OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kazachs curlingteam (gemengddubbel)

Het Kazachse curlingteam vertegenwoordigt Kazachstan in internationale curlingwedstrijden.

## Geschiedenis

Kazachstan debuteerde op het wereldkampioenschap curling voor gemengddubbele landenteams van 2014 in het Schotse Dumfries. Het team won twee van de acht wedstrijden, maar werd daarmee slechts achtentwintigste van de 34 landen. Het beste resultaat behaalden Sitora Allijarova en Abylajchan Zjoezbaj in 2018, een negentiende plaats. Op het wk van 2019 won hetzelfde team zelfs vier van de zeven wedstrijden. Dat was goed voor een vijfentwintigste plaats in een veld van 48 deelnemers.
Kazachstan nam nog niet deel aan het gemengddubbel op de Olympische Winterspelen.

## Kazachstan op het wereldkampioenschap

| Jaar | Plaats | Team | WG | W | V | PV | PT |
| 2008 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2009 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2010 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2011 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2012 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2013 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2014 | 28 | Aleksandr Orlov & Olga Ten | 8 | 2 | 6 | 50 | 54 |
| 2015 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2016 | 37 | Viktor Kim & Olga Ten | 6 | 0 | 6 | 17 | 59 |
| 2017 | 38 | Viktor Kim & Diana Torkina | 7 | 0 | 7 | 16 | 87 |
| 2018 | 19 | Abylajchan Zjoezbaj & Sitora Allijarova | 7 | 3 | 4 | 45 | 48 |
| 2019 | 25 | Abylajchan Zjoezbaj & Sitora Allijarova | 7 | 4 | 3 | 53 | 48 |
| 2021 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2022 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2023 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2024 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
Australië · België · Brazilië · Bulgarije · Canada · China · Chinees Taipei · Denemarken · Duitsland · Engeland · Estland · Filipijnen · Finland · Frankrijk · Griekenland · Groot-Brittannië · Guyana · Hongarije · Hongkong · Ierland · India · Israël · Italië · Jamaica · Japan · Kazachstan · Kirgizië · Kosovo · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Mexico · Nederland · Nieuw-Zeeland · Nigeria · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Puerto Rico · Qatar · Roemenië · Rusland · Saoedi-Arabië · Schotland · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Verenigde Staten · Wales · Wit-Rusland · Zuid-Korea · Zweden · Zwitserland
# Escape from the Planet of the Apes

Escape from the Planet of the Apes is een Amerikaanse sciencefictionfilm uit 1971 onder regie van Don Taylor. Het is het tweede vervolg op Planet of the Apes uit 1968, na Beneath the Planet of the Apes uit 1970. De hoofdrollen worden vertolkt door Roddy McDowall, Kim Hunter en Eric Braeden.

## Verhaal

Het blijkt dat drie apen, Cornelius, Zira en Dr. Milo, konden ontkomen aan de explosie van de kernbom aan het eind van de vorige film. Ze hebben de planeet op tijd verlaten in het ruimteschip van Taylor. Het schip belandt in dezelfde tijdverstoring die Taylor naar de toekomst had gebracht, en wordt teruggestuurd naar het jaar 1973. Hier storten ze neer in zee.
Na te zijn gevonden, wordt het drietal naar de dierentuin van Los Angeles gebracht, waar ze worden geobserveerd door wetenschappers Stephanie Branton en Lewis Dixon. Dr. Milo wordt gedood door een gorilla, maar de andere twee krijgen een warm welkom wanneer hun intelligentie en vermogen om te spreken blijkt. Ze worden al snel beroemdheden en krijgen een hoop media-aandacht, totdat Dr. Otto Hasslein, de adviseur van de president, ontdekt dat de rollen van apen en mensen in de toekomst omgedraaid gaan worden en Zira zwanger is. Bovendien maakt Cornelius bekend dat de mensheid haar eigen ondergang teweeg had gebracht in de toekomst. Hasslein laat de apen op verschillende manieren ondervragen om meer informatie los te krijgen. Uiteindelijk heeft hij genoeg bewijzen verzameld dat de apen een gevaar zouden vormen, en uitgeroeid moeten worden.
Cornelius en Zira kunnen met behulp van Stephanie en Lewis ontsnappen en vinden onderdak in een circus, gerund door Armando. Hier bevalt Zira van een zoon, Milo. Hasslein komt de apen weer op het spoor en doodt hen alle drie, maar wordt zelf ook dodelijk verwond door Cornelius. Aan het eind van de film blijkt de baby bij Zira en Cornelius niet haar echte kind te zijn. Milo is nog in het circus en wordt nu verzorgd door Armando. Ze hadden de baby’s omgewisseld om Hasslein op een dwaalspoor te zetten.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Roddy McDowall | Cornelius |
| Kim Hunter | Zira |
| Bradford Dillman | Dr. Lewis Dixon |
| Ricardo Montalbán | Armando |
| Natalie Trundy | Dr. Stephanie Branton |
| Eric Braeden | Dr. Otto Hasslein |
| William Windom | President |
| Sal Mineo | Dr. Milo |

