# Rieten rok

Een rieten rok is een kostuum en kledingstuk gemaakt van plantaardige vezels zoals lagen gras, dat aan de taille wordt vastgemaakt.

## Hawaï

Rieten rokken werden waarschijnlijk in de jaren 1870 tot 1880 door immigranten uit de Gilbert-eilanden op Hawaï geïntroduceerd hoewel hun oorsprong ook aan Samoa wordt toegeschreven. Volgens DeSoto Brown, historicus bij het Bishop Museum in Honolulu, is het waarschijnlijk dat Hawaïaanse dansers ze begonnen te dragen tijdens hun optredens in het vaudevillecircuit op het vasteland van de Verenigde Staten. De rieten rokken waren praktischer voor de reizen dan de traditionele rokken van bast, omdat ze het riet gedroogd was en daardoor makkelijker mee te nemen op hun reizen. Traditionele Hawaïaanse rokken werden vaak gemaakt van verse ti-bladeren van de cordyline fruticosa plant, die in de Verenigde Staten niet groeide, of van een stof gemaakt van de bast van de papiermoerbei, kapa genaamd.
De traditionele klederdracht die wordt gedragen tijdens de Hawaïaanse dans hula kahiko bestaat uit rokken voor vrouwen en mannen, of voor mannen een malo, een lendendoek. Zowel mannen als vrouwen droegen tijdens de traditionele dans geen bovenkleding en dansten topless. In de jaren 1880 werd de modernere hula 'auana variant ontwikkeld, onder invloed van de westerse missionarissen en immigranten die naar de eilanden kwamen. De nieuwe dans had een minder sensueel en meer harmonieus ritme, en de kostuums voor de hula 'auana waren meer westers aandoende kledingstukken. Men droeg jurken of rokken met een top van stof voor vrouwen en broeken voor mannen, vaak nog wel gecombineerd met een lei krans of een enkelsieraad. Het gebruik van de rieten rok werd groot gepresenteerd op de Wereldtentoonstelling van 1893 in Chicago, waar Hawaïaanse hula-dansers inspeelden op Amerikaanse stereotypen door het kostuum te dragen.
Vanaf het einde van de 19e eeuw tot aan de Tweede Wereldoorlog werden de rieten rokken uit Polynesië gezien als een ‘krachtig symbool van de seksualiteit van de Zuidzee’. Het eilandleven was geromantiseerd door de verhalen in de boeken van onder andere Herman Melville, Pierre Loti, Mark Twain en Robert Louis Stevenson en in het Pacifische gebied waren de rieten rokken gewilde souvenirs voor militairen uit het buitenland. Aan het einde van de oorlog keerden veel zeelieden terug van hun dienst in de Stille Oceaan, waar men onder andere gelegerd was geweest op de in Hawaï gesitueerde Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor. De Polynesische cultuur werd bekender in de Verenigde Staten door onder andere James A. Michener 's roman Tales of the South Pacific en de daaropvolgende musical- en filmbewerking, en door de film Don the Beachcomber die in Hollywood in première ging. De oorlog had bijgedragen aan het ontstaan van een nationale belangstelling voor Polynesisch eten en decor. De tikicultuur bleef bestaan, aangewakkerd door toetreding van de staat Hawaï bij de Verenigde Staten in 1959 en de opening door Disney van de Enchanted Tiki Room in 1963, evenals door populaire films en televisieshows zoals Hawaiian Eye in 1959 en Elvis Presley's Blue Hawaii in 1961.

## Andere eilanden in het Pacifisch gebied

In de Melanesische cultuur van Fiji droegen zowel vrouwen als mannen traditioneel rokken, de zogenaamde liku gemaakt van hibiscus- of wortelvezels en gras. In de Microsische cultuur van Nauru bestaat de traditionele kledij van zowel mannen als vrouwen uit een ridi, een volumineuze rok die bestaat uit dunne stroken pandanuspalmblad die zowel kort, knie- als voetlang kunnen zijn. In het Polynesische Tonga wordt de rieten rok een sisi pueka genoemd, welke werd gedragen bij dansvoorstellingen.

