# Isabella van Parma

Isabella van Parma, ook Isabella van Bourbon-Parma (Italiaans: Elisabetta Maria Luisa Antonietta Ferdinanda Giuseppina Saveria Dominica Giovanna di Borbone, principessa di Parma) (Madrid, Spanje, 31 december 1741 — Wenen, Oostenrijk, 27 november 1763) was de dochter van Filips van Parma, hertog van Parma, en de Franse prinses Louise Elisabeth. Ze groeide op aan het hof van de Spaanse koning Filips V in Madrid, maar toen haar vader hertog van Parma werd verhuisde de familie naar het hertogdom in het Noorden van Italië.
Isabella leerde het bespelen van de viool en las de werken van filosofen en theologen onder anderen; Jacques-Bénigne Bossuet en John Law. Ze was vaak neerslachtig en na de dood van haar moeder in 1759, dacht ze vaak aan de dood.
Op 6 oktober 1760, op 18-jarige leeftijd, werd ze uitgehuwelijkt aan de latere keizer Jozef II van het Heilige Roomse Rijk. De mensen aan het hof van Wenen waren snel gecharmeerd van Isabella, dit kwam vooral door haar schoonheid en intelligentie. Isabella kon moeilijke wiskundige problemen oplossen.
Isabella en Jozefs zuster, aartshertogin Maria Christina werden snel goede vriendinnen. Ook al ontmoetten de twee elkaar elke dag, ze schreven ook brieven naar elkaar. Alleen Isabella's brieven zijn bewaard gebleven. Uit deze brieven lijkt naar voren te komen dat deze relatie zich tot een liefdesrelatie had ontwikkeld:
   Ik schrijf u opnieuw, wrede zuster, hoewel ik u nog maar net heb verlaten. Ik kan het niet uitstaan om te wachten om mijn lot te weten, en om te leren of u mij een persoon vindt die uw liefde waardig is, of dat u mij in de rivier zou willen gooien. Ik kan deze onzekerheid niet verdragen, ik kan niets anders bedenken dan dat ik waanzinnig verliefd ben. Kon ik maar weten waarom dit zo is, want je bent zo wreed dat men niet van jou zou moeten houden, maar ik kan er niets aan doen.
Isabella baarde twee kinderen: Maria Theresia in 1762 en Marie Christine in 1763. Dit jongste kind (vernoemd naar haar schoonzus) stierf bij de geboorte, Isabella zelf overleed enkele dagen later aan de pokken. Haar dochter Maria Theresia overleed in 1770 aan een longontsteking. Jozef bleef na Isabella's dood ontroostbaar achter en trouwde twee jaar later met tegenzin met Maria Josepha van Beieren. Zij stierf in 1767 eveneens aan pokken.
Isabella ligt begraven in de keizerlijke Kapuzinergruft dicht bij keizerin Maria Theresia.

## Kwartierstaat

| Lodewijk van Frankrijk (1661-1711) | Lodewijk van Frankrijk (1661-1711) | Maria Anna Victoria van Beieren (1660-1690) | Maria Anna Victoria van Beieren (1660-1690) | Maria Anna Victoria van Beieren (1660-1690) | Maria Anna Victoria van Beieren (1660-1690) | Maria Anna Victoria van Beieren (1660-1690) | Maria Anna Victoria van Beieren (1660-1690) | | | Odoardo Farnese (1666-1693) | Odoardo Farnese (1666-1693) | Odoardo Farnese (1666-1693) | Odoardo Farnese (1666-1693) | Odoardo Farnese (1666-1693) | Odoardo Farnese (1666-1693) | Dorothea Sophia van Palts-Neuburg (1670-1748) | Dorothea Sophia van Palts-Neuburg (1670-1748) | Dorothea Sophia van Palts-Neuburg (1670-1748) | Dorothea Sophia van Palts-Neuburg (1670-1748) | | | Lodewijk van Frankrijk (1682-1712) | Lodewijk van Frankrijk (1682-1712) | Lodewijk van Frankrijk (1682-1712) | Lodewijk van Frankrijk (1682-1712) | Maria Adelheid van Savoye (1685-1712) | Maria Adelheid van Savoye (1685-1712) | Maria Adelheid van Savoye (1685-1712) | Maria Adelheid van Savoye (1685-1712) | Maria Adelheid van Savoye (1685-1712) | Maria Adelheid van Savoye (1685-1712) | | | Stanislaus Leszczyński (1677-1766) | Stanislaus Leszczyński (1677-1766) | Stanislaus Leszczyński (1677-1766) | Stanislaus Leszczyński (1677-1766) | Stanislaus Leszczyński (1677-1766) | Stanislaus Leszczyński (1677-1766) | Catharina Opalińska (1680-1747) | Catharina Opalińska (1680-1747) |
| Filips V van Spanje (1683–1746) | Filips V van Spanje (1683–1746) | Filips V van Spanje (1683–1746) | Filips V van Spanje (1683–1746) | Filips V van Spanje (1683–1746) | Filips V van Spanje (1683–1746) | | | | | | | Elisabetta Farnese (1692-1766) | Elisabetta Farnese (1692-1766) | Elisabetta Farnese (1692-1766) | Elisabetta Farnese (1692-1766) | Elisabetta Farnese (1692-1766) | Elisabetta Farnese (1692-1766) | | | | | | | Lodewijk XV van Frankrijk (1710-1774) | Lodewijk XV van Frankrijk (1710-1774) | Lodewijk XV van Frankrijk (1710-1774) | Lodewijk XV van Frankrijk (1710-1774) | Lodewijk XV van Frankrijk (1710-1774) | Lodewijk XV van Frankrijk (1710-1774) | | | | | | | Maria Leszczyńska (1703-1768) | Maria Leszczyńska (1703-1768) | Maria Leszczyńska (1703-1768) | Maria Leszczyńska (1703-1768) | Maria Leszczyńska (1703-1768) | Maria Leszczyńska (1703-1768) |
| | | | | | | Filips van Parma (1720-1765) | Filips van Parma (1720-1765) | Filips van Parma (1720-1765) | Filips van Parma (1720-1765) | Filips van Parma (1720-1765) | Filips van Parma (1720-1765) | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Louise Elisabeth van Frankrijk (1727-1759) | Louise Elisabeth van Frankrijk (1727-1759) | Louise Elisabeth van Frankrijk (1727-1759) | Louise Elisabeth van Frankrijk (1727-1759) | Louise Elisabeth van Frankrijk (1727-1759) | Louise Elisabeth van Frankrijk (1727-1759) |
| | | | | | | | | | | Isabella van Parma (1741-1763) | Isabella van Parma (1741-1763) | Isabella van Parma (1741-1763) | Isabella van Parma (1741-1763) | Isabella van Parma (1741-1763) | Isabella van Parma (1741-1763) | | | Ferdinand I van Parma (1751-1802) | Ferdinand I van Parma (1751-1802) | Ferdinand I van Parma (1751-1802) | Ferdinand I van Parma (1751-1802) | Ferdinand I van Parma (1751-1802) | Ferdinand I van Parma (1751-1802) | | | Maria Louisa van Parma (1751-1819) | Maria Louisa van Parma (1751-1819) | Maria Louisa van Parma (1751-1819) | Maria Louisa van Parma (1751-1819) | Maria Louisa van Parma (1751-1819) | Maria Louisa van Parma (1751-1819) |

## Galerij

* Portret Isabella van Parma op 8-jarige leeftijd, door Jean-Marc Nattier.
* De familie van Filips van Parma onder leiding van Giuseppe Baldrighi, terwijl Isabella het zwaard van haar jongere broer vasthoudt.
* Portret Isabella van Parma en haar moeder, Louise Eisabeth van Frankrijk door Jean-Marc Nattier.
* Twee nichtjes van Filips V van Spanje: prinses Maria Isabel Ana van Napels en Sicilië en haar neef prinses Isabella van Parma.
* Portret van prinses Isabella van Parma, door Jean-Marc Nattier na 1758.
* Isabella van Parma.
* Portret van prinses Isabella van Parma, door Martin van Meytens na 1765.
* Portret van prinses Isabella van Parma door een onbekende kunstenaar in 1760.
* Portret van Isabella van Parma en haar dochter Maria Theresia van Oostenrijk tussen 1762 en 1768.
* Portret van Isabella van Parma rond 1762.
* Groothertog Jozef met koningin Maria Theresa, prinses Isabella van Parma en groothertogin Maria Christina.
* Portret van Isabella van Parma, 1760.
* ↑ (en) Margaret Goldsmith, Maria Theresia of Austria. univie.ac.at (1936). Gearchiveerd op 17 februari 2018. Geraadpleegd op 16 februari 2018.