OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Piratenboot (Bellewaerde Park)

Piratenboot is een schommelschip in het Belgische dieren- en attractiepark Bellewaerde, te Ieper.
De attractie is een schommelschip en werd in 1989 gebouwd door de Duitse firma Huss Rides. De constructie is 20 meter hoog en de boot schommelt over een hoek van 180° en staat in het themagebied Canada.
De boot wordt door middel van een draaiend wiel, dat tegen de boot duwt, in beweging gebracht. Een rit duurt 3 minuten. Om op de attractie te mogen dient men minimum 130 cm groot te zijn. Een kleinere lengte waarbij men toegang krijgt mits begeleiding van een volwassene, is er niet.
Tussen de seizoenen van 2014 en 2015 krijgt de thematisatie rondom de piratenboot een opknapbeurt.

## Wereldrecord

Op 29 & 30 april en 1 mei 2014 werd het wereldrecord "langste rit op een pretparkattractie" verbroken door Zonnebekenaar Sam Clauw. Hij wist het 50 uur uit te houden op de attractie. Volgens het Guinness Book of Records-reglement krijgt men vijf minuten pauze per gepasseerd uur. Die kunnen opgespaard worden om te slapen, aangezien het verboden is te slapen tijdens de recordpoging. Sam gebruikte uiteindelijk 124 minuten van de 240 die hij beschikbaar had.
De actie bracht 2.350 euro op, wat werd gebruikt voor een kweekprogramma met Amoerluipaarden.
Het oude record stond op iets meer dan 48 uur en werd uitgezeten op een reuzenrad in Chicago. Clauw vond zoiets naar eigen zeggen "te gemakkelijk" en koos dan maar voor Piratenboot te Bellewaerde.
* ↑ Bellewaerde maakt budget vrij om de thematisatie rond de Piratenboot op te knappen, bellewaerdefun.be via facebook.com, maandag 1 december 2014.
* ↑ Longest marathon on a fairground/theme park attraction, guinessworldrecords.com, 1 mei 2014. Laatst geraadpleegd op donderdag 5 maart 2015
* 1 2 VIDEO - Reportage uit Café Corsari door David Galle, facebook.com, 30 april 2014
* 1 2 VIDEO - Schommelbootzitter: "Nog geen klachten", nieuws.vtm.be, 30 april 2014
* ↑ 50 uur piratenboot: missie geslaagd, hln.be, 2 mei 2014
* ↑ Sam breekt record op piratenboot, nieuws.vtm.be, 1 mei 2014
* ↑ Sam en Bellewaerde klaar voor wereldrecordpoging, bellewaerde.be, 30 april 2014
Afbeeldingen
# David Gerrold

David Gerrold (24 januari 1944) is het pseudoniem van de Amerikaanse sciencefictionschrijver Jerrold David Friedman. Hij stuurde in 1967 ongevraagd een screenplay op voor de televisieserie Star Trek. Dit werd verflimd als The Trouble with Tribbles, een van de populairste afleveringen van de serie en de start van zijn carrière.
Hij schreef voor verschillende tv-series, zoals Babylon 5 en The Twilight Zone. Zijn bekendste SF-romans zijn The Man Who Folded Himself (1973), over een man die een tijdmachine gebruikt om de hele geschiedenis van de mensheid te bevolken met kopieën van zichzelf en When H.A.R.L.I.E. Was One (1972), over de relatie van een kunstmatige intelligentie met zijn makers.
Gerrold ontving de Nebula Award in 1994 en de Hugo en Locus Awards in 1995 voor de novelette The Martian Child.

