# Lijst van rijksmonumenten in Kornwerderzand

De plaats Kornwerderzand telt 26 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Hieronder een overzicht.
Voor een overzicht van alle beschikbare afbeeldingen zie de categorie Rijksmonumenten in Kornwerderzand op Wikimedia Commons.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Kazemat 01 Kazemat I (mitrailleurkazemat met mitrailleurkamer en manschappenvertrek) | Kazemat | 1933 1933 | | noordwestelijke havendam 1 1e linie, op het uiteinde van de noordwestelijke havendam noordwestelijke havendam 1 1e linie, op het uiteinde van de noordwestelijke havendam | 53° 4' 46" NB, 5° 20' 2" OL | 516497 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 01 Kazemat I (mitrailleurkazemat met mitrailleurkamer en manschappenvertrek) |
| Kazemat 02 Kazemat II (kanonkazemat met kanonkamer, munitiekamer, manschappenverblijf, toilet en observatiepost) | Kazemat | 1932 1932 | | noordwestelijke havendam 2 1e linie, aan de voet van de noordwestelijke havendam noordwestelijke havendam 2 1e linie, aan de voet van de noordwestelijke havendam | 53° 4' 28" NB, 5° 19' 59" OL | 516498 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 02 Kazemat II (kanonkazemat met kanonkamer, munitiekamer, manschappenverblijf, toilet en observatiepost) |
| Kazemat 03 Kazemat III (hulpverbandplaats met waterreservoir, hulppost, machinekamer, oliebergplaats en aggregaat) | Kazemat | 1932 1932 | | 1e linie, brugwachtersgebouw 1e linie, onder het brugwachtersgebouw 1e linie, brugwachtersgebouw 1e linie, onder het brugwachtersgebouw | 53° 4' 26" NB, 5° 20' 3" OL | 516499 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 03 Kazemat III (hulpverbandplaats met waterreservoir, hulppost, machinekamer, oliebergplaats en aggregaat) |
| Kazemat 04 Kazemat IV (commandokazemat met commandopost, observatiekoepel, telefooncentrale, onderofficierenvertrek, manschappenverblijf, mitrailleurkamer en twee toiletten) | Kazemat | 1932 1932 | | 1e linie, zuidwestelijke havendam 1 1e linie, aan de voet van de zuidwestelijke havendam aan de zijde van de brug 1e linie, zuidwestelijke havendam 1 1e linie, aan de voet van de zuidwestelijke havendam aan de zijde van de brug | 53° 4' 23" NB, 5° 20' 2" OL | 516500 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 04 Kazemat IV (commandokazemat met commandopost, observatiekoepel, telefooncentrale, onderofficierenvertrek, manschappenverblijf, mitrailleurkamer en twee toiletten) |
| Kazemat 05 Kazemat V (mitrailleurkazemat met machinegeweerkamer, onderofficierenvertrek en manschappenverblijf) | Kazemat | 1933 1933 | | 1e linie, zuidwestelijke havendam 2 1e linie, op de zuidwestelijke havendam tussen de brug en de schutsluizen 1e linie, zuidwestelijke havendam 2 1e linie, op de zuidwestelijke havendam tussen de brug en de schutsluizen | 53° 4' 17" NB, 5° 20' 4" OL | 516501 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 05 Kazemat V (mitrailleurkazemat met machinegeweerkamer, onderofficierenvertrek en manschappenverblijf) |
