OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Abolens

Abolens is een dorpje in de Belgische provincie Luik en een deelgemeente van Hannuit. Op het grondgebied van Abolens ontspringen de Jeker en de Grande Bek.

## Geschiedenis

Het dorp wordt voor het eerst beschreven in het jaar 1250, toen nog geschreven als Abolenz, naar de Germaanse god Aboldus.
Het dorp is meerdere keren van zelfstandigheid veranderd. Tijdens de Franse Revolutie werd het dorp samengevoegd met Poucet. Nadat Abolens weer onafhankelijk werd, werd Abolens in 1822 opnieuw samengevoegd met het dorp Lens-Saint-Remy. In 1881 werd Abolens bij wet van 9 augustus 1881 weer onafhankelijk van Lens-Saint-Remy. Sinds 1 januari 1971 (na de grootschalige fusies) is het dorp niet meer zelfstandig en opgegaan in de gemeente Hannuit.

## Bezienswaardigheden

* De Sint-Mauritiuskerk (Église Saint-Maurice) werd gebouwd in 1880. De kerk moest in 1969 worden gesloopt vanwege instortingsgevaar. Er werd vervolgens een moderne open klokkentoren in baksteen gebouwd waarin de klok van de oorspronkelijke kerk werd opgehangen. Een kerkgebouw is sindsdien in Abolens niet meer te vinden.
* Enkele vierkantshoeven.

## Natuur en landschap

Nabij Abolens ligt het brongebied van de Jeker. De hoogte aan de voormalige kerk bedraagt 136 meter.

## Demografische evolutie

Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen

## Nabijgelegen kernen

Lens-Saint-Servais, Blehen, Poucet, Trognée, Geer
* Geschiedenis van Abolens
* Waals erfgoed
Deelgemeenten: Abolens · Avernas-le-Bauduin · Avin · Bertrée · Blehen · Cras-Avernas · Crehen · Grand-Hallet · Hannuit · Lens-Saint-Remy · Merdorp · Moxhe · Petit-Hallet · Poucet · Thisnes · Truielingen · Villers-le-Peuplier · Wansin Belgische gemeenten · arrondissement Borgworm · provincie Luik · Wallonië
# Station Pont-Saint-Martin

Station Pont-Saint-Martin is een spoorwegstation van de spoorlijn Chivasso-Ivrea-Aosta, gelegen in de gemeente Pont-Saint-Martin (Aostadal-Italië). Het station werd zoals de spoorlijn in 1886 geopend.
In 1940 kreeg het onder druk van Italiaanse nationalisten, de nieuwe naam "Ponte San Martino". Dit werd in 1946 onder Franse druk teruggedraaid.
# Thijs Van der Linden

Thijs Van der Linden (Aalst, 1983) is een kunstenaar uit België, die in Leeuwergem (Zottegem) woont. Hij richt zich als conservateur des arbres belges in zijn werk specifiek op bomen en hun betekenis in de samenleving.
Thijs Van der Linden maakt tekeningen, collages, grafisch werk, sculpturen, installaties en monumentaal werk, onder andere in Ronse, Maarkedal, Zottegem. Van der Linden stelde al tentoon in Zottegem, Gent, Kortrijk, Ronse, Zwalm. In 2013 ontwierp hij een nieuw grafmonument voor August De Rouck. In 2018 verwerkte Van der Linden de Drievuldigheidsboom uit Kerkem voor een werk in de Verbeke Foundation. In 2020 stelde hij tentoon in het Museum Dr. Guislain en verwerkte hij de omgewaaide marilandicapopulier aan de Vollander tot een wensboom op de Sanitary. In 2024 bouwde hij een werk aan de Drappendries in Maarkedal voor het Z+-project. In 2025 creëerde Van der Linden een 'Drielindenkapel met Vleermuizen-Dormitorium' aan het Snijdreefken (dreef rond het Kasteel van Leeuwergem) voor vzw Helder Water (Molenwaterparkje). In 2025 plaatste hij een sculptuur "De Zwarte Flesch" aan de Dender in Ninove.
Thijs' broer is kunstenaar Klaas Van der Linden.

