# Hemelvaartsdag

Op Hemelvaartsdag of 's Heren Hemelvaart (Latijn: Ascensio Domini) wordt binnen het christendom herdacht dat Jezus Christus is opgevaren naar God, zijn Vader in de hemel, negenendertig dagen na zijn opstanding uit de dood. De viering is onderdeel van de paascyclus en daarin telt Hemelvaartsdag als de veertigste paasdag.

## De hemelvaart van Jezus

In de Bijbel wordt de hemelvaart van Jezus Christus maar kort beschreven. In het boek Handelingen van de Apostelen worden in het eerste hoofdstuk de laatste woorden van Jezus op aarde weergegeven. Hij vertelt zijn leerlingen dat de Heilige Geest hen zal helpen met het opbouwen van de kerk. Als laatste zegt Jezus dat deze Heilige Geest de leerlingen zal helpen met het vertellen van het evangelie tot aan de uiteinden van de wereld (Handelingen 1:4-8). In Handelingen 1:9 staat:
   Na deze woorden zagen ze dat Jezus werd omhooggeheven. Een wolk nam Jezus mee en die verdween uit hun gezicht.
Daarna krijgen de leerlingen van Jezus de belofte dat Jezus op dezelfde manier zal terugkeren (Handelingen 1:11).

## Feestdag

De oudst bekende viering van Hemelvaartsdag is uit de vierde eeuw, opgetekend door de kerkhistoricus Eusebius. In de loop der tijd kreeg de feestdag steeds meer gewicht, waardoor het een algemene feestdag werd. Hemelvaartsdag valt altijd op een donderdag, negenendertig dagen na Pasen (de veertigste paasdag) en tien dagen vóór Pinksteren. De Paasdatum wordt bepaald aan de hand van de maankalender en valt daardoor, samen met de ervan afgeleide feesten, ieder jaar op een andere dag.
Veel christenen zullen een kerkdienst of mis bezoeken. In de volgende Europese landen is de donderdag van Hemelvaartsdag een officiële feestdag: België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, IJsland, Liechtenstein, Luxemburg, Monaco, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Zweden en Zwitserland. In Portugal wordt deze dag in de volksmond Quinta-Feira da Ascensão (Hemelvaartsdonderdag) genoemd in plaats van de officiële benaming: A Festa da Ascensão (het feest van de Hemelvaart).
In landen waar de Katholieke Kerk minder invloed had op de kalender met de feestdagen (bijvoorbeeld Hongarije, Italië en Polen), viert men Hemelvaart op de zondag na de Katholieke Hemelvaart. Dat is zeven dagen voor Pinksteren. In de Orthodoxe Kerk wordt Hemelvaartsdag een week later gevierd, dus op de zondag daarna. Binnen de verschillende protestantse kerken wordt Hemelvaartsdag vaak op dezelfde dag als die van de Katholieke Kerk gevierd, maar enkele kerken doen het ook de zondag erna.
De paaskaars blijft gedurende heel de paastijd tot en met het hoogfeest van Pinksteren branden bij elke liturgische viering. Hierdoor wordt sterker de eenheid van heel de paastijd benadrukt. De diepste betekenis van het Hemelvaartsfeest is dezelfde als deze van het verrijzenisfeest. Christus' hemelvaart is geen afscheid: het is het feest van zijn blijvende aanwezigheid als de verheerlijkte Heer.

### Arbeidersfeestdag

Hemelvaartsdag is tevens het feest van de Christelijke Arbeidersbeweging. Men herdenkt dan dat in 1891 de pauselijke encycliek van paus Leo XIII over sociale rechtvaardigheid, Rerum Novarum, werd afgekondigd. Op deze dag werden abdijentochten gelopen.

