OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Buitenzintuiglijke waarneming

Buitenzintuiglijke waarneming (Engels: extrasensory perception, afgekort ESP) of paragnosie is waarneming die onafhankelijk is van de bekende zintuiglijke processen; soms wordt een zesde zintuig verondersteld. Tot de veronderstelde buitenzintuiglijke waarnemingen behoren telepathie, helderziendheid, proscopie en helderhorendheid. Hoewel er geen bewijs is voor het bestaan van ESP, worden mensen die beweren over zulke vermogens te beschikken soms gebruikt door onderzoeksteams bij het zoeken naar vermiste personen of zaken.
Het fenomeen is uitgebreid onderzocht in de parapsychologie, onder andere door proeven met Zenerkaarten van onder anderen J.B. Rhine van Duke University. Daarbij kozen de proefpersonen iets vaker de correcte afbeelding dan men op grond van kans zou verwachten. Rhine schreef dit toe aan buitenzintuiglijke waarnemingen, maar hij behaalde slechts een statistisch significant resultaat van enkele procenten. Critici, waaronder Susan Blackmore, wijzen er op dat deze onderzoeken slecht waren opgezet en dat er alledaagse verklaringen voor de waargenomen afwijking te geven zijn.
Blackmore was getuige van dergelijke experimenten en constateerde dat proefpersonen eerst mochten oefenen. Bovendien werden de eerste resultaten niet meegeteld, waarbij de onderzoeker bepaalde vanaf welk moment ze wel meetelden. Voorts, als een proefpersoon een slechte serie maakte, dan werd dat geweten aan vermoeidheid. De proefpersoon mocht zich dan gaan opfrissen en de reeks werd als ongeldig beschouwd.
Ook speelt publicatiebias een rol, het feit dat wetenschappelijke tijdschriften liever berichten over positieve resultaten dan over proeven die geen of negatieve resultaten opleverden. In een lijst van onderzoeksresultaten komen dus verhoudingsgewijs te veel positieve resultaten voor, iets wat overigens in alle onderzoeksgebieden geldt.
# Yoni (lichaamsdeel)

Yoni (Sanskriet: योनि) is de tantrische term voor de vrouwelijke geslachtsorganen (vulva, vagina en baarmoeder). Daarnaast heeft het woord veel andere betekenissen die allemaal een seksuele connotatie hebben, zoals bron, oorsprong, rustplaats, container.
In het hindoeïsme is de yoni een symbool dat de vrouwelijke energie van de god Shakti representeert. Yoni's worden meestal afgebeeld als een rond of vierkant horizontaal vlak met een dieper gedeelte in het midden of inkepingen aan de rand, en een uitloop aan de zijkant. Samen met de − vaak als gestileerde fallus geïnterpreteerde − lingam is de yoni vooral in het Shaivisme een symbool voor de goddelijke scheppende energie. De versmelting van Shakti en Shiva wordt uitgedrukt in de weergave van de yoni en de lingam. De yoni is dan een rand rondom de lingam waarin vloeistoffen (water, kokosmelk, ghee) worden opgevangen die als offergaven over de lingam worden uitgegoten. Terwijl de yoni het vrouwelijke representeert, representeert de lingam het mannelijke.
Men vindt afbeeldingen van lingams en yoni's in heel India, Nepal en in de door het hindoeïsme beïnvloede gebieden van Zuidoost-Azië.

## Symboliek

Terwijl de ronde vorm van de afbeelding - in combinatie met de ronde lingam - in de buurt komt van de ronde vorm die in veel culturen wordt geassocieerd met de oneindigheid van de hemel, de schepping en de wereld van de goden, roept de vierkante weergave van de yoni associaties op met de beperkingen van de aarde of het aardse. De vereniging van vierkante yoni en ronde lingam kan dus begrepen worden als een vereniging van of het overwinnen van tegengestelde principes (aarde - lucht, vrouw - man).

