# De Drie Romers

De Drie Romers (Fries: De Trije Romers) was een herberg en is een voormalige buurtschap in de gemeente Leeuwarden, in de Nederlandse provincie Friesland. De herberg lag direct ten westen van Roordahuizum aan de Rijksstraat tussen Leeuwarden en Zwolle.
Bij de aanleg van de Rijksstraat in 1827/28 werd een herberg gebouwd bij de afslag naar Roordahuizum, die de De Drie Romers werd genoemd. Later werden ook de namen De Groote Drie Romers, Nieuwe Drie Romers en De Grote Drie Romers gebruikt. In het Fries werd het De Trije Romers genoemd, en soms ook De Grutte Trije Romers. Bij de herberg ontwikkelde zich al snel andere bewoning en ontstond een buurtschap. Van der Aa duidt in de 19e eeuw de plaats aan met De Drie Roemers.
De herberg, soms een hotel genoemd en later een café, bleef lang het middelpunt van de buurtschap. In 1959 werd het echter afgebroken. De paardenstallen bleven daarbij bewaard. Het dorp Roordahuizum groeide daarna langzaam naar de buurtschap toe, en gaandeweg is de buurtschap opgegaan in het dorp Roordahuizum.
De naam van de herberg zou ontleend zijn aan het heilige getal drie en het borrelglas waarin drank werd geschonken, de roemer. Op een van de gebouwen prijkt de Friese naam De Trije Romers nog.

## Oprichtingen van de Friese Maatschappij van Landbouw en de stamboeken

In 1852 vond in de herberg de officiële oprichting plaats van de Friese Maatschappij van Landbouw. Later, in 1879, werden ook het 'Friesch Rundvee Stamboek' (wat later het Fries Rundvee Stamboek genoemd) en het Fries Paarden Stamboek opgericht in de herberg. Het Fries Rundvee Stamboek heeft in latere jaren verschillende namen gekend en fuseerde met het Nederlandse stamboek en heet anno 2024 het FHRS, Fries Hollands Rundvee Stamboek. Ter herinnering aan de oprichting werden in 1923 een achttal tegeltableaus gemaakt door de aardewerkfabriek Tichelaar Makkum. Een van de tableaus geeft de herberg weer. De tableaus hingen eerst in het kantoorgebouw van het Fries Rundvee Stamboek aan het Zuiderplein in Leeuwarden. In 1988 werden ze verdeeld over het nieuwe kantoorgebouw en het Fries Landbouwmuseum. In 1998 werden ze alle herenigd in het Fries Landbouwmuseum, waar ze sindsdien te bezichtigen zijn.

## Oprichting van de niet-alcoholische concurrent

In 1911 richtte de plaatselijke afdeling van de Nederlandse Vereniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken een eigen café op. Deze kreeg de naam De Blauwe Tent en werd ten zuiden van de buurtschap neergezet. Deze was bedoeld als alternatief voor De Drie Romers. Een van de stichters was de hervormd predikant Benjamin Boers, die van 1900 tot 1937 predikant was in Roordahuizum. In de eerste jaren werd op zondagochtend letterlijk een tent opgezet, zodat kerkgangers naar deze plek konden voor hun niet-alcoholische drankjes. De tent werd in de avond weer afgebroken. Later werd het een permanent gebouw, en was vanaf 1921 dagelijks open. Als 'concurrent' overleefde De Blauwe Tent de Trije Romers.
* 'Friese Plaatsnamen: Alle steden, dorpen en gehuchten' (2007) Karel F. Gildemacher, pagina 245 via books.google.nl Geraadpleegd op 17 oktober 2024.
* Geschiedenis op reduzum.com, kopje 'Een druk 19de eeuws verkeerspunt' Geraadpleegd op 17 oktober 2024.
* museum.frl, collectiepagina; 'Tegeltableau van aardewerk van het Fries Rundvee Stamboek met een afbeelding van ‘De Grote Drie Romers’ in Reduzum, gemaakt door Tichelaar Makkum' Geraadpleegd op 17 oktober 2024.
* 'De laatste nuchtere uitspanning', Volkskrant 1 juli 1995 Geraadpleegd op 17 oktober 2024.
Steden, dorpen en gehuchten: Aegum · Baard · Beers · Britsum · Cornjum · Finkum · Friens · Goutum · Grouw · Hempens · Hijlaard · Hijum · Huins · Idaard · Irnsum · Jellum · Jelsum · Jorwerd · Leeuwarden · Lekkum · Lions · Mantgum · Miedum · Oosterlittens · Oude Leije · Ritsumazijl (klein deel) · Roordahuizum · Snakkerburen · Stiens · Swichum · Teerns · Warstiens · Wartena · Warga · Weidum · Wirdum · Wytgaard Buurtschappen: Abbengawier · Angwier · Baardburen · Bartlehiem (deels) · Barrahuis · De Hem · Domwier · Fons · Groote Bontekoe · Gotum · Hezens · Horne · Hofland · Hoptille · Marwird · Midsburen · Naarderburen · Noordend · Oude Schouw (deels) · Poelhuizen · Rewerd (deels) · Schillaard · Schrins · Tichelwerk · Tjaard · Tjeintgum · Truurd · Tsienzerburen · Vensterburen · Vierhuis · Vrouwbuurtstermolen (deels) · Wammerd · Wiel · Wieuwens · Wilaard · Zuiderburen · Zuiderend Voormalige buurtschappen: De Drie Romers · Hoek Friesland: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten