OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anton de Komstraat

De Anton de Komstraat, tot 1981 de Pontewerfstraat, is een straat in Paramaribo, Suriname. De straat ligt tussen de Johan Adolf Pengelstraat en de Zwartenhovenbrugstraat in de wijk Frimangron. In deze straat werd Anton de Kom (1898-1945) geboren.

## Pontenwerf

De oorspronkelijke naam, Pontewerfstraat, verwijst naar de werf waar ponten gebouwd en onderhouden werden. Op een kaart uit 1823 staat de naam pontenwerven beschreven aan het eind van de Saramaccastraat, tussen de Pontewerfstraat en de Drambrandersgracht aan de Surinamerivier.
Pont verwijst in Suriname naar meerdere typen boten, maar in het algemeen niet naar het type dat bestemd is voor passagiersvervoer tussen twee aanlegplaatsen. In Suriname ging het vooral om boten die gebruikt werden om producten als suiker, koffie en cacao van de plantages naar Paramaribo te vervoeren, waar ze overgeladen werden in zeeschepen. Op de plantages werden kleinere ponten gebruikt.
De vraag naar ponten nam rond 1900 om verschillende redenen af, waardoor er ook een eind kwam aan de pontenwerven. Op het terrein bij de Pontewerfstraat bevond zich in de 20e eeuw een houtmarkt en later een abattoir. Begin 21e eeuw bevindt zich er een technisch bedrijf.

## Gebouwen

Op de hoek met de Zwartenhovenbrugstraat stond Hotel Bardancing La Vida, dat in 2014 gedeeltelijk afbrandde. Verder bevinden zich in de straat een restaurant, enkele winkels, bedrijven, groothandels en woonhuizen.

### Geboortehuis van Anton de Kom

In 1981 werd de Pontewerfstraat hernoemd naar de Anton de Komstraat, ter ere van Anton de Kom. In de straat was het houten geboortehuis van Anton de Kom te vinden. Eind december 2021 stortte het in. Er zijn plannen om daar een replica te bouwen.

## Gedenktekens

Voor het geboortehuis van Anton de Kom staat een granieten gedenksteen ter ere van hem die op 22 februari 1985 werd onthuld. Honderd meter verderop, aan de Anton de Komstraat 29, onthulde dc Mohamed Kasto op 8 maart 2012 een kunstwerk in de vorm van een wastobbe, naar het ontwerp van Stanley UItenloo. Hij is de zoon van de wasvrouw, alleenstaande moeder en sociaal werkster A.G.A. Uitenloo-Buttenbley. Het is een eerbetoon aan het sociaal werk onder vrouwen in Frimangron en geschonken aan de vrouwenorganisatie Uma Fu Frimangron.
| Onderwerp | Type | Kunstenaar | Onthulling | Locatie | Omschrijving |
| Gedenksteen voor Anton de Kom | gedenksteen | onbekend | 1985 | voor geboortehuis | politiek activist |
| Monument voor wed. A.G.A. Uiterloo-Buttenbley | aardewerken wastobbe | onbekend, ontwerp van Stanley UItenloo | 2012 | voor Uma Fu Frimangron | wasvrouw en sociaal werkster |
# Heerlijkheid 't Zandt

't Zandt (ook: 't Zand) is een voormalige heerlijkheid gelegen bij Katwijk (Zuid-Holland).

## Geschiedenis

Deze voormalige heerlijkheid ligt in de buurt van Katwijk (Zuid-Holland) en is middels een huwelijk in 1668 tussen Jacob van Wassenaer, heer van Voorschoten (1668, van zijn vader), van Duvenvoirde en Veur (1681) (1649-1707) met Jacoba van Lyere (Liere) (1652-1693) in het huis Wassenaer gekomen die het nog steeds bezit.
In de heerlijkheid stond kasteel 't Zand.

