OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Elfin (schip, 1933)

HMS Elfin (T25) is een authentiek stoom-torpedobergingsvaartuig gebouwd voor de Britse marine in 1933.

## Bouw

De Elfin werd gebouwd door J. Samuel White Company in East Cowes op het eiland Wight. Het schip werd te water gelaten op 20 november 1933 en in dienst gesteld op 16 januari 1934. Het schip had bouwnummer 1754. Thuishaven was Portland.

## Dienst in oorlogstijd

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Elfin bewapend en overgebracht naar de onderzeebootbasis in Blyth waar het dienst deed als depotschip voor de '6th Submarine Flotilla' en assisteerde bij de coördinatie van de onderzeebootflottielje. Het schip werd ingezet op de rivier Tyne om onderzeeboten te escorteren wanneer zij de haven in en uit liepen. De Elfin werd in 1941 overgebracht naar de rivier de Clyde, waar het op 20 augustus 1941 werd omgedoopt tot HMS Nettle.

## Naoorlogse dienst

Na de oorlog keerde de Nettle terug naar Portland met een civiele bemanning. Het schip werd in 1957 verkocht aan scheepssloperij Pounds in Portsmouth, maar werd een jaar later gekocht door de Amsterdamse Droogdok Maatschappij (ADM) en naar Nederland overgevaren. Opgelegd bij Pounds fungeerde het schip als achtergronddecor voor de verfilming van het boek Stella van Jan de Hartog (The Key) met Sophia Loren, William Holden en Trevor Howard.

## Handelsvaart en behoud

Omgebouwd tot tankreinigingsschip bleef het schip tot 1985 in dienst bij de ADM in de Amsterdamse haven onder de namen Droogdok 18, HOM7 en TCA1. Het schip was een van de laatste stoomschepen in actieve dienst in Nederland. In 1995 werd het overgenomen door de Stichting Behoud van het Stoomschip in Koog aan de Zaan. De stichting heeft ook stoomsleepboot Scheelenkuhlen in beheer.
Het schip werd gerestaureerd, in de oorspronkelijke staat teruggebracht en omgedoopt tot Elfin. In 2011 werd het schip gebruikt in de Nederlandse film Bennie Stout. De Elfin is het laatste nog varende stoom-marineschip en is uitgerust met twee compound-stoommachines.
# Guadalcanalwaaierstaart

De guadalcanalwaaierstaart (Rhipidura ocularis) is een zangvogel uit de familie Rhipiduridae (waaierstaarten). De vogel werd in juli 1927 door R.H. Beck en F.P. Drowne verzameld en in 1931 geldig beschreven door de Duits/Amerikaanse vogelkundige Ernst Mayr als ondersoort van de bergwaaierstaart (R. drownei).

## Herkening

De vogel is ongeveer 14 cm lang en lijkt sterk op de bougainvillewaaierstaart (oude naam bergwaaierstaart). Van boven is de vogel grijsbruin. De borst is lichtgrijs met zwarte streepjes en de buik is licht okerkleurig. Kenmerkend zijn een witte wenkbrauwstreep en een witte keel. De vleugels zijn egaal grijsbruin.

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort is endemisch op het eiland Guadalcanal in de Salomonseilanden. De leefgebieden liggen in de montane tropische bossen in het midden van het eiland.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als algemeen tot zeer talrijk in zijn kleine verspreidingsgebied. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 3 (en) Guadalcanalwaaierstaart op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Amer. Mus. Novit. no.502 p. 5
* ↑ Del Hoyo et al (red.). All birds of the world. Lynx Barcelona. ISBN 9788416728374
# Wilton Daniel Gregory

Wilton Daniel Gregory (Chicago, 7 december 1947) is een Amerikaans geestelijke en een kardinaal van de Rooms-Katholieke Kerk.
Gregory ontving op 9 mei 1973 de priesterwijding van de aartsbisschop van Chicago, kardinaal John Cody.
Op 18 oktober 1983 benoemde paus Johannes Paulus II Gregory tot wijbisschop in het aartsbisdom Chicago en tot titulair bisschop van Oliva. Zijn bisschopswijding ontving hij op 13 december 1983 van kardinaal Joseph Bernardin. Op 29 december 1993 benoemde paus Johannes Paulus II Gregory tot bisschop van Belleville.
Op 9 december 2004 werd Gregory benoemd tot aartsbisschop van Atlanta. Op 17 januari 2005 ging zijn ambtstermijn in Atlanta in. Op 6 oktober 2018 werd hij door paus Franciscus benoemd tot lid van de Dicasterie voor Leken, Gezin en Leven. Op 4 april 2019 werd hij door Franciscus benoemd tot aartsbisschop van Washington als opvolger van Donald William Wuerl.
Gregory werd tijdens het consistorie van 28 november 2020 kardinaal gecreëerd. Hij kreeg de rang van kardinaal-priester. Zijn titelkerk werd de Santa Maria Immacolata a Grottarossa.
Gregory ging op 6 januari 2025 met emeritaat.
* Gemeinsame Normdatei: 1069344583
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 3424 9235
* Library of Congress Control Number: n99045979
* Istituto Centrale per il Catalogo Unico: PALV069211
* Virtual International Authority File: 68261663
* WorldCat (via VIAF): 68261663
# Reypenaer

