OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bristol Beaufort

De Bristol Beaufort is een tweemotorige torpedo-bommenwerper, ontworpen en geproduceerd door de Britse vliegtuigfabrikant Bristol Aeroplane Company. Het toestel was tijdens de Tweede Wereldoorlog in gebruik bij de RAF en de Australische luchtmacht.

## Ontwikkeling

De van de Bristol Blenheim afgeleide Beaufort was van 1940 tot 1943 de standaardtorpedobommenwerper van de Britse RAF. Bristol begon in 1935 aan de ontwerptekeningen en op 15 oktober 1938 maakte het met twee Bristol Mercury-motoren uitgeruste prototype zijn eerste vlucht. Omdat de RAF een vierkoppige bemanning wilde, wat het totale gewicht fors deed stijgen, vielen de prestaties echter tegen. Nadat verschillende motoren onder de loep waren genomen besloot men de 1130 pk sterke Bristol Taurus in te bouwen.

## Inzet en operaties

Na uitgebreide proefvluchten nam het Coastal Command van de RAF in 1939 de Beaufort Mk I in gebruik. In augustus 1940 werden het No.22 en het No.42 Squadron met de Mk I uitgerust. Voor de Franse en Nederlandse kust wierpen deze toestellen zeemijnen af en vielen ze schepen aan. Op 6 april 1941 brachten Beauforts van beide squadrons de Duitse kruiser Gneisenau in de haven van Brest zware schade toe. Kenneth Campbell, een vlieger van het No.22 Squadron, werd voor zijn aandeel postuum onderscheiden.
In 1939 besloot men in Australië Beauforts voor de Australische luchtstrijdkrachten te bouwen. Omdat het moeilijk was Taurus-motoren vanuit Engeland te exporteren, werden deze toestellen van in Australië vervaardigde Pratt & Whitney Twin Wasp-motoren voorzien. De Australische Beaufort Mk VIII werd intensief gebruikt in de strijd tegen Japan.
In totaal werden er 2130 Beauforts gebouwd, de 700 Australische exemplaren inbegrepen. Hiervan waren er 1015 van het versie Beaufort Mk I en 520 exemplaren Beaufort VIII.
# Station Castelnau-d'Estrétefonds

Station Castelnau-d'Estrétefonds is een spoorwegstation in de Franse gemeente Castelnau-d'Estrétefonds.
# Station Lacourtensourt

Station Lacourtensourt is een spoorwegstation in de Franse gemeente Aucamville.
# Ton van Eijk

Antonius Henricus Christiaan (Ton) van Eijk (Breda, 21 juli 1936) is een Nederlands priester van het bisdom Rotterdam.

## Levensloop
### Jeugd en studie

Van Eijk werd geboren in Breda en groeide op in een katholiek gezin van drie kinderen. Als kind was hij misdienaar in de Onze-Lieve-Vrouw-van-Goede-Raadkerk in Den Haag. Hij ging in 1948 theologie studeren aan het kleinseminarie Hageveld in Heemstede. Hij werd op 11 juni 1960 door bisschop Jansen in de Sint-Laurentius en Ignatiuskathedraal in Rotterdam tot priester gewijd.

### Kerkelijke loopbaan

Van Eijk werd na zijn wijding benoemd tot kapelaan van de Sint-Jan de Doperparochie in Wateringen. Op verzoek van de bisschop werd hij gevraagd voor een vervolgstudie in de patristiek in Heidelberg en twee jaar in Oxford waarna hij is overgeplaatst naar Warmond. Zijn vervolgstudie leidde tot een promomotie in 1971 in Parijs. Toen hij in 1973 terugkeerde naar Nederland werd hij pastoor van de parochies in De Zilk, Hillegom en Lisse. In 2017 bracht hij het boek Levend Brood voor onderweg. Een theologisch commentaar bij de litanie van het Heilig Sacrament uit.
Van Eijck had naast zijn werk als priester ook verschillende nevenfuncties. Zo werd hij 1989 voorzitter van de Katholieke Vereniging voor Oecumene en werd hij in 1999 benoemd tot voorzitter van Raad van Kerken in Nederland. In juni 2020 vierde hij zijn 60-jarig priesterjubileum. In datzelfde jaar werd hij door burgemeester Van Erk van Hillegom benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau na afloop van een viering in de Sint-Agathakerk in Lisse.