## Externe link

* Officiële website
* ↑ Thijs Van der Linden in De Vitrine, Het Nieuwsblad
* ↑ Lindes van Eigen Kweek worden onder meer herplant in... De Linde (en bij kunstenaar Van der Linden), Het Nieuwsblad
* ↑ Tentoonstelling Thijs Van der Linden, NUUS
* ↑ Kunstenaar bouwt Sint-Medardusplein na op kunstsite met 15 oude lindebomen, Het laatste Nieuws
* ↑ Nieuw grafmonument voor Auguste De Rouck, Het Nieuwsblad
* ↑ Spoorhuisje langs oude treinlijn naar Elzele verbouwd tot insectenhotel, Het Nieuwsblad
* ↑ Drievuldigheidsboom voortaan thuis in Verbeke Foundation, Het Nieuwsblad
* ↑ Vernielde monumentboom krijgt tweede leven als kunstwerk, De Standaard
* ↑ Tussen de vouwen van het leven, De Standaard
* ↑ Nuus
* ↑ Het Laatste Nieuws
* ↑ Nuus
# Vondel Prize

De Vondel Prize is een Britse literaire prijs voor naar de Engelse taal vertaalde Nederlandstalige boeken.
De prijs wordt sinds 1996 door de Society of Authors uitgereikt en gesponsord door het Nederlands Letterenfonds. Hij werd vernoemd naar de 17de-eeuwse Nederlandse schrijver Joost van den Vondel. Aan de prijs is een bedrag van 5.000 euro verbonden.

## Winnaars

* 1996: Stacey Knecht voor The Great Longing van Marcel Möring
* 1999: Ina Rilke voor Roads to Santiago van Cees Noteboom en The Virtuoso van Margriet de Moor
* 2001: Hester Velmans voor A Heart of Stone van Renate Dorrestein
* 2003: Sam Garrett voor The Rider van Tim Krabbé
* 2005: Diane Webb voor Colors Demonic & Divine: Shades of Meaning in the Middle Ages & After van Herman Pleij
* 2007: Susan Massotty voor My Father’s Notebook van Kader Abdolah
* 2009: Sam Garrett voor Ararat: In Search of the Mythical Mountain van Frank Westerman
* 2011: Paul Vincent voor My Little War van Louis Paul Boon
* 2013: David Colmer voor The Misfortunates van Dimitri Verhulst
* 2015: Donald Gardner voor In Those Days van Remco Campert en Laura Watkinson voor The Letter for the King van Tonke Dragt
* 2017: David McKay voor War and Turpentine van Stefan Hertmans
* 2019: Michele Hutchison voor Stage Four van Sander Kollaard
* 2021: David Doherty voor Summer Brother van Jaap Robben
* 2024: Kristen Gehrman voor The History of My Sexuality van Tobi Lakmaker

## Externe link

* Society of Authors
* Nederlands Letterenfonds
# Station Saint-Pierre

Station Saint-Pierre is een spoorwegstation van de spoorlijn Aosta - Pré-Saint-Didier, gelegen in de gemeente Saint-Pierre (Aostadal-Italië).
# Minuca longisignalis

Minuca longisignalis is een krabbensoort uit de familie van de Ocypodidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1968 voor het eerst geldig gepubliceerd door Salmon & Atsaides.
* ↑ Davie, P. (2012). Minuca longisignalis (Salmon & Atsaides, 1968). Geraadpleegd via: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=955264
* ↑ Salmon, M.; Atsaides, S.P. (1968). Behavioral, morphological and ecological evidence for two new species of fiddler crabs (genus Uca) from the Gulf coast of the United States. Proceedings of the Biological Society of Washington. 81: 275-290
# Chrysocolaptes

Chrysocolaptes, ook wel goudrugspechten genoemd, is een geslacht van vogels uit de familie van de spechten (Picidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1843 door Blyth.

