OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Renata van Lotharingen

Renata van Lotharingen (Nancy, 20 april 1544 — München, 22 mei 1602) was van 1579 tot 1597 hertogin van Beieren. Ze behoorde tot het huis Lotharingen.

## Levensloop

Renata was de oudste dochter van hertog Frans I van Lotharingen en Christina van Denemarken.
Nadat huwelijksplannen met Willem van Oranje en koning Erik XIV van Zweden mislukt waren, huwde ze op 22 februari 1568 met haar neef, erfprins Willem van Beieren (1548-1626). Na het huwelijk leidde het echtpaar een leven van liefdadigheid en nederigheid. Ze verlieten hun residentie in München en vestigden zich in het jezuïtische collegegebouw nabij München. Ook bekommerde ze zich om de zorg voor zieken, armen en pelgrims. Nadat haar echtgenoot in 1579 onder de naam Willem V hertog van Beieren was geworden, spendeerde Renata veel tijd in het Sint-Elisabethhospitaal van München.
In 1597 abdiceerde Willem als hertog van Beieren ten voordele van zijn zoon Maximiliaan I. Vijf jaar later, in mei 1602, stierf ze op 57-jarige leeftijd, waarna Renata werd bijgezet in de Sint-Michaëlkerk van München. Haar echtgenoot overleefde haar 24 jaar en stierf in 1626. Renate werd door haar volk vereerd als heilige, maar werd nooit officieel heilig verklaard.

## Nakomelingen

Renata en Willem V kregen tien kinderen:
* Christoffel (1570-1570)
* Christina (1571-1580)
* Maximiliaan I van Beieren (1573-1651), hertog en keurvorst van Beieren
* Maria Anna (1574-1616), huwde in 1600 met keizer Ferdinand II van het Heilige Roomse Rijk
* Filips Willem (1576-1598), kardinaal en prins-bisschop van Regensburg
* Ferdinand (1577-1650), aartsbisschop van Keulen, prins-bisschop van Luik, Münster, Hildesheim en Paderborn
* Eleonora Magdalena (1578-1579)
* Karel (1580-1587)
* Albrecht VI (1584-1666), landgraaf van Leuchtenberg
* Magdalena (1587-1628), huwde in 1613 met vorst Wolfgang Willem van Palts-Neuburg
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Renata of Lorraine op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Gemeinsame Normdatei: 118836218
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 8302 0308
* Library of Congress Control Number: n89662189
* LIBRIS: 209941
* Virtual International Authority File: 266632722
* WorldCat (via VIAF): 266632722
# Gilles Hayne

Gilles Henri Hayne (prinsbisdom Luik, gedoopt 29 juli 1590 – aldaar, omstreeks 28 mei 1650) was een componist.

## Leven

Zijn muzikale loopbaan begon als koorknaap in de Sint-Lambertuskathedraal te Luik. Daarna volgden vermoedelijk nog opleidingen in Rome. Vanaf 1618 was hij kapelmeester aan het hof van Ferdinand van Beieren, dit werd als zodanig gedrukt op publicaties van Hayne uit die tijd. Vanaf 3 januari 1627 werd dat een bijbaan tijdens zijn functioneren als kanunnik in de abdij van de Sint-Janskerk in Luik, waar hij in maart 1635 benoemd werd tot Grand Chantre. Twee maanden later werd hij door Wolfgang Wilhelm von Pfalz-Neuburg benoemd tot superintendant aan zijn hof. Voorwaarde was dat hij zou gaan componeren voor zangers en instrumentalisten, waaronder vermoedelijk ook Biagio Marini.
Hayne schreef in een behoudende stijl in de traditie van de Romeinse School uit de 17e eeuw. Het was de stijl die zijn werkgever het meest liefhad.
De Duitse musicoloog Wilibald Nagel (1863-1929) deed onderzoek naar zijn correspondentie en werk, waarvan een deel in de loop der tijden is zoekgeraakt.
Er zijn van Hayens wel zijn motetten en missen bewaard gebleven.

