OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sint-Michaëlkerk (München-Perlach)

De Sint-Michaëlkerk (Duits: St. Michael) is een rooms-katholieke kerk in het stadsdeel Perlach te München. De kerk bevindt zich in het oude dorpsgebied van Perlach aan het Pfanzeltplatz en behoort tot het decanaat München-Perlach.

## Geschiedenis

De eerste vermelding van een kerk in Perlach dateert uit het jaar 1020. In het jaar 1180 moet de kerk reeds een zelfstandige parochiekerk met begrafenisrechten zijn geweest omdat de priester van de kerk toen deelnam aan een synode in Freising. Het romaanse kerkgebouw uit vermoedelijk de 12e of 13e eeuw werd in 1728 wegens bouwvalligheid gesloopt. Nog hetzelfde jaar legde men de eerste steen voor de huidige barokke bouw. Op 25 mei 1732 werd het nieuwe kerkgebouw door de wijbisschop Johann Ferdinand von Pödigheim geconsacreerd.
Het hoogaltaar met het schilderij van de aartsengel Michaël werd pas in 1796 gebouwd, Van de oude kerk werden de beide beelden van een zittende Anna te Drieën en een eveneens zittende Sint-Coloman overgenomen. Zij bevinden zich op resp. het linker- en rechter zij-altaar.
In 1979 bouwde Wilhelm Stöberl een nieuw sleeplade-orgel met 26 registers en drie manualen, de orgelkas is een ontwerp van de architect Erwin Schleich. De kerk werd tijdens de viering van het 1200-jarig bestaan van Perlach grondig gerestaureerd.

## Klokken

In de toren hangt een vijfstemmig geluid. De oudste en kleinste Verkondigingsklok werd gegoten in 1685, de overige klokken zijn allemaal na de Tweede Wereldoorlog gegoten.
| Nr. | Naam | Gietjaar | Gieter | Doorsnee (cm) | Gewicht (kg) | Toon | Inschrift |
| 1 | Michaelsglocke | 1950 | Karl Czudnochowsky, Erding | 170 | 2250 | b | Hl. Michael, bitte für uns! |
| 2 | Marienglocke | 1950 | Karl Czudnochowsky, Erding | 130 | 1100 | d | Maria, wir rufen zu Dir !. |
| 3 | Josefsglocke | 1950 | Karl Czudnochowsky, Erding | 116 | 800 | f | Hl. Josef, bitte für unsere Gefallenen der Weltkriege 1914/18 u. 1939/45 |
| 4 | Kolomanglocke | 1950 | Karl Czudnochowsky, Erding | 102 | 550 | g | Hl. Koloman, beware uns vor Blitz und Ungewitter, Pest, Hunger und Krieg ! |
| 5 | Verkündigungsglocke | 1685 | Polskopp, München | 60 | 350 | g | Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum“ |

## Afbeeldingen

* Plafondfresco
* Anna te Drieën
* Orgel en galerij

## Externe link

* (de) Website van het parochieverband Perlach
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel St. Michael (Perlach) op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Ambassade van Oekraïne in Slowakije

De ambassade van Oekraïne in is de vertegenwoordiging van Oekraïne in de Slowaakse hoofdstad Bratislava.

## Ambassadeurs

* Roman Lubkivsky, 1993
* Pjotr Danilovitsj Sardatsjoek, 1993–1994
* Dmytro Pavlychko, 1995–1998
* Yuri Rylach, 1998–2004
* Ustych Serhiy Ivanovych, 2004–2005
* Inna Ohniwez, 2005–2010
* Gavashi Oleg Olodarovich, 2010–2016
* Yuriy Mushka, 2016–

## Externe link

* Website
* ↑ Embassy of Ukraine in the Slovak Republic. Gearchiveerd op 26 november 2021.
België · Bulgarije · Cyprus · Finland · Griekenland · Hongarije · Italië · Kroatië · Letland · Moldavië · Montenegro · Nederland · Oostenrijk · Portugal · Roemenië · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Zweden · Zwitserland
# Saraz (Frankrijk)

Saraz is een plaats en voormalige gemeente in het Franse departement Doubs (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 15 inwoners (2009). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Besançon. Saraz is op 1 januari 2025 gefuseerd met de gemeente Éternoz tot de gemeente Éternoz-Vallée-du-Lison.

