OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Station Bingham

Bingham is een spoorwegstation van National Rail in Bingham, Rushcliffe in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door East Midlands Railway.
# Hondshaai

De hondshaai (Scyliorhinus canicula) is een kleine haaiensoort uit de familie van de kathaaien (Scyliorhinidae).

## Kenmerken

Het lichaam van de hondshaai is glad, langgerekt en slank en wordt tot 80 centimeter lang en 3 kg zwaar.
De haai heeft neusgaten en een bek aan de onderzijde van zijn kop, de neusflappen zijn eenvoudig gevormd en lopen door tot de bek. Vijf paar kleine kieuwopeningen. De bovenzijde is lichtbruin met opvallende kleine donkerbruine vlekken. Wegens zijn vlekkenpatroon wordt deze haai ook wel de kleingevlekte kathaai genoemd, de kathaai heet dan grootgevlekte kathaai.

## Leefwijze

De solitaire hondshaai is vooral in de schemering en 's nachts actief. Zijn voedsel zoekt hij op de bodem en bestaat voornamelijk uit schaal- en schelpdieren, wormen en kleine visjes.

## Verspreiding en leefgebied

Deze haai leeft op de Atlantische kusten van Noorwegen tot Ivoorkust, in de Middellandse Zee en in de Noordzee, vooral op met wier begroeide zandbanken. Het is de meest algemene haaiensoort van Europa.

## Voortplanting

De hondshaai is eierleggend, in tegenstelling tot de meeste grotere haaiensoorten. De eieren worden wel - zoals bij alle haaien - inwendig bevrucht. Dit is mogelijk omdat de buikvinnen gedeeltelijk tot claspers zijn omgevormd. De paring vindt plaats in diep water maar de eieren worden in ondiep water gelegd. Het vrouwtje legt 18 à 20 eieren, elk ongeveer 6 centimeter lang, in zeewiervelden. Elk ei wordt met lange buigzame draden die zich op de hoeken bevinden bevestigd aan stenen of wier. Na ongeveer 9 à 11 maanden komen de eieren pas uit; de jongen zijn bij de geboorte 10 centimeter lang. De eikapsels spoelen regelmatig aan op het strand, soms met een nog levend embryo erin, zoals op 24 augustus 2016 op Schiermonnikoog.

## Zandhaai

In de volksmond wordt de hondshaai dikwijls zandhaai genoemd vanwege de zandkleur van het dier. Deze kleur zorgt ervoor dat deze haai gemakkelijk ongemerkt een prooi kan benaderen.

## Trivia

* De hondshaai wordt gevangen voor consumptie. De commerciële waarde is gering.
* De hondshaai werd in België door VLAM uitgeroepen tot vis van het jaar 2015.
# Finn Stam

Finn Stam (Zaandam, 13 april 2003) is een Nederlandse voetballer die doorgans als verdediger speelt. Hij komt uit voor FC Groningen, dat hem huurt van AZ.

## Carrière

Stam begon te voetballen in de jeugd bij S.V. Fortuna Wormerveer waarna hij de overstap maakte naar de jeugdafdeling van AFC Ajax. In 2016 ging hij naar jeugdafdeling van AZ. Op 21 juni 2021 tekende hij zijn eerste profcontract bij AZ. Op 18 maart 2022 in de uitwedstrijd tegen Jong FC Utrecht maakte Stam zijn debuut voor Jong AZ. Hij speelde de hele wedstrijd en deze ging gewonnen met 0-1. Op 28 april 2023 werd de voetbalwedstrijd tussen Jong AZ en MVV Maastricht stil gelegd omdat een supporter een volle beker bier richting Finn Stam gooide nadat Stam een doelpunt had gescoord.
Stam debuteerde op 2 maart 2024 in het eerste elftal van AZ, tegen Sparta Rotterdam (1-1). Hij kwam in de 56e minuut in de ploeg voor Yukinari Sugawara. Op 25 mei 2023 verlengde hij zijn contract met twee jaar bij AZ.

### FC Groningen

Medio 2024 verhuurde AZ Stam aan FC Groningen. Hij debuteerde in de basis van de openingswedstrijd van het seizoen 2024/25 tegen NAC Breda (4-1).