## Enkele werken

* Moteta sacra, liber primus, 2 tot 4 zangstemmen, instrumenten en een basso continuo (Antwerpen, 1640)
* Motetti overo madrigali […] fatti spirituali da un devoto padre della Compania di Gesù e dedicate alla gioventù Liegese amatrice della musica, vijfstemmig met basso continuo, opus 2 (Antwerpen, 1643)
* 4 Missae solemnes, achtstemmig, opus. 3 (Antwerp, 1645) (zoekgeraakt maar nog wel vermeld in de muziekgids van François-Joseph Fétis en in het onderzoek van Nagel
* Motetti sacri, drie- tot vijfstmmig met basso continuo, opus 4 (Antwerpen, 1646)
* 8 Motetten, vijf tot zevenstemmig met basso continuo.
* Missa pro defunctis, zesstemmig met basso continuo uit 1643
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Gilles Hayne op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Geïllustreerd muzieklexicon, onder redactie van Mr. G. Keller en Philip Kruseman, medewerking van Sem Dresden, Wouter Hutschenruijter (1859-1943), Willem Landré, Alexander Voormolen en Henri Zagwijn; uitgegeven in 1932/1949 bij J. Philips Kruseman, Den Haag; aanvulling pagina 156
* Jozef Robijns, Miep Zijlstra: Algemene muziek encyclopedie, Haarlem: De Haan, 1979-1984, ISBN 978-90-228-4930-9, deel 4, pagina 205
* Bibliothèque nationale de France: cb140392649 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 133031861
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 1829 4933
* MusicBrainz: 8cdc0614-01cb-4703-98ea-35c27b0bd2ae
* Istituto Centrale per il Catalogo Unico: MUSV075899
* Système universitaire de documentation: 159489938
* Virtual International Authority File: 19881212
* WorldCat (via VIAF): 19881212
# Diamantslijperij De la Montagne

Slijperij De la Montagne was een diamantslijperij in Grobbendonk en was een van de eerste diamantbedrijven in de Kempen. de slijperij was in eigendom van de familie De la Montagne

## Geschiedenis

Diamantslijperij De la Montagne werd opgericht door Franciscus (Frans) De la Montagne op einde van de 19de eeuw in de gemeente Grobbendonk. Franciscus die uit een Antwerps diamantairs familie kwam had de nodige kennis en kapitaal om een modern fabriek uit te bouwen.
Door de ontdekking van de Zuid-Afrikaanse ‘’Premier-mijn’’ maakte het bedrijf een exponentiële groei mee. Omdat de "Premier-mijn" voornamelijk diamanten leverde van een kleiner formaat, werden die als oninteressant beschouwd door de grotere diamantbedrijven die voornamelijk in Antwerpen centrum zaten. Maar doordat Franciscus beroep kon doen op vele werkkrachten uit de omgeving en dus zo productiecapaciteit kon verhogen waren deze kleinere stenen juist het ideale werkproduct. Zeker omdat de koopvraag voor deze kleine diamant enorm groot was.
Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog heeft de slijperij voor een beperkte periode moeten sluiten. Op moment de Duitse vijandelijkheden beëindigd waren trad de slijperij terug in werking en werd al snel het productieniveau van voor de oorlog behaald. Dit kwam vooral omdat de vraag naar kleine diamanten groter was dan de totale productie.
Tijdens de tweede oorlog sluit het bedrijf voor definitief zijn deuren en heeft zo meer dan een halve eeuw actief geweest. Al die tijd stond het bedrijf onder leiding van de familie De la Montagne.
* ↑ entityone, Diamantmuseum Grobbendonk (gesloten). www.tento.be (24 december 2009). Gearchiveerd op 1 oktober 2018. Geraadpleegd op 30 september 2018.
* ↑ Diamantwerkplaats Lieckens met waterput. Inventaris Onroerend Erfgoed. Gearchiveerd op 1 oktober 2018. Geraadpleegd op 30 september 2018.
* ↑ Diamant SCHITTEREND GESLEPEN. Gemeente Grobbendonk. Gearchiveerd op 1 oktober 2018. Geraadpleegd op 30 september 2018.
* ↑ (en) Neuzen in Grobbendonk. Issuu. Geraadpleegd op 30 september 2018.
# Bischbrunn

Bischbrunn is een gemeente in de Duitse deelstaat Beieren, en maakt deel uit van het Landkreis Main-Spessart. Bischbrunn telt 1.781 inwoners.
Arnstein · Aura im Sinngrund · Birkenfeld · Bischbrunn · Burgsinn · Erlenbach bei Marktheidenfeld · Esselbach · Eußenheim · Fellen · Frammersbach · Gemünden am Main · Gössenheim · Gräfendorf · Hafenlohr · Hasloch · Himmelstadt · Karbach · Karlstadt · Karsbach · Kreuzwertheim · Lohr am Main · Marktheidenfeld · Mittelsinn · Neuendorf · Neuhütten · Neustadt am Main · Obersinn · Partenstein · Rechtenbach · Retzstadt · Rieneck · Roden · Rothenfels · Schollbrunn · Steinfeld · Thüngen · Triefenstein · Urspringen · Wiesthal · Zellingen
# Stedelijk Museum Aarschot

