# Metro van São Paulo

De metro van São Paulo in Brazilië is in gebruik sinds 1974 toen de noord-zuidlijn werd geopend. De metro van São Paulo vervoert 4,5 miljoen reizigers per dag samen met de vijf voorstadlijnen. De metro heeft een lengte van 97,2 km, de voorstadlijnen samen 275 km. Er zijn 85 metrostations.
Naast de noord-zuidlijn zijn er nog drie andere metrolijnen met breedspoor, 1600 mm. In 2002 werd de vierde metrolijn geopend, op normaalspoor, 1435 mm.
De toegangscontrole is streng waardoor vandalisme en graffiti nauwelijks te vinden zijn.
Uitgedrukt in het aantal passagiers dat per jaar een kilometer van de metro gebruikt (10,2 miljoen) is de metro van São Paulo de meest intensief gebruikte metro ter wereld na die van New York.

## Geschiedenis

De bouw van de metro van São Paulo begon in december 1968, met de werken aan de noord-zuidlijn (vandaag Linha 1-Azul). In 1972 startte de uitbating tussen de stations Jabaquara en Saúde. In 1974 werd het stuk Jabaquara-Vila Mariana in gebruik genomen en in 1975 werd de noord-zuidlijn afgewerkt met de verbinding Jabaquara-Santana. Vervolgens werd in 1979 het eerste stuk (Sé-Brás) van de oost-westlijn in gebruik genomen. De oost-westlijn, vandaag Linha 3-Vermelha (rood), werd afgewerkt in 1988. Nadien volgde nog Linha 2-Verde (groen) (1991), Linha 5-Lilás (2002) en momenteel wordt er volop gewerkt aan Linha 4- Amarela (geel). Het eerste stuk tussen Morumbi en Luz wordt in 2009 in gebruik gesteld.

## Operationele gegevens

De metro van São Paulo bestaat vandaag uit 92,2 km spoor over 6 verschillende lijnen en 85 stations, wat het de grootste metro maakt van Brazilië en 41ste op de lijst van grootste netwerken ter wereld. Dagelijks transporteert de Metro van São Paulo ongeveer 7,8 miljoen gebruikers, (goed voor 75% van het Braziliaanse personenvervoer per rail). Dit zijn 2 miljoen gebruikers die het netwerk binnenkomen via de metrostations en de rest via de gratis integratie met CPTM (zie verder) en het lokale bussysteem. Met 483,6 miljoen gebruikers staat de metro van São Paulo op de 12de plaats in de rangschikking van drukste metro's ter wereld. Het interval tussen twee treinen tijdens de spits is 99 seconden, het op twee na kleinste van de wereld. Een vernieuwing van het beveiligingssysteem naar een semiautomatische en in de toekomst een volledige automatische metro zal moeten leiden tot nog kleinere intervallen. Metrolijn 4 is al volledig geautomatiseerd en rijdt zonder bestuurder. De monorailverbindingen die in aanleg zijn, rijden ook volledig geautomatiseerd. De metro rijdt dagelijks van 4.40 tot 24.00 uur en op zaterdag van 4.40 tot 01.00 uur.
De metro van São Paulo wordt beschouwd als een van de modernste en meest geavanceerde metronetwerken van de wereld en is ISO 9001, ISO 14001 en OHSAS 18001 gecertificeerd.