## Soorten

De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:
* Chrysocolaptes erythrocephalus Sharpe, 1877 – Roodkopgoudrugspecht
* Chrysocolaptes festivus (Boddaert, 1783) – Witnekspecht
* Chrysocolaptes guttacristatus (Tickell, 1833) – Grote goudrugspecht
* Chrysocolaptes haematribon (Wagler, 1827) – Luzongoudrugspecht
* Chrysocolaptes lucidus (Scopoli, 1786) – Sultanspecht
* Chrysocolaptes socialis Koelz, 1939 – Malabargoudrugspecht
* Chrysocolaptes stricklandi (Layard, EL, 1854) – Ceylonese goudrugspecht
* Chrysocolaptes strictus (Horsfield, 1821) – Horsfields goudrugspecht
* Chrysocolaptes validus (Temminck, 1825) – Oranjerugspecht
* Chrysocolaptes xanthocephalus Walden & Layard, EL, 1872 – Geelkopgoudrugspecht
* ↑ (en) F. Gill, M. Wright D. & Donsker (2024)
# Pascal Heyman

Pascal Heyman is een Belgisch diplomaat.

## Levensloop

Pascal Heyman studeerde rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven en internationale betrekkingen aan de Universiteit Antwerpen. Van 1990 tot 1991 was hij aan de Leuvense universiteit assistent internationaal publiekrecht bij professor Eric Suy. In 1991 trad hij in dienst van Buitenlandse Zaken. Hij was achtereenvolgens:
* 1991-1992: werkzaam op het departement Verenigde Naties bij Buitenlandse Zaken in Brussel
* 1992-1994: secretaris bij de permanente vertegenwoordiging bij de Europese Unie in Brussel (tijdens het Belgisch voorzitterschap in 1993)
* 1994-1997: secretaris op het departement Vrede en Veiligheid van Buitenlandse Zaken in Brussel
* 1997-2002: eerste secretaris bij de permanente vertegenwoordiging bij de NAVO
* 2002-2008: adjunct-permanent vertegenwoordiger bij de OVSE in Wenen (tijdens het Belgisch voorzitterschap in 2006)
* 2008-2013: adjunct-directeur van het Conflict Prevention Centre en hoofd van de Policy Support Service van de OVSE
* 2013-2014: werkzaam bij het department Veiligheidsbeleid van Buitenlandse Zaken in Brussel
* 2014-2018: directeur diplomatieke zaken en directeur defensiebeleid van minister van Buitenlandse Zaken Steven Vandeput (N-VA)
* 2018-2022: permanent vertegenwoordiger bij de NAVO
* 2022-heden: ambassadeur in Bern, tevens geaccrediteerd in Liechtenstein
* ↑ Ons land stuurt eerste ambassadrice naar Saudi-Arabië, De Morgen, 14 december 2017.
* ↑ (fr) La Belgique aura lundi un nouvel ambassadeur auprès de l'Otan, Le Vif, 30 november 2018.
# Verdrag van Fort Laramie (1851)

Het Verdrag van Fort Laramie was een verdrag dat op 17 september 1851 ondertekend werd door afgevaardigden van de Verenigde Staten en vertegenwoordigers van de indianennaties Cheyenne, Sioux, Arapaho, Navajo, Crow, Shoshone, Assiniboine, Mandan, Hidatsa en Arikara. Het verdrag werd ondertekend in Fort Laramie, dat men nu Fort Laramie National Historic Site noemt, even ten zuiden van de plaats Fort Laramie.
In het verdrag werden de toenmalige territoriale claims van de indianenvolkeren onderling bevestigd. Ook garandeerden de indianen de veilige doorgang voor kolonisten op de Oregon Trail. In ruil daarvoor werd hen een jaarlijkse som van 50.000 dollar beloofd voor de komende vijftig jaar.
Alhoewel er daarvoor al veel Europeanen en Europese Amerikanen door de Great Plains waren getrokken, had de Californische goldrush ervoor gezorgd dat er beduidend meer reizigers waren. Daarom ondernam de Amerikaanse regering onderhandelingen met de indianenvolkeren, wat tot het Verdrag van Fort Laramie leidde.
Het verdrag werd door de Senaat geratificeerd, maar de betalingen werden verkort tot slechts tien jaar. Alleen de Crow gingen niet akkoord met die wijziging. Verschillende stammen, echter, hebben de beloofde betalingen nooit ontvangen. Het verdrag slaagde er bovendien niet in om voor langdurige vrede te zorgen, vooral omdat de Amerikaanse overheid er niet in slaagde om de kolonisten uit de indianennaties te houden tijdens de goldrush van Pike's Peak (1858-1861).
In 1868 onderhandelden blanken en indianen een nieuw verdrag in Fort Laramie dat evenmin vrede bracht en ten slotte leidde tot de slag bij de Little Bighorn die het einde betekende van de traditionele manier van leven van de prairie-indianen.
# Sherman Antitrust Act

