# Tramlijn 2 (Amsterdam)

Tramlijn 2 is een tramlijn in Amsterdam op de route Centraal Station – Leidseplein – Hoofddorpplein – Nieuw Sloten (Oudenaardeplantsoen).

## Beknopte geschiedenis

De Amsterdamse tramlijn 2 werd voorafgegaan door een paardentramlijn van de Amsterdamsche Omnibus Maatschappij. Deze lijn verscheen in 1881 en volgde de route Leidscheplein – Hobbemastraat – P.C. Hooftstraat. In 1883 was ze verlengd via Leidschestraat naar de Dam en in 1890 via de Van Baerlestraat en Willemsparkweg naar de Emmastraat.
De elektrische tramlijn 2 werd ingesteld op 28 december 1903 en had toen de route: Dam – Nieuwezijds Voorburgwal – Leidsestraat – Leidseplein – Stadhouderskade – P.C. Hooftstraat – Van Baerlestraat – Willemsparkweg – Koninginneweg.
De Leidsestraat is te smal voor twee trambanen naast elkaar, daarom was hier enkelspoor. In 1980 werd dit vervangen door strengelspoor, zodat er geen wissels meer nodig zijn. Op de bruggen zijn haltes met dubbelspoor zodat de trams van tegengestelde richting elkaar daar kunnen passeren.
Op 12 maart tot 23 juli 1904 werd de lijn tijdelijk verlengd naar het IJveer. Op 18 maart 1906 werd via de Nieuwezijds Voorburgwal doorgereden naar het Centraal Station. Op 20 mei 1906 werd de lijn verlengd langs de Koninginneweg naar het kringspoor Saxen Weimarlaan/Sophialaan.
Op 6 juli 1911 ging lijn 2 doorrijden naar de De Ruijterkade (IJveer). Met de komst van Kringlijn 22 op 4 augustus 1921 werd deze lijn ingekort tot het Stationsplein.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de lijn pas na bijna twee jaar op 14 april 1947 heringesteld. Op 13 augustus 1948 werd de lijn verlengd via de Zeilstraat naar het Hoofddorpplein. Op 18 oktober 1958 werd de route via de Hobbemastraat – P.C. Hooftstraat verlaten en werd voortaan "op proef" gereden via de langere route Overtoom en de Eerste Constantijn Huygensstraat (Vondelbrug).
In 1965, toen bekend werd dat de Koninginneweg langdurig gestremd zou zijn ivm. rioleringswerkzaamheden, was er een plan lijn 2 te vervangen door een verlengde buslijn 23 die een verbinding tot stand zou brengen tussen de westelijke en oostelijke stadsdelen via een deel van de route van lijn 2. Dit plan ging uiteindelijk niet door en lijn 2 werd tijdelijk verlegd via de route van lijn 16.
In het kader van de nota Lijnen voor morgen lag het in de bedoeling dat lijn 2 zou worden opgeheven maar dit mocht pas gebeuren als lijn 16 volledig op vrije baan was gebracht. Uiteindelijk bleef lijn 2 toch gehandhaafd en werd deze, nadat eerst overwogen was het uiteinde te verwisselen met lijn 16, verlengd naar Slotervaart. Op 6 oktober 1975 kwam de verlenging tot stand via de Heemstedestraat en Johan Huizingalaan naar de Louwesweg in Slotervaart-Zuid. In september 1991 werd lijn 2 nogmaals verlengd via de Antwerpenbaan naar Nieuw Sloten waarbij de tram er, net als destijds bij lijn 17 in Osdorp, er eerder was dan de bewoners. In 1992 kwam de omlegging via de Hobbemastraat – Paulus Potterstraat in gebruik, ter vervanging van de omweg van 34 jaar via de Overtoom.
Oorspronkelijk had lijn 2 na enkele jaren plaats moeten maken voor lijn 16, die vanaf het Haarlemmermeerstation via een nieuwe route onder of boven de Schinkel en via de Henk Sneevlietweg naar Nieuw Sloten en de Middelveldsche Akerpolder ten westen van Osdorp zou worden verlengd. Daartoe zou het reeds aangelegde traject vanaf het eindpunt in Sloten via de Vrije Geer en een nieuwe brug over de Slotervaart worden verlengd naar de Akersingel, de centrale hoofdweg in de wijk. Als gevolg van het referendum in 1995 'Redt het Weilandje van Sloten' is dit niet doorgegaan. Het weilandje bleef onbebouwd, lijn 2 bleef op haar route gehandhaafd. De tramverbinding naar de nieuwbouwwijk De Aker, wordt sinds 2001 verzorgd door lijn 1, die in Osdorp vanaf Meer en Vaart een nieuwe route kreeg.
Tramlijn 2 is in 2014 door National Geographic uitgeroepen tot nummer 9 in de top 10 van beste tramritten ter wereld, omdat een groot deel van de Amsterdamse toeristische hoogtepunten gepasseerd wordt. Het gevolg is veel oponthoud door toeristen. Daarom startte het GVB medio mei 2015 een proef om kaartjesautomaten op enkele tramhaltes te plaatsen.
In het najaar van 2014 vervielen de haltes Jacob Obrechtstraat, Emmastraat en Martelaarsgracht. In 2021 werden de haltes Rijksmuseum en Paulus Potterstraat (Stedelijk museum) samengevoegd tot halte Museumplein. Tot maart 2023 was lijn 2 de laatste tramlijn met een halte zonder vluchtheuvel, de halte Zeilstraat / Amstelveenseweg richting centrum. Deze is vervangen door een halte over de kruising met vluchtheuvel in de Koninginneweg.

## Literatuur

* Overstapjes, Een tramrit door de geschiedenis van lijn 2. Door R.A.M. Platjouw. Amsterdam, 1989.