Reypenaer is een overjarige Goudse kaas die in Woerden wordt gerijpt door de familie Van den Wijngaard in een historisch kaaspakhuis aan de Utrechtsestraatweg 19 in Woerden. Het pand is een rijksmonument. In Amsterdam is er voor toeristen een speciaal proeflokaal van Reypenaer.

## Geschiedenis

In 1934 werd begonnen met de handel in kaas, die Piet van den Wijngaard kreeg in ruil voor kruidenierswaren. Deze kaas werd opgeslagen in een kaaspakhuis langs de Oude Rijn. Zijn zoon Jan van den Wijngaard specialiseerde zich vervolgens in het rijpen van kaas, wat later weer door zijn kinderen werd overgenomen. De Goudse kazen "beginnen" met gepasteuriseerde melk op een kaasmakerij in Noord-Holland, de geitenkazen op een boerderij in Staphorst of Rouveen. De kazen worden vervolgens naar Woerden gebracht om te rijpen.

## Rijping

De kaas wordt met buitenlucht gelucht en wekelijks met de hand gekeerd. Door de natuurlijke variatie in temperatuur en luchtvochtigheid, die met de hand wordt geregeld door het openen van luiken en ramen door de kaasmeester, wordt de kaas gerijpt.

## Kaasmes

Om de oude kaas in dunne plakjes te kunnen snijden, is er een speciaal kaasmes gemaakt, dat samen met de kaas wordt verkocht. Dit mes wordt Le Guillotin genoemd.
In 2005, 2007 en 2009 werd Reypenaer verkozen tot Supreme Champion van de International Cheese Show.

## Soorten

* Reypenaer, een jaar gerijpte Goudse kaas
* Reypenaer VSOP, twee jaar gerijpte kaas
* Reypenaer XO Reserve, een 2,5 jaar gerijpte kaas
# Puerto Ricaans curlingteam (gemengddubbel)

Het Puerto Ricaans curlingteam vertegenwoordigt Puerto Rico in internationale curlingwedstrijden.

## Geschiedenis

Puerto Rico maakte zijn debuut in het gemengddubbel in 2024 tijdens het kwalificatietoernooi voor het wereldkampioenschap curling gemengddubbel. Puerto Rico wist geen enkele wedstrijd te winnen.
Australië · België · Brazilië · Bulgarije · Canada · China · Chinees Taipei · Denemarken · Duitsland · Engeland · Estland · Finland · Frankrijk · Griekenland · Groot-Brittannië · Guyana · Hongarije · Hongkong · Ierland · India · Israël · Italië · Jamaica · Japan · Kazachstan · Kirgizië · Kosovo · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Mexico · Nederland · Nieuw-Zeeland · Nigeria · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Qatar · Roemenië · Rusland · Saoedi-Arabië · Schotland · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Verenigde Staten · Wales · Wit-Rusland · Zuid-Korea · Zweden · Zwitserland
# François d'Aguilon

François d'Aguilon (Brussel, 4 januari 1567 - Doornik, 20 maart 1617), ook wel Franciscus Aguilonius of Franciscus Aguilon genoemd, was een jezuïet, wiskundige, natuurkundige en architect uit de Spaanse Nederlanden.