| Kazemat 06 Kazemat VI (kanonkazemat met op de beganegrond twee kanonkamers, manschappenverblijf, twee veld-affuit-opstelruimtes, commando- en observatiepost en in de kelder twee onderofficiersvertrekken, manschappenverblijf, drie munitiekamers, twee regenwaterputten en twee toiletten) | Kazemat | 1933 1933 | | 1e linie, zuidwestelijke havendam 3 1e linie, op de zuidwestelijke havendam ter hoogte van de kleine schutsluis 1e linie, zuidwestelijke havendam 3 1e linie, op de zuidwestelijke havendam ter hoogte van de kleine schutsluis | 53° 4' 10" NB, 5° 20' 8" OL | 516502 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 06 Kazemat VI (kanonkazemat met op de beganegrond twee kanonkamers, manschappenverblijf, twee veld-affuit-opstelruimtes, commando- en observatiepost en in de kelder twee onderofficiersvertrekken, manschappenverblijf, drie munitiekamers, twee regenwaterputten en twee toiletten) |
| Kazemat 07 Kazemat VII (zoeklichtkazemat met opstelplaats voor zoeklicht, spiegelkamer, remise voor de spiegelinstallatie, aggregaat, manschappenverblijf, observatiepost en brandstofreservoir) | Kazemat | 1932 1932 | | 1e linie, zuidwestelijke havendam 4 1e linie, op de zuidwestelijke havendam ter hoogte van het zuidelijke uiteinde van de grote schutsluis 1e linie, zuidwestelijke havendam 4 1e linie, op de zuidwestelijke havendam ter hoogte van het zuidelijke uiteinde van de grote schutsluis | 53° 4' 7" NB, 5° 20' 10" OL | 516503 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 07 Kazemat VII (zoeklichtkazemat met opstelplaats voor zoeklicht, spiegelkamer, remise voor de spiegelinstallatie, aggregaat, manschappenverblijf, observatiepost en brandstofreservoir) |
| Kazemat 08 Kazemat VIII (mitrailleurkazemat met mitrailleurkamer, onderofficierenvertrek en manschappenvertrek) | Kazemat | 1933 1933 | | 1e linie, zuidoostelijke havendam 1e linie, op de zuidoostelijke havendam 1e linie, zuidoostelijke havendam 1e linie, op de zuidoostelijke havendam | 53° 3' 59" NB, 5° 20' 23" OL | 516504 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 08 Kazemat VIII (mitrailleurkazemat met mitrailleurkamer, onderofficierenvertrek en manschappenvertrek) |
| Kazemat 09 Kazemat IX (mitrailleurkazemat met drie mitrailleurnesten en afsluitbare munitienissen) | Kazemat | 1933 1933 | | 1e linie, zuidwestelijke havendam 5 1e linie, op het uiteinde van de zuidwestelijke havendam 1e linie, zuidwestelijke havendam 5 1e linie, op het uiteinde van de zuidwestelijke havendam | 53° 3' 49" NB, 5° 20' 25" OL | 516505 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 09 Kazemat IX (mitrailleurkazemat met drie mitrailleurnesten en afsluitbare munitienissen) |
| Kazemat 10 Kazemat X (mitrailleurkazemat met mitrailleurkamer, manschappenverblijf, munitiekamer en twee toiletten) | Kazemat | 1933 1933 | | 2e linie, noordwestelijke spuihavendam 1 2e linie, aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam aan de zijde van de spuisluizen 2e linie, noordwestelijke spuihavendam 1 2e linie, aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam aan de zijde van de spuisluizen | 53° 4' 23" NB, 5° 19' 33" OL | 516506 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Kazemat 11 Kazemat XI (mitrailleurkazemat gericht op het gebied voor de spuisluizen) | Kazemat | 1933 1933 | | 2e linie, zuidwestelijke spuihavendam 1 2e linie, aan de voet van de zuidwestelijke spuihavendam aan de zijde van de spuisluizen 2e linie, zuidwestelijke spuihavendam 1 2e linie, aan de voet van de zuidwestelijke spuihavendam aan de zijde van de spuisluizen | 53° 4' 21" NB, 5° 19' 35" OL | 516507 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Kazemat 12 Kazemat XII (mitrailleurkazemat met mitrailleurkamer, een observatiepost, manschappenverblijf en twee toiletten) | Kazemat | 1933 1933 | | 2e