# Digitale euro

De digitale euro is de benaming die de Europese Centrale Bank (ECB) gebruikt tijdens de uitwerking van een door de Europese Centrale Bank uit te geven digitale munt, een vorm van digitaal centralebankgeld (central bank digital currency, CBDC), als aanvulling op het bestaande centralebankgeld: chartaal geld (contant geld).

## Geschiedenis

Toen Facebook in juni 2019 aankondigde dat ze de wereldwijde digitale munt libra wilde uitbrengen werden digitale munten een geloofwaardige bedreiging voor nationale munten en de mogelijkheid van nationale banken om monetair beleid te voeren. Onderzoek naar door nationale banken uitgegeven digitale munten (CBDC - Central Bank Digital Currency) kwam in een stroomversnelling. De Europese Centrale Bank onderzoekt sindsdien de mogelijkheid en wenselijkheid van een digitale euro.

### 2020

Op 2 oktober 2020 publiceerde de ECB een rapport waarin de introductie van een digitale euro vanuit het perspectief van het Eurosysteem wordt gepresenteerd.
Sinds 2020 zijn er verschillende projecten gestart in samenwerking met de Europese Investeringsbank (EIB), waarbij de uitgifte, controle en verzending van CBDC, tokens voor effecten en smart contracts op een blockchain worden getest.

### 2021

Na een voorlopige planning en de presentatie van de resultaten van een openbare raadpleging begin 2021 besloot de ECB in juli 2021 een project voor de digitale euro te lanceren ter voorbereiding op de mogelijke invoering van een digitale euro. Bij de voorlopige planning werden geen technische belemmeringen geconstateerd. De onderzoeken, gepland tot het najaar van 2023, moeten licht werpen op de distributie naar retailers en burgers, effecten op de markten en de nodige Europese wetgeving. Er is nog geen voorlopig besluit genomen om de digitale euro in te voeren.

### 2022

In september 2022 kondigde de ECB een samenwerking aan met vijf bedrijven (Amazon, CaixaBank, Worldline, EPI en Nexi) om potentiële gebruikersinterfaces voor de digitale euro te ontwikkelen.
Burkhard Balz, bestuurslid van de Deutsche Bundesbank, ziet de digitale euro niet in de laatste plaats als een middel om de Europese soevereiniteit in het betalingsverkeer te versterken. Volgens hem zou de digitale euro zo ontworpen kunnen worden dat hij ook programmeerbare betalingen ondersteunt in een sterk geautomatiseerde omgeving.
In september 2022 publiceerde de ECB het eerste voortgangsrapport over de onderzoeksfase ("Progress on the investigation phase of a digital euro").
Op de conferentie "Towards a legislative framework enabling a digital euro for citizens and businesses" in Brussel begin november 2022 bevestigde Christine Lagarde, president van de Europese Centrale Bank, dat de digitale euro geen onafhankelijk project is dat zich beperkt tot het gebied van betalingstransacties. Het is veeleer een beleidsoverschrijdend en echt Europees initiatief dat het potentieel heeft om de samenleving als geheel te beïnvloeden.
In december 2022 publiceerde de ECB het tweede voortgangsverslag over de onderzoeksfase.

### 2023

In januari 2023 vroeg de Europese Centrale Bank (ECB) ervaren experts op het gebied van betalingen/financiën om hun interesse kenbaar te maken om samen te werken aan het opstellen van een rulebook voor de digitale euro.
De Europese Commissie heeft een wetsvoorstel ingediend voor de invoering van de digitale euro. Dit voorstel werd op 28 juni 2023 gepresenteerd en bevat de basisvoorwaarden voor de mogelijke implementatie ervan. De uiteindelijke beslissing ligt echter bij de EU-landen en het Europees Parlement, die momenteel —12 november 2024— onderhandelen over dit voorstel. Wordt de verordening goedgekeurd, dan zal de ECB de technische en operationele aspecten verder ontwikkelen, met als doel een veilige en betrouwbare digitale euro te creëren, beschikbaar naast contant geld en traditionele betaalrekeningen bij commerciële banken.
Daarnaast is het voorstel bedoeld om de privacy van gebruikers te waarborgen, vergelijkbaar met contant geld, zonder overheidstoezicht op individuele betalingen. Voor de veiligheid wordt nagedacht over limieten op het bedrag dat individuen kunnen houden in digitale euro’s. Dit alles maakt deel uit van de voorbereidingsfase die mogelijk nog jaren in beslag neemt, met een verwachte implementatiedatum vanaf 2028 als de wetgeving wordt aangenomen.

## Verschil tussen de digitale euro en cryptocurrency

In tegenstelling tot cryptocurrencies zoals bitcoin, die gedecentraliseerd zijn en niet door een centrale autoriteit worden beheerd, wordt de digitale euro centraal uitgegeven en beheerd door de Europese Centrale Bank. Bovendien wordt de digitale euro een binnen de landen van de Europese Unie afgestemde wettelijk betaalmiddel, terwijl cryptocurrencies deze status niet hebben en vaak beschouwd als speculatieve activa. Een ander belangrijk verschil is dat de waarde van de digitale euro gelijk blijft aan die van de fysieke euro, terwijl de waarde van cryptocurrencies sterk kan fluctueren. Daarbij wordt de tegenwaarde van cryptocurrency gecreëerd door een een proces genaamd mining. Dit proces vereist een aanzienlijke hoeveelheid aan rekenkracht en elektriciteit, waardoor de productiekosten direct zijn gekoppeld aan energieverbruik en technologische efficiëntie.

