# Dans van dorpelingen en mythische figuren

Dans van dorpelingen en mythische figuren of Boerendans is een schilderij van Rubens uit 1635.

## Ontstaan

Hij schilderde het toen hij de zestig naderde. Het werk dateert dus uit de sensuele periode na zijn tweede huwelijk met de veel jongere Hélène Fourment. Ondanks acute jicht lijkt Rubens te kiezen voor levensvreugde.
De Boerendans vertoont overeenkomsten met de Kermis en enkele andere werken uit dezelfde periode:
* Vlaamse kermis
* Twee saters
* Venusfeest
Thematisch bouwde Rubens verder op Bruegels gelijknamige werk, maar ook op bacchantische taferelen die Titiaan en Poussin rond die tijd produceerden.

## Beschrijving

Het schilderij toont een wilde rondedans van dorpelingen die elkaar uitgelaten bij de hand houden, waarbij sommigen met hun halsdoeken een tunnel vormen en anderen eronderdoor duiken. Enkele mannen in de farandole hebben belletjes om hun been gebonden. Achter de dansers hangt een fluitist in een boom. Vanuit zijn centrale positie brengt hij de dansers in beweging. Het zonnige landschap en de Palladiaanse villa roepen een Italiaanse setting op.
De derde figuur van rechts draagt een luipaardenvel en een klimopkroon, traditionele attributen van Bacchus. Eveneens gebruikelijk is dat hij vergezeld wordt door saters: het personage met ontblote borst en klimopkroon dat een kus probeert te stelen. De mythische figuren lijken te zijn afgedaald om met de stervelingen plezier te maken. De scène is eerder genrestuk dan bacchanaal. Levendige kleuren tonen dat het er vrolijk aan toe gaat. Ze zijn zonder scherpe contouren aangebracht. De dynamische compositie wordt versterkt door de twee honden die mee springen in de dansrichting.

## Invloed

Hoewel Rubens het schilderij bij zich hield, werd de compositie nog tijdens zijn leven verspreid. Schelte à Bolswert maakte er een prent van rond 1638 en enige tijd later maakte Brusselaar Leo van Heil een eigen interpretatie. De Fries Johannes Hilarides parodieerde het werk door de dansers in apen te veranderen (ca. 1700).
* Gravure door Schelte à Bolswert
* Anonieme kopie, Louvre
* Gravure door Leo van Heil
* Apenparodie door Johannes Hilarides

## Bezit

De Boerendans is vermeld in de inventaris van schilderijen die zich in het Rubenshuis bevonden bij zijn dood in 1640 (nr. 103 - Vne danse des paysans Italiens). De Spaanse koning Filips IV zond zijn ambassadeur Francisco de Rochas naar Antwerpen om schilderijen te verwerven uit de nalatenschap. Voor de Boerendans betaalde hij 800 florijnen. De koning hing hem in de zomereetplaats van zijn Madrileense Alcázar. Nadien belandde het schilderij in het Prado.

## Externe link

* Beschrijving bij Prado
* ↑ Bert Schepers, "Monkey Madness in Seventeenth-Century Antwerp. Some afterthoughts", in: The Rubenianum Quarterly, nr. 2012/4, blz. 4
De transfiguratie (1604-05) · Portret van de kunstenaar en zijn vrouw in een prieel van kamperfoelie (1609) · Kruisoprichting (1610) · Kruisafneming (1611) · De verrijzenis van Christus (1611-12) · De vier filosofen (1611-1612) · Het verschijnen van de Heilige Geest aan de Heilige Teresa van Avila (1612-14) · De ontdekking van Romulus en Remus (circa 1613) · De Rockoxtriptiek (1613-15) · De onthoofding van de heilige Catharina van Alexandrië (circa 1615) · Kruisafneming (1616-17) · Oude vrouw en jongen met kaarsen (1616-1617) · Medusa (ca. 1617) · Het aardse paradijs met de zondeval van Adam en Eva (ca. 1617) · De verloren zoon (1618) · De heilige Maria Magdalena in extase (1619-20)· De drie gratiën (1620-23) · Diana en haar nimfen maken zich klaar voor de jacht (1623-24) · Bekering van de H. Bavo (1623-24) · Heilige Rochus door Christus aangesteld tot patroon van de pestlijders (1623-26) · Aanbidding der Koningen (1624) · Portret van Matthaeus Yrsselius (circa 1624) · Tenhemelopneming van Maria (1625-26) · Portret van Anna van Oostenrijk (1625-26) · Angelica en de kluizenaar (1626-28) · De ontvoering van Europa (1628-29) · Laatste Avondmaal (1631-32) · Franciscus van Assisi ontvangt de stigmata (1633) · De roof van de Sabijnse maagden (1634-36) · Dans van dorpelingen en mythische figuren (1635) · Herfstlandschap met uitzicht op het Steen (1636) · De hond van Hercules ontdekt het purper (ca. 1636) · Saturnus verslindt een zoon (ca. 1636-37) · Het pelsken (ca. 1636-38)