# Nilüfer Gündoğan

Nilüfer Gündoğan (Nazımiye, 6 juni 1977) is een Nederlands voormalig politica. Van 31 maart 2021 tot 22 maart 2022 maakte zij als Tweede Kamerlid deel uit van de Volt-fractie. Nadien was zij een partij-onafhankelijk Kamerlid totdat ze op 5 december 2023 afscheid nam van de Tweede Kamer.

## Biografie

Gündoğan werd in Oost-Turkije geboren. Ze komt uit een alevitische familie (een mystieke stroming in de islam) met Zaza-wortels en heeft een broer en een zus. Toen ze achttien maanden oud was, kwam Gündoğan als dochter van een Turkse gastarbeider naar Nederland, waar haar vader al vijf jaar woonde. Haar vader was in Turkije leraar en werkte in Nederland in een fabriek. Gündoğan groeide op in Weert en volgde daar het vwo aan de scholengemeenschap Philips van Horne.
In 1996 verhuisde Gündoğan naar Amsterdam om geneeskunde te studeren, maar ze stopte in 2003 zonder diploma. Naar eigen zeggen kon ze de studie niet afronden vanwege haar gewelddadige vader. Gündoğan heeft verteld dat ze in september 2001 in het ziekenhuis werd opgenomen, nadat haar vader haar had proberen te doden, en dat ze vervolgens in een depressie raakte. Ze studeerde tussen 2005 en 2007 aan de Universiteit Leiden; haar studie politicologie heeft ze uiteindelijk ook niet afgerond. Gündoğan werkte tegelijkertijd als projectassistent voor de gemeente Amsterdam. Tussen 2009 en 2012 was ze bij de gemeente projectleider strategische vernieuwing. Vervolgens heeft Gündoğan gewerkt als een consultant, accountmanager en interim-manager bij verschillende organisaties. Toen ze tot Kamerlid werd verkozen, had ze een eigen consultancybureau, genaamd Nilüfer Advies.

## Politiek

Gündoğan identificeert zich als sociaal-liberaal en staat voor de liberale democratie en maatschappij. Ze waarschuwt ervoor dat er in Nederland ook aan de beginselen van de liberale democratie zou worden getornd. Volgens haar heeft de Europese Unie een te erkennen waarde om grensoverschrijdende problemen aan te pakken, waaronder "het falende migratiebeleid, de klimaatcrisis, digitale veiligheid en bedreigingen voor de liberale democratie". Nederland heeft volgens haar een kernpositie in de EU. In 2009 werd Gündoğan lid van D66 en daar doorliep ze in twee jaar het Route66-programma voor jonge leden met politieke potentie. Tussen eind 2011 en 2013 was ze lid van het bestuur van D66 Amsterdam. Ze wilde lijsttrekker van D66 in Amsterdam-Zuid worden bij de stadsdeelraadsverkiezingen van 2014, maar verloor van Sebastiaan Capel.