### Heren en vrouwen van 't Zandt

Willem van Liere, heer van Oosterwijk, de beide Katwijken en 't Zandt
* Jacoba van Liere (1652-1693); trouwde in 1668 met Jacob van Wassenaer, heer van Voorschoten, Duivenvoorde en Veur (1649-1707)
** Willem van Wassenaer (1670-1719)
*** mr. Frederik Hendrik van Wassenaer, heer van Rijnsaterwoude, Valkenburg en Raephorst (1701-1771); trouwde in 1737 Jacoba Josina Isabella van Wijhe, vrouwe van Echteld, Yzendoom en Blankenburg en (na het overlijden van haar oom Willem van Liere in 1735) van de beide Katwijken en 't Zandt (1719-1785)
*** Wilhem (alias Wicherus) van Wassenaer (1712-1783)
**** mr. Wilhem Frederik Hendrik van Wassenaer, heer van Echteld en Spanbroek en (na het overlijden van zijn neef Willem Lodewijk van Wassenaer) van de beide Katwijken, 't Zandt, Valkenburg en Ameide (1752-1799)
***** Otto baron van Wassenaer, heer van de beide Katwijken, 't Zandt en Valkenburg (1795-1858)
****** mr. Willem Frederik Hendrik baron van Wassenaer, heer van Weurt en den Briellaard (1820-1892)
******* mr. Otto Jacob Eifelanus baron van Wassenaer, heer van de beide Katwijken en 't Zandt (1856-1939)
******** Godfried Hendrik Leonard baron van Wassenaer, heer van de beide Katwijken en 't Zandt (1894-1954)
********* prof. mr. Arent Jacob Otto baron van Wassenaer van Catwijck, heer van de beide Katwijken en 't Zandt (1930-1996)
********** mr. Arent Godfried Jan baron van Wassenaer, heer van de beide Katwijken en 't Zandt (1956)
****** Otto baron van Wassenaer, heer van de beide Katwijken en 't Zandt (1823-1887)
* A.J. van der Aa, Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden. Gorinchem, 1839-1851.
* Nederland's Adelsboek 46 (1953) en 78 (1987).
* Heren van Stand - 800 jaar familiegeschiedenis Van Wassenaer. Stichting Hollandse Historische Reeks, 2001
* J.C. Kort en R.C. Hol, Wassenaer, de oudste. Het archief van de familie Van Wassenaer van Duvenvoorde in Hollands archiefperspectief. Inventaris van het archief van de familie Van Wassenaer van Duvenvoorde, 1226-1996. Hilversum, Verloren, 2002.
# Aline Seitz

Aline Seitz (17 februari 1997) is een Zwitsers wielrenster. Ze combineert zowel het wegwielrennen, het mountainbiken als het baanwielrennen. Seitz won in 2018 de scratch tijdens de wereldbekerwedstrijd in Minsk.
Seitz nam namens Zwitserland deel aan de Europese Spelen van 2019 in Minsk. Tijdens deze spelen behaalde ze zesde plaats op het omnium en een zevende plaats op de scratch.

## Palmares
### Wegwielrennen
#### 2014

    Zwitsers kampioenschap tijdrijden, Junioren
    2 Zwitsers kampioenschap op de weg, Junioren

#### 2015

    Zwitsers kampioenschap tijdrijden, Junioren
    3 Zwitsers kampioenschap op de weg, Junioren

### Baanwielrennen

| Jaar | ZK | Overig |
| Elite |||||
| 2017 | 1 koppelkoers, 2 omnium 2 scratch, 3 puntenkoers | Genève: omnium Grenchen: scratch |
| 2018 | 1 omnium, 1 scratch 2 puntenkoers, 2 koppelkoers 2 achtervolging | WB Minsk: scratch |
| 2019 | 2 omnium, 2 scratch 2 koppelkoers, 3 puntenkoers | |
| 2020 | 1 scratch, 1 puntenkoers 1 afvalkoers, 2 omnium | |
* Profiel op procyclingstats
* Profiel op dewielersite.net
* profiel op cyclebase
# Roland Salm

Roland Salm (Riniken, 21 februari 1951) is een Zwitsers voormalig wielrenner.