## Gedeeltelijk bibliografie

War Against the Chtorr serie
* A Matter for Men (1983)
* A Day for Damnation (1984)
* A Rage for Revenge (1989)
* A Season for Slaughter (1992)
* A Method for Madness (nog te publiceren)
Jumping Off the Planet serie
* Jumping Off the Planet (2000)
* Bouncing Off the Moon (2001)
* Leaping to the Stars (2002)
Andere romans
* The Man Who Folded Himself (1973) nl:De man die zich uitvouwde
* When H.A.R.L.I.E. Was One (1972) nl:De G.O.D. Computer
* The Martian Child (2002, verfilmd in 2007 als Martian Child)
* Blood and Fire (2004)
* Alternate Gerrolds (2005 - met Mike Resnick)
Non-fictie
* The World of Star Trek (1973)
* The Trouble with Tribbles (1973)
* Worlds of Wonder: How to Write Science Fiction & Fantasy (2001)
# Strato

Strato, door het bedrijf gespeld als STRATO, is een Duits internetbedrijf, gevestigd in Berlijn. Het bedrijf maakt deel uit van de naamloze vennootschap United Internet.
Strato is aanbieder van webhosting, (virtuele) servers, cloudopslag, domeinnamen en bedrijfsproducten zoals Software as a Service.

## Geschiedenis

Het bedrijf werd in 1997 opgericht en kwam voort uit een bedrijfsadviesbureau van Marc Alexander Ullrich en Norbert Stangl. In 1998 verkochten de beide oprichters Strato aan het bedrijf Teles.
Teles verkocht Strato op 12 december 2004 aan freenet AG voor 132 miljoen euro. Op 19 november 2009 berichtte Reuters dat Strato is overgenomen door Deutsche Telekom. De overnameprijs lag volgens het persbericht van freenet bij 275 miljoen euro. Op 15 december 2016 gaf United Internet in een persbericht te kennen Strato voor 600 miljoen euro over te willen nemen. De overname werd na goedkeuring van het kartelbureau bevestigd op 1 april 2017.
Sinds 2006 is Strato in Nederland actief. In datzelfde jaar werd ook uitgebreid naar Italië, Spanje, Frankrijk en Groot-Brittannië.
Sinds het voorjaar van 2020 schittert de leadzanger van de Duitse band Scooter, H.P. Baxxter in de televisiecommercials van het bedrijf.

## Datacenters

Het bedrijf heeft datacenters in Berlijn en in Karlsruhe, en heeft hier ruim 60.000 servers staan met 4 miljoen domeinnamen. Vanaf 2008 werken de datacenters voor hun elektriciteitsvoorziening volledig op waterkracht.

## Externe link

* Officiële website
GoDaddy · Jimdo · JouwWeb · SITE123 · Strato · Squarespace · Web.com · Webflow · Weebly · Wix · WordPress.com
* ↑ (de) Teles AG schluckt Strato Computerwoche, 3 december 1998
* ↑ (de) Freenet verkauft Tochter Strato an die Deutsche Telekom Reuters, 19 november 2009
* ↑ (de) Webhoster Strato geht an die Deutsche Telekom Heise online, 19 november 2009
* ↑ (en) Persbericht United Internet, 15 december 2016
* ↑ Hostingprovider Strato wisselt voor 600 miljoen euro van eigenaar Tweakers, 15 december 2016
* ↑ (de) STRATO gehört jetzt zu United Internet STRATO Blog, 3 april 2017
* ↑ Strato Hosting is nu wereldwijd verkrijgbaar Dutch IT-channel, 12 februari 2016
* ↑ (de) Wie geht es weiter mit Strato und den hauseigenen Datacenter? DataCenter Insider, 15 maart 2017
# Montbenoît

Montbenoît is een voormalige gemeente in het Franse departement Doubs (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 282 inwoners (2004). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Pontarlier. Montbenoît is op 1 januari 2025 gefuseerd met de gemeenten Hauterive-la-Fresse, La Longeville, Montflovin en Ville-du-Pont tot de gemeente Pays-de-Montbenoît.

## Geografie

De oppervlakte van Montbenoît bedraagt 5,1 km², de bevolkingsdichtheid is 55,3 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

## Republiek Saugeais

In 1947 werd het gebied Saugeais door de heren Pourchet en Ottaviani onafhankelijk verklaard en Montbenoît als hoofdstad van die republiek uitgeroepen.

