# 1550

Het jaar 1550 is het 50e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### februari

* 7 - Giovanni Maria del Monte wordt tot paus gekozen. Hij neemt de naam Julius III aan.

### maart

* 24 - Verdrag van Outreau: Frankrijk krijgt Boulogne terug, en Engeland geeft de veroveringen in Schotland op, in ruil voor een geldbedrag en een huwelijk.

### april

* 18 - Het verdrag van Outreau wordt bekrachtigd door James Hamilton, graaf van Arran en regent van Schotland.
* 25 - Krachtens het Verdrag van Outreau overhandigt de Engelse gouverneur de sleutels van Boulogne aan de Fransen.
* 29 - Bloedplakkaat: Verzwaring van de maatregelen tegen ketterij in de Spaanse Nederlanden.

### mei

* 8 - Huwelijk van Bernhard VIII van Lippe en Catharina van Waldeck-Eisenberg.

### juni

* 12 - Stichting van de stad Helsinki.
* 16 - Begin van de uitgraving van de Willebroekse Vaart.

### juli

* 14 juli-8 september - Beleg van Brunswijk: Hertog Hendrik II van Brunswijk-Wolfenbüttel belegert de stad Brunswijk, maar geeft het beleg op na bemiddeling.

### augustus

* 15 - Begin van het Dispuut van Valladolid, een discussie tussen de Dominicaan Bartolomé de Las Casas en de priester Juan Ginés de Sepúlveda over de rechtvaardiging van slavernij van indianen.

### september

* 8 - Einde van het Beleg van Mahdia. Andrea Doria verovert in Spaanse dienst Mahdia.

### oktober

* 1 - Huwelijk van Johan I van Waldeck-Landau en Anna van Lippe.

### november

* 7 - Jón Arason, de laatste katholieke bisschop van IJsland, wordt onthoofd.

### zonder datum

* De Mongoolse leider Altan Khan belegert Beijing.
* De Ottomanen veroveren Benghazi.
* Begin van de bouw aan de Süleymaniye-moskee in Constantinopel.
* Het Concilie van Trente beslist dat parochiale doop- en huwelijksregisters moeten worden bijgehouden.

## Literatuur

* Jehan Bonfons: La Manière de faire toutes confitures
* Girolamo Cardano: De Subtilitate Rerum
* Paolo Giovio: Historiarum sui temporis libri XLV
* Aegidius Tschudi: Chronicon Helveticum
* Giorgio Vasari: De levens van de grootste schilders, beeldhouwers en architecten

## Beeldende kunst

* Tintoretto: Portret van Jacopo Soranzo
* Titiaan: Adam en Eva
* Tintoretto: De geboorte van Johannes de Doper
* Dirck Jacobsz: Jacob Cornelisz. van Oostsanen schildert het portret van zijn vrouw Anna

## Opvolging

* Aumale - Claude van Lotharingen opgevolgd door zijn zoon Claude II
* Beieren - Willem IV opgevolgd door zijn zoon Albrecht V
* Burma - Tabinshwehti opgevolgd door Bayinnaung
* Elbeuf - Claude van Lotharingen opgevolgd door zijn zoon René II
* Guise en Joinville - Claude van Lotharingen opgevolgd door zijn zoon Frans
* Lan Xang - Photisarat I opgevolgd door zijn zoon Sai Setthathirat I
* Mantua en Monferrato - Francesco III Gonzaga opgevolgd door zijn broer Guglielmo I Gonzaga
* Nieuw-Spanje (onderkoning) - Antonio de Mendoza opgevolgd door Luis de Velasco
* Orleans - Lodewijk III opgevolgd door zijn broer Karel III
* paus - Giovanni Maria del Monte als Julius III als opvolger van Paulus III
* Württemberg en Montbéliard - Ulrich opgevolgd door zijn zoon Christoffel

## Afbeeldingen

* Casa di Giorgio Vasari, Arezzo, Italië (1550)

## Geboren
### januari

* 1 - Clara van Brunswijk-Lüneburg, Duits edelvrouw

### februari

* 17 - Filips van Hohenlohe-Neuenstein, Duits legerleider
* 22 - Karel van Arenberg, Zuid-Nederlands staatsman

### april

* 12 - Edward de Vere, Engels toneelschrijver
* 14 - Elisabeth van Brunswijk-Grubenhagen, Duits edelvrouw

### mei

* 8 - Johan I van Palts-Zweibrücken, Duits edelman

### juni

* 16 - Maria Eleonora van Gulik, Duits edelvrouw
* 27 - Karel IX, koning van Frankrijk (1560-1574)
* 28 - Johannes van den Driesche, Nederlands theoloog

### juli

* 31 - Jacobus Gallus, Sloveens componist

### augustus

* 8 - Petrus Gudelinus, Zuid-Nederlands jurist
* 19 - Emilia van Württemberg, Duits edelvrouw

### september

* 10 - Alonzo Pérez de Guzmán y de Zuniga - Sotomayor, Spaans militair
* 29 - Joachim Frederik van Brieg, Silezisch edelman
* 30 - Michael Mästlin, Duits astronoom

### oktober

* 1 - Anna van Sint-Bartholomeüs, Spaans kloosterstichtster
* 4 - Karel IX, koning van Zweden (1604-1611)
* 15 - Hendrik van Nassau, Duits edelman
* 28 - Stanislaus Kostka, Pools geestelijke
* 28 - Bernardus Paludanus, Nederlands wetenschapper
* oktober - John Davis, Engels ontdekkingsreiziger