### Volt

Gündoğan raakte teleurgesteld in D66. Toen ze over Volt las, waarvan de Nederlandse tak in 2018 was opgericht, keerde naar eigen zeggen haar politieke enthousiasme terug. Na ongeveer tien jaar lid van D66 te zijn geweest, stapte ze in 2018 over naar Volt. Ze was nummer twee op de kandidatenlijst van Volt Nederland voor de Europese Parlementsverkiezingen 2019. De partij haalde 1,93% van de stemmen, niet genoeg voor een zetel in het Europees Parlement.
Voor de Tweede Kamerverkiezingen 2021 stond zij op plaats twee van de kandidatenlijst van Volt Nederland. Ze had zich gekandideerd voor lijsttrekker, maar deze positie ging naar Laurens Dassen in juni 2020. Volt won drie zetels en Gündoğan ontving 41.352 voorkeurstemmen, waardoor ze op 31 maart samen met Laurens Dassen en Marieke Koekkoek geïnstalleerd werd als Tweede Kamerlid. Als fractielid van Volt kreeg ze de portefeuille financiën, volksgezondheid, welzijn en sport, onderwijs, en cultuur en wetenschap toebedeeld. Ze is lid van de vaste commissies voor Defensie, voor Financiën, voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en voor Rijksuitgaven. Gündoğan diende in juni 2021 een motie in om lobbyactiviteiten van de tabaksindustrie te verbieden, maar deze haalde met zeven stemmen te weinig geen meerderheid in de Tweede Kamer. Een ander voorstel van Gündoğan was om net als Frankrijk een belasting in te voeren op waardestijgingen van vastgoed bij verkoop om speculatie in te dammen en zo stijgende huizenprijzen te bestrijden.
Ze stuurde met Sjoerd Sjoerdsma (D66) een brief aan Kamervoorzitter Vera Bergkamp, waarin zij opriepen tot een gesprek met het presidium over vermeend dreigende opmerkingen door Kamerleden van Forum voor Democratie (FVD) tijdens debatten. Een van de incidenten waar ze naar verwezen had zich voorgedaan toen Gündoğan had geklaagd over intimiderende e-mails van aanhangers van DENK en FVD. Kamerlid Gideon van Meijeren (FVD) had vervolgens aangegeven er enorm trots op te zijn dat zijn achterban alles op alles zette om haar gedachten te veranderen over het overheidsbeleid rond COVID-19. Gündoğan bleef zich uitspreken tegen scheldpartijen en bedreigingen op sociale media en deed aangifte na het ontvangen van doodsbedreigingen. Ze legde de schuld hiervan met name bij rechtse populistische politici en ze noemde Geert Wilders op Twitter een "gore racist". Gündoğan bood haar excuses aan voor een Twitterbericht, waarin ze meldde dat ze Thierry Baudet dagelijks zou spuiten als er een prik tegen fascisme zou bestaan. Nadat Gideon van Meijeren in een toespraak in juli 2022 in de periode van boerenprotesten tegen stikstofbeleid had verklaard dat boeren in sommige gevallen gerechtvaardigd waren in het gebruik van geweld, kondigde Gündoğan aan aangifte te doen wegens opruiing en aanzetten tot geweld.