## Andere gebruiken

* De yoni mudra is een handhouding gebruikt bij meditatie en yoga. Hij wordt ook gebruikt door lesbische vrouwen en feministen, en is het teken voor vagina of vulva in de Amerikaanse(?) gebarentaal.
* In het Thai heet de binnenste ooghoek "yoni tha", waarbij "tha" oog betekent.
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Yoni op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ 21. Yoni Mudra. Mudra Photo Gallery. Gearchiveerd op 18 oktober 2018. Geraadpleegd op 13 november 2018.
# Smartlap

Smartlap is een benaming voor het levenslied en dan vooral voor die vormen van het levenslied waarin een larmoyante geschiedenis wordt verteld. De benaming was oorspronkelijk neerbuigend bedoeld.
Het woord kwam in zwang aan het begin van de jaren zestig toen velen naar aanleiding van de successen van de Zangeres Zonder Naam een weerzin opbouwden tegen het genre. Deze niet-liefhebbers spraken badinerend van een smartlap, naar analogie van de Duitse woorden Schmachtlappen (zwijmelaar) en Schmachtfetzen (sentimenteel lied). Deze woorden betekenen letterlijk 'smachtlap'. Het zijn oorspronkelijk bijnamen voor de in de katholieke liturgie gebruikte vastendoek. Met zo'n doek, waarop het lijden van Christus staat uitgebeeld, wordt tijdens de vastentijd het altaar afgedekt.

## Smartlappen en roldoeken

Hoewel de toenmalige leiding van het Utrechtse Museum van Speeldoos tot Pierement in een interview in NRC Handelsblad van 8 maart 1971 smartlap verklaarde als synoniem van rollied of roldoek en dit een paar jaar later werd herhaald door variété-kenner Jacques Klöters, is er geen relatie tussen die woorden. Roldoeken werden vanaf de 17e eeuw door straatzangers gebruikt om hun gezangen te illustreren. Er werden gruwelijke verhalen over moord en doodslag op verbeeld. De vroegst bekende vermelding van het woord smartlap is echter te vinden in een editie van De Graafschapbode van 26 oktober 1936. Uit het artikel blijkt dat het woord dan nog onbekend is. In 1960 had het in een editie van De Tijd / De Maasbode al wel de betekenis van een sentimenteel lied. In 1973 definieerde de Winkler Prins smartlap als: "een ironische benaming die in de jaren zestig in zwang kwam voor wat men vroeger aanduidde met levenslied."
In de jaren negentig groeide het woord smartlap met de opkomst van smartlappenkoren en smartlappenfestivals uit tot een geuzennaam. Verwijzend naar de roldoeken werd deze ontwikkeling niet zelden gepresenteerd als een herleving van een 'eeuwenoude traditie'. Het repertoire waarop werd teruggegrepen was echter van relatief recente datum: de artiesten J.H. Speenhoff, Kees Pruis en Willy Derby maakten deze sentimentele liedjes over armoede, zieke moeders en stervende kinderen aan het begin van de 20e eeuw populair.
# Immanuëlkerk (Delft)

De Immanuëlkerk was tot oktober 2013 een protestantse wijkgemeente gelegen aan de Schoemakerstraat in de stad Delft, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Sindsdien is het gebouw in handen van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt die in 2023 zijn opgegaan in de Nederlandse Gereformeerde Kerken. Samen met de Vredeskerk en de inmiddels afgebroken Maranatha vormde deze kerk de kerkendriehoek.

