OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Roos Wouters

Roos Wouters (Amsterdam, 23 november 1974) is politicoloog en werkzaam als freelance publicist, columnist en debatleider.
Zij houdt zich vooral bezig met de verdeling werk&zorg en de hobbels waar werkende ouders tegenaan lopen. Zij was bestuurslid van de Stichting Werkende Ouders en van het Alternatief voor Vakbond met ‘ouders op de arbeidsmarkt’ in haar portefeuille. Ook is zij bij WOMEN Inc. aanvoerder van een New Girls Netwerk; een denktank die bekijkt wat er nodig is om het ouderschap te emanciperen zodat het op een prettige manier past in het dagelijks leven van werkende gezinnen. Wouters pleit op een frisse en luchtige manier voor emancipatie van vrouwen en mannen samen en bedacht hiervoor de term Femanisme

## Biografie

In 2000 is Wouters (moeder van twee kinderen) afgestudeerd als politicoloog aan de UvA. Tijdens en na haar studie heeft zij vijf jaar bij AT5 (de Amsterdamse regionale omroep) en daarna bij Multiculturele Televisie Nederland (MTNL), het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP) en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg gewerkt. Op dit moment is zij freelance publicist, columnist, debatleider, tekstschrijver en internetcolumnist bij Lof (platform voor moeders met ambities) en Lux Voor.
Bij uitgeverij Augustus publiceerde Wouters haar eerste boek, "Fuck! Ik ben een feminist", dat de verschuivende rolpatronen als thema heeft. De boekpresentatie was op maandag 24 november 2008 bij WOMEN Inc.
Bij nrc.next en Contrast heeft Wouters in 2006 een essayprijs gewonnen met een artikel over discriminatie.

## Femanisme

Met de term femanisme hoopt Wouters de emancipatie van vrouwen én mannen een nieuwe impuls te geven. Het feminisme heeft volgens haar namelijk vooral onder jongeren een negatieve connotatie en onder andere omdat het vaak met man- en kindvijandigheid geassocieerd zou worden. Het femanisme strijdt voor een nieuwe emancipatiebeweging waarbij de voorhoede uit vrouwen én mannen bestaat. Daar waar vrouwen last hebben van een "glazen plafond", ziet Wouters mannen immers ook vaak last hebben van een "glazen vloer". Hierdoor blijven de kinderen vaak in een "glazen kooi".

## Bronnen, noten en/of referenties

* https://web.archive.org/web/20090125203342/http://rooswouters.nl/
* Alternatief voor Vakbond (2006).
* Lux Voor (2006).
* De Pers (2008).
* Glazen Muur (2007)
* Durf te Denken (2008).

## Externe link

* WOMEN Inc.
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 8907 8543
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 315454075
* Parlement.com: vi1paj4p4byk
* Virtual International Authority File: 282385623
* WorldCat (via VIAF): 282385623
# Medalla Light

Medalla Light is een Puerto Ricaans biermerk. Het bier wordt gebrouwen in Compañía Cervecera de Puerto Rico te Mayagüez.
Het is een blonde lager met een alcoholpercentage van 4,2%. Dit bier is het hoofdproduct van de brouwerij en won reeds enkele internationale prijzen.

## Prijzen

* New Zealand Beer Awards 2007 – gouden medaille in de categorie International Golden Lagers
* Australian International Beer Awards 2007 – zilveren medaille
* Monde Selection 2007 – zilveren medaille
# Macrina de Jongere

Macrina de Jongere (Caesarea, 327 - Pontus, 19 juli 379) was een non uit het vroege christendom en wordt als heilige vereerd in de Rooms-Katholieke Kerk en de Oosters-orthodoxe kerken. Ze was een zus van Gregorius van Nyssa.

