# Elias Annes Borger

Elias Annes Borger (Joure, 26 februari 1784 – Leiden, 12 oktober 1820) was een Nederlandse theoloog en dichter en hoogleraar in de theologie en letteren te Leiden.

## Leven en werk

Borger was een zoon van Anne Kerstens Borger en Sibbeltje Tieles Tieleman. Zijn vader was koopman en jeneverstoker in Joure. Een gevelsteen aan de Midstraat 5 in Joure verwijst naar het feit dat dit zijn geboortehuis was. Borger bleek namelijk al op zeer jonge leeftijd zeer begaafd en werd daarom ook wel 'het Friese wonder' genoemd. Zijn vader had liever gezien dat hij een 'echt vak' leerde, maar zijn moeder en anderen ondersteunden hem om te groeien in kennis. In Joure leerde Borger Latijn en Grieks.
Op 17-jarige leeftijd trok hij naar Leiden om met te studeren voor het predikantschap. Op 7 juni 1807 promoveerde hij tot doctor in de Godgeleerdheid. Ambities om tot buitengewoon hoogleraar te worden benoemd werden vertraagd door de inlijving van de Nederlanden bij Frankrijk. Na het vertrek van de Fransen in 1815 werd hij gewoon hoogleraar in de theologie. In 1817 werd Borger ook nog aangesteld tot hoogleraar in de algemene geschiedenis en Griekse letterkunde.
Elias Borger trouwde in 1814 met Abrahamina van der Meulen, de zus van een Amsterdamse predikant. Een jaar later stierf zij echter in het kraambed. In 1819 trouwde hij opnieuw, ditmaal met Cornelia Scheltema, telg uit het geslacht Scheltema. Begin 1820 stierf ook zij in het kraambed, samen met een pasgeboren kind. Als gevolg hiervan raakte Borger in een zware depressie, waarbij hij slechts bij zijn overleden dierbaren wilde zijn. Zijn emoties uitte hij in zijn ode Aan den Rhijn in de Lente van het Jaar 1820. Acht maanden na de dood van zijn tweede vrouw overleed ook Borger, op 36-jarige leeftijd. Hij werd begraven in Katwijk.

## Vernoemingen

Ter nagedachtenis aan Borger zijn er een school en een scoutinggroep (De Borgergroep) naar hem vernoemd. De E.A. Borgerschool is een protestantse basisschool in Joure. Zowel in Joure als in Katwijk is een straat naar hem genoemd, de E.A. Borgerstraat. In Amsterdam, Rotterdam en in Leiden is een Borgerstraat, in Amersfoort een Borgerlaan; in Amsterdam bevindt zich ook een Borgerbuurt. In Voorburg is een straat aan het water naar hem vernoemd: Elias Annes Borgerkade.
Borgers naam en zijn dichtstuk Aan den Rhijn in de Lente van het Jaar 1820 zijn door Hildebrand (Nicolaas Beets) in diens Camera Obscura vereeuwigd. In het gedeelte over de familie Stastok wordt Borgers gedicht door mevrouw Dorbeen op weinig succesvolle wijze voorgedragen. De Rederijkerskamer Borger uit Borger is eveneens vernoemd naar Elias Annes Borger.

