# Lijst van havezaten in Overijssel

De lijst van havezaten in Overijssel is een opsomming van de verscheidene havezaten die in Overijssel lagen.
Havezaten waren tijdens het ancien régime bezittingen waaraan het recht van verschrijving in de Ridderschap verbonden was. De Staten van Overijssel, het bestuur van Overijssel, bestond uit de steden Deventer, Zwolle en Kampen en de Ridderschap. De Gedeputeerde Staten bestonden uit zes personen: uit elke stad een en een riddermatige uit elk van de drie Overijsselse kwartieren, namelijk Salland, Twente en het Land van Vollenhove.
In 1622 werden de eisen geformuleerd waaraan een Overijsselse riddermatige moest voldoen: hij moest van riddermatige geboorte zijn, in bezit zijn van een erkende havezate en voldoende gegoed zijn. Daarnaast moest de eigenaar sinds 1622 belijdend lidmaat van de Nederduitse Gereformeerde Kerk zijn. De rooms-katholieke en lutherse leden moesten toen het bestuur verlaten.
Riddermatigheid kon bewezen worden door het aantonen dat voorouders in vaderlijke lijn persoonlijk waren uitgenodigd voor vergaderingen met de landsheer, de bisschop van Utrecht. De facto betekende dit dat alle riddermatigen van adel waren. De riddermatigen hadden het recht geen belasting te hoeven betalen over hun saelstede, het huis op het platteland waar zij woonden. In 1546 werd bepaald dat geen goederen die te tevoren niet gevrijd waren van belasting in de toekomst gevrijd zouden kunnen worden. Het aantal saelsteden werd dus beperkt.
In 1630 werd het reglement uit 1622 nog verscherpt met de bepalingen dat wegens het goed de laatste 60 jaar riddermatigen moesten zijn toegelaten tot de Ridderschap, dat de havezate adellijk betimmerd was én dat de havezaatsgoederen een waarde vertegenwoordigden van minstens 25.000 gulden.
Hoewel er niet meer havezaten bij kwamen, kwam het incidenteel wel voor dat havezaatsrechten werden verlegd: het recht van de Bellinckhof ging in 1757 over op de Woeste in Reutum. De rechten van Beverfeurde in Rijssen werden in 1758 verplaatst naar Hoikink.

## Lijst van havezaten in Overijssel

| Naam | Bestaand/verdwenen | Gemeente | Buurschap/stad | Schout-/richterambt | Kwartier |
| Ahnem | Verdwenen | Olst-Wijhe | Wijnvoorden | Wijhe Wijhe | Salland |
| Alerdinck Den Alerdinck | Bestaand | Raalte | Lenthe | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Almelo, Huis Almelo | Bestaand | Almelo | Almelo | Almelo Almelo | Twente Twente |
| Arendshorst | Verdwenen | Ommen | Varsen | Ommen en Den Ham Ommen en Den Ham | Salland |
| Arkelstein | Verdwenen | Deventer | Loo | Bathmen Bathmen | Salland |
| Averbergen | Verdwenen | Olst-Wijhe | Olst | Olst Olst | Salland |
| Backenhagen | Bestaand | Hof van Twente | Deldenerbroek | Delden Delden | Twente Twente |
| Beerze Beerze | Verdwenen | Ommen | Beerze | Ommen en Den Ham Ommen en Den Ham | Salland |
| Bellinckhof | Bestaand | Almelo | Almelo | Almelo Almelo | Twente Twente |
| Benthuis | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Berg Den Berg | Bestaand | Dalfsen | Millingen | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Bergentheim Bergentheim | Verdwenen | Hardenberg | Bergentheim | Hardenberg Hardenberg | Salland |
| Beugelskamp | Verdwenen | Dinkelland | Denekamp | Ootmarsum Ootmarsum | Twente Twente |
| Beverfeurde | Verdwenen | Rijssen-Holten | Rijssen | Rijssen Rijssen (stad) | Twente Twente |
| Blankena | Verdwenen | Deventer | Zuidloo | Bathmen Bathmen | Salland |
| Boekelo, Hof te Hof te Boekelo | Verdwenen | Enschede | Usselo | Enschede Enschede | Twente Twente |
