# 1525

Het jaar 1525 is het 25e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### januari

* 21 - Conrad Grebel en Georg Blaurock dopen elkaar in Zürich als teken van protest tegen de verplichte kinderdoop. Ze stichten de eerste anabaptistische gemeente in Zollikon.

### februari

* 2 - Huwelijk van Barnim IX van Pommeren en Anna van Brunswijk-Lüneburg
* 10 - Huwelijk van Johan III van Portugal en Catharina van Oostenrijk.
* 24 - Slag bij Pavia: Francesco de Avalos, de legeraanvoerder van keizer Karel V, verslaat Frans I van Frankrijk, die gevangen wordt genomen.
* 26 - Cuauhtemoc, de gevangen leider van de Azteken, wordt in Hueyimollan door de Spanjaarden opgehangen.

### mei

* 1 - De Thüringse landheer Günther van Schwarzburg ondertekent de "veertien artikelen van Frankenhausen", de lijst van eisen die de opstandige boeren in de Duitse Boerenoorlog hebben opgesteld.
* 15 - Slag bij Frankenhausen: Opstandelingen in de Duitse Boerenoorlog onder Thomas Müntzer worden door het keizerlijk leger afgeslacht.
* 27 - Met de onthoofding van Thomas Müntzer komt een einde aan de Duitse Boerenoorlog.

### juni

* 13 - Huwelijk van Maarten Luther en de voormalige non Katharina von Bora in Wittenberg.

### juli

* 19 - Op het slot van Dessau komt een aantal katholieke vorsten bijeen om de Reformatie en de boerenopstand te bespreken. Ze richten het Verbond van Dessau op.
* 29 - Rodrigo de Bastidas sticht Santa Marta, de eerste stad op het Zuid-Amerikaanse continent.
* García Jofre de Loaísa vertrekt op een expeditie via de Straat Magellaan naar de Molukken.

### augustus

* 18 - Spanjaarden in opdracht van Lucas Vásquez de Ayllón landen op de Amerikaanse oostkust en ontdekken de Punta de Santa Elena.

### september

* 15 - Jan de Bakker wordt te Den Haag, in aanwezigheid van de landvoogd Margaretha van Oostenrijk, als eerste in de Nederlanden wegens ketterij op de brandstapel gedood.

### oktober

* 29 - Huwelijk van Christiaan van Denemarken met Dorothea van Saksen-Lauenburg.

### zonder datum

* De grootmeester van de Duitse Orde, Albrecht van Brandenburg-Ansbach, gaat tot de reformatie over. Hij treedt in het huwelijk en verandert het ordegebied in het erfelijke hertogdom Pruisen.
* Reformatie in Sleeswijk, Holstein, Neurenberg en Zürich.
* In China worden alle oceaanwaardige schepen gesloopt.
* Jacob Zech vindt de snek uit, waarmee een horloge correct kan lopen ongeacht de spanning op de veer.
* Estevão Gomes verkent de oostkust van Noord-Amerika van Cape Bretoneiland tot Carolina.
* De Gete wordt bevaarbaar gemaakt tot in Tienen.
* Oprichting van het Hoogheemraadschap Amstelland.
* Het Slot Haamstede wordt door brand verwoest.
* Stichting van de Orde der Kapucijnen (jaartal bij benadering)

## Literatuur

* Maarten Luther: Wider die Mordischen und Reubischen Rotten der Bawren
* Christoph Rudolff: Die Coss

## Beeldende kunst

* Giulio Romano: De geliefden
* Pontormo: Avondmaal in Emmaüs
* Correggio: Madonna van de mand
* Jan Wellens de Cock: Verzoeking van de heilige Antonius

## Opvolging

* Alençon en Armagnac - Karel IV van Alençon opgevolgd door zijn echtgenote Margaretha van Valois
* Azteken (hueyi tlahtoani) - Cuauhtemoc opgevolgd door Diego Velázquez Tlacotzin
* Dominicanen (magister-generaal) - Francesco Silvestri als opvolger van Juan García de Loaysa
* Hohenzollern - Eitel Frederik III opgevolgd door zijn zoon Karel I
* Kartli - David X opgevolgd door zijn broer George IX
* Lalaing - Karel I opgevolgd door zijn zoon Karel II
* Penthièvre - René van Brosse opgevolgd door zijn zoon Jan IV van Brosse
* Saksen - Frederik III opgevolgd door zijn broer Johan de Standvastige
* Thouars - Lodewijk II de la Trémoille opgevolgd door zijn kleinzoon Frans de la Trémoille

## Afbeeldingen

* De 12 artikelen van Memmingen, waarin de boeren-opstandelingen hun eisen naar voren brengen
* Huwelijk van Maarten Luther en Katharina von Bora
* De marteling van Cuauhtemoc
* De nieuwe hertog Albrecht van Pruisen erkent Sigismund I van Polen als leenheer
* Jan de Bakker op de brandstapel
* Grote of Lebuinuskerk, Deventer, voltooid 1525
* Barnim IX van Pommeren en Anna van Brunswijk-Lüneburg

## Geboren

* 6 januari - Amalia van de Palts (34), echtgenote van George I van Pommeren
* 29 januari - Lelio Sozzini, Italiaans humanist
* 8 maart - Laevinus Torrentius, Zuid-Nederlands bisschop en humanist
* 10 april - Franciszek Krasiński, Pools prelaat en staatsman
* 14 mei - Jan de Pottre, Zuid-Nederlands dagboekschrijver
* 11 september - Johan Georg, keurvorst van Brandenburg (1571-1598)
* 23 december - Johan Albrecht I, hertog van Mecklenburg
* Pieter Balten, Zuid-Nederlands schilder
* Rodrigo de Ceballos, Spaans componist
* Könchog Yenlag, Tibetaans geestelijk leider
* Marcus Laurinus jr., Zuid-Nederlands humanist
* Wilhelmus Lindanus, Nederlands bisschop
* Servaes van der Meulen, Zuid-Nederlands componist
* Henry Neville, Engels edelman
* Nguyen Hoang, Vietnamees heerser
* Mathurin Romegas, Frans riddermonnik
* Antonius Schorus, Zuid-Nederlands filoloog
* Şehzade Bayezid, Ottomaans prins
* Takeda Nobushige, Japans samoerai
* Vincenzo de' Rossi, Italiaans beeldhouwer
* Joannes Vonckius, Noord-Nederlands geestelijke en staatsman
* Zhang Juzheng, Chinees staatsman
* Arnold II Huyn van Amstenrade, Limburgs edelman (jaartal bij benadering)
* Joseph de Baenst, Zuid-Nederlands politicus (jaartal bij benadering)
* Johannes Casembroot, Zuid-Nederlands edelman (jaartal bij benadering)
* Sicke Clant, Noord-Nederlands bestuurder (jaartal bij benadering)
* Hendrick van Cleve III, Zuid-Nederlands schilder (jaartal bij benadering)
* Richard Farrant, Engels componist (jaartal bij benadering)
* Wolfgang Figulus, Duits componist (jaartal bij benadering)
* Jelle Hotses, Noord-Nederlands theoloog (jaartal bij benadering)
* Jan van Ligne, Zuid-Nederlands edelman (jaartal bij benadering)
* Nurbanu Sultan, valide sultan van het Ottomaanse Rijk (1574-1583) (jaartal bij benadering)
* Giovanni Pierluigi da Palestrina, Italiaans componist (jaartal bij benadering)
* Thomas Radclyffe, Engels staatsman (jaartal bij benadering)
* Boudewijn Ronsse, Nederlands arts (jaartal bij benadering)
* Alexander Scott, Schots dichter (jaartal bij benadering)
* Christiaan Sgroten, Noord-Nederlands cartograaf (jaartal bij benadering)
* Willem van Tetrode, Noord-Nederlands beeldhouwer (jaartal bij benadering)
* Cornelis Boscoop, Noord-Nederlands componist (jaartal onzeker)

## Overleden

* 24 februari - René van Brosse (~54), Frans edelman
* 24 februari - Etienne de Poncher (~78), Frans prelaat en diplomaat
* 24 februari - Lodewijk II de la Trémoille (64), Frans edelman
* 26 februari - Cuauhtemoc, laatste Azteekse leider (1520-1521/1525)
* 3 april - Jan Konarski (~77), Pools bisschop
* 3 april - Giovanni Rucellai (49), Italiaans dichter
* 11 april - Karel IV van Alençon (35), Frans edelman
* 5 mei - Frederik III (62), keurvorst van Saksen
* 27 mei - Thomas Müntzer (~34), Duits hervormer en opstandelingenleider
* 31 mei - Martinus Dorpius (~39), Nederlands theoloog
* mei - Anna van Mecklenburg-Schwerin (39), Duits edelvrouw
* 15 juni - Eitel Frederik III van Hohenzollern (~30), Duits edelman
* 5 juli - Johan van Brandenburg-Ansbach (32), onderkoning van Valencia
* 18 juli - Karel I van Lalaing (~59), Zuid-Nederlands politicus
* 22 juli - Richard Wingfield (~56), Engels hoveling
* 4 augustus - Andrea della Robbia (89), Florentijns beeldhouwer
* 22 augustus - Frans de Rycke (~60), Zuid-Nederlands jurist
* 15 september - Jan de Bakker (26), Nederlands ketter
* 3 oktober - Sigismondo Gonzaga (~56), Italiaans kardinaal
* 11 oktober - Thomas West (~68), Engels legerleider
* 24 oktober - Thomas Dacre (57), Engels legerleider
* 3 november - Wilhelmus Heda (~65), Noord-Nederlands geschiedschrijver
* 17 november - Eleonora van Viseu (67), echtgenote van Johan II van Portugal
* 30 december - Jakob Fugger de Rijke (66), Duits bankier
* Francesco de Avalos (~36), Napolitaans edelman
* Mirim Çelebi (~75), Ottomaans wiskundige
* Franciabigio (~41), Florentijns schilder
* Johan von Hoberg (~55), Duits edelman
* Pietro Pomponazzi (~63), Italiaans filosoof
* Rhys ap Thomas (~76), Welsh militair
* Jordi Sanç, Spaans geestelijke en politicus
* Jacob Baethen, Zuid-Nederlands muziekuitgever (jaartal bij benadering)
* Jean Lemaire de Belges, Zuid-Nederlands schrijver (jaartal bij benadering)
* Vittore Carpaccio, Venetiaans schiler (jaartal bij benadering)
* Joß Fritz, Duits opstandelingenleider (jaartal bij benadering)
* Arnolt Schlick, Duits componist (jaartal bij benadering)
* Michel Sittow, Ests schilder (jaartal bij benadering)