# Esther Jansma

Esther Jansma (Amsterdam, 24 december 1958 – Utrecht, 23 januari 2025) was een Nederlandse dichteres, prozaschrijfster en archeologe.

## Persoonlijk leven

De vader van Esther Jansma is beeldhouwer Adam Jansma. Haar vader overleed na een echtscheiding in mei in november 1965 toen zij nog jong was aan een verkeersongeval. Esther Jansma had na een huwelijk en een echtscheiding een levenspartner gevonden in neerlandicus Wiljan van den Akker. In 1988 stierf een dochtertje tijdens de geboorte, een zoontje overleed in 1993 na negen maanden aan een chromosoomafwijking (beiden uit het huwelijk).
Op 23 november 2024 werd ze benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Ze kon daar echter niet lang van genieten. Esther Jansma overleed op 23 januari 2025 op 66-jarige leeftijd in een hospice in Utrecht.

## Archeologie

Zij was werkzaam aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE; OCW) en was de wetenschappelijk directeur, en oprichter (1993), van de Stichting Nederlands centrum voor Dendrochronologie waar men de ouderdom en herkomst van hout onderzoekt. Hiernaast werd ze in 2007 voor tien jaar benoemd tot bijzonder hoogleraar dendrochronologie en paleoecologie van het Kwartair aan de faculteit Geowetenschappen van de Universiteit Utrecht. Tussen 2006 en 2012 ontwikkelde ze een internationaal digitaal archief voor dendrochronologie.

## Schrijven

In 1988 verscheen haar eerste gedicht ‘’Stem onder mijn bed” waarin ze terugkijkt op het vroegtijdig overlijden van haar vader. ‘’ Bloem, steen’’ verwijst dan naar haar dood geboren dochter.Die dood zou een centraal thema worden binnen haar werk. Ook “steen” komt regelmatig terug, beide ouders waren beeldhouwers. Deze thema’s stonden naast het schrijven over een ongelukkige jeugd met armoe, mishandeling etc. Jansma schreef over het algemeen korte puntige gedichten

## Literaire prijzen

* 1999 - Halewijnprijs, literatuurprijs van de stad Roermond voor haar gehele oeuvre
* 1999 - VSB Poëzieprijs voor Hier is de tijd
* 2001 - Hugues C. Pernath-prijs voor Dakruiters
* 2006 - A. Roland Holst-Penning voor haar gehele oeuvre
* 2006 - Jan Campert-prijs voor Alles is nieuw
* 2014 - C.C.S. Crone-prijs voor haar gehele oeuvre

## Bibliografie (letteren)

* 1988 - Stem onder mijn bed (poëzie)
* 1990 - Bloem, steen (poëzie)
* 1993 - Waaigat (poëzie)
* 1997 - Picknick op de wenteltrap (proza)
* 1998 - Hier is de tijd (poëzie)
* 2000 - Dakruiters (poëzie)
* 2000 - Duizend (poëzie)
* 2005 - Alles is nieuw (poëzie)
* 2006 - Altijd vandaag (poëzie en proza, 1988-2005)
* 2007 - Gedichten eten (vertaalde poëzie; auteur: Mark Strand; selectie en vertaling: Wiljan van den Akker en Esther Jansma)
* 2008 - What it is (poëzie; uitgever: Bloodaxe Books; vertaling: Francis R. Jones)
* 2010 - Eerst (poëzie)
* 2011 - Mag ik Orpheus zijn? (essays)
* 2011 - Bijna onzichtbaar/Almost invisible (vertaalde poëzie; auteur: Mark Strand; vertaling: Wiljan van den Akker en Esther Jansma)
* 2015 - Voor altijd ergens (een eigen keuze uit de gedichten) (bloemlezing)
* 2015 - De Messias (roman van Wiljan van den Akker en Esther Jansma, onder de schrijversnaam Julian Winter)
* 2020 - Rennen naar het einde van honger (poëzie)
* 2022 - De spronglaag (poëzie)
* 2024 - We moeten 'misschien' blijven denken (poëzie)
Bron
* Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
Referenties
* 1 2 3 4 5 6 7 8 Dieuwertje Mertens, Ten slotte: De dood vormde een rode draad in het leven van archeoloog en dichter Esther Jansma (1958-2025). Het Parool/parool.nl (24 januari 2025). Geraadpleegd op 24 januari 2025.
* ↑ Esther Jansma (66) overleden, een van bekendste dichters van Nederland en Vlaanderen
* ↑ Dichter Esther Jansma (66) overleden. nos.nl (23 januari 2025). Geraadpleegd op 23 januari 2025.
* ↑ "Esther Jansma wilde als kind al ridder worden" - Lokaal Utrechts nieuws
* ↑ Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
* ↑ Stichting Nederlands centrum voor Dendrochronologie RING
* ↑ Wetenschappelijke publicaties van Esther Jansma
* ↑ Digital Collaboratory for Cultural Dendrochronology
* ↑ Maria Barnas, ‘’Een einde kan een begin zijn’’, bepreking van ‘’We moeten ‘misschien’ blijven denken’’, NRC 24 januari 2025, blz. C11
* Bibliothèque nationale de France: cb13543943r (data)
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: jans025
* Gemeinsame Normdatei: 172969514
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 8236 0933
* Library of Congress Control Number: no94010552
* NARCIS: PRS1259760
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 074965255
* ORCID: 0000-0003-1690-2976
* Système universitaire de documentation: 050755889
* Virtual International Authority File: 265586576
* WorldCat (via VIAF): 265586576