OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Protypotherium

Protypotherium is een geslacht van uitgestorven zoogdieren die voorkwamen in het Vroeg-Mioceen.

## Beschrijving

Deze dieren hadden de omvang van een konijn met een korte hals. De kop zag eruit als een rattenkop met een puntige snuit. Hierin bevond zich een gebit met 44 niet-gespecialiseerde elementen. Aan het achtereinde van het lichaam bevond zich een dikke staart. Het lichaam werd gedragen door vier lange, slanke poten, waarvan elke voet vier klauwen bevatte.

## Leefwijze

Het voedsel van dit dier bestond waarschijnlijk uit bladeren, die het bijeenscharrelde op de Argentijnse pampa's.

## Vondsten

Resten van dit dier werden gevonden in Argentinië, onder meer in de Sarmiento-formatie.
* D. Palmer, B. Cox, B. Gardiner, C. Harrison & J.R.G. Savage (2000). De geïllustreerde encyclopedie van dinosauriërs en prehistorische dieren, Köneman, Keulen. ISBN 3 8290 6747 X
* Protypotherium in de Paleobiology Database
# Furious 7

Furious 7, ook bekend als Fast & Furious 7, is een Amerikaanse actiefilm uit 2015. De hoofdrollen in deze film zijn voor Vin Diesel, Paul Walker, Dwayne Johnson, Michelle Rodríguez en Jordana Brewster. Het is het zevende deel van de reeks The Fast and the Furious. Het is de eerste film die zich afspeelt na Tokyo Drift. De drie vorige films uit de reeks vonden plaats tussen 2 Fast 2 Furious en Tokyo Drift.

## Verhaal

Nadat ze met Owen Shaw en diens bende afrekenden zijn Dominic Toretto en zijn team van professionele criminelen teruggekeerd naar de Verenigde Staten om te proberen een normaal leven te leiden. Echter wil de broer van Owen Shaw, Deckard Shaw (Jason Statham), zich wreken op Dominic voor de huidige conditie van zijn broer, die in een coma is beland. Nadat ze te weten komen dat Han overleden is in Tokio, rukt het team uit om Deckard Shaw te vinden voor hij hen vindt.

## Rolverdeling

* Vin Diesel als Dominic "Dom" Toretto
* Paul Walker als Brian O'Conner
* Michelle Rodríguez als Leticia "Letty" Ortiz
* Tyrese Gibson als Roman Pearce
* Ludacris als Tej Parker
* Kurt Russell als Mr. Nobody
* Nathalie Emmanuel als megan Ramsey
* Jason Statham als Deckard Shaw
* Jordana Brewster als Mia Toretto
* Dwayne Johnson als Luke Hobbs
* Djimon Hounsou als Mose Jakande
* Lucas Black als Sean Boswell
* Tony Jaa als Kiet
* Ronda Rousey als Kara
* Michael Jai White als Dorian Bilkins
* Luke Evans als Owen Shaw
* Ali Fazal als Safar

## Paul Walker

Op 30 november 2013 kwam Paul Walker om het leven door een auto-ongeluk als passagier van een Porsche Carrera GT in Californië. Eén dag later communiceerde Universal dat de film herschreven zou worden. Op 6 januari 2014 werd bekend dat Walkers personage in de zevende film met pensioen ging. Zijn broers (Caleb en Cody Walker) spelen als body doubles de scènes die Walker niet zelf heeft kunnen doen.

## Release

Op 16 maart 2015 ging de film in première op het filmfestival South by Southwest in Austin (Texas).

## Muziek

De filmmuziek werd gecomponeerd door Brian Tyler. Het nummer See You Again van Wiz Khalifa en Charlie Puth uit de film werd opgedragen aan de overleden acteur Paul Walker.
# Tunnel van rue d'Ensival

De tunnel van rue d'Ensival is een spoortunnel in de gemeente Herve. De tunnel heeft een lengte van 264 meter. De dubbelsporige HSL 3 gaat door de tunnel.
De tunnel werd aangelegd volgens het cut & cover-principe om de hogesnelheidslijn maximaal te integreren in het landschap en de hoogteverschillen op de lijn beperkt te houden.
De tunnel werd genoemd naar de bovenliggende Rue d'Ensival.
# Theosodon

Theosodon is een geslacht van uitgestorven zoogdieren dat tijdens het Mioceen (meer bepaald van het Aquitanien tot het Serravallien, ongeveer 23 - 11,5 miljoen jaar geleden) leefde in Zuid-Amerika.