## Aansluitingen op andere netwerken

In zijn huidige opstelling dekt de metro van São Paulo niet de volledige stad en daarom wordt het metronetwerk (met vier actieve lijnen en een in aanbouw) aangevuld met een netwerk van stadstreinen van 275 km en 94 stations, verdeeld in zes lijnen die beheerd worden door CPTM (Companhia Paulista de Trens Metropolitanos) die de hoofdstad verbinden met de buitenwijken, voorsteden en gaat tot andere steden in Groot São Paulo zoals Jundiaí.
Door de gratis integratie is er 372 km netwerk beschikbaar voor een enkel tarief via Bilhete Unico R$ 4,30 vol tarief, studenten en docenten R$ 2,15. Vanaf begin 2014 bestaat er ook een persoonlijke 31-dagenkaart, alleen metro R$ 208,90, metro/bus R$ 330,00. Deze kaart is na de eerste incheck 31 dagen geldig voor een maximum van 20 ritten per dag.
Vrouwen 60+, mannen 65+, invalide en zwangere vrouwen hebben gratis openbaar vervoer.
Het systeem is geïntegreerd met CPTM in de stations Brás, Palmeiras-Barra Funda, Luz, Pinheiros, Tamanduatei en Santo Amaro. Bij de stations Tatuapé en Corinthians-Itaquera is de gratis integratie van maandag t/m vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur en van 20.00 tot 24.00 uur. Zaterdag van 15.00 uur tot 01.00 uur en 's zondags en tijdens de vakantieperioden de gehele dag.
Daarnaast is er integratie mogelijk met de bussen van SPTrans, via het Bilhete Único. Via deze integratie is het mogelijk een bus en metrorit binnen drie uur te combineren voor R$ 7,48. De integratie met andere bussen is ook mogelijk in de busstations in Jabaquara, Portuguesa-Tietê (grootste busstation ter wereld) en Palmeiras-Barra Funda.
Op 17 december 2012 is men gestart met de integratie van Cartão BOM (Bilhete Onibus Metropolitano) bij een beperkt aantal stations van de metro en CPTM. Op 16 augustus 2013 waren 119 van de 153 stations geïntegreerd, inmiddels zijn alle stations geschikt voor Cartão BOM.
Een andere integratie is die met de fiets. São Paulo probeert het gebruik van de fiets te stimuleren. De meeste stations zijn voorzien van fietsenstallingen. Daarnaast is op de dienstweg van CPTM lijn 9, die langs de rivier de Pinheiros loopt, een fietspad aangelegd. Doordeweeks na 20.30 uur en in het weekend en op feestdagen na 14.00 uur is het toegestaan om de fiets in de metro mee te nemen; voor de CPTM geldt alleen de weekendregeling. In 2014 heeft Urban Bike SP, het witte fietsenplan (die in São Paulo overigens oranje zijn), het mogelijk gemaakt om na registratie van een bilhete únicocard op de site van Urban Bike SP met het Bilhete Único gebruik te maken van een oranje Urban Bike SP-fiets. Het eerste uur gebruik is gratis.

## De verschillende lijnen van naderbij

Lijnen uitgebaat door de Companhia do Metropolitano de São Paulo (CMSP) - (de Metrô, lijn 1, 2, 3, 15 en 17), Grupo CCR (lijn 4 en 5) en Acciona (lijn 6).

### Actieve lijnen

| 1 | Linha 1 - Blauw | (Tucuruvi ↔ Jabaquara) | 23 stations | 20,2 km |
| 2 | Linha 2 - Groen | (Vila Madalena ↔ Vila Prudente) | 14 stations | 14,7 km |
| 3 | Linha 3 - Rood | (Palmeiras-Barra Funda ↔ Corinthians-Itaquera) | 18 stations | 22,0 km |
| 4 | Linha 4 - Geel | (Luz ↔ Vila Sônia) | 11 stations | 12,9 km |
| 5 | Linha 5 - Lila | (Capão Redondo ↔ Chácara Klabin) | 17 stations | 19,9 km |
| 15 | Linha 15 - Zilver | (Vila Prudente ↔ Jardim Colonial) | 11 stations | 14,6 km |
* Metro netwerk van São Paulo (mei 2018)
* Uitbreiding van het netwerk

### In aanbouw

| 6 | Linha 6 - Oranje | (Brasilândia ↔ Cidade Líder) | 15 stations | 15,3 km |
| 17 | Linha 17 - Goud | (São Judas / Congonhas / Morumbi) | 8 stations | 7,7 km |

### Uitbreiding

| 2 | Linha 2 - Groen | (Vila Prudente ↔ Penha) | 8 stations | 8,3 km |
| 15 | Linha 15 - Zilver | (Jardim Colonial ↔ Jacu-Pêssego) | 2 stations | 2,8 km |

### In onderzoek

De lijnen hieronder zijn in ontwikkeling. Hoe ze precies lopen, het nummer of welke kleur wordt toegepast, ligt niet met zekerheid vast.