Het Stedelijk Museum Aarschot bevindt zich op de Gasthuissite (Elisabethlaan 103), samen met de andere culturele stadsdiensten. Het toont het verleden van Aarschot en heeft zelf een rijke geschiedenis.

## Geschiedenis van het museum

De wortels van het museum zijn te vinden in 1937, toen een collectie heemkunde verzameld werd ter gelegenheid van het 600-jarig bestaan van de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Deze collectie kreeg een vaste plaats in het toenmalige stadhuis Drossaarde. In 1939 volgde een officiële inwijding. J. Terweduwe was conservator van het museum. Naar aanleiding van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, pakte hij in 1940 de collectie in, opdat deze snel zou kunnen verhuisd worden indien nodig. Toen op 10 mei een bom viel die Drossaarde gedeeltelijk vernielde, kon de collectie tijdelijk ondergebracht worden in de kelders van de bank Nagels.
Na de oorlog werd er uitgekeken naar een nieuwe locatie. Deze werd gevonden in het Begijnhof Aarschot. In 1952 werd in de bovenzaal van het convent het museum heropend. In 1954-1955 moest de collectie opnieuw verhuizen, gezien dit gebouw werd afgebroken. De collectie werd ondergebracht op de zolders van het Kapucijnenklooster in het stadspark.
In 1961 kreeg de collectie, die had geleden onder de verhuizingen, een meer permanente plaats op de zolders in het Begijnhof. De beperkte ruimte maakte het moeilijk de collectie overzichtelijk tentoon te stellen. De collectie omvatte een oude drukkerij, een oude herberg met herbergspelen en herinneringen aan de Aarschotse brouwerijen, huisraad, voorwerpen uit de prehistorie en de geschiedenis van Aarschot met aandacht voor de wereldoorlogen, een verzameling omtrent het kerkelijk en godsdienstig leven en een ambachtenafdeling met een schoenmakerij en bakkerij. Gezien de beperkte ruimte en overlast voor de bewoners van het Begijnhof, bleef de vraag naar een meer geschikte locatie. Uiteindelijk kreeg de collectie een vaste stek in het Stedelijk Museum Aarschot op de Gasthuissite.

## Huidige collectie

Het Stedelijk Museum Aarschot heeft een collectie vanaf de prehistorie tot een 50-tal jaren geleden met onderdelen zoals de Aarschotse Bruine-expo, de marktzanger, huisnijverheid, religie, kunstenaars Arthur Meulemans (1884-1966) en Ernest Vanden Panhuysen (1874-1929), de Eerste Wereldoorlog, met de Duitse represailles in Aarschot, en de Tweede Wereldoorlog. Deze bevinden zich op het gelijkvloers. De bovenverdieping is gedeeltelijk ingericht als tentoonstelling over de Demer.
Naast de vaste collectie zijn er tijdelijke tentoonstellingen.

## 't Bruine Café

Het museum heeft een café, 't Bruine Café, met bieren van de stadsbrouwerij (Aarschotse Bruine, Forto en Duc) en andere streekbieren.
* ↑ A. COECK, Het museum voor heemkunde en folklore in Aarschot, in Vlaanderen, jg. 44, Christelijk Vlaams Kunstenaarsverbond, Tielt, p. 2-3, https://www.dbnl.org/tekst/_vla016199501_01/_vla016199501_01_0002.php geraadpleegd op 07-08-2015
* ↑ http://www.hetgasthuis.be/museum/collectie geraadpleegd 07-08-2015
# De fluit met zes smurfen

De fluit met (de) zes smurfen kan verwijzen naar:
* De fluit met zes smurfen (stripalbum), stripalbum uit 1960 uit de reeks Johan en Pirrewiet.
* De fluit met zes smurfen (film), de tekenfilm uit 1976, die op dit stripalbum is gebaseerd.
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van De fluit met zes smurfen en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Vinícius Rangel

Vinicius Rangel Costa (Cabo Frio, 26 mei 2001) is een Braziliaans wielrenner.