## Publicaties

* (1980) God anders: de betekenis van de Drieëenheid, ISBN 9030401818
* (1995) Dossier: kostbare eenheid, ISBN 9074606059
* (1996) De lengte en de breedte, de hoogte en de diepte: peilingen in de theologie van de sacramenten, ISBN 9021136392
* (2000) Teken van aanwezigheid: een katholieke ecclesiologie in oecumenisch perspectief, ISBN 9021138026
* (2001) Gedoopt, gevormd, gezonden: status en statuut van de pastoraal werk(st)er, ISBN 9021138611
* (2007) Ere wie ere toekomt : over de vrijwilliger in de liturgie, ISBN 9076242704
* (2010) Eucharistie: het woord en het brood, ISBN 9789490393076
* (2011) Een rijke oogst : de vruchten van de oecumenische dialoog, ISBN 9789089720337
* (2017) Levend Brood voor onderweg. Een theologisch commentaar bij de litanie van het Heilig Sacrament, ISBN 9789491991431
* (2019) Alleen liefde heeft toekomst, ISBN 9789089723567
* ↑ Paul van der Kooij, Ton van Eijk is na zestig jaar priesterschap nu ook ridder. Leidsch Dagblad (1 juni 2020). Geraadpleegd op 12 juni 2020.
# EBOH in het seizoen 1954/55

Het seizoen 1954/1955 was het eerste jaar in het bestaan van de Dordtse betaaldvoetbalclub EBOH. De club kwam uit in de Eerste klasse C en eindigde daarin op de zesde plaats, dit betekende dat de club in het nieuwe seizoen uitkwam op het hoogste voetbalniveau.

## Wedstrijdstatistieken
### Eerste klasse C (afgebroken)

| | BVV | Excelsior | Hermes DVS | Kerkrade | Limburgia | NAC | PSV | RBC | Sittardia | VVV | Willem II | Xerxes |
| Thuis | – | – | – | – | 2 – 0 | 3 – 4 | – | – | 3 – 3 | – | 2 – 1 | – |
| Uit | 4 – 0 | – | 4 – 3 | – | – | – | – | 4 – 1 | – | 2 – 5 | – | – |

### Eerste klasse C

| | Alkmaar '54 | Blauw-Wit | Enschedese Boys | Feijenoord | GVAV | Haarlem | Hermes DVS | Limburgia | N.E.C. | NOAD | PSV | Rapid JC | Vitesse |
| Thuis | 1 – 0 | 5 – 2 | 1 – 3 | 1 – 0 | 2 – 1 | 3 – 2 | 1 – 0 | 3 – 3 | 1 – 0 | 1 – 1 | 2 – 2 | 3 – 1 | 2 – 1 |
| Uit | 2 – 1 | 2 – 0 | 1 – 5 | 0 – 1 | 2 – 0 | 5 – 3 | 2 – 0 | 1 – 0 | 1 – 2 | 6 – 1 | 7 – 3 | 4 – 0 | 1 – 1 |

## Statistieken EBOH 1954/1955
### Eindstand EBOH in de Nederlandse Eerste klasse C 1954 / 1955

| Stand | Gespeeld | Gewonnen | Gelijk | Verloren | Punten | Doelpunten voor | Doelpunten tegen |
| 6e | 26 | 12 | 4 | 10 | 28 | 45 | 50 |

### Eindstand EBOH in de Nederlandse Eerste klasse C 1954 / 1955 (afgebroken)

| Stand | Gespeeld | Gewonnen | Gelijk | Verloren | Punten | Doelpunten voor | Doelpunten tegen |
| 7e | 9 | 4 | 1 | 4 | 9 | 22 | 22 |

