OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kupres

Kupres (Servisch: Купрес) is een plaats (stadje) en gemeente in de Federatie van Bosnië en Herzegovina, Bosnië en Herzegovina. De stad maakt deel uit van het kanton West-Bosnië, ook wel bekenend als de Hercegbosanski Kanton of Kanton 10.

## Demografie
### 1971

11496 in totaal
* Serven - 6,252 (54,38)
* Kroaten - 4,425 (38,49)
* Bosniakken - 763 (6,63)
* Joegoslaven - 18 (0,15)
* Overig - 38 (0,35)

### 1991

10098 in total
* Serven - 5,169
* Kroaten - 3,947
* Bosniakken - 745
* Joegoslaven - 213
* overig - 4

### Heden

Er zijn geen nauwkeureige gegevens over de bevolking van Kupres, maar minstens 90% van de bevolking zijn etnische Kroaten.

## Geschiedenis

Kupres werd voor het eerst genoemd in documenten van het Koninkrijk Kroatië, wat gevestigd was vlak bij Duvno (nu Tomislavgrad genoemd). Het maakte deel uit van het Ottomaanse Rijk, net zoals de rest van Bosnië en Herzegovina, en het maakte ook deel uit van de Banovina van Kroatië (tot 1939) en later van de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië tot de onafhankelijkheid van Bosnië en Herzegovina in 1992.
De stad ligt in het midden van de Kupres Vlakte (Kupresko Polje) waar veel hevige gevechten plaatsvonden in de recente Bosnische Oorlog in de jaren 90. De kwam verwoest uit de oorlog en ook van de lokale economie is weinig over. Aan zowel de stad als de economie wordt gewerkt voor de vooruitgang van de regio en de maatschappij, er wordt vooral veel geld en tijd gestoken in het bevorderen van toerisme.

## Opsplitsing van Kupres

Door het Verdrag van Dayton, wat Bosnië en Herzegovina opsplitste in 2 entiteiten, heeft de stad een grote Kroatische meerderheid. Een groot deel van de etnisch Servische bevolking verliet de stad en vormde een eigen stad. Deze stad heet ook Kupres, wat erg verwarrend is, maar wordt in de Servische Republiek vaak Srpski Kupres genoemd.

## Toerisme

Kupres ligt ver boven het zeeniveau (1120-1150 m) en gemiddeld valt er 55 dagen per jaar sneeuw, door zijn voordelige locatie in de Dinarische Alpen. Het is vooral bij Kroaten een populair skigebied, omdat het vlak bij de Kroatische grens ligt en zeer goedkoop is. De stad heeft ook een groot natuurlijk meer. De Euro wordt vaak geaccepteerd als betaalmiddel mede door het grote aantal Kroatische toeristen.
In Kupres bevindt zich ook een als werelderfgoed erkende necropolis met middeleeuwse stećci-grafstenen.
Er is een jaarlijks cultureel en agrarisch feest dat gehouden wordt in Kupres in juli. De stad heeft goede weg- en busverbindingen richting Tomislavgrad en Livno, en heeft een verbinding (via een tunnel) met de dichtbijgelegen stad Bugojno.
# Vlag van Bodegraven-Reeuwijk

De vlag van Bodegraven-Reeuwijk is nimmer officieel vastgesteld als de gemeentevlag van de Zuid-Hollandse gemeente Bodegraven-Reeuwijk, maar werd wel als zodanig gebruikt. De vlag kan als volgt worden beschreven:
   Twee banen van gelijke hoogte in geel en blauw.
De vlag lijkt sterk als de vlag van Bodegraven, de voorganger van deze gemeente die in 2011 fuseerde met Reeuwijk.