## Biografie

Macrina de Jongere werd in 327 in Caesara geboren als het oudste kind van een gezin van negen kinderen. Drie van haar broers zouden bisschop weten te worden: Gregorius van Nyssa, Basilius van Caesarea en Petrus van Sebaste. Ze was vernoemd naar haar grootmoeder van moeders zijde: Macrina de Oudere. Ze werd in de Bijbel onderricht door haar religieuze moeder Emmelia. Al op jonge leeftijd werd Macrina door haar vader uitgehuwelijkt, maar de huwelijkskandidaat stierf nog voor het huwelijk voltrokken kon worden. Vanaf dit moment beschouwde Macrina zichzelf als een maagd-weduwe en weigerde ze alle aanzoeken die ze nadien zou krijgen.
Na het overlijden van haar toekomstige echtgenoot bleef Macrina leven op het familielandgoed waar ze samen met familie, vrienden en dienaars en volgelingen een religieuze gemeenschap vormde. Macrina had een beslissende invloed op haar broer Basilius om zijn leven aan de kerk te wijden en ook voedde ze haar jongste broer Petrus op. Gregorius noemde haar zijn belangrijkste leraar. Tijdens een hongersnood in Cappadocië maakte Macrina een ronde langs de vuilnishopen en ze nam aldaar de achtergelaten babymeisjes mee om ze thuis als haar eigen kinderen op te voeden. In 370 overleed haar moeder Emmelia en daarop volgde Macrina haar op als overste van de gemeenschap. Negen jaar later overleed ze zelf.
# Basaal membraan

Het basale membraan (basaalmembraan is een germanisme), membrana basalis, basilemma of grondvlies is een dun vezelig laagje dat zich onder het endotheel en het epitheel van de meeste organen bevindt. Het wordt gevormd door collageen type IV, laminine, heparaansulfaat, proteoglycanen en entactine.
Met behulp van een elektronenmicroscoop kunnen drie lagen onderscheiden worden:
* lamina lucida, in contact met de cellen (30 nm (nanometer) dik )
* lamina densa (30-50 nm dik)
* lamina fibroreticularis (10 nm dik)
De functies van het basale membraan zijn:
* ondersteuning van celstructuren
* mechanische barrière: het basale membraan beperkt het territorium van de epitheelcellen. Infiltratieve tumoren worden tegengehouden door het basale membraan. Een primaire tumor wordt nog tegengehouden door het basale membraan, terwijl een secundaire tumor het basale membraan perforeert
* verankering van cellen: bij epidermolysis bullosa, een ernstige, erfelijke ziekte is deze verankering afwezig
* ultrafiltratie van het bloed ter hoogte van de renale glomeruli. Ook de negatieve lading van het basale membraan speelt hier een belangrijke rol. Afwijkingen van deze negatieve lading veroorzaken minimal change disease
* genezing van wonden: het basale membraan begeleidt de epitheelcellen tijdens het regeneratieproces

## Literatuurverwijzingen

* ↑ Jochems, A.A.F. & Joosten, F.W.M.G. (1997). Coëlho Zakwoordenboek der geneeskunde (25ste druk). Arnhem: Elsevier/Koninklijke PBNA
* 1 2 Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum
* 1 2 Pinkhof, H. (1923). Vertalend en verklarend woordenboek van uitheemsche geneeskundige termen. Haarlem: De Erven F. Bohn
* ↑ Anderson, D.M. (2000). Dorland’s illustrated medical dictionary (29th edition). Philadelphia/London/Toronto/Montreal/Sydney/Tokyo: W.B. Saunders Company
* ↑ Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology. Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins
* ↑ Sliosberg, A. (1975). Elsevier’s medical dictionary in five languages. English/American / French / Italian / Spanish and German. (2de uitgave). Amsterdam/Oxford/New York: Elsevier’s Scientific Publishing Company
* ↑ Hoolboom-Van Dijck, S.J.M. (1974). Geneeskundig handwoordenboek. (2de druk). Leiden: Stafleu's Wetenschappelijke Uitgeversmaatschappij B.V.
# Pemfigoïd

