# Kerken in Friesland

Kerken in Friesland geeft een overzicht van de architectuur van de kerkgebouwen als cultureel erfgoed in Friesland.

## Romaans

De vroegste romaanse kerken werden op terpen gebouwd. De kerken met een zadeldaktoren werden opgetrokken uit tufsteen dat uit de Eifel werd aangevoerd. De kerken werden later wel gewijzigd of uitgebreid.
* Kerk van Hogebeintum
* Sint-Radboudkerk te Jorwerd
* Agneskerk te Goutum
* Sint Janskerk te Deinum
* Nes (Noardeast-Fryslân)
Later werden de kerken gebouwd van kloostermoppen (rode bakstenen). Deze kerken zijn onder andere te vinden in: Aalsum, Boer, Bozum, Britsum, Deersum, Eestrum, Exmorra, Finkum, Foudgum, Hantum, Hichtum, Huins, Hijum, Jelsum, Oostrum, Rinsumageest, Stiens, Surhuizum en Swichum, Westergeest en Wijns.
* Kerk van Aalsum
* Mariakerk Boer
* Kerk van Bozum
* Nicolaaskerk (Deersum)
* Kerk van Eestrum
* Johannes de Doperkerk (Exmorra)
* Sint-Vituskerk Finkum
* Mariakerk Foudgum
* Nicolaaskerk Hantum
* Nicolaaskerk (Hijum)
* Kerk van Jelsum
* Sint-Nicolaaskerk (Oostrum)
* Alexanderkerk (Rinsumageest)
* Sint-Vituskerk Stiens
* Nicolaaskerk Swichum
* Hervormde kerk (Westergeest)
* Sint-Vituskerk (Wijns)
Van veel plaatsen in Friesland is bekend wie de patroonheilige was.

## Romanogotiek

Romanogotische kerken staan onder andere in: Bergum, Hantumhuizen en Wirdum.
* Kruiskerk in Bergum
* Sint-Annakerk (Hantumhuizen)
* Sint-Martinuskerk Wirdum

## Gotiek

Gotische kerken (13e-15e eeuw) zijn hoger dan romaanse kerken en laten door de grote spitsboogvensters meer licht binnen. De gotiek in Friesland kenmerkt zich bij dorpskerken door het vaak vasthouden aan het eenbeukige schip en de zadeldaktoren uit de romaanse periode. Een dergelijke toren heeft, als enige stadskerk, ook de te Bolsward. Van belang is ook de Oldehove in Leeuwarden, de toren van de verder verdwenen Sint-Vituskerk. Gotische kerken in steden zijn te vinden in Bolsward, Franeker, Leeuwarden en Workum.
* Martinikerk Bolsward
* Martinikerk Franeker
* Grote- of Jacobijnerkerk Leeuwarden
* Grote- of Sint-Gertrudiskerk Workum
Gotische dorpskerken zijn onder andere te vinden in Augustinusga, Blessum, Boksum, Ferwerd, Katlijk, Kollum, Minnertsga, Olterterp en Stiens.
* Maartenskerk Kollum
* Sint-Martinuskerk Ferwerd
* Meinardskerk Minnertsga
* Sint-Hippolytuskerk Olterterp
* Sint-Vituskerk Stiens

## Kerkelijke bouwstijl in 17e eeuw

Kerken in onder andere classicistische stijl
* Van Harenskerk in Sint Annaparochie

## Neoclassicisme

Neoclassistische kerken uit de 18e en de eerste helft van de 19e eeuw. Kerken onder meer in de plaatsen Terband, Sint Jacobiparochie (beide van architect Thomas Adrianus Romein), en Oosterzee-Buren.
* Groate Kerk in Sint Jacobiparochie
* Rotondekerk in Terband
* Hervormde kerk (Oosterzee)
* Doopsgezinde kerk (IJlst)
* Hervormde kerk (Arum)

## Neogotiek

Neogotische kerken uit de tweede helft van de negentiende en begin twintigste eeuw.
* Sint-Odulphuskerk (Bakhuizen)
* Sint-Ludgeruskerk (Balk)
* Sint-Vituskerk (Blauwhuis)
* Sint-Bonifatiuskerk (Dokkum)
* Sint-Michaëlkerk (Harlingen)
* Sint-Jozefkerk (Heeg)
* Sint-Bonifatiuskerk (Leeuwarden)
* Sint-Willibrorduskerk (Lemmer)
* Sint-Clemenskerk (Nes)
* Sint-Wirokerk (Oosterwierum)
* Sint-Nicolaaskerk (Sint Nicolaasga)
* Sint-Martinuskerk (Sneek)
* Sint-Fredericuskerk (Steggerda)
* Sint-Werenfriduskerk (Workum)