### Topscorers

| # | Naam | |
| 1. | Bas Hijbeek | 11 |
| 2. | Arie Schoon | 9 |
| 3. | Cor Scheurwater | 8 |
| 4. | Frits Wouters | 7 |
| 5. | Rein de Bruyn | 5 |
| 6. | Jan Confurius | 1 |
| 6. | Leemans | 1 |
| 6. | Jan Oosthoek | 1 |
| Eigen doelpunten |||
| – | Jan Eggels (Limburgia) | 1 |
| – | Toon Wouters (PSV) | 1 |
| Totaal | Totaal | 45 |
| # | Naam | |
| 1. | Arie Schoon | 9 |
| 2. | Rein de Bruyn | 4 |
| 2. | Frits Wouters | 4 |
| 4. | Cor Scheurwater | 2 |
| 5. | Jan Confurius | 1 |
| 5. | Bas Hijbeek | 1 |
| Eigen doelpunt |||
| – | Rik van Veldhuizen (Excelsior) | 1 |
| Totaal | Totaal | 22 |
# EBOH in het seizoen 1961/62

Het seizoen 1961/1962 was het achtste en laatste jaar in het bestaan van de Dordtse betaaldvoetbalclub EBOH. De club kwam uit in de Eerste divisie B en eindigde daarin op de 18e plaats, dit betekende rechtstreekse degradatie naar de Tweede divisie. Tevens deed de club mee aan het toernooi om de KNVB beker, hierin werd in de tweede ronde verloren van D.F.C. (0–3). Na het seizoen keerde EBOH echter de terug naar de amateurs, onder het bestuur en de leden werd na een stemming besloten om het profvoetbal op te geven.

## Wedstrijdstatistieken
### Eerste divisie B

| | Be Quick | Elinkwijk | Enschedese Boys | Excelsior | Heerenveen | Heracles | Hermes DVS | Hilversum | HVC | Limburgia | NOAD | RBC | SHS | VSV | Wageningen | Wilhelmina | ZFC |
| Thuis | 1 – 2 | 1 – 1 | 0 – 3 | 1 – 3 | 3 – 0 | 1 – 6 | 1 – 6 | 1 – 4 | 0 – 5 | 0 – 0 | 0 – 2 | 1 – 2 | 0 – 4 | 3 – 6 | 1 – 3 | 3 – 5 | 0 – 1 |
| Uit | 4 – 0 | 8 – 2 | 4 – 1 | 2 – 0 | 5 – 1 | 8 – 0 | 3 – 1 | 3 – 0 | 3 – 1 | 5 – 1 | 9 – 2 | 5 – 0 | 3 – 0 | 1 – 1 | 6 – 0 | 5 – 1 | 4 – 1 |

### KNVB beker

| 2e ronde | D.F.C. | 3 – 0 (1 – 0) | EBOH |
| 31 maart 1962 Plaats: Dordrecht Krommedijk | Leen de Visser 25', 75' Hans de Vos 80' (pen.) | | |

## Statistieken EBOH 1961/1962
### Eindstand EBOH in de Nederlandse Eerste divisie B 1961 / 1962

| Stand | Gespeeld | Gewonnen | Gelijk | Verloren | Punten | Doelpunten voor | Doelpunten tegen |
| 16e | 34 | 1 | 3 | 30 | 5 | 29 | 131 |

### Topscorers

| # | Naam | |
| 1. | Dick de Boeff | 6 |
| 1. | Henk Tak | 6 |
| 1. | Henk de Visser | 6 |
| 4. | Ooyen | 3 |
| 5. | Arie Hegemans | 2 |
| 5. | Jan Schoon | 2 |
| 7. | Aad van den Heuvel | 1 |
| 7. | G. van Kooten | 1 |
| 7. | Joop Romijnse | 1 |
| Onbekend doelpunt |||
| – | Onbekend | 1 |
| Totaal | Totaal | 29 |
| # | Naam | |
| – | Geen speler | 0 |
| Totaal | Totaal | 0 |
# Convair B-58 Hustler

De Convair B-58 Hustler is de eerste strategische bommenwerper van de USAF (de Amerikaanse luchtmacht) die sneller dan mach 2 kon vliegen. Dit was mogelijk door zijn kenmerkende vormgeving: een deltavleugel en geen horizontaal staartvlak.
Het toestel werd ontworpen ten behoeve van het Strategic Air Command (SAC) ter vervanging van de verouderde Boeing B-47 Stratojet. Het SAC koos hiervoor echter de B-52, omdat de B-58 onderhoudsgevoelig was; hierdoor waren de operationele kosten erg hoog. Ook liet de betrouwbaarheid van het toestel te wensen over; van de 20 eerste toestellen gingen er vijf door ongelukken verloren. Ook later gebeurden relatief veel ongelukken met dit toestel.
De B-58 werd in 1970 uitgefaseerd en gesloopt. Wereldwijd zijn er nog maar enkele in musea te zien. Zijn speciale rol werd later overgenomen door de FB-111 Aardvark en vervolgens weer door de B-1B Lancer.