Pemfigoïd (medisch: -oid = achtig, dus op pemfigus-lijkend). Een verouderde term is parapemfigus. Pemfigoïd is eigenlijk een groep van auto-immuunziekten gekenmerkt door blaarvorming in de huid of slijmvliezen. De blaarvorming zorgt voor loslating van de epidermis (opperhuid) van de dermis, en vindt dus subepidermaal (onder de opperhuid) plaats.
De belangrijkste voorbeelden zijn:
* bulleus pemfigoïd (BP)
* slijmvlies en/of oculair pemfigoïd, ook wel cicatricieel pemfigoïd genoemd (MMP, naar de Engelse benaming mucous membrane pemphigoid). Dit gaat nauwelijks met huidafwijkingen gepaard.
* epidermolysis bullosa acquisita (EBA)
* dermatitis herpetiformis (DH). Dit geeft blaasjes op voornamelijk de strekzijde van armen, onderrug en knieën
* lineaire IgA-dermatose (LAD)

## Oorzaak

Deze aandoeningen worden veroorzaakt door auto-antilichamen gericht tegen eiwitten in de basalemembraanzone. De basale cellen van de epidermis worden aan de dermis verankerd door onder andere hemidesmosomen (vergelijk desmosoom). Bij de verschillende aandoeningen zijn de antistoffen gericht tegen verschillende eiwitten in het hemidesmosoom:
* Bij BP zijn dat Collageen XVII en/of BP230.
* Bij EBA is dat collageen VII.
* Bij DH zijn de antistoffen gericht tegen transglutaminase.
* Bij LAD wordt er IgA gevonden gericht tegen een 120 kDa-groot gedeelte van collageen XVII, dat door de basale cellen van de epidermis wordt uitgescheiden. Er bestaat ook een variant van LAD, met IgA gericht tegen collageen VII: IgA-EBA.
* Er bestaan zeldzame varianten, waarbij antistoffen gevonden worden gericht tegen andere eiwitten van het hemidesmosoom. Voorbeelden: laminine 5 (anti-epiligrine cicatricieel pemfigoïd) en plectine.
Pemfigoïd kan ook door medicatie worden uitgelokt, onder andere captopril (ACE-remmer), thiazide, penicillamine en kalium-jodide.

## Vóórkomen

Bulleus pemfigoïd komt vooral voor bij mensen ouder dan 70 jaar, of (zelden) tijdens de zwangerschap (herpes gestationis). Dermatitis herpetiformis is sterk gerelateerd aan coeliakie (glutengevoelige darmafwijkingen).

## Behandeling

* Bulleus pemfigoïd reageert soms op een behandeling met nicotinamide en doxycycline. Meestal zullen corticosteroïden nodig zijn. Een goede optie is een zalfbehandeling met klasse 4 steroïd (bv clobetasolpropionaat). Oraal prednisolon, meestal in combinatie met azathioprine heeft goed effect, maar draagt een risico op bijwerkingen (osteoporose, opportunistische infecties, steroïdgeïnduceerde diabetes mellitus).
* Bij oculair pemfigoïd is het belangrijk om het ziekteproces zo veel mogelijk te staken, vanwege de littekenvorming rond het oog en de kans op blindheid. Mede daarom wordt hierbij als standaard cyclofosfamide voorgeschreven.
* DH reageert goed op dapson. Ook met een jodiumbeperkt en/of strikt glutenvrij dieet kunnen de klachten verbeteren (het effect van glutenvrij wordt pas na maanden merkbaar).
* LAD reageert doorgaans goed op dapson.
# Lectotype

Een lectotype is een van de verschillende soorten types in de biologische nomenclatuur. De naam is afgeleid van het Latijnse werkwoord 'legere' (voltooid deelwoord lectus) in de betekenis van (uit)kiezen of uitzoeken. Het is een type dat wordt gekozen als in de oorspronkelijke publicatie van een naam geen holotype is aangewezen, of als blijkt dat het eerder bestaande type vernietigd is of anderszins verloren is gegaan.
Een lectotype is een enkel, op een genoemde plaats bewaard ('geconserveerd'), exemplaar of een op een genoemde plaats bewaarde of gepubliceerde illustratie, en wordt gekozen uit het materiaal dat geassocieerd is met de oorspronkelijke publicatie van de naam. De keuze van een lectotype is pas effectief als deze op de voorgeschreven manier gepubliceerd is. Vanaf dat moment dient het lectotype als het type voor de wetenschappelijke naam.
De technische vereisten verschillen per set nomenclatuurregels (voor prokaryoten is geen lectotype mogelijk).