## Geografie

De oppervlakte van Saraz bedraagt 5,8 km², de bevolkingsdichtheid is dus 2,6 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Berlin-Schlachtensee

Schlachtensee is een stadsdeel van Berlijn, gelegen in het district Steglitz-Zehlendorf. Het district werd op 11 december 2020 gevormd als een officiële territoriale eenheid uit delen van de bestaande districten Nikolassee en Zehlendorf. Structureel is de wijk ontstaan uit verschillende landhuis- en villakolonies die aan het einde van de 19e eeuw werden gebouwd ten zuiden van de Schlachtensee, een meer.

## Geschiedenis

Reeds in de middeleeuwen lag er een dorpje aan de zuidelijke oever van het meer, maar dit raakte in verval. Pas in de achttiende eeuw kwamen er nieuwe huizen. Echter bestond het grootste deel van het huidige gebied uit bossen en landbouwgrond tot ver in de negentiende eeuw. In 1874 werd de spoorlijn Wannseebahn aangelegd en kwam er het station Schlachtensee. Aan het einde van de negentiende eeuw verrees er een villawijk. Het gebied behoorde tot het Gutsbezirk Düppel, nu een wijk van Nikolassee en werd rond deze tijd overgedragen aan Zehlendorf. De Breisgauer Straße ontwikkelde zich tot de hoofdstraat van het gebied. In 1920 werd het gebied onderdeel van Groot-Berlijn en verdeeld tussen Zehlendorf en Nikolassee. Omdat er een postkantoor was werd de naam Berlin-Schlachtensee wel al gebruikt als postnaam op officiële documenten.
In mei 2020 keurde de districtsraad van Steglitz-Zehlendorf een petitie goed van een burgerinitiatief om een aparte wijk Schlachtensee op te richten. Het nieuwe stadsdeel werd gevormd uit delen van de bestaande stadsdelen Nikolassee en Zehlendorf en kreeg zijn naam na een aankondiging in het Amtsblatt für Berlin op 11 december 2020.
Dahlem · Lankwitz · Lichterfelde · Nikolassee · Schlachtensee · Steglitz · Wannsee · Zehlendorf
# Orujo

Orujo (ook wel 'augardente' of 'aguardiente' (vuurwater) en caña genoemd) is een Spaanse gedestilleerde alcoholische drank, die vervaardigd wordt uit destillatie van restanten van de druiven na de wijnbereiding. Orujo is vooral populair in het noordwesten van Spanje, in Galicië, Castilië en León, Asturias en Cantabrië, waar het veelal thuis wordt bereid (tegenwoordig verboden vanwege het risico op methanol-productie).

## Productie

Het basisingrediënt van Orujo is het residu van de wijnproductie. Zodra de druiven zijn geplet, kunnen de orujo's of het residu van de druiven worden gebruikt om de gelijknamige likeur te produceren. De druivenschillen, zaden en stengels worden gefermenteerd in gesloten vaten en vervolgens gedistilleerd. Het distilleertoestel, alambiques, alquitaras of potas genoemd, zijn traditioneel grote koperen ketels die boven een open vuur worden verwarmd, terwijl een 'poteiro' (orujo-distilleerder) over zijn brouwsel waakt. Het distillatieproces in de alambiques duurt zes uur of langer. Men denkt dat de koperen ketels die eeuwenlang door de Galiciërs zijn gebruikt door de Arabieren naar het Iberisch schiereiland zijn gebracht, wat in feite nooit het geval is geweest.
De orujo die wordt geproduceerd door de distillatie is een kleurloze drank, terwijl de 'orujo envejecido' of 'gerijpte orujo' amber van kleur is. De gerijpte variëteit wordt op dezelfde manier gefermenteerd en gedistilleerd, maar wordt vervolgens in eikenhouten vaten gegoten om minimaal twee jaar te rijpen.