De Sherman Antitrust Act van 1890 (26 Stat. 209, 15 USC §§ 1-7) is een Amerikaanse antimonopoliewet die de regel van vrije concurrentie voorschrijft tussen degenen die in de handel actief zijn en die bijgevolg oneerlijke monopolies verbiedt. De wet werd aangenomen door het Amerikaans Congres en is vernoemd naar senator John Sherman, de belangrijkste auteur ervan.
De Sherman Antitrust Act verbiedt in grote lijnen
* concurrentiebeperkende overeenkomsten
* eenzijdig gedrag dat een monopolie creëert of probeert te creëren.
De wet machtigt het Ministerie van Justitie om rechtszaken aan te spannen om gedrag dat in strijd is met de wet te verbieden. Daarnaast machtigt de wet particuliere partijen die schade hebben geleden door gedrag dat in strijd is met de wet, rechtszaken aan te spannen voor een schadevergoeding die drie keer zo hoog is als de overtreding hen heeft gekost.
In de loop der tijd hebben de federale rechtbanken een wetgeving ontwikkeld op basis van de Sherman Act, die bepaalde vormen van concurrentieverstorend gedrag per definitie illegaal maakt. Voor andere vormen van gedrag wordt per geval een analyse gemaakt om te bepalen of het gedrag de handel op onredelijke wijze beperkt.
De wet probeert kunstmatige prijsverhogingen door beperkingen van de handel of het aanbod te voorkomen. Een "onschuldig monopolie", of een monopolie dat uitsluitend door verdienste is verkregen, is legaal, maar handelingen van een monopolist om die status kunstmatig te behouden, of duistere praktijken om een monopolie te creëren, zijn illegaal.
Het doel van de Sherman Act is niet concurrenten te beschermen tegen schade door succesvolle bedrijven die de wet volgen, noch te voorkomen dat bedrijven eerlijke winsten maken, maar voldoende concurrentie in de markt te garanderen en zo consumenten te beschermen tegen misbruik.
# NGC 1841

NGC 1841 is een bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Tafelberg. Het hemelobject werd op 19 januari 1836 ontdekt door de Britse astronoom John Herschel.

## Synoniemen

* GCL 8
* ESO 4-SC15
# Huifkar

Een huifkar of huifwagen is een kar of wagen voorzien van een huif, vaak van dekzeil. Huifkarren worden veelal getrokken door een of meer trekdieren of een tractor. De huif beschut inzittenden en lading tegen weer en wind en ook tegen inkijk.

## Andere benamingen

Vanwege het zeildoek wordt de huifkar ook wel zeilwagen genoemd, hoewel die term gewoonlijk duidt op wagens die door de wind gedreven worden. Koetsenkenners kennen overdekte wagens ook onder regionale namen als 'linnenwagen' en 'kleedwagen'. In Vlaanderen wordt een huifkar wel wijtewagen genoemd.

## Geschiedenis en gebruik

Een huifwagen kan gebruikt worden om in te overnachten of om materiaal voor een kampement mee te nemen. Als zodanig werd het vervoermiddel veel gebruikt door rondtrekkende lieden. Huifkarren werden al vroeg gebruikt door metaalbewerkers die met het leger meetrokken om harnassen en dergelijke te repareren, en waarschijnlijk ook door anderen in de legertros. Dit is te zien op oude prenten van belegeringen van steden.
Ook de Roma trokken met huifkarren rond. Zij repareerden koperen potten, slepen messen en scharen en boden muziek en volksvermaak. De woonwagen is vanuit de huifkar ontwikkeld.
De kolonisatie van Noord-Amerika door de Europeanen werd in films en literatuur veelvuldig geromantiseerd als gepaard gaande met lange colonnes van huifkarren die door wilde gebieden vol met 'woeste' Indianen trokken.
In Zuid-Afrika was het eveneens de huifkar (ossewa) die een grote rol speelde in de sterk geromantiseerde Grote Trek (1834-1836), waarbij de Boeren, het Engelse gezag in de Kaapprovincie, inclusief de daar vigerende anti-slavernijwetten, ontvluchtten om in Transvaal en Oranje Vrijstaat eigen staten te stichten.
De Berlijnse transporteur Simon Kremser begon in 1825 een omnibus van de Brandenburger Tor naar Berlin-Charlottenburg. Het wagentype dat hij gebruikte wordt in Duitsland Kremser genoemd. Men noemt dit type huifkar in Nederland een janplezier.