## Geschiedenis

De experimentele versie XB-58 vloog voor het eerst in november 1956 en in februari 1959 werden de eerste operationele B-58-toestellen afgeleverd. Het laatste productietoestel werd in 1962 afgeleverd.
De B-58 vestigde vanaf het begin van zijn loopbaan een aantal snelheidsrecords.
* Een low-level vlucht van 1930 kilometer op hoogtes tot het maximum van 150 meter met een gemiddelde snelheid van 1100 km/h en een steile klim tot de maximumhoogte van 26.025 meter. Een toestel vloog van Los Angeles naar New York en terug in 4 uur en 41 minuten.
* In oktober 1963 vloog de B-58 Greased Lightning van Tokyo naar Londen. Ondanks dat hij tijdens vijf keer bijtanken in de lucht moest vertragen bereikte hij over het traject van meer dan 14.850 kilometer een gemiddelde snelheid van 1.726 km/h. De kruissnelheid over 5 uur bedroeg 2.276 km/h op 16160 meter hoogte. Het toestel staat in het SAC museum in Omaha.

## Bemanning

De B-58 bemanning bestond uit drie man met achter elkaar in de romp geplaatste werkposities:
* De vlieger had een Raytheon targeting radar ter beschikking en een automatische piloot met ‘waakhondfunctie’ zodat er tijdens supersonische snelheden geen levensgevaarlijke onverwachte vliegbewegingen konden worden gemaakt.
* De bommenrichter/navigator beschikte over een Sperry Rand AN/ASQ-42V elektronisch navigatiesysteem.
* De defensive systems operator (DSO) bezat een krachtig electronic countermeasures system (ECM) om vijandelijke radar te verblinden en de mogelijkheid de AN/ALQ-16 actieve stoorzender en de AN/ALE-16 chaff dispenser te gebruiken. Mocht er desondanks een vijandelijke onderschepper doordringen dan kon hij het Vulcan kanon in de staart van het toestel met radar richten.

## Inzet

Van 1959 tot 1970 werden B-58 Hustlers door het Strategic Air Command ingezet als low-level penetratie bommenwerpers en waren ze stand-by als nucleaire vergeldingswapens; hier werd nooit een beroep op gedaan.
Hoewel de B-58 operationeel was gedurende de Vietnamoorlog werd het toestel vanwege de zeer hoge operationele kosten nooit voor conventionele bombardementsacties ingezet.
# Glabais

Glabais (Nederlands: Glabbeek, Waals: Glabåy) is een dorp in de Belgische provincie Waals-Brabant en een deelgemeente van de stad Genepiën. Glabais ligt twee kilometer ten noorden van het stadscentrum van Genepiën.
Op het grondgebied van de deelgemeente liggen nog enkele gehuchtjes, zoals La Bruyère en Les Flamandes.

## Geschiedenis

Oude vermeldingen van de plaats gaan terug tot de 12de eeuw als Glatbeke en Glabais. Onder het ancien régime was Glabais een zelfstandige heerlijkheid. Juridisch viel het onder de meierij van Genepiën, in het kwartier van Brussel van het hertogdom Brabant. Op de Ferrariskaart uit de jaren 1770 is het dorp weergeven als Glabbaix.
Na de Franse invasie werd Glabais als gemeente ingedeeld bij het kanton Genepiën van het Dijledepartement.
Glabais was een zelfstandige gemeente tot het bij de gemeentelijke fusies op 1 januari 1977 een deelgemeente werd van Genepiën.

## Bezienswaardigheden

* De Sint-Pieterskerk (Église Saint-Pierre) heeft een bakstenen classicistisch schip met voorgevel van 1760 en een 17e-eeuws koor en transept met een basis van zandsteen.
* De historische hoeve Ferme Tout-lui-Faut

## Natuur en landschap

Vooral het oosten van Glabais is bosrijk. De hoogte aan de kerk is 134 meter.