## Biografie

D'Aguilon werd geboren in Brussel; zijn vader was secretaris van Filips II van Spanje. Hij werd jezuïet in Doornik in 1586. Hij studeerde tussen 1586 en 1589 filosofie en wiskunde aan de universiteit van Dowaai. In 1598 verhuisde hij naar Antwerpen, waar hij hielp bij het plannen van de bouw van de Sint-Carolus Borromeuskerk. Tevens smeedde hij plannen voor de oprichting van een speciale school voor wiskunde in Antwerpen om zo tegemoet te komen aan de droom van de Duitse jezuïet, wiskundige en astronoom Christopher Clavius. In 1615 werd dit plan eindelijk in de praktijk gebracht. Aguilón kreeg toestemming van de generaal-overste Acquaviva om deze wiskundeschool te beginnen “in het belang van de Academie voor Kerkgeschiedenis.” Dit werd kort na Acquaviva’s dood bevestigd door de vicaris-generaal Ferdinand Albert. Eind 1615 was Gregorius van St-Vincent in Antwerpen aangekomen om Aguilón te helpen bij het schrijven van het curriculum. Eind 1617 was de wiskundeschool geopend. Aguilón heeft het helaas niet meer meegemaakt dat de deuren werden geopend. De opmerkelijke meetkundigen die aan deze school werden opgeleid, waren onder meer Jean-Charles della Faille, André Tacquet. In 1621 verhuisde de school naar Leuven.
D'Aguilon's boek Opticorum Libri Sex philosophis juxta ac mathematicis utiles (Zes boeken over optica, nuttig voor filosofen en wiskundigen), gepubliceerd te Antwerpen in 1613, werd geïllustreerd door Peter Paul Rubens. Het is beroemd omdat het woord 'stereografisch', om de projecties van Hipparchus te beschrijven, voor het eerst gebruikt wordt door Aguilonius en het Girard Desargues en Christiaan Huygens inspireerde. Hij was van plan om boeken te schrijven over catoptrica en dioptrica maar stierf voor hij ze kon afwerken.
# Bio

Bio kan verwijzen naar:
* de biologische wetenschap en het schoolvak biologie
* biologische landbouw
* biologische voeding
* biotechnologie, de technologische toepassing van biologische kennis
* voorvoegsel voor woorden die met biologie te maken hebben
* Bio (Lot), gemeente in het Franse departement Lot
* de wet BIO, wet op de beroepen in het onderwijs
* Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)
* biografie
* Stichting Bio Kinderrevalidatie
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Bio en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam

Het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) is de gezamenlijke faculteit Tandheelkunde van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam.
ACTA is in 1985 opgericht. Destijds had Nederland een overschot aan tandartsen, zodat er voor twee afzonderlijke faculteiten geen plaats meer was. Studenten worden hier opgeleid tot tandarts, er vindt wetenschappelijk onderzoek plaats en er worden patiënten behandeld. Daarnaast kunnen tandartsen zich specialiseren en differentiëren in de onderscheiden disciplines van de tandheelkunde: Orale kinesiologie, Parodontologie, Endodontologie, Orale Implantologie, Orthodontie, Kindertandheelkunde.
Vanaf de oprichting was ACTA gevestigd aan de Louwesweg 1 (stadsdeel Slotervaart). Nadat ACTA er in 2010 vertrok, werd dit pand heringericht voor studentenhuisvesting. Het huidige gebouw uit 2010 is ontworpen door Benthem Crouwel Architecten ontworpen en staat in het naast het VU medisch centrum aan de rand van de Zuidas. Medegebruikers zijn de Stichting Bijzondere Tandheelkunde en de opleiding Mondzorgkunde van de Hogeschool Inholland.
Later zijn nevenvestigingen geopend in Almere (tot 2016), Hoorn (tot 2012) en Den Haag (tot februari 2009).

## Externe link

* Website van het ACTA
* ↑ "Zomerjournaal zonder dubbele presentatie", Het Parool, 9 mei 1985. Geraadpleegd op 6 januari 2025.
# 42 Spel Klassiekers

42 Spel Klassiekers (in de VS: Clubhouse Games, in Europa: 42 All-Time Classics en in Japan: だれでもアソビ大全) is een computerspel uit 2006 voor de Nintendo DS.
Het spel bestaat uit 42 spellen. Dit zijn kaartspellen als Texas hold 'em en Blackjack, bordspellen als schaken en stratego en diverse andere spellen als Soda Shake (schud de fles met frisdrank totdat de dop eraf knalt, diegene heeft verloren) en bowlen. Al deze spellen kunnen Singleplayer worden gespeeld. Vrijwel elke Multiplayer met één cartridge (speldiskette). Verscheidene spellen kunnen tevens online via Nintendo Wi-Fi Connection. Zowel via Multiplayer als wifi kan men van PictoChat gebruikmaken.

