# Nicolaas Willem van Nassau

Nicolaas Willem van Nassau (Biebrich, 20 september 1832 - Wiesbaden, 17 september 1905) was een zoon van Willem van Nassau en van diens tweede echtgenote Pauline van Württemberg. Hij was dus een oom van de Nederlandse koningin-regentes Emma van Waldeck-Pyrmont en de halfbroer van Adolf van Luxemburg.
In 1856 vertegenwoordigde Nicolaas Willem het hertogdom Nassau bij de kroning van tsaar Alexander II van Rusland in Sint-Petersburg. Daar ontmoette hij Natalja Aleksandrovna Poesjkina, dochter van Aleksandr Poesjkin, waarmee hij op 1 juli 1868 een morganatisch huwelijk sloot. Na het huwelijk creëerde de zwager van Nicolaas Willem, George Victor van Waldeck-Pyrmont de titel ‘Gravin van Merenberg’ voor Natalia. Door latere ontwikkelingen in de erfopvolging en aanspraken op de titels van het huis Nassau ontwikkelde zich de ‘Affaire Merenberg’.
Nicolaas Willem was Ridder Grootkruis in de Orde van de Eikenkroon.
Het paar kreeg volgende kinderen:
* Sophie (1868-1927), gehuwd met Michaël Michajlovitsj van Rusland (1861-1929), grootvorst van Rusland,
* Alexandrina (1869-1950), gehuwd met Maximo de Elia,
* George (1871-1948), gehuwd met prinses Olga Aleksandrovna Joerjevskja.

## Affaire Merenberg

Omdat het Hertogdom Nassau in 1866 na afloop van de Duitse Oorlog was geannexeerd door Pruisen, verloor de oudere halfbroer van Nicolaas, Adolf, zijn troon. In 1890 werd hij echter groothertog van Luxemburg, na het overlijden van Willem III Adolfs opvolger Willem IV, had alleen dochters. Omdat vrouwelijke erfgenamen alleen de troon van Luxemburg konden erven als er geen mannelijke leden van het huis Nassau in leven waren, maakte Nicolaas Willem aanspraak op de groothertogelijke titel. Nicolaas Willem wilde zijn aanspraak opgeven, als hij van zijn halfbroer de titel Hertog van Nassau zou krijgen voor hemzelf en zijn nazaten. Adolf weigerde echter de titel te verlenen aan een niet-ebenbürtige tak van de familie, zelfs als hij daarmee het risico zou lopen zijn groothertogelijke titel te verliezen. Voordat de strijd was beslist overleed Nicolaas Willem op 17 september 1905 en Adolf op 17 november van dat jaar. De affaire Merenberg was daarmee echter nog niet ten einde.
George, de zoon van Nicolaas Willem, zette de strijd van zijn vader voort. Zijn neef Willem IV was inmiddels groothertog. Hij stuurde met succes aan op een wetswijziging, waardoor het groothertogschap en het familievermogen alleen konden overgaan op zijn nazaten. De wet werd in 1907 door het Luxemburgse parlement aangenomen met 41 tegen 7 stemmen. George zou wel als compensatie voor zijn verlies een jaarlijks inkomen ontvangen van 40.000 Goudmark.

