# Rudolph Sickinghe

Jonker Rudolph of Roelof Sickinghe (Groningen, 12 september 1643 - Exeter, 1688) was een Nederlands militair, politicus en bestuurder. Hij woonde op de Warffumborg en was heer tot Warffum, Breede, Usquert, Zuidwolde, Eenrum, Pieterburen en Westernieland. Hij was van 1675 tot aan zijn dood eigenaar van het Nederlands Waddeneiland Rottumeroog.
Sickinghe was curator van de Rijksuniversiteit Groningen, lid der Staten-Generaal, raadslid van de Admiraliteit van Friesland, lid van de Raad van State en bewindhebber bij de Kamer van de WIC in Groningen.
Hij nam als militair deel aan het Gronings Ontzet (1672), het Ontzet van Coevorden (1672) en mogelijk de verovering van Langakkerschans in 1673. In 1688 vergezelde hij (ten tijde van de Glorious Revolution) stadhouder Willem III van Oranje vrijwillig bij de overtocht naar Engeland.

## Leven

Sickinghe, telg van het adellijke geslacht Sickinghe, werd geboren als zoon van de jonkheer en hoofdeling te Warffum Feio Sickinghe (1610-1666) en Sophia van Echten (†1673). Hij was een kleinzoon van jonker Johan Sickinghe (1576-1652) en een oudere broer van de jonkers Johan en Feio.
Sickinghe studeerde aan de Universiteit Leiden (1660), de Hohe Schule te Herborn (1662), de Ruprecht-Karls-universiteit in Heidelberg (1663) en de Rijksuniversiteit Groningen. Van deze laatste was hij curator in 1675 en 1676.
Rudolph was protestants en ten minste vanaf 6 april 1664 lidmaat te Warffum. In 1667 verscheen hij in zijn kwaliteit van jonker namens het dorp Warffum ter Statenvergadering van Stad en Lande te Groningen. Hij trouwde in 1673 met Amelia Clant van Nijenstein (1633-1695) te Warffum. Zij kregen geen kinderen. Op 1 april 1675 werden de rechten van het eiland Rottumeroog van de familie Tamminga overgedragen aan Rudolph en zijn vrouw. Het eiland bleef jaren lang in hun privé-bezit. Bij het overlijden van zijn vrouw in 1695 werd het eiland verkocht aan Louis Trip en de jurist Michiel van Bolhuis (1644-1704). Rudolph woonde op de Warffumborg maar moest deze in 1683 wegens schulden verkopen aan de zakenman Louis Trip (1654-1698), lid van de familie Trip. De borg was 122 jaar (5 generaties lang) in familiebezit gebleven.
In 1677 ontving Rudolph een brief van stadhouder Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz met daarin het verzoek tot teruggave van de commissiegelden en pachtboeken.

## Als militair

Sickinghe was ritmeester (kapitein) der cavalerie in het regiment van George Frederik van Nassau-Siegen (1606-1674). Rudolph had zich onderscheiden als een van de bevelhebbers bij de verdediging van Groningen. Zo was Rudolph in 1672 onderbevelhebber van de Stelling langs het Reitdiep te Groningen.