## Carrière

Rangel werd in 2016 Braziliaans kampioen op de weg en in het tijdrijden bij de nieuwelingen. In 2018 werd hij bij de junioren in beide onderdelen tweede, op het Pan-Amerikaans kampioenschap werd hij vierde in het tijdrijden en reed de wegwedstrijd niet uit, op het WK voor junioren werd hij dertigste. In 2019 werd hij derde in het tijdrijden en in de wegwedstrijd op het Pan-Amerikaans kampioenschap voor junioren; op het WK dat jaar werd hij 48e in de wegwedstrijd. In 2020 en 2021 kwam hij voornamelijk uit met het Braziliaans nationale team; op het wereldkampioenschap in 2021 werd hij negende bij de beloften. Dat jaar won hij het algemeen klassement in de Vuelta a Cantabria en de Vuelta a Salamanca, in deze laatste won hij ook twee etappes.
In 2022 kreeg hij een contract bij World Tour-ploeg Movistar Team voor drie seizoenen. Hij reed drie seizoenen voor de ploeg maar kreeg geen nieuw contract voor het seizoen 2025. Hij maakte hierna de overstap naar de Braziliaanse continentale ploeg Swift Carbon Pro Cycling Brasil.

## Overwinningen
### 2016

    Braziliaans kampioen op de weg, nieuwelingen
    Braziliaans kampioen tijdrijden, nieuwelingen

### 2021

    Algemeen klassement Vuelta a Cantabria
    2e en 3e etappe Vuelta a Salamanca
    Algemeen klassement Vuelta a Salamanca

### 2022

    Braziliaans kampioen op de weg

## Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | Parijs-Roubaix | Amstel Gold Race |
| 2022 | | 117e |
| 2023 | | |
| 2024 | 94e | |

## Ploegen

* 2022 – Movistar Team
* 2023 – Movistar Team
* 2024 – Movistar Team
* 2025 – Swift Carbon Pro Cycling Brasil
Aranburu · Arcas · Barta · Elosegui · Erviti · García · González · Hollmann · Izagirre · Jacobs · Jorgenson · Kanter · Lazkano · E. Mas · L. Mas · Mühlberger · Norsgaard · Oliveira · Pedrero · Rangel Costa · Rodríguez · Rojas · Rubio · Samitier · Serrano · Sosa · Torres · Valverde · Verona
Aranburu · Arcas · Barta · Erviti · García · Gaviria · González · Guerreiro · Hollmann · Izagirre · Jacobs · Jorgenson · Kanter · Lazkano · E. Mas · L. Mas · Mühlberger · Norsgaard · Oliveira · Pedrero · Rangel Costa · Rodríguez · Rojas · Romeo · Rubio · Samitier · Serrano · Sosa · Torres · Verona
Aranburu · Arcas · Barrenetxea · Barta · Canal · Cavagna · Cimolai · Formolo · García · Gaviria · Guerreiro · Jacobs · Lazkano · Mas · Milesi · Moro · Mühlberger · Norsgaard · Oliveira · Pedrero · Quintana · Rangel Costa (tot 19/8) · Romeo · Romo · Rubio · Samitier · Serrano · Sosa · Torres
* (en) Profiel van Vinícius Rangel op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Vinícius Rangel op Firstcycling.com
* (en) Profiel van Vinícius Rangel op de website van de UCI
* Profiel van Vinícius Rangel op De wielersite
* (en) Profiel op Cyclingarchives
* 1 2 (es) Vinícius Rangel, una nueva ‘perla’ para Movistar Team (14 oktober 2021). Geraadpleegd op 9 maart 2022.
* ↑ (pt) Vinicius Rangel estreia pela equipe Movistar. Pelote Ciclismo (12 februari 2022). Geraadpleegd op 9 maart 2022.
# Noorderkerk (Haarlem)

De Noorderkerk is een voormalige kerk en kerkgebouw in de Noord-Hollandse stad Haarlem. De kerk is in 1923 gebouwd als onderdeel van de Nederlandse Hervormde Kerk. De kerk werd in 2006 buiten gebruik genomen en verbouwd tot orthodontie- en tandartspraktijk. Het gebouw is gelegen aan de Velserstraat 77 in de Kleverparkbuurt, in de wijk Ter Kleefkwartier, Haarlem-Noord.
De kerk was een zaal- en interbellumkerk uitgevoerd met traditionele vormen. De kerk heeft een vieringtoren. Het gebouw is een gemeentelijk monument.

