# 1656

Het jaar 1656 is het 56e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### januari

* 8 - De Weeckelijcke Courante van Europa wordt voor het eerst uitgebracht door de uitgever Abraham Casteleyn in Haarlem.
* 17 - Het Verdrag van Koningsbergen wordt gesloten in Koningsbergen tussen Frederik Willem I, de keurvorst van Brandenburg-Pruisen en de Zweedse koning Karel X Gustaaf. Frederik Willem onderwerpt zich door dit verdrag aan de Zweedse koning en maakt van Brandenburg-Pruisen zo een vazalstaat.

### juli

* 20 - Rembrandt wordt failliet verklaard. Zijn kunstverzameling, atelierspullen en huis worden aan de schuldeisers verkocht.
* 27 - De Portugese synagoge in Amsterdam spreekt een banvloek uit over Baruch de Spinoza. "Vervloekt zij hij bij dag en vervloekt zij hij bij nacht; vervloekt zij hij bij zijn uitgang en vervloekt bij zijn ingang. God zal hem niet vergeven. Gods toorn en gramschap zullen tegen deze man ontbranden en alle vloeken over hem uitstorten die in het Boek van de Wet beschreven zijn. En God zal zijn naam van onder de hemel uitwissen. Wij verordenen dat niemand mondeling of schriftelijk contact met hem onderhoudt, niemand hem enige gunst bewijst, niemand onder een dak met hem slaapt of binnen vier el bij hem in de buurt komt, niemand een door hem vervaardigd of geschreven document leest.’
* 30 - De Zweden en Pruisen verslaan de Polen in de slag bij Warschau tijdens de Tweede Noordse Oorlog.

### augustus

* 18 - Het nieuwe VOC-Opperhoofd in Japan, Zacharias Wagener, arriveert op de handelspost Dejima.

### september

* 30 - De raadspensionaris van Holland Johan de Wit laat door de Staten een plakkaat uitvaardigen dat filosofen verbiedt zich met de theologie in te laten en theologen om zich met de filosofie te bemoeien. Zo hoopt hij de heftige strijd binnen en buiten de universiteiten over de leer van Descartes in te tomen.

### oktober

* 26 - In Siam zet de koningszoon Narai met buitenlandse hulp zijn oom Suthammaracha af en bestijgt zelf de troon.

### november

* 6 - Alfons VI (Cintra) wordt koning van Portugal onder regentschap van zijn moeder.

### zonder datum

* De Republiek stuurt een vloot onder Obdam naar Danzig, om te verhinderen dat de stad in Zweedse handen valt.
* Aanleg van het Amphitheater, met vijvers en fonteinen, bij de Springenberg, ontworpen door Jacob van Campen.
* Mazurië wordt verwoest door invallende Tataren, die in twee weken 30% van de bevolking uitmoordden.

## Muziek

* Giovanni Legrenzi componeert zijn Libro Secondo, Opus 4.

## Literatuur en publicaties

* Uitgave van Le Dépit amoureux van Molière.
* De Oprechte Haerlemse Courant een dagelijks in druk verschijnend geschrift dat ook wel dagblad genoemd wordt.

## Beeldende kunst

* Gezicht op het Haarlemmermeer (1656) Jan van Goyen, Städelsches Kunstinstitut, Frankfurt am Main
* Jongen in Pools kostuum (1656) Ferdinand Bol, Museum Boijmans van Beuningen
* Diego Velazquez: Las Meninas, Museo Nacional del Prado, Madrid.
Bestand:Meninas detail.jpg|Hofdame María de Sotomayor, met het opvallend losse penseelwerk op haar jurk

## Bouwkunst

* 's Lands Zeemagazijn, Amsterdam Daniël Stalpaert

## Geboren
### maart

* 26 - Nicolaas Hartsoeker, Nederlands natuurkundige en astronoom (overleden 1725)

### mei

* 4 - Johan Lodewijk van Anhalt-Zerbst-Dornburg, vorst van Anhalt-Zerbst-Dornburg (overleden 1704)
* 28 - Anton Florian van Liechtenstein, vorst van Liechtenstein (overleden 1721)
* 31 - Marin Marais, Frans componist (overleden 1728)

### juni

* 5 - Joseph Pitton de Tournefort, Frans botanicus (overleden 1708)

### juli

* 7 - Goeroe Har Krisjan, achtste goeroe van het sikhisme (overleden 1664)

### september

* 6 - Guillaume Dubois, Frans kardinaal en staatsman (overleden 1723)
* 6 - Johann Kaspar Ferdinand Fischer, Duits componist en organist (overleden 1746)

### oktober

* 2 - Hendrik Carré, Nederlands kunstschilder (overleden 1721)
* 20 - Nicolas de Largillière, Frans kunstschilder (overleden 1746)

### november

* 7 - Walraad van Nassau-Ottweiler, gouverneur van Nijmegen (overleden 1705)
* 8 - Edmond Halley, Brits astronoom en hoogleraar (overleden 1742)

### datum onbekend

* Jacob de Heusch, Nederlands kunstschilder (overleden 1701)
* Jacob van Staverden, Nederlands kunstschilder (overleden na 1716)

## Overleden
### januari

* 18 - August van Saksen-Lauenburg (78), hertog van Saksen-Lauenburg
* 22 - Thomas Frans van Savoye-Carignano (59), prins van Carignano

### maart

* 21 - James Ussher (75), Iers theoloog en aartsbisschop

### april

* 7 - Krzysztof Arciszewski (63), Pools edelman en militair
* 10 - Gerard Pietersz. Hulft (34), Nederlands generaal
* 27 - Jan van Goyen, Nederlands kunstschilder
* 27 - Gerard van Honthorst, Nederlands kunstschilder

### mei

* 17 - Dirck Hals (64), Nederlands kunstschilder
* 19 - George Lodewijk van Nassau-Dillenburg (64), Duits edelman

### juni

* 9 - Thomas Tomkins (~79), Brits componist en organist

### juli

* 2 - François-Marie graaf van Broglie (44), Frans edelman en militair

### augustus

* 11 - Ottavio Piccolomini (56), Italiaans edelman en militair

### oktober

* 1 - Lodewijk Frederik van Nassau-Idstein (22), Duits edelman
* 8 - Johan George I van Saksen (71), keurvorst van Saksen

### november

* 6 - Johan IV van Portugal (53), achtste hertog van Bragança en van 1640 tot 1656 koning van Portugal
* 12 - Hendrick van Anthonissen (51), Nederlands kunstschilder

### december

* 6 - David Beck (35), Nederlands kunstschilder