| Bonkenhave | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, schoutambt Vollenhove | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Borgbeuningen | Bestaand | Losser | Beuningen | Oldenzaal, richterambt Oldenzaal | Twente Twente |
| Borgele Borgele | Verdwenen | Deventer | Borgele | Colmschate Colmschate | Salland |
| Boskamp Boskamp | Verdwenen | Olst-Wijhe | Olst | Olst Olst | Salland |
| Boxbergen | Bestaand | Olst-Wijhe | Hengforden | Olst Olst | Salland |
| Breckelenkamp, Huis Brecklenkamp | Bestaand | Dinkelland | Breklenkamp | Ootmarsum Ootmarsum | Twente Twente |
| Bredenhorst | Verdwenen | Raalte | Heino | Heino Heino | Salland |
| Buckhorst | Verdwenen | Kampen | Zalk | Zalk Zalk | Salland |
| Campherbeek | Verdwenen | Zwolle | Berkum | Zwolle Zwolle | Salland |
| Collendoorn Collendoorn | Verdwenen | Hardenberg | Collendoorn | Hardenberg Hardenberg | Salland |
| Dam Den Dam | Verdwenen | Hellendoorn | Noetsele | Hellendoorn Hellendoorn | Salland |
| Diepenheim, Huis Diepenheim | Bestaand | Hof van Twente | Diepenheim | Diepenheim Diepenheim | Twente Twente |
| Dieze (later Mataram geheten) | Verdwenen | Dalfsen | Emmen | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Dingshof | Verdwenen | Olst-Wijhe | Olst | Olst Olst | Salland |
| Doorn Den Doorn | Bestaand | Zwolle | Haerst | Zwolle Zwolle | Salland |
| Dorth Hof te Dorth (ook wel de Meijer) | Verdwenen | Deventer | Dortherhoek | Bathmen Bathmen | Salland |
| Dubbelink | Verdwenen | Hof van Twente | Azelo | Delden Delden | Twente Twente |
| Eerde Eerde | Bestaand | Ommen | Eerde | Ommen en Den Ham Ommen en Den Ham | Salland |
| Eese, de De Eese | Bestaand | Steenwijkerland | De Eese | Eeze De Eeze | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Eeshof | Bestaand | Tubbergen | Tubbergen | Ootmarsum Ootmarsum | Twente Twente |
| Egede Egede | Bestaand | Hellendoorn | Egede | Hellendoorn Hellendoorn | Salland |
| Elsen Elsen | Verdwenen | Hof van Twente | Elsen | Kedingen | Twente Twente |
| Everlo | Bestaand | Dinkelland | Volthe | Oldenzaal, richterambt Oldenzaal | Twente Twente |
| Eversberg | Verdwenen | Nijverdal | Notter | Kedingen | Twente Twente |
| Gelder De Gelder | Verdwenen | Olst-Wijhe | Wijhe | Wijhe Wijhe | Salland |
| Gerner Gerner | Verdwenen | Dalfsen | Gerner | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Glinthuis | Verdwenen | Zwolle | Genne | Zwolle Zwolle | Salland |
| Gramsbergen Gramsbergen | Verdwenen | Hardenberg | Gramsbergen | Gramsbergen Gramsbergen (stad) | Salland |
| Grimberg | Verdwenen | Wierden | Notter | Kedingen | Twente Twente |
| Grotenhuis | Verdwenen | Borne | Hertme | Borne Borne | Twente Twente |
| Groote Scheere De Groote Scheere | Bestaand | Hardenberg | Holthone | Hardenberg Hardenberg | Salland |
| Grote Weede De Grote Weede | Verdwenen | Zwartewaterland | Streukel | Hasselt Hasselterambt | Salland |
| Haare | Bestaand | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Haere De Haere | Bestaand | Olst-Wijhe | Hengforden | Olst Olst | Salland |
| Haerst Haerst | Verdwenen | Zwolle | Haerst | Zwolle Zwolle | Salland |
| Hagenvoorde | Verdwenen | Olst-Wijhe | Tongeren | Wijhe Wijhe | Salland |
| Hagmeule | Verdwenen | Hof van Twente | Bentelo | Delden Delden | Twente Twente |
| Heeckeren Heeckeren | Bestaand | Hof van Twente | Kerspel Goor | Kedingen | Twente Twente |
| Heemse Heemse | Verdwenen | Hardenberg | Heemse | Hardenberg Hardenberg | Salland |