## Externe link

* (fr) Statistische informatie op de website van INSEE
* ↑ Populations de référence 2022.
* ↑ Département du Doubs, Département du Doubs, RECUEIL DES ACTES ADMINISTRATIFS SPÉCIAL, N°25-2024-138. PUBLIÉ LE 25 SEPTEMBRE 2024 (25 september 2024). Geraadpleegd op 17 januari 2024.
# Garni (plaats)

Garni (Armeens: Գառնի) is een dorp in de Armeense provincie Kotayk. Het dorp is vooral bekend vanwege de nabijgelegen tempel gewijd aan de zonnegod Mirh uit de Armeense mythologie maar kent meer historische bouwwerken en ruïnes. Het ligt aan een klif met uitzicht over de rivier de Azat en het Geghamagebergte. Vlak bij het dorp ligt de gelijknamige kloof Garni en zeven kilometer van het Klooster van Geghard.
Door de strategische ligging werd deze plek waarschijnlijk al bewoond in het 3e millennium v.Chr.. Rond de 3e eeuw v.Chr. werd een fort op de klif gebouwd. In 1386 werd het dorp veroverd door de Mongoolse krijgsheer Timoer Lenk.

## Tempel

De Grieks-Romeinse tempel werd waarschijnlijk in de 1e eeuw gebouwd in opdracht van koning Tiridates I en was gewijd aan de zonnegod Mihr en was onderdeel van het fort. Toen Armenië zich in het begin van de 4e eeuw, onder leiding van koning Tiridates IV, bekeerde tot het Christendom werden de meeste heidense bouwwerken gesloopt maar dit gebouw bleef gespaard en werd het zomerhuis van de zuster van de koning. Tijdens een aardbeving in 1679 stortte het gebouw in om in de periode van 1969 tot 1975 weer herbouwd te worden.

## Externe link

* Armeniapedia.org: Garni
# Phyllocladus toatoa

Phyllocladus toatoa (Maori: toatoa, Engels: blue celery pine) is een plantensoort uit de familie Podocarpaceae. Het is een kleine boom die een groeihoogte kan bereiken tussen 15 en 25 meter. De bast is bruin, grijsbruin of zilverbruin en bij jonge bomen glad. De boom heeft kransvormige geveerde fyllocladia met ruitvormige segmenten. De soort staat op de Rode Lijst van de IUCN geklasseerd als 'niet bedreigd'.
De soort komt voor op het Noordereiland van Nieuw-Zeeland. De soort wordt aangetroffen van zeeniveau tot ongeveer 1000 meter boven zeeniveau. Hij groeit op relatief onvruchtbare grond op bergruggen en rond veenmoerassen.
* 1 2 (en) Phyllocladus toatoa op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Phyllocladus toatoa Molloy Kew Royal Botanic Gardens
* ↑ (en) Phyllocladus toatoa New Zealand Plant Conservation Network
# Leeuwenkuil

Leeuwenkuil of De Leeuwenkuil kan verwijzen naar:
* een verdiept aangelegd leeuwenverblijf. Zie ook: kuil (dierenverblijf)
* Leeuwenkuil (VIER), een tv-programma op VIER
* Leeuwenkuil (boekenreeks), een kinderboekenreeks van Paul van Loon
* De Leeuwenkuil (TROS), een Nederlandse tv-serie gebaseerd op de boekenreeks van Paul van Loon
* De Leeuwenkuil (VRT), een tv-programma dat liep op VRT TV1
* De leeuwenkuil (Roodbaard), een stripalbum uit de reeks De jonge jaren van Roodbaard
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Leeuwenkuil en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# The Secret Six

