# Kruisem

Kruisem is een gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen die op 1 januari 2019 ontstond uit de fusie van de gemeenten Kruishoutem en Zingem. De gemeente telt ruim 15.000 inwoners, die Kruisemnaars worden genoemd.

## Geschiedenis

Eind 2016 werd door de gemeenten Kruishoutem en Zingem een vrijwillige fusie aangekondigd. Op de vraag om voorstellen voor een nieuwe naam, kwamen 235 suggesties. Op 29 mei 2017 kwam er een jury samen om er daar 5 uit te selecteren, waarna een online bevraging volgde.
De gemeenteraden van beide gemeenten keurden de fusie goed, en met het decreet van 4 mei 2018 bekrachtigde Vlaanderen de fusie.
De Kruisemnaars kozen op 14 oktober 2018 hun eerste gemeenteraad. Joop Verzele werd de eerste burgemeester van Kruisem.

## Kernen

De gemeente Kruisem bestaat uit de deelgemeenten Huise, Kruishoutem, Nokere, Ouwegem, Wannegem-Lede en Zingem.
Het gehucht Lozer was voor 1977 geen zelfstandige gemeente, maar een gehucht dat bij de toenmalige fusies Huise werd afgesplitst.

### Deelgemeenten en kernen

| | Naam | Opp. (km²) | Inwoners (2020) | Inwoners per km² | Oude NIS-code voor 1977 | NIS-code |
| 1 | Kruishoutem | 27,25 | 5.373 | 197 | 45017 | 45017A |
| 2 | Zingem | 8,17 | 4.207 | 515 | 45057 | 45057A |
| 3 | Lozer | 7,19 | 1.304 | 181 | n.v.t. | 45017B |
| 4 | Ouwegem | 6,17 | 1.623 | 263 | 45036 | 45057B |
| 5 | Wannegem-Lede | 5,86 | 698 | 119 | 45053 | 45017C |
| 6 | Huise | 9,98 | 1.760 | 176 | 45015 | 45057C |
| 7 | Nokere | 6,97 | 776 | 111 | 45031 | 45017D |

## Demografische ontwikkeling

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 2019.
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari 1992 tot heden :
| jaar | Aantal | Evolutie: 1992=index 100 |
| 1992 | 14.073 | 100,0 |
| 1993 | 14.130 | 100,4 |
| 1994 | 14.150 | 100,5 |
| 1995 | 14.199 | 100,9 |
| 1996 | 14.210 | 101,0 |
| 1997 | 14.314 | 101,7 |
| 1998 | 14.409 | 102,4 |
| 1999 | 14.438 | 102,6 |
| 2000 | 14.452 | 102,7 |
| 2001 | 14.447 | 102,7 |
| 2002 | 14.506 | 103,1 |
| 2003 | 14.595 | 103,7 |
| 2004 | 14.774 | 105,0 |
| 2005 | 14.789 | 105,1 |
| 2006 | 14.923 | 106,0 |
| 2007 | 14.974 | 106,4 |
| 2008 | 15.098 | 107,3 |
| 2009 | 15.172 | 107,8 |
| 2010 | 15.275 | 108,5 |
| 2011 | 15.344 | 109,0 |
| 2012 | 15.424 | 109,6 |
| 2013 | 15.507 | 110,2 |
| 2014 | 15.580 | 110,7 |
| 2015 | 15.667 | 111,3 |
| 2016 | 15.664 | 111,3 |
| 2017 | 15.580 | 110,7 |
| 2018 | 15.638 | 111,1 |
| 2019 | 15.641 | 111,1 |
| 2020 | 15.743 | 111,9 |
| 2021 | 15.750 | 111,9 |
| 2022 | 15.876 | 112,8 |
| 2023 | 15.952 | 113,4 |
| 2024 | 15.961 | 113,4 |

## Politiek
### Structuur

De gemeente Kruisem ligt in het kieskanton Kruisem in het provinciedistrict Oudenaarde, het kiesarrondissement Aalst-Oudenaarde en de kieskring Oost-Vlaanderen.