## Verwant symbool

* Vlag van Bodegraven
Alblasserdam · Albrandswaard · Alphen aan den Rijn · Barendrecht · Bodegraven-Reeuwijk · Capelle aan den IJssel · Delft · Den Haag · Dordrecht · Goeree-Overflakkee · Gorinchem · Gouda · Hardinxveld-Giessendam · Hendrik-Ido-Ambacht · Hillegom · Hoeksche Waard · Kaag en Braassem · Katwijk · Krimpen aan den IJssel · Krimpenerwaard · Lansingerland · Leiden · Leiderdorp · Leidschendam-Voorburg · Lisse · Maassluis · Midden-Delfland · Molenlanden · Nieuwkoop · Nissewaard · Noordwijk · Oegstgeest · Papendrecht · Pijnacker-Nootdorp · Ridderkerk · Rijswijk · Rotterdam · Schiedam · Sliedrecht · Teylingen · Vlaardingen · Voorne aan Zee · Voorschoten · Waddinxveen · Wassenaar · Westland · Zoetermeer · Zoeterwoude · Zuidplas · Zwijndrecht
# Gladiator II (soundtrack)

Gladiator II (Music from the Motion Picture) is de originele soundtrack, gecomponeerd door Harry Gregson-Williams voor de film Gladiator II uit 2024 van Ridley Scott. Het album werd uitgebracht op 15 november 2024 door Decca Records.
In januari 2024 werd gemeld dat Gregson-Williams de muziek voor de film componeerde, waarmee hij het stokje overnam van Hans Zimmer en Lisa Gerrard die de eerste film componeerden. Zimmer besloot niet terug te keren omdat hij zijn werk uit de eerste film niet wilde herhalen.
Gregson-Williams schreef 100 minuten aan originele muziek voor de film en gebruikte enkele van Zimmer en Gerrards muzikale cues (aanwijzingen) uit de eerste film. Naast het overbrengen van het emotionele hart van de film, probeerde hij een uniek en exotisch geluid te creëren, waaronder een elektrisch cellomotief voor Denzel Washington's personage, Macrinus, uitgevoerd door Martin Tillman.
De partituur werd opgenomen begin 2024 in de Abbey Road Studios. Voorafgaand van het uitbrengen van het album, verscheen op 4 oktober 2024 de single "Strength and Honor".

## Tracklijst

Alle muziek en teksten zijn geschreven door Harry Gregson-Williams, tenzij anders vermeld.
* ↑ Soundtrack / Harry Gregson-Williams – Gladiator II Ultratop, geraadpleegd op 19 januari 2025
* ↑ (en) ‘Gladiator II’ Soundtrack Album Details Film Music Reporter, 3 oktober 2024
* ↑ (en) Ridley Scott’s ‘Gladiator 2’ Taps Harry Gregson-Williams as Composer (EXCLUSIVE) Variety, 5 januari 2024
* ↑ (en) Hans Zimmer: ‘I Had to Change Style Because Everyone Else was Doing Mine’ Curzon, 6 maart 2024
* ↑ (en) ‘Gladiator II’ Composer Harry Gregson-Williams Sought Mentor Hans Zimmer’s Approval To Tackle Sequel From The First Film – Sound & Screen Film Deadline Hollywood, 2 november 2024
* ↑ (en) harrygwmusic: "What a privilege it was to be back at Abbey Road Studios once again with all these incredible musicians. This time recording music for the epic, Gladiator II". Instagram, 3 November 2024
* ↑ (en) ‘Gladiator II’ Soundtrack by Composer Harry Gregson-Williams Gets Release Date Billboard, 4 oktober 2024
# Lola Bobesco