## Achtergrond

Acteur Roddy McDowall had het personage Cornelius zelf bedacht voor de vorige film, maar speelde hem toen niet. Acteur Sal Mineo nam de rol van Dr. Milo in de hoop dat zijn carrière zou profiteren van de film, gelijk aan hoe McDowall van de vorige films geprofiteerd had. Charlton Heston, die in de eerste film de hoofdrol speelde en in de vorige film een bijrol, komt in deze film enkel voor in twee flashbacks.
# Hatebrand

Hatebrand, Lat. Hathebrandus (Fivelgo, ca. 1150 – Feldwerd, 30 juli 1183 of 1198) was een benedictijner abt en heilige uit Frisia.
De ouders van Hatebrand, Alundus en Tetta, waren boeren die woonden op een wierde. Hij ging naar de Latijnse school in Utrecht en werd benedictijner monnik in de Paulusabdij aldaar. Later bewerkstelligde hij de terugkeer van de benedictijnen in zijn geboortestreek door drie stichtingen: de dubbelkloosters Feldwerd en Garmerwolde (in Thesinge) en waarschijnlijk ook Merehusen (nu Großenmeer in Ovelgönne).

## Wonderen

Al voor Hatebrandus' geboorte had zijn vader Alund in een droom de boodschap gehoord, dat zijn tot dat moment kinderloze huwelijk, gezegend zou worden met een zoon, die een man Gods zou worden. Omdat Hatebrandus als abt de orderegels streng handhaafde, werd er een aanslag op hem beraamd. Omdat God hem waarschuwde, deed hij een ijzeren pot op zijn hoofd. Met de hoofdkap van zijn habijt verborg hij de pot en overleefde zo een aanslag op zijn leven. Ook zou Hatebrand een vrouw van armpijn hebben genezen.
Na de verwoesting van Feldwerd tijdens de hervorming werd het gebeente van Hatebrand in 1620 naar Antwerpen gesmokkeld, waar het ondergebracht werd in de Sint-Salvatorabdij. Door de verjaging van de zgn. potheren uit de Sint-Salvatorabdij in 1796 volgden nog tal van omzwervingen en werd Hatebrand vereerd in Mortsel. In 2018 is een reliek van Hatebrand teruggevonden op de zolder van de Sint-Catharinakerk in Kortrijk-Dutsel.
Bronnen
* J. Fruytier, Hathebrandus, in: Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek, vol. 6, 1924, P. 725-727;
* Acta Sanctorum Julii, vol. VII, p. 164-167;
* F. Diericx, Fides et traditio sac. reliquarum XXXVI eminentium sanctorum quae publice exponuntur in eccl. S. Salvatoris Antverpiae, 1674, pp. 221, 226, 230, 263;
* Claes J.; Claes A. & Vincke, K. (2004) Sancti, Nog meer heiligen herkennen. Leuven: Davidsfonds ISBN 90-80829-01-3;
* (de) Der heilige Hathebrand von Antwerpen website Heimat- und Verkehrsverein Holtgast e.V; Gearchiveerd d.d. 6 juni 2024.
Noten
* ↑ Attributen: in zwart habijt met abtsmijter en kromstaf; soms met superplie en stola of kazuifel; soms met geknielde vrouw of met zieken en kreupelen;
* ↑ Ook genoemd als Hatebrandus van Friesland, Hatebrandus van Feldwerd, Hacebrand, Hathebradus of Hathebrand.
* ↑ Ook bekend onder de namen Potklooster of Pieter Potabdij.
Referenties
* ↑ Resten middeleeuwse heilige Hatebrand terug naar Groningen, Groninger Internet Courant, 1 juli 2018. Gearchiveerd op 13 juli 2022.
# Station Lanark