## Statistieken

| Seizoen | Club | Land | Competitie | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Totaal | Totaal |
| Seizoen | Club | Land | Competitie | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. |
| 2021/22 | Jong AZ | Nederland | Eerste Divisie | 3 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 |
| 2022/23 | Jong AZ | Nederland | Eerste Divisie | 23 | 1 | 0 | 0 | 23 | 1 |
| 2023/24 | Jong AZ | Nederland | Eerste Divisie | 36 | 3 | 0 | 0 | 20 | 1 |
| 2023/24 | AZ | Nederland | Eredivisie | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| 2024/25 | → FC Groningen | Nederland | Eredivisie | 16 | 0 | 2 | 0 | 18 | 0 |
| Carrièretotaal | Carrièretotaal | Carrièretotaal | Carrièretotaal | 79 | 4 | 2 | 0 | 81 | 4 |
| Bijgewerkt t/m 4 maart 2025 ||||||||||
# Iqbal Masih

Iqbal Masih (Urdu: اقبال مسیح) (Muridke, 4 april 1983 - 16 april 1995) was een Pakistaanse jongen die van zijn 4 tot 10 jaar gedwongen kinderarbeid uitvoerde in een tapijtfabriek. Hij kon ontsnappen en werd hij al snel wereldwijd bekend om zijn strijd tegen kinderarbeid, maar werd hiervoor neergeschoten op 12-jarige leeftijd.

## Biografie

Iqbal Masih werd op 4 april 1983 geboren in Muridke, een klein landelijk dorpje buiten Lahore. Kort na zijn geboorte verliet vader Saif Masih het gezin. Moeder Inayat werkte als schoonmaakster maar verdiende amper genoeg om haar kinderen te kunnen voeden.
Op vierjarige leeftijd werd Masih verkocht als kindslaaf voor een bedrag gelijk aan 12 Amerikaanse dollar. Hij moest 14 uur per dag werken in een tapijtfabriek waarvoor hij van zijn baas Arshad drie cent per dag kreeg. Door lange werkdagen, slechte voeding en levensomstandigheden bleef Masih erg klein. Op twaalfjarige leeftijd had hij de lengte van een zesjarige jongen. Zodra hij niet luisterde naar zijn baas werd hij met een zweep geslagen. Toen hij op een dag ontsnapte om voor hemzelf en de andere kinderen een eind aan deze situatie te maken, bracht de dienstdoend politieagent hem terug naar Arshad en vertelde hem dat hij de jongen moest vastketenen.
Op tienjarige leeftijd kon hij definitief ontsnappen en sloot hij zich aan bij de Bandhua Mukti Morcha, een belangengroep die opkomt voor werkende kinderen. Masih hielp bij de bevrijding van ruim 3000 Pakistaanse kinderen. Ook hield hij speeches over kinderarbeid over de gehele wereld. In 1994 ontving Masih de Reebok Human Rights Award. In 2000 werd hem postuum de Wereldkinderprijs voor de Rechten van het Kind toegekend.
Op Pasen 1995 werd hij in Muridke vermoord toen hij vanuit de kerk terug naar huis liep. Midden op een drukke straat werd hij in zijn rug geschoten met een hagelgeweer. Enkele dorpsbewoners werden beschuldigd van de moord maar over het algemeen wordt aangenomen dat hij door leden van de "Tapijtmafia" om het leven is gebracht vanwege zijn steeds bekender wordende campagne tegen kinderarbeid.

## Nagedachtenis

Masihs werk en overlijden inspireerden een twaalfjarige Canadese jongen tot de oprichting van Free The Children, een NGO voor en door jongeren die zich richt op kinderrechten en het beëindigen van kinderarbeid.
In januari 2009 stelde het Amerikaans Congres de jaarlijkse Iqbal Masih Award in voor het uitroeien van kinderarbeid.
De Italiaanse auteur Francesco D'Adamo schreef het boek Iqbal, geïnspireerd op het leven van Iqbal Masih.
Het Nederlandse jeugdtheatercollectief TG Crash maakte in 2008 de voorstelling 'SuperSobia van rij 5', geïnspireerd op het verhaal van Iqbal.
* ↑ Video over Iqbal Masih
# Peter Scolari

Peter Thomas Scolari (New Rochelle, 12 september 1955 – New York, 22 oktober 2021) was een Amerikaans acteur, filmregisseur en filmproducent.