## Zoölogie

In de zoölogie is een lectotype altijd een op een genoemde plaats bewaard ('geconserveerd') exemplaar, en het wordt gekozen uit de syntypes: deze syntypes zijn samen het type en blijven dat tot er, eventueel, een lectotype gekozen wordt.
Als daar een goede reden voor is, kan een latere onderzoeker uit de syntypes één enkel exemplaar kiezen en dit als het lectotype publiceren. Zo'n reden kan bijvoorbeeld zijn dat er onder de syntypes één of meer exemplaren zijn die behoren tot een ander taxon.
type (biologie) · type (zoölogie) – allotype · holotype · lectotype · neotype · paralectotype · paratype · syntype · typereeks · typesoort · typegeslacht · typelocatie
# Bisdom Dunedin

Het Nieuw-Zeelandse rooms-katholieke bisdom Dunedin (Latijn: Dioecesis Dunedinensis) werd in 1869 gesticht. De zetel van het bisdom is in Dunedin waar zich de Sint-Jozefkathedraal bevindt.

## Bisschoppen sinds 1920

* James Whyte, 1920-1957
* John Kavanagh, 1957-1985
* Leonard Boyle, 1985-2004
* Colin Campbell, 2004-heden
# Bryony Botha

Bryony Botha (Takapuna (Auckland), 4 november 1997) is een Nieuw-Zeelandse baan- en wegwielrenster.

## Carrière

Botha won in 2015 de ploegenachtervolging tijdens de Wereldkampioenschappen baanwielrennen voor dames junioren. Twee jaar later won ze zowel de scratch als de ploegenachtervolging tijdens de Oceanische kampioenschappen. In 2018 won ze zilver op de Gemenebestspelen en in 2019 brons tijdens de Wereldkampioenschappen baanwielrennen allebei op de ploegenachtervolging. In 2021 nam ze deel aan de Olympische Zomerspelen 2020 op het onderdeel ploegenachtervolging. Hier eindigde ze als achtste met Rushlee Buchanan, Holly Edmondston, Kirstie James en Jaime Nielsen. In 2022 eindigde ze als tweede op het wereldkampioenschap baanwielrennen op het onderdeel achtervolging., dit was haar tweede medaille op een wereldkampioenschap. In 2023 won ze een zilveren medaille bij de ploegenachtervolging en een bronzen bij de achtervolging. Een jaar later won ze zilver op de Olympische Spelen op het onderdeel ploegenachtervolging.