| Hengelo Hengelo | Verdwenen | Hengelo | Woolde | Delden Delden | Twente Twente |
| Herinckhave | Bestaand | Tubbergen | Fleringen | Ootmarsum Ootmarsum | Twente Twente |
| Herxen Herxen | Verdwenen | Olst-Wijhe | Herxen | Wijhe Wijhe | Salland |
| Hoenlo | Bestaand | Olst-Wijhe | Hengforden | Olst Olst | Salland |
| Hofstede | Verdwenen | Raalte | Tijenraan | Raalte Raalte | Salland |
| Hogeholt 't Hogeholt | Verdwenen | Hardenberg | Collendoorn | Hardenberg Hardenberg | Salland |
| Hogenhof | Verdwenen | Olst-Wijhe | Welsum | Olst Olst | Salland |
| Hoikink | Verdwenen | Dinkelland | Dulder | Oldenzaal, richterambt Oldenzaal | Twente Twente |
| Hoogehuis 't Hoogehuis | Verdwenen | Kampen | IJsselmuiden | IJsselmuiden IJsselmuiden | Salland |
| Junne | Verdwenen | Ommen | Junne | Ommen en Den Ham Ommen en Den Ham | Salland |
| Kanneveld | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Kevelham | Verdwenen | Hof van Twente | Kerspel Goor | Kedingen | Twente Twente |
| Kranenburg | Verdwenen | Zwolle | Berkum | Zwolle Zwolle | Salland |
| Krijtenberg | Verdwenen | Olst-Wijhe | Wijhe | Wijhe Wijhe | Salland |
| Kuile De Kuile | Verdwenen | Dalfsen | Hoonhorst | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Laar Het Laar | Bestaand | Ommen | Giethmen | Ommen en Den Ham Ommen en Den Ham | Salland |
| Langeveldslo | Verdwenen | Olst-Wijhe | Tongeren | Wijhe Wijhe | Salland |
| Leemcule Leemcule | Bestaand | Dalfsen | Dalfsen | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Lindenhorst | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Luttenberg Luttenberg | Verdwenen | Raalte | Luttenberg | Raalte Raalte | Salland |
| Marxveld | Bestaand | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Melenhorst | Verdwenen | Dalfsen | Lenthe | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Mennigjeshave | Verdwenen | Twenterand | Den Ham | Ommen en Den Ham Ommen en Den Ham | Salland |
| Nierwal | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Nijenhuis (Diepenheim) | Bestaand | Hof van Twente | Diepenheim | Diepenheim Diepenheim | Twente Twente |
| Nijenhuis (Olst-Wijhe) | Bestaand | Olst-Wijhe | Wechterholt | Wijhe Wijhe | Salland |
| Noorddeurningen Noorddeurningen | Verdwenen | Losser | Noord Deurningen | Oldenzaal, richterambt Oldenzaal | Twente Twente |
| Oldemeule | Verdwenen | Hengelo | Oele | Delden Delden | Twente Twente |
| Oldenhof (Markelo) | Verdwenen | Hof van Twente | Markelo | Kedingen | Twente Twente |
| Oldenhof (Vollenhove) | Bestaand | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, schoutambt Vollenhove | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Oldruitenborgh | Bestaand | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Olidam | Verdwenen | Hof van Twente | Kerspel Goor | Kedingen | Twente Twente |
| Olthuis | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Oosterhof | Bestaand | Rijssen-Holten | Rijssen | Kedingen | Twente Twente |
| Oosterveen | Verdwenen | Dalfsen | Nieuwleusen | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Ootmarsum Ootmarsum | Verdwenen | Dinkelland | Ootmarsum | Ootmarsum, stadsgericht Ootmarsum (stad) | Twente Twente |
| Ordel Den Ordel | Verdwenen | Zwolle | Haerst | Zwolle Zwolle | Salland |
| Paasloo Paasloo | | Steenwijkerland | Paasloo | Oldemarkt Oldemarkt | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Pekkedam | Verdwenen | Hof van Twente | Diepenheim | Diepenheim Diepenheim | Twente Twente |
| Plattenburg | Bestaand | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Pol De Pol | Bestaand | Staphorst | IJhorst | Staphorst Staphorst, Rouveen en IJhorst | Salland |