Lanark is een spoorwegstation van National Rail in South Lanarkshire in Schotland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door ScotRail. Het station is geopend in 1855.
# Station Larkhall

Larkhall is een spoorwegstation van National Rail in South Lanarkshire in Schotland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door ScotRail.
# Bazoges-en-Paillers

Bazoges-en-Paillers is een gemeente in het Franse departement Vendée (regio Pays de la Loire) en telt 949 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement La Roche-sur-Yon.

## Geografie

De oppervlakte van Bazoges-en-Paillers bedraagt 11,5 km², de bevolkingsdichtheid is 82,5 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Bazoges-en-Paillers met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Gil Blas (krant)

Gil Blas (of Le Gil Blas) was een Frans literair tijdschrift. Het werd in 1879 uitgegeven door Augustin-Alexandre Dumont.

## Beschrijving

Het blad werd vernoemd naar de schelmenroman Gil Blas van Alain-René Lesage. De eerste uitgave was op 19 november 1879. Een citaat van Jules Janin in het voorwoord van de heruitgave van Lesage's roman gaf het devies voor de krant: Amuser les gens qui passent, leur plaire aujourd'hui et recommencer le lendemain. In Nederland werd het blad minder gunstig ontvangen met omschrijvingen als vuile bladen, en vulgair.
In 1881 werden, door de "Société Anonyme Journal Le 'Gil Blas'", 6000 aandelen van 500 francs verkocht, later nog een aantal van 1500. Het tijdschrift verscheen regelmatig met een onderbreking gedurende de Eerste Wereldoorlog, (4 augustus 1914 tot 20 januari 1921). Daarna verscheen het blad minder regelmatig tot 12 januari 1938.

### Inhoud

Voordat romans en verhalen van bekende schrijvers in boekvorm verschenen werden ze geregeld door Gil Blas als feuilleton gepubliceerd, o.a. Au Bonheur des Dames (1883), "La Joie de vivre" (1884), Germinal (1884) en "L'Œuvre" (1885), "L'Argent" (1891) van Émile Zola, korte verhalen van Guy de Maupassant en ook de Franse roman "L'impossible sincérité" van de Nederlandse schrijfster Hélène van Zuylen die startte op 13 mei 1905.
Het tijdschrift gaf ook kunst- en "theaterkritiek" met bijdragen van onder meer "René Blum"(Franse oprichter van Ballet de l'Opera a Monte Carlo), "Alexandru Bogdan-Pitesti" en "Abel Hermant".
Théophile-Alexandre Steinlen en "Albert Guillaume" (schilder, karikaturist) verzorgden de illustraties.
Éloi Dubuisson de opvolger van Dumont liet, als toegift voor abonnees, in 1891 een wekelijks supplement, le Gil Blas illustré uitgeven.

## Wetenswaardigheden

* Gil Blas was niet het eerste en enige tijdschrift met die naam: in de periode 1864-1872 verscheen in Spanje en Spaans sprekende landen "Gil Blas, perio´dico poli´tico sati´rico", een satirisch politiek georiënteerde uitgave van Antonio Garci´a in Madrid.
* In 1895 liet een Amerikaanse kunstenaar John French Sloan in Philadelphia een Engelstalige wekelijkse versie van Gil Blas uitbrengen, na korte tijd werd de uitgave gestaakt. In het "Delaware Art Museum" (Wilmington, Delaware, USA) bevinden zich nog enkele exemplaren.
* 1925, "Gil blas: el gran diario de Oriente", tijdschrift in de Spaanse taal, uitgegeven rond 1925 in Puebla, Mexico.