Lola Bobesco, geboren als Lola Violeta Ana-Maria Bobescu (Craiova, 9 augustus 1919 – Sart (Jalhay), 4 september 2003) was een Belgische violiste van Roemeense afkomst.
Als muzikaal wonderkind kreeg ze haar eerste vorming van haar vader, componist/dirigent Aurel Bobescu, met wie ze voor het eerst openbaar optrad op zesjarige leeftijd. Nadien ging ze studeren aan het Conservatorium van Parijs bij Jules Boucherit. Ze behaalde er een eerste prijs in 1934 en een prix d'excellence in 1935. Ze studeerde ook nog bij Jacques Thibaud. In 1937 behaalde ze als zeventienjarige de zevende plaats in de internationale wedstrijd Eugène Ysaÿe (de voorloper van de Koningin Elisabethwedstrijd), die gewonnen werd door David Oistrach. Hierop volgden uitnodigingen van verschillende grote orkesten en dirigenten, waaronder de Berliner Philharmoniker. In april 1938 maakte ze haar Nederlands debuut in Diligentia in Den Haag. Ze trad dat jaar nog verschillende malen op in Nederland, onder andere in het Concertgebouw van Amsterdam onder Willem Mengelberg, en toerde door Nederlands-Indië. De Tweede Wereldoorlog maakte echter een abrupt einde aan haar carrière als soliste.
Na de oorlog vestigde ze zich in België. Ze trouwde met de Franse pianist Jacques Genty en kreeg de Belgische nationaliteit. Ze legde zich nu vooral toe op kamermuziek. Met Genty maakte ze onder meer opnames van de complete sonates voor viool en piano van Johann Sebastian Bach, Beethoven en Brahms. In 1958 stichtte ze een Belgisch kamerorkest, Les Solistes de Bruxelles dat later het Orchestre de Chambre de Wallonie werd (Kamerorkest van Wallonië). Daarvan bleef ze violist-dirigent tot 1978. Het was geen gelukkige tijd, zei ze later; veel orkestleden konden moeilijk verdragen door een vrouw gedirigeerd te worden en maakten haar het leven zuur. In de jaren 1980 maakte ze enkele tournees door Japan waar ze verschillende platen opnam.
Ze gaf ook les aan het Conservatorium van Brussel en zetelde in de jury van de Koningin Elisabethwedstrijd in 1971 en 1993. Ze bleef optreden en opnames maken tot kort voor haar dood in 2003, onder meer met het Arte del Suono strijkkwartet.
Als haar geboortejaar wordt ook 1920 en 1921 aangetroffen. Gegeven dat ze 17 jaar was toen ze op 1 april 1937 laureaat werd van de Eugène Ysaÿewedstrijd, lijkt 1919 het meest aannemelijk.

## Externe link

* Overlijdensbericht, lalibre.be, 4 september 2003
* ↑ Het Vaderland, 21 april 1938
* ↑ Décès des Célébrités: Lola Bobesco
* ↑ Het Vaderland, 2 april 1937
* Biblioteca Nacional de España: XX1542659
* Bibliothèque nationale de France: cb138916101 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 134331575
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1600 9032
* Library of Congress Control Number: n82009697
* MusicBrainz: 4c86d076-bf26-4de4-bdc9-aa0cda8d43ee
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007429595305171
* Nationale Bibliotheek van Polen: a0000003185325
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 074105787
* Virtual International Authority File: 17406870
* WorldCat (via VIAF): 17406870
# Miedum (Leeuwarden)

Miedum is een dorp of buurtschap in de gemeente Leeuwarden, in de Nederlandse provincie Friesland. Miedum ligt ten noorden van de stad Leeuwarden tussen Wijns en Lekkum. Het dorp heeft heeft een kleine kern, hoewel de meeste bebouwing verspreid is tussen de Dokkumer Ee en de Murk. Het dorp heeft blauwe plaatsnaamborden.
Miedum vormt samen met de dorpen Snakkerburen en Lekkum al eeuwenlang één gemeenschap. De drie dorpen worden De Trije Doarpen genoemd. Er bestaan vele samenwerkingen, vooral op het vlak van cultuur. Zo bestaat onder andere een gezamenlijke dorpsblad, genaamd De Kobbeflecht. De drie dorpen hebben één dorpsvereniging, Dorpsbelang die zich inzet voor de belangen van de bewoners.
De bewoners van het buitengebied van het dorp Lekkum wordt door het CBS bij Miedum gerekend en had 55 inwoners in 2023. Meer dan de helft ervan betreft inwoners van Miedum.

## Geschiedenis

Het dorp is op een terp ontstaan. De terp werd voor of in de Middeleeuwen opgeworpen. In 1415 werd de plaats vermeld als Medemma gha, in 1451 als Meedum, in 1543 Miedum en in 1579 als Medon. De plaatsnaam zou verwijzen naar een nederzetting bij het hooiland (mede-made).
Miedum is nooit een echt groot dorp geweest. Het aantal huizen fluctueerde over de eeuwen heen. In de 18e eeuw kromp het dorp, in de 19e eeuw bestaat Miedum uit 12 woningen met 65 inwoners.
Tot 1 januari 1944 maakte Miedum deel uit van de gemeente Leeuwarderadeel.