### Schorsing en royement

Op 13 februari 2022 werd zij door Volt geschorst als lid van de Tweede Kamerfractie. De partij verklaarde enkele meldingen in de voorgaande weken te hebben ontvangen die wezen op grensoverschrijdend gedrag, waarop een extern onderzoeksbureau werd ingeschakeld. Volt deed geen uitspraken over de aard van de aantijgingen. Twee dagen later verklaarde zij dat ze los van eender welke uitkomst van het onderzoek zou vasthouden aan haar parlementszetel. Op 18 februari kondigden haar advocaten aan dat Gündoğan een kort geding aanspande om de schorsing te beëindigen en om rectificatie en een schadevergoeding te krijgen. Volt meldde vervolgens dat ze niet meewerkte aan het externe onderzoek. Op 26 februari 2022 werd ze definitief uit de fractie gezet. Volt verklaarde tot dit besluit genoodzaakt te zijn na onderzoek naar dertien meldingen uit alle lagen van de partij van volgens Volt grensoverschrijdend gedrag. De meldingen varieerden volgens de partij van "handtastelijkheden en ongewenste seksuele avances tot intimidatie en misbruik van positie". Naar aanleiding hiervan deed Gündoğan dezelfde dag nog aangifte tegen partijleider Dassen, de vereniging Volt en de dertien anonieme melders vanwege smaad en laster.
De rechtbank vonniste op 9 maart 2022 dat Volt per direct alle tegen Gündoğan genomen maatregelen ongedaan moest maken; zowel de schorsing als de beëindiging van haar fractielidmaatschap waren volgens de rechtbank onrechtmatig opgelegd en dienden per direct te worden ingetrokken. Ook moest de partij haar een voorlopige schadevergoeding van vijfduizend euro betalen. De rechtbank stelde dat in het vonnis geen antwoord wordt gegeven op de vraag of het gedrag van Gündoğan 'grensoverschrijdend' of anderszins ontoelaatbaar is geweest, maar wel dat Volt niet de juiste (eigen) procedurele regels had gevolgd.
Fractieleider Dassen bood op de dag van de uitspraak Gündoğan excuses aan en zij werd weer opgenomen in de fractie. In het NRC verscheen vervolgens een artikel waarin een aantal van de melders details gaven over de klachten, waarop het Kamerlid haar aangifte uitbreidde door er de namen van deze klagers bij te zetten. In het artikel werd Gündoğan onder meer ervan beticht op de billen van een minderjarige medewerkster te hebben geslagen, denigrerende opmerkingen richting een homoseksuele medewerker te hebben gemaakt, een alcoholprobleem te hebben en woedeaanvallen te hebben gehad. Haar reactie was dat ze dan wel een „enigszins kort lontje heeft” en ook dat ze „op een borrel wel eens te veel drinkt”, maar ze vond dat er een hetze tegen haar gaande was en noemde „het niveau van de beschuldigingen tergend treurig”. Om uit de impasse te geraken, verlangde Volt dat Gündoğan om te beginnen haar aangifte tegen de dertien melders introk. In plaats daarvan kondigde ze bij Jinek aan haar aangifte te hebben uitgebreid. Op 22 maart 2022 werd Gündoğan opnieuw uit de fractie gezet. Zes dagen later werd Gündogan geroyeerd. Gündoğan keerde op 10 mei na bijna drie maanden van afwezigheid terug in de Tweede Kamer als leider van haar eenmansfractie Lid Gündoğan. Ze vertelde dat ze zich bezig zou houden met financiën, democratie en de rechtstaat. Enkele maanden later seponeerde het Openbaar Ministerie Gündoğans aangiftes vanwege smaad en laster. Het Gerechtshof Amsterdam vernietigde op 7 februari 2023 de eerdere uitspraak van de rechtbank en bepaalde dat Volt Gündoğan uit de fractie had mogen zetten. Het gerechtshof noemde Volts eerste persbericht over grensoverschrijdend gedrag daarentegen wel iets te prematuur en soms ongelukkig geformuleerd.
De politieke partij Volt heeft de kwestie laten onderzoeken en het 194 pagina tellende rapport openbaar gemaakt. Daarin zijn geen details van vermeend grensoverschrijdend gedrag terug te lezen. Dit wekte geen verbazing omdat Gündoğan uiteindelijk niet wilde meewerken aan het betreffende rapport. ‘Meerdere geïnterviewde personen’ gaven aan dat ze geen details over ‘het door hen beschreven ongewenste en/of grensoverschrijdende gedrag’ in het rapport terug wilden lezen. Als reden daarvoor noemden zij angst voor aangifte door Gündoğan. Zij deed eerder aangifte wegens smaad tegen de melders van vermeend grensoverschrijdend gedrag die overigens door het Openbaar Ministerie werden geseponeerd.

### Einde Kamerlidmaatschap

Op 23 augustus 2023 maakte Gündoğan bekend zich niet verkiesbaar te stellen voor een nieuwe termijn als Kamerlid. In een verklaring schreef ze die beslissing na de kabinetsval te hebben genomen, omdat ze voor een verlengd Kamerlidmaatschap een eigen partij had moeten oprichten. "In een paar maanden uit het niets een vitale en kansrijke eigen beweging uit de grond stampen, was simpelweg onmogelijk." Op 5 december nam zij afscheid als Tweede Kamerlid. Voorzitter Vera Bergkamp haalde daarbij haar uitspraak aan: "Wie denkt dat kennis duur is, weet niet wat domheid kost."

## Privéleven

Gündoğan leerde haar latere echtgenoot Bas Vogels bij D66 kennen. Enkele maanden na het begin van hun relatie in januari 2014 werd hij gediagnosticeerd met ongeneeslijke darmkanker. Ze trouwden in 2015 in Frankrijk en Gündoğan stond tijdens haar huwelijk bekend onder de naam Nilüfer Vogels. Ongeveer een half jaar na de geboorte van hun zoon kwam Bas Vogels in maart 2017 te overlijden door euthanasie. Gündoğan omschrijft zichzelf als een "cultuur-moslim" en een atheïst.