## Carrière

Scolari begon in 1978 met acteren in de film Take Off. Hierna speelde hij meer dan 100 rollen in films en televisieseries zoals Bosom Buddies (1980-1982), Newhart (1984-1990), Gargoyles (1995-1996), Honey, I Shrunk the Kids (1997-2000), The Polar Express (2004) en Girls.
Ook was Scolari actief als filmregisseur en filmproducent. Als filmregisseur was hij 1990 actief in een aflevering van Newhart, als beide was hij van 1998 tot en met 2000 actief in de televisieserie Honey, I Shrunk the Kids.

## Privéleven

Scolari is in het verleden drie keer getrouwd geweest waaruit hij twee kinderen kreeg. Hij stierf op 22 oktober 2021 in New York op 66-jarige leeftijd aan leukemie.

## Filmografie
### Films

Selectie:
* 2007 Suburban Girl – als Mickey Lamm
* 2004 The Polar Express – als Billy de eenzame jongen
* 2002 Sorority Boys – als Louis
* 1996 That Thing You Do! – als Troy Chesterfield

### Televisieseries

Uitgezonderd eenmalige gastrollen.
* 2019-2020 Evil - als bisschop Thomas Marx - 3 afl.
* 2019 Fosse/Verdon - als Mel - 2 afl.
* 2012-2017 Girls – als Tad Horvath – 21 afl.
* 2016 Madoff - als Peter Madoff - 4 afl.
* 2015 Gotham - als commissaris Loeb - 4 afl.
* 2005 Listen Up – als Andrew McKillop – 2 afl.
* 1997-2000 Honey, I Shrunk the Kids – als Wayne Szalinski – 66 afl.
* 1995-1996 Gargoyles – als Preston Vogel (stem) – 5 afl.
* 1995 A Whole New Ballgame – als Glenn – 2 afl.
* 1995 The Mommies – als Ken Ballantine – 2 afl.
* 1995 Dweebs – als Warren Mosbey – 10 afl.
* 1993 Family Album – als Jonathan Lerner – 6 afl.
* 1984-1990 Newhart – als Michael Harris – 142 afl.
* 1983 Baby Makes Five – als Eddie Riddle – 5 afl.
* 1980-1982 Bosom Buddies – als Henry Desmond – 37 afl.
* 1980 Goodtime Girls – als Benny Loman – 13 afl.
* (en) Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Peter Scolari op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* (en) Peter Scolari in de Internet Movie Database
* ↑ (en) Peter Scolari, stage and TV actor who won an Emmy for ‘Girls,’ dies at 66. The Washington Post (22 oktober 2021).
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 5414 6620
* Library of Congress Control Number: no2006013683
* MusicBrainz: 928c6b55-cf44-4d5e-ab7a-f4d1f4f92a30
* Virtual International Authority File: 7137173
* WorldCat: E39PBJmP8QVrFHddTvr8HfxFKd
# Cha-Cha

Een Cha-Cha is een chocoladereep die onder de Kraft Foods-merknaam LU geproduceerd wordt. Het product werd voor het eerst in 1959 op de markt gebracht door Biscuits Parein

## Historie

In 1959 vond Paul Parein in Antwerpen een nieuwe wafel uit. Zijn zoon Louis nam voor die tijd een revolutionaire strategie aan: hij besloot zijn producten originele, unieke en internationaal registreerbare namen te geven. Omdat de chachacha en twist dansen in de mode waren, koos Louis ervoor om de wafel "Cha-Cha" te noemen.

## Productiegegevens

Cha-Cha wordt reeds meer dan 50 jaar gemaakt in de vestiging in Herentals. In 2006 werd er 1400 ton Cha-Cha geproduceerd. Het product is hoofdzakelijk voor de Benelux bestemd.

## De chocoladereep

Een Cha-Cha bestaat uit een met karamel gevulde wafel omhuld met een laagje melkchocolade. Een reep weegt 27 gram en bevat 537 kilojoule (in oude eenheden: 128 kilocalorieën).

## Externe link

* Cha-Cha op de website van LU
* ↑ Daar groeit liefde van. www.lu.be. Gearchiveerd op 2 december 2022. Geraadpleegd op 12 november 2022.
* ↑ S. Rahmee : Evaluatie van technische competenties. Een onderzoek naar het meten van technische competenties LU's fabrieksarbeiders. Bacheloropdracht Technische Bedrijfskunde, Universiteit Twente, 2009. Gearchiveerd op 13 april 2015.
# John Scurti

John Scurti (Northport (New York)) is een Amerikaans acteur en scenarioschrijver.