### Burgemeesters

* 2019 - heden: Joop Verzele

### Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 2018

| Partij of kartel | Partij of kartel | 14-10-2018 | 14-10-2018 | 13-10-2024 | 13-10-2024 |
| Stemmen / Zetels | Stemmen / Zetels | % | 25 | % | 25 |
| | CD&V$^1$ | 53,4$^1$ | 14 | 59,4$^1$ | 16 |
| | Open Vld/N-VA/Plus$^A$/ Voor Kruisem$^B$ | 31,7$^A$ | 8 | 27,1$^B$ | 7 |
| | Groen&Co | 14,9 | 3 | - | |
| | Vlaams Belang | - | | 11,6 | 2 |
| | Gezond Kruisem | - | | 1,9 | 0 |
| Totaal stemmen | Totaal stemmen | 11974 | 11974 | 8343 | 8343 |
| Opkomst % | Opkomst % | 97,3 | 97,3 | 66,1 | 66,1 |
| Blanco en ongeldig % | Blanco en ongeldig % | 3,6 | 3,6 | 1,4 | 1,4 |
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes gedrukt. De grootste partij staat in kleur. Voor oudere verkiezingsresultaten zie de gemeenten Kruishoutem en Zingem.

## Trivia

* Auteur Marc de Bel gebruikte de naam "Kruisem" al jaren vóór het ontstaan van de fusiegemeente in zijn boeken.
* In Kruisem wordt ook de grootste Belgische groothandelsmarkt voor eieren gehouden, met een wekelijkse prijsnotering.

## Bezienswaardigheden

* Kasteel van Kruishoutem
* Kasteel van Nokere
* Lozerbos
* Huisekoutermolen
* Meuleken 't Dal
* Schietsjampettermolen en Huisepontweg
* Nokereberg
* Schoenenmuseum SONS
* Grootmeers
* Weiput
* ↑ De fusie is er! Vanaf 1 januari versmelten Zingem en Kruishoutem tot Kruisem!. www.kruishoutem.be. Geraadpleegd op 5 december 2017.
* ↑ Kruishoutem en Zingem fuseren volgend jaar naar Kruisem, bekend uit boeken Marc De Bel. vrtnws.be (6 november 2017). Geraadpleegd op 7 november 2017.
* ↑ VRT Taal. Gearchiveerd op 29 november 2022.
* ↑ Kruisem of Zinghoutem? Liever wat origineler, De Standaard, 31 december 2016, pagina 17. Gearchiveerd op 15 augustus 2022.
* ↑ 235 suggesties voor naam toekomstige fusiegemeente Zingem en Kruishoutem, Het Nieuwsblad, 10 april 2017. Gearchiveerd op 6 mei 2022.
* ↑ Kruishoutem en Zingem worden samen Kruisem. De Morgen (7 november 2017). Gearchiveerd op 5 december 2017. Geraadpleegd op 5 december 2017.
* ↑ Eerste Kruisemse schepencollege verdeelt bevoegdheden. Samen Sterker (5 december 2018). Gearchiveerd op 20 december 2018. Geraadpleegd op 20 december 2018.
* ↑ https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK
* ↑ Fusie voorspeld in mijn boeken, Het Laatste Nieuws, 13 december 2016, pagina 19. Gearchiveerd op 13 juni 2018.
Aalst · Aalter · Assenede · Berlare · Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht · Brakel · Buggenhout · Deinze · Denderleeuw · Dendermonde · Destelbergen · Eeklo · Erpe-Mere · Evergem · Gavere · Gent · Geraardsbergen · Haaltert · Hamme · Herzele · Horebeke · Kaprijke · Kluisbergen · Kruisem · Laarne · Lebbeke · Lede · Lierde · Lievegem · Lochristi · Lokeren · Maarkedal · Maldegem · Merelbeke-Melle · Nazareth-De Pinte · Ninove · Oosterzele · Oudenaarde · Ronse · Sint-Gillis-Waas · Sint-Laureins · Sint-Lievens-Houtem · Sint-Martens-Latem · Sint-Niklaas · Stekene · Temse · Waasmunster · Wetteren · Wichelen · Wortegem-Petegem · Zele · Zelzate · Zottegem · Zulte · Zwalm België: Provincies · Gemeenten
Deelgemeenten: Huise · Kruishoutem · Nokere · Ouwegem · Wannegem-Lede · Zingem Overige plaatsen: Lede · Lozer · Marolle · Wannegem Belgische gemeenten · Arrondissement Oudenaarde · Oost-Vlaanderen · Vlaanderen