## Externe link

* Nilüfer Gündoğan - tweedekamer.nl
* 1 2 3 4 5 6 Marleen Weener, 12. Het kwetsbare verhaal van Nilüfer Gündogan, de nummer 2 van VOLT.. De Politieke Adem Podcast (12 februari 2021). Geraadpleegd op 6 maart 2021.
* 1 2 3 4 Redactie, "Atatürk, Democratie en Europa: Turks-Nederlandse Nilüfer doet gooi naar Europese zetel met VOLT", Dutch Turks, 22 mei 2019. Gearchiveerd op 16 januari 2021. Geraadpleegd op 5 maart 2021.
* 1 2 3 4 Chris Aalberts, ‘Nederland kan net als Turkije afglijden naar een illiberale democratie’. de Kanttekening (1 maart 2021). Geraadpleegd op 4 maart 2021.
* 1 2 3 Geels, Boudewijn; Toe Laer, Elfanie, "'Zo'n vrouw die zonder boerka niet meer naar de supermarkt mag, is dat het waard?'", Het Financieele Dagblad, 28 mei 2021. Geraadpleegd op 26 juli 2021.
* 1 2 Nilüfer Gündoğan. Volt. Gearchiveerd op 26 oktober 2021. Geraadpleegd op 27 februari 2021.
* ↑ Hans Goossen, "Kiezer krijgt heel wat te kiezen: 41 partijen doen mee aan Tweede-Kamerverkiezingen", De Limburger, 2 februari 2021. Geraadpleegd op 6 maart 2021.
* ↑ Goossen, Hans, "Wie is het in opspraak geraakte Tweede Kamerlid Nilüfer Gündogan? 'Mijn karakter wordt ruwer dan het al is'", De Limburger, 15 februari 2022. Geraadpleegd op 20 februari 2022.
* ↑ Hans, Goossen, "Haar vader sloeg haar en echtgenoot Bas stierf aan kanker, maar de in Weert opgegroeide politieke outcast Nilüfer Gündogan breekt niet: 'Laat ze maar komen'", De Limburger, 16 juli 2022. Geraadpleegd op 22 augustus 2022.
* 1 2 Visser, Arjan, "Nilüfer Gündogan is nog lang niet klaar met Volt: 'Ik ga terugpakken wat mij toebehoort'", Trouw, 30 april 2022. Geraadpleegd op 12 juni 2022.
* ↑ DeGoedeBijlo 039 - Interview met Nilüfer Gündoğan. Lorenzetti Governance Foundation (1 december 2020). Geraadpleegd op 15 mei 2021.
* ↑ #11 - De Geknipte Gast met Nilüfer Gündogan (S04). BNNVARA (november 2021). Geraadpleegd op 19 februari 2022.
* ↑ Schmidt, Christoph, "'Ik denk sneller: wat een onzin. Hier heb ik geen trek in'", Trouw, 15 februari 2022, pp. 4-5.
* ↑ Arnon Grunberg Ontmoet Nilüfer Gündoğan en Bastiaan Rijpkema. De Balie (10 maart 2021). Geraadpleegd op 13 mei 2021.
* ↑ Den Outer, Bianca, Nilüfer Vogels accountmanager voor De Eerstelijns. De Eerstelijns (11 september 2019). Geraadpleegd op 14 mei 2021.
* ↑ "Meer ondernemers in Kamer, geen landelijke afspiegeling", Accountancy Vanmorgen, 2 april 2021. Geraadpleegd op 13 mei 2021.
* ↑ Nilüfer Gündogan & Lily Sprangers, "'Turkse schaduw over onze raadsverkiezingen'", de Volkskrant, 17 maart 2014. Geraadpleegd op 5 maart 2021.
* ↑ Nilüfer Gündogan (32). Route66. D66 (23 oktober 2010). Geraadpleegd op 5 maart 2021.