## Carrière

Salm veroverde vier keer de nationale titel en ook een keer die op de baan in de puntenkoers. Daarnaast won hij voornamelijk wedstrijden in en rond Zwitserland. Hij nam driemaal deel aan de Giro waarvan hij er twee uitreed met een 13e plaats als beste resultaat. Hij nam zes keer deel aan het WK waarvan hij er maar drie uitreed met een 14e plaats als beste resultaat.

## Overwinningen
### Veldrijden
#### 1976

* Wetzikon

### Weg
#### 1972

* Proloog Grand Prix Willem Tell (TTT)

#### 1973

* Zwitsers kampioenschap baanwielrennen (puntenkoers)
* Kampioenschap van Zürich (amateurs)

#### 1974

* 1e en 2e etappe Giro del Lago Maggiore - GP Knorr
* Eindklassement Giro del Lago Maggiore - GP Knorr
* Tour du Canton de Genève
* Gippingen
* Rund um Gippingen
* Oberrohrdorf
* Nord-West Schweizer Rundfahrt
* Zwitsers kampioenschap wielrennen op de weg

#### 1975

* Schaffhausen
* Stausee-Rundfahrt Klingnau
* Zwitsers kampioenschap wielrennen op de weg
* Leimentalrundfahrt
* Schellenberg Rundfahrt
* Siglistorf
* Nord-West Schweizer Rundfahrt
* Ronde van Venetië

#### 1976

* Binningen
* Brügg bei Biel
* Genève
* Mendrisio
* Zwitsers kampioenschap wielrennen op de weg
* Oberrohrdorf

#### 1977

* Rund Um die Rigi
* Zwitsers kampioenschap wielrennen op de weg

#### 1978

* Lancy
* Biel-Bienne - Magglingen

#### 1979

* Kaistenberg Rundfahrt
* Umkirch

#### 1980

* 7a etappe Ronde van Zwitserland

#### 1981

* Rund Um die Rigi - Gersau

## Resultaten in de voornaamste wedstrijden

| Jaar | Ronde van Italië |
| 1974 | 56e |
| 1975 | 13e |
| 1976 | opgave |
| 1977 | |
| 1978 | |
| 1979 | |
| 1980 | |
| Jaar | Milaan-San Remo | Luik-Bast.‑Luik | Ronde van Lombardije | WK op de weg |
| 1974 | | | | 16e |
| 1975 | 42e | | 12e | 14e |
| 1976 | | | | 40e |
| 1977 | 51e | | | opgave |
| 1978 | | 20e | | opgave |
| 1979 | | | | |
| 1980 | | | | opgave |
# Cross Team Legendre

Cross Team Legendre is een voormalige Franse wielerploeg, gespecialiseerd in het veldrijden. Het team had een classificatie als UCI Cyclo-Cross Pro Team.
De ploeg werd voor aanvang van het veldrit seizoen 2015-2016 opgericht door Steve Chainel en zijn toenmalige vrouw Lucie Chainel-Lefèvre. Het team werd opgericht met als doelstelling om jonge Franse wielrenners de kans binnen een professionele omkadering aan veldrijden te doen.
In 2017 kreeg het team voor het eerst een ploegenclassificatie van de UCI, namelijk dat van UCI Cyclo-Cross Team. Vanaf het seizoen 2020-2021 heeft de ploeg het statuut van UCI Cyclo-Cross Pro Team. Dit statuut geeft het recht op deelname aan de UCI Continentale circuits op de weg. Samen met de Belgische teams: Baloise - Trek Lions en Pauwels Sauzen-Bingoal is Cross Team Legendre een van de drie enige teams met dergelijke classificatie. In het verleden had het team een samenwerkingsverband met het Franse UCI World Tour ploeg Arkéa-Samsic.
Op 14 augustus 2023 raakte bekent dat hoofdsponsor Legendre haar contract beëindigd. Hierdoor vroeg de ploeg geen licentie aan voor de veldritwinter van 2023-2024. Echter plant het team wel een doorstart om vanaf 2024 verder te gaan als continentale wegploeg. Hierbij zou dan ook een veldrittak behouden blijven.