The Secret Six, in Nederland bekend onder de titel De geheimzinnige zes, is een film uit 1931 onder regie van George W. Hill. De film werd tijdens de Nederlandse filmkeuring niet toegelaten, vanwege "ruwe misdaad". Irving Thalberg zorgde er tijdens het filmen voor dat Clark Gable's rol groter werd. Nadat het filmen er op zat, kreeg Gable een contract bij Metro-Goldwyn-Mayer.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Wallace Beery | Louis 'Louie' Scorpio |
| Lewis Stone | Richard 'Newt' Newton |
| Johnny Mack Brown | Hank Rogers |
| Jean Harlow | Anne Courtland |
| Marjorie Rambeau | Peaches |
| Paul Hurst | Nick 'the Gouger' Mizoski |
| Clark Gable | Carl Luckner |
| Ralph Bellamy | Johnny Franks |
* ↑ CinemaContext Nederlandse distributiedatum
* ↑ CinemaContext Nederlandse titel
* ↑ CinemaContext Nederlandse filmkeuring
The Foolish Virgin (1924) · The Hill Billy (1924) · The Midnight Express (1924) · Zander the Great (1926) · Tell It to the Marines (1926) · The Callahans and the Murphys (1927) · The Flying Fleet (1929) · The Big House (1930) · Min and Bill (1930) · The Secret Six (1931) · Hell Divers (1931) · Clear All Wires! (1933)
# Demobotys monoceralis

Demobotys monoceralis is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door Eugene Gordon Munroe en Akira Mutuura in een publicatie uit 1969.
De soort komt voor in China (Yunnan).
# Cornelis de Jager (priester)

Cornelis de Jager, ook de Jaeger (-3 januari 1673) was een Goudse priester en exorcist in de 17e eeuw.

## Biografie

De Jager was een zoon van de secretaris van Gouda Jan Florisz de Jager. Hij was een seculier priester die in Gouda samenwerkte met de jezuïeten, die een schuilkerk bezaten aan de Keizerstraat. De Jaeger vond omstreeks 1656/1657 op een zolder in de Peperstraat een verdwenen Mariabeeld terug, dat daar in of omstreeks 1572 was verborgen na de hervorming. Het beeld stond voor die tijd in de Sint-Janskerk en het zou meerdere mensen hebben genezen. Ook De Jager geloofde in de heilzame werking van het beeld en hij gebruikte het in de achter zijn woning aan de Westhaven gelegen schuilkerk om er duiveluitdrijvingen mee te verrichten. Dat leverde hem felle reacties op van de antipaapse predikant Jacobus Sceperus, die in zijn geschrift Geschenck, op geseijde St. Nicolaes avont aen allen ingesetenen van Gouda fel te keer ging tegen wat hij noemde "een gruwelijk voorbeeld van katholieke afgoderij".
De niet onbemiddelde De Jager besloot om zijn heil buiten Gouda te zoeken. Eerst probeerde hij een nieuwe katholieke kerk in Waddinxveen te stichten, maar dat lukte hem niet door tegenwerking van de baljuw van Rijnland, die hem enige tijd in het spinhuis van Leiden opsloot en tegen betaling van vijftienhonderd gulden vrijliet. De Jager vond een locatie nabij Waddinxveen dat buiten de jurisdictie van Rijnland lag. De verantwoordelijk baljuw van Bloemendaal stond De Jager toe dat hij daar uit eigen vermogen een stuk grond kocht en daarop een kerk liet bouwen. Vanaf 1663 was De Jager als priester aan deze kerk verbonden. Ook hier zou het Mariabeeld volgens de Jager diverse wonderen hebben verricht, die hij door middel van aantekeningen documenteerde. Regelmatig werden er in die tijd bedevaarten naar deze kerk ondernomen. Ook na het overlijden van De Jager in 1673 werd deze vorm van Mariaverering voortgezet. Nog in het begin van de twintigste eeuw werden er processies naar het Mariabeeld georganiseerd. De Goudse kapelaan De Jong schreef in die jaren het lied "Maria van Waddinxveen" waarin hij het werk van De Jager beschreef als "Toen heeft U pastoor De Jager eenen nieuwen troon gezet".
* Abels, P.H.A.M., Van ketternest tot bolwerk van rechtzinnigheid in: Duizend jaar Gouda, een stadsgeschiedenis, Hilversum, 2002
* Goudriaan, Koen, Een Gouds Mariabeeld in Waddinxveen in De Schatkamer, regionaal historisch tijdschrift, jaargang 11, 1997, aflevering 1, blz. 11 t/m 22
* Walvis, Iganatius, Het Goudsche Aartspriesterdom 1712, Delft, 1999
* Meertens Instituut: Waddinxveen, O.L. Vrouw van Waddinxveen in "Databank Bedevaart en Bedevaartplaatsen in Nederland",
Noot
* ↑ Goudriaan 1997:21
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 8812 4595
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 273424335
* Virtual International Authority File: 281230235
* WorldCat (via VIAF): 281230235
# De 1100 Roe

