# Maaltijdbezorging

Maaltijdbezorging is het bezorgen van maaltijden, dranken en boodschappen, door een restaurant of bezorgdienst aan de klant thuis. Dit wordt veelal gedaan met gebruik van elektrische fietsen en scooters met een bezorgkoffer of een speciale rugtas om de maaltijd warm te houden.
Maaltijdbezorging werd mondjesmaat gedaan door afhaalrestaurants vanaf de jaren '50, maar werd erg populair in de jaren '90 met de komst van Domino's Pizza en rond de eeuwwisseling de eerste maaltijdbestelwebsites Pizzaweb en Pizzaonline in 1998 en Thuisbezorgd.nl in 2000. Toen veel mensen met de coronacrisis in 2020 en 2021 meer thuis moesten blijven nam maaltijdbezorging een vlucht. Naast het bezorgen van maaltijden van restaurants kwam in 2021 ook het concept flitsbezorging naar Nederland, waarbij vooral boodschappen worden bezorgd.

## Geschiedenis van maaltijdbezorging in Nederland

De opkomst van Chinees-Indische restaurants in de jaren '50 van de twintigste eeuw maakte het concept van het afhaalrestaurant populair. Toen eind jaren '50 de welvaart in Nederland toenam groeide ook de populariteit van het afhalen van eten bij Chinees-Indische restaurants en later ook bij pizzarestaurants. Bezorging van maaltijden werd nog maar mondjesmaat gedaan, en hoewel de groeiende populariteit van de televisie in de jaren '60 zorgde voor een toename in bezorgverzoekjes, was maaltijdbezorging vaak een extra dienst voor klanten van (afhaal)restaurants of voor ouderen met beperkingen, maar niet iets dat als vaste dienst werd aangeboden waar consumenten met regelmaat op konden rekenen.
Maaltijdbezorging kwam echt van de grond in de jaren '90. Met de komst van Domino's Pizza naar Nederland werd het idee van maaltijdbezorging steeds populairder onder Nederlanders en halverwege de jaren '90 had bijna iedere pizzeria wel een bromfiets staan waarmee pizza's bezorgd konden worden die telefonisch of via fax besteld werden, en contant aan de deur werden afgerekend. Met de komst van bestelwebsites als Pizzaweb en Pizzaonline in 1998 en Thuisbezorgd.nl in 2000

### Tijdlijn

* Jaren '50: met de opkomst van Chinees-Indische afhaalrestaurants kwam mondjesmaat ook de eerste maaltijdbezorging op gang.
* 1989: Domino's Pizza opent haar eerste vestiging in Nederland en wakkert een groei in populariteit van maaltijdbezorging aan.
* 1998: Pizzaweb en Pizzaonline/Emeal zijn de eerste websites in Nederland waar maaltijden besteld kunnen worden.
* 2000: Thuisbezorgd.nl wordt opgericht door Jitske Groen en groeit binnen enkele jaren uit tot een van de bekendste maaltijdbezorgwebsites van Nederland.
* 2014: Domino's Pizza, De Beren, Spare Rib Express, Taco Mundo en New York Pizza richten de Nederlandse Vereniging Van Maaltijdbezorgers met als belangrijkste doelstelling gezamenlijke belangenbehartiging van de bedrijven werkzaam in de maaltijdbezorgbranche.
* 2015: de Britse maaltijdbezorgdienst Deliveroo breidt zijn diensten uit naar het buitenland, waaronder Berlijn, Dublin, Parijs en Amsterdam.
* 2016: de Amerikaanse maaltijdbezorgdienst Uber Eats breidt zijn diensten uit naar Nederland, te beginnen in Amsterdam. Bezorgers van Uber zijn, net als de taxichauffers, niet in loondienst maar zelfstandigen.
* 2016: de Duitse maaltijdbezorgdienst Foodora breidt zijn diensten uit naar Nederland, te beginnen in Amsterdam, Den Haag en Utrecht. In 2018 maakte Foodora bekend zijn acitviteiten in Nederland te stoppen.
* 2017: Thuisbezorgd start de dochteronderneming Scoober, een restaurantbezorgdienst waarbij zij als platform bezorgers leveren aan de restaurants, in plaats van dat restaurants hun eigen bezorgers in dienst moet hebben.
* 2017: Deliveroo kondigt aan niet meer met bezorgers in loondienst te zullen werken en in plaats daar van hun bezorgers als freelancers opdrachten aan te bieden.
* 2018: het FNV spant een rechtszaak aan tegen maaltijdbezorgdienst Deliveroo, omdat zij van mening zijn dat de bezorgers van Deliveroo schijnzelfstandigen zijn en in loondienst zouden moeten.
* 2020: als gevolg van de coronacrisis neemt de vraag naar maaltijdbezorging enorm toe. Tijdens de verschillende lockdowns en de avondklok werd maaltijdbezorging gezien als cruciaal beroep en was zij veelal vrijgesteld van de algemene beperkingen die werden opgelegd.
* 2020: vanaf 1 juli 2020 is de minimumleeftijd voor maaltijdbezorgers wettelijk vastgesteld op 16 jaar.
* 2020: in samenwerking met horecagroothandel Sligro lanceert Mr. Butler een maaltijdbezorgdienst in Venlo, Den Bosch, Helmond en Nijmegen.
* 2021: vier Flits-bezorgdiensten breiden in korte tijd achter elkaar hun diensten uit naar Nederland en bieden bezorging van boodschappen aan met een korte bezorgtijd.
* 2022: Kort achter elkaar gaan supermarktketen Jumbo een samenwerking aan met flitsbezorgdienst Gorillas voor het bezorgen van boodschappen, en gaat Albert Heijn een samenwerking aan met maaltijdbezorgdiensten Thuisbezorgd en Deliveroo voor het bezorgen van boodschappen aan hun klanten.
* 2022: In april trekt Mr. Butler zich na bijna twee jaar terug uit Nijmegen. Later dit jaar zal de bezorgdienst zich ook terugtrekken uit Den Bosch en Helmond. In maart 2023 zullen zowel Mr. Butler als InVenlo, het oorspronkelijke bedrijf waaruit Mr. Butler is ontstaan, helemaal stoppen.
* 2022: Na de aankondiging van een consultatieproces in augustus, trekt Deliveroo zich in november geheel terug uit de Nederlandse markt. Bezorgers van Deliveroo zetten met Bestellenbij.nl in september een coöperatieve maaltijdbezorgdienst op.

