OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kees Wolfers

Cornelis Jan "Kees" Wolfers (Arnhem, 18 april 1927 – Stockholm, 10 augustus 1976) was een Nederlands voetballer.

## Biografie

Kees Wolfers was de zoon van Janus Wolfers en Engeltje Bloemendaal. Hij had twee jongere broers.
In 1943 werd hij junior-lid van de AFC Ajax. In 1946 verhuisde hij naar Be Quick Zutphen. Op 22 september 1946 maakte hij zijn debuut in kampioenschap tegen Quick en scoorde een doelpunt. In 1947 keerde hij terug naar Ajax.
Hij speelde van 1947 tot 1948 bij Ajax als rechtsbinnen. Van zijn debuut in het kampioenschap op 28 september 1947 tegen 't Gooi tot zijn laatste wedstrijd op 18 januari 1948 tegen Zeeburgia speelde Wolfers in totaal zeven wedstrijden en scoorde vijf doelpunten in het eerste elftal van Ajax.
In 1952 ging hij naar Zweden.
Hij overleed op 10 augustus 1976 op 49-jarige leeftijd.

## Statistieken

| Club | Seizoen | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Totaal | Totaal |
| Club | Seizoen | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. |
| Ajax | 1947/48 | 7 | 5 | - | - | 7 | 5 |
| Total | Total | 7 | 5 | - | - | 7 | 5 |
# Cottus koshewnikowi

Cottus koshewnikowi is een zoetwaterdonderpad die voorkomt in een groot deel van Finland en de bovenlopen van het stroomgebied van de Wolga, de Dnjepr en de Petsjora. Populaties in de Petsjora zijn ook wel als aparte soort, Cottus milvensis beschreven. Verder hybridiseert deze soort met Cottus gobio in de zone waarin de verspreidingsgebieden elkaar overlappen. Deze vissoort behoort tot de 15 in Europa voorkomende soorten uit het geslacht Cottus. Dit zijn zoetwatervissen uit een familie van zowel zoet- als zoutwatervissen, de donderpadden.
# Station Erdington

Erdington is een spoorwegstation van National Rail in Erdington, Birmingham in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door West Midlands Trains. Het station is geopend in 1862.
# Ruby (Kaiser Chiefs)

"Ruby" is een nummer van de Britse rockband Kaiser Chiefs. Het is de eerste single van het tweede album van de band, Yours Truly, Angry Mob. De single was vanaf 5 februari 2007 verkrijgbaar in de platenzaken, maar al downloadbaar op 12 februari. Het nummer werd uitgegeven voor radiozenders op 8 januari dat jaar.

## Achtergrond

De single werd een hit in Europa, de VS, Canada en Nieuw-Zeeland. In Tsjechië en de Eurochart Hot 100 werd zelfs de nummer 1-positie bereikt. In de VS werd de 7e positie in de 'Billboard Adult Alternative Songs" behaald, in Canada de 79e, Duitsland de 11e, Turkije de 18e, Ierland de 5e en in thuisland het Verenigd Koninkrijk de nummer 1-positie in de UK Singles Chart.
In Nederland was de single in week 5 van 2007 de 706e Megahit op 3FM en werd een hit. De single bereikte de 6e positie in de publieke hitlijst; de Mega Top 50 op 3FM, de 7e positie in de Nederlandse Top 40 op Radio 538 en de 7e positie in de Single Top 100.
In België bereikte de single de 5e positie in de Vlaamse Ultratop 50, de 10e positie in de Vlaamse Radio 2 Top 30 en de 28e positie in Wallonië.
Sinds de editie van december 2009 t/m de editie van december 2019 stond de single genoteerd in de jaarlijkse NPO Radio 2 Top 2000 van de Nederlandse publieke radiozender NPO Radio 2, met als hoogste notering een 1039e positie in 2009.

## Nummers

Alle muziek en teksten zijn geschreven door Kaiser Chiefs.