## Ploegsamenstelling
### Bekende ex-renners

Fransen
    Antoine Benoist (2017-2019, 2022)
    Steve Chainel (2015-2023)
    Lucie Chainel-Lefèvre (2015-2017)
    John Gadret (2016)
    Antoine Huby (2020-2022)
    Rémi Lelandais (2020-2023)
Zwitsers
    Loris Rouiller (2022-2023)
    Timon Rüegg (2021-2023)
Overige
    Michael Boroš (2021)

## Palmares

    Europees kampioenschap veldrijden: 2019 (Mickaël Crispin, beloften heren)
    Frans kampioenschap veldrijden: 2018 (Steve Chainel, elite heren), 2019 (Antoine Benoist, beloften heren), 2021 (Antoine Huby, beloften heren)
    Zwitsers kampioenschap veldrijden: 2023 (Timon Rüegg, elite heren)
    Coupe de France: 2017 (Lucie Chainel-Lefèvre, elite dames), 2018 (Antoine Benoist, beloften heren), 2019 (Mickaël Crispin, beloften heren), 2022 (Rémi Lelandais, beloften heren)
    Swiss Cyclocross Cup: 2022 (Loris Rouiller, elite heren)
* Officiële website (fr)
* ↑ Cross Team by G4 - "Ça fait quatre ou cinq ans que l'idée de faire quelque chose pour le cyclo-cross trotte dans ma tête. Nous avons monté une structure dédiée au cross.". Gearchiveerd op 20 december 2016. Geraadpleegd op 18 december 2016.
* ↑ CROSSERS VAN TEAM LEGENDRE HEBBEN (TIJDELIJK) GEEN TEAM MEER DOOR FINANCIËLE PROBLEMEN. Geraadpleegd op 14 augustus 2023.
# Filippo Colombo

Filippo Colombo (Gussago, 20 december 1997) is een in Italië geboren Zwitsers wielrenner. Van oorsprong legde Colombo zich voornamelijk toe op het cross-country mountainbiken. Sinds het wielerseizoen 2023 neemt hij echter ook deel aan wedstrijden in het wegwielrennen. Dit in de kleuren van het Q36.5 Pro Cycling Team.

## Palmares
### Cross-country
#### Overwinningen

| Seizoen | Wereldbeker cross-country | Wereldbeker short-track | OS | WK | EK | ZK | Overige | Totaal aantal zeges |
| 2020 | | | NVT | 7e | 27e | 5e | | 0 |
| 2021 | | | 12e | 9e | 3 ↑ | | Theodora, Stevena' di Caneva | 10 |
| 2022 | | Lenzerheide, Mt.-St.-Anne | NVT | 9e | 3 ↑ | 8e | Monte Ceneri | 3 |
| 2023 | | | NVT | DNS | DNS | DNS | Gstaad, Salamina VII | 2 |
| 2024 | | | | - | 8e | 1 | Salamina I, Salamina II, Salaminia III, Tesserete | 4 |
| Totaal | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 1 | 9 | 12 |

### Wegwielrennen
#### Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | Ronde van Vlaanderen | Parijs-Roubaix |
| 2023 | 50e | opgave |

## Ploegen

* 2023 – Q36.5 Pro Cycling Team
* 2024 – Q36.5 Pro Cycling Team (vanaf 1 augustus)
Abreha · Badilatti · Bauer · Brambilla · Calzoni · Camprubi · Christen · Colombo · Conca · Davis · Devriendt · Donovan · Fedeli · Hagen · Howson · Ludvigsson · Małecki · Monk · Moschetti · Parisini · Puppio · Rosskopf · Sajnok · Zukowsky · Novák (stagiair)
Abreha · Azparren · Badilatti · Brambilla · Calzoni · Camprubi · Christen · Colombo (vanaf 1/8) · Conca · de la Cruz · Devriendt · Donovan · Fancellu · Frison · Hagen · Howson · Ludvigsson · Małecki · Monk · Moschetti · Nizzolo · Parisini · Rosskopf · Sajnok · Steimle · Townsend · Whelan · Zukowsky · Krijnsen (stagiair) · Sommer (stagiair)
* (en) Profiel van Filippo Colombo op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Filippo Colombo op Firstcycling.com
* (en) Profiel van Filippo Colombo op de website van de UCI
* (en) Profiel van Filippo Colombo op olympedia.org
* Profiel van Filippo Colombo op De wielersite
* (en) Profiel van Filippo Colombo op MTB Data
# Robert Hagmann