## Fossiele vondsten

Fossielen van het dier zijn vooral gevonden in Argentinië (Santa Cruz-formatie, Sarmiento-formatie), maar ook in Colombia (La Venta, Villavieja-formatie) en Chili.

## Beschrijving

Theosodon leek waarschijnlijk erg op een hedendaagse lama, hoewel het geslacht niet verwant is aan deze groep. Ze werden 2 meter lang en wogen tot 95,6 kilogram. Ze hadden een lange hals en tapirachtige voeten met drie tenen. Aan hand van de positie van de neusgaten, vermoedt men dat Theosodon een korte slurf had, hoewel deze korter was dan die van verwante zoogdieren, zoals Macrauchenia.

### Voeding

Het geslacht is opmerkelijk door zijn smalle, lange onderkaak met een volledige set van 44 tanden, het grootste aantal tanden gekend in een placentadier. Vooral latere, gespecialiseerdere zoogdieren hadden minder tanden. Theosodon was dus waarschijnlijk een generalistische herbivoor, die zowel vegetatie bladerde als gras graasde.

## Uitsterven

Ondanks zijn grootte van 2 meter was Theosodon nog altijd een prooidier voor kleine roofdieren zoals Borhyaena, maar de ondergang van het geslacht begon al voor dat sabeltandtijgers, zoals Thylacosmilus, verschenen in Zuid-Amerika. Een grote dreiging zouden echter schrikvogels zoals Kelenken geweest zijn. Deze dieren hadden zowel kracht als ook de snelheid om grote dieren zoals Theosodon te achtervolgen en te doden. De ondergang van het geslacht komt bovendien inderdaad overeen met de opkomst van de grotere schrikvogels.
# Plouigneau

Plouigneau is een gemeente in het Franse departement Finistère, in de regio Bretagne. De plaats maakt deel uit van het arrondissement Morlaix. De bestaande gemeente Plouigneau is op 1 januari opgeheven en samen met de eveneens op die datum opgeheven gemeente Le Ponthou opgegaan in de commune nouvelle Plouigneau. De gemeente telde 5.039 inwoners op 1 januari 2022.

## Verkeer

In de gemeente ligt de spoorweghalte Plouigneau.

## Geografie

De oppervlakte van Plouigneau bedroeg op 1 januari 2022 64,82 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 77,7 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
* 1 2 Populations de référence 2022.
# Star Film

Star Film was een Franse filmproductiemaatschappij, eigendom van de filmpionier en goochelaar Georges Méliès.

## Geschiedenis

In januari 1897 richtte Méliès Star Film op en bouwde hij de eerste filmstudio van Europa, in Montreuil. Dat gebeurde bij het ouderlijk huis in de Rue François-Debergue in de wijk Le Bout-de-la-Ville, waar de familie zich in 1860 had gevestigd. Hij draaide daar in 1896 een eerste film: Escamotage d’une dame chez Robert Houdin. De filmstudio, Studio A, was 17 op 6 meter groot met een glazen dak op een hoogte van 6 meter boven het podium en de theatermachines. In 1907 liet hij op het perceel ernaast een tweede studio bouwen, Studio B. Méliés was regisseur, producent, scenarioschrijver, production designer en acteur tegelijkertijd.
Er werden tussen 1897 en 1913 meer dan 500 films opgenomen. De bekendste film was Le voyage dans la lune uit 1902. Bijna alle producties werden in deze twee studio's gedraaid. Een uitzondering vormde Les Incendiaires uit 1906 waarvan een deel in de gipsgroeven van Montreuil werd gefilmd. Tegen 1913 vond Méliès geen publiek meer voor zijn films en raakte hij in een juridisch geschil met de studio Pathé. De maatschappij van Méliès werd failliet verklaard in 1914. Studio B diende nog tot film- en theaterzaal tot 1923 en werd afgebroken in 1925. Een verbitterde Méliès verkocht alle kostuums en decors en beval alle films te vernietigen.
* ↑ (fr) Les événements marquants. Gemeente Montreuil. Geraadpleegd op 22 februari 2025.
* ↑ (fr) Georges Méliès op Larousse.fr
* ↑ (fr) La ville des premiers studios de cinéma. Gemeente Montreuil. Geraadpleegd op 22 februari 2025.
# Václav Šašek van Bířkov