## Hitnoteringen
### Nederlandse Top 40

"Ruby" in de Nederlandse Top 40 - binnen: 17-02-2007 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | |
| Positie: | 32 | 31 | 18 | 12 | 11 | 7 | 9 | 11 | 12 | 14 | 14 | 19 | 23 | 25 | 27 | 39 | 40 | uit |

### Single Top 100

"Ruby" in de Single Top 100 - binnen: 17-02-2007 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | |
| Positie: | 22 | 7 | 14 | 13 | 10 | 16 | 13 | 21 | 21 | 23 | 23 | 34 | 25 | 39 | 41 | 51 | 46 | 67 | 68 | 80 | uit |

### Mega Top 50

Megahit 3FM week 5 2007. Hitnotering: week 5 2007 t/m week 20 2007. Hoogste notering: #9 (1 week).

### Vlaamse Ultratop 50

"Ruby" in de Vlaamse Ultratop 50 - binnen: 24-02-2007 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | |
| Positie: | 24 | 8 | 8 | 8 | 6 | 6 | 6 | 6 | 5 | 5 | 7 | 9 | 9 | 10 | 13 | 15 | 15 | 19 | 23 | 27 | 29 | 23 | 21 | 31 | 35 | 30 | 34 | 35 | 37 | 49 | uit |

### NPO Radio 2 Top 2000

| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '09 | '10 | '11 | '12 | '13 | '14 | '15 | '16 | '17 | '18 | '19 |
| Ruby | 1039 | 1275 | 1208 | 1284 | 1198 | 1320 | 1322 | 1281 | 1449 | 1967 | 1924 |
* ↑ Een getal geeft de notering aan en een vetgedrukt getal geeft de hoogste notering aan.
* ↑ 2009 was het eerste jaar met een notering voor dit nummer.
* ↑ Deze tabel is bijgewerkt tot de laatste editie (2024).
# Evert ten Ham

Evert ten Ham (Ede, 17 december 1961) is een Nederlandse presentator en media-ondernemer. Van 1 september 2007 tot januari 2011 was hij directeur van de christelijke radiozender Groot Nieuws Radio. Van oktober 2011 tot juli 2014 presenteerde hij het ochtendprogramma Café Tinto op de televisiezender Family7. Ook is hij producent van korte speelfilms.

## Biografie

Ten Ham presenteerde sinds 1984 radioprogramma's, voornamelijk voor de Evangelische Omroep (EO), maar ook presenteerde hij van 1987 tot 1990 Meer dan muziek, een religieus muziekprogramma voor de AVRO. Daarnaast sprak hij van 1993 tot 2004 voor televisie documentaires en reportages in, vooral voor 2Vandaag en Antenne. Ook hield hij zich bezig met regiewerkzaamheden (Radio 2 en ZvK), muziek samenstellen, ontwikkelen van campagnes en brainstormsessies.
Voor de EO was hij tot 2007 radiopresentator, bijvoorbeeld voor De Nachten op Radio 1 en Spoor 7 op 3FM. In 2006 nam hij de presentatie van De Randen van de Nacht van Bart Bazuin over. Van 2005 tot 2007 presenteerde hij ook het programma Wereldnet van de VPRO/Radio Nederland Wereldomroep. Per 30 september 2007 was hij eindverantwoordelijk voor Groot Nieuws Radio (GNR), dat hij oprichtte en waar hij zelf ook programma's presenteerde. In januari 2011 moest hij GNR echter verlaten wegens een conflict met het bestuur, waarna hij bij Family7 aan de slag ging. Hier presenteerde hij tussen 2011 en 2015 het dagelijkse ochtendprogramma Café Tinto. Sinds 2015 presenteert hij In Gesprek op 7, een live- en interactief praatprogramma op de zondagavond. Ook maakt hij programma's voor het aan Family7 gelieerde christelijke radiostation Bright FM.
Ten Ham is eigenaar van het audiovisuele bedrijf THP Beeld en Geluid, voorheen Ten Ham Producties. Na zijn vertrek bij GNR werd hij partner bij EenNieuweKijk, een productiehuis voor korte speelfilms. In 2013 leverde hij bijdragen aan radioprogramma's van de EO en vanaf 2014 voor Bright FM.
In het verleden heeft hij het tienerblad HebbeZ! opgericht. HebbeZ! verschijnt tegenwoordig onder de naam Identity.
Ook heeft hij tien jaar alle verkoopcijfers verzameld om de Nederlandse Gospeltop 10 samen te stellen. Deze lijst werd onder andere gepubliceerd in het hitlijstenmagazine MegaCharts. Het radiovakblad Gospelcharts! heeft gedurende elf jaar zo'n honderd lokale radiostations maandelijks voorzien van informatie en veel kant-en-klaar bruikbare interviews met honderden gospelartiesten. Gospelcharts! is tegenwoordig onderdeel van het muziektijdschrift Bottomline.
* Bron: vrienden van de beschrevene.
* LinkedIn-profiel Evert ten Ham
* ↑ Leef je geloof EO, 23 maart 2013
# Iberocypris palaciosi