## Dorp of buurtschap

In juni 2007 is door de gemeentelijke naamgevingscommissie vastgesteld dat Miedum officieel als dorp moet worden aangemerkt. Dit zou blijken uit een document uit 1975. In de praktijk worden beide duidingen, dorp en buurtschap, gebruikt.

## Kerktoren

De voormalige Nederlands Hervormde kerk dateert uit de middeleeuwen en is afgebroken in 1834. Alleen de kerktoren met zadeldak bleef behouden. De toren heeft een hoogte van 14 m en hangt 4,72 graden uit het lood, waarmee het de scheefste toren van Nederland is.
In de 19e eeuw is de toren voorzien van een nieuwe ommanteling. Aan de onderzijde zijn echter nog de originele stenen (moppen) zichtbaar. Rondom de toren ligt een kleine begraafplaats.
# The Blue Stones

The Blue Stones is een Canadese rockband, gevormd in 2011. Tarek Jafar en Justin Tessier zijn de leden van de band. Het debuutalbum van de groep werd in 2015 uitgebracht.

## Biografie
### Ontstaan

De Canadese band werd in 2011 opgericht door Tarek Jafar en Justin Tessier. In datzelfde jaar bracht de band hun eerste ep uit, 'The Blue Stones EP', dat 6 nummers bevat onder een onafhankelijk platenlabel. Later in 2011 bracht de band een limited edition versie uit van de ep, met de originele 6 nummers, en 9 extra livenummers, die getiteld zijn als 'Live Off The Floor.'
In 2012 bracht de band een tweede ep uit, 'How's That Sound?' Hier verscheen het nummer van de band 'Rolling with the Punches' voor het eerst. In 2018 werd het nummer opnieuw uitgebracht als single, en op het opnieuw uitgebrachte album 'Black Holes.'

### Black Holes

Op 20 oktober 2015 werd het debuutalbum van de band uitgebracht, onder het label Entertainment One. Het album bevatte 2 singles, 'Black Holes', en 'Be My Fire.' Toen het album opnieuw werd uitgebracht in op 26 oktober 2018, werd het nummer 'Shakin' Off The Rust' verplaatst door het nummer 'Rolling with the Punches', dat eerder al was verschenen op een eerdere ep.

### Hidden Gems

Op 5 februari 2021 werd het 2de album van de band aangekondigd, 'Hidden Gems.' Het album werd uitgebracht op 19 maart 2021. In een interview met Upset, vertelde Tarek Jafar over het album: 'Even though some of these songs sound different, at the end of the day we stayed true to who we are as The Blue Stones. So even if the songs border on a different genre, you’re still going to get us, because it’s still us writing the songs and performing the songs. We have a vision that we’ve been focused on since we started this band and that hasn’t changed. I want the fans to really enjoy and connect with these songs.' Het album bevat de single 'Spirit', die een dag voor de aankondiging van het nieuwe album werd uitgebracht.

## Discografie
### Albums

| Jaar | Titel |
| 2015 | Black Holes |
| 2021 | Hidden Gems |
| 2022 | Pretty Monster |

### Ep's

| Jaar | Titel |
| 2011 | The Blue Stones EP |
| 2012 | How's That Sound? |
| 2019 | Live in SiriusXM Studios |
| 2019 | The Blue Stones on Audiotree Live |
| 2020 | Live on Display |

### Singles

| Jaar | Titel |
| 2014 | Saw Mill |
| 2016 | Black Holes (Solid Ground) |
| 2018 | Rolling with the Punches |
| 2018 | Be My Fire |
| 2019 | Shakin' Off the Rust |
| 2019 | Grim |
| 2020 | Careless |
| 2020 | Let It Ride |
| 2021 | Spirit |
| 2022 | Don't Miss |
| 2022 | Good Ideas |
| 2022 | What's It Take To Be Happy? |
| 2024 | Your Master |
| 2024 | Kill Box |
| 2025 | Come Apart |
# Internet Message Access Protocol