## Demografische ontwikkeling

* Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen

## Politiek

Glabais had een eigen gemeentebestuur en burgemeester tot de fusie van 1977. Burgemeesters waren:
* 1825-1852 : Emmanuel-Hubert Thirionet
* 1853-1879 : Joseph-Hubert Thirionet
* 1879-1896 : Omer Philippe (liberaal)
* 1897-1902 : Charles Demaret
* 1904-1918 : Henri Lepage
* 1921-1954 : Eugène Philippe (liberaal)
* 1959-1976 : Jean Vleugels (PSC)

## Verkeer en vervoer

Door het westen van de deelgemeente loopt van noord naar zuid de steenweg N5 (Chaussée de Bruxelles) tussen Brussel en Charleroi. Op de zuidgrens van de deelgemeente kruist deze de N25.

## Nabijgelegen kernen

Genappe, Maransart, Céroux-Mousty
* ↑ Oudiette, Ch. (an VII). Glabbais. In Le département de la Dyle ou première partie du dictionnaire géographique et topographique des neuf départemens de la Belgique. (pp. 63). Bruxelles: Armand Gaborria.
Deelgemeenten: Baisy-Thy · Bousval · Genepiën · Glabais · Houtain-le-Val · Loupoigne · Oud-Genepiën · Ways Overige plaatsen: La Bruyère · Bruyère Madame · Baisy · Basse-Laloux · Le Chantelet· Chênemont · Dernier Patard · La Falise · Ferrières · Les Flamandes · Fonteny · Foriest · Fosty · Hattain · Houtain-le-Mont · La Hutte · La Motte · Loncée · Maison du Roi · Noirhat · Pallandt · Promelles · Quatre Bras · Ry-d'Hez · Sclage · Thy · Trou-du-Bois · Vieux Manants · Wanroux Belgische gemeenten · Arrondissement Nijvel · Waals-Brabant · Wallonië
# Patrick Zwaanswijk

Patrick Zwaanswijk (Haarlem, 17 januari 1975) is een Nederlands voormalige betaald voetballer. Hij speelde als verdediger voor FC Utrecht, Oita Trinita, NAC Breda en Central Coast Mariners.

## Loopbaan

Zwaanswijk speelde in de jeugd voor TYBB, VV Schoten, DCO, wederom Schoten en Ajax. Hij maakte op 27 februari 1999 als 24-jarige zijn debuut als profvoetballer met FC Utrecht. Zijn eerste wedstrijd was een met 1-0 verloren wedstrijd tegen Willem II. Hij kwam in de 84e minuut in het veld voor Dennis van de Ree. In dat seizoen (1998/99) speelde Zwaanswijk elf wedstrijden voor FC Utrecht waarin hij één keer scoorde. Na zes seizoenen een vaste kracht te zijn geweest voor de club, verhuisde hij in 2004 naar het Japanse Oita Trinita. Twee seizoenen later keerde hij terug naar Nederland en sloot zich met ingang van het seizoen 2005/2006 aan bij NAC. Daar tekende Zwaanswijk oorspronkelijk een driejarig contract, maar door wederzijdse tevredenheid bleef hij vijf jaar actief in Breda. In juni 2010 tekende hij een tweejarig contract bij Central Coast Mariners. Na het kampioenschap in 2013 met deze club kondigde Patrick Zwaanswijk zijn afscheid als profvoetballer aan.
Nadien bleef hij in Australië en trainde in de jeugd van Central Coast Mariners, Hills United en de jeugd van Western Sydney Wanderers. Daar ging hij in 2020 ook het tweede team trainen.

