# 1874

Het jaar 1874 is het 74e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### januari

* 1 - Afschaffing van de 'differentiële rechten' in Nederlands-Indië, dat wil zeggen dat de in- en uitvoerrechten gelijk worden voor Nederlanders en buitenlanders. Minister van Koloniën Fransen van de Putte verwezenlijkt hiermee een belangrijk liberaal programmapunt.
* 1 - New York annexeert de Bronx.
* 1 - In Suriname wordt het metriek stelsel ingevoerd.
* 3 - Staatsgreep in Spanje brengt generaal Serrano weer aan de macht in de Eerste Spaanse Republiek.
* 24 - De Nederlandse expeditie neemt de kraton van Atjeh in. De jonge sultan en zijn entourage blijken haar al in de nacht te hebben verlaten.

### februari

* 12 - Generaal van Swieten verklaart dat door het recht van overwinning Atjeh Nederlands is geworden.
* 20 - De conservatieve leider Benjamin Disraeli wordt eerste minister van het Verenigd Koninkrijk.

### maart

* 22 - Een zware storm overstroomt de nog in aanleg zijnde Groningse Westpolder, waarbij 13 mensen verdrinken. De loodskotter Eems no. 1 vergaat tijdens deze storm ten noorden van Schiermonnikoog. 5 doden.

### april

* 15 - Begin van de Eerste tentoonstelling van de impressionisten in de fotostudio van Félix Nadar aan de Parijse Boulevard des Capucines.
* 16 - De Vestingwet van minister van Oorlog Gus Weitzel regelt niet alleen de versterking van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, maar geeft ook groen licht aan Groningen, Deventer, Zutphen, 's-Hertogenbosch en andere steden om hun vestingwerken neer te halen.

### mei

* 16 - Opening van de eerste geregelde bootdienst op New York vanuit Rotterdam met het nieuwe stoomschip W.A. Scholten, het eerste schip van de NV Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart Maatschappij (NASM), de latere Holland-Amerika Lijn (HAL).
* 21 - Bij het bezoek van koning Willem III aan de nieuwe Noorderhaven van Rotterdam wordt deze omgedoopt in Koningshaven.
* 24 - De NBDS opent de Maasbrug bij Gennep als onderdeel van de spoorlijn Boxtel-Gennep-Goch-Wesel, het zogenaamde Duits lijntje.
* 27 - Een groep van dertien gezinnen vertrekt onder leiding van Gert Alberts uit de Zuid-Afrikaanse Boerenrepublieken voor de Dorslandtrek.

### juni

* 2 - De Amerikaanse arts Andrew Still geeft zijn behandelmethode de naam osteopathie.
* 5 - De KSRV Njord opgericht, Nederlandse studentenroeivereniging.
* 10 - Ingebruikname van de spoorlijnen Amsterdam Oosterdok-Hilversum-Amersfoort en Hilversum-Utrecht Maliebaan-Lunetten door de HSM.
* 16 - In Nederland valt het kabinet-De Vries-Fransen van de Putte over de Kiesrechtkwestie.
* 26 - Oprichting van de Vereniging voor Volksvermaken om jaarlijks het Gronings Ontzet te vieren.

### augustus

* 15 - Amsterdam krijgt als eerste Nederlandse stad een beroepsbrandweer.
* 21 - België: Overlijden van regeringsleider Barthélémy de Theux de Meylandt. De regering wordt verdergezet onder leiding van Jules Malou.
* 27 - Beëdiging van het kabinet-Heemskerk-Van Lynden van Sandenburg in Nederland.
* 27 - Met de Verklaring van Brussel eindigt een conferentie van vijftien Europese landen over het oorlogsrecht.

### september

* 19 - De Wet houdende maatregelen tot het tegengaan van overmatigen arbeid en verwaarloozing van kinderen, beter bekend als het Kinderwetje van Van Houten, wordt van kracht.
* 29 - Het Groot Begijnhof Sint-Amandsberg even buiten Gent wordt in gebruik genomen. Het vervangt het Oud Groot Begijnhof Sint-Elisabeth, dat voor stadsuitbreiding moest wijken.

### november

* 24 - De Amerikaanse boer Joseph Glidden krijgt patent op het prikkeldraad.
* 25 - De contracten worden getekend voor de aanleg van de Antwerpse Waterwerken.

### december

* 10 - Het faillissement wordt uitgesproken over de Bank Du Jardin te Brugge. Een aantal bedrijven in en rond Brugge worden meegesleept in de ondergang van hun huisbank.
* 29 - Generaal Martínez Campos maakt met de "pronunciamiento van Saguntum" een einde aan de Eerste Spaanse Republiek.