## Controverses
### Werkuren en verkeersveiligheid jonge maaltijdbezorgers

Naar aanleiding van een reeks incidenten waaruit bleek dat veel 15-jarigen te laat doorwerkten en betrokken raakten bij verkeersongevallen, waaronder het overlijden van een 15-jarige maaltijdbezorger in Utrecht, riep de Inspectie SZW op aanraden van het FNV begin 2020 het kabinet op tot een verbod op het laten bezorgen van jongeren onder de 16 jaar. Dit verbod is vanaf 1 juli 2020 ingegaan.

### Zelfstandigheid bezorgers Deliveroo en Uber Eats

In tegenstelling tot de meeste andere maaltijdbezorgdiensten, zijn bezorgers van Deliveroo en Uber Eats niet bij de platforms in loondienst, maar zijn zij werkzaam als zelfstandigen met een overeenkomst tot opdracht. Toen Deliveroo in 2017 deze overstap maakte viel dit niet bij alle bezorgers in goede aarde, en een bezorger spande met hulp van de vakbond FNV een rechtszaak aan tegen het platform. Desondanks staan niet alle bezorgers negatief over de platformeconomie, en geven veel bezorgers aan dat ondanks de nadelen, zij het werk niet in loondienst zouden willen doen.
Het conflict tussen FNV en Deliveroo is sinds 2018 tot meerdere rechtszaken gekomen. In de eerste rechtszaak van voormalig bezorger Sytze Ferwerda werd Deliveroo in het gelijk gesteld en was de rechter van mening dat er geen sprake was van zelfstandigheid zoals het FNV beargumenteerde. Een jaar later oordeelde een andere rechter echter in het voordeel van het FNV; zij was van mening dat er wel sprake was van schijnzelfstandigheid. Deliveroo is tegen deze uitspraak in hoger beroep gegaan, maar werd ook daar niet in het gelijk gesteld. Ondanks deze uitspraken van de rechter blijken er 3 jaar na de eerste uitspraak ten nadele van Deliveroo nog maar slechts enkele bezorgers te zijn die er daadwerkelijk voor kiezen om een arbeidscontract af te dwingen. Vrijwel alle bezorgers hebben of een andere baan gevonden, of kiezen er voor om het werk als zelfstandigen uit te blijven voeren.