Václav Šašek, heer van Bířkov, was een Boheemse edelman in de 15e eeuw. Over zijn leven is nauwelijk iets bekend, behalve dat hij in 1465-1467 Jaroslav Lev van Rožmitál vergezelde op diens diplomatieke rondreis door Europa. Šašek maakte een verslag van de tocht in het Tsjechisch. Het verslag is alleen overgeleverd in de Latijnse vertaling uit 1577 door Stanislav Pavlovský, die scholaster van Olomouc was. Het is een historisch en etnologisch waardevolle tekst die verschillende moderne vertalingen kende.

## Uitgaven en vertalingen

* Commentarius brevis et iucundus itineris atque peregrinationis, pietatis et religionis causa susceptae ab illustri et magnifico domino, domino Leone, libero barone de Rosmital et Blatna, Olomouc, 1577
* J.E. Horky, Des böhmischen Freiherrn, Löw von Rozmital und Blatna, Denkwürdigkeiten und Reisen durch Deutschland, England, Frankreich, Spanien, Portugal und Italien, 2 dln., Brünn, 1824
* Antonio María Fabié, Viajes por España de Jorge de Einghen, del Baron Leon de Rosmithal de Blatna, de Francisco Guicciardini y de Andrés Navajero, Madrid, 1879 (Spaans deel van de reisbeschrijving)
* Edmond Bonnaffé, Voyages et voyageurs de la renaissance, Parijs, 1895, p. 21-60
* Rudolf Urbánek, Ve službách Jiříka krále. Deníky panoše Jaroslava a Václava Šaška z Bířkova, Praag, [s.n.], 1940
* Bohumil Mathesius en B. Ryba, Deník o jíudě a putování pana Lva z Rožmitálu a z Blatné z Čech až na konec světa, Praag, 1951
* Malcolm Letts, The Travels of Leo of Rozmital through Germany, Flanders, England, France, Spain, Portugal and Italy 1465-1467, Londen, 1957, p. 24-167

## Literatuur

* Alain van Crugten, "Un voyageur de Bohême à la cour de Bourgogne" in: Brusselse cahiers, XXI, 1976, p. 60-68
* Werner Paravicini, "Bericht und Dokument Leo von Rožmitál unterwegs zu den Höfen Europas (1465-1466)" in: Archiv für Kulturgeschichte, 2010, p. 253-308. DOI:10.7788/akg.2010.92.2.253

## Voetnoten

* ↑ (de) Šašek z Bířkova, Václav. Geschichtsquellen (10 september 2019). Gearchiveerd op 19 december 2024. Geraadpleegd op 22 februari 2025.
* Biblioteca Nacional de España: XX4676360
* CiNii: DA10185886
* Gemeinsame Normdatei: 104097876
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 5787 8819
* Library of Congress Control Number: n88114749
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: jk01122540
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007277445505171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 070208808
* LIBRIS: 305685
* Système universitaire de documentation: 135319137
* Trove: 1022052
* Virtual International Authority File: 79269328
* WorldCat: E39PBJt8kVRyDfR7Fcf86cwKVC
# Carolinakreek

Carolinakreek is een kleine rivier (kreek) met zwart-gekleurd water in het Surinaamse district Para.
De Carolinakreek is samen met de Buffelskreek de belangrijkste zijrivier van de Para. Langs de kreek bevond zich in de 18e en 19e eeuw de plantage L'Inquietude van 1062 akkers groot, die diende als houtgrond.
Aan de Krakaweg ligt op de kruising van de kreek met de Weg naar Kraka (Krakaweg), vanaf Cabendadorp, een recreatieoord met de naam Carolinakreek. Hier is een verwijding van de rivier wat het geschikt maakt als klein zwemmeertje. Ook bevindt zich hier nabij het Jungle Camp Carolina.