Iberocypris palaciosi is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de eigenlijke karpers (Cyprinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Doadrio. De soort is zeer zeldzaam, heeft op de Rode Lijst van de IUCN de status kritiek en is al flinke tijd niet meer waargenomen.
De vis komt alleen voor in het stroomgebied van de Guadalquivir in Spanje.
* ↑ (en) Iberocypris palaciosi op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Iberocypris palaciosi. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 02 2013 version. N.p.: FishBase, 2013.
# Heilig Kruiskerk (München)

De Heilig Kruiskerk (Heilig Kreuz) is de oudste parochiekerk in Giesing, een stadsdeel van München. De kerk bevindt zich nog grotendeels in de oorspronkelijke staat en raakte tijdens de Tweede Wereldoorlog niet beschadigd.

## Locatie

De kerk staat op de Giesinger Berg aan de Ichostraße en domineert het oude Münchener stadsdeel Giesing.

## Geschiedenis

Met de uitbreiding van de stad nam het aantal bewoners van Giesing sterk toe waardoor het laatromaanse dorpskerkje uit de 12e eeuw te klein werd. Nadat in 1854 het dorp werd geannexeerd door de stad München vond men de tijd rijp worden om het kerkje te vervangen door een beter bij de stedelijke bebouwing passende grote parochiekerk.
Als bouwplaats verkoos men de top van de Giesinger Berg uit, naast de oude dorpskerk. In 1866 werd de eerste steen voor de neogotische hallenkerk gelegd. Na de inwijding van de Heilig-Kruiskerk in 1886 werd de oude dorpskerk afgebroken om plaats te maken voor de groenvoorziening voor de nieuwbouw.
De Heilig-Kruiskerk doorstond de Tweede Wereldoorlog zonder beschadigingen op te lopen. Ook de vernieuwingsdrang in de jaren 1960 en 1970 bleef de kerk bespaard.
De kleine dakruiter, waarin een bronzen klok hangt, werd pas in de jaren 1997-1998 geplaatst.

## Interieur

* Hoogaltaar (Joseph Beyrer naar ontwerp van Georg von Dollmann, 1866–1892)
* Kansel (Joseph Beyrer naar ontwerp van von Georg von Dollmann, 1866–1892)
* Kruisweg (Joseph Beyrer, 1889–1891)
* Apostel-beelden (Joseph Beyrer, 1899)
* Reliëfs (transept – Joseph Beyrer, 1893–1897)
* Beeld van de heilige Barbara (pastorie – 16e eeuw)
* Beeld van de heilige Catharina (pastorie – 16e eeuw)

## Klokken

In de achthoekige toren hangen vier klokken (as0–c1–es1–f1), die in 1953 gegoten werden. De grootste klok werd in 1960 toegevoegd.

## Afmetingen

* Lengte: 71 meter
* Breedte: 40 meter
* Hoogte kerktoren: 95 meter

## Externe link

* (de) De Heilig-Kruiskerk op de website van het Aartsbisdom München en Freising
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Heilig-Kreuz-Kirche (Giesing) op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Gallicolumba

Gallicolumba is een geslacht van vogels uit de familie van de duiven (Columbidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1849 door Heck. Het geslacht komt voor in de regenwouden van de Filipijnen, Indonesië en eilanden in de Grote Oceaan.
Op de IOC World Bird List is van dit geslacht het geslacht Alopecoenas afgesplitst. In beide geslachten samen zitten twintig bekende soorten. Veel daarvan zijn uitgestorven, of zijn ernstig bedreigd door de achteruitgang van hun leefgebied, de opkomst van uitheemse soorten of de jacht. Er zijn ook enkele soorten die zijn uitgestorven toen de mens zich ging vestigen op de eilanden in de Grote Oceaan. Hiervan zijn slechts fossielen overgebleven.