## Externe link

* Website van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt, Delft
* Website van de Protestantse wijkgemeente Immanuël, die tot oktober 2013 in dit gebouw zat
Sint-Adelbertkerk · Kerk van het Allerheiligst Sacrament · Pastoor van Arskerk · Bethlehemkerk · Sint-Corneliuskapel · De Deur · H.H. Franciscus en Clarakerk · Génestetkerk · Sint-Hippolytuskapel · Sint-Hippolytuskerk · Hofkerk · Immanuëlkerk · Levend Water · Lutherse kerk · Maranathakerk · Maria van Jessekerk · Maria en Ursulakerk · Marcuskerk · Nieuwe Kerk · O.L.V. Onbevlekt Ontvangen · Ontmoetingskerk · Oosterkerk · Oude Kerk · Plaats van Samenkomst · Sint-Stanislaskapel · Vierhovenkerk · Waalse kerk · Westerkerk · Zuiderkerk
# Station Sleaford

Sleaford is een spoorwegstation van National Rail in North Kesteven in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door East Midlands Railway.
# Fribourg Olympic Basket

Fribourg Olympic Basket is een Zwitserse basketbalclub uit Fribourg opgericht in 1961. De club is recordkampioen van Zwitserland.

## Geschiedenis

De club ontstond in 1961 uit een fusie van de twee plaatselijke clubs Fribourg Basket en Olympic Basket beide opgericht net na de Tweede Wereldoorlog. De club kende van het begin meteen succes met een tweede plaats in 1965 in de competitie en de eerste landstitel al een seizoen later in 1966. Doorheen de jaren verzamelde de club 22 landstitels en werd elf keer tweede. Daarnaast won de club ook meermaals de Zwitserse landsbeker.

## Erelijst

* Zwitsers landskampioen: 1966, 1971, 1973, 1974, 1978, 1979, 1981, 1982, 1985, 1992, 1997, 1998, 1999, 2007, 2008, 2016, 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024
** Tweede: 1965, 1967, 1968, 1969, 1972, 1976, 1977, 1983, 1989, 1994, 1995, 1996, 2002, 2003, 2004, 2010, 2011
* Zwitserse basketbalbeker: 1967, 1976, 1978, 1997, 1998, 2007, 2016, 2018, 2019, 2022, 2023, 2024
* SBL Cup: 2007, 2008, 2009, 2010, 2018, 2020, 2022, 2024

## Coaches

| Jaar | Coach |
| 1999-2001 | Ken Scalabroni |
| 2001 | Milutin Nikolić |
| 2001-2005 | Patrick Koller |
| 2005-2013 | Damien Leyrolles |
| 2013-2023 | Petar Aleksić |
| 2023- | Thibaut Petit |
# Brandenburg (Aken)

Brandenburg is een gehucht in de Duitse gemeente Aken, deelstaat Noordrijn-Westfalen. Brandenburg ligt op de grens met België, ongeveer tien kilometer ten zuidoosten van de stad Aken, vlak bij Walheim. Door het plaatsje stroomt de Iterbach, die iets naar het oosten in de rivier de Inde stroomt.

## Geschiedenis

Tot de opheffing van het hertogdom Limburg hoorde Brandenburg tot de Limburgse hoogbank Walhorn. Net als de rest van het hertogdom werd Brandenburg bij de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door de Franse Republiek in 1795 opgenomen in het toen gevormde departement Ourthe. Toen bij de Vrede van Versailles de rest van het Duitstalige deel van de voormalige hoogbank aan België werd toegewezen bleef Brandenburg Duits.
# Boelgoennjachtach (oeloes Changalasski)

Boelgoennjachtach (Russisch: Булгунняхтах) is een plaats (selo) en het bestuurlijk centrum van de 1e Malzjagarski nasleg binnen de oeloes Changalasski in de Russische autonome republiek Sacha (Jakoetië). De plaats telde 1529 inwoners bij de volkstelling van 2010 tegen 1601 bij die van 2002. De meeste inwoners zijn Jakoeten.
Tot de nasleg behoort tevens het 17 kilometer verderop gelegen dorp Tojon-Ary.

## Geografie

Het dorp ligt aan de westelijke oever van de rivier de Lena, tegenover de instroom van de Boeotama op ongeveer 38 kilometer ten zuidwesten van het oeloescentrum Pokrovsk en 112 kilometer ten zuidwesten van Jakoetsk. Tegenover het dorp liggen de riviereilanden At-Ojoso, Ajannyr, Chomonoer, Toeora-Koemach en (erachter) Berdzjgemir-Ojoso. Nabij het dorp liggen ook een aantal toekoelanen.
Het dorp vormt een van de uitvalsbases voor toeristische tochten naar de verder stroomopwaarts gelegen Lenapilaren.