## Externe link

* Drone-video van Carolinakreek, 2024
* 1 2 Parbode 217, Carolinakreek, mei 2024, pag. 91
* ↑ C.F.A. Bruijning en J. Voorhoeve, 'Encyclopedie van Suriname' – ' Carolinakreek ', pag. 468, Elsevier, Amsterdam – Brussel, ISBN 9010018423, 1977
* ↑ Suriname Plantages, Plantages / L / L'Inquietude
* ↑ Parbode, Reisgids Suriname Buitenkansjes, pag. 158, juni 2013, ISBN 9789079557004
* ↑ Starnieuws, Recreatieoorden doorstaan toetsing, 6 augustus 2017
# Stichting tot Behoud van Mijnlocomotieven

De Stichting tot Behoud van Mijnlocomotieven (SBM) te Landgraaf is opgericht in 2013 en heeft tot doel het bewaren van het overgebleven mijnspoormaterieel van de vroegere mijnen in Nederlands Zuid-Limburg.
De stichting beschikt over de stoomlocomotief ON 14, die dienst heeft gedaan bij de Oranje-Nassau-mijnen, en diesellocomotief SM 130 en een aantal wagens die bij de Staatsmijnen dienst hebben gedaan.
Loc ON 14 (gebouwd bij La Meuse in 1924) deed tot 1969 dienst en werd in 1970 verkocht naar Railbouw Leerdam. In 2005 verwierf de Stoomtrein Goes - Borsele de loc. In 2013 werd de loc eigendom van de SBM en keerde na een opknapbeurt in 2015 terug in Zuid-Limburg (Heerlen). De loc werd opgesteld bij het Nederlands Mijnmuseum.
Loc SM 130 (gebouwd bij Klöckner-Humboldt Deutz, Keulen, 1958) deed tot 1969 dienst bij de Staatsmijnen en werd in 1969 verkocht naar AkzoNobel te Arnhem, waarna zij tot 2007 in Emmen dienst heeft gedaan. De loc stond sinds 2008 te koop en keerde in 2015 terug in Zuid-Limburg. Zij werd ondergebracht bij de ZLSM te Simpelveld, waar zij een revisie onderging.
Voorts beschikt de SBM over drie bakkenwagens: 301, 303 en 308.

## Externe link

* Stichting tot Behoud van Mijnlocomotieven
# Isadou

Isadou is een eiland aan de Boven-Suriname. Het ligt op een half uur stroomopwaarts vanaf Atjoni (Pokigron), ter hoogte van Jawjaw.
Deze omgeving staat bekend om de stroomversnellingen en rivierstrandjes. Het was tot 1994 onbewoond.
In 2020 was Isadou een van de dorpen die werd bezocht door de kickbokser Bigi Boy Rozenstruik. Op de tweede dag zwom hij met een groep kinderen naar Jawjaw, waar hij werd onthaald door de lokale bevolking.

## Resort

Vanaf 1994 maakte het koppel Selientje Adipi en André Kaise het eiland bewoonbaar en richtte het in voor bezoekers en toeristen. Ze bouwden er lodges waarin in 2000 de eerste gasten werden ontvangen. Isadou is Saramaccaans voor welkom. Het voedsel wordt bereid met ingrediënten van het kostgrondje op het eiland. Het is in trek bij vakantiegangers om te wandelen in de jungle, dieren te spotten zoals kaaimannen en vogels, boottochten te maken, te baden of te luieren in hangmatten. Bezoekers krijgen uitleg over de marron-cultuur en gebruiken en de lokale bevolking wordt betrokken bij het toerisme.
Net als in veel andere delen van Suriname, werd Isadou in 2006 getroffen door overstromingen. Alle lodges werden toen weggespoeld en er werd een nieuwe start gemaakt. Bij elkaar werden er 21 lodges gebouwd, deze keer met stenen vloeren en daken bedekt met zinkplaten, met voor elke lodge een douche en bad. Daarnaast staan er twee groepsaccommodaties. Het resort werd uiteindelijk uitgebreid tot een capaciteit van tweehonderd gasten.
# Tomomi Okazaki