## Heden

De huifkar wordt vooral gebruikt voor toeristische doeleinden. In menige landelijke streek kan men huifkartochten maken.

## Afbeeldingen

* Huifkar voor keizerlijke bagage, 1530
* Soldaten bij een huifwagen, ca. 1600
* Noord-Amerikaanse huifwagen, 1897
* Span van 14 ossen in Zuid-Afrika, 1882
# The Visit (2015)

The Visit is een Amerikaanse mystery-thriller uit 2015 geschreven, geproduceerd en geregisseerd door M. Night Shyamalan. Hoofdrollen worden gespeeld door Olivia DeJonge, Ed Oxenbould, Deanna Dunagan, Peter McRobbie en Kathryn Hahn. In de Verenigde Staten kwam de film uit op 11 september 2015.

## Verhaal

Wanneer Loretta en haar nieuwe vriend op cruise gaan, stuurt ze haar kinderen Rebecca en Tyler naar haar moeder en vader ondanks het feit dat de kinderen hun grootouders nooit hebben gezien en Loretta al vijftien jaar geen contact meer met haar ouders heeft.
Eenmaal aangekomen bij de afgelegen boerderij vertellen "Nana" Dora en "Pop Pop" John aan hun kleinkinderen dat ze de kelder niet mogen betreden omdat er giftige stoffen zijn. Verder mogen ze na 21:30 uur hun slaapkamer niet verlaten.
Rebecca en Tyler vinden het gedrag van hun grootouders vreemd en vragen zich af wat er met de vrouw is gebeurd die eerder het huis betrad, maar nooit heeft verlaten. Daarom plaatst Rebecca een verborgen camera in het huis. Dora vindt de camera, neemt een groot mes en tracht in de kamer van de kinderen in te breken, wat haar niet lukt.
Rebecca en Tyler laten via Skype de 'grootouders' zien aan hun moeder. Zij is verbaasd: Dora en John zijn niet haar ouders. Daarop trachten de kinderen het huis te ontvluchten waarbij ze in de kelder belanden. Daar vinden ze de restanten van hun echte grootouders. Verder achterhalen ze dat John en Dora ontsnapte patiënten zijn van een psychiatrische instelling. John grijpt Rebecca en sluit haar op bij de kanibalistische Dora. Rebecca steekt een glasscherf in het lichaam van Dora en ontsnapt. Tyler laat John struikelen en doodt hem met de ijskastdeur. De kinderen ontsnappen uit het huis op het ogenblik dat hun moeder en de politie arriveren.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| DeJonge, Olivia Olivia DeJonge | Rebecca Jamison |
| Oxenbould, Ed Ed Oxenbould | Tyler Jamison |
| Hahn, Kathryn Kathryn Hahn | Loretta Jamison |
| Dunagan, Deanna Deanna Dunagan | Nana Dora |
| McRobbie, Peter Peter McRobbie | Pop Pop John |
| Kanes, Benjamin Benjamin Kanes | Robert |
| Keenan-Bolger, Celia Celia Keenan-Bolger | Stacey |
| Darragh, Patch Patch Darragh | Dr. Sam |

## Productie

De film werd onder de werktitel Sundowning opgenomen op diverse locaties in Pennsylvania waaronder Royersford, Chester Springs en Chestnut Hill.
Shyamalan gaf toe dat er problemen waren met de montage van de film. Een eerste versie bevatte te veel elementen van een art film en te weinig horror. Een tweede versie werd te komisch ervaren.
# Diameter