* ↑ Gündoğan, Nilüfer, Ledenwijzer D66 p. 96. D66 (mei 2013). Geraadpleegd op 13 mei 2021.
* ↑ "D66-raadslid Capel wordt lijsttrekker in Zuid", Het Parool, 19 juli 2013, pp. 11.
* ↑ Uitslag Europees Parlementsverkiezing 2019 (pdf). Kiesraad (4 juni 2019). Geraadpleegd op 22 april 2021.
* ↑ David De Goede en Vincent Bijlo, "Louise Vet: het gaat bergafwaarts met de leefbaarheid van de wereld", Het Parool, 9 december 2020. Geraadpleegd op 5 maart 2021.
* ↑ De Uitdagers: Nilüfer Gündoğan van Volt. deBALIE.
* ↑ Valk, Guus; De Koning, Petra, "Wat was het ongewenste gedrag van Nilüfer Gündogan?", NRC, 13 maart 2022. Geraadpleegd op 29 mei 2022.
* ↑ Uitslag Tweede Kamerverkiezing 17 maart 2021 Proces-verbaal (pdf) p. 241. Kiesraad (29 maart 2021). Geraadpleegd op 10 mei 2021.
* ↑ Nilüfer Gündoğan. Tweede Kamer der Staten-Generaal. Gearchiveerd op 18 april 2021. Geraadpleegd op 16 mei 2021.
* ↑ Julen, Jeannine, "Tabaksfabrikanten nog altijd welkom in Tweede Kamer na draai van het CDA", Trouw, 7 juli 2021. Geraadpleegd op 26 juli 2021.
* ↑ Gewijzigde motie van de leden Gündogan en Van der Laan over de uitleg van het FCTC-verdrag herzien (t.v.v. 35504-9). Tweede Kamer der Staten-Generaal. Geraadpleegd op 26 juli 2021.
* ↑ "Volt wil overwaarde huizen belasten, Van Rij weet van niets", BNR Nieuwsradio, 4 februari 2022. Geraadpleegd op 19 februari 2022.
* ↑ "Kamerleden D66 en Volt over bedreigingen: 'Wij trekken hier een streep'", RTL Nieuws, 18 november 2021. Geraadpleegd op 11 december 2021.
* ↑ Brekelmans, Joyce; Korteweg, Ariejan, "Nilüfer Gündogan heeft geen idee waarom Volt haar schorst voor grensoverschrijdend gedrag", de Volkskrant, 13 februari 2022. Geraadpleegd op 19 februari 2022.
* ↑ Keultjes, Hanneke, "Volt schorst Kamerlid Nilüfer Gündogan vanwege grensoverschrijdend gedrag", Het Parool, 13 februari 2022. Geraadpleegd op 19 februari 2022.
* ↑ Schmidt, Christoph, "Geschorst Volt-Kamerlid Nilüfer Gündogan: 'Ik heb behoorlijk wat voor mijn kiezen gehad'", Trouw, 14 februari 2022. Geraadpleegd op 15 mei 2022.
* ↑ Quekel, Sebastiaan, "Kamerlid Nilufer Gündogan doet aangifte tegen FvD'er Gideon van Meijeren om boerenspeech", Het Parool, 12 juli 2022. Geraadpleegd op 22 augustus 2022.
* ↑ Volt schorst Kamerlid Gündoğan, voltnederland, 13 februari 2022
* ↑ Volt-Kamerlid Gündoğan geschorst na beschuldigingen van ‘grensoverschrijdend gedrag’. NRC Handelsblad (13 februari 2022).
* ↑ Geschorste Gündogan blijft hoe dan ook in de Kamer: ‘Ik ervaar dit als een nachtmerrie’, ad.nl, 15 februari 2022
* ↑ "Geschorst Volt-Kamerlid spant kort geding aan tegen partijleiding", FD, 18 februari 2022. Geraadpleegd op 20 februari 2022.
* ↑ Volt zet Kamerlid Gündogan uit fractie na ‘handtastelijkheden’ en ‘ongewenste seksuele avances’. Algemeen Dagblad. Geraadpleegd op 26 februari 2022.