Tomomi Okazaki (岡崎朋美 Okazaki Tomomi; Kiyosato, Hokkaido, 7 september 1971) is een Japanse langebaanschaatsster. Ze is gespecialiseerd in de korte afstanden.
Op de Olympische Winterspelen in Nagano in 1998 behaalde Okazaki een bronzen medaille op de 500 meter. Acht jaar later tijdens de Spelen van 2006 werd ze op diezelfde afstand vierde.
Okazaki behaalde tweemaal de zilveren medaille in het eindklassement van de Wereldbekerwedstrijden op de 500 meter. Bij de WK afstanden haalde Okazaki drie zilveren medailles op die afstand, in 1996, 1998 en 1999.
Okazaki is lid van het Japanse Fuji Skate team. In Januari 2020 deed Tomomi Okazaki mee aan de Winter World Master Games te Innsbruck op de Olympische baan waar ook Kees Verkerk reed. De Winter World Master Games zijn in feite de officieuze Olympische Spelen voor de 30+ sporter gesteund door het IOC . Zij sluit hiermee (voorlopig) haar schaatscarrière af met goud op de 500m. Ze startte in haar leeftijdscategorie van W45. Tevens wint zij ook nog goud op de 1.000m .

## Persoonlijke records

| Afstand | Tijd | Datum | Baan |
| 500 meter | 37,66 | 7 maart 2009 | Salt Lake City |
| 1000 meter | 1.15,19 | 23 januari 2005 | Salt Lake City |
| 1500 meter | 2.00,25 | 12 augustus 2005 | Calgary |
| 3000 meter | 4.37,10 | 16 december 2001 | Nagano |

#### Wereldrecords laaglandbaan (officieus)

| Nr. | Afstand | Tijd | Datum | Baan |
| 1. | 500 meter | 38,99 | 22 december 1997 | Nagano |

## Resultaten

| Jaar | WK Sprint | WK Afstanden | Olympische Spelen |
| 1994 | | | 14e 500m |
| 1995 | 14e | | |
| 1996 | 7e | 3 500m 7e 1000m | |
| 1997 | 11e | 9e 500m 15e 1000m | |
| 1998 | 10e | 3 500m 12e 1000m | 3 500m 7e 1000m |
| 1999 | 6e | 3 500m 7e 1000m | |
| 2000 | 9e | 8e 500m 16e 1000m | |
| 2001 | 12e | 10e 500m | |
| 2002 | 13e | | 6e 500m |
| 2003 | | 17e 1000m | |
| 2004 | 9e | 11e 500m 17e 1000m | |
| 2005 | 7e | 5e 500m 14e 1000m | |
| 2006 | 11e | | 4e 500m 16e 1000m |
| 2007 | 17e | 5e 500m | |
| 2008 | | | |
| 2009 | 13e | 8e 500m 14e 1000m | |
| 2010 | 9e | | 16e 500m 34e 1000m |

### Medaillespiegel

| Kampioenschap | 1 | 2 | 3 |
| WK Afstanden | 0 | 0 | 3 |
| Olympische Spelen | 0 | 0 | 1 |
* Tomomi Okazaki op SchaatsStatistieken.nl
* Tomomi Okazaki op speedskatingresults.com
* Bibliotheek van het Japanse parlement: 01213378
* Virtual International Authority File: 257688948
# Chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen

CARA, een acroniem voor Chronische Aspecifieke Respiratoire Aandoeningen, is een verzamelnaam die werd gebruikt voor langdurige aandoeningen van de luchtwegen zoals astma, chronische bronchitis en longemfyseem. Omdat de verschijnselen van de verschillende aandoeningen veel op elkaar lijken, werd de term CARA gebruikt.
Echter, omdat de ziekten een verschillende oorzaak en behandeling hebben, is deze verzamelnaam eind jaren negentig langzaam in onbruik geraakt. Tegenwoordig wordt astma apart benoemd en worden chronische bronchitis en longemfyseem samengevat onder de term COPD.
Inmiddels kennen we veel meer longaandoeningen die voorheen geschaard werden onder CARA (en soms onbewust averechts werden behandeld). Veel van die aandoeningen vatten we nu samen onder interstitiële longziekten.
# Pokémon Ruby en Sapphire