## Muziek

* 22 mei - Eerste uitvoering van de Messa da Requièm van Verdi, op de jaargedachtenis van de dichter Alessandro Manzoni.
* Johann Strauss jr. schrijft de operette Fledermaus
* Pjotr Iljitsj Tsjaikovski componeert zijn Pianoconcert nr 1 (Opus 23)
* Antonin Dvořák componeert zijn Symfonie no. 4 in d
* Arnold Schönberg wordt in Wenen geboren op 13 september.

## Beeldende kunst

* De loge, Pierre-Auguste Renoir
* Rivage de Portrieux, Cotes-du-Nord 1874, Eugène Boudin
* The Minute Man (1874) Daniel Chester French, Concord (Massachusetts)
* De Maagd van Holland (1874) Joseph Graven, Nieuwemarkt, Rotterdam

## Bouwkunst

* Nikolaiturm, Hamburg (1874) George Gilbert Scott
* Teatro Politeama, Palermo (1874) Giuseppe Damiani Almeyda

## Geboren
### januari

* 1 - Frank Knox, Amerikaans politicus (overleden 1944)
* 1 - Gustav Whitehead, Duits-Amerikaans luchtvaartpionier (overleden 1927)
* 4 - Josef Suk, Tsjechisch componist (overleden 1935)
* 5 - Joseph Erlanger, Amerikaans fysioloog en Nobelprijswinnaar (overleden 1965)
* 9 - Hendrik Johan Knottenbelt, Nederlands politicus (overleden 1952)
* 13 - Jozef Van Roey, Belgisch kardinaal (overleden 1961)
* 25 - William Somerset Maugham, Brits schrijver (overleden 1965)
* 28 - Mary Tourtel, Brits schrijfster en tekenares, bedenkster van Bruintje Beer (overleden 1948)

### februari

* 1 - Hugo von Hofmannsthal, Oostenrijks symbolistisch schrijver (overleden 1929)
* 3 - Gertrude Stein, Amerikaans dichteres en schrijfster, geestelijk moeder van "The Lost Generation" (overleden 1946)
* 11 - Elsa Beskow, Zweeds schrijfster en illustrator van jeugdboeken (overleden 1953)
* 13 - Hendrik Spiekman, Nederlands letterzetter, journalist en politicus (overleden 1917)
* 21 - Albertus Zijlstra, Nederlands onderwijzer, journalist en politicus (overleden 1964)
* 23 - Konstantin Päts, president van Estland (overleden 1956)

### maart

* 5 - Arthur van Schendel, Nederlands schrijver (overleden 1946)
* 13 - Ellery Clark, Amerikaans atleet (overleden 1949)
* 14 - Anton Philips, Nederlands industrieel (overleden 1951)
* 15 - Oishi Wasaburo, Japans meteoroloog en esperantist (overleden 1950)
* 17 - Herman Hana, Nederlands kunstenaar (overleden 1952)
* 22 - Gerard Gratama, Nederlands kunstschilder en -criticus (overleden 1965)
* 24 - Luigi Einaudi, Italiaans president (overleden 1961)
* 24 - Harry Houdini, Amerikaans boeienkoning en illusionist (overleden 1926)
* 26 - Robert Frost, Amerikaans dichter en toneelschrijver (overleden 1963)

### april

* 9 - Albin Lermusiaux, Frans atleet (overleden 1940)
* 16 - Ludo van Bronkhorst Sandberg, Nederlands staatsraad (overleden 1940)
* 25 - Guglielmo Marconi, Italiaans natuurkundige (overleden 1937)

### mei

* 4 - Frank Conrad, Amerikaans elektrotechnicus, uitvinder en radio-pionier (overleden 1941)
* 6 - Nikolaj Berdjajev, Russisch cultuur- en godsdienstfilosoof (overleden 1948)
* 9 - Howard Carter, Engels archeoloog (overleden 1939)
* 12 - Jan Krijger, Nederlands politicus (CHU/VCH) (overleden 1951)
* 22 - Erhard Auer, Beiers politicus en SPD-partijvoorzitter (overleden 1945)
* 27 - Nelly Bodenheim, Nederlands kunstenares (overleden 1951)
* 29 - Gilbert Keith Chesterton, Engels schrijver (overleden 1936)

