# Politiek in Friesland

De provincie Friesland wordt bestuurd vanuit het provinciehuis (Fries: provinsjehûs) in de hoofdstad Leeuwarden.

## Provinciale Staten

Uitslagen van de verkiezingen voor Provinciale Staten vanaf 1991 :
| Partij | Partij | 1991 | 1991 | 1995 | 1995 | 1999 | 1999 | 2003 | 2003 | 2007 | 2007 | 2011 | 2011 | 2015 | 2015 | 2019 | 2019 | 2023 | 2023 |
| Partij | Partij | % | # | % | # | % | # | % | # | % | # | % | # | % | # | % | # | % | # |
| | BoerBurgerBeweging | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27,86 | 14 |
| | Partij van de Arbeid | 27,30 | 16 | 22,80 | 14 | 25,16 | 14 | 26,19 | 15 | 25,62 | 12 | 23,66 | 11 | 15,49 | 7 | 13,40 | 6 | 10,62 | 5 |
| | Christen-Democratisch Appèl | 33,37 | 19 | 29,02 | 18 | 30,60 | 18 | 27,42 | 16 | 25,75 | 12 | 17,67 | 8 | 20,79 | 9 | 16,67 | 8 | 8,75 | 4 |
| | Fryske Nasjonale Partij | 6,09 | 3 | 6,37 | 3 | 8,39 | 4 | 13,22 | 7 | 10,68 | 5 | 9,18 | 4 | 9,46 | 4 | 7,93 | 4 | 8,05 | 4 |
| | Volkspartij voor Vrijheid en Democratie | 11,52 | 6 | 17,74 | 10 | 15,78 | 9 | 10,94 | 6 | 10,81 | 5 | 13,82 | 6 | 10,99 | 5 | 9,41 | 4 | 6,74 | 3 |
| | GroenLinks | 4,41 | 2 | 4,09 | 2 | 8,77 | 5 | 5,38 | 3 | 3,89 | 2 | 5,23 | 2 | 3,55 | 1 | 7,69 | 3 | 6,54 | 3 |
| | ChristenUnie | - | - | - | - | - | - | - | - | 8,19 | 3 | 6,36 | 3 | 7,43 | 3 | 6,60 | 3 | 5,27 | 2 |
| | Partij voor de Vrijheid | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 8,45 | 4 | 8,73 | 4 | 5,80 | 3 | 4,45 | 2 |
| | Forum voor Democratie | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 13,43 | 6 | 3,65 | 1 |
| | Socialistische Partij | - | - | 1,00 | 0 | - | - | 4,81 | 2 | 9,57 | 4 | 8,37 | 3 | 10,93 | 5 | 5,17 | 2 | 3,46 | 1 |
| | Partij voor de Dieren | - | - | - | - | - | - | - | - | 1,70 | 0 | - | - | 2,57 | 1 | 3,22 | 1 | 3,36 | 1 |
| | Democraten 66 | 11,40 | 6 | 6,02 | 3 | 3,36 | 1 | 2,54 | 1 | 1,30 | 0 | 4,26 | 2 | 6,97 | 3 | 4,12 | 2 | 3,31 | 1 |
| | JA21 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2,68 | 1 |
| | Provinciaal Belang Fryslân | - | - | 2,44 | 1 | 2,07 | 1 | 1,89 | 1 | 1,41 | 0 | 1,20 | 0 | - | - | 1,79 | 0 | 2,03 | 1 |
| | 50PLUS | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1,36 | 0 | 2,41 | 1 | 2,55 | 1 | 0,86 | 0 |
| | CU/SGP | - | - | - | - | - | - | 5,61 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| | Lijst Pim Fortuyn | - | - | - | - | - | - | 1,73 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| | SGP/RPF | 2,72 | 2 | 3,65 | 2 | 3,68 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| | Gereformeerd Politiek Verbond | 2,43 | 1 | 2,27 | 1 | 2,18 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| | AOV | - | - | 3,13 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| | overige partijen | 0,76 | 0 | 1,46 | 0 | - | - | 0,29 | 0 | 1,08 | 0 | 0,46 | 0 | 0,66 | 0 | 2,20 | 0 | 2,36 | 0 |
| Totaal | Totaal | 100 | 55 | 100 | 55 | 100 | 55 | 100 | 55 | 100 | 43 | 100 | 43 | 100 | 43 | 100 | 43 | 100 | 43 |
| Opkomstpercentage | Opkomstpercentage | 63,24 | | 58,18 | | 54,09 | | 57,82 | | 54,14 | | 59,93 | | 53,06 | | 59,12 | | 65,62 | |

## Gedeputeerde Staten

Arno Brok is sinds 1 maart 2017 commissaris van de Koning.
Provinciesecretaris is Arjen Schepers.