## Werken

* Specimen hermeneuticum inaugurale, exhibens interpretationem Epistolae Pauli ad Galatas (1807). Proefschrift Leiden. Hiervan verscheen ook een handelsuitgave o.d.t. Interpretatio Epistolae Pauli ad Galatas
* Oratio de modesto ac prudenti sacrarum literarum interprete. Openbare les Leiden (1808)
* Oon myn graete makker Beernd Freêrk Tydeman, da hy zyn disseretasie fordiffendjerje zoe [E.A. Borger. Aan mijn' waarden vriend B.F. Tydeman, bij de openlijke verdediging zijner dissertatie , [W.C. van Campen]] (1809). Twee gedichten, het eerste in het Fries, het tweede in het Nederlands is gedateerd: den 17 Junij 1809
* De Leydsche weezen aan de Leydsche burgerij, bij den aanvang des jaars MDCCCXI (1810). Werd ook wel abusievelijk toegeschreven aan W. Bilderdijk
* Iets nopens den Brief aan een Vriend (1813)
* Brief aan een vriend, betrekkelijk het godsdienstig vieren der ramp, die Leyden getroffen heeft op den 12 Januarij 1807 (1813)
* De Vaderlander (1814)
* Leerredenen (1814-1821)
** (Eerste deel)
** Tweede deel
* Disputatio qua censetur sententia J. A. Eberhardi, de origine et nativa indole religionis christianae (1815). Verhandelingen raakende den natuurlyken en geopenbaarden godsdienst, uitgegeven door Teyler's godgeleerd Genootschap; 26
* [Verhandelingen raakende den natuurlyken en geopenbaarden godsdienst, uitgegeven door Teyler's godgeleerd Genootschap ; 26
* Iets voor mijn Kind (1815)
* De constanti et aequabili Jesu Christi indole, doctrina, ac docendi ratione, sive Commentationes de Euangelio Joannis, cum Matthaei, Marci et Lucae Euangeliis comparato (1816)
* Op de Bevalling der Prinses van Oranje (1817)
* E. A. Borgeri Disputatio de historia pragmatica. Accedit oratio, de historiæ doctore, providentiæ divinæ administro (1818)
* Ter gedachtenis aan Hendrik Albert van der Palm (1819)
* Aan den Rhijn in de Lente van het Jaar 1820 (1820)
* Gevecht van Napoleon en Minerva. Voorgelezen in de vergadering der Maatschappij van Nederlandsche Letterkunde te Leijden, den 3 Maart 1815, drie dagen na Napoleons landing van Elba in Provence (1821)
* Dichterlijke Nalatenschap (1836)

## Literatuur

* H. Tollens Cz. Lijkzang op E. A. Borger (1820)
* Filips Serrurier. Bij het treurig en onverwacht afsterven van den Hoogleeraar E.A. Borger, overleden te Leyden, op den 12den October 1820 (1820)
* Jan Roemer. Hulde aan de nagedachtenis van den hoogleeraar E.A. Borger, uitgesproken in eene leerrede, gedaan op den eersten zondag na deszelfs overlijden, voor de gemeente te Leyden (1820)
* J. Delhaas. Verhooring van Borger's Klagten aan den Rijn in de lente van het jaar 1820 en de uitboezemingen aan J.H. van der Palm bij Borger's dood, waarbij Borger's boezem-klagt bij de graven zijner geliefde panden (ca. 1820)
* Levensberigt van E. A. Borger, in leven hoogleeraar in de Faculteit van Wijsbegeerte en Letteren aan de Hoogeschool te Leiden (ca. 1820)
* B.H. Lulofs. Een paar dichtregelen op den dood van den hoogleeraar E.A. Borger, na het lezen van deszelfs onvergelijkelijk fraai roerend dichtstukje: Aan den Rijn, enz., in den Muzen-Almanak voor 1821 (1821)
* Elias Annes Borger, Neêrlands jongelingenschap ten voorbeeld gesteld van al wat vroom, edel en goed is (ca. 1835)
* Eekhoff, Wopke Bijzonderheden omtrent de jeugd en de eerste verstandelijke ontwikkeling van den beroemden Elias Annes Borger: De jeugd van Borger (1842)
* C. van der Woude. Elias Annes Borger (1784-1820) : een geleerde-leven in het begin der 19e eeuw (1975). Uitg. in opdr. van de Theologische Hogeschool van de Gereformeerde kerken in Nederland. Bevat ook brieven van Elias Annes Borger

## Externe link

* Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
* ↑ De jeugd van Borger blz. 10
* Biografisch Portaal: 63019761
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: borg004
* Gemeinsame Normdatei: 143921304
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1914 0159
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 068684428
* Système universitaire de documentation: 158554647
* Virtual International Authority File: 170308505
* WorldCat (via VIAF): 170308505