### november

* 1 - Hendrik van Saksen-Lauenburg, Duits prelaat
* 17 - Giacomo Giovanni Biliverti, Nederlands-Italiaans goudsmid

### december

* 31 - Hendrik I van Guise, Frans edelman

### zonder datum

* Frans van Amboise, Frans schrijver
* Maria Andreae, Duits apotheker
* Gilles Bavarius, Zuid-Nederlands dichter
* Ferdinand van Beieren, Duits veldheer
* Claudius van Berlaymont, Zuid-Nederlands militair
* Willem van den Blocke, Zuid-Nederlands beeldhouwer
* Rogier Braye, Zuid-Nederlands dichter
* Maximiliaan van Brederode, Zuid-Nederlands edelman
* Wolfert van Brederode, Zuid-Nederlands edelman
* Matthijs Bril de Jongere, Zuid-Nederlands kunstschilder
* Adolph van Gelder, Nederlands edelman
* Helena Antonia, Zuid-Nederlands hofdwerg
* Werner Helmichius, Nederlands predikant
* Amandus I van Horne, Zuid-Nederlands edelman
* Goswin III Kettler zu Hövestadt, Duits edelman
* Camillus de Lellis, Italiaans kloosterstichter
* Hendrik van Merode, Zuid-Nederlands edelman
* John Napier, Schots wiskundige
* Everard van Reyd, Nederlands politicus
* Hans Sadeler, Zuid-Nederlands graveur
* Francisco Sanches, Portugees filosoof
* Magat Salamat, Filipijns revolutionair
* Safiye Sultan, echtgenote van Mehmet III
* Lancelot Schetz, Zuid-Nederlands politicus

### jaartal bij benadering

* Willem Barentsz, Nederlands ontdekkingsreiziger
* Pieter Bast, Nederlands kunstenaar
* Miguel de Benavides, Spaans prelaat
* Anselmus Boëtius de Boodt, Zuid-Nederlands geleerde
* Frans de Boodt, Zuid-Nederlands politicus
* Marie de Brimeu, Zuid-Nederlands edelvrouw
* Noël de Caron, Nederlands diplomaat
* Jacobus Florii, Zuid-Nederlands componist
* Philip Henslowe, Engels theaterondernemer
* Krzysztof Klabon, Pools componist
* Gilles van Leedenberch, Nederlands politicus
* Samuel Pallache, Marokkaans diplomaat
* Pontus Payen, Zuid-Nederlands jurist
* Mikołaj Sęp Szarzyński, Pools dichter
* François Spierincx, Nederlands tapijtwever
* Hendrik van Steenwijk de Oudere, Nederlands kunstschilder
* Lodewijk Toeput, Vlaams kunstschilder
* Jan Tollius, Nederlands componist
* Cornelis Corneliszoon van Uitgeest, Nederlands uitvinder
* Richard Verstegen, Engels schrijver
* Anna Maria Zieglerin, Duits alchemist
* Mikołaj Zieleński, Pools componist

## Overleden
### januari

* 12 - Andrea Alciato (58), Italiaans rechtsgeleerde

### februari

* 13 - Eleonora Gonzaga (56), Italiaans edelvrouw
* 16 - Francesco III Gonzaga (16), hertog van Mantua
* 17 - Elisabeth van Nassau (~37), Nederlands edelvrouw

### maart

* 7 - Willem IV (56), hertog van Beieren
* 8 - Johannes de Deo (55), Portugees kloosterling
* 18 - Johannes Petreius (~52), Duits boekdrukker

### april

* 2 - Filips van Lalaing (~50), Nederlands hoveling en diplomaat
* 12 - Claude van Lotharingen, Frans edelman

### mei

* 17 - Johan Albrecht van Brandenburg-Ansbach (50), Duits prelaat
* 18 - Jan van Lotharingen-Guise (52), Frans kardinaal

### juli

* 30 - Thomas Wriothesley (44), Engels staatsman

### augustus

* 25 - Martial Mazurier (~60), Frans theoloog
* 28 - Nicolas Perrenot de Granvelle (~66), Bourgondisch staatsman

### september

* 28 - Alexis van Nassau-Corroy, Nederlands hoveling

### oktober

* 14 - Jan van Wueluwe, Zuid-Nederlands kunstschilder
* 24 - Lodewijk III van Orléans (1), Frans prins
* 26 - Samuel Maciejowski (51), Pools prelaat

### november

* 6 - Ulrich (63), hertog van Württemberg
* 7 - Jón Arason (66), IJslands prelaat
* 9 - Yokota Takatoshi (~63), Japans samoerai

### december

* 6 - Pieter Coecke van Aelst (48), Zuid-Nederlands kunstenaar
* 9 - Tecuichpotzin (~40), Azteeks prinses
* 20 - Matthias Greitter (~55), Duits componist

### zonder datum

* Ferdinand van Aragon (~62), Spaans edelman
* Ambrosius Benson (~55), Italiaans kunstschilder
* Matthijs de Castelein, Zuid-Nederlands geestelijke en toneelschrijver
* Johannes Galliculus, Duits muziektheoreticus
* John Mair (~83), Schots filosoof
* Photisarat I, koning van Lan Xang (1520-1550)
* Owadja Sforno, Italiaans rabbijn
* Jan III van Trazegnies, Zuid-Nederlands hovelingGuise.jpg
* Gian Giorgio Trissino (~72), Italiaans edelman

### jaartal bij benadering/vermoedelijk

* Cornelis Crul, Zuid-Nederlands dichter
* Catharina van Hollebeke, Zuid-Nederlands geestelijke
* Pierre Moulu, Frans componist
* Mary Seymour (~1), Engels edelkind