### juni

* 18 - George Tupou II, 2e koning van Tonga (overleden 1918)
* 19 - Peder Oluf Pedersen, Deens ingenieur en natuurkundige (overleden 1941)
* 25 - Willem Anton Engelbrecht, Nederlands ondernemer en bestuurder (overleden 1965)

### juli

* 9 - Gauke Kootstra, Nederlands burgemeester (overleden 1942)

### augustus

* 8 - Willem van Schaik, Nederlands kunstschilder (overleden 1938)
* 9 - Reynaldo Hahn, Frans componist en dirigent (overleden 1947)
* 10 - Herbert Hoover, 31$^{ste}$ president van de Verenigde Staten (1929-1933; overleden 1964)
* 10 - Antanas Smetona, Litouws politicus (overleden 1944)
* 19 - Catharina Cool, Nederlands mycoloog (overleden 1928)
* 21 - Herman van Karnebeek, Nederlands diplomaat en minister (overleden 1942)
* 27 - Carl Bosch, Duits scheikundige, ingenieur en Nobelprijswinnaar (overleden 1940)
* 31 - Edward Thorndike, Amerikaans psycholoog (overleden 1949)

### september

* 1 - Jeanne Reyneke van Stuwe, Nederlands schrijfster; echtgenote van Willem Kloos (overleden 1951)
* 2 - Frans Drion, Nederlands Kamerlid (overleden 1948)
* 13 - Arnold Schönberg, Oostenrijks-Amerikaans componist (overleden 1951)
* 23 - Francis Lane, Amerikaans atleet (overleden 1927)

### oktober

* 18 - Peter O'Connor, Iers atleet (overleden 1957)
* 24 - Rafael Palma, Filipijns minister en senator (overleden 1939)

### november

* 4 - Duifje Schuitenvoerder, Nederlands zangeres (overleden 1942)
* 9 - Cyril Deverell, Brits maarschalk (overleden 1947)
* 15 - August Krogh, Deens zoöfysioloog en Nobelprijswinnaar (overleden 1949)
* 23 - George Buff, Nederlands atleet (overleden 1955)
* 24 - Charles William Miller, Braziliaans voetballer (overleden 1953)
* 27 - Chaim Weizmann, Israëlisch politicus; 1e president van Israël (1949-1952; overleden 1952)
* 28 - António Egas Moniz, Portugees neuroloog en Nobelprijswinnaar (overleden 1955)
* 30 - Winston Churchill, Brits staatsman (overleden 1965)

### december

* 1 - Luís María Guerrero, Filipijns kinderarts, hoogleraar en decaan (overleden 1950)
* 17 - William Lyon Mackenzie King, Canadees staatsman (overleden 1950)
* 18 - Frank Salisbury, Engels kunstschilder en glaskunstenaar (overleden 1962)
* 22 - Franz Schmidt, Oostenrijks componist, cellist en pianist (overleden 1939)
* 26 - Rosa Albach-Retty, Oostenrijks actrice (overleden 1980)
* 28 - Jacques Feyerick, Belgisch atleet (overleden 1955)
* 29 - François Brandt, Nederlands roeier (overleden 1949)

### exacte datum onbekend

* Harry Reed, Brits wielrenner, motorcoureur, constructeur en ondernemer (overleden 1951)

## Overleden
### januari

* 14 - Philipp Reis (40), Duits onderwijzer en uitvinder
* 24 - Martelaren van Podlachië

### februari

* 23 - Maria Louise van Bourbon-Sicilië (19), prinses van Beide Siciliën

### maart

* 2 - Neil Arnott (85), Schots geneesheer
* 6 - Louise Rasmussen (58) als Gravin Danner, derde echtgenote van koning Frederik VII van Denemarken
* 8 - Millard Fillmore (74), dertiende president van de Verenigde Staten
* 10 - Moritz Hermann von Jacobi (72), Duits natuurkundige en ingenieur

### april

* 13 - James Bogardus (74), Amerikaans uitvinder en architect
* 26 - Eduard Wenckebach (60), Nederlands fabrikant en telegrafiepionier

### mei

* 2 - Mark John Currie (78), Brits militair en Australisch pionier

### juni

* 26 - Frederik Allard Ebbinge Wubben (82), Nederlands burgemeester en notaris

### oktober

* 26 - Peter Cornelius (49), Duits componist en dichter

### december

* 7 - Konstantin von Tischendorf (59), Duits theoloog
* 9 - Johannes Bosscha sr. (77), Nederlands staatsman

### datum onbekend

* Thomas Bannister (circa 75) - Brits militair en ontdekkingsreiziger in West-Australië