## Spellen

* Kaartspellen
Old Maid, Spit, I Doubt It, Sevens, Memory, Rummy (met speelkaarten in plaats van speciale tegels), Blackjack, President, Last Card, Last Card Plus, Spades, Texas hold 'em, Five Card Draw, Nap, Contact Bridge.
* Bordspellen:
Chinese Checkers, Checkers, Dots and Boxes, Hasami shogi, Turncoat, Connect Five, Grid Attack, Backgammon, Schaken, Shogi, Field Tactics, Ludo.
* Verscheidene spellen
Soda Shake, Domino, Koi-Koi, Word Balloon.
* Sportspellen
Bowlen, Darten, Biljart, Balance, Takeover.
* Singleplayer-spellen
Solitaire, Mahjong, Escape.

## Ontvangst

| Beoordeeld door | Datum | Score |
| GamesAreFun.com (GAF) | 20061018 18 oktober 2006 | 90% |
| Portable Video Gamer | 20070613 13 juni 2007 | 90% |
| Official Nintendo Magazine | 20080110 10 januari 2008 | 90% |
| NintendoWorldReport | 20061022 22 oktober 2006 | 90% |
| Game Freaks 365 | 2006 | 83% |
| Gameswelt | 20061016 16 oktober 2006 | 81% |
| FOK!games | 20061016 16 oktober 2006 | 81% |
| Fragland.net | 20061206 6 december 2006 | 79% |
| N-Zone | 20061103 3 november 2006 | 75% |
| Jeuxvideo.com | 20061003 3 oktober 2006 | 60% |

## Trivia

* De Nederlandse titel is fout gespeld; conform de grammaticaregels moet het eigenlijk "42 Spelklassiekers" zijn.
* (en) 42 Spel Klassiekers op MobyGames
# Zwartnekmonarch

De zwartnekmonarch (Hypothymis azurea) is een zangvogel uit de familie Monarchidae (monarchen).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor van India tot Zuidoost-Azië en telt 23 ondersoorten:
* H. a. styani: van India en Nepal tot zuidoostelijk China en Vietnam.
* H. a. oberholseri: Taiwan.
* H. a. ceylonensis: Sri Lanka.
* H. a. tytleri: de Andamanen.
* H. a. idiochroa: Car Nicobar (de noordelijke Nicobaren).
* H. a. nicobarica: de zuidelijke Nicobaren.
* H. a. montana: noordelijke en centraal Thailand.
* H. a. galerita: zuidwestelijk en zuidoostelijk Thailand.
* H. a. forrestia: Mergui-archipel (nabij westelijk Myanmar).
* H. a. prophata: Maleisië, Sumatra en Borneo.
* H. a. javana: Java.
* H. a. penidae: Penida (nabij Bali op de Kleine Soenda-eilanden).
* H. a. karimatensis: Karimata-eilanden (nabij westelijk Borneo).
* H. a. opisthocyanea: Anambaseilanden (in de Zuid-Chinese Zee).
* H. a. gigantoptera: Bunguran (Natuna-eilanden, Zuid-Chinese Zee).
* H. a. consobrina: Simeulue (nabij noordwestelijk Sumatra).
* H. a. leucophila: Siberut (nabij westelijk Sumatra).
* H. a. richmondi: Enggano (nabij zuidwestelijk Sumatra).
* H. a. abbotti: Reusam en Babi (ten noordwesten van Sumatra).
* H. a. symmixta: de westelijke en centrale Kleine Soenda-eilanden.
* H. a. azurea: de Filipijnen (behalve Camiguin).
* H. a. aeria: Maratua (nabij oostelijk Borneo).
* H. a. catarmanensis: Camiguin (zuidelijke Filipijnen).

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als wijdverspreid en algemeen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Zwartnekmonarch op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.2).
# Peter Ludwig

Professor Dr. Dr. h. c. mult. Peter Ludwig (Koblenz, 9 juli 1925 – Aken, 22 juli 1996) was een Duitse industrieel en een van 's werelds grootste kunstverzamelaars en weldoeners. Samen met zijn vrouw, Irene Ludwig-Monheim, bouwde hij omvangrijke kunstverzamelingen op van ruim 6000 werken, die tegenwoordig wereldwijd in negentien verschillende musea zijn ondergebracht.

## Leven en werk

De vader van Peter Ludwig was een jurist en zijn moeder kwam uit een zakenfamilie (Klöckner). Ludwig bezocht in Koblenz het humanistisch gymnasium en deed in 1943 zijn voortijdig Kriegs-abitur. Na zijn diensttijd en Amerikaanse krijgsgevangenschap studeerde hij vanaf 1946 in Mainz kunstgeschiedenis, archeologie, geschiedenis en filosofie. In 1950 promoveerde hij op Picasso aan de universiteit van Mainz. Hij trouwde in 1951 met Irene Monheim. Hun verbindende interesse gold onder meer de hedendaagse kunst.