De 1100 Roe is een poldermolen in Amsterdam die voorheen aan de Haarlemmerweg stond. De naam van de molen is gebaseerd op de afstand in roede tot de Haarlemmerpoort, dat is bijna vier kilometer.
De molen is gebouwd in 1674 na de aanleg van de Haarlemmertrekvaart en diende voor de bemaling van de Sloter en Middelveldsche Gecombineerde Polders. In 1757 werd de molen vernieuwd. In 1951 verloor de molen zijn functie toen een groot deel van de polder onder het zand van de Westelijke Tuinsteden verdween. In 1961 werd de molen gedemonteerd en in 1965 weer opgebouwd bij het Sportpark Ookmeer. Daar heeft deze nu een functie in de bemaling van het sportpark. De molen is nu ook wel bekend als de Ookmeermolen.
Het gevlucht bestaat uit fokwieken systeem Fauël. De vang is een Vlaamse vang met wipstok en de kap van de molen draait op een Engels kruiwerk. Het water wordt verplaatst met een stalen vijzel.
# Olympiapark (München)

Het Olympiapark is een park in de Duitse stad München. Het park werd gebouwd voor de Olympische Zomerspelen van 1972 en veel van de infrastructuur wordt anno 2023 nog gebruikt.
De Olympiahalle in het park wordt gebruikt voor evenementen en concerten.
In het voetbalstadion hebben FC Bayern München en TSV 1860 München hun voetbalwedstrijden gespeeld tot 2005. Türkgücü München speelt er heden soms nog.
# M7 Priest

De 105mm Howitzer Motor Carriage M7 is een Amerikaanse stuk gemechaniseerde artillerie uit de Tweede Wereldoorlog. De officiële bijnaam Priest kreeg hij dankzij de ring die om het machinegeweer heen zat en veel weg had van een preekstoel.

## Geschiedenis

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen de Amerikanen erachter dat ze gemechaniseerde artillerie nodig hadden met genoeg vuurkracht om de infanterie te kunnen ondersteunen. Het voertuig moest goed bepantserd zijn, zodat het bestand was tegen vijandelijk vuur. Het chassis en de aandrijving van de M3 Lee werden als basis gebruikt. De M3 tanks werden omgebouwd zodat er een 105 mm-houwitser op kon en later kwam er ook een machinegeweer bij. De productie begon in april 1942.
Net als bij de tanks werd het chassis van de M3 later vervangen door dat van de M4 Sherman en dat gebeurde ook bij de M7 Priest. Deze versie met het M4 chassis kreeg de Amerikaanse aanduiding M7B1. De gevechtsruimte werd verhoogd door scharnierende platen te bevestigen om de bemanning en munitie beter te beschermen. Er was ruimte om 69 granaten mee te nemen.

