# Gustave Zanter

Gustav Nicolas (Gustave) Zanter (Binsfeld, 16 februari 1916 – Luxemburg-Stad, 27 augustus 2001) was een Luxemburgs schilder, glazenier en mozaïekkunstenaar.

## Leven en werk

Gustave Zanter was een zoon van Nicolas Zanter en Margaretha Zeyen. Hij werd opgeleid aan de Sint-Lucasscholen in Bergen en Luik. Hij deed in Luik eindexamen in tekenen (1935) en schilderen naar levend model (1938).
Pas na de Tweede Wereldoorlog kon hij zijn carrière als kunstenaar beginnen. Aanvankelijk was hij vooral kerkschilder, maar de vraag naar zijn glasramen nam snel toe. Door oorlogshandelingen waren veel kerken vernield, waar mogelijk werden ze gerestaureerd in andere gevallen vond nieuwbouw plaats. Volgens de Luxemburger Wort heeft hij tussen 1945 en 1947 ramen ontworpen voor kerken in Basbellain, Ernster en Eschdorf, de dekanaatskerken in Clervaux en Remich en een herdenkingskapel in Schuttrange. De ramen werden uitgevoerd door de ateliers van de gebroeders Linster in Mondorf-les-Bains en het Atelier Loudwig in Limpertsberg. De Luxemburger Wort kenmerkte Zanter als iemand met "een eminent gevoel voor kleurcompositie, een goed getraind talent voor strikte compositie en, niet in de laatste plaats, een uitgesproken vermogen om religieus sentiment weer te geven". In 1948 had hij zijn eerste tentoonstelling in het Gesellenhaus in Luxemburg-Stad. Zanter ontwierp meer dan 100 ramen, diverse mozaïeken en paramenten voor kerken en kapellen in Luxemburg. Naar aanleiding van een prijsvraag werd hij in 1949 met François Gillen, Tony Hagen en Émile Probst verkozen om ramen uit te voeren voor de Sint-Willibrordusbasiliek in Echternach, onder leiding van chef d'équipe Jacques Le Chevallier. Hij ontwierp een drietal ramen met scenes uit het leven van Willibrord. Een voorbeeld van Zanters mozaïekkunst is het monumentale mozaïek van de opgestane Christus voor de Sint-Nicolaaskerk in Hosingen (1958), waarin Christus wordt omgeven door kruiswegtaferelen.
Begin januari 1964 was Zanter medeoprichter van de Association des Arts et des Métiers d'Art du Grand-Duché de Luxembourg, waarvan hij ook enige tijd voorzitter was. De vereniging richtte zich op kunstenaars die actief waren op het gebied van toegepaste kunst.

## Enkele werken

* 1947 wandschilderingen in de kerk van Goetzingen
* 1947 ontwerp van drie ramen voor de herdenkingskapel in Schuttrange. De ramen werden vervaardigd in het atelier van de Gebr. Linster in Mondorf-les-Bains.
* 1948 ontwerp van twaalf postzegels met afbeeldingen van heiligen, onder wie Johannes Nepomucenus, Ursula en Yolande van Vianden.
* 1948-1950 wandschilderingen voor de kerk in Schuttrange, geassisteerd door Michel Thievels en Michel Wagner.
* 1951 ontwerp raam met Martha en Maria Magdalena voor de kerk in Wasserbillig.
* 1951-1952 Piëta en andere glasramen voor de kerk van Weimerskirch.
* 1951-1952 Glaubensverkündigung auf Helgoland, Kampf gegen das Heidentum und die Naturgewalten, Missionstätigkeit bei den Friesen, ramen in de Sint-Willibrordusbasiliek in Echternach.
* 1953 ontwerp vaandel met applicatie van de heilige Anna voor de vrouwen van de parochie Gasperich.
* 1954-1956 ramen en wandschilderingen voor de kerk van Moestroff.
* 1956 ramen en kruisweg-mozaïek (1958) voor de Sint-Nicolaaskerk in Hosingen.
* 1958 ramen en kruisweg voor de Sint-Eligiuskerk in Hoffelt.
* 1960 wandmozaïek van de kroning van Maria voor de kerk van Wahlhausen.
* ca. 1961 mozaïek van Christus als Middelaar voor de parochiekerk van Heinerscheid.
* 1961 mozaïek van het Heilig Hart van Jezus voor de parochiekerk in Gare.
* 1961 mozaïek met twee leerlingen en symbolen uit het leven van de schooljeugd voor een school in Cessange.
* 1962-1963 ramen voor de Sint-Michielskerk in Luxemburg-Stad. De andere ramen in de kerk werden gemaakt door Mett Hoffmann, Frantz Kinnen en Gabriel Loire.
* 1963 mozaïek en ramen voor de Sint-Josefkerk in Differdange.
* 1968-1971 uitvoering van glas-in-betonwanden met een vrije compositie voor de Christus-Verlosserkerk in Bridel, onworpen door Jang Thill en Mett Hoffmann.

## Literatuur

Michel Schmitt (2002) "Gustave Zanter (1916-2001): sein glasmalerisches Werk", nos cahiers Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur 23e jaargang (2002), nr 1, p. 47-55.
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Gustave Zanter op de Luxemburgstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ Burgerlijke stand van Weiswampach: geboorten 1916, akte n° 3.
* ↑ Lambert Herr (2001) Signatures, portraits et auto-portraits : artistes plasticiens au Luxembourg. Luxemburg: Éditions Saint-Paul. ISBN 2-87963-382-6. p. 379. Gearchiveerd op 22 maart 2023.
* ↑ "Eminenter Sinn für Farbenzusammenstellung, eine gutgeschulte Begabung für strenge Komposition und nicht zuletzt die ausgesprochene Befähigung zur Wiedergabe religiösen Empfindens", citaat uit "Luxemburger Glasmalerei". Luxemburger Wort, 12 juli 1947.
* ↑ "Der Glasmaler Gust. ZANTER", Luxemburger Wort, 24 april 1948.
* ↑ "Résultat du Concours", Luxemburger Wort, 30 juli 1949.
* ↑ Richard M. Staud, "Das neue Mosaik der Stiftskirche von Hosingen", Luxemburger Wort, 4 juni 1958.
* ↑ "Exposition Nationale des Arts et des Métiers d'Art du 28 mai au 13 juin", Luxemburger Wort, 4 mei 1965.
* ↑ "Die neue Gedächtniskapelle in Schüttringen", Luxemburger Wort 8 oktober 1948.
* ↑ "Luxemburger Heilige in der Kunst", Luxemburger Wort, 3 november 1948.
* ↑ "Luxembourg, Saint-Michel", Stiftung Forschungstelle Glasmalerei des 20. Jahrhunderts e.V. Gearchiveerd op 22 maart 2023.
* ↑ "Bridel, Le Christ Sauveur", Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.V.; Jos. Walentiny, "Die Chrisfus-Erlöserkirche in Bridel", Luxemburger Wort, 13 april 1972. Gearchiveerd op 9 april 2023.