### Bij het Gronings Ontzet

Ten tijde van het Gronings Ontzet staat een deel van de ruiterwacht van de stad Groningen onder leiding van Johan Sickinghe (1649-1673). Zijn broers Rudolph- en Hindrick Sickinghe (1650-1682) werden genoemd als ritmeesters (kapiteins).
Terwijl de hoofdtroepen van de biscchop van Munster Bernhard von Galen zich voor de muren legerde, kreeg Sickinghe samen met Geert de Mepsche opdracht om zich naar Friesland te begeven. Hier moesten zij aan de Staten van dit gewest of hun gedeputeerden, aan de Prinses douairiere van Nassau, de Gecommitteerden te velde en de luitenant-generaal Hans Willem van Aylva (1633-1691) verslag uitbrengen en aandringen op het zenden van troepen ter versterking. De belegering kon ieder uur beginning en men had slechts 2000 man tot haar beschikking voor de verdediging van de vele wachtposten, 17 bolwerken en alles wat daaromheen lag. Zij verzochten zeker 1300 man versterking en legde uit dat het ook in het belang van Friesland was om Groningen te behouden. Omgekeerd zou Groningen ook Friesland bij toekomstige dreiging te hulp komen. Het verzoek bleek tevergeefs. Friesland had haar troepen zelf recent bij elkaar verzameld en voelde zich niet comfortabel om een deel hiervan naar haar buren te sturen. Sickinghe en de Mepsche keerde terug en richtte met de andere Groninger Gedeputeerden tot de Staten-Generaal. Dit bleek succesvol, prins Willem III van Oranje zond uiteindelijk, zij het na enige tijd, troepen richting Groningen ter ondersteuning.
Op 23 augustus 1672 kwam er bericht van een deserteur dat de Oosterhoogebrug zou worden aangevallen. Rudolph reed 's avonds met vijftig ruiters uit en werd op wacht gezet om een nieuwe aanval van zeker 300 man te voorkomen.

### Bij het Ontzet van Coevorden

Op 29-jarige leeftijd nam hij samen met zijn broers Hindrik Sickinghe (1650-1682) en Feio Sickinghe (1654-1696) als ruiter vrijwillig deel aan het Ontzet van Coevorden in 1672. Onder leiding van hun broer, jonker Johan Sickinghe (1649-1673) wisten zij met een gewaagde actie het bastion Overijssel te overmeesteren. Johan, voor de troepen uitgesneld, beklom tijdens dit gevecht als eerste de wal met direct achter hem zijn broers Rudolph en Hindrik. Na heftige weerstand wisten de aanvallers, waaronder de broers Sickinghe de overwinning te behalen. Coevorden was bevrijd. De stad Groningen liet ter herdenking van de verovering door de Groningers een zilveren penning slaan met daarop de vier broeders Sickinghe vermeld.

### Bij de verovering van Nieuwe- of Langakkerschans

In juli 1672 werd de Langakkerschans ingenomen door Christoph Bernhard von Galen, bisschop van Münster en zijn troepen. Carl von Rabenhaupt, legercommandant en luitenant-generaal in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, kreeg opdracht de schans te ontzetten. In de nacht van 21 op 22 juli 1673 werd de Schans aangevallen en heroverd op de troepen van de bisschop. In de beschrijving van de bekendste prent van de verovering, getekend in 1673 door Romeyn de Hooghe, staat een 'Sickinga' aangegeven. Het betreft hier zeer waarschijnlijk een van de broers Sickinghe. Alle vier hadden een jaar eerder (ook onder Von Rabenhaupt) deelgenomen aan het Gronings Ontzet en het Ontzet van Coevorden. Op de vele prenten en verslagen die daarvan beschikbaar zijn, staan de broers Sickinghe ook aangegeven als 'Sickinga'. De 'Sickinghe' op de prent van Langakkerschans staat in ieder geval op een zeer belangrijke positie, namelijk direct naast ''Zijne Excellentie Rabenhaup, de overste Dehm en Aquila''. Deze Sickinghe had dus zeer waarschijnlijk een commanderende (of in ieder geval adviserende) rol bij de aanval.
Vraag is welke Sickinghe de Hooghe op de prent van de Langakkerschans heeft willen afbeelden. Rudolphs jongere broer Johan Sickinghe (1649-1673) zou vanwege zijn commanderende rol en heldhaftige optreden bij het Ontzet van Coevorden waarschijnlijk de meest logische kandidaat zijn. De kronieken vermelden echter dat hij twee maanden voor de verovering van Langakkerschans , op 20 mei 1673 overleed. Hindrick Sickinghe (1650-1682) was onderbevelhebber bij het Gronings Ontzet en ritmeester bij het cavalerie regiment van de stad. In 1673 moet hij 22 of 23 jaar oud zijn geweest. Feijo Sickinghe (1654-1696) had zich ook onderscheiden bij het Ontzet van Coevorden maar was in 1673 slechts 19 jaar oud. Wel werd hij in 1690 commandeur van de Langakkerschans. Rudolph was ten tijde van verovering van de schans 30 jaar oud. In de jaren ervoor was hij betrokken geweest bij vele militaire acties, de verdediging van Groningen en het Ontzet van Coevorden. Hij was in 1673 raadslid van de Admiraliteit van Friesland en eerder lid der Staten-Generaal geweest. Zijn vele ervaringen, kennis en kunde tot dan toe zouden hem een goede kandidaat hebben gemaakt om naast Carl von Rabenhaupt te hebben gestaan. Mogelijk om hem (bij de aanval van de vloot) te assisteren. Hoewel Hindrick en Feijo dus ook mogelijk op de prent staan afgebeeld, is het waarschijnlijker dat Rudolph (specifiek op deze positie) staat afgebeeld. Mocht dit het geval zijn heeft hij dus deelgenomen aan de verovering.