Pokémon Ruby en Sapphire (Robijn en Saffier) zijn computerrollenspellen uitgebracht in 2002 door Nintendo en gemaakt door Game Freak voor op de Game Boy Advance. Pokémon Emerald, een speciale editie, werd twee jaar later in elke regio vrijgegeven. Deze drie games (Pokémon Ruby, Sapphire en Emerald), samen met Pokémon FireRed en LeafGreen, vormen de derde generatie van de Pokémon video game serie, ook bekend als de "advanced generation".
De spellen spelen ze zich af in de regio Hoenn.
Pokémon Ruby en Sapphire zijn later hermaakt voor de Nintendo 3DS met de naam: Pokémon Omega Ruby en Alpha Sapphire, uitgebracht in 2014.

## Nieuwe functies

* twee-tegen-tweegevechten
* 135 nieuwe Pokémon
* Nintendo e-Reader-ondersteuning
* Pokébloks
* Team Aqua en Team Magma vervangen Team Rocket

## Verschillen

* Pokémon Ruby - Latias op Southern Island beschikbaar en Latios in het wild in Hoenn.
* Pokémon Sapphire - Latios op Southern Island en Latias in het wild in Hoenn.
* Pokémon Ruby - Groudon als een legendarische Pokémon.
* Pokemon Sapphire - Kyogre als een legendarische Pokémon.
Ook zijn verschillende Pokémon alleen in Ruby te vangen en anderen alleen in Sapphire.

## Eon Ticket

Een Eon Ticket is een Nintendo-promotiekaartje dat is bestemd voor de Game Boy Advance spellen Pokémon Ruby en Pokémon Sapphire. Het geeft de speler toegang tot Southern Island om Latias of Latios te vangen afhankelijk van hun spelversie. In Sapphire is Latios te vinden op Southern Island en in Ruby is Latias vinden op Southern Island.

### Actie van Fox Kids

In het jaar 2003-2004 heeft Fox Kids Nederland een actie gehad waarbij de spelers hun Gameboyspel van Pokémon konden opsturen. Diegenen die hun spel opstuurden naar Fox Kids, kregen 100 Eon Tickets. De overige konden ze aan hun vrienden uitdelen omdat je maar 1 ticket nodig hebt door middel van 'record mixing'.
# Brennabor

Brennabor is een Duits historisch auto- en motorfietsmerk.
De bedrijfsnaam was: Brennabor-Werke, Gebr. Reichstein, Brandenburg an der Havel.
Dit was een Duitse fabriek die al vanaf 1871 fietsen en kinderwagens maakte. Deze moeten echter van twijfelachtige kwaliteit zijn geweest, getuige het versje: “Nimm viel Draht und Eisenrohr, fertig ist der Brennabor”.
Van 1902 tot 1912 werden motorfietsen gemaakt, waaronder race- en gangmaakmotoren, toen ging Brennabor tot 1920 voor het leger werken en werden er alleen auto’s gebouwd.
Van 1933 tot 1940 waren er ook weer motorfietsen. De eerste motorfietsen hadden Zedel-motorblokken, later werden Fafnir- en eigen motoren van 3½-, 4- en 6 pk ingebouwd. De laatste machines hadden tweecilinder V-motoren, waarschijnlijk uit eigen productie.
Brennabor bouwde ook de Brennaborette, een voertuig met een bestelauto-achterkant en een motor-voorvork, die we tegenwoordig “trike” zouden noemen.
Brennabor is de slavische schrijfwijze voor Brandenburg. Brennabor bouwde ook zeer luxeueuze auto's, iets wat de firma in 1930, na de crisis, op de knieën bracht en de autoproductie moest worden stopgezet in 1932.