## Palmares

| Jaar | NK | OK | WK | Overig |
| Junioren |||||
| 2014 | 1 omnium 1 achtervolging 3 500m tijdrit | | 3 ploegenachtervolging | |
| 2015 | 2 omnium | | 1 ploegenachtervolging | |
| Elite |||||
| 2016 | 1 ploegenachtervolging 4e scratch 10e puntenkoers | 2 ploegenachtervolging 6e achtervolging | | |
| 2017 | 1 ploegenachtervolging 3 koppelkoers 5e omnium 6e scratch 7e achtervolging | 1 scratch 1 ploegenachtervolging 2 achtervolging 5e achtervolging | | WB Santiago: ploegenachtervolging |
| 2018 | | | 6e ploegenachtervolging 13e achtervolging | Gemenebestspelen: 2 ploegenachtervolging 9e achtervolging |
| 2019 | 1 ploegenachtervolging 2 puntenkoers 4e achtervolging | | 3 ploegenachtervolging 5e achtervolging | WB Cambridge (1): ploegenachtervolging WB Cambridge (2): ploegenachtervolging |
| 2020 | 2 koppelkoers 3 omnium | | 6e ploegenachtervolging 11e achtervolging | |
| 2021 | 1 achtervolging 2 afvalkoers 2 omnium 3 koppelkoers 6e scratch | | | Olympische Spelen: 8e ploegenachtervolging |
| 2022 | 1 achtervolging 1 afvalkoers 1 koppelkoers 1 puntenkoers 1 scratch 2 omnium | 1 achtervolging 1 koppelkoers 1 ploegenachtervolging 2 omnium 2 puntenkoers | 2 achtervolging 9e puntenkoers | Gemenebestspelen: 1 achtervolging 2 ploegenachtervolging 8e puntenkoers |
| 2023 | | 1 achtervolging 1 koppelkoers 2 afvalkoers 2 puntenkoers 8e scratch | 2 ploegenachtervolging 3 achtervolging 7e koppelkoers | |
| 2024 | 1 achtervolging 1 afvalkoers 1 koppelkoers 2 omnium | 1 achtervolging 1 koppelkoers 1 ploegenachtervolging 2 afvalkoers 2 omnium | 3 achtervolging | Olympische Spelen: 2 ploegenachtervolging 8e koppelkoers |
* Profiel op procyclingstats.com
* Profiel op de wielersite
* Profiel op cyclebase.nl
* ↑ Track Nationals New Zealand – last day baanwacht.nl, 28-1-2020
# Romeinse burgeroorlog (456)

De Romeinse burgeroorlog van 456 was een militair conflict in de 2e helft van 456 waarin de generaals Majorianus en Ricimer in opstand kwamen tegen de West-Romeinse keizer Avitus. De oorlog eindigde met een overwinning van de opstandelingen. Avitus werd afgezet als keizer en overleed kort daarna in mysterieuze omstandigheden.
# Rushlee Buchanan

Rushlee Buchanan (Te Awamutu, 20 januari 1988) is een Nieuw-Zeelands voormalig wielrenster. Ze werd diverse keren Nieuw-Zeelands kampioene op de weg, in het tijdrijden en op de baan.
Buchanan nam deel aan de Gemenebestspelen 2010 en 2014, de laatste keer werd ze 14e in de wegwedstrijd. In de puntenkoers werd ze 7e en 5e.
Ze werd namens Nieuw-Zeeland vijfde op de Olympische Zomerspelen 2016 in Rio de Janeiro in de ploegenachtervolging, samen met Lauren Ellis, Racquel Sheath en Jaime Nielsen.

## Palmares
### 2010

* Nieuw-Zeelands kampioene op de weg
* Nieuw-Zeelands kampioene ploegenachtervolging
* Nieuw-Zeelands kampioene scratch
* 3 Wereldkampioenschappen baanwielrennen ploegenachtervolging

### 2011

* 3 Nieuw-Zeelands kampioenschap op de weg

### 2013

* Oceanisch kampioene ploegenachtervolging
* Oceanisch kampioene scratch

### 2014

* Nieuw-Zeelands kampioene op de weg

### 2016

* Nieuw-Zeelands kampioene op de weg
* Nieuw-Zeelands kampioene tijdrijden

### 2017

* Nieuw-Zeelands kampioene op de weg
* 3 Nieuw-Zeelands kampioenschap tijdrijden

### 2019

* Wereldbeker baanwielrennen Cambridge: ploegenachtervolging
* Pro Cycling Stats
* Cycling Archives
* Profiel op Olympic.org
* ↑ (en) Rushlee Buchanan creates history with fourth national road cycling title stuff.co.nz, 7 januari 2017
# Westley Gough

Westley Gough (4 mei 1988) is een Nieuw-Zeelands voormalig baan- en wegwielrenner. Hij behaalde zijn grootste successen op de ploegenachtervolging.