| Pothof | Verdwenen | Hardenberg | Anevelde | Hardenberg Hardenberg | Salland |
| Rande Rande | Toren resteert | Deventer | Rande | Colmschate Colmschate | Salland |
| Rechteren Rechteren | Bestaand | Dalfsen | Rechteren | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Het Reelaer | Bestaand | Raalte | Tijenraan | Raalte Raalte | Salland |
| Rhaan Rhaan | Verdwenen | Hellendoorn | Rhaan | Hellendoorn Hellendoorn | Salland |
| Rhemenshuizen | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Rollecate | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, schoutambt Vollenhove | Salland |
| Rutenberg | Bestaand | Dalfsen | Ankum | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Saterslo | Verdwenen | Dinkelland | Dulder | Oldenzaal, richterambt Oldenzaal | Twente Twente |
| Scherpenzeel | Verdwenen | Hof van Twente | Goor | Goor Goor (stad) | Twente Twente |
| Schoonheten | Bestaand | Raalte | Heeten | Raalte Raalte | Salland |
| Schuilenburg Schuilenburg | Verdwenen | Hellendoorn | Hulsen | Hellendoorn Hellendoorn | Salland |
| Singraven | Bestaand | Dinkelland | Denekamp | Ootmarsum Ootmarsum | Twente Twente |
| Stoevelaar | Verdwenen | Hof van Twente | Herike | Kedingen | Twente Twente |
| Toutenburg | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, schoutambt Vollenhove | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Tweenijenhuizen | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, schoutambt Vollenhove | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Twickel | Bestaand | Hof van Twente | Deldeneresch | Delden Delden | Twente Twente |
| Vechterweerd | Verdwenen | Dalfsen | Emmen | Dalfsen Dalfsen | Salland |
| Velner | Verdwenen | Raalte | Tijenraan | Raalte Raalte | Salland |
| Venebrugge Venebrugge | Woonhuis uit 1833 | Hardenberg | Venebrugge | Hardenberg Hardenberg | Salland |
| Verborg | Verdwenen | Zwolle | Genne | Zwolle Zwolle | Salland |
| Voorst Voorst | Verdwenen | Zwolle | Voorst en Westenholte | Zwolle Zwolle | Salland |
| Vrieswijk | Bestaand | Deventer | Borgele | Colmschate Colmschate | Salland |
| Warmelo | Bestaand | Hof van Twente | Diepenheim | Diepenheim Diepenheim | Twente Twente |
| Weemselo | Verdwenen | Tubbergen | Albergen | Ootmarsum Ootmarsum | Twente Twente |
| Wegdam | Bestaand | Hof van Twente | Kerspel Goor | Kedingen | Twente Twente |
| Weldam | Bestaand | Hof van Twente | Kerspel Goor | Kedingen | Twente Twente |
| Weleveld | Verdwenen | Borne | Zenderen | Borne Borne | Twente Twente |
| Werkeren | Verdwenen | | Mastenbroek | Zwolle Zwolle | Salland |
| Westerflier | Bestaand | Hof van Twente | Stokkum | Kedingen | Twente Twente |
| Westerholt | | Steenwijkerland | Vollenhove | Vollenhove, stad Vollenhove (stad) | Vollenhove Land van Vollenhove |
| Westerveld | Verdwenen | Zwolle | Langenholte | Zwolle Zwolle | Salland |
| Windesheim Windesheim | Verdwenen | Zwolle | Windesheim | Zwolle Zwolle | Salland |
| Wittenstein | Afgebroken, herbouwd als houten villa | Kampen | Kamperveen | Kamperveen Kamperveen | Salland |
| Woeste | Verdwenen | Tubbergen | Reutum | Ootmarsum, richterambt Ootmarsum | Twente Twente |
| Wolfshagen | Verdwenen | Hasselt | Mastenbroek | Zwolle Zwolle | Salland |
| Zuthem Zuthem | Verdwenen | Zwolle | Zuthem | Zwolle Zwolle | Salland |
| Zwollingerkamp | | Steenwijkerland | Wanneperveen | Wanneperveen Wanneperveen | Vollenhove Land van Vollenhove |
* ↑ Huis Junne na brand verdwenen Oud Ommen, 27 jan 2021