#### Linha 16 - Violet

    (Oscar Freire ↔ Cidade Tiradentes). Planning voor een traject van 32 km lengte met 23 stations. Connecties met de lijnen 1, 2, 4 en 10, later mogelijk nog een 2e connectie met lijn 2 en een connectie met lijn 15. Neemt in het plan het oostelijk deel van lijn 6 over.

#### Linha 18 - Brons

    (Tamanduateí ↔ Estrada dos Alvarengas). Oorspronkelijke planning voor de aanvang van de bouw van de monorail was in 2014. Met het eerste traject Tamanduateí/Paço Municipal gereed in 2015 en het volgende traject Tamanduateí/Estrada dos Alvarengas gereed in 2016. Met connecties met de lijnen 2 en 10.
    Het project werd geannuleerd in 2019, o.a. vanwege de hoge kosten voor de monorail. Een snelle buslijn, de BRT – Bus Rapid Transit is het alternatief. Mogelijk wordt een deel van het plan opgenomen bij de aanleg van de roze lijn 20.

#### Linha 19 - Hemelsblauw

    (Anhangabaú ↔ Bosque Maia). Planning voor een traject van 17,6 km lengte met 15 stations. Connecties met de lijnen 1, 2, 3 en 11. Directe verbinding met het centrum van de stad Guarulhos.

#### Linha 20 - Roze

    (Santa Marina ↔ Santo André) Planning voor een traject van 31 km lengte met 24 stations. Connecties met de lijnen 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 19 en 22. En met de snelle buslijn BRT (ter vervanging van het plan voor lijn 18).

#### Linha 21 - Grafietgrijs

    (Pari ↔ Nordestina) Een lijn in oostelijke richting. Mogelijk geannuleerd.

#### Linha 22 - Bruin

    (Cotia ↔ Sumaré). Planning voor een traject van 29 km lengte met 19 stations. Met een betere verbinding met de Universiteit van São Paulo. En een verbinding met de gemeente Osasco met 2 stations.

#### Linha 23 - Magenta

    (Lapa ↔ Dutra) Noordelijke lijn voor een mogelijke metro ring met de lijnen 2, 5 en 20.

### Bovengrondse lijnen

Behalve bovenstaande lijnen zijn er ook nog de bovengrondse voorstadslijnen onder het beheer van de CPTM. Het verschil met de metro is het groter interval tussen de treinen. (om de 6 à 10 minuten tijdens de piekuren). Het betreft volgende lijnen:
| 7 | Linha 7 - Robijn | (Jundiaí ↔ Brás) | 19 stations | 60,5 km |
| 8 | Linha 8 - Diamant | (Júlio Prestes ↔ Amador Bueno) | 22 stations | 41,6 km |
| 9 | Linha 9 - Smaragd | (Osasco ↔ Mendes–Vila Natal) | 20 stations | 37,3 km |
| 10 | Linha 10 - Turkoois | (Brás ↔ Rio Grande da Serra) | 13 stations | 35,0 km |
| 11 | Linha 11 - Koraal | (Luz ↔ Estudantes) | 16 stations | 50,5 km |
| 12 | Linha 12 - Safier | (Brás ↔ Calmon Viana) | 13 stations | 39,0 km |
| 13 | Linha 13 - Jade | (Engenheiro Goulart ↔ Aeroporto–Guarulhos) | 3 stations | 12,2 km |
* Trein netwerk van São Paulo (september 2020)

### In onderzoek
#### Linha 14 - Onyx

    (Luz ↔ Aeroporto Int. de Guarulhos/ Cumbica). Project. De Expresso Aeroporto zal het station Luz verbinden met de internationale luchthaven de Guarulhos/Cumbica. Het is ook een maatregel om het hectische verkeer tussen beide steden te verminderen.

#### Linha 24 - Olijf

    (Santos/Campinas) In onderzoek

#### Linha 25 - Granaat

    (Sorocaba/Lorena) In onderzoek

#### Linha 26 - Perola

    (Ubatuba/Peruíbe) In onderzoek