## Afbeeldingen

* Gil Blas, Hélène van Zuylen, 1905
* Gil Blas 1880, Au bonheuer des dames, Zola
* Gil Blas, 1878, Germonal, Zola
* Gil Blas, L'Argent, Zola, 1888
* Gil Blas, 3 november 1864
* Impressie Gil Blas Philadelphia 1895
Voetnoten
* ↑ Nieuwe Tilburgsche Courant, 12-09-1880
* ↑ https://gilblasblog.wordpress.com
* ↑ Eastview Global Press Archive (https://gpa.eastview.com/crl/irmn/newspapers/gilb)
Bronnen
* "la Littérature obscène", critique, Émile Zola, 1880.
* "Over Gil Blas", F. Erens, De Nieuwe Gids, 1920.
* Bibliothèque nationale de France: cb344298410 (data)
# Rise of the Guardians

Rise of the Guardians (Nederlandse titel: De vijf legendes) is een Amerikaanse animatiefilm in 3D uit 2012. De film kwam eind 2012 uit in Nederland en België en is door Nederlandse en Vlaamse stemacteurs gezamenlijk ingesproken.

## Verhaal

Wanneer Git Zwart (de Boeman) de wereld in pikzwarte duisternis wil onderdompelen, moeten de onsterfelijke Legendes voor het eerst hun bijzondere krachten bundelen om de hoop, het geloof en de verbeelding van alle kinderen te beschermen. Om de slechterik het hoofd te bieden, zullen bekende figuren zoals North (de Kerstman), Bunnymund (de Paashaas), Tooth (de Tandenfee), Sandman (Klaas Vaak) en Jack Vorst moeten samenwerken om het kwaad te overwinnen.

## Stemverdeling

| Personage | Engelse stem | Nederlandse stem | Vlaamse stem |
| Jack Vorst | Chris Pine | Bas Muijs | Sean Dhondt |
| Tooth, de tandenfee | Isla Fisher | Bracha van Doesburgh | Sofie Van Moll |
| Nijnmund, de paashaas | Hugh Jackman | Mark Rietman | Axel Daeseleire |
| Klaus North, de kerstman | Alec Baldwin | Jack Wouterse | Gene Bervoets |
| Git, de boeman | Jude Law | Vincent Croiset | Jenne Decleir |
| Jamie | Dakota Goyo | Xavier Werner | Theo De Pillecyn |
| Cloud | | Hamza Aissaoui |
# Hei- en Meibos

Het 'Hei- en Meibos is een bosgebied nabij de stadsrand ten oosten van de Genkse wijk Sledderlo en ten zuiden van Terboekt. Het gebied wordt beheerd door de stad Genk.
Het gaat hier om een samenvoeging van het Heibos en het Meibos, gelegen aan de rand van het Kempens Plateau. Het woord mei staat voor meekrap, dat in deze omgeving vroeger veel werd verbouwd.
Het gebied ligt op de zuidrand van het Kempens Plateau en is tamelijk heuvelachtig. Er werd naaldhout, waaronder Corsicaanse den, aangeplant. Daarnaast zijn er verspreid liggende akkertjes of overblijfselen daarvan. Aan de westzijde van het bos vindt men de bebouwing van de uitbreidingswijk in Sledderlo.
Er zijn gemarkeerde wandelroutes uitgezet, vertrekkend van de Sint-Jozefskerk te Sledderlo. Deze sluiten aan op de vanuit het naburige Zutendaal uitgezette wandelroutes.
# Hercules (mythologie)

Hercules is de Romeinse naam voor Herakles, een figuur uit de Griekse mythologie. Onder de naam Hercules werd hij als god in het oude Rome vereerd. Volgens Titus Livius was de cultus van Hercules de enige die door Romulus bij de stichting van Rome geaccepteerd werd. In Armenië werd het geïdentificeerd met de Armeense god Vahagn (Վահագն).
Naast de gebruikelijke Griekse verhalen over Herakles die de Romeinen overnamen, zijn er ook Romeinse verhalen over Hercules. Zo vertelt Vergilius in zijn Aeneis dat het vuurspuwende monster Cacus, die de kudde van Geryones in zijn grot op de Aventijn verborgen had, door Hercules gedood was. Vanwege dit feit zou Hercules zelf of Euander de cultus van Hercules hebben ingesteld, op de plaats van de Ara Maxima op het Forum Boarium. Dit was een geschikte plaats voor de verering van Hercules, aangezien het Forum Boarium een van de commerciële centra van het oude Rome was, en Hercules (net als Mercurius) als beschermer van handelaren gold. Hercules werd verder met ten minste twaalf andere schrijnen en tempels in de stad vereerd.
# Epictetus