### Overlast flitsdiensten

In 2021 zijn er in korte tijd vier flitsbezorgdiensten in Nederland actief geworden, een online-supermarkt met bezorgdienst waarbij boodschappen binnen een kort tijdsbestek worden bezorgd vanuit een of meerdere eigen magazijnen. Flitsbezorgdiensten kwamen echter ook al snel negatief in het nieuws: ze zorgen steeds vaker voor overlast in binnensteden met het komen en gaan van bezorgers en de logistieke aanvoer door vrachtwagens, en de zogeheten dark stores veroorzaken vaak geluidsoverlast en troep op straat.
In januari 2022 nam Amsterdam als eerste maatregelen tegen flitsbezorgers door het verbieden van het openen van nieuwe magazijnen binnen de stadsgrenzen, en in maart en april gingen de gemeentes Amsterdam en Utrecht over tot het sluiten van reeds geopende vestigingen.

### Hoogte commissie restaurants

De meeste maaltijdbezorgplatforms, waaronder Thuisbezorgd, Deliveroo en Uber Eats werken op basis van een commissiemodel. Over iedere bestelling die een restaurant krijgt via het platform, moeten zij een commissie afdragen. In de beginjaren van Thuisbezorgd lag dit rond de 80 cent per bestelling, gemiddeld 5% à 6%. Thuisbezorgd stapte over van een vast bedrag per bestelling naar een model waarbij zij een percentage van de bestelling ontvingen, en de hoogte van deze commissie begon met de jaren te stijgen. In 2014 vroeg Thuisbezorgd restaurants nog 12% commissie. Dit werd in 2018 verhoogd naar 13% en in 2022 naar 14%. Veel ondernemers beklagen zich dat zij volledig afhankelijk geworden zijn van bezorgplatforms als Thuisbezorgd, Deliveroo en Uber Eats en dat ze het gevoel hebben dat er misbruik gemaakt wordt van hun machtspositie om restaurants steeds hogere commissie op te leggen. Zij voelen dat de dienst die door deze platforms geleverd wordt niet meer in verhouding staat tot de prijs die er voor betaald moet worden.
* ↑ de Waard, Ruud, "Stichting Help een Handje viert feest", Groene Hart op Zondag, 27 september 2015.
* ↑ De geschiedenis van Domino's Pizza. Franchiseplus (17 april 2014). Gearchiveerd op 7 september 2023.
* ↑ Overname Pizzaonline en Emeal door Thuisbezorgd.NL. Persberichten.com (9 januari 2009).
* ↑ Bakker Bart sluit zich aan bij Nederlandse Vereniging van Maaltijdbezorgers. Nederlandse Vereniging van Maaltijdbezorgers (25 februari 2022). Gearchiveerd op 29 maart 2023.
* ↑ David Bremmer, Deliveroo-oprichter: 'Bij een kleine baan horen geen fulltimezekerheden'. De Ondernemer (30 september 2018). Gearchiveerd op 29 mei 2023.
* ↑ Sanne Schelfaut, Hoe Uber Eats de strijd aangaat met Thuisbezorgd. Algemeen Dagblad (13 oktober 2019). Gearchiveerd op 25 mei 2022.
* ↑ On-demand bezorgservice foodora breidt dankzij snelle groei verder uit naar elf Europese steden. Emerce (24 februari 2016). Gearchiveerd op 25 mei 2022.
* ↑ Maaltijdbezorger Foodora Nederland stopt. NOS. Gearchiveerd op 25 mei 2022. Geraadpleegd op 15 augustus 2018.
* ↑ Marije de Leeuw, Fors meer bestellingen Thuisbezorgd.nl. LevensmiddelenKrant (2 mei 2017).
* ↑ Nieuwe Deliveroo-bezorger kan alleen zzp'er zijn. NOS (22-08-2017). Gearchiveerd op 9 juni 2023.
* ↑ Bezorgers Deliveroo naar de rechter (8 november 2016). Gearchiveerd op 23 maart 2023.
* ↑ Maaltijdbezorging grote winnaar van coronacrisis. FoodService Instituut Nederland (12 januari 2021). Gearchiveerd op 25 maart 2022.
* ↑ Horeca blij dat avondklok niet geldt voor maaltijdbezorgers. Algemeen Dagblad (21 januari 2021). Gearchiveerd op 25 mei 2022.