## Carrière

In 2005 won Gough de ploegenachtervolging op het Wereldkampioenschap baanwielrennen voor junioren. Een jaar later werd hij Nieuw-Zeelands kampioen op de scratch en de 1km tijdrit bij de junioren en won hij een zilveren medaille op de ploegenachtervolging en de achtervolging op het WK voor junioren. Gough nam deel aan de Olympische Zomerspelen van 2008 in Peking waar hij met de Nieuw-Zeelandse een derde plaats behaalde op de ploegenachtervolging. In 2010 behaalde hij een tweede plaats op de ploegenachtervolging tijdens de Gemenebestspelen. Gough won in 2011 het Nieuw-Zeelands kampioenschap tijdrijden voor elite. In 2012 won hij opnieuw een bronzen medaille op de ploegenachtervolging tijdens de Olympische Zomerspelen.

## Palmares
### Baanwielrennen

| Jaar | N-ZK | OK | WK | Overig |
| Junioren |||||
| 2005 | | | 1 ploegenachtervolging | Oceanische spelen: 2 achtervolging |
| 2006 | 1 scratch, 1 1km tijdrit 2 puntenkoers, 3 achtervolging | 2 achtervolging 2 ploegenachtervolging | | |
| Elite |||||
| 2007 | | 2 ploegenachtervolging 3 koppelkoers | | |
| 2008 | | | | Olympische Spelen: 3 ploegenachtervolging |
| 2009 | | 1 ploegenachtervolging | 3 ploegenachtervolging | |
| 2010 | 1 omnium, 2 1km tijdrit | | 3 ploegenachtervolging | Gemenebestspelen: 2 ploegenachtervolging WB Cali: ploegenachtervolging |
| 2011 | | 2 omnium 3 ploegenachtervolging 3 scratch | | |
| 2012 | 2 puntenkoers, 2 1km tijdrit 2 achtervolging | | 3 achtervolging 3 ploegenachtervolging | Olympische Spelen: 3 ploegenachtervolging |
| 2013 | | | | |
| 2014 | | 2 ploegenachtervolging 3 achtervolging | | |

### Wegwielrennen
#### 2008

    2 Nieuw-Zeelands kampioenschap tijdrijden voor belofte
    1e etappe Ronde van Southland (ploegentijdrit)
    Nieuw-Zeelands kampioenschap criterium

#### 2010

    2 Nieuw-Zeelands kampioenschap tijdrijden voor belofte

#### 2011

    Nieuw-Zeelands kampioenschap tijdrijden voor elite
    5e etappe Ronde van Wellington

#### 2012

    Proloog Ronde van Savoie-Mont Blanc

#### 2013

    3 Nieuw-Zeelands kampioenschap tijdrijden voor elite

## Ploegen

* 2010 – Team Sprocket (stagiair)
* 2011 – Subway Cycling Team
* 2012 – Subway Cycling Team
* 2014 – Team Budget Forklifts
* 2015 – Team Budget Forklifts
* (en) Profiel op ProCyclingStats
* Profiel op dewielersite
* Profiel op cyclebase
Barry · Gough · Horgan · Kerrison · Nankervis · Prete · Roe · Simpson · Talbot · Vink · Williams · Witmitz · Wohler
# Bailey O'Donnell

Bailey O'Donnell (Ashburton, 25 september 2000) is een Nieuw-Zeelands weg- en baanwielrenner.

## Carrière

Als junior werd O'Donnell in januari 2017 tweede op het nationale kampioenschap op de weg, achter Ben Hamilton. Een jaar later maakte hij deel uit van de selectie die goud won op in de ploegenachtervolging op het wereldkampioenschap.
In 2021 nam O'Donnell namens St George deel aan de New Zealand Cycle Classic. In deze vijfdaagse etappekoers werd hij derde in het bergklassement, met evenveel punten als Luke Mudgway en Ollie Jones, die boven hem eindigden. Tien dagen na deze wedstrijd maakte hij de overstap naar Global 6 Cycling. In mei 2022 tekende O'Donnell een contract bij Bolton Equities Black Spoke. Omdat die ploeg in 2023 een stap hogerop deed, werd O'Donnell dat jaar prof. Hij nam dat jaar deel aan onder meer de Brussels Cycling Classic en de Ronde van Langkawi.
In 2024 zette hij een stap terug naar het amateurclubteam Oxford Edge Cycling Team.