## Kwartierstaat

| Karel Christiaan van Nassau-Weilburg (1735-1788) | Karel Christiaan van Nassau-Weilburg (1735-1788) | Carolina van Oranje-Nassau (1743–1787) | Carolina van Oranje-Nassau (1743–1787) | Carolina van Oranje-Nassau (1743–1787) | Carolina van Oranje-Nassau (1743–1787) | Carolina van Oranje-Nassau (1743–1787) | Carolina van Oranje-Nassau (1743–1787) | | | Willem George van Sayn-Hachenburg (1711-1751) | Willem George van Sayn-Hachenburg (1711-1751) | Willem George van Sayn-Hachenburg (1711-1751) | Willem George van Sayn-Hachenburg (1711-1751) | Willem George van Sayn-Hachenburg (1711-1751) | Willem George van Sayn-Hachenburg (1711-1751) | Isabella Augusta Reuß zu Greiz (1709-1759) | Isabella Augusta Reuß zu Greiz (1709-1759) | Isabella Augusta Reuß zu Greiz (1709-1759) | Isabella Augusta Reuß zu Greiz (1709-1759) | | | Frederik I van Württemberg (1754-1816) | Frederik I van Württemberg (1754-1816) | Frederik I van Württemberg (1754-1816) | Frederik I van Württemberg (1754-1816) | Augusta Caroline van Brunswijk (1764-1788) | Augusta Caroline van Brunswijk (1764-1788) | Augusta Caroline van Brunswijk (1764-1788) | Augusta Caroline van Brunswijk (1764-1788) | Augusta Caroline van Brunswijk (1764-1788) | Augusta Caroline van Brunswijk (1764-1788) | | | Frederik van Saksen-Altenburg (1763-1834) | Frederik van Saksen-Altenburg (1763-1834) | Frederik van Saksen-Altenburg (1763-1834) | Frederik van Saksen-Altenburg (1763-1834) | Frederik van Saksen-Altenburg (1763-1834) | Frederik van Saksen-Altenburg (1763-1834) | Charlotte Georgine Louise van Mecklenburg-Strelitz (1769-1818) | Charlotte Georgine Louise van Mecklenburg-Strelitz (1769-1818) |
| Frederik Willem van Nassau-Weilburg (1768-1816) | Frederik Willem van Nassau-Weilburg (1768-1816) | Frederik Willem van Nassau-Weilburg (1768-1816) | Frederik Willem van Nassau-Weilburg (1768-1816) | Frederik Willem van Nassau-Weilburg (1768-1816) | Frederik Willem van Nassau-Weilburg (1768-1816) | | | | | | | Louise van Sayn-Hachenburg (1772-1827) | Louise van Sayn-Hachenburg (1772-1827) | Louise van Sayn-Hachenburg (1772-1827) | Louise van Sayn-Hachenburg (1772-1827) | Louise van Sayn-Hachenburg (1772-1827) | Louise van Sayn-Hachenburg (1772-1827) | | | | | | | Paul van Württemberg (1785-1852) | Paul van Württemberg (1785-1852) | Paul van Württemberg (1785-1852) | Paul van Württemberg (1785-1852) | Paul van Württemberg (1785-1852) | Paul van Württemberg (1785-1852) | | | | | | | Catharine Charlotte van Saksen-Hildburghausen (1787-1847) | Catharine Charlotte van Saksen-Hildburghausen (1787-1847) | Catharine Charlotte van Saksen-Hildburghausen (1787-1847) | Catharine Charlotte van Saksen-Hildburghausen (1787-1847) | Catharine Charlotte van Saksen-Hildburghausen (1787-1847) | Catharine Charlotte van Saksen-Hildburghausen (1787-1847) |
| | | | | | | Willem van Nassau (1792-1839) | Willem van Nassau (1792-1839) | Willem van Nassau (1792-1839) | Willem van Nassau (1792-1839) | Willem van Nassau (1792-1839) | Willem van Nassau (1792-1839) | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Pauline van Württemberg (1810-1856) | Pauline van Württemberg (1810-1856) | Pauline van Württemberg (1810-1856) | Pauline van Württemberg (1810-1856) | Pauline van Württemberg (1810-1856) | Pauline van Württemberg (1810-1856) |
| | | | | | | | | | | Helena van Nassau (1831-1888) | Helena van Nassau (1831-1888) | Helena van Nassau (1831-1888) | Helena van Nassau (1831-1888) | Helena van Nassau (1831-1888) | Helena van Nassau (1831-1888) | | | Nicolaas Willem van Nassau (1832-1905) | Nicolaas Willem van Nassau (1832-1905) | Nicolaas Willem van Nassau (1832-1905) | Nicolaas Willem van Nassau (1832-1905) | Nicolaas Willem van Nassau (1832-1905) | Nicolaas Willem van Nassau (1832-1905) | | | Sophia van Nassau (1836-1913) | Sophia van Nassau (1836-1913) | Sophia van Nassau (1836-1913) | Sophia van Nassau (1836-1913) | Sophia van Nassau (1836-1913) | Sophia van Nassau (1836-1913) |