* 1 2 Verbod op maaltijden bezorgen onder de 16 jaar. Rijksoverheid (29-06-2020). Gearchiveerd op 26 maart 2023.
* ↑ Roel Kuilder, Sligro start pilot met bezorgplatform. Misset Horeca (8 juli 2020). Gearchiveerd op 8 juni 2023.
* ↑ Boodschappen binnen 10 minuten bezorgd: een zorg voor de een, een zegen voor de ander. NOS (16 augustus 2021). Gearchiveerd op 13 juli 2023.
* ↑ Jumbo neemt belang in flitsbezorger Gorillas. RTL Nieuws (28 maart 2022). Gearchiveerd op 3 september 2023.
* ↑ Albert Heijn breidt snelle bezorging uit met weekboodschappen. RTL Nieuws (12 april 2022). Gearchiveerd op 29 mei 2023.
* ↑ Omroep Venlo - Bezorgplatform InVenlo stopt ermee. omroepvenlo.nl. Gearchiveerd op 12 augustus 2023. Geraadpleegd op 13 augustus 2023.
* ↑ Maaltijdbezorger Deliveroo werkt aan vertrek uit Nederland. nos.nl (10 augustus 2022). Gearchiveerd op 14 augustus 2022. Geraadpleegd op 14 augustus 2022.
* ↑ Maaltijdbezorgdienst Deliveroo kondigt vertrek uit Nederland aan. Het Parool (10 augustus 2022). Gearchiveerd op 12 augustus 2023. Geraadpleegd op 13 augustus 2023.
* ↑ Deliveroo stopt, maar de bezorgers gaan zelfstandig door: ‘Dít is vrijheid’. de Volkskrant (30 augustus 2022). Gearchiveerd op 12 augustus 2023. Geraadpleegd op 13 augustus 2023.
* ↑ Koeriers zijn klaar met het machtige Deliveroo en starten eigen bezorgbedrijf: ‘Het kan zoveel eerlijker’. De Gelderlander (15 september 2022). Gearchiveerd op 12 augustus 2023.
* ↑ Marleen de Rooy, Inspectie wil verbod op 15-jarige maaltijdbezorgers. NOS (2020-0219). Gearchiveerd op 19 maart 2023.
* ↑ Peter Winterman, Rijdt 19-jarige Sytze bezorgreus Deliveroo klem?. Algemeen Dagblad (4 mei 2018). Gearchiveerd op 27 november 2022.
* ↑ Joost de Vries, Deliveroo-koerier wil geen zekerheid: ‘Als ik in dienst moet, stop ik ermee’. De Volkskrant (16 februari 2019). Gearchiveerd op 26 maart 2023.
* 1 2 Barbara Vollebregt, Maaltijdbezorgers dwingen hun zwaarbevochten arbeidscontracten toch niet af. Hoe kan dat?. Trouw (21 mei 2022). Gearchiveerd op 29 mei 2022.
* ↑ Peter Winterman, Rechter: Deliveroo mag zzp’er inzetten als maaltijdbezorger. Algemeen Dagblad (23 juli 2018). Gearchiveerd op 25 mei 2022.
* ↑ David Bremmer en Laurens Kok, Maaltijdbezorger is na nieuwe Deliveroo uitspraak nog altijd vogelvrij. Algemeen Dagblad (17 januari 2019). Gearchiveerd op 6 juli 2022.
* ↑ Malin Kox, Ook in hoger beroep: maaltijdkoeriers Deliveroo zijn geen zzp'ers. RTL Nieuws (16 februari 2021). Gearchiveerd op 23 maart 2023.
* ↑ Ard Schouten, Flitsbezorgers rukken op in Utrecht en daarmee ook steeds meer afgeplakte panden: ‘Het ziet er niet uit’. Algemeen Dagblad (3 februari 2022). Gearchiveerd op 23 november 2022.
* ↑ Amsterdam neemt als eerste maatregelen tegen oprukkende flitsbezorgers. de Volkskrant. Gearchiveerd op 26 mei 2022.
* ↑ Tessa van Glabbeek, Utrechtse dark store Flink voorlopig gesloten. Twinkle (24 maart 2022). Gearchiveerd op 26 maart 2022.
* ↑ Jelle Kempe, Gemeente Amsterdam wil slot op darkstores van drie flitsbezorgers. Twinkle (25 april 2022). Gearchiveerd op 28 juni 2022.
* ↑ (en) Thuisbezorgd verhoogt commissie: 'Zeker niet voor het laatst'. Frituurwereld (23 juni 2022). Geraadpleegd op 20 augustus 2022.
* ↑ Spagaat horeca thuisbezorgd ubereats deliveroo bezorgplatforms~3257732. www.deondernemer.nl. Gearchiveerd op 15 augustus 2022. Geraadpleegd op 20 augustus 2022.