# Arnoldus Arlenius

Arnoldus Arlenius Peraxylus ( Aarle, 1510 – Florence, 1582) was een renaissancehumanist, -filosoof en -dichter.
Hij studeerde bij Macropedius en vertrok omstreeks 1525 naar Parijs, waarna hij nimmer in Brabant terugkeerde. Hij studeerde vervolgens in Ferrara en Bologna en werd een buitengewoon goed student in de Griekse letteren. Hij verdiende de kost met het verkopen van boeken en als agent van drukkers uit Bazel, waarbij hij onder meer de uitgave van boeken zoals Rhodiginus' Lectiones antiquae verzorgde.
In 1542 reisde hij naar Venetië, waar hij bibliothecaris werd van de Spaanse ambassadeur Diego Hurtado de Mendoza. Hierbij ontdekte hij nieuwe teksten en organiseerde hij de vertaling van documenten. Voor deze werkzaamheden moest hij naar Frankfurt en naar Florence reizen. Hij catalogiseerde de Griekse manuscripten van Mendoza's aanzienlijke verzameling. Met behulp hiervan publiceerde hij in 1544 de eerste Griekstalige versie van de werken van Josephus. Dit werd uitgegeven door Hieronymus Froben te Bazel, en jarenlang was dit de basis voor alle vertalingen vanuit het Grieks. Bovendien was hij verantwoordelijk voor de uitgave van belangrijke vroege edities van Lycophron (Bazel, 1546) and van Niccolò Perotti's Latijnse vertaling van Polybius (Bazel, 1549). Zijn Grieks-Latijns woordenboek werd uitgegeven te Venetië in 1546.
Later werkte hij als corrector voor de drukker Lorenzo Torrentino en verkreeg boeken en manuscripten voor Johann Jakob Fugger. In 1556 was hij verantwoordelijk voor de uitgave in Bazel van een editie van de werken van Plato, die hij in Italië bijeen had gebracht.
Wim Daniëls schreef in zijn boek De tambour-maître (2016) een fictief verhaal over het leven van Arnoldus Arlenius. Daniëls, net als Arlenius geboren in Aarle-Rixtel, en zelf taalkundige en schrijver, kocht in 2022 bij een Italiaans antiquariaat een Grieks-Latijns woordenboek, in 1546 door Arlenius samengesteld. Hij liet dit boek niet opsturen, maar ging het in 2023 samen met een bus vol plaatsgenoten ophalen in Italië. Deze busreis werd op zaterdag 14 oktober afgesloten met een zogenoemde Arleniusdag, waar iedereen het middeleeuwse boek kon bekijken en bovendien een speciaal kunstwerk ter ere van Arlenius werd onthuld. Het kunstwerk werd ontworpen door Jack Wilting.

## Wetenswaardigheden

* Huize Ter Smisse, het geboortehuis van Arlenius, bestaat nog steeds. Het huis aan de huidige Kerkstraat is niet te bezoeken, maar wel te zien vanaf de weg.

## Externe link

* Tijdreizen met Wim Daniëls Driedelige podcast van het Brabants Historisch Informatie Centrum over Arlenius.
Noten
* ↑ Geboren als Arnoldus of Arnout van Eyndhouts.
Referenties
* ↑ Arnoldus Arlenius. Brabants Erfgoed (1 september 2020). Gearchiveerd op 20 oktober 2020. Geraadpleegd op 19 oktober 2020.
* ↑ Wim Daniëls verdedigt eeuwenoud boek met zijn leven: 'Hoort in ons dorp', Omroep Brabant, 26 april 2023.
* ↑ ‘Grote Arleniusdag’ in Aarle-Rixtel met onthulling kunstwerk, MooiLaarbeek, 14 oktober 2023.
* ↑ Arnout van Eyndhouts van Aarle is grote inspiratiebron van Wim Daniëls ‘De twee mooiste plekken: Het Hagelkruis en het huis Ter Smisse’, MooiLaarbeek, 29 december 2021.
* Biblioteca Nacional de España: XX4807810
* Bibliothèque nationale de France: cb100422361 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 119608901
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 1093 7471
* Library of Congress Control Number: no2020048931
* Nationale en Universitaire bibliotheek Zagreb: 000808408
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 140741887
* Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A018938920
* Istituto Centrale per il Catalogo Unico: BVEV025040
* Système universitaire de documentation: 100949304
* Virtual International Authority File: 162172370
* WorldCat (via VIAF): 162172370