* ↑ Tweede Kamerfractie Lid-Gündogan. Parlement.com. Geraadpleegd op 10 maart 2022.
* ↑ Verklaring over Nilüfer, voltnederland.org, 26 februari 2022
* ↑ Gündoğan doet aangifte tegen Volt wegens smaad en laster. RTL Nieuws (26 februari 2022). Geraadpleegd op 28 februari 2022.
* ↑ Kamerlid Gündoğan moet terug in fractie van Volt, rechtspraak.nl, 9 maart 2022
* ↑ Integrale tekst vonnis ECLI:NL:RBAMS:2022:1089, rechtspraak.nl, 9 maart 2022
* 1 2 Wat was het ongewenste gedrag van Nilüfer Gündogan?. NRC. Geraadpleegd op 29 maart 2022.
* ↑ "Gündogan wil ondanks ruzie maandag terugkeren naar Volt-fractie", AD, 17 maart 2022. Geraadpleegd op 5 juni 2022.
* ↑ Wieringa, Rein, Volt-fractie stemt Gündogan weg. NRC Handelsblad (22 maart 2022). Geraadpleegd op 22 maart 2022.
* ↑ Bestuur Volt zet Gündogan uit de partij, nos.nl, 29 maart 2022
* ↑ Volt-bestuur beëindigt lidmaatschap Kamerlid Gündogan, Kamer telt nu 20 fracties, volkskrant.nl, 29 maart 2022
* ↑ "Gündoğan weer aan het werk: 'Heb niets om me voor te schamen'", RTL Nieuws, 9 mei 2022. Geraadpleegd op 12 juni 2022.
* ↑ "Gündogan weer aan het werk als Kamerlid", NOS, 10 mei 2022. Gearchiveerd op 10 mei 2022. Geraadpleegd op 12 juni 2022.
* ↑ "OM seponeert zaak Gündogan tegen Volt over smaad en laster", NOS, 14 juli 2022. Geraadpleegd op 22 augustus 2022.
* ↑ "Volt krijgt in hoger beroep alsnog gelijk: de partij mocht Nilüfer Gündoğan uit fractie zetten", De Limburger, 7 februari 2023. Geraadpleegd op 13 maart 2023.
* ↑ Na jaar heeft volt gundogan evaluatie af 194 paginas zonder details over vermeend grensoverschrijdend gedrag. www.ad.nl. Geraadpleegd op 11 mei 2023.
* ↑ Hanneke Keeltjes, Na jaar heeft Volt evaluatie Gündogan af: 194 pagina’s zonder details over vermeend grensoverschrijdend gedrag. Het Parool (8 mei 2023). Geraadpleegd op 24 augustus 2023.
* ↑ Jorit Verkerk, Gündogan na verkiezingen niet terug in Kamer: ‘Onmogelijk in paar maanden eigen beweging te beginnen’. NRC (23 augustus 2023). Geraadpleegd op 24 augustus 2023.
* ↑ Tweede Kamer, 20e vergadering Dinsdag 5 december 2023, Tweede Kamer, 5 december 2023.
* ↑ Keultjes, Hanneke, "De ondergang van Nilüfer Gündogan: 'In Lissabon stond ze laveloos op straat'", AD, 24 april 2022. Geraadpleegd op 12 juni 2022.
* ↑ Munnik, Eva, De man van Nilüfer Gündoğan overleed aan kanker: 'Het allerergste is je dierbaren zien lijden'. Flair (19 juni 2021). Geraadpleegd op 26 juli 2021.
* ↑ Bas Vogels overleden. D66 (10 maart 2017). Geraadpleegd op 14 mei 2021.
* ↑ “De orthodox gelovige woont in mijn ideale wereld in harmonie met de atheïst”, nieuwwij.nl, 13 maart 2021
* Parlement.com: vlgntc8p1yao