Internet Message Access Protocol, meestal afgekort tot IMAP, is een protocol voor het synchroniseren van e-mail. Eigenlijk wordt er direct op de mailserver gewerkt. Inmiddels is IMAP aan versie 4 toe. IMAP houdt de e-mails bij op de server in een mappenstructuur. Deze wordt dan gelinkt aan het "Postvak IN" van de ontvanger. IMAP houdt een mappenstructuur bij van alle gebruikers. Daarom is het veel complexer dan POP3. IMAP maakt het mogelijk dat een e-mailclient, zoals Outlook Express of Thunderbird, alleen een header op kan halen, of een gedeelte van een bericht. Dat is handig als er via een langzame verbinding of op een pda mail wordt binnengehaald.
Een ander groot voordeel van IMAP is dat de mail op de server blijft staan waardoor het mogelijk is om vanaf elke locatie met een IMAP-programma in te loggen en alle mail te bekijken. Dit is een groot verschil ten opzichte van POP3 dat de mails steeds weer opnieuw moet ophalen.
Een latere uitbreiding van IMAP is het zogenaamde IMAP Idle-commando, waardoor push e-mail mogelijk is. Met andere woorden: een nieuwe e-mail wordt meteen zichtbaar op de client, en niet pas nadat de client het besluit op te halen.

## Geschiedenis

IMAP is in 1986 ontworpen door Mark Crispin, als vervanging voor POP.

### IMAP

In de originele versie van IMAP is IMAP gedefinieerd als 'Interim Mail Access Protocol'. Dit protocol wordt nu niet meer gebruikt op het internet.

### IMAP2

Het originele IMAP-protocol werd snel vervangen door IMAP2. Naast de verandering van de techniek kreeg de afkorting ook een andere betekenis, namelijk 'Interactive Mail Access Protocol'. IMAP2 was de eerste IMAP versie die gedistribueerd werd.

### IMAP4

Omdat de naam IMAP3 al gebruikt werd door een ander project, is na IMAP2 IMAP4 uitgebracht. De afkorting werd wederom veranderd in 'Internet Message Access Protocol'. Al 2 jaar later werd revisie 2 van IMAP4 uitgebracht.

### IMAP4rev1

IMAP4rev1 is compatibel met IMAP2.
In tegenstelling tot veel andere internetprotocollen ondersteunt IMAP4 allerlei versleutelde loginsystemen. Ook is het mogelijk om IMAP te versleutelen door gebruik te maken van SSL. Normaal IMAP-verkeer loopt over poort 143, SSL-versleuteld IMAP-verkeer gaat via poort 993.

## IMAP4-RFC's

Doordat IMAP een complex protocol is zijn er veel RFC's beschikbaar. Hieronder staat een lijstje van enkele RFC's.
* "IMAP4 Authentication Mechanisms"
* "Distributed Electronic Mail Models in IMAP4"
* "IMAP4 Mailbox Referrals"
* "IMAP4 ID extension"
* "IMAP4 Login Referrals"
# Bornival

Bornival (Waals: Bournivå) is een plaats en deelgemeente van de Belgische gemeente Nijvel. Bornival ligt in de provincie Waals-Brabant en was tot 1 januari 1977 een zelfstandige gemeente.

## Bezienswaardigheden

* De Moulin de Bornival is een watermolen op de Thines.
* De Ferme du Seigneur is een voormalige herenzetel waarvan het kasteel in 1777-1780 werd gesloopt. Van dit kasteel bleef nog een door twee ronde torens geflankeerd poortgebouw gespaard.
* De Sint-Franciscuskerk (Église Saint-François d'Assise) is een kerkje waarvan het schip en een deel van het koor van 1600 stamt. In 1780 werden de zijbeuken en een deel van het koor toegevoegd.

## Natuur en landschap

Bornival ligt aan de Thines die westwaarts naar de Samme stroomt, die hier de bedding vormt van het historische Kanaal Charleroi-Brussel. De hoogte aan de kerk bedraagt 103 meter.