## Clubstatistieken

| Seizoen | Club | Duels | Goals | Competitie |
| 1998/99 | FC Utrecht | 11 | 1 | Eredivisie |
| 1999/00 | FC Utrecht | 26 | 3 | Eredivisie |
| 2000/01 | FC Utrecht | 31 | 3 | Eredivisie |
| 2001/02 | FC Utrecht | 31 | 5 | Eredivisie |
| 2002/03 | FC Utrecht | 29 | 0 | Eredivisie |
| 2003/04 | FC Utrecht | 31 | 6 | Eredivisie |
| 2004/05 | Oita Trinita | 11 | 0 | J-League |
| 2005/06 | Oita Trinita | 9 | 0 | J-League |
| 2005/06 | NAC Breda | 31 | 1 | Eredivisie |
| 2006/07 | NAC Breda | 32 | 1 | Eredivisie |
| 2007/08 | NAC Breda | 30 | 3 | Eredivisie |
| 2008/09 | NAC Breda | 34 | 3 | Eredivisie |
| 2009/10 | NAC Breda | 16 | 1 | Eredivisie |
| 2010/11 | Central Coast Mariners | 33 | 3 | A-League |
| 2011/12 | Central Coast Mariners | 29 | 7 | A-League |
| 2012/13 | Central Coast Mariners | 25 | 1 | A-League |

## Erelijst
### FC Utrecht

* KNVB beker
    2002/03, 2003/04

### Central Coast Mariners

* A-League Championship
    2012/2013
* A-League Premiership
    2011/2012
# Chevalier (2022)

Chevalier is een Amerikaanse biografische dramafilm uit 2022, geregisseerd door Stephen Williams. De film is gebaseerd op het leven van de Franse componist en muzikant Chevalier de Saint-George.

## Verhaal

Het muzikale wonderkind Chevalier, zoon van een Franse plantage-eigenaar en een Afrikaanse slaaf, slaagde er in de 18e eeuw in om op te klimmen in de Franse samenleving. Hij veroorzaakte opschudding toen hij een Parijs concert van Wolfgang Amadeus Mozart onderbrak. Chevalier blinkt uit als violist en componist, maar ook als meesterschermer. La Guimard, een oudere vrouw aan het hof, wordt verliefd op hem. Chevalier zelf is ongelukkig verliefd op de getrouwde Franse edelvrouw Marie-Joséphine. Hij wil ook directeur worden van de Opéra national de Paris. Hij valt uit de gratie vanwege een geschil met Marie-Antoinette en haar hof. In het begin van de Franse Revolutie verwierf hij de reputatie van de Parijse bevolking als strijder voor revolutionaire idealen.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Kelvin Harrison jr. | Chevalier de Saint-George |
| Samara Weaving | Marie-Joséphine de Montalembert |
| Lucy Boynton | Marie-Antoinette |
| Marton Csokas | Marc-René de Montalembert |
| Ronkẹ Adékoluẹjo | Nanon |
| Alex Fitzalan | Lodewijk Filips II |
| Minnie Driver | Marie-Madeleine Guimard |
| Henry Lloyd-Hughes | Christoph Willibald Gluck |
| Sian Clifford | Félicité de Genlis |
| Sam Barlien | Lodewijk XVI |
| Joseph Prowen | Wolfgang Amadeus Mozart |
| Alec Newman | Poncet |

## Release

De film ging in première op 11 september 2022 op het Internationaal filmfestival van Toronto.

## Ontvangst

Op Rotten Tomatoes heeft Chevalier een waarde van 77% en een gemiddelde score van 6,50/10, gebaseerd op 165 recensies. Op Metacritic heeft de film een gemiddelde score van 67/100, gebaseerd op 29 recensies.
# Hervormde kerk (Gorredijk)

De hervormde kerk van Gorredijk is een voormalig kerkgebouw in Gorredijk, in de Nederlandse provincie Friesland.

## Beschrijving

De kerk werd in 1683 gesticht en in 1735 en 1877 verbouwd. Het voormalige kerkgebouw had een geveltoren. De kerk werd in 1972 buiten gebruik gesteld en in 1983 gesloopt. In enige restanten muurwerk bevinden zich nog enkele herdenkingsstenen uit de gevels van de kerk.
Het is in 1971 als rijksmonument aangewezen vanwege de gevelstenen en de preekstoel. Die preekstoel is in 1992 in de Sint Pieterkerk in Grouw geplaatst.
* Interieur met orgel (1959)
* Interieur met preekstoel
* Kerkhof
# Blanzay

Blanzay is een gemeente in het Franse departement Vienne (regio Nouvelle-Aquitaine) en telt 833 inwoners (2004). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Montmorillon.

## Geografie

De oppervlakte van Blanzay bedraagt 35,0 km², de bevolkingsdichtheid is 23,8 inwoners per km².