## Soorten

De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:
* Gallicolumba crinigera – Bartletts dolksteekduif
* Gallicolumba keayi – Negrosdolksteekduif
* Gallicolumba luzonica – Dolksteekduif
* Gallicolumba menagei – Tawitawidolksteekduif
* Gallicolumba platenae – Mindorodolksteekduif
* Gallicolumba rufigula – Geelhartpatrijsduif
* Gallicolumba tristigmata – Sulawesipatrijsduif
* ↑ (en) F. Gill, M. Wright D. & Donsker (2020) - IOC World Bird Names (version 10.2)
# Niš

Niš (Servisch: Ниш; Grieks: Ναισσος, Naissòs) is de op twee na grootste stad van Servië. De stad telt 260.237 inwoners (2011) en ligt ongeveer 250 km ten zuidoosten van Belgrado aan de Nišava op 192 meter boven zeeniveau. Niš is een industrie-, universiteits- en handelsstad en heeft een historisch strategische ligging in de regio. Niš beschikt over een vliegveld met internationale verbindingen, dat genoemd is naar Constantijn de Grote, die in het Romeinse Niš (Naissus) werd geboren.

## Bestuurlijke indeling

Niš bestaat uit de volgende gemeenten:
* Medijana
* Niška Banja
* Palilula
* Pantelej
* Crveni Krst

## Geschiedenis

Niš is een van de oudste steden van de Balkan. Gelegen op de kruising van wegen naar Istanboel, Belgrado, Sofia en Griekenland ligt het op een economisch en militair strategische plaats. In het Romeinse Rijk heette de stad Naissus (stad van de nimfen).
Na 395 behoorde de stad tot het Byzantijnse Rijk. In de daaropvolgende eeuwen was Niš afwisselend in Byzantijnse, Bulgaarse en Servische handen, om in 1385 voor het eerst door de Ottomaanse Turken te worden veroverd. Stefan Lazarević heroverde de stad voor de Serven, maar in 1459 werd ze opnieuw Turks, ditmaal om het tot 1878 te blijven. De Turken bouwden er tussen 1719 en 1723 een belangrijke vesting (Niška Tvrdjava), die er nog steeds staat. In 1878 kwam Niš met de Vrede van San Stefano weer in Servische handen.

## Bezienswaardigheden

* De vesting tvrdjava
* De Laat-Romeinse vindplaats Mediana
* De schedeltoren Ćele Kula

## Sport

FK Radnički Niš is de betaaldvoetbalclub van de stad en speelt haar wedstrijden in het Čair Stadion.
In 2012 was Niš een van de vier speelsteden tijdens het EK handbal (mannen).

## Geboren in Niš

* Constantijn de Grote (ca. 280-337), Romeins keizer en stichter van Constantinopel
* Dragiša Cvetković (1893-1969) premier van het Koninkrijk Joegoslavië
* Dragan Stojković (1965), voetballer
* Vladan Kujović(1978), voetballer
* Ivan Miljković (1979), volleyballer
* Miljan Mrdaković (1982-2020), voetballer
* Nikola Karabatic (1984), Frans handballer
* Uroš Vitas (1992), voetballer
* Aleksandar Pešić (1992), voetballer
* Andrija Živković (1996), voetballer

## Externe link

* Website van de stad Niš
* 1 2
# If I could turn back the hands of time

If I could turn back the hands of time is een hit afkomstig van het album R. van de Amerikaanse zanger R. Kelly. Het nummer stond 16 weken in de Nederlandse Top 40 (waarvan acht weken op nummer 1) en werd platina. Ook in de Vlaamse Ultratop 50 stond het nummer acht weken op 1. In de Amerikaanse algemene Billboard Hot 100 werd slechts een nummer 12 positie behaald, in de specifieke R&B-chart nummer 5. In het Verenigd Koninkrijk behaalde het nummer 2.
Het nummer gaat over Kelly die zijn geliefde spijt betuigt en haar vraagt bij hem terug te komen.