## Voorzieningen

In het dorp staat het centrale kantoor van de sovchoz 'Boelgoennjachtachski', die zich bezighoudt met veeteelt. Andere voorzieningen in het dorp zijn een cultureel centrum, en middelbare school en een muziekschool, een medische post en een aantal winkels. Boelgoennjachtach ligt aan de asfaltweg met Jakoetsk, waarmee het een busverbinding heeft. Naar het westen toe loopt deze weg verder naar Oelanchan-An.

## Geschiedenis

Het dorp vormt een van de vijf historische naslegs die door zonen van de Jakoetse Dojdoes Darchan Maldagar (door de Russen verbasterd tot 'Malzjagar') werden gesticht op verschillende plekken in dit gebied. Zoon Dojdoe Darchan stichtte deze nasleg. In 1868 werd er een jam (poststation) gesticht, dat aanvankelijk de naam 'Nieuwe Jam' ("Novy Jam") droeg. De huidige naam van het dorp komt van het uitgestrekte bos dat hier lag en van veraf leek op een groene heuvel (Jakoets: "boelgoennjach"). In 1896 werd er een houten kerk gebouwd en in 1895 een parochieschool (sjkola gramoty), die in 1930 werd omgevormd tot een zevenjarenschool. In 1926 werd een bibliotheek gebouwd en in 1930 een medische post.
In 1953 werd een machine- en tractorstation gebouwd in het dorp (na de val van de Sovjet-Unie gesloten). In 1953 werden de verschillende kolchozen rond het dorp samengevoegd en in 1957 omgevormd tot een sovchoz. In het laatste jaar werd ook een heemkundemuseum geopend in het dorp. In 1968 kreeg het dorp een middelbare school.
Na de moeilijke jaren 1990 werd begin 21e eeuw de ontwikkeling van het dorp voortgezet. In 2004 werd het dorp aangesloten op het gasnet en werd een nieuw schoolgebouw geopend. Een jaar later volgde de opening van een sporthal en in 2009 kreeg het dorp een nieuw bestuursgebouw en in 2010 een nieuwe huisartspost. In 2011 werd de nieuwe Michaëlkerk voltooid.
* Историческая справка о наслеге. История 1-го Мальжагарского наслега. Gearchiveerd op 23-3-2019. Geraadpleegd op 23-3-2019.
# Paranoid Park

Paranoid Park is een Amerikaanse dramafilm uit 2007 onder regie van Gus Van Sant. Het verhaal over een jonge skateboarder, wiens rol bij het overlijden van een medewerker van de spoorwegen langzaam maar zeker duidelijk wordt, is gebaseerd op het boek van Blake Nelson. De regisseur won met Paranoid Park onder meer de 60th Anniversary Prize op het Filmfestival van Cannes, waar de film ook in première ging.
Paranoid Park was in Nederland voor het eerst te zien in januari 2008 tijdens het International Film Festival Rotterdam.