De diameter (in België ook doormeter) van een cirkel, cilinder of bol is de lengte van de rechte lijn die kan worden getrokken tussen twee punten op de bol of de cirkel en door het middelpunt hiervan. Deze lengte is de grootst mogelijke afstand tussen twee punten op bol of cirkel. Afstanden die worden gemeten langs de cirkellijn of het boloppervlak worden omtrek genoemd. De diameter is een bijzondere vorm van een koorde van bol of cirkel, namelijk die met de grootste lengte. Het woord diameter is ontleend aan het Grieks διάμετρος (diametros), van δια- (dia-) = door + μέτρον (metron) = maat.
Diameter heet in het Nederlands ook middellijn – een oorspronkelijk Nederlands woord bedacht door Simon Stevin. De middellijn van een cirkel is zowel een lijn (een koorde die het middelpunt van de cirkel snijdt) als de lengte van die lijn.
De diameter is gelijk aan 2 × de straal.
De omtrek van een bol of cirkel is gelijk aan π × de diameter.

## Doorsnede

In het Nederlands wordt tevens vaak de term doorsnee of doorsnede gebruikt voor diameter of middellijn. Vanwege dit gebruik staat het zelfs zo in de Van Dale, terwijl dit meetkundig gezien niet correct is. De doorsnede is namelijk de oppervlakte van het snijvlak.

## Rond

Op technische tekeningen wordt de diameter vaak aangegeven met een ⌀, die als "rond" wordt uitgesproken.
    Ø 1000 → rond duizend = een diameter van 1000 mm (= 1 m)

## Gebruik

De diameter is een gebruikelijke maat om de grootte van de cirkel te specificeren. De maat van boren en buizen wordt vrijwel zonder uitzondering gespecificeerd met de diameter. De reden hiervan is dat de diameter eenvoudig en direct te meten is. Voor buizen wordt soms ook de binnendiameter opgegeven. Ook de afmeting van een schroef wordt als diameter gegeven. Zo betekent M5 dat de schroef Metrisch is, met een diameter van 5 mm.

## Generalisatie

De van een deelverzameling van een metrische ruimte is het supremum van alle afstanden tussen twee punten. In het geval van een cilindervormig object (bijvoorbeeld een buis of een kabel) wordt ook wel bedoeld de diameter van de doorsnede (zie ook hierboven).
* ↑ Online Etymology Dictionary
* 1 2 Van Dale Groot woordenboek der Nederlandse taal, 's-Gravenhage 1970
# Hegge

Hegge kan verwijzen naar:
* Hegge (Epe), een buurtschap in de Nederlandse gemeente Epe (provincie Gelderland)
* Hegge (Limburg), een buurtschap in de Nederlandse gemeente Beekdalen (provincie Limburg)
* De Hegge, een versterkt zeventiende-eeuws herenhuis in voornoemde buurtschap Hegge, beter bekend onder de naam Huis ten Dijcken
* Hegge (Duitsland), een stad in de Duitse gemeente Waltenhofen (deelstaat Beieren)
* Ton Hegge (1920-1944), een Nederlands verzetsstrijder
# How Do U Want It

How Do U Want It is een nummer van de Amerikaanse rapper 2Pac uit 1996, in samenwerking met het R&B-duo K-Ci & JoJo. Het is de vierde single van All Eyez on Me. het vierde studioalbum van 2Pac.
"How Do U Want It" gaat hebben als boodschap om gemotiveerd te blijven vechten voor je doelen. Het nummer werd een enorme hit in Amerika en bereikte de nummer 1-positie in de Billboard Hot 100. In het Nederlandse taalgebied bereikte de plaat geen hitlijsten.