## Kritiek

Het idee van een digitale euro is niet zonder kritiek:
* Er is ongerustheid of het niet de deposito's bij banken zal verminderen of mogelijk een bankrun in de hand zou werken, waardoor de werking van de economie in het gedrang zou kunnen komen;
* De partijen SP en Forum voor Democratie noemden in 2023 de CBDC een systeem waarbij overheden inzicht krijgen in alles wat burgers kopen, wat deze partijen onwenselijk vinden;
* Volgens het Algemeen Dagblad zou het Nederlandse ministerie van Financiën aan koningin Máxima gevraagd hebben zich minder uit te spreken over digitale euro, omdat haar uitspraken, volgens een ambtenaar van Financiën, leiden tot negatieve reacties van "wappies".
Voetnoten
* ↑ Bank, European Central, Digitale euro (8 november 2022). Geraadpleegd op 1 mei 2023.
* ↑ Kamerbrief mogelijke vormgeving en planning digitale euro. Gearchiveerd op 25 mei 2023.
* 1 2 De pandemie heeft de digitalisering van veel aspecten van ons leven versneld. Zal de euro volgen?. Nationale Bank van België (28 juni 2021). Gearchiveerd op 4 mei 2023. Geraadpleegd op 4 mei 2023.
* ↑ Rapport over een digitale euro. Europese Centrale Bank | Eurosystem (2020). Gearchiveerd op 1 mei 2023. Geraadpleegd op 1 mei 2023.
* ↑ (en) Panetta, Fabio, We must be prepared to issue a digital euro. The ECB Blog (20 oktober 2020). Gearchiveerd op 13 april 2023. Geraadpleegd op 1 mei 2023.
* ↑ (en) Experiment on the use of Central Bank Digital Currency (PDF). Banque de France (29 april 2021). Gearchiveerd op 22 april 2023. Geraadpleegd op 1 mei 2023.
* ↑ (de) Bericht des Eurosystems über das öffentliche Konsultationsverfahren zu einem digitalen Euro (PDF). Europese Centrale Bank | Eurosystem (2021-04). Geraadpleegd op 1 mei 2023.
* ↑ (en) ECB selects external companies for joint prototyping of user interfaces for a digital euro. Europese Centrale Bank - Eurosystem (16 september 2022). Gearchiveerd op 14 juni 2023. Geraadpleegd op 4 mei 2023.
* ↑ (en) Progress on the investigation phase of a digital euro. Europese Centrale Bank - Eurosystem (2022-09). Gearchiveerd op 31 maart 2023. Geraadpleegd op 7 mei 2023.
* ↑ (en) Lagarde, Christine, Digital euro – a common European project. Bank for International Settlements (8 november 2022). Geraadpleegd op 7 mei 2023.
* ↑ Call for expressions of interest in participation in the digital euro scheme Rulebook Development Group. Europese Centrale Bank - Eurosystem (3 januari 2023). Gearchiveerd op 12 maart 2023. Geraadpleegd op 7 mei 2023.
* ↑ Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de vaststelling van de digitale euro
* ↑ Verhulst, Jasper, Europa wil digitale euro's invoeren, maar wat is dat?. VRT NWS (28 juni 2023). Geraadpleegd op 12 november 2024.
* ↑ Procedure 2023/0212/COD
* ↑ De Schryder, Selien; Smets, Frank; Van der Vennet, Rudi, Betalen met de digitale euro: hebben wij daar nood aan. UGent (14 maart 2023). Gearchiveerd op 14 maart 2023. Geraadpleegd op 1 mei 2023.
* 1 2 Ministerie wil dat koningin Máxima zich minder uitspreekt over digitale euro. NOS (13 april 2023). Gearchiveerd op 1 mei 2023. Geraadpleegd op 1 mei 2023.
Bronnen
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Digitaler Euro op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
Literatuur
* (en) Mooij, Annelieke A. M. (21 januari 2022). A digital euro for everyone. Can the European System of Central Banks introduce general purpose CBDC as part of its economic mandate?. Journal of Banking Regulation. DOI: 10.1057/s41261-021-00186-w.
* (en) Mooij, Annelieke A. M. (mei 2021). European Central Bank Digital Currency: the digital euro – What design of the digital euro is possible within the European Central Bank's legal framework?. BRIDGE Network Working Paper 14.
* (de) Bofinger, Peter (2019). Grundzüge der Volkswirtschaftslehre. Pearson, München, 561–578. ISBN 978-3-86894-368-9.
* (en) Lindner, Isabella (2021). The Euro on its way to internationalization – Potential Geopolitical Impacts. AIES Beiträge zur Europa- und Sicherheitspolitik 6 (Nomos Verlag).
* (en) Mayer, Thomas (2019). A Digital Euro to Compete with Libra. The Economists' Voice. 16, deel 1. Gearchiveerd van origineel op 26 april 2023. Geraadpleegd op 12 november 2024.
* (de) Sandner, Philipp, Groß, Jonas (2022). Der digitale Euro aus geopolitischer Perspektive. Siedler, München, 409–436. ISBN 978-3-8275-0165-3.
Externe links
* Digitale euro. Europese Centrale Bank. Gearchiveerd op 26 april 2023. Geraadpleegd op 26 april 2023.