## Data

Hemelvaartsdag valt op de 40e dag van Pasen (dus 39 dagen na eerste paasdag) en 10 dagen voor Pinksteren. De vroegst mogelijke datum is 30 april, de laatst mogelijke is 3 juni.
| jaar | Vastenavond (dinsdag) | Eerste paasdag (zondag) | Hemelvaartsdag (donderdag) | Eerste pinksterdag (zondag) |
| Vroegst | 0203 3 februari | 0322 22 maart | 0430 30 april | 0510 10 mei |
| Laatst | 0309 9 maart | 0425 25 april | 0603 3 juni | 0613 13 juni |
| 2015 | 0217 17 februari | 0405 5 april | 0514 14 mei | 0524 24 mei |
| 2016 | 0209 9 februari | 0327 27 maart | 0505 5 mei | 0515 15 mei |
| 2017 | 0228 28 februari | 0416 16 april | 0525 25 mei | 0604 4 juni |
| 2018 | 0213 13 februari | 0401 1 april | 0510 10 mei | 0520 20 mei |
| 2019 | 0305 5 maart | 0421 21 april | 0530 30 mei | 0609 9 juni |
| 2020 | 0225 25 februari | 0412 12 april | 0521 21 mei | 0531 31 mei |
| 2021 | 0216 16 februari | 0404 4 april | 0513 13 mei | 0523 23 mei |
| 2022 | 0301 1 maart | 0417 17 april | 0526 26 mei | 0605 5 juni |
| 2023 | 0221 21 februari | 0409 9 april | 0518 18 mei | 0528 28 mei |
| 2024 | 0213 13 februari | 0331 31 maart | 0509 9 mei | 0519 19 mei |
| 2025 | 0304 4 maart | 0420 20 april | 0529 29 mei | 0608 8 juni |
| 2026 | 0217 17 februari | 0405 5 april | 0514 14 mei | 0524 24 mei |
| 2027 | 0209 9 februari | 0328 28 maart | 0506 6 mei | 0516 16 mei |
| 2028 | 0229 29 februari | 0416 16 april | 0525 25 mei | 0604 4 juni |
| 2029 | 0213 13 februari | 0401 1 april | 0510 10 mei | 0520 20 mei |
| 2030 | 0305 5 maart | 0421 21 april | 0530 30 mei | 0609 9 juni |
| 2031 | 0225 25 februari | 0413 13 april | 0522 22 mei | 0601 1 juni |
| 2032 | 0210 10 februari | 0328 28 maart | 0506 6 mei | 0516 16 mei |
| 2033 | 0301 1 maart | 0417 17 april | 0526 26 mei | 0605 5 juni |
| 2034 | 0221 21 februari | 0409 9 april | 0518 18 mei | 0528 28 mei |
| 2035 | 0206 6 februari | 0325 25 maart | 0503 3 mei | 0513 13 mei |
| 2036 | 0226 26 februari | 0413 13 april | 0522 22 mei | 0601 1 juni |
| 2037 | 0217 17 februari | 0405 5 april | 0514 14 mei | 0524 24 mei |
| 2038 | 0309 9 maart | 0425 25 april | 0603 3 juni | 0613 13 juni |
| 2039 | 0222 22 februari | 0410 10 april | 0519 19 mei | 0529 29 mei |
| 2040 | 0214 14 februari | 0401 1 april | 0510 10 mei | 0520 20 mei |
| 2041 | 0305 5 maart | 0421 21 april | 0530 30 mei | 0609 9 juni |
| 2042 | 0218 18 februari | 0406 6 april | 0515 15 mei | 0525 25 mei |
| 2043 | 0210 10 februari | 0329 29 maart | 0507 7 mei | 0517 17 mei |
| 2044 | 0301 1 maart | 0417 17 april | 0526 26 mei | 0605 5 juni |
| 2045 | 0221 21 februari | 0409 9 april | 0518 18 mei | 0528 28 mei |

## Lokale gebruiken
#### Nederland

Eind 20ste eeuw kreeg deze dag steeds meer een commercieel karakter. Ambtenaren en veel andere werknemers hebben een verplichte vrije dag.
* Dauwtrappen is een traditioneel gebruik dat verbonden is met Hemelvaartsdag. Vermoedelijk stonden vroeger mensen op Hemelvaartsdag al om drie uur 's nachts op om zingend en blootsvoets op het gras te dansen. Daar zou de term "dauwtrappen" vandaan komen. De dauw op het gras zou een zuiverende werking hebben en zou terug te voeren zijn op een heidens gebruik om het meifeest of de heropleving van de natuur te vieren.
* In veel plaatsen worden jaarlijks terugkerende evenementen georganiseerd zoals het Breda Jazz Festival, Dauwpop in Hellendoorn, het Nederlands jongleerfestival en verschillende boekenmarkten, jaarmarkten en braderieën. In Hoek van Holland wordt het strandseizoen geopend. Er is daar dan een braderie en in strandtenten is live-muziek.
* Sinds 2022 wordt The Passion ook op Hemelvaarstsdag uitgezonden. In dit van tevoren opgenomen vervolg op The Passion op Witte Donderdag wordt het verhaal van Pasen tot Hemelvaart verteld.

#### België

* In Brugge vindt jaarlijks op Hemelvaartsdag de Heilig-Bloedprocessie plaats.
* In Ieper wordt jaarlijks de 100 km van Ieper in het Hemelvaartsweekend gehouden, een drie-daagse wandeltocht.