linie, noordwestelijke spuihavendam 1 2e linie, aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam aan de zijde van Den Oever 2e linie, noordwestelijke spuihavendam 1 2e linie, aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam aan de zijde van Den Oever | 53° 4' 22" NB, 5° 19' 27" OL | 516508 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Kazemat 13 Kazemat XIII (mitrailleurkazemat met mitrailleurkamer, observatiepost, manschappenverblijf, hulptelefooncentrale en twee toiletten) | Kazemat | 1933 1933 | | 2e linie, zuidwestelijke spuihavendam 2 2e linie, aan de voet van de zuidwestelijke spuihavendam aan de zijde van Den Oever 2e linie, zuidwestelijke spuihavendam 2 2e linie, aan de voet van de zuidwestelijke spuihavendam aan de zijde van Den Oever | 53° 4' 19" NB, 5° 19' 28" OL | 516509 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Kazemat 14 Kazemat XIV (remise voor luchtdoelgeschut en keuken, met magazijn, munitiekamer, twee manschappenverblijven, onderofficierenvertrek, opstelplaats voor luchtdoelgeschut en twee toiletten) | Kazemat | 1933 1933 | | 1e linie, zuidwestelijke spuihavendam 3 1e linie, aan de voet van de zuidwestelijke havendam aan de zijde van de spuisluizen 1e linie, zuidwestelijke spuihavendam 3 1e linie, aan de voet van de zuidwestelijke havendam aan de zijde van de spuisluizen | 53° 4' 24" NB, 5° 19' 58" OL | 516510 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 14 Kazemat XIV (remise voor luchtdoelgeschut en keuken, met magazijn, munitiekamer, twee manschappenverblijven, onderofficierenvertrek, opstelplaats voor luchtdoelgeschut en twee toiletten) |
| Kazemat 15 Kazemat XV (remise voor luchtdoelgeschut met magazijn, munitiekamer, twee manschappenverblijven, onderofficieren-vertrek, opstelplaats voor luchtdoelgeschut en twee toiletten) | Kazemat | 1933 1933 | | 2e linie, noordwestelijke spuihavendam 2 2e linie, aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam tussen de kazematten X, XII en XVI 2e linie, noordwestelijke spuihavendam 2 2e linie, aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam tussen de kazematten X, XII en XVI | 53° 4' 25" NB, 5° 19' 30" OL | 516511 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Kazemat 16 Kazemat XVI (mitrailleurkazemat met opstelling voor schijnwerpers en luisterapparatuur) | Kazemat | 1933 1933 | | 2e linie, noordwestelijke spuihavendam 3 2e linie, aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam ten noorden van kazemat X 2e linie, noordwestelijke spuihavendam 3 2e linie, aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam ten noorden van kazemat X | 53° 4' 26" NB, 5° 19' 32" OL | 516512 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 16 Kazemat XVI (mitrailleurkazemat met opstelling voor schijnwerpers en luisterapparatuur) |
| Kazemat 17 Kazemat XVII (zoeklichtremise met remisevertrek, aggregaatruimte en brandstofreservoir) | Kazemat | 1933 1933-'34 1933 1933-'34 | | 2e linie, zuidwestelijke spuihavendam 3 2e linie, aan de voet van de zuidwestelijke spuihavendam bij kazemat XI 2e linie, zuidwestelijke spuihavendam 3 2e linie, aan de voet van de zuidwestelijke spuihavendam bij kazemat XI | 53° 4' 19" NB, 5° 20' 3" OL | 516513 Dit rijksmonument op Wikidata | Kazemat 17 Kazemat XVII (zoeklichtremise met remisevertrek, aggregaatruimte en brandstofreservoir) |