Robert Hagmann (Zuchwil, 2 april 1942) is een Zwitsers voormalig wielrenner. Hij was professioneel wielrenner tussen 1963 en 1969.

## Carrière

Zijn eerste zege boekte Hagmann in 1964 in de Ronde van Zwitserland, een jaar later won hij wederom een etappe in deze ronde. Ditmaal betrof het een tijdrit van dertien kilometer. In augustus 1965 werd hij nationaal kampioen op de weg, tweede werd Werber Weber. In 1967 behaalde hij een tweede plaats in de Grote Prijs van België, deze werd verreden als tijdrit. Bij zijn derde deelname aan het wereldkampioenschap wielrennen in 1967 trok Hagmann met zeven andere renners in de tegenaanval om de koplopers bij te halen. Uiteindelijk eindigde Hagmann als tiende in het kampioenschap dat destijds in Nederland plaatsvond.
In 1968 was zijn enige deelname aan een Grote Ronde, de Ronde van Frankrijk. Na de tweede etappe stond hij als laatste in het klassement en niet veel later stapte hij af uit de wedstrijd.

## Palmares
### 1964

    7e etappe Ronde van Zwitserland

### 1965

    4e etappe Ronde van Zwitserland
    Nationaal kampioen op de weg, elite

### 1967

    3e etappe (deel A en B) Ronde van Romandië
    Kampioenschap van Zürich

### 1968

    3e etappe (deel B) Ronde van Romandië
    6e, 8e en 9e (deel B) etappe Ronde van Zwitserland

## Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | Ronde van Frankrijk |
| 1964 | |
| 1965 | |
| 1966 | |
| 1967 | |
| 1968 | opgave |
| 1969 | |
| Jaar | Milaan-San Remo | Luik-Bast.‑Luik | WK op de weg |
| 1964 | | | 34e |
| 1965 | | | 42e |
| 1966 | | | |
| 1967 | | | 10e |
| 1968 | 52e | 46e | opgave |
| 1969 | | | |
* Profiel via ProCyclingStats.com
* ↑ In tweedaagse wieier strijd was alleen Leidse amateurrenner zeer attent Kloosterman reed in triomf door Brabant. Het Parool (14 juni 1965). Geraadpleegd op 29 oktober 2023 – via Delpher.
* ↑ Wegtilel voor Hagmann. Limburgsch dagblad (23 augustus 1965). Geraadpleegd op 29 oktober 2023 – via Delpher.
* ↑ Op de weg. Trouw (7 augustus 1967). Geraadpleegd op 29 oktober 2023 – via Delpher.
* ↑ Tegenaanval. De Volkskrant (4 september 1967). Geraadpleegd op 29 oktober 2023 – via Delpher.
* ↑ ALGEMEEN KLASSEMENT. Limburgsch dagblad (29 juni 1968). Geraadpleegd op 29 oktober 2023 – via Delpher.
# Dal van Tehuacán