## Verhaal

Alex (Gabe Nevins) is een jonge ingetogen skateboarder die sinds de scheiding van zijn ouders bij zijn moeder woont. Hij trekt vooral op met mede-skateboarder Jared (Jake Miller) en de inlevende Macy (Lauren McKinney) en in mindere mate met zijn vriendinnetje Jennifer (Taylor Momsen). Al zijn vrienden en bekenden vinden haar knap, maar Alex zelf is meer bezig met nadenken en skateboarden.
Alex wordt op een dag samen met een groep mede-skateboarders uit de les geroepen om zich in een kantoortje op school te melden. Dit blijkt op initiatief van politie-agent Richard Lu (Daniel Liu) te zijn. Hij wil met de jongens praten omdat zij wellicht iets weten over een zaak waar hij op dat moment aan werkt. Er is een medewerker van de spoorwegen overleden nadat een trein hem in tweeën kliefde. Uit sporenonderzoek is gebleken dat hij kort daarvoor met een voorwerp op het hoofd is geslagen, waarvan achterhaald is dat het een skateboard was dat in de rivier is gevonden. Het is niet duidelijk of de dood van de man opzet of een ongeluk was.
Alex denkt vanaf dat moment terug aan een uitnodiging van Jared om samen voor het eerst skateboardpark Paranoid Park te bezoeken. Hoewel hij denkt nog niet kundig genoeg te zijn voor de skateboarders die daar rondhangen, gaat hij mee. Alex raakt gefascineerd door Paranoid Park. De baan wordt grotendeels bevolkt door mensen die uit achterstandswijken, de criminaliteit of de goot komen en er een heel andere levensstijl dan hij op nahouden. Wanneer een van hen hem uitnodigt om samen te gaan 'treinhoppen' gaat hij graag mee. Dit houdt in dat ze stiekem aan de buitenkant op treinen springen en zo een eind meerijden.
Tijdens het treinhoppen, worden ze gesnapt door de medewerker van de spoorwegen. Deze begint met zijn zaklantaarn op Alex in te slaan wanneer de trein snelheid mindert. Alex geeft hem daarop een tik met zijn skateboard, waarop de man achteruit valt. Hij gaat onderuit en belandt half op de eerstvolgende spoorrails, waarop een passerende trein hem overrijdt. Behalve de andere, inmiddels weggevluchte treinhopper zijn er geen getuigen, waardoor het ongeluk vanaf dat moment Alex' geheim is.

## Rolverdeling

* Gabe Nevins - Alex
* Scott Patrick Green - Scratch
* Grace Carter - Alex' moeder
* Jay 'Smay' Williamson - Alex' vader
* Taylor Momsen - Jennifer
* Christopher Doyle - Oom Tommy
* Dillon Hines - Henry
* Emma Nevins - Paisley
* Brad Peterson - Jolt
* Winfield Jackson - Christian
* Joe Schweitzer - Paul
# To deserve you

To deserve you is een single van Bette Midler. Het is afkomstig van haar album Bette of Roses. Midler heeft een hele rij hits in de Verenigde Staten op haar naam staan, maar deze haalde de Billboard Hot 100 niet. Wel stond het genoteerd in de Adult Contemporary-lijst van dat blad. In het kort komt het erop neer dat het nummer alleen in Nederland apart als hitje een vermelding kreeg en Dancesmash op Radio 538 werd.

## Hitnotering
### Nederlandse Top 40

Hitnotering: week 20 t/m 33 in 1996 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | |
| Positie: | 25 | 20 | 15 | 11 | 8 | 6 | 7 | 7 | 5 | 6 | 13 | 13 | 17 | 25 | uit |

### Nederlandse Mega Top 50

Hitnotering: 18-5-1996 t/m 6-9-1996 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | |
| Positie: | 43 | 31 | 20 | 12 | 11 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 9 | 13 | 14 | 21 | 27 | 42 | uit |

### NPO Radio 2 Top 2000

To deserve you stond alleen in 2007 in de NPO Radio 2 Top 2000, op plek 1937.
* dutchcharts (Mega Top50),Nederlandse Top 40
* www.discogs.com
# Bujumbura

Bujumbura is een stad in Burundi. Tot 2019 was het de hoofdstad, sindsdien is het centraal gelegen Gitega de hoofdstad. De stad ligt aan het Tanganyikameer en is met een geschat bevolkingsaantal van 1.100.000 (2019) de grootste stad van het land en het administratief en economisch centrum. De belangrijkste industrieën zijn textiel en zeep. Bujumbura is Burundi's belangrijkste havenstad en verscheept koffie, katoen en tin-ertsen. De internationale Luchthaven Bujumbura bevindt zich 11 km ten noorden van de stad.