## Geschiedenis

Dominee Pieter Barbas verkreeg voor de in 1903 opgerichte stichting Noorderkerk en -school een zelf aangewezen stuk grond van eigenaresse C.A. van Wickevoort Crommelin in Haarlem-Noord cadeau. Dit was nog voordat de Binnenlandse Exploitatie Maatschappij van Onroerende Goederen begon met de aanleg van de latere Kleverparkbuurt. In 1907 werd een ontwerp gemaakt door J.A.G. van der Steur voor een te bouwen kerk. Dit ontwerp werd niet uitgevoerd, vanwege gebrek aan financiën. Er werd door middel van sponsoring van de heipalen ruim 3000 gulden opgehaald. In 10 oktober 1923 werd volgens een nieuw ontwerp van Harm Korringa met de bouw van de kerk begonnen.
In 2005 werden de kerk, school en bijgebouwen afgestoten en verkocht aan een projectontwikkelaar. Deze ontwikkelaar splitste het onroerend goed en verhuurde de kerk. In december 2005 kwam de kerk in bezit van Noorderkerk Dental Center. In 2006 werd de kerk verbouwd om dienst te kunnen doen als orthodontie- en tandartspraktijk. Het ontwerp voor deze praktijk werd gemaakt door Rijn Architecten en uitgevoerd door aannemingsbedrijf HC Groep. Van de gemeente mocht het uiterlijk van het pand niet gewijzigd worden. Van binnen heeft de architect de ruimte zo veel mogelijk benut en heeft deze gepoogd het origineel interieur zo min mogelijk aan te tasten. Vanuit de behandelkamers heeft men het zicht op de oude wanden, balkenplafonds en de glas-in-loodramen weten te behouden. Ook werd de tuin in oorspronkelijke staat teruggebracht, waarbij het grasveld is hersteld en een haag is geplant zoals die er in 1923 ook stond.
* Haarlem, Velserstraat 77 - Noorderkerk Reliwiki
# Cranenburg

Cranenburg of Kranenburg was een kasteel in de Nederlandse plaats Bleiswijk, provincie Zuid-Holland.
Halewijn II van Leiden bouwde de Cranenburg rond 1106 op een zandplaat langs de Rotte. Waarschijnlijk betrof het een leengoed van graaf Floris II, die het kasteel beschouwde als een belangrijk strategisch bolwerk. Dankzij de ligging langs de Rotte kon het kasteel de scheepvaart controleren.
Het kasteel vererfde naar Filips I van Wassenaer en in de 13e eeuw naar Bartholomeus II van Wassenaer. Deze laatste zou zich ook naar het kasteel gaan noemen.
In 1536 kreeg Jacob Boem toestemming van de Hoge Heemraden om een brug en een poort aan het kasteel toe te voegen.
Cranenburg raakte midden 16e eeuw in verval en was in 1573 een ruïne. Mogelijk speelde de Tachtigjarige Oorlog hierin een rol en is het slot met geweld verwoest. De stad Rotterdam kocht in 1582 de ruïne aan. Het veengebied rondom het kasteel werd hierna afgegraven en de puinresten van het slot zijn elders hergebruikt.
In 2000 is op de vermoedelijke kasteellocatie een archeologische waarneming gedaan, maar het is niet waarschijnlijk dat het om restanten van het kasteel ging.
* Houkes, R.A., M.K. Dütting (2010). Bleiswijkse Zoom Noord (Klappolder) te Lansingerland. Hazenberg Archeologie, pp. 14, 16.
* De geschiedenis van Kasteel Cranenburg. Geschiedenis van Zuid-Holland.
Abbenbroek · Abspoel · Adegeest · Slot Alkemade · Altena · Bellesteyn · Huis ten Berghe · Binckhorst · Binnenhof · Blijdestein · Te Blotinghe · Boekenburg · Boekhorst · Boshuysen · Bulgersteyn · Burcht (Leiden) · Burcht (Voorne) · Slot Capelle · Coebel · Cranenburg · Crayestein · Cronesteyn · Develstein · 't Huys Dever · Dirks Steenhuis · Ter Does · Duivenstein · Duivenvoorde · Endegeest · Endepoel · Foreest · Giessenburg · Gravensteen · Groot Haesebroek · 's Heeraartsberg · Hof van Wateringen · Holy · Slot Honingen · Kasteel van de Heren van Arkel · Kasteel van Gouda · Keenenburg · Kasteel Keukenhof · Klein Poelgeest · Huis te Langerak · Langestein · Huis te Liesveld · Ter Lips · De Loo · Madeburcht · Marenburch · Meerburg · Huis te Merwede · Huis ter Mey · Kasteel van der Meye · Niemandsvriend · Noordeloos · Oud-Berendrecht · Oud-Poelgeest · Oud Teylingen · Paddenpoel · Persijn · Groot Poelgeest · Hof van Putten · Puttensteyn · Landgoed De Raephorst · Kasteel Ravesteyn · Kasteel van Rhoon · Rijnegom · Rijnenburg · Huis te Riviere · Rodenburg · Hofstad Rodenrijs · Rodenrijs · Rosenburgh · Huis Roucoop · Santhorst · Schelluinderberg · Schonenburg · Kasteel van Schoonhoven · Souburgh · Spangen · Starrenburg · Huis ter Specke · Steenvoorde · Stenevelt · Slot Teylingen · Den Toll · Torenvliet · Slot Valckesteyn · Huis ter Waard · Warmont · Ter Weer · Hof van Wena · Kasteel Westerbeek · Huis te Woude · Kasteel van IJsselmonde · 't Zand · Huis Zevender · Kasteel aan de Zevender · Zijlhof · Zonneveld · Huis Zuidwijk · Zwieten
# Rete mirabile