Het Dal van Tehuacán (Spaans: Valle de Tehuacán) is een dal in het zuidoosten van de Mexicaanse deelstaat Puebla. Het Dal van Tehuacán is vooral bekend omdat het de plaats is waar de oudste sporen van de verbouw van maïs zijn gevonden. Sinds 2018 is de Tehuacán-Cuicatlánvallei Unesco-werelderfgoed.
Het dal van Tehuacán kenmerkt zich door gematigde temperaturen maar is relatief droog. De Río Tehuacán stroomt door het dal, onderdeel van het afvloeiingsgebied van de Río Papaloapan, en er bevinden zich verschillende natuurlijke bronnen. Het is onderdeel van het biosfeerreservaat Tehuacán-Cuicatlán. Het dal is genoemd naar Tehuacán, de grootste stad in het dal. Indiaanse volkeren in het gebied zijn Mixteken, Nahua en Popoloca.
Ongeveer 8000 jaar before present was het dal van Tehuacán een van de eerste plaatsen waar maïs werd gedomesticeerd, vandaag de dag nog altijd het belangrijkste landbouwproduct van Mexico. De oudste maïskorrels zijn aangetroffen in grotten bij Coxcatlán en Ajalpan, bewaard gebleven door het droge klimaat van het gebied.
Agavelandschap en oude industriële faciliteiten van Tequila · Hydraulisch systeem van het aquaduct van Padre Tembleque · Oude Mayastad en beschermde tropische regenwouden van Calakmul, Campeche · Historische versterkte stad Campeche · Precolumbiaanse stad Chichén Itzá · Centrale Universiteitsstadscampus van de Nationale Autonome Universiteit van Mexico · Biosfeerreservaat El Pinacate y Gran Desierto de Altar · El Camino Real de Tierra Adentro · Precolumbiaanse stad El Tajín · Franciscaanse missieposten in de Sierra Gorda van Queretaro · Historische stad Guanajuato en aangrenzende mijnen · Hospicio Cabañas, Guadalajara · Eilanden en beschermde gebieden in de Golf van Californië · Luis Barragánhuis en -studio · Historisch Centrum van Mexico-Stad en Xochimilco · Vroeg-16e-eeuwse kloosters op de hellingen van de Popocatépetl · Historisch centrum van Morelia · Historisch centrum van Oaxaca en Monte Albán · Precolumbiaanse stad en nationaal park Palenque · Archeologische zone van Paquimé, Casas Grandes · Historisch centrum van Puebla · Historische monumentenzone van Querétaro · Revillagigedo-archipel · Biosfeerreservaat van de monarchvlinder · Rotstekeningen van de Sierra de San Francisco · Beschermde stad San Miguel en het Heiligdom van Jesús de Nazareno de Atotonilco · Sian Ka'an · Precolumbiaanse stad Teotihuacan · Historische monumentenzone van Tlacotalpan · Precolumbiaanse stad Uxmal · Walvisreservaat van El Vizcaíno · Archeologische monumentenzone van Xochicalco · Historisch centrum van Zacatecas · Tehuacán-Cuicatlánvallei: oorspronkelijke habitat van Mesoamerika
* Virtual International Authority File: 6015156858662149780007
* WorldCat (via VIAF): 6015156858662149780007
# Hentigebergte

Het Hentigebergte (Mongools: Хэнтий нуруу, Henti Nuruu; Russisch Хэнтэйский хребет, Chentejski chrebet) is een bergketen in de ajmguud Töv en Henti in het noorden van Mongolië en Kraj Transbaikal in Rusland.
Het gebergte bereikt een hoogte van 2.800 meter. Een deel van het gebergte in Mongolië vormt het Han Henti-natuurreservaat. Daar bevindt zich de heilige berg Burhan Haldun, de omgeving waarvan wordt beschouwd als de geboortegrond van Dzjengis Khan. Hij zou hier ook begraven zijn, maar zijn graf is tot nu toe nog niet gevonden.
In het Russische deel is het gebied rond de 2.505 m hoge berg Sochondo, Biosfeerreservaat Sochondinski, onder bescherming geplaatst.
Het Hentigebergte vormt de waterscheiding tussen de Noordelijke IJszee (via het Baikalmeer) en de Grote Oceaan. In het gebergte ontspringen de rivieren Onon, Cherlen, Tuul, Ingoda en Mensa.
# Nationaal Park Gorongosa

Het Nationaal Park Gorongosa is een beschermd natuurgebied van ongeveer 4.000 km² in de provincie Sofala in Mozambique. Het park werd opgericht in 1960 en bestaat voornamelijk uit savanne en graslanden in de Grote Slenk. Een deel van het park rond de berg Gorongosa bestaat uit regenwoud.