## Als politicus en bestuurder

Volgens een scheidbrief uit het jaar 1667 blijkt dat Rudolph door zijn familie het 'staand' presidentschap van de Dijkrechters der kadijken van Warffum was toebedeeld. In 1682 verkocht hij dit presidentschap aan de heer Louis Trip (1654-1698), die het in 1701 weer aan de Ommelanden overdroeg.
Sickinghe werd in 1669 lid der Staten-Generaal. Op 22 maart 1678 werd hij door de heer Altingh geïntroduceerd bij de Raad van State. Op 5 september 1670 schreef de raadspensionaris Johan de Witt (1625-1672) een handgeschreven brief aan Rudolph met daarin vragen over de verkiezing van de pensionaris Gaspar Fagel (1634-1688) tot griffier der Staten-Generaal.
Van 1671 tot 1679 was hij raadslid bij de Admiraliteit van Friesland te Harlingen. Na zijn laatste jaar bij de Admiraliteit werd hij in 1679 bewindhebber bij de kamer ter Stad en Lande van de West-Indische Compagnie in Groningen. Dit bleef hij tot 1683.
In 1688 vergezelde Sickinghe stadhouder Willem III van Oranje vrijwillig bij de overtocht naar Engeland tijdens de Glorious Revolution. Hij stierf in datzelfde jaar te Exeter en werd daar door de vrienden Bentinck met 'alle fatsoen op zijn soldaats begraven'.

## Galerij

* Het rouwbord van de broer van Rudolph, Johan Sickinghe (1649-1673)
* De bestorming van Coevorden in 1672 waaraan Sickinghe met zijn drie broers aan deelnam
* Foto van het trommelvel van een keteltrom, door Johan Sickinge buitgemaakt bij de verovering van Coevorden, met een aantekening van de hand van jhr. Pieter Rembt Sickinge (1743-1821)
* Een zilveren munt geslagen ter gelegenheid van het Ontzet van Coevorden in 1672 met daarop genoemd de vier gebroeders Sickinghe
* Het Gronings Ontzet in 1672

## Literatuur

* [F.O.J. Sickinghe], Liefde en leed gedurende zeven eeuwen in Groningen en de Ommelanden en daarbuiten! Het Groninger geslacht Sickinghe, 1284-1984 en later! Naarden, 1999.
* F.J. Hulst, 'Inleiding', in: Inventaris van het archief van de familie Sickinghe en een beschrijving van stukken uit het Register Feith betreffende deze familie, Groningen: Groninger Archieven, 1990