### Fabrikant van chocolade

Ludwig trad in dienst bij de firma Leonard Monheim (Trumpf Schokolade) Lindt, Mauxion. Onder zijn leiding groeide deze firma, die later Ludwig Schokolade zou heten, in de jaren 70 en 80 uit tot de grootste onderneming binnen deze sector.

### Collectie Ludwig

In 1957 begon zijn samenwerking met musea in Keulen en Aken. Sindsdien werkte hij mee aan vele museumverenigingen, schonk werken aan musea, en financierde de oprichting van nieuwe instellingen. Hij had al in de jaren zestig veel belangstelling voor Amerikaanse Pop art en bouwde daarvan een omvangrijke verzameling op, die hij in Europa introduceerde. Ook andere nieuwe trends binnen de beeldende kunst, zoals Duitse, Italiaanse en Russische schilderkunst wist hij vroegtijdig te signaleren en door systematisch verzamelen uitstekend te documenteren. In de laatste jaren van zijn leven was hij een hartstochtelijk bewonderaar van eigentijdse kunst uit China en poogde deze in het Westen meer bekendheid te geven. Hij heeft in zijn leven tientallen schilderijen, al dan niet in bruikleen, aan tal van musea over de hele wereld geschonken.

### Eredoctoraten

* 1975 Universiteit van Bazel (Zwitserland)
* 1983 Karl Marx-universiteit in Leipzig
* 1985 Kunstacademie Sofia
* 1987 Universiteit van Vermont, Burlington, Verenigde Staten
* 1988 Hogeschool voor beeldende kunst, Boedapest
* 1990 Universiteit van Barcelona, Spanje
* 1991 Hogeschool voor de kunst Havana, Cuba
* 1995 Universiteit van Havana, Cuba
* 1995 Kunstacademie Boekarest

### Onderscheidingen

* 1972 buitengewoon hoogleraar aan het kunsthistorisch instituut van de universiteit van Keulen
* 1975 ereburger van de stad Keulen
* 1988 benoeming tot "Commandeur de la Légion d'Honneur"
* 1992 "Großes Verdienstkreuz mit Stern und Schulterband" (Duitse onderscheiding)
* 1994 ereburger van de stad Aaken.

### Peter en Irene Ludwig-stichting

Nadat Peter Ludwig op 22 juli 1996 onverwacht aan een hartstilstand was overleden richtte zijn weduwe Irene Ludwig een nieuwe stichting op met de naam Peter und Irene Ludwig Stiftung. De kunstcollecties van het echtpaar Ludwig zijn tegenwoordig internationaal in negentien verschillende musea ondergebracht.
# Vrietselbeek

De Vrietselbeek is een beek in de Belgische provincie Limburg die in Eisden ontspringt en via Lanklaar naar de Maas In Dilsen stroomt.
De Vrietselbeek vindt zijn oorsprong in het Greven en voedde twee watermolens: de Vuurmolen te Lanklaar en de Vrietselmolen tussen Stokkem en Dilsen. Het bovenste deel van de beek kon niet meer op een natuurlijke manier afwateren en stroomde door de bodemverzakking in het Greven in tegenovergestelde richting naar dit laagst gelegen punt in het landschap. Door de waterwinningsactiviteit viel de beek droog en bereikte ze de Maas niet meer. De Watergroep pompte immers het overtollige water dat niet werd gezuiverd in de Zuid-Willemsvaart. In 1946 bouwde de Steenkoolmijn van Eisden een duiker op de plaats van de vroegere Sint-Janskapel in Mulheim. Hierdoor kreeg de beek opnieuw water kreeg, zij het dan van de Zuid-Willemsvaart.
De situatie veranderde toen de provincie Limburg als beheerder van de Vrietselbeek een ondergrondse leiding en een nieuwe bedding aanlegde. Een nieuw 650 m lang traject langs de kanaaldijk, verbindt het lozingspunt aan het kanaal met de bestaande bedding van de Vrietselbeek. Het beekleven in de Vrietselbeek krijgt voortaan natuurlijk kwelwater uit eigen streek. Het zorgde ook voor een hoger debiet in de beek zodat geurhinder die ontstond in de zomer als de Zuid-Willemsvaart lager stond vermeden wordt.