## Geschiedenis

Het park is ontstaan uit een beschermd jachtgebied van 1.000 km² opgericht in de jaren 1920. In 1935 werd het gebied uitgebreid tot 3.500 km², onder andere om de populatie van neushoorns te beschermen. In 1951 werd het kamp Chitengo in het zuiden van het park geopend als bezoekerscentrum. In 1960 werd het gebied een nationaal park en werd uitgebreid tot 5.300 km². Maar in 1966 werd het oppervlak al weer herleid om meer grond ter beschikking te stellen voor de landbouw. Tussen 1977 en 1992 had het park erg te lijden onder de burgeroorlog in Mozambique. Vanaf 1994 werd met buitenlandse hulp een project gestart om de infrastructuur van het park en het wildbestand terug op te bouwen. Vanaf 2006 werd ook begonnen met het uitzetten van dieren uit andere gebieden. In 2010 werd het hele massief van Gorongosa hoger dan 700 meter gevoegd bij het bestaande Nationaal Park Gorongosa. De flanken van het massief boven 1.100 meter zijn bedekt met regenwoud met een oppervlakte van ongeveer 75 km². Het betreft twee niet aaneengesloten delen; tussen beide delen van het park loopt en weg tussen de plaatsen Gorongosa en Vunduzi.

## Natuur

Bij een eerste telling in 1969 werden 200 leeuwen, 2.200 olifanten, 14.000 kafferbuffels, 5.500 gnoes, 3.000 zebra's, 3.500 waterbokken, 2.000 impala's en 3.500 nijlpaarden geteld. Ook waren er grote kudden van elandantilopen, sabelantilopen en hartebeesten geteld. Ook bij de telling in 1976 was er nog een groot wildbestand. Maar na 25 jaar burgeroorlog waren de bestanden aan grote dieren grotendeels verdwenen. Vanaf 1994 begon een geleidelijk herstel. Bij een telling in 1994 werden er 100 olifanten, 300 rietbokken, 100 waterbokken en maar enkele kleinere antilopen en zebra's geteld. Door het ontbreken van olifanten en grote grazers maakte savanne plaats voor struikgewas en bos. Vanaf 2006 werden onder andere olifanten, kafferbuffels, elandantilopen en Afrikaanse wilde honden uitgezet.
* Edward O. Wilson, De wedergeboorte van Gorongosa, National Geographic Nederland-België, juni 2013
* timeline. gorongosa.org. Geraadpleegd op 15 mei 2020.
# Nationaal park Etosha

Het Nationaal Park Etosha in Namibië is een van de grootste natuurparken van zuidelijk Afrika. Al in 1907, na de oorlog tussen de Duitsers en de Herero's, werd het park gesticht.
Etosha bestaat voor een groot deel uit een enorme zoutpan, omgeven door droog bushveld. Kenmerkend voor Etosha zijn de grote hoeveelheden wild die men kan 'spotten', olifanten, zebra's, leeuwen, verschillende soorten antilopen enz. Natuurlijke en aangelegde waterdrinkplaatsen helpen de wildpopulatie te overleven in de droge tijd. De grote toeristenstroom die jaarlijks Etosha aandoet levert een forse bijdrage aan het bnp van Namibië.
Er zijn vier toeristenkampen in het park: Namutoni, Halali, Okaukuejo en Onkosh Camp. Elk kamp heeft een winkel, accommodatie voor overnachtingen, kampeerplekken en verlichte drinkplaatsen waar 's avonds vanaf het camp-terrein wilde dieren kunnen worden bekeken.
Oorspronkelijk werd de Etoshapan bewoond door de San. De laatst overgebleven Hai//om-San werden in 1954 door de Zuid-Afrikaanse machthebber uit het park verdreven.

## Externe link

* Etosha Nationaal Park website