## Inzet

Verschillende Priests zijn uitgeleend aan andere deelnemende landen. Zo zijn er 90 exemplaren aan het Britse 8e Leger gezonden, dat toen in Noord-Afrika vocht. Veel M7 Priests zijn ingezet in de Slag om El Alamein. Het voertuig bleek meteen van grote waarde te zijn en de Britten bestelden nog eens 5500 exemplaren. Deze hebben ze echter niet allemaal gekregen van de Amerikanen. In Amerikaanse dienst was de M7 Priest ook een groot succes. Zo kreeg elke Amerikaanse pantserdivisie drie bataljons M7 Priests, zodat ze altijd genoeg artillerie ondersteuning hadden.
In totaal zijn 3490 M7's geproduceerd, waarvan 953 exemplaren van het type M7B1. Ook na de Tweede Wereldoorlog werden ze nog door het Amerikaanse, Britse, Belgische en Duitse leger gebruikt.

## Varianten

* M7: De eerste versie.
* M7B1: De M7 met de chassis van de M4A3 Sherman.
* M7B2: De M7 met een 155 mm-houwitser met een grotere elevatie om doelen in bergen te beschieten, maar met een gereduceerd bereik.
* M7 Kangaroo: Een M7 waarvan de hoofdbewapening was verwijderd en aangepast om militairen met volledige bepakking te vervoeren. Het was een eerste versie van een gepantserd infanterievoertuig.

## Galerij

* M7 Priest in het Site Gunfire Brasschaat-Museum
* Schutter van de Browning .50 cal M2 MG
* M7 Priest in actie bij de Arno in Italië
* M7 Kangaroo met Britse militairen in Italië (1945)
# Mangrovemonarch

De mangrovemonarch (Monarcha cinerascens) is een zangvogel uit de familie Monarchidae (monarchen).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor op eilanden van Sulawesi en de kleine Soenda-eilanden tot de Salomonseilanden. Er zijn tien ondersoorten:
* M. c. commutatus: Sangihe-eilanden, Siau, Mayu en Tifore (nabij noordoostelijk Sulawesi).
* M. c. cinerascens: Sulawesi, Talaudeilanden, de Molukken en de Kleine Soenda-eilanden.
* M. c. inornatus: Raja Ampat-eilanden en de Aru-eilanden.
* M. c. steini: Numfor (nabij noordwestelijk Nieuw-Guinea).
* M. c. geelvinkianus: Japen en Biak (nabij noordwestelijk Nieuw-Guinea).
* M. c. fuscescens: nabijgelegen eilanden noordwestelijk van Nieuw-Guinea.
* M. c. fulviventris: westelijke Bismarck-archipel.
* M. c. perpallidus: noordelijke en centrale Bismarck-archipel.
* M. c. impediens: eilanden ten noorden en noordoosten van Nieuw-Guinea, de oostelijke Bismarck-archipel en de Salomonseilanden.
* M. c. rosselianus: Trobriand-eilanden, D'Entrecasteaux-eilanden en de Louisiaden.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als algemeen tot zeer algemeen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Mangrovemonarch op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.2).
# Olympiatoren

De Olympiatoren (Duits: Olympiaturm) is een zendmast in de Duitse stad München en prominent aanwezig in het Olympiapark van de Olympische Zomerspelen 1972, en de skyline van München. Deze mast is 291 m hoog en daarmee, na de zendmast Nürnberg het op één na hoogste bouwwerk in Beieren.
De toren werd einde jaren 60 van de 20e eeuw opgetrokken en biedt bezoekers uitkijk op de omgeving. De toren herbergt een restaurant. Van 1968 tot einde 2014 bezochten meer dan 41 miljoen bezoekers de Olympiatoren.

## Voorgeschiedenis en planning

In 1957 bouwde de Duitse Post een 50 m hoge zendmast die later 50 m werd verhoogd. Met de nood aan verbeterde communicatiemogelijkheden, vooral voor televisie, ontstond de noodzaak om een zendmast te bouwen. Vanaf het begin wilde men de toren toegankelijk maken voor het publiek. Samen met het ijssportcentrum is de Olympiatoren gebouwd vóór de beslissing viel om de Olympische Zomerspelen in München te organiseren. De Duitse Post en de stad München geraakten niet akkoord over het concept van de toren. Men bouwde daarom twee platforms: op het onderste de communicatievoorzieningen en op het bovenste, 181 m hoog, het platform voor bezoekers en het draairestaurant met 230 plaatsen.