## Externe link

* De Vrietselbeek op TV-Limburg
* ↑ Mrt 2022 - Natuurlijke voeding Vrietselbeek hersteld (2022-03). Geraadpleegd op 6 december 2024.
* ↑ NWS, VRT, Geen kanaalwater meer in Vrietselbeek in Maasmechelen en Dilsen-Stokkem. vrtnws.be (27 april 2023). Geraadpleegd op 6 december 2024.
# Diaphania aurogrisealis

Diaphania aurogrisealis is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae), uit de onderfamilie van de Spilomelinae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Glyphodes aurogrisealis door George Francis Hampson in een publicatie uit 1912. De spanwijdte van het vrouwtje bedraagt 30 millimeter.
De soort komt voor in Costa Rica.
* ↑ Genus Cryptographis. Insects catalog Insecta.pro. Geraadpleegd op 15-01-2022.
* 1 2 Hampson G.F. (1912d). Descriptions of new Pyralidae of the subfamily Pyraustinae. - Annals and Magazine of Natural History (8) 10 (55): 557-572, pag. 564.
# Aomori (stad)

Aomori (Japans: 青森市, Aomori-shi) is de hoofdstad van de prefectuur Aomori in het noorden van Honshu.Op 1 november 2009 had de stad 302.068 inwoners. De bevolkingsdichtheid bedroeg 366 inw./km². De oppervlakte van de stad is 824,54 km². De stad kijkt uit op de Baai van Mutsu die verbonden is met de Straat Tsugaru. Het Hakkoda-gebergte ligt in het zuiden van de gemeente. De stad heeft tevens de grootste haven van de prefectuur.

## Geschiedenis

Hoewel er al mensen op de plaats van het hedendaagse Aomori woonden vlak voor de Edo-periode toen het dorp Uto (Japans: 善知鳥村; Utō-mura) werd genoemd, werd de stad pas officieel gesticht op 1 april 1898. Vanaf de Meiji-restauratie werd de plaats een plek voor legertraining van het Japanse Keizerlijke Leger. Op 1 oktober 2006 verkreeg Aomori het statuut van kernstad.
Vanaf begin 20e eeuw is de stad gaan moderniseren met 2 nieuwe spoorwegen; De Ou-lijn naar Akita en de Tohoku-lijn naar Morioka, Sendai en Fukushima. In 1945 werd de stad gebombardeerd door het leger van de Verenigde Staten (Bombardement op Aomori).

## Klimaat

In de winters wordt het klimaat gekarakteriseerd door sneeuw en kou. De stad en nabije omgeving staan bekend als de Japanse regio met de meeste sneeuwval; in 1981 bereikte de stad een sneeuwbedekking van 196 cm.
Ook tijdens de zomers blijft Aomori vaak koud vanwege een oostelijke wind die Yamase wordt genoemd. Dit leidt tot slechte oogsten. Tevens is in het bergachtige gedeelte vaak een dikke mist waardoor regelmatig vluchten worden geannuleerd.

## Transport

* Met de boot; Seikan Ferry verzorgt veerdiensten naar Hakodate.
* Met de trein;
** JR East
*** Tohoku Shinkansen
*** Ou-lijn (Akita)
*** Tohoku-lijn (Morioka, Sendai, Fukushima)
** Hokkaidō Railway Company
*** Tohoku-lijn (Hachinohe)
*** Tsugaru Kaikyo-lijn (Hokkaidō)
* Met het vliegtuig; Aomori International Airport verzorgt verbindingen naar de grote Japanse steden en Seoel te Zuid-Korea.

## Aangrenzende steden

* Kuroishi
* Hirakawa
* Towada
* Goshogawara

## Bezienswaardigheden
### Festivals

* Aomori Nebuta (2 augustus t/m 7 augustus)

### Musea

* Kunstmuseum ter herdenking van Munakata Shiko
* Stedelijk Museum van Aomori voor Bosbouw
* Prefecturaal Museum van Aomori
* Stedelijk Museum van Aomori voor Geschiedenis en Volkskunst
* Nebuta-no-sato Museum

### Onsen

* Asamushi Onsen
* Sukayu Onsen

## Partnersteden

Aomori heeft een stedenband met
* Hakodate (Japan)
* Kecskemét (Hongarije)
* Pyeongtaek (Zuid-Korea)
* Dalian (China)

## Geboren in Aomori

* Akira Toda (1951), componist
* Hitoshi Saito (1961-2015), judoka
* Yu Kobayashi (1987), voetballer
* Gaku Shibasaki (1992), voetballer