## Palmares
### Baanwielrennen

| Jaar | NK | OK | WK |
| Junioren |||||
| 2018 | | 2 Ploegenachtervolging | 1 Ploegenachtervolging |
| Elite |||||
| 2018 | 1 Ploegenachtervolging | | |
| 2019 | 3 Ploegenachtervolging | | |
| 2020 | | 3 Ploegenachtervolging | |

## Ploegen

* 2021 – St George Continental Cycling Team (tot 27 januari)
* 2021 – Global 6 Cycling (van 28 januari tot 30 juni)
* 2022 – Bolton Equities Black Spoke Pro Cycling (vanaf 25 mei)
* 2023 – Bolton Equities Black Spoke
* 2024 – Oxford Edge Cycling Team
* (en) Profiel van Bailey O'Donnell op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Bailey O'Donnell op de website van de UCI
Batt · Bostock · Burnett · Christensen · Currie · Fitzsimons · Fouché · Gate · Gough · Jackson · Jones · Kench · Mudgway · O'Donnell · Oram · Scott · Sexton · Stewart · Townsend · Wright · Gardner (stagiair) · Hornblow (stagiair) · Vercouillie (stagiair)
# Kleine kruisafneming

De Kleine kruisafneming is een tweeluik van Hugo van der Goes uit circa 1480. De rechterhelft van het tweeluik behoort tot de collectie van de Gemäldegalerie in Berlijn. Het is een zogeheten Tüchlein, een schildering in lijmtempera op doek. Er bestaan enkele andere werken in deze techniek die aan Hugo van der Goes of schilders uit zijn omgeving worden toegeschreven, zoals het fragment van de Bewening in halffiguren (of Grote kruisafneming), de Madonna van Pavia en De aanbidding door de koningen van Justus van Gent.
Op het doek staan Maria en de apostel Johannes aan de voet van het kruis afgebeeld, vergezeld door de drie andere Maria's, onder wie Maria Magdalena uiterst rechts. Op de linkerhelft van het tweeluik wordt Christus van het kruis gehaald door Jozef van Arimathea, Nikodemus en een derde man. Deze voorstelling is bekend van de navolgingen van het tweeluik door onder meer Hans Memling.
Een Tüchlein dat in 1950 werd ontdekt en in privébezit is, wordt meestal beschouwd als de ontbrekende linkerhelft van het originele tweeluik van Hugo van der Goes, hoewel Elisabeth Dhanens zich erover verwonderde dat het lichaam van Christus hier gespiegeld is ten opzichte van de latere varianten. Dit levert een minder bevredigende compositie op dan in de versie van Hans Memling. Daar staat tegenover dat de beide doeken hetzelfde formaat hebben. De oriëntering van Christus op de versie van Hugo van der Goes is wel nagevolgd op een doek in het Lindenau-museum in Altenburg. Dhanens deed de suggestie dat het bij dergelijke doeken – in het bijzonder het schilderij in Altenburg, dat voorzien is van een versierd kader – om processievaandels kon gaan.
De man met de baard die op de kruisafneming de kijker aanstaart, komt ook voor op het schilderij De dood van Maria van Hugo van der Goes en op de prent van Schongauer met hetzelfde onderwerp. De vrouw die in wanhoop haar handen opheft, herinnert aan de bewening van de Weense diptiek.
* Hans Memling, Tweeluik met de kruisafneming, Capilla Real, Kathedraal van Granada
* Een andere variant door Hans Memling, Groeningemuseum, Brugge

## Herkomst

Het doek met de treurende vrouwen werd in 1900 door O. Huldschinsky geschonken aan het museum in Berlijn.
Het doek met de kruisafneming werd in 1950 ontdekt in de Landry-collectie en in 1951 aangekocht door een privéverzamelaar in New York. In 2021 werd het geveild bij Sotheby's voor ruim drie miljoen dollar.