## Geschiedenis

Orujo wordt gemaakt in het noorden van Portugal en Spanje. De kloosters in het graafschap Liébana, Cantabrië, distilleren al sinds de middeleeuwen orujo. 'Licor de Orujo' verschijnt echter pas vele eeuwen later; de eerste verwijzing naar de drank was in 1663 toen een jezuïetenmonnik uit Duitsland, genaamd Athanasius Kircher, het bestaan documenteerde van sterke drank zoals orujo die werd geproduceerd uit druivendrab in zijn scheikundige verslagen. Elk jaar in november viert de stad Potes het 'Fiesta del Orujo', inclusief proeverijen en een wedstrijd waarbij deelnemers orujo in het openbaar distilleren met hun eigen distilleertoestellen en juryleden een prijs uitreiken voor de best smakende drank. Sinds de 16e eeuw maken de Galiciërs orujo op hun boerderijen en zijn ze trots op hun likeur, waarbij elke familie zorgvuldig zijn eigen geheime recept bewaakt. Er zijn nu echter meer dan 20 commerciële producenten van orujo binnen de Denominación Específica Orujo de Galicia, (benaming van Orujo van Galicië), die in 1989 werd opgericht.
Orujo bevat meestal tussen 40 en 60% alcohol.

## Varianten

Deze drank staat in Italië bekend als grappa, in Frankrijk als Marc, in Duitsland als Tresterbrand of Tresterschnaps of Trester, in Portugal als bagaceira of Bagaço, in Hongarije als törkölypálinka of Törköly, in Roemenië als rachiul de tescovina, terwijl in Bulgarije, Servië, Montenegro, Kroatië, Griekenland en Cyprus het een lokale variant is van Rakija.
# Timna

Timna kan verwijzen naar:
* Plaatsen met de naam Timna:
** Timna (Edom), een plaats uit de oudheid, bekend om zijn kopermijnen
** Timna (Tel Batash), in de oudheid achtereenvolgens een Kanaänitisch, Filistijns en Israëlisch stadje
** Timna (Jemen)
* Personen met de naam Timna
** Timna (Hebreeuwse Bijbel), de naam van een persoon uit de Bijbel
** Timna Brauer, een Oostenrijks zangeres
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Timna en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Berlin-Zehlendorf

Zehlendorf is een stadsdeel van Berlijn, gelegen in het district Steglitz-Zehlendorf. Tot de herstructurering van 2001 was er ook een gelijknamig district, waar Zehlendorf een onderdeel van was. De stadsdelen Wannsee, Nikolassee en Dahlem behoorden ook tot dit district.

## Geschiedenis

Het dorp werd gesticht rond 1230 en werd in 1242 voor het eerst vermeld in een verkoopakte als Cedelendorp. In 1730 liet Frederik Willem I de Königsweg aanleggen als expresroute naar Potsdam. Deze weg werd in 1792 door Frederik Willem II verlengd tot Berlijn waardoor het de eerste snelweg van Pruisen werd. Op 22 september 1838 liep de eerste Pruisische spoorlijn van Potsdam naar Zehlendorf.
In 1920 werd Zehlendorf opgenomen in Groot-Berlijn waar het een district van werd. In december 2020 gaf Zehlendorf een stuk grondgebied op voor het nieuwe stadsdeel Schlachtensee.

## Verkeer

Station Zehlendorf is het grootste en belangrijkte station, verder zijn er ook de stations Mexikoplatz en Sundgauer Straße.
De U3-metrolijn eindigt in Zehlendorf in het station Krumme Lanke. Ook het station Onkel Toms Hütte ligt in Zehlendorf.