### Noot

* ↑ Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden, Handelingen der jaarlijksche vergadering, Leiden 1885, Mededelingen gedaan in de vergaderingen van de maatschappij der Nederlandse letterkunde te Leiden, 1885-1886, Nederlanders, Studenten te Herborn door J.G. Frederiks, p.177, (1662) nr. 174.
* ↑ Willem Jozef Andries Jonckbloet, Gedenkboek der Hoogeschool te Groningen, ter gelegenheid van haar vijfde halve eeuwfeest, op last van den Akademischen Senaat, Groningen 1864, II. Naamlijst der Kuratoren, p. 171.
* ↑ AlleGroningers, Doop- en trouwboek 1621-1705, archiefnummer 124, Doop-, trouw- en begraafboeken enz. in de provincie Groningen, inventarisnummer 498, blad 95, Gemeente: Kerkelijke gemeente Warffum, Periode: 1621-1705.
* ↑ Ledematen provincie Groningen: Warffum (geraadpleegd 23 januari 2024).
* ↑ H.O. Feith, Register van het Archief van Groningen: Chronologisch Gedeelte, Volume 4, Groningen 1856, p.222.
* ↑ J. de Groot, G. Warnars, S. en J. Luchtmans, A. en P. Blussé, en V. van der Plaats, Tegenwoordige Staat der Vereenigde Nederlanden; Eenentwintigste Deels, Eerste stuk, Vervattende het vervolgd der beschrijving van Stad en Lande, Amsterdam, Leiden, Dord en Harlingen 1794, p. 399. (Delpher)
* ↑ Groninganus, Beknopte geschiedenis van Rottumeroog (1794) (9 april 2010). Geraadpleegd op 17 december 2023.
* ↑ Groninger Archieven (493 Families van Bolhuis, Arkema en van Zeeburgh, 1603 - 1927), Stukken van persoonlijke aard, 1.1.03. Michiel van Bolhuis sr. (1644-1704), 1.1.03.2. Stukken betreffende het openbaar leven, 1.1.03.2.2. Rechter van Warffum, 15...472 Stukken betreffende rechten en eigendommen van de familie Sickinghe op Warffumborg, 15e-17e eeuw, nr. 24
* ↑ Mug, Gerry, De rol van de Ruiterij in 1672. Projectdeelnemer Maak Geschiedenis (2022). Gearchiveerd op 6 september 2023. Geraadpleegd op 17 december 2023.
* ↑ Dr. J. S. Theissen, Voor vrijheydt ende vaderlandt, Beden om Hulp, p. 118, Groningen, Den Haag 1922 (Delpher)
* ↑ J. van Vloten, Algemeene geschiedenis des vaderlands, vierde deel, tweede stuk, Haarlem 1879, p.
* ↑ J.P. Arend, Mr. O. van Rees & Dr. W.G. Brill, Algemene Geschiedenis des Vaderlands, Vierde deel, Tweede stuk, Haarlem 1879, p. 42.
* ↑ 1672, Coevorden vanuit Groningen bevrijd. De overrompeling van Coevorden op 30 december 1672..
* ↑ Copie van de consideratien door eenige gevolmagtigden van erf- en ingezetenen in de Ommelanden op den 18. October 1754. ... overgegeven an haer ed. mog. de h. heeren, wegens haar koninkl. hoogheid ter examinatie der zylvestenien en dyckrechten van de Ommelanden .., 1754, p. 101. (geraadpleegd 23 januari 2024).
* ↑ Mr. C. C. Geertsema, De Zijlvestenijen in de Groninger Ommelanden, Groningen 1879, p. 29 & 31.
* ↑ Uitreksel uit de Resolutiën van de Raad van State 1678, ad Roelof Sickinghe, Algemeen Rijksarchief 99. Pagina 152 verso, Vergadering Dijngsdag 22 marii 1678. 'Praesente Heeren: ... van Sickinga'. 'De heer Altingh gecommitteerde tot de Hoog Edel Verg. Ho Mo heeft geïntroduceert d'heer Roeloff Sickinga tot Warffumb om op de praesentatie van de provintie van Stadt en Ommelanden ter comparitie ter vergadering Hoog Ed. Mog. Collegie ende heeft vervolgens gemelten Ridder opgenomen ter fine van sessie.'
* ↑ H.O. Feith, Register van het Archief van Groningen: Chronologisch Gedeelte, Volume 4, Groningen 1856, p.208.
* ↑ Montanus Haan Hettema, Arent van Halmael, Hendrik van Rijn, Stamboek van den Frieschen, vroegeren en lateren adel, volume 2, Leeuwarden 1846, p.110.
* ↑ Centraal Bureau voor Genealogie en Heraldiek, Genealogische en heraldische bladen Maandblad voor geslacht-, wapen- en zegelkunde, Volume 17, 's-Gravenhage 1905, p.313.
* Biografisch Portaal: 53578113