## Biografie

Scurti werd geboren in Northport (New York), een plaats in de county Suffolk County van de staat New York. Scurti heeft gestudeerd aan de Universiteit van Fordham in New York en haalde daar zijn Bachelor of arts in kleinkunst.

## Filmografie
### Films

Uitgezonderd korte films.
* 2019: The Irishman - als Bertram B. Beveridge
* 2019: Bad Education - als Joseph Scalvo
* 2018: Erase - als Finley Quinn
* 2017: Off the Rails - als Mayo
* 2016: As You Are - als detective Erickson
* 2013: Möblus – als Honey
* 2012: The Amazing Spider-Man – als portier
* 2011: Olive – als Horace Powell
* 2011: Dirty Movie – als sheriff
* 2005: War of the Worlds – als kapitein van veerpont
* 2003: Mona Lisa Smile – als Stan Sher
* 2003: Crooked Lines – als pizzaman
* 1996: Beautiful Girls – als ticketverkoper
* 1994: Hand Gun – als beveiliger
* 1994: The Ref – als luitenant Steve Milford
* 1993: Who's the Man? – als Boothby

### Televisieseries

Uitgezonderd eenmalige gastrollen.
* 2018 - 2023 The Marvelous Mrs. Maisel - als Nicky - 9 afl.
* 2018 The Good Cop - als Wendell Kirk - 5 afl.
* 2016 - 2018 Luke Cage - als dr. Gabe Krasner - 2 afl.
* 2014 - 2015 Sirens - als Jerry - 2 afl.
* 2012 NYC 22 – als detective Jack Rizzi – 2 afl.
* 2004 – 2011 Rescue Me – als Kenneth Shea – 93 afl.
* 2000 The $treet – als Robert Blagman – 2 afl.
* 1996 – 1997 Spin City – als verslaggever – 4 afl.

### Scenarioschrijver

* 2008 Rescue Me Minisodes - televisieserie - 1 afl.
* 2004 – 2007 Rescue Me – televisieserie – 4 afl.
* 2003 Fashion Rocks for the Prince's Trust - televisiespecial
# Bosflora

De term bosflora is een verzamelnaam voor een groep van kruidachtige planten die karakteristiek zijn voor bosvegetaties. Kenmerkend voor deze plantensoorten zijn doorgaans hun relatief hoge schaduwtolerantie en de voorkeur voor een relatief hoge luchtvochtigheid en een goed ontwikkelde strooisellaag.
De op arme grond aangeplante bossen, zoals naaldbossen, zijn vaak armer aan plantensoorten dan loofbossen, die vaak op minder arme bodem staan. De soortenrijkdom is ook laag als de bomen dicht op elkaar staan, waardoor er (met uitzondering van larixbossen in de winter) weinig licht door de boomkruinen op de grond terechtkomt. In naaldbossen komen kruiden vaak beperkt voor. En op de grond onder het vrij dikke naaldenpakket kan geen humusrijke bodem ontstaan. De zure grond die zo ontstaat is voor veel planten niet geschikt om te kunnen groeien. Wel komen er in naaldbossen verschillende soorten mossen en korstmossen voor, zoals bekertjesmos en rendiermos.
Loofbossen zijn vaak rijker aan kruiden en struiken, doordat er tussen de kruinen van de bomen vrij veel licht op de grond valt, waar planten zich goed kunnen ontwikkelen. Een uitzondering vormt het beukenbos, waar ook weinig licht op de bodem terechtkomt, en doordat de afgevallen bladeren maar langzaam verteren en weinig kruiden en mossen toelaten op de bodem. Veel soorten van de kruidlaag behoren tot de geofyten, die vroeg in het voorjaar bloeien, voordat er veel blad aan de bomen zit.
Voorbeelden in de kruidlaag zijn bosanemoon, gele anemoon, holwortel, vingerhelmbloem, mansoor, muskuskruid, hoewel deze ontbreken in bossen op arme bodem.
# Elementaire lading

De elementaire lading (symbool e of soms q) is de elektrische lading gedragen door één enkel proton, of daarmee gelijkwaardig, het tegengestelde van de elektrische lading gedragen door één enkel elektron. De elementaire lading is een fundamentele natuurconstante en is de eenheid van elektrische lading in het systeem van atomaire eenheden.

## Waarde
### Tot 2019

De elementaire lading heeft een waarde van 1,602 176 6208(98) × 10$^{−19}$ C.