### 2007-2011

Het College van Gedeputeerde Staten berustte op een coalitie van CDA, PvdA en ChristenUnie en bestond uit de volgende gedeputeerden:
* Piet Adema (ChristenUnie)
* Sjoerd Galema (CDA)
* Hans Konst (PvdA)
* Tineke Schokker-Strampel (CDA)
* Jannewietske de Vries (PvdA)

### 2011-2015

Het College van Gedeputeerde Staten berustte op een coalitie van PvdA, CDA en FNP en bestond uit de volgende gedeputeerden:
* Johannes Kramer (FNP)
* Hans Konst (PvdA)
* Sietske Poepjes (CDA) (opvolger sinds september 2011 van Sjoerd Galema)
* Tineke Schokker-Strampel (CDA)
* Jannewietske de Vries (PvdA)

### 2015-2019

Het College van Gedeputeerde Staten berustte op een coalitie van CDA, VVD, SP en FNP en bestond uit de volgende gedeputeerden:
* Klaas Kielstra (VVD)
* Johannes Kramer (FNP)
* Sietske Poepjes (CDA)
* Sander de Rouwe (CDA)
* Michiel Schrier (SP)

### 2019-2023

Het College van Gedeputeerde Staten berustte op een coalitie van CDA, VVD, PvdA en FNP en bestond uit de volgende gedeputeerden:
* Avine Fokkens-Kelder (VVD)
* Douwe Hoogland (PvdA)
* Klaas Fokkinga (FNP) (opvolger sinds januari 2020 van Johannes Kramer)
* Sietske Poepjes (CDA)
* Friso Douwstra (CDA) (opvolger sinds september 2021 van Sander de Rouwe)

### 2023-2027

Het College van Gedeputeerde Staten berust op een coalitie van BBB, CDA, FNP en ChristenUnie en bestaat uit de volgende gedeputeerden:
* Femke Wiersma (BBB)
* Eke Folkerts (BBB)
* Friso Douwstra (CDA)
* Sijbe Knol (FNP)
* Matthijs de Vries (CU)

## Grafiek historische zetelverdeling (1991 - heden)

■ PvdD
■ SP
■ GL
■ PvdA
■ D66
■ PBF
■ FNP
■ 50+
■ CU
■ CDA
■ BBB
■ AOV
■ GPV
■ RPF
■ SGP
■ VVD
■ JA21
■ LPF
■ PVV
■ FVD :
| 1991 | 2 16 6 3 19 1 2 6 |
| 1995 | 2 14 3 1 3 18 1 1 2 10 |
| 1999 | 5 14 1 1 4 18 1 2 9 |
| 2003 | 2 3 15 1 1 7 16 3 6 1 |
| 2007 | 4 2 12 5 3 12 5 |
| 2011 | 3 2 11 2 4 3 8 6 4 |
| 2015 | 1 5 1 7 3 4 1 3 9 5 4 |
| 2019 | 1 2 3 6 2 4 1 3 8 4 3 6 |
| 2023 | 1 1 3 5 1 1 4 2 4 14 3 1 2 1 |

## Landelijke verkiezingen in de provincie Friesland

Uitslagen van de verkiezingen vanaf 2006 (in percentages) :
| Partij | TK2006 | EP2009 | TK2010 | TK2012 | EP2014 | TK2017 | EP2019 | TK2021 |
| Volkspartij voor Vrijheid en Democratie | 10,58 | 8,85 | 15,48 | 19,89 | 10,71 | 17,00 | 14,52 | 17,15 |
| Christen-Democratisch Appèl | 28,14 | 27,02 | 18,17 | 13,82 | 20,81 | 18,94 | 15,69 | 14,59 |
| Democraten 66 | 1,06 | 7,76 | 4,72 | 5,14 | 10,55 | 9,68 | 4,61 | 12,04 |
| Partij voor de Vrijheid | 3,26 | 11,83 | 11,37 | 7,32 | 9,86 | 11,24 | 3,27 | 10,80 |
| Partij van de Arbeid | 27,52 | 18,24 | 24,80 | 33,12 | 14,54 | 8,38 | 22,36 | 8,86 |
| Forum voor Democratie | - | - | - | - | - | 1,82 | 10,77 | 7,37 |
| Socialistische Partij | 17,07 | 7,43 | 11,49 | 9,55 | 10,51 | 11,11 | 3,91 | 7,05 |
| ChristenUnie | 6,11 | 6,87 | 5,11 | 4,87 | 7,84 | 5,12 | 8,50 | 4,97 |
| GroenLinks | 3,78 | 7,41 | 6,25 | 1,74 | 5,77 | 8,35 | 8,07 | 3,94 |
| Partij voor de Dieren | 1,32 | 2,93 | 1,09 | 1,57 | 3,88 | 2,89 | 3,63 | 3,56 |
| BoerBurgerBeweging | - | - | - | - | - | - | - | 2,27 |
| JA21 | - | - | - | - | - | - | - | 1,96 |
| Volt | - | - | - | - | - | - | 1,13 | 1,46 |
| Staatkundig Gereformeerde Partij | 0,44 | | 0,57 | 0,90 | | 0,94 | | 1,00 |
| 50Plus | - | - | - | 1,15 | 3,33 | 2,89 | 2,83 | 0,78 |
| DENK | - | - | - | - | - | 0,22 | 0,16 | 0,26 |
| BIJ1 | - | - | - | - | - | - | - | 0,24 |
| Overige partijen | 0,72 | 1,66 | 0,95 | 0,93 | 2,20 | 1,42 | 0,54 | 1,68 |
| Opkomstpercentage | 82,86 | 36,41 | 77,13 | 77,06 | 38,62 | 82,49 | 41,92 | 80,44 |