## Bouw

De funderingswerken startten in juni 1965. Een tijdcapsule werd ingemetseld met daarin munten, kranten en een oorkonde. Per dag kon men 2 m torenschacht bouwen en in december 1965 had men de hoogte van 151 m bereikt zodat men met de constructie van het eerste platform kon beginnen. In 533 dagen was de Olympiatoren klaar, zonder enig ongeval.
Toen München in april 1966 de toelating kreeg om de Spelen te organiseren werd de toren in het concept geïntegreerd. Hij zou het geloof in techniek en de persvrijheid symboliseren. Op 12 mei 1967 bereikte de toren zijn maximale hoogte van 248 m.

## Afbeeldingen

* BMW Welt en BMW Museum vanaf het bezoekersplatform
# Sint-Petrus' Bandenkathedraal (Cincinnati)

De kathedraal van Sint-Petrus' Banden (Engels: Saint Peter in Chains Cathedral) in Cincinnati in de Amerikaanse staat Ohio is de zetelkerk van het rooms-katholieke aartsbisdom Cincinnati. Het kerkgebouw werd in de jaren 1841-1845 in de neoclassicistische stijl gebouwd.

## Geschiedenis

Het katholieke geloof werd vooral door Duitse en Ierse immigranten naar Cincinnati gebracht. Bisschopszetel werd de stad in 1821, metropolitane zetel in 1850. De initiatiefnemer tot de bouw van de kathedraal met het patrocinium van Sint-Petrus' banden was Johannes Baptist Purcell, bisschop en aartsbisschop van Cincinnati in de periode 1833-1883. Hij wijdde de kerk op 2 november 1845. In 1957 werd de kathedraal werd in westelijke richting verlengd en verrijkt met het grote muurmozaïek achter het altaar.

## Architectuur

Oorspronkelijk is de Sint-Petruskathedraal een rechthoekige en driebeukige hallenkerk met een iets verhoogd middenschip. De twee transeptarmen werden tijdens de vergroting in 1957 toegevoegd. De ruimten hebben allemaal een cassettenplafond. Korinthische zuilen scheiden de beuken. Het portaal heeft een gevelloze porticus met twaalf Korinthische zuilen. Het draagt een toren die uit zes achthoekige smaller wordende verdiepingen bestaat en wordt afgesloten door een kegelvormige spits. Het architectonische voorbeeld was met name de Saint Martin-in-the-Fields te Londen.

## Inrichting

De kathedraal bezit een processiekruis met een Christuscorpus van Benvenuto Cellini. Het portaal is gemaakt van massief brons, de staties van de kruisweg zijn in mozaïeken uitgevoerd. Alles dominerend is het grote muurmozaïek op de muur van het koor. Het werd in 1957 ontworpen door de Duitse kunstenaar Anton Wendling en toont Christus als Pantocrator, Die Petrus de sleutels van het koninkrijk overhandigd (Mattheüs 16:19), geflankeerd door kleinere scènes van de gevangenschap van Petrus in Jeruzalem (Handelingen 12:1-17) en Petrus met Paulus in de mamertijnse gevangenis te Rome.

## Externe link

* (en) Website van de kathedraal
* (en) De kathedraal op de website van het aartsbisdom
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Kathedrale St. Petrus in Ketten op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Pherkad

Pherkad of Perkad (gamma Ursae Minoris) is een ster in het sterrenbeeld Kleine Beer (Ursa Minor).

## Externe link

* (en) Pherkad in SIMBAD
* (en) Pherkad in de Bright Star Catalogue
* (en) Pherkad