### Vanaf 2019

In het kader van de herdefinitie van de basiseenheden in 2019 is de elementaire lading per 20 mei van dat jaar op exact de waarde 1,602 176 634 × 10$^{−19}$ C vastgelegd. Dat betekent niet dat de elementaire lading veranderd is, maar dat de definitie van de coulomb is veranderd. Daarmee is ook de waarde van de ampère veranderd, want een ampère is een coulomb per seconde.

## Geschiedenis

Nadat de elementaire lading werd gemeten door Robert Millikan met behulp van diens oliedruppel-experiment in 1909 wordt de elementaire lading beschouwd als ondeelbaar. Men denkt dat quarks, die pas in de jaren 60 gepostuleerd werden, fractionele elektrische ladingen hebben (in eenheden van e/3), maar quarks kunnen vermoedelijk alleen bestaan als onderdeel van deeltjes met een gehele lading (confinement). Ze werden nooit afzonderlijk waargenomen. In 1982 probeerde Robert Betts Laughlin het fractionele kwantum-hall-effect te verklaren door het bestaan van fractioneel geladen quasideeltjes. In 1995 werd de fractionele lading van Laughlins quasideeltjes rechtstreeks gemeten in een kwantumantidot-elektrometer aan de Stony Brook University (Stony Brook, New York). In 1997 hebben twee verschillende groepen natuurkundigen, aan het Weizmann Instituut van Wetenschappen in Rehovot (Israël), en aan het CEA-laboratorium bij Parijs, afzonderlijk de waarneming gemeld van dergelijke quasideeltjes die een elektrische stroom voerden.
# Nansenia groenlandica

Nansenia groenlandica is een straalvinnige vissensoort uit de familie van kleinbekken (Microstomatidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1840 door Reinhardt.
* ↑ (en) Nansenia groenlandica op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Nansenia groenlandica. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Green Island (Antigua en Barbuda)

Green Island is een onbewoond privé-eiland dat tot Antigua en Barbuda behoort. Het bevindt 350 meter van de kust van Conk Point in het oosten van het eiland Antigua. Het eiland ligt in de Caribische Zee en maakt deel uit van de Kleine Antillen.

## Overzicht

Green Island is een onbewoond eiland dat sinds 1947 privé-eigendom is van de Mill Reef Club. Er zijn aanlegplaatsen rondom het eiland, maar het eiland is alleen toegankelijk voor leden van de club. Het is een ongerept eiland dat nooit gekoloniseerd is geweest. Het bestaat uit kalkstenen klippen en is begroeid met dicht struikgewas.
Sinds 2005 is de zee rond Green Island beschermd als onderdeel van de Northeast Marine Management Area. Er gelden beperkingen voor het gebruik van de zee, maar duiken en snorkelen in de koraalriffen bij Green Island is toegestaan. In 2007 werd Green Island en de naburige eilanden aangewezen als Important Bird Area vanwege de vele trek- en zeevogels op de eilanden.

## Endemische diersoorten

Great Bird Island was de laatste locatie waar de endemische slang Alsophis antiguae voorkwam. In 1995 waren er nog 51 exemplaren over die werden bedreigd door de ratten op het eiland. Een groep vrijwilligers had de ratten van het eiland verwijderd, en in 1997 was het aantal exemplaren toegenomen tot 114.
In 2001 werd Alsophis antiguae uitgezet in Green Island nadat het eiland rattenvrij was gemaakt. In 2006 waren de ratten erin geslaagd terug te keren naar Green Island, maar werden snel uitgeroeid. In 2016 waren er ruim 1.100 exemplaren van Alsophis antiguae verdeeld over vier eilanden. De endemische hagedis Pholidoscelis griswoldi bevindt zich ook op het eiland.

### Referenties

* 1 2 3 (en) Bird Life International, Offshore Islands. Gearchiveerd op 14 februari 2023.
* 1 2 3 Ecorapport 2007, p. 43.
* ↑ Ecorapport 2007, p. ES-2.
* ↑ (en) Antigua News Room, Couple stranded on Green Island rescued, 17 februari 2021. Gearchiveerd op 30 januari 2023.
* ↑ (en) All at Sea, Ten Caribbean Islands You Can Only Reach By Boat. Gearchiveerd op 4 februari 2023.
* ↑ (en) Protected Planet, Northeast Marine Management Area. Gearchiveerd op 16 juli 2023.
* ↑ Ecorapport 2007, p. ES-4.
* 1 2 (en) Snake Radar, 10 Facts About The Antiguan Racer
* ↑ (en) IUCN Red List, Antiguan Racer. Gearchiveerd op 2 december 2021.
* ↑ Ecorapport 2007, p. 66.