## Tracklijst

* Cd-single
* "How Do U Want It" (LP-versie)
* "California Love" (lange radioversie)
* "2 of Amerikaz Most Wanted" (LP-versie)
* "Hit 'Em Up"
* ↑ Verenigde Staten
* ↑ Verenigd Koninkrijk
* ↑ Frankrijk
* ↑ Duitsland
* ↑ Zwitserland
* ↑ Canada
* ↑ Australië
* ↑ Nieuw-Zeeland
* ↑ Zweden
* ↑ Finland
* ↑ 2Pac - How Do U Want It Lyrics | Genius Lyrics
# Port Elizabeth (Zuid-Afrika)

Port Elizabeth (kortweg: PE; in het Afrikaans plaatselijk ook wel Die Baai genoemd, wat vaak in het Engels vertaald wordt als The Bay en in het Xhosa als Ibhayi en Gqeberha) is een stad in Zuid-Afrika, in de provincie Oost-Kaap. Deze havenstad ligt aan de zuidkust van het land aan de Algoabaai op de scheiding van de Indische Oceaan en de Atlantische Oceaan. Port Elizabeth heeft de bijnaam 'the windy city' (Afrikaans: die winderige stad).
Sinds 2001 maakt Port Elizabeth samen met Uitenhage en andere vroegere gemeenten deel uit van de gemeente Nelson Mandelabaai. De stad telde in 2020 ongeveer 960.000 inwoners, waarmee het de zesde grootste stad van Zuid-Afrika is.
Sinds februari 2021 is de naam 'Gqeberha', van de Xhosa-naam van de township Walmer, door de Zuid-Afrikaanse regering geformaliseerd om de stad Port Elizabeth aan te duiden.

## Geschiedenis

Port Elizabeth is gesticht in 1820 door Rufane Donkin en er kwamen 4000 Britten wonen. De stad noemde hij later naar zijn vrouw Elizabeth (niet naar Elizabeth I, wat velen denken). Tijdens de Tweede Boerenoorlog werd in de stad een concentratiekamp voor Boeren (Afrikaanssprekenden) gebouwd, dat vandaag de dag nog te bezichtigen is.

## Transport

De stad heeft ook z'n eigen lokale vliegveld bijna uitsluitend voor binnenlandse vluchten. Men is al jaren bezig met plannen voor het internationaliseren van de luchthaven. Dit is echter nooit doorgebroken. Puur gebaseerd op binnenlandse vluchten naar bv. Kaapstad en Johannesburg, is het toch de vierde drukste luchthaven van het land.

## Subplaatsen

Het nationaal instituut voor de statistiek, Stats SA, deelt sinds de census 2011 deze hoofdplaats in in 125 zogenaamde subplaatsen (sub place), waarvan de grootste zijn: Algoa Park • Bluewater Bay • Glenhaven • Gqebera • Greenbushes • Helenvale • Jarman • Kabega • Lorraine • Malabar • Newton Park • Port Elizabeth Central • Rowallan Park • Schauderville • Summerstrand • Sydenham • Walmer • Well Estate.

## Demografische gegevens

* Er wonen ongeveer 960.000 mensen. De stad ligt in de gemeente Nelson Mandelabaai , waartoe ook de plaatsen Uitenhage en Despatch behoren.
* Hiervan is 26,2% jonger dan 15 jaar, 20,2% 15-24 jaar, 31,9% 25-44 jaar, 16,5% 45-64 jaar en 5,3% ouder dan 65 jaar.
* Hiervan zijn 89,4% christenen, 6,1% niet-religieus, 1,5% moslim, 0,4% joods en 0,3% zijn hindoe.
* Hiervan spreken 40% Afrikaans, 33% Engels en 22% Xhosa (Census 2011).

## Stedenbanden

* Göteborg, (Zweden)

## Geboren

* John Kani (30 november 1942), acteur, filmregisseur en scenarioschrijver
* Rob Bolland (17 april 1955), Nederlands zanger, muziekproducent, componist
* Ferdi Bolland (5 augustus 1956), Nederlands zanger, muziekproducent, componist
* Elrio van Heerden (11 juli 1983), voetballer
* Kermit Erasmus (8 juli 1990), voetballer
* 1 2 3 4 Adrian Frith, Census 2011, hoofdplaats Port Elizaberth
* ↑ Adrian Frith's website, Census 2011
# Narycia mesogypsa

Narycia mesogypsa is een vlinder uit de familie van de zakjesdragers (Psychidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door Edward Meyrick in een publicatie uit 1932.
De soort komt voor in Oeganda.