## Sport

FC Hertha 03 Zehlendorf speelde tussen 1953 en 1963 negen seizoen in de hoogste klasse. Daarna speelde de club tot 1974 in de Regionalliga die toen als tweede klasse fungeerde en daarna tot 1998 onafgebroken in de derde klasse. In 2000 zakte de club terug naar de Berlijnse competitie en speelde daar tot 2014 toen ze terug naar de regionale reeksen promoveerden. Na tien jaar Oberliga promoveerde de club in 2024 terug naar de Regionalliga.
Dahlem · Lankwitz · Lichterfelde · Nikolassee · Schlachtensee · Steglitz · Wannsee · Zehlendorf
# Sinaloakraai

De Sinaloakraai (Corvus sinaloae) behoort tot de familie van de kraaiachtigen.

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort is endemisch in het noordwesten van Mexico.

## Status

De grootte van de populatie is in 2019 geschat op 50.000-500.000 volwassen vogels. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Sinaloakraai op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Lijst van beschermd erfgoed in Jemeppe-sur-Sambre

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de beschermde erfgoederen in de gemeente Jemeppe-sur-Sambre. Het beschermd erfgoed maakt onderdeel uit van het cultureel erfgoed in België.
| Object | Adres | Coördinaten | Nummer$^?$ | Afbeelding |
| Gevels en daken van kasteel Mielmont | Onoz | 50° 29' 52" NB, 4° 40' 21" OL | 92140-CLT-0001-01 Info | |
| Donjon van Villeret en het ensemble van de donjon en zijn omliggende terrein | Jemeppe-sur-Sambre | 50° 30' 30" NB, 4° 39' 5" OL | 92140-CLT-0004-01 Info | Donjon van Villeret en het ensemble van de donjon en zijn omliggende terrein |
| Ensemble van de watermolen en omgeving | Onoz | 50° 29' 30" NB, 4° 40' 13" OL | 92140-CLT-0005-01 Info | Ensemble van de watermolen en omgeving |
| Grot van de man van Spy en het ensemble van de grot en de omliggende terreinen | | 50° 28' 49" NB, 4° 40' 28" OL | 92140-CLT-0006-01 Info | Grot van de man van Spy en het ensemble van de grot en de omliggende terreinen |
| Gevels en daken van de kasteelhoeve Balâtre en oprichting beschermingszone | | 50° 29' 55" NB, 4° 38' 13" OL | 92140-CLT-0007-01 Info | Gevels en daken van de kasteelhoeve Balâtre en oprichting beschermingszone |
| Gevels en daken van het ensemble van het waterstation en twee technische gebouwen | | 50° 29' 0" NB, 4° 39' 57" OL | 92140-CLT-0008-01 Info | |
| De donjon van Villeret | | 50° 30' 29" NB, 4° 39' 4" OL | 92140-PEX-0001-01 Info | De donjon van Villeret |
| Ensemble van de grot van de man van Spy en de omliggende terreinen | | 50° 29' 0" NB, 4° 40' 13" OL | 92140-PEX-0002-01 Info | Ensemble van de grot van de man van Spy en de omliggende terreinen |
# Lunula (anatomie)

De Lunula is een omschrijving van het halve (lichter gekleurde) maantje in de vingernagel, in het begin van de nagel, tegen het nagelbed aan. Het heeft een witte kleur omdat het bestaat uit nieuwe cellen van de nagelmatrix. Zodra de nagel groeit, verschuiven de cellen naar de vrije rand en worden deze doorzichtig. Iedereen heeft deze halve maantjes, maar ze zijn niet altijd zichtbaar. Soms bevinden ze zich net onder de huid. Wanneer je te weinig vitamines in je lichaam hebt, zie je dit niet.