## Demografische ontwikkeling

* Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december

## Bekende inwoners

* François d'Arlin, geboren in Dôle rond 1538 en overleden op 23 mei 1641, ridder, heer van Bornival en Grambais, commandant van de stad Nijvel (vóór 1604), gouverneur van Mariembourg, kapitein, eerst van een infanterie- en later van een cavaleriecompagnie in het Bourgondische leger, bouwheer van de kerk van Bornival
* Emmanuel de Perceval (1731-1800), baljuw en meier van Bornival, hoog ambtenaar in dienst van de Oostenrijkers

## Nabijgelegen kernen

Monstreux, Ronquières
* Waals erfgoed
# Kilbarchan

Kilbarchan (Schots-Gaelisch: Cill Bhearchain) is een dorp in de Schotse council Renfrewshire in het historisch graafschap Renfrewshire met een populatie van ongeveer 3300. Het dorp staat bekend om zijn vroegere katoenindustrie. Kilbarchan had een station tussen 1905 en 1966. De voormalige spoorlijn is tegenwoordig omgebouwd tot fietspad.
* Kerk in Kilbarchan
* Parade in New Street
# Kilmarnock (Schotland)

Kilmarnock is de hoofdplaats van het Schotse raadsgebied East Ayrshire in het graafschap Ayrshire. Kilmarnock telt 46.970 inwoners.

## Whisky

De stad verwierf grote bekendheid als vestigingsplaats van de originele stokerij van het whiskymerk Johnnie Walker. In 1820 begon John Walker met de verkoop van whisky in zijn levensmiddelenzaak. De reeds in 2009 aangekondigde sluiting van de historische vestiging van Johnnie Walker in Kilmarnock werd in 2012 door huidig merkeigenaar Diageo ook uitgevoerd. De meerderheid van de 700 werknemers aanvaardde een vertrekpremie, een deel vond werk in andere Johnnie Walker vestigingen en de rest werd ontslagen. De band tussen het whiskymerk en Kilmarnock werd zo na 192 jaar verbroken.

## Sport

Kilmarnock FC is de betaaldvoetbalclub van Kilmarnock. Kilmarnock FC werd in 1965 kampioen van Schotland en speelt haar wedstrijden op Rugby Park.
* ↑ Mid-2020 Population Estimates for Settlements and Localities in Scotland. National Records of Scotland (31 maart 2022). Gearchiveerd op 12 december 2023. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
# Kinglassie

Kinglassie (Schots-Gaelisch: Cill Ghlaise) is een kleine plaats in het centrum van Fife, Schotland. Het ligt 3,2 kilometer ten zuidwesten van Glenrothes. Kinglassie had 1.900 inwoners in 2020. Op ongeveer 1,5 kilometer ligt Fife Airport.

## Geboren

* Willie Fernie (1928-2011), Schots voetballer
* ↑ Mid-2020 Population Estimates for Settlements and Localities in Scotland. National Records of Scotland (31 maart 2022). Gearchiveerd op 12 december 2023. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
# Uncle Sam

Uncle Sam is de personificatie voor de Verenigde Staten van Amerika stammend uit de tijd van de Oorlog van 1812. Uncle Sam zou gebaseerd zijn op Uncle Samuel Wilson, een vleesinspecteur. In 1961 nam het Amerikaanse Congres een resolutie aan die Samuel Wilson officieel erkende als bron voor Uncle Sam.
Uncle Sam wordt vaak afgebeeld als een man met kleding in de Amerikaanse kleuren rood, wit en blauw en met een hoed met sterren zoals die ook op de vlag van de Verenigde Staten voorkomen. Bovendien komen de initialen US overeen met de vaak gebruikte afkorting voor de Verenigde Staten. De personificatie wordt gebruikt in spotprenten en cartoons wanneer een representatief symbool voor de VS nodig is. Ook de overheid gebruikt Uncle Sam voor propagandadoeleinden. Zo was in de Eerste Wereldoorlog een bekend geworden poster in gebruik waar Uncle Sam naar de lezer wijst met het bijschrift: "I Want You, for US Army". Het doel was om vrijwilligers voor de strijdkrachten te werven. Deze poster is echter gebaseerd op een gelijksoortige Britse poster met Lord Kitchener.
Uncle Sam is thans een van de meest gebruikte symbolen voor de VS.
# Runeninscriptie van Bergakker