Epictetus (Oudgrieks: Ἐπίκτητος) (50 – ca. 130 n.Chr.) was een stoïcijns filosoof en wordt samen met onder anderen Seneca en Marcus Aurelius tot de leidende figuren in de stoïsche filosofie uit de eerste eeuwen na Christus gerekend.
Epictetus' ethische opvattingen zijn opmerkelijk consistent en krachtig en zijn onderwijsmethodes zeer effectief. Epictetus hield zich vooral bezig met integriteit, zelfdiscipline en persoonlijke vrijheid, die hij bepleitte door van zijn studenten te eisen dat zij twee centrale ideeën grondig onderzochten: de eigenschap die hij "wilsbesluit" (prohairesis) noemde en het juiste gebruik van indrukken (chrēsis tōn phantasiōn).
Epictetus onderwees dat filosofie niet slechts een theoretische discipline is, maar een levenswijze. Epictetus geloofde dat alle externe gebeurtenissen door het lot worden bepaald en mensen daar dus geen invloed op hebben; we zouden alles wat gebeurt kalm en nuchter moeten accepteren. Maar eenieder is wel verantwoordelijk voor zijn eigen daden, die we door strenge zelfdiscipline zouden moeten onderzoeken en beheersen.

## Leven

Hij werd als Griekse slaaf uit Hiërapolis (Zuidwest-Anatolië) naar Rome gebracht waar hij slaaf werd van Epaphroditus, een belangrijke bestuurder aan het hof van Nero. In Rome studeerde hij bij Musonius Rufus, een Romeinse senator en stoïsche filosoof die met tussenpozen onderwees in Rome. Na zijn vrijlating onderwees Epictetus zelf in Rome. Epictetus werd waarschijnlijk in 89 verbannen uit Rome, vanwege het edict van Domitianus die alle filosofen uit Italië verbande. Hierna onderwees Epictetus in Nikopolis (Noordwest-Griekenland), de filosofie van de Stoa, in een door hem gestichte school.

## Voordrachten en uitspraken

Zelf heeft Epictetus niets geschreven, maar zijn leerling en bewonderaar Arrianus heeft acht boeken leergesprekken (διατριβαί [diatribaí], Latijn Dissertationes, Engels Discourses, Duits Lehrgesprächen, Frans "Entretiens" ) van Epictetus samengesteld; daarvan zijn vier boeken bewaard gebleven. Ook stelde Arrianus het Handboekje (Encheiridion) samen: een verzameling van 53 citaten van Epictetus. De praktische adviezen die hierin worden gegeven, worden ook nu nog de moeite waard gevonden.
Daarnaast zijn nog enkele fragmentarische teksten van Epictetus bewaard gebleven en enkele fragmenten waarvan de toeschrijving aan Epictetus aan twijfel onderhevig is.

## Nederlandse vertalingen

* Verzameld werk, vertaald door Gerard Boter en Rob Brouwer, 2011, ISBN 9789025368388 (Colleges, Handboekje en fragmenten)
* Epiktetos' zakboekje. Wenken voor een evenwichtig leven, vertaald en toegelicht door Hein L. van Dolen en Charles Hupperts, 1994, ISBN 9061684072
# Karmelietenklooster (Hoogeveen)

Het voormalige Karmelietenklooster is een neogotisch bouwwerk aan de Brinkstraat in de Drentse plaats Hoogeveen