## Structuur en kenmerken

De lunula is zichtbaar als een witte of lichtgekleurde boogvormige zone en bestaat uit ondoorzichtige keratinelaag. Hoewel de term "lunula" de indruk kan wekken dat het een structuur is die zich onder de nagel bevindt, is het eigenlijk een zichtbare manifestatie van het nagelbed dat door de nagelplaat heen schijnt.
De grootte en zichtbaarheid van de lunula kunnen variëren van persoon tot persoon. Bij sommige mensen is de lunula duidelijk zichtbaar op alle nagels, terwijl het bij anderen mogelijk alleen op enkele nagels te zien is of helemaal afwezig is. Het is belangrijk op te merken dat de lunula niet direct verband houdt met de gezondheid van een persoon en dat variaties in grootte of afwezigheid normaal kunnen zijn.

## Functie

Hoewel de exacte functie van de lunula niet volledig begrepen is, wordt aangenomen dat het een rol speelt bij de productie van nieuwe nagelcellen. Het lunula-gebied bevindt zich boven het matrixgebied van de nagel, dat verantwoordelijk is voor de groei van de nagelplaat. De matrixcellen onder de lunula produceren keratine, het belangrijkste structurele eiwit van de nagels.

## Gezondheid en afwijkingen

In de meeste gevallen heeft een verandering in de grootte, vorm of kleur van de lunula geen klinische betekenis en is het geen teken van onderliggende ziekten. Het is echter vermeldenswaard dat sommige medische aandoeningen veranderingen in de lunula kunnen veroorzaken. Bijvoorbeeld, bij bepaalde systemische ziekten of tekorten aan voedingsstoffen, zoals bloedarmoede, kan de lunula bleker of zelfs helemaal afwezig lijken.
In zeldzame gevallen kunnen afwijkingen in de lunula wijzen op onderliggende aandoeningen die medische aandacht vereisen. Daarom wordt geadviseerd om bij aanhoudende veranderingen in de lunula of andere nagelafwijkingen een arts te raadplegen voor een juiste diagnose en behandeling.
* ↑ Toonstra, Johan (2010). Anatomie en fysiologie van het nagelapparaat. Bohn Stafleu van Loghum, Houten, 11–20. ISBN 978-90-313-8618-5.
# Sieg Carré

De Sieg Carré is een winkelcentrum met kantoren en woningen in het centrum van Siegen tegenover het centraal station.
Het centrum werd na een bouwtijd van twee jaar geopend in september 2006. Het gebouw telt acht verdiepingen. De begane grond, de kelder en de eerste verdieping worden vooral bezet door winkels en horeca. De tweede kelderververdieping bevat een niet-openbare parkeergarage met ca. 100 parkeerplaatsen. De tweede en derde verdieping bevatten kantoren en op de vierde en vijfde verdieping zijn maisonettewoningen.. Het gebouw heeft gevels met grote glasoppervlakten en heeft een gelijke architectonische stijl als het tegenovergelegen winkelcentrum City-Galerie Siegen.
De projectontwikkelaar en tevens de eigenaar is de Sparkasse Siegen. De hoofdgebruikers zijn de Sparkasse Siegen en het modehuis Schulze.
# François de Bas

François de Bas (Den Haag, 10 september 1840 – aldaar, 22 februari 1931) was een Nederlandse generaal en militair historicus.