## Geschiedenis

Tot 1889 was Bujumbura een dorp. In 1889 lag het dorp in toenmalig Duits-Oost-Afrika, en werd er een militaire post gevestigd. In 1918 kwam Bujumbura onder Belgisch bewind, nadat Duitsland de kolonie had moeten afstaan door het verliezen van de Eerste Wereldoorlog. In de Duitse koloniale tijd en gedurende de periode onder Belgisch beheer was de naam Usumbura. Bij de onafhankelijkheid van het land in 1962 werd de naam gewijzigd in Bujumbura.
Sinds de onafhankelijkheid hebben ook hier veelvuldig gewelddadige twisten plaatsgevonden tussen de bevolkingsgroepen Hutu en Tutsi.

## Sport

* Flamengo de Ngagara
* Royal FC de Muramvya
* Union Sporting

## Geboren

* Pierre Nkurunziza (1964-2020), president van Burundi (2005-2020)
* Nyamko Sabuni (1969), Zweeds politica
* Shabani Nonda (1977), Congolees voetballer
* Wendell Jaspers (1980), Nederlands actrice
* Mohamed Tchité (1984), voetballer
* Valery Nahayo (1984), voetballer
* Kassim Bizimana (1985), voetballer
* Saidi Ntibazonkiza (1987), voetballer
* Saido Berahino (1993), voetballer
* Gaël Bigirimana (1993), voetballer
# Douglas Tshomba

Douglas Tshomba (4 mei 1983) is een Belgisch voormalig basketballer. Zijn broers Butch Tshomba, Duke Tshomba en Lloyd Tshomba waren ook profbasketballers.

## Carrière

Tshomba speelde collegebasketbal voor Eastern New Mexico Greyhounds en Tusculum Pioneers. In 2006 start hij als prof bij Club Basquet Inca in de Spaanse tweede klasse. Hij tekende het seizoen erop bij de Zwitserse club Fribourg Olympic Basket waarmee hij Zwitsers landskampioen werd in 2008. Het seizoen erop ging hij spelen voor Worcester Wolves in het Verenigd Koninkrijk.
Hij keerde in 2009 terug naar Zwitserland en tekende bij BC Boncourt waar hij drie jaar speelde. Hij stopte na nog een seizoen te hebben gespeeld bij de Franse derdeklasser JA de Vichy.

## Erelijst

* Zwitsers landskampioen: 2008
* ↑ (en) Tusculum - Game Highs and Lows. Tusculum Pioneers. Geraadpleegd op 8 augustus 2021.
* ↑ (fr) Doug Tshomba va rester. www.laliberte.ch. Gearchiveerd op 8 augustus 2021. Geraadpleegd op 8 augustus 2021.
* ↑ Eurobasket, BC Boncourt Red Team basketball, News, Roster, Rumors, Stats, Awards, Transactions, Details-eurobasket. Eurobasket LLC. Gearchiveerd op 20 mei 2022. Geraadpleegd op 8 augustus 2021.
* ↑ (fr) Douglas Tshomba à Vichy. Gearchiveerd op 24 februari 2021. Geraadpleegd op 8 augustus 2021.
* ↑ VCM-BASKET.COM : le site officiel du club de basket de la J.A. Vichy-Clermont Métropole. www.vcm-basket.com. Gearchiveerd op 8 augustus 2021. Geraadpleegd op 8 augustus 2021.
* (en) Profiel op thisisbasketbal
* (en) Profiel op Proballers
# Calluga purpureoviridis

Calluga purpureoviridis is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door William Warren.
# Vaticaanse lire

De Vaticaanse lire was tussen 1929 en 2002 de munteenheid van Vaticaanstad. In 2002 werd de Vaticaanse lire opgevolgd door de euro. De Vaticaanse munten werden geslagen in Rome en waren behalve in Vaticaanstad ook geldig in Italië en San Marino. Munten uit deze twee landen waren ook geldig in Vaticaanstad. Het land had geen eigen bankbiljetten; er werden bankbiljetten uit Italië gebruikt.