## Geschiedenis

Het kloostercomplex van de paters karmelieten uit Zenderen werd in 1904/1905 gebouwd door de Oldenzaalse architect K.L. Croonen. Het klooster werd op 12 februari 1905 in gebruik genomen met de viering van een heilige mis. In het gebied rond Hoogeveen woonden relatief weinig rooms-katholieken. De paters karmelieten kozen Hoogeveen als centrale vestiging om van daaruit zielzorg te verlenen aan deze verspreid wonenden katholieken.
Het gebouw heeft een symmetrisch vormgegeven voorgevel met ter weerszijden van het middenrisaliet aan elke zijde vier ramen aan de benedenverdieping en vier ramen aan de bovenverdieping. De zestien ramen zijn voorzien van segmentvormige boogvensters. De ingang van het gebouw – met een omlijsting die eindigt in een spitsboog – bevindt zich in het middenrisaliet in de voorgevel. In de spitsboog boven de deur zijn glas-in-loodramen aangebracht. Recht daarboven bevinden zich twee vensters met ter weerszijden siermetselwerk in de vorm van spitsbogen. Beide vensters in de geveltop worden afgesloten met een boogveld in de vorm van een spitsboog. Op de geveltop staat een torenkruis. Op het dak bevinden zich aan elke zijde drie dakkapellen en op elke hoek een nokschoorsteen.
Het voormalige kloostergebouw is erkend als provinciaal monument onder meer vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde. Het gebouw is een symbool van de religieuze ontwikkeling in katholiek Drenthe op het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Het neogotisch karakter van het gebouw, de esthetische kwaliteiten, de redelijke gaafheid van het exterieur, de beeldbepalend ligging aan de Brinkstraat en de zeldzaamheid van dit type gebouw speelden een rol bij de toewijzing tot provinciaal monument.
In 1957 werd de parochie Hoogeveen door de paters Karmelieten overgedragen aan het bisdom Groningen. Het kloostergebouw werd verkocht, maar de bij het klooster behorende kapel bleef nog gedurende een zestal jaren fungeren als parochiekerk. In het voormalige kloostergebouw werd tot 2004 een glasmuseum gevestigd. Anno 2013 stond het gebouwencomplex te koop. Sinds oktober 2016 heeft het gebouw een nieuwe bestemming gekregen als gezondheidscentrum.
# Landschapsarchitectuur

Landschapsarchitectuur is het ontwerpen, plannen en omvormen van de ruimtelijke indeling van een onbebouwd plangebied. Daartoe behoren alle buitenruimten, zoals parken, sportvelden, recreatieterreinen, openbare ruimten en tuinen en alle andere open ruimten in stedelijke en plattelandsgebieden. Bij kleinere objecten waarbij reliëf, bodem en grondgebruik niet of nauwelijks van belang zijn, zoals particuliere tuinen, plantsoenen en kleinere parken wordt vaak gesproken van tuinarchitectuur. Bij landschapsarchitectuur in de stad, waarbij meer een balans wordt gezocht tussen bebouwde en open ruimte wordt ook wel gesproken van 'planning van de open ruimte'.
Bij tuin- en landschapsarchitectuur wordt getracht om op esthetisch-artistieke wijze en vanuit een natuurwetenschappelijke en technische grondslag de best mogelijke vormgeving te vinden voor de verschillende landgebruiksvormen waarbij ecologie en de sociale leefomgeving centraal staan. Het vormt daarbij een onderdeel van de ruimtelijke ordening. In het planvormingsproces werkt de tuin- en landschapsarchitect samen met onder anderen planologen en stedenbouwkundigen.
In tegenstelling tot de architectuur is er geen sprake van een vaststaand 'eindbeeld', daar natuurlijke objecten als planten, heggen, bosschages en dergelijke zich voortdurend dynamisch ontwikkelen.

## Geschiedenis

Landschapsarchitectuur ontstond als begrip halverwege de 19e eeuw. Tuinarchitectuur kent een veel langere geschiedenis, die in elk geval teruggaat tot het Oude Egypte. Op grond van een grote hoeveelheid muurschilderingen, archeologische voorwerpen en grafinschriften over tuinen kan de ontwikkeling van de tuinarchitectuur in het Oude Egypte goed worden gereconstrueerd. De vroegste muurschilderingen over tuinontwerpen dateren uit 1500 v. Chr. Met name in het Nieuwe Rijk kwam de tuinarchitectuur hier tot bloei. Uit Perzië zijn de Paradeisos van Darius bekend, waarvan het woord "paradijs" is afgeleid. Bekend is ook het verhaal van de Hangende tuinen van Babylon, hoewel niet duidelijk is in hoeverre hier sprake is van latere fictie.