Een rete mirabile (meervoud: retia mirabilia) of wondernet is een vertakking van een bloedvat tot kleine bloedvaatjes, die niet in een ader maar opnieuw samenkomen in een bloedvat.
Bij alle gewervelden komen deze retia mirabilia voor in de glomerula van de nieren. Hier vertakt zich een arteriole (arteriola glomerularis afferens) in een dun capillairnetwerk (glomerulum), dat opnieuw samenvloeit in een arteriole (arteriola glomerularis efferens). Bij de glomerula vindt in de retia mirabilia ultrafiltratie van het bloed plaats waarbij de primaire urine uit het bloed verwijderd wordt.
Verder treden retia mirabilia op bij enkele andere bloedvaten:
* bij evenhoevigen van de arteria carotis interna
* bij herkauwers van het buitenste oogbloedvat (arteria ophthalmica externa)
* bij katachtigen de (arteria maxillaris)
* bij de Loris halfapen in de handen en voeten
* bij vissen (Physoclisten) voor het opblazen van de zwemblaas
Bij tonijnen en haaien dient het rete mirabile als warmtewisselaar voor de regeling van de lichaamstemperatuur. De zwemspieren ontwikkelen veel warmte, die door het rete mirabile aan de lichaamskern wordt afgegeven. Hierdoor wordt een hogere lichaamstemperatuur gehandhaafd dan de temperatuur van het omgevende water. De retia mirabilia hebben hier een relatief dikke wand, waardoor uitwisseling van gassen niet mogelijk is. Bij de Physoclisten ondersteunen ze de toename van zuurstof in de zwemblaas en bij vissen de zuurstofverzorging van het netvlies. In de gasklier wordt het bloed aangezuurd door de productie van melkzuur. Door deze verlaging van de pH in de ader komt de zuurstof gebonden aan het hemoglobine vrij en kan deze door de membraan in de slagader diffunderen. Op het moment van oververzadiging diffundeert de zuurstof via de gasklier naar de zwemblaas.
Verder bestaan er ook veneuze retia mirabilia als vertakking van de poortader in de lever en in de hypofysepoortader in de voorkwab van de hypofyse.

## Literatuurverwijzingen

* ↑ Harris, J. (1723). Lexicon technicum: or, an universal English dictionary of arts and sciences: explaining not only the terms of art, but the arts themselves. Vol. II. (2nd edition). London: D. Browne, J. Walthoe, J. Knapton, B Tooke, S. Tooke, D. Midwinter, B. Cowse, T. Ward, E. Symon, E. Valentine, J. Clark.
* ↑ Gabler, E. & Winkler, T.C. (1881). Latijnsch-Hollandsch woordenboek over de geneeskunde en natuurkundige wetenschappen. (Tweede druk). Leiden: A.W. Sijthoff.
* ↑ Kardong, K. (2008). Vertebrates: Comparative anatomy, function, evolution, (5th ed.). Boston: McGraw-Hill.