### Bibliografie

* (en) Ecorapport, Northeast Marine Management Area (NEMMA), Antigua site report. Parks Caribbean (2007). Gearchiveerd op 6 oktober 2022. Geraadpleegd op 6 september 2022.
Antigua · Barbuda · Great Bird Island · Green Island · Guiana Island · Long Island · Redonda
# Roede van Tielt

De roede van Tielt was een van de vijf roedes (= kantons) van de kasselrij Kortrijk tijdens het ancien régime. De roede werd bestuurd door de burggraaf van Tielt.

## Gebied

Onder de roede van Tielt ressorteerden 22 gemeenten:
* Aarsele
* Dentergem
* Egem
* Gottem
* Kanegem
* Lotenhulle
* Markegem
* Meulebeke
* Oeselgem
* Oostrozebeke
* Pittem
* Poeke
* Ruiselede
* Schuiferskapelle
* Sint-Baafs-Vijve
* Tielt
* Vinkt
* Wakken
* Wielsbeke
* Wingene
* Wontergem en Zwevezele
# Caychax-et-Senconac

Caychax-et-Senconac is een fusiegemeente (commune nouvelle) in het Franse departement Ariège (regio Occitanie). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Foix. Caychax-et-Senconac is op 1 januari 2025 ontstaan door de fusie van de gemeenten Caychax en Senconac. De hoofdplaats van de nieuwe gemeente is Caychax.

## Geografie

De onderstaande kaart toont de ligging van Caychax en Senconac met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.
* ↑ Populations de référence 2022.
* ↑ Département de l’Ariège, Département de l’Ariège, RECUEIL DES ACTES ADMINISTRATIFS, N°09-2024-099, PUBLIÉ LE 6 SEPTEMBRE 2024 (6 september 2024). Geraadpleegd op 15 januari 2025.
# Oligarchie

Bij een oligarchie (Oudgrieks: ὀλίγος (oligos) = 'weinig' en ἄρχειν (archein) = 'heersen') is de macht in handen van een kleine groep van mensen die behoren tot een bevoorrechte klasse of stand. In de oudheid was het de heersende kaste die over het machtsmonopolie beschikte: een erfelijke sociale groepering die door religie, verwantschap, economische status, prestige en soms zelfs taal is afgescheiden van de rest van de maatschappij. Dergelijke elites hebben de neiging om macht uit te oefenen in het belang van hun eigen kaste.
In een oligarchische regeringsvorm is de rechtsgeldigheid van de wetten gebaseerd op het goeddunken (groepswillekeur) van deze gesloten elite. Het is een van de vijf staatsvormen beschreven door Plato, die de oligarchie identificeert als de 'slechte' variant van aristocratie omdat de oligarchie uitsluitend de bevoordeling van de eigen klasse voor ogen heeft.

## Voorbeelden

De beroemdste oligarchische polis was Massalia (het latere Marseille), waarvan de staatsinrichting gedurende de oudheid de bewondering van velen genoot. Ook de poleis Sparta, Korinthe en Athene zijn ooit voorbeelden geweest van oligarchieën, evenals enkele Nederlandse steden in de 17e en 18e eeuw. Ook de Fenicische handelsstad Carthago was een oligarchie.
De term 'oligarch' werd weer veel gebruikt toen na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, en met name onder president Boris Jeltsin, verschillende topmensen uit de Russische zakenwereld nauwe banden bleken te onderhouden met de politiek en zo hun invloed konden aanwenden bij politieke besluitvorming. Om dezelfde reden worden de Verenigde Staten en Oekraïne tegenwoordig ook steeds vaker als oligarchie getypeerd.
Voorbeeld van een door een oligarchie bestuurd land in de huidige tijd is Saoedi-Arabië, waar de macht gedeeld wordt door een duizendtal prinsen die deel uitmaken van het Huis van Saoed.

## IJzeren wet van de oligarchie

Socioloog Robert Michels stelde dat alle organisatievormen, onafhankelijk van het democratische of autocratische gehalte in het begin, onvermijdelijk oligarchisch worden. Daarmee sluit deze ijzeren wet van de oligarchie aan bij de elitetheorie van Pareto en Mosca.