| Duitse kanonkazemat | Kazemat | 1943 1943 | | noordwestelijke havendam 3 aan de voet van de noordwestelijke havendam ten noorden van kazemat II noordwestelijke havendam 3 aan de voet van de noordwestelijke havendam ten noorden van kazemat II | 53° 4' 28" NB, 5° 19' 59" OL | 516514 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Duitse kanonkazemat | Kazemat | 1943 1943 | | zuidwestelijke havendam 5 aan de voet van de zuidwestelijke havendam ten zuiden van kazemat IV zuidwestelijke havendam 5 aan de voet van de zuidwestelijke havendam ten zuiden van kazemat IV | 53° 4' 22" NB, 5° 20' 3" OL | 516515 Dit rijksmonument op Wikidata | Duitse kanonkazemat |
| Duitse open opstelling voor luchtdoelartillerie | Open verdedigingswerk | 1943 1943 | | noordwestelijke spuihavendam 5 aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam ten zuiden van kazemat XII noordwestelijke spuihavendam 5 aan de voet van de noordwestelijke spuihavendam ten zuiden van kazemat XII | 53° 4' 19" NB, 5° 20' 3" OL | 516516 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Duitse open opstelling voor luchtdoelartillerie | Open verdedigingswerk | 1943 1943 | | zuidwestelijke havendam 7 aan de voet van de zuidwestelijke havendam tussen kazemat IV en kazemat XIV zuidwestelijke havendam 7 aan de voet van de zuidwestelijke havendam tussen kazemat IV en kazemat XIV | 53° 4' 23" NB, 5° 19' 59" OL | 516517 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Duitse tankversperring | Versperring | 1943 1943 | | noordwestelijke havendam 4 aan de voet van de noordwestelijke havendam ten noorden van kazemat II noordwestelijke havendam 4 aan de voet van de noordwestelijke havendam ten noorden van kazemat II | 53° 4' 30" NB, 5° 19' 58" OL | 516518 Dit rijksmonument op Wikidata | Duitse tankversperring |
| Duitse tankversperring | Versperring | 1943 1943 | | op de dijk ten westen van de westelijke spuihavendammen op de dijk ten westen van de westelijke spuihavendammen | 53° 4' 21" NB, 5° 19' 18" OL | 516519 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Lorentzsluizen, spui- en schutsluizen | Waterkering en -doorlaat | 1931 1931-'33 1931 1931-'33 | Roosenburg 1933 D.P. Roosenburg Roosenburg 1933 D.P. Roosenburg | A7 direct naast de A7 halverwege de spuihaven A7 direct naast de A7 halverwege de spuihaven | 53° 4' 21" NB, 5° 19' 49" OL | 516527 Dit rijksmonument op Wikidata | Lorentzsluizen, spui- en schutsluizen Meer afbeeldingen |
| Lorentzsluizen, douanegebouw | Overheidsgebouw | 1932 1932 | Roosenburg 1932 D.P. Roosenburg Roosenburg 1932 D.P. Roosenburg | Lorentzsluizen tussen de schutsluizen Lorentzsluizen tussen de schutsluizen | 53° 4' 9" NB, 5° 20' 14" OL | 516528 Dit rijksmonument op Wikidata | Lorentzsluizen, douanegebouw Meer afbeeldingen |
| Grenspaal Afsluitdijk | Grensafbakening | 1932 1932 | | Afsluitdijk op de Afsluitdijk bij hm 82,6 Afsluitdijk op de Afsluitdijk bij hm 82,6 | 52° 59' 59" NB, 5° 9' 58" OL | 516535 Dit rijksmonument op Wikidata | Grenspaal Afsluitdijk Meer afbeeldingen |
* Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed KICH - Rijksmonumenten Dataset
* (de) Festungsbauten.de - Übersicht der Wirkungsbereiche zum Feuerplan der Werkgruppe Kornwerderzand (Internet Archive)
* ↑ De kazematten I t/m XVI maken deel uit van het originele plan voor de Stelling van Kornwerderzand, kazemat XVII is iets later gebouwd.
* ↑ De kazematten I t/m XVI maken deel uit van het originele plan voor de Stelling van Kornwerderzand, kazemat XVII is iets later gebouwd.