De runeninscriptie van Bergakker is een inscriptie van runentekens op een beslagstuk van verguld zilver dat ooit om de opening van een zwaardschede was bevestigd. Het voorwerp werd in 1996 op een akker in de buurtschap Bergakker in de Nederlandse gemeente Tiel gevonden.
De inscriptie heeft tot veel discussie onder taalkundigen geleid. Er wordt aangenomen dat de inscriptie van ongeveer 425-450 dateert en Frankisch is. Uit deze tijd zijn van de Franken in wat nu Nederland is zeer weinig sporen teruggevonden. De vondst bevestigt niet alleen de aanwezigheid van de Salische Franken in het gebied van de Rijndelta, dat toenmalig bekend stond als het Insula Batavorum (eiland van de Bataven), maar ook dat de Franken van runen gebruik maakten. Van hun Friese buren was dat al langer duidelijk. De runen op de schede behoren, op een rune na, tot het oude futhark.

## Betekenis

De runen worden geïnterpreteerd als haþuþȳwas ann kusjam logūns, met als betekenis "(van) Haþuþȳw Ik(hij?) gun(t) een vlam (zwaard) aan de uitverkorenen". De interpretatie van de betekenis van een aantal tekens blijft echter onzeker. Een andere interpretatie van de runen komt tot de vertaling: "(van) Haleþwas, (hij) geeft zwaardvechters zwaarden" en geeft aan Haleþwas de mogelijke vertaling (misschien goddelijke) "speerkrijger".
Gedacht wordt dat de vorm van de woorden al kenmerken vertoont van het latere Oudnederfrankisch, waarvan de westelijke tak ook wel Oudnederlands genoemd wordt. Indien deze interpretatie juist is, kan de inscriptie gezien worden als de oudste zin in het Nederlands.

## Externe link

* Afbeelding en beschrijving van het beslagstuk met runeninscriptie op de website van Museum het Valkhof (Internetarchief)
Bronnen
* J.H. Looijenga (proefschrift 1997), Runes around the North Sea and on the Continent AD 150-700, o.a. blz. 36-38, SSG Uitgeverij, Groningen, ISBN 90-6781-014-2
* T. Looijenga (2003), Texts & contexts of the oldest Runic inscriptions, o.a. blz 72-73, 317-322, Brill, ISBN 9004123962, 9789004123960
Noten
* 1 2 T. Looijenga (2003), blz. 318.
* ↑ B. Mees, The Bergakker inscription and the beginnings of Dutch, in: Amsterdamer beiträge zur älteren Germanistik: Band 56- 2002, edited by Erika Langbroek, Annelies Roeleveld, Paula Vermeyden, Arend Quak, Published by Rodopi, 2002, ISBN 9042015799, 9789042015791
* ↑ Haþu-þȳw: anthroponiem "Strijd-dienaar", vergelijk Oudengels Heaðu-þēow (war-servant)
* ↑ Etymologiebank.nl, Gunnen
# Tibú

Tibú is een gemeente in het Colombiaanse departement Norte de Santander. De gemeente telt 30.059 inwoners (2005) en ligt dicht bij de grens met Venezuela.

## Religie

De stad is de zetel van het rooms-katholieke bisdom Tibú.

## Externe link

* (es) Website van de gemeente Tibú
* Departamento Administrativo Nacional de Estadística (DANE)
Abrego · Arboledas · Bochalema · Bucarasica · Cáchira · Cácota · Chinácota · Chitagá · Convención · Cúcuta · Cucutilla · Durania · El Carmen · El Tarra · El Zulia · Gramalote · Hacarí · Herrán · La Esperanza · La Playa · Labateca · Los Patios · Lourdes · Mutiscua · Ocaña · Pamplona · Pamplonita · Puerto Santander · Ragonvalia · Salazar de las Palmas · San Calixto · San Cayetano · Santiago · Sardinata · Silos · Teorama · Tibú · Toledo · Villa Caro · Villa del Rosario