## Verkeer en vervoer

In de gemeente ligt de spoorweghalte Épanvilliers.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Mattheüskerk (Langezwaag)

De Mattheüskerk van Langezwaag is een kerkgebouw in de gemeente Opsterland in de Nederlandse provincie Friesland. De kerk is een rijksmonument.

## Beschrijving

Al in 1315 bezat Langezwaag een kapel. De huidige kerk is in 1781 gebouwd ter vervanging van een oudere kerk die gewijd was aan Matteüs. De zaalkerk met driezijdige koorsluiting en rondboogvensters heeft een ingebouwde toren met achtkantige spits. Het mechanisch torenuurwerk is gemaakt door Van Bergen. Klokkengieterij Eijsbouts maakte in 1948 een luidklok ter vervanging van twee klokken uit 1763 van Pieter Seest die in 1943 door de Duitse bezetter waren gevorderd. De preekstoel is versierd met houtsnijwerk van Jacob Zwaluw. De kerk is in 1927, 1960 en 1992 gerestaureerd. De glas-in-lood-ramen zijn in 1927 aangebracht. Het orgel uit 1901 is gebouwd door Bakker & Timmenga en is in 1993 in de kerk geplaatst. Het orgel is afkomstig van de gereformeerde kerk in Gaast.
* Interieur met orgel (1959)
* Interieur met preekstoel (2018)
# Wiel Kusters

Jan Hubert Willem (Wiel) Kusters (Spekholzerheide, 1 juni 1947) is een Nederlands dichter, essayist en hoogleraar. Hij is getrouwd met de pianiste Tonie Ehlen.

## Loopbaan

Kusters debuteerde in 1965 op achttienjarige leeftijd met gedichten in het literaire tijdschrift Contour. Hij was bijzonder actief in het Limburgse letterenleven, onder meer als voorzitter van de Zuidelijke Afdeling van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Hij was redacteur van De Gids, het Vlaamse tijdschrift DWB en literair medewerker van NRC Handelsblad, de Volkskrant en KRO-radio. Bij de oprichting van de Raad voor Cultuur werd hij benoemd tot portefeuillehouder Letteren.

## Vorming en opleiding

Na het behalen van het diploma MULO-B (1963) werkte hij gedurende enkele jaren als administratieve kracht op de polikliniek van de zenuwartsen De Jong en Kreutzkamp van het Sint Joseph Ziekenhuis in Heerlen. Van zijn daar opgedane ervaringen is het een en ander terug te vinden zijn in het hoofdstuk 'Geheimschrijver' van de kleine roman De onweerzitting (2000). In 1966 slaagde hij voor het staatsexamen HBS-A. Na zijn militaire diensttijd (1967-1968) begon hij aan de Radboud Universiteit (destijds: Katholieke Universiteit Nijmegen) met de studie Nederlandse taal- en letterkunde, terwijl hij zich tevens voorbereidde op het staatsexamen Gymnasium-A (diploma 1971). Eveneens in 1971 legde hij het kandidaatsexamen af, twee jaar later volgde het doctoraalexamen cum laude met als hoofdvak Nederlandse letterkunde van de achttiende eeuw. Van 1972 tot 1978 werkte hij als docent Nederlands aan de R.K. Scholengemeenschap 'Serviam' in Sittard. Tijdens zijn periode als freelancepublicist (1978-1989) promoveerde hij aan de Rijksuniversiteit te Utrecht, bij prof. dr. A.L. Sötemann, tot doctor in de Letteren.

## Universitaire werkzaamheden

In 1986-1987 was hij als gastdocent verbonden aan het Institut für niederländische Philologie van de Freie Universität Berlin.
Van 1989 tot 2017 werkte hij als (bijzonder, later gewoon) hoogleraar in de algemene en Nederlandse letterkunde aan de Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van Universiteit Maastricht. Van deze faculteit was hij tevens de eerste decaan. Tijdens zijn emeritaat was hij tot 2021 als honorair hoogleraar aan dezelfde universiteit verbonden.

## Onderscheidingen

* Vlag en Wimpel (voor Het veterdiploma,1987)
* Sphinx Cultuurprijs 1990
* Eremedaille der Provincie Limburg 2007
* Officier in de Orde van Oranje-Nassau 2010
* Teken van Verdienste van de Stad Maastricht 2013