## Externe link

* Brennabor geschiedenis (Duits)

## Afbeeldingen

* Brennabor tweezitter uit 1905
* Brennabor Dreirad, een triporteur uit 1905
* Brennabor forecar uit 1907
* Brennabor Geschäftsrad uit 1931
* Brennabor met Sachsmotor uit 1931
* Erwin Tragatsch: Alle Motorräder 1894-1981: Eine Typengeschichte. 2500 Marken aus 30 Ländern' Stuttgart 1997, ISBN 3-87943-410-7
* Erwin Tragatsch: The Illustrated Encyclopedia of Motorcycles', Secaucus 1985. ISBN 0890098689
* S. Ewald/G. Murrer: Enzyklopädie des Motorrads, Marken - Modelle - Technik, Bechtermünz Verlag 1999, ISBN 3-8289-5364-6
# Waterplant

De waterplanten of hydrofyten zijn planten die zijn aangepast aan een tijdelijk of continu bestaan geheel of grotendeels onder water (submers of emers). Ze hebben morfologische aanpassingen waardoor ze kunnen overleven.
Terwijl de 'echte' waterplanten niet in de bodem wortelen en vaak onder water kunnen leven (met uitzondering van de bloeiwijzen), wortelen de helofyten of moerasplanten in de bodem en steken gewoonlijk boven de wateroppervlakte uit.
Voor vele diersoorten vormen waterplanten een voedselbron en leveren een schuil- en broedplaats.

## Onderverdeling

Er kan een onderscheid gemaakt worden op basis van de weerstand tegen droge groei-omstandigheden.
* Hydrofyten of 'echte' waterplanten (niet in de bodem wortelend)
* Helofyten of moerasplanten (in de bodem wortelend)

### Hydrofyten

De 'echte waterplanten' of hydrofyten komen voor in stilstaande of traag stromende permanente meren of rivieren. Deze planten zijn aangepast aan een submers leven. Indien het biotoop uitdroogt wordt het voortbestaan van deze planten bedreigd.
Voorbeelden van ondergedoken of submerse waterplanten zijn:
* fonteinkruid (geslacht, verschillende soorten)
* groot zeegras
* grof hoornblad
* fijne waterranonkel
Voorbeelden van emerse waterplanten, met drijvende bladeren zijn:
* kroos (geslacht)
* fonteinkruiden
* gele plomp
* heilige lotus
* kikkerbeet
* krabbenscheer
* watergentiaan
* waterlelies
* waternoot
* watervorkje, ook ondergedoken (een thalleus levermos, zonder bladeren)

### Helofyten

De moerasplanten of helofyten kan men vinden in vochtige gebieden, oevers, tijdelijke wateren en overstromingsgebieden. Typerend voor vele moerasplanten is dat ze zich hebben aangepast aan een droge periode (zoals het uitdrogen van een rivierbedding) en een periode van gedeeltelijke of volledige onderdompeling. Voor sommige soorten is deze afwisseling noodzakelijk voor het bestaan.
De wortels dienen tot verankering van de plant. De stengels kunnen tot tien meter lang worden en zijn soepel en buigbaar. De drijvende bladeren kunnen hierdoor aanpassen aan de waterstand, waardoor de lichtopname niet in het gedrang komt. Andere soorten drijven, onafhankelijk van de bodem, net onder of boven het wateroppervlak. De voedingstoffen worden hoofdzakelijk via het blad opgenomen.
De periodes van droogvallen of van volledige onderdompeling mogen in het belang van de plant geen extreme waarden overschrijden:
* De mate van de vloedperiode: indien de planten te diep onder de waterspiegel komen te staan zal er groeivertraging of afsterving voorkomen door een tekort aan zonlicht.
* De duur van droge perioden: indien deze periode te lang of te intens is kunnen de planten uitdrogen.
De moerasplanten verkrijgen hun voedingsstoffen zowel via de bladeren als de wortels. De laatste zijn daarbij veruit het belangrijkst. De planten kunnen in een helofytenfilter worden ingezet om water te zuiveren.
Voorbeelden van inheemse moerasplanten zijn pijlkruid, mattenbies, riet, grote kattenstaart, lisdodden, zwanenbloem, beekpunge, egelskop en waterweegbree.