## Hitnoteringen
### Nederlandse Top 40

Hitnotering: 16-10-1999 t/m 05-02-2000 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | |
| Positie: | 9 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 | 5 | 8 | 16 | 16 | 26 | 31 | uit |

### Mega Top 100

Hitnotering: 09-10-1999 t/m 25-03-2000 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | |
| Positie: | 25 | 3 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 4 | 4 | 7 | 12 | 16 | 25 | 30 | 36 | 40 | 48 | 58 | 69 | 75 | uit |

### Vlaamse Ultratop 50

Hitnotering: 16-10-1999 t/m 08-04-2000 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | |
| Positie: | 28 | 10 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 9 | 14 | 18 | 21 | 32 | 43 | uit |

### NPO Radio 2 Top 2000

| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '01 | '02-'03 | '04 | '05 |
| If I could turn back the hands of time | 782 | - | 1293 | 1679 |
* ↑ Een getal geeft de notering aan, een '-' betekent dat het nummer niet was genoteerd en een vetgedrukt getal geeft de hoogste notering aan.
* ↑ 2001 was het eerste jaar met een notering voor dit nummer.
* ↑ Deze tabel is bijgewerkt tot de laatste editie (2024).
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel If I Could Turn Back the Hands of Time op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ R. Kelly – If I Could Turn Back the Hands of Time. dutchcharts.nl. Geraadpleegd op 3 januari 2024.
* ↑ R. Kelly – If I Could Turn Back the Hands of Time. top40.nl. Geraadpleegd op 3 januari 2024.
# Westelijk spikkeldikkopje

Het westelijk spikkeldikkopje (Pyrgus carlinae) is een vlinder uit de familie dikkopjes (Hesperiidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst gepubliceerd in 1839 door Jules Pierre Rambur.

## Kenmerken

Soorten van het geslacht Pyrgus zijn vaak lastig op naam te brengen. Ook bij het westelijk spikkeldikkopje is soms een studie van de genitaliën nodig om de soort met zekerheid vast te stellen. Echter zijn er wel enkele uiterlijke kenmerken die in de juiste richting kunnen leiden. Typisch voor deze soort is de smalle c-vormige middenvlek op de bovenkant van de voorvleugel. Verder zijn de witte 'vegen' op de bovenkant van de achtervleugel niet altijd vervaagd. Vaak is de opvallende witte achterrandvlek op de onderkant van de achtervleugel rechthoekig.

## Verspreiding

De soort komt lokaal voor in de westelijke Alpen tussen 900 en 2900 meter. Het westelijk spikkeldikkopje vliegt lokaal soms in erg grote aantallen, met name op de bloemrijke alpiene graslanden vanaf 2000 meter.

## Biologie

De vlinder vliegt in één generatie van juli tot augustus. De rups leeft op Potentilla pusilla, Potentilla grandiflora en Potentilla tabernaemontani (Rosaceae).
* Fauna Europaea Pyrgus carlinae (Rambur, 1839)
* SoortenBank.nl
* (en) Markku Savela. Pyrgus Hübner, 1819. nic.funet.fi. Geraadpleegd op 1-10-2022.
* (de) Lepiforum e.V. (2008-2022). Pyrgus carlinae (Rambur, 1839) Bestimmungshilfe für die in Europa nachgewiesenen Schmetterlingsarten. Geraadpleegd op 1-10-2022.
* ↑ (en) Westelijk spikkeldikkopje op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Alburnus mento

Alburnus mento is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de eigenlijke karpers (Cyprinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1837 door Heckel.
* ↑ (en) Alburnus mento op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Alburnus mento. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 02 2013 version. N.p.: FishBase, 2013.
# Sint-Michaëlkerk (Berg am Laim)

De rooms-katholieke Sint-Michaëlkerk (Duits: Sankt Michael) bevindt zich in Berg am Laim, in het huidige stadsgebied van München. Het interieur van de kerk is uitgevoerd in Zuid-Duitse rococo.

