feb. 1975
       dichter van het
       Surinaamse volkslied.
Op de rechterzijde staat het gedicht in het Sranantongo:
       Wan enkri gado-momenti...
       Wan enkri gado-momenti.
       Nomoro.
       E poko na wi mindri.
       Ma en meti span
       Lek te hondro jari
       Sinta na wan
       Sisi, mi m'ma.
       Agen mi moe kari joe nen.
       Kibri mi!
       Mi na wan péri
       Di soetoe kon dja
       Eloe foe mi!
       Ef mi no doro
       Foe boro
       Boeba, foe ten.
       Trefossa
Op de linkerzijde staat het gedicht in het Nederlands:
       Een enkel kosmisch moment...
       Slechts één kosmisch moment,
       Niet meer,
       Trilt in ons midden
       Maar zijn substantie is zo
       Compact
       Als eeuwen
       Die aan elkaar gesmeed zijn.
       Sisi, kosmische moeder
       Opnieuw moet ik u aanroepen
       Beschermt u mij!
       Ik ben een pijl
       Die hier naar toe is
       Afgeschoten
       Wee mij!
       Als ik er niet in slaag
       Het omhulsel van de tijd te
       Doorboren.
       Vertaling door
       Carlo Jadnanansing
Links van de buste staat een granieten blok met daarin het Surinaamse volkslied gegraveerd dat door Trefossa werd geschreven. De tekst luidt:
       Het volkslied van Suriname
       God zij met ons Suriname
       Hij verheff ons heerlijk land
       Hoe wij hier ook samen kwamen
       Aan zijn grond zijn wij verpand
       Werkend houden w'in gedachten
       Recht en waarheid maken vrij
       Al wat goed is te betrachten
       Dat geeft aan ons land waardij
       Opo kondreman oen opo!
       Sranangron e kari oen.
       Wans ope tata komopo,
       Wi moe seti kondre boen.
       Stré de f' stré wi no sa frede,
       Gado de wi fesiman.
       Heri libi te na dede,
       Wi sa feti gi Sranan.
       Trefossa 1959