## Geschiedenis

De Kerkelijke Staat had tussen 1866 en 1870 zijn eigen munteenheid. In 1870 werd de Kerkelijke Staat onderdeel van Italië, waarmee ook deze lire ophield te bestaan. In 1929 werd het verdrag van Lateranen gesloten; dankzij dit verdrag werd de staat Vaticaanstad opgericht. Een van de gevolgen van dit verdrag was dat Vaticaanstad een eigen valuta mocht hebben. De Italiaanse lire, die dezelfde waarde heeft als de Vaticaanse lire, bleef echter wel een wettelijk betaalmiddel.

## Munten

In 1929 werden er koperen munten van 5 en 10 centesimi, nikkelen munten van 20 en 50 centesimi, 1 en 2 lire en zilveren munten van 5 en 10 lire geïntroduceerd. In 1939 werd koper vervangen door aluminiumbrons. In 1940 werd nikkel vervangen door roestvast staal. Tussen 1941 en 1943 werd de productie van de genoemde munten teruggebracht tot enkele duizenden stuks per jaar.
In 1947 voerde Vaticaanstad nieuwe aluminium munten in van 1, 2, 5 en 10 lire. De maten van deze munten werden teruggebracht in 1951. In 1955 werden er roestvaststalen munten van 50 en 100 lire geïntroduceerd, gevolgd door een aluminiumbronzen 20 lire in 1957 en een zilveren 500 lire in 1958. In 1977 werd gestopt met de productie van 1 en 2 lire en in 1978 met de productie van de 5 lire. In 1978 werd er een aluminiumbronzen munt van 200 lire geïntroduceerd, gevolgd door een bi-metalen 500 en 1000 lire in respectievelijk 1985 en 1997. De munten werden geslagen door het Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato.
# Quadrotrombone

Een quadrotrombone is een lid van de trombonefamilie. De trombone heeft voor kleinere mensen het nadeel dat de schuif nogal ver verschoven moet worden om de laagst mogelijke verlaging van de basistoon te (kunnen) halen. Om dat probleem te verhelpen is er een variant op de markt, die door middel van een schuif in dubbelgevouwen uitvoering, een kleinere reikwijdte behoeft. De quadrotrombone is een variant van de Bes-trombone, het meest bespeelde type uit de trombonefamilie.
Het koperblaasinstrument zal men alleen bij het lesgeven zien; het instrument is uit productie, alhoewel de fabrikant het ook aanraadde bij marsen en shows vanwege de veel kortere draaicirkel.

## Externe link

* Afbeelding
# Marsac (Creuse)

Marsac is een gemeente in het Franse departement Creuse (regio Nouvelle-Aquitaine) en telt 714 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Guéret.

## Geografie

De oppervlakte van Marsac bedraagt 19,5 km², de bevolkingsdichtheid is 36,6 inwoners per km².

## Verkeer

In de gemeente ligt de spoorweghalte Marsac.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

## Geschiedenis

Marsac is genoemd naar het Gallo-Romeinse boerendomein Marcius Acum, "bij Marcius". Sommige historici beweren dat men op dit domein ook munten heeft geslagen.
De kerk van Marsac dateert van de 13e eeuw, maar is vaak verbouwd. Het portaal met zijn zuiltjes met gebeeldhouwde maskers is het bewonderen waard.
Marsac ligt op de historische pelgrimsroute naar Santiago de Compostella en in het gehucht Malval stond een Commanderij van Malta, die pelgrims herbergde.
De komst van de spoorlijn Montluçon-St.Sulpice-Laurière bracht het dorp tot groei. Iets buiten het dorp vestigde zich de meelfabriek "Grands Moulins", nu gesloten.
Op de Ardour bij Les Rorgues draaide een watermolen, waar de fabriek Boyosport natuurlijke darmen bewerkte om er tennisrackets mee te bespannen. Les Rorgues was tot de 16e eeuw een zelfstandige parochie.