## Bouwgeschiedenis

De laatbarokke kerk werd samen met een hospice in opdracht van de Keulse prins-bisschop Clemens August tussen 1735 en 1751 bij zijn slot gebouwd als hofkerk. De kerk zou eveneens dienen als kerk voor de huisridderorde van de Heilige Michaël en de Broederschap van de Heilige Aartsengel en Hemelvorst Michaël.
Het ontwerp van de kerk is afkomstig van de Beierse architect Johann Michael Fischer. Het is de enige kerk van de architect die in de stijl van de rococo rijkelijk gedecoreerd werd met rocailles. Waarschijnlijk lag dit aan François de Cuvilliés de Oudere, die bij de bouw als bouwinspecteur optrad.
Met de opheffing van het Keurvorstendom Keulen viel Berg am Laim toe aan Beieren. De hofkerk werd nu parochiekerk. Als gevolg van de secularisatie in Beieren in het begin van de 19e eeuw werd het hospice opgeheven. Vooralsnog bleven de orde en de broederschap echter verder voortbestaan. In 1913 werd Berg am Laim geannexeerd door München. In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog werd de kerk op 30 april 1945 door een artillerie voltreffer in het kerkschip sterk beschadigd. Het herstel van de schade vond echter snel plaats. Van 1978 tot 1982 vond een eerste grote restauratie plaats

## Broederschap van de Heilige Aartsengel en Hemelvorst Michaël

De Michaëlsorde werd in 1837 in een orde van verdienste veranderd en in 1918 ten slotte helemaal opgeheven. De broederschap bestaat ook tegenwoordig nog en wordt geleid door een aan de Sint-Michaëlkerk verbonden priester. In de bloeiperiode telde deze broederschap meer dan 100.000 leden. In het begin van de 18e eeuw was het gehele Beierse vorstenhuis aangesloten bij de broederschap. De Keulse keurvorsten Jozes Clemens en Clemens August schreven de adellijke leden van de broederschap in een vorstenboek in, dat deels bewaard bleef en in 1988 opnieuw werd ontdekt. De broederschap heeft vandaag de dag ongeveer 800 leden en maakt een bescheiden bloei door.

## Interieur

In de jaren 1743-1744 voorzag de hofstucwerker en schilder Johann Baptist Zimmermann de kerk van plafondbeschildering en stucwerk. Vermeldenswaard zijn verder:
* het hoogaltaar van Johann Baptist Straub (1767) met het schilderij van de aartsengel Michaël van Johann Andreas Wolff (1694)
* het houtsnijwerk van Ignaz Günther en Johann Baptist Straub
* de kansel (Benedikt Haßler, 1745)
* een beeld van de heilige Rochus (Andreas Faistenberger, 1690)
* de zes zijaltaren
* een 15e-eeuwse crucifix
* Mater dolorosa (18e eeuw)
* de schrijn van Clemens August I van Beieren

## Afbeeldingen

* Tabernakel, verguld met bladgoud
* Beeld aartsengel Rafaël
* preekstoel
* Orgel
* Beeld Sint-Petrus
# Bethen

Bethen is een klein dorp in de Duitse gemeente Cloppenburg in het gelijknamige Landkreis in Nedersaksen. Bethen ligt direct ten noorden van de stad Cloppenburg en wordt van de buitenwijken van die stad gescheiden door de vierbaans Bundesstraße 72. Het dorp is bekend vanwege de bedevaart die er plaatsvindt ter ere van Maria Onze-Lieve-Vrouw van Smarten. De bedevaart wordt voor het eerst genoemd in 1448. Tussen 1544 en 1613 was de streek protestants en vond er geen bedevaart plaats. In 1669 werd met de bouw van een kapel de bedevaart in ere hersteld.
Het bedevaartscentrum, een van de meest noordelijke in Duitsland, kent naast de kapel uit 1669 een tweede kapel uit 1858. In 1929 werd een bedevaartskerk gebouwd. Deze kerk werd in 1997 door Paus Paulus VI verheven tot Basilica minor.
In de crypte van de kerk bevindt zich een groot oorlogsmonument, zowel ter gedachtenis aan Duitse slachtoffers van de Eerste als van de Tweede Wereldoorlog.