## Biografie
### Militaire loopbaan

François de Bas was de zoon van Willem Jacobus de Bas en Johanna Maria Köhler. Hij verkreeg zijn scholing in Den Haag op de kostschool van Guillaume Alexander Burnier. Op zestienjarige leeftijd werd De Bas cadet aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda. Met zijn benoeming tot Tweede Luitenant bij het Derde Regiment Dragonders sloot hij zijn opleiding in 1860 af. Vier jaar later kreeg hij de bevordering tot luitenant bij de Generale staf.
Vervolgens behoorde hij in 1868 tot een van de allereerste studenten van de latere Hogere Krijgsschool. Tot 1872 kreeg De Bas lessen op deze school en was in de tussentijd onder generaal Willem Jan Knoop gemobiliseerd. Hij slaagde in 1872 voor zijn eindexamen en werd vervolgens ritmeester van een regiment huzaren in Venlo. Tussen 1878 en 1885 was hij als docent verbonden aan de krijgsschool in Den Haag. Aan zijn militaire loopbaan kwam in 1889 een einde na het gedwongen huwelijk van zijn dochter met een officier uit zijn regiment. De Bas diende vervolgens een verzoek in om op non-actief te worden gesteld en dat werd hem ook verleend.

### Militair historicus

Al in 1887 verscheen het eerste deel van zijn historische studie Prins Frederik der Nederlanden en zijn tijd, dat in totaal vijf delen zou omvatten. Vanaf 1890 legde De Bas zich dan ook nog uitsluitend toe op de militaire geschiedenis. Hij verkreeg voor zijn werk vanuit het ministerie een toelage van duizend gulden. In 1895 ging hij officieel met pensioen en kreeg daarbij de rang van kolonel, maar De Bas bleef niettemin doorgaan met historisch onderzoek. Zo werd hij in 1897 directeur van het Koninklijk Huisarchief.
In die functie voerde hij in 1900 namens koningin Emma onderhandelingen met Adolf Nassau van Luxemburg of haar nakomelingen de achternaam "Nassau" mochten blijven voeren. Deze onderhandelingen wist hij succesvol af te ronden. In 1927 verliet De Bas het Krijgskundig Archief wegens gezondheidsredenen. Dit archief dat hij voor een groot deel had samengesteld ging verloren bij het geallieerde bombardement op Bezuidenhout. De historische werken van De Bas behoren tot de "orangistische traditie" van de Nederlandse geschiedschrijving.
# Frederick Benteen

Frederick William Benteen (Petersburg, 24 augustus 1834 - Atlanta, 22 juni 1898) was een Amerikaans majoor die voor het eerst vocht tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog. Hij werd benoemd tot bevelhebber tijdens de indiaanse campagnes en Great Sioux War tegen de Lakota en Northern Cheyenne. Benteen is vooral bekend omdat hij het bevel voerde over een bataljon (compagnies D, H en K) van het 7e Cavalerie tijdens de Slag bij de Little Bighorn eind juni 1876.
Nadat hij het gebied van de linkerflank had verkend zoals hem bevolen was, ontving kapitein Benteen een briefje van zijn meerdere George Armstrong Custer waarin hem werd bevolen om snel de munitiepakketten naar boven te brengen en zich bij hem aan te sluiten in Custers verrassingsaanval op een groot indiaans kampement. Benteens falen om Custers bevelen direct op te volgen is een van de meest controversiële aspecten van de beroemde veldslag. Het gevecht resulteerde in de dood van Custer en de volledige vernietiging van de vijf compagnies cavaleristen die deel uitmaakten van Custers detachement, maar Benteens bijstand aan majoor Marcus Reno's bataljon kan hen gered hebben van de vernietiging.
Benteen diende vervolgens nog twaalf jaar in de U.S. Cavalerie, waarbij hij zowel werd geëerd door promotie als te schande werd gemaakt door een veroordeling voor dronkenschap door een militair tribunaal. Hij ging in 1888 om gezondheidsredenen met pensioen en leefde nog tien jaar tot zijn dood door een natuurlijke oorzaak op 63-jarige leeftijd.
# Vlag van de Benedenwindse Eilanden

