# Werk van den akker te lokeren

De Koninklijke Vereniging Het Werk van de Akker te Lokeren is een Lokerse vereniging dat ontstaan is als afdeling van het voormalige Vlaamse Werk van den Akker en den Haard-initiatief. De vereniging beijvert zich in het bevorderen van gemeenschapsgerichte landbouw en duurzame stedelijke leefomgevingen.

## Geschiedenis

Het Werk van den Akker en den Haard-initiatief is een voorbeeld van een door politieke en economische belangen gedreven project dat tevens in de behoefte van de verarmde bevolking voorzag. Een opvallend kenmerk van een dergelijk project is dat het ledenaantal vaak toenam tijdens crisissituaties, zoals oorlogen, wanneer voedseltekorten de overhand kregen.

### Oprichting en vroege ontwikkeling

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd in Lokeren een afdeling van het Werk van de Akker opgericht. Initiatieven van onder andere burgemeester Prosper Thuysbaert (1889-1965) en onderpastoor Gentiel De Praetere waren hierbij doorslaggevend. Samen met Jozef De Roover, afgevaardigde van het toenmalige landbouwcomité en algemeen zaakvoerder van de boerengilde, werden plantaardappelen en groentezaden tegen gunstige voorwaarden aangekocht. Dankzij grote toelagen van het ministerie van bevoorrading konden de eerste gronden – gelegen aan de Durmelaan, de Kouterwegel, bij de Hoge Brug (het Veer) en op de Bergendries – in gebruik worden genomen.
Na de oorlog nam het ledenaantal sterk af. Naast de verbeterde levensomstandigheden was dit mede te wijten aan de verkoop van diverse gronden, zoals in de Kouterwegel. In 1927 werd daarom een vzw opgericht met als doel gronden aan te kopen of te huren. De notariële akte werd op 9 november 1927 opgesteld en ondertekend door pastoor-deken René De Vildere, onderpastoor Gentiel De Praetere, nijveraar Prosper Goossens, apotheker Ferdinand Jacobs, en notaris Prosper Thuysbaert (1889-1965).
Prosper Thuysbaert (1889-1965) werd benoemd als voorzitter, Prosper Goossens als penningmeester en Gentiel De Praetere als afgevaardigde beheerder. Op 10 november 1928 werd het initiatief heringericht met een nieuw bestuur onder leiding van voorzitter Gerard Dierinck, secretaris Michel Matthijs en penningmeester Amaat Ponnet. Op 16 november 1929 werden de standregels van "Het Werk van den Akker van Lokeren" officieel in de Annexe au Moniteur Belge gepubliceerd.

### Groeiperiode en verdere ontwikkeling

In de Tweede Wereldoorlog kende het Werk van de Akker een sterke opmars. In 1942 werden 12 hectare en 21 are bewerkt door 975 huishoudens; in 1943 was dit gegroeid tot 15 hectare en 11 are voor 1.130 huishoudens. Er werden bedelingen verricht van zaden, plantaardappelen en meststoffen, waarbij de gronden verspreid waren over onder meer Hillare, de Lokerhoutstraat, de Kouter, de Poststraat en de Nijverheidstraat.
Na de oorlog daalde het ledenaantal snel, van 535 huishoudens in 1945 tot 340 in 1946 en 188 in 1947. Ook de oppervlakte van de bewerkte tuinen verminderde in deze periode. Sinds 1946 lag de nadruk op het moderniseren van de akkers tot goed ingerichte en aantrekkelijke volkstuinen. Enkele aangebrachte verbeteringen waren:
* Het plaatsen van een afsluiting langs de spoorweg op de Spoele.
* Het aanleggen van een bloemenstrook langs de akkers.
* Aanplantingen van acaciaboompjes, wilde kerselaars, lijsterbessen, berken en populieren.
* Het aanleggen van aalputten, rustbanken en een speeltuin voor kinderen.
Op 10 oktober 1954 vierde het Werk van de Akker te Lokeren haar zilveren jubileum. Ter gelegenheid hiervan werden een tiental langjarige leden (met minimaal 20 jaar lidmaatschap) geëerd, waaronder Mevrouw Maria De Vrieze en de heren Gustaaf Andries, Albert Coussens, Richard De Nul, Petrus Hereman, Oscar Michiels, Henri Paelinck, Remi Pieters, Gustaaf Roels, Gustaaf Rogiers, Frans Van Brussel en Georges Van Pottelberghe.
Op 17 maart 1958 verleende Zijne Majesteit de Koning aan het Werk van de Akker de titel van Koninklijke Maatschappij. Daarnaast is de afdeling Lokeren aangesloten bij het Provinciaal Verbond van Volkstuinen van Oost-Vlaanderen en, sinds 1983, bij het gewest Land van Waas. Op 16 juni 1988 werd tevens het lidmaatschap van de Stedelijke Culturele Raad bekomen.
Een jaarlijkse reis, waarvan de administratieve gegevens sinds 1961 bewaard zijn gebleven, vormt een traditie binnen de vereniging, hoewel details over bestemming en datum zelden gedocumenteerd zijn.

## Voortdurende erfenis

Het voortbestaan van de Koninklijke Vereniging Het Werk van de Akker te Lokeren benadrukt de aanhoudende relevantie en het aanhoudende succes van de vereniging in het bevorderen van gemeenschapsgerichte landbouw en duurzame stedelijke leefomgevingen. Het Werk van de Akker blijft een vitaal onderdeel van de gemeenschap in Lokeren, met een rijke geschiedenis en een blijvende invloed op de lokale voedselproductie en gemeenschapsontwikkeling. De vereniging ondersteunt niet alleen de teelt van voedsel maar ook de teelt van relaties en kennis binnen Lokeren en daarbuiten.