## Nieuw-Zeeland

In de Nieuwzeelandse Māori-cultuur bestaat een rokachtig kledingstuk dat is gemaakt van talrijke strengen bewerkte vlasvezels, geweven of gevlochten, bekend als een piupiu, die wordt gedragen tijdens de kapa haka, een haka-vorm en culturele dans van de Maori.

## Galerij

* Voorstelling van de Maori in piupiu, circa 1943
* Eilandbewoner uit de Zuidzee met een liku
* Traditioneel Māori-beeldje van houtsnijwerk met pāua-schelpogen, een piupiu (een vlasgewaad dat om het middel wordt gedragen) en een tiki. Daarnaast worden wapens en mantels tentoongesteld. Foto genomen door Albert Percy Godber rond 1900
* Mannen van het eiland Nauru in traditionele korte rieten rokken: de ridi, circa 1914
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Grass skirt op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* 1 2 3 4 5 (en) Hix, Lisa, How America's Obsession With Hula Girls Almost Wrecked Hawai'i. Collectors Weekly (2017-03-22jaar). Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) Hoverson, Martha, Hawaii at the Fair. Chinese in Northwest America Research Committee. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) Complete Oxford Dictionary 11. Oxford English Dictionary - Oxford University Press (2011), p. 1342.
* ↑ (en) Brooks Picken, Mary (24 juli 2013). A Dictionary of Costume and Fashion: Historic and Modern. Courier Corporation, p. 153. ISBN 978-0-486-14160-2. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* 1 2 (en) McAvoy, Audrey, "Hawaii takes aim at inauthentic island icons", USA Today, 14 oktober 2012. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) Clark, Sydney (1939). Hawaii with Sydney A. Clark. Prentice-Hall, Incorporated, p. 129. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) Hopkins, Jerry (januari 1982). The hula. Apa Productions (HK), p. 181. ISBN 9789971925079. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) Kapa – The Fabric of Hawaiʻi. Kaʻahele Hawaiʻi (18 februari 2019). Geraadpleegd op 4 oktober 2024.
* ↑ (en) Kirk, Mimi, A Hip Tradition - The age-old art of hula is still moving and shaking. Smithsonian Institution (31 juli 2007). Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) Brawley, S., Dixon, C. (2012). Hollywood's South Seas and the Pacific War: Searching for Dorothy Lamour. Palgrave Macmillan US, p. 114. ISBN 978-1-137-09067-6. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* 1 2 (en) Bennett, Judith A. (2009). Natives and Exotics: World War II and Environment in the Southern Pacific. University of Hawaii Press, p. 253. ISBN 978-0-8248-3265-0. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* 1 2 (en) Starr, Kevin (2011). Golden Dreams: California in an Age of Abundance, 1950–1963. Oxford University Press, 67–68. ISBN 978-0-19-992430-1. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) Spicer Me, Catherine, Rondo B.B. Me (2004). Fiji Masi: An Ancient Art in the New Millennium, p. 12. ISBN 978-0-646-43762-0. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) O'Connor, T.P. (1927). T.P.'s and Cassell's Weekly. Cassell, p. 173. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* ↑ (en) Viviani, N. (1970). Nauru, phosphate and political progress. University of Hawaii Press, p. 6. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.
* 1 2 (en) Cromwell, Sara, Polynesia: Make a Grass Skirt. Timothy S. Y. Lam Museum of Anthropology (15 april 2021). Geraadpleegd op 4 oktober 2024.
* ↑ (en) Fashion: The Ultimate Book of Costume and Style. Dorling Kindersley Limited (2012), p. 463. ISBN 978-1-4093-2241-2. Geraadpleegd op 1 oktober 2024.