De vlag van de Benedenwindse Eilanden is de vlag van de Benedenwindse Eilanden, een deel van Frans-Polynesië in de Grote Oceaan dat door Frankrijk wordt bestuurd.
De vlag van bestaat uit zeven horizontale banen van rood en wit. De rode en witte kleuren zijn afkomstig van historische Tahitiaanse vlaggen.
De vlag, die bij sportevenementen wordt gebruikt, bestaat uit drie horizontale banen van groen, geel en groen (1-2-1), waarbij de gele baan is beladen met de zwarte letters ISLV (staan voor Îles Sous-le-Vent) in een boog. De herkomst van de kleuren zijn onbekend.
Op 4 december 1985 besliste de Territoriale Regering dat de vlag van de archipels en eilanden van Frans-Polynesië naast de vlag van Frans-Polynesië en de vlag van Frankrijk mag wapperen.

## Vlaggen van de eilanden

* Bora Bora
* Huahine
* Raiatea
* ↑ Leeward Islands (French Polynesia). www.fotw.info. Geraadpleegd op 26 januari 2025.
* ↑ Drapeau de l'archipel des Îles-sous-le-vent. emblemes.free.fr. Geraadpleegd op 26 januari 2025.
# Ettlinger Tor Karlsruhe

Het Ettlinger Tor Karlsruhe (in de volksmond ECE-Center) is een winkelcentrum van de in Hamburg gevestigde ECE Group dat in 2005 werd geopend in het stadscentrum van Karlsruhe.

## Beschrijving

Het wordt beschouwd als een van de grootste winkelcentra in een binnenstad in Zuid-Duitsland en biedt werk aan 1.000 mensen. Op een totale oppervlakte van 33.000 m² zijn ongeveer 130 winkels gevestigd en daarnaast zijn er op een oppervlakte van 4.000 m² horecagelegenheden. Het centrum bestaat uit een passage met een ruim 130 meter lang glazen gewelf en waarin aan weerszijden, verdeeld over drie verdiepingen, winkels zijn ondergebracht. Deze passage kruist het bebouwde stratenblok diagonaal van Ettlinger-Tor-Platz naar Friedrichsplatz.

## Verhaal

Het centrum is vernoemd naar de aangrenzende Ettlinger Tor, oftewel de Ettlinger-Tor-Platz. De Ettlinger-Tor-Platz is de naam voor de kruising van de meerbaansweg Kriegsstraße/B10 met de Ettlinger Straße/ Karl-Friedrich-Straße, waar ooit een zuidelijke stadspoort van Karlsruhe stond. De start van de bouw van het winkelcentrum vond plaats op 17 juni 2003. De Friedrich List-school moest voor de bouw worden gesloopt en werd elders herbouwd. Ook werd een deel van het voormalige federale spoorwegdirectoraat Karlsruhe, het Hotel Friedrichshof, twee kleinere gebouwen en het Kammertheater Karlsruhe, dat sinds 1985 in een monumentaal pand aan de Rondellplatz is gehuisvest, gesloopt. De buitengevel van het gebouw werd behouden en geïntegreerd in het winkelcentrum. De topceremonie vond plaats op 15 september 2004, na een jaar bouwen.
Na ruim twee jaar werd het winkelcentrum op 7 september 2005 geopend in aanwezigheid van de premier van Baden-Württemberg, Günther Oettinger.
In 2007 ontving het winkelcentrum een “ICSC European Shopping Center Award” in de groottecategorie “Medium”.
Van voorjaar 2015 tot najaar 2016 zijn grote delen van het winkelcentrum gemoderniseerd.

## Metrostation

Op 11 december 2021 kreeg het centrum een eigen toegang in de kelder naar het metrostation Ettlinger Tor als onderdeel van de gecombineerde oplossing. Tramlijn 2 en de lightraillijnen S1, S11, S4, S52, S7 en S8 rijden daar op twee sporen.
Daarnaast werd er een ondergrondse aftakking gebouwd van de Karoline-Luisetunnel naar de parkeergarage van het winkelcentrum, die in oktober 2022 werd geopend.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Ettlinger Tor Karlsruhe op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.