# Komala Partij van Iraans Koerdistan

Komala Partij van Iraans Koerdistan (Koerdisch: کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران; Komełey Şorrişgêrrî Zehmetkêşanî Kurdistanî Êran; Perzisch: حزب کومەلە کردستان ایران) is een politieke partij die actief is in de regio Iraans-Koerdistan. Komala heeft een sociaaldemocratische signatuur. Komala strijdt voor een Iraans federaal territorium met een seculiere regering die de democratische beginselen volgt. Abdulla Mohtadi is de partijleider. Komala werd opgericht in 1969 en was enige tijd de belangrijkste Iraans-Koerdische partij na de Democratische Partij van Iraans Koerdistan (KDPI) maar heeft sindsdien veel aan kracht ingeboet.

## Geschiedenis

Komala werd in oktober 1969 in het geheim opgericht door een aantal uiterst linkse studenten aan de Universiteit van Teheran afkomstig waren uit vooraanstaande families. Pas in 1978, ten tijde van de Islamitische Revolutie, trad de partij in de openbaarheid. Na de val van de sjah bond men de (gewapende) strijd aan met het nieuwe islamitische regime in Teheran. Naast de Democratische Partij van Iraans Koerdistan (PDKI) ontwikkelde Komala zich tot de voornaamste Koerdisch nationalistische partij in Iran. Anders dan de PDKI streeft Komala naar een socialistische Koerdische staat. In de jaren tachtig kwam het herhaaldelijk tot een treffen tussen de milities van de beide partijen waarbij honderden doden vielen. In 1987 besloten beide partijen om een einde te maken aan het onderlinge geweld en om samen te gaan werken. Deze samenwerking verliep echter moeizaam.
Een orthodox-marxistische vleugel sloot zich in 1983 aan bij de Communistische Partij van Iran en vormt sindsdien de Komala Koerdistan Organisatie van de Communistische Partij van Iran.
In 2000 heeft zich een factie van de CPI afgescheiden en de naam Komala Partij van Iraans Koerdistan aangenomen. Sinds 2000 strijdt deze groepering als sociaaldemocratische partij voor een Iraanse democratische federale staat.
Sinds 2019 is Komala lid van de Iraanse Overgangsraad.

## Ideologie

De oprichters van Komala sympathiseerden met het maoïsme. In 1979 werd het maoïsme echter afgewezen en bekende men zich tot het marxisme. Tegenwoordig maakt het marxisme-leninisme geleidelijk plaats voor de sociaaldemocratie. De partij heeft een seculier karakter.

## Internationaal

Sinds 2013 is Komala lid van de internationale organisatie Progressieve Alliantie en tevens van de Socialistische Internationale. Komala heeft in Nederland een afdeling met een kantoor in Den Haag.
Komala heeft met internationale organisaties zoals Geneva Call overeenkomsten gesloten over het gebruik van geweld. Komala is lid van de Organisatie van Niet-Vertegenwoordigde Naties en Volkeren (UNPO).

## Verwijzingen

* 1 2 3 4 5 6 7 M.M. Gunter: Historical Dictionary of the Kurds, Scarecrow Press, Inc., Lanham, Maryland / Toronto / Oxford 2011$^2$, p. 166
* ↑ komalainternational.org. Gearchiveerd op 16 augustus 2023.
* ↑ Middle East Research and Information Project: Major Kurdish Organizations in Iran (1986). Gearchiveerd op 4 juni 2023.
* ↑ Report on Joint Finnish-Swiss Fact-Finding Mission to Amman and the Kurdish Regional Government (KRG) Area. Gearchiveerd op 20 juni 2023.
* ↑ Tower of the Sun: Stories from the Middle East and North Africa By Michael J. Totten. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.
* ↑ nyidanmark. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.
* ↑ UNHCR refworld page
* ↑ Tower of the Sun: Stories from the Middle East and North Africa By Michael J. Totten. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.
* ↑ Federal, The Political Development of the Kurds in Iran: Pastoral NationalismBy F. Koohi-Kamali
* ↑ The Last Mufti of Iranian Kurdistan: Ethnic and Religious Implications in the Greater Middle East, p. 111. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.
* ↑ (en) Iranian Kurds: Consequences of political activities in Iran and KRI – Feb. 2020. The Danish Immigration Service (2020-02). Gearchiveerd op 24 januari 2021. Geraadpleegd op 23 december 2020.
* ↑ (en) Country Policy and Information Note Iran: Kurds and Kurdish political groups p. 25. Home Office (2019-01). Gearchiveerd op 22 juni 2021. Geraadpleegd op 23 december 2020.
* 1 2 3 4 N. Entessar: Kurdish Politics in the Middle East, Rowman & Littlefield Publishers, Inc. Oxford (o.a.) 2020, p. 50
* ↑ Stichting Komala. Gearchiveerd op 1 november 2020. Geraadpleegd op 6 december 2020.
* ↑ document1 (pdf). Gearchiveerd op 4 februari 2022.
* ↑ document2 (pdf). Gearchiveerd op 4 februari 2022.
* ↑ document3 (pdf). Gearchiveerd op 4 februari 2022.
* ↑ unpo.org/members