OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kaimonarch

De kaimonarch (Symposiachrus leucurus; synoniem: Monarcha leucurus) is een zangvogel uit de familie Monarchidae (monarchen).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort is endemisch op de Kei-eilanden in het zuidoosten van de Molukken.

## Status

De grootte van de populatie is in 2021 geschat op 50.000-250.000 volwassen vogels. Het verspreidingsgebied is klein en de soort gaat achteruit door habitatverlies. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort daarom de status gevoelig.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Kaimonarch op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Portierswoning 'T huizeke van Toen

'T Huizeke van Toen is een portierswoning uit 1890, gebouwd als onderdeel van het Kasteel Inkendaal in Vlezenbeek, Sint-Pieters-Leeuw (Vlaams-Brabant).

## Geschiedenis

Het kasteel was destijds eigendom van Henri Bollinckx, een fabrikant van stoommachines. Hij liet de woning bouwen in een pittoreske bak- en zandsteenstijl met trapgevels en een spits hoektorentje. De portiersloge was verbonden met het kasteel via een nieuwe, met taxusbomen overschaduwde laan.
De woning diende oorspronkelijk als portiersloge van het kasteel. In 1946 werd het domein, inclusief de portierswoning, verkocht aan de vereniging zonder winstgevend doel 'Les Abeilles', de voorloper van het huidige revalidatieziekenhuis 'De Bijtjes'. Sindsdien heeft het domein verschillende aanpassingen ondergaan. Tegenwoordig wordt de portierswoning gebruikt als antiekwinkel en draagt het de naam 'T Huizeke van Toen, een verwijzing naar zijn historische karakter.
* ↑ Stadswoningen in bak- en zandsteenstijl. inventaris.onroerenderfgoed.be (8 oktober 2021). Gearchiveerd op 25 juni 2023. Geraadpleegd op 21 januari 2025.
* ↑ Park van het Kasteel Inkendael. inventaris.onroerenderfgoed.be (8 oktober 2021). Gearchiveerd op 21 januari 2025. Geraadpleegd op 21 januari 2025.
* ↑ (fr) Loge du portier Château d'Inkendael - Itinéraires vélo et carte. komoot. Gearchiveerd op 22 januari 2025. Geraadpleegd op 21 januari 2025.
* ↑ Revalidatieziekenhuis Inkendaal Vlezenbeek. www.inkendaal.be. Gearchiveerd op 1 oktober 2015. Geraadpleegd op 21 januari 2025.
* ↑ De rond 1890 gebouwde portiersloge van het kasteel Inkendaal aan de Postweg. id.erfgoed.net (1 januari 2004). Gearchiveerd op 22 januari 2025. Geraadpleegd op 21 januari 2025.
* ↑ "Huizeke van Toen", De Standaard, 1 april 2008. Gearchiveerd op 23 januari 2025. Geraadpleegd op 21 januari 2025.
# Frederik Daem

Frederik W. Daem (Jette, 1988) is een Belgisch schrijver en scenarist.

## Jeugd en opleiding

Daem groeide op in het westen van Brussel. Hij doorliep het Sint-Pieterscollege in Jette en studeerde vervolgens film aan het RITCS en filosofie aan de KU Leuven. In 2020 resideerde hij aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht.

## Werk

Begin 2015 richtte Daem samen met journalist Jozefien Van Beek het magazine Oogst op, een niet-actueel tijdschrift over beeldende kunst, literatuur en film dat vier keer per jaar verscheen.
In datzelfde jaar debuteerde hij bij De Bezige Bij ook met de verhalenbundel Zelfs de vogels vallen, waarvoor hij bekroond werd met de Debuutprijs 2016.
Doorheen de voorbije jaren schreef Daem teksten voor de kunstenaarsboeken van o.a. Rinus Van de Velde, Dirk Braeckman en Helmut Stallaerts en publiceerde hij verhalen, artikelen en interviews in onder meer De Standaard, The Literary Review, De Morgen, Das Magazin, Vrij Nederland, Revisor en DW B.
In 2020 verscheen zijn eerste roman Tekens van leven, die lovend ontvangen werd en genomineerd was voor De Bronzen Uil.
Eind 2024 ging op Streamz en Videoland de tiendelige televisiereeks Putain in première die Daem mee bedacht en schreef. Bij de release kreeg Putain lovende kritieken van zowel recensenten als kijkers. De serie werd geprezen om de sterke acteerprestaties, het realistische script en de wijze waarop sociale problematiek wordt aangekaart. Critici noemden het een van de meest relevante en oprechte producties van het jaar.
* ↑ (23 januari 2025). Putain. Wikipedia.
# Babensham

Babensham is een gemeente in de Duitse deelstaat Beieren, en maakt deel uit van het Landkreis Rosenheim. Babensham telt 3.189 inwoners.
Albaching · Amerang · Aschau i.Chiemgau · Babensham · Bad Aibling · Bad Endorf · Bad Feilnbach · Bernau a.Chiemsee · Brannenburg · Breitbrunn a.Chiemsee · Bruckmühl · Chiemsee · Edling · Eggstätt · Eiselfing · Feldkirchen-Westerham · Flintsbach a.Inn · Frasdorf · Griesstätt · Großkarolinenfeld · Gstadt a.Chiemsee · Halfing · Höslwang · Kiefersfelden · Kolbermoor · Neubeuern · Nußdorf a.Inn · Oberaudorf · Pfaffing · Prien a.Chiemsee · Prutting · Ramerberg · Raubling · Riedering · Rimsting · Rohrdorf · Rott a.Inn · Samerberg · Schechen · Schonstett · Söchtenau · Soyen · Stephanskirchen · Tuntenhausen · Vogtareuth · Wasserburg a.Inn
# Voorste Heikant

Voorste Heikant (Vurste Hoaikant) is een buurtschap in de gemeente Reusel-De Mierden in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het ligt twee kilometer ten zuidwesten van het dorp Reusel.
Dorpen: Hooge Mierde · Hulsel · Lage Mierde · Reusel Buurtschappen: Achterste Heikant · Braakhoek · Heikant · De Hoef · De Hoek · Kippereind · Kuilenrode · Mispeleind · Vloeieind · Vooreind · Voorste Heikant Noord-Brabant: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
# Voort (Bergeijk)

Voort is een buurtschap in de gemeente Bergeijk in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het ligt 500 meter ten zuiden van het dorp Riethoven.
Hoofdplaats: Bergeijk Dorpen: Loo · Luyksgestel · Riethoven · Weebosch · Westerhoven Buurtschappen: Boshoven · Boscheind · Braambosch · Broekhoven · De Aa · De Rund · Eind · Heiereind · Hooge Berkt · Lage Berkt · Loveren · Muggenhool · Rijt · Sengelsbroek · Spaanrijt · Voort · Walik · Witrijt Noord-Brabant: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
# De Vorst (Boxtel)

De Vorst is een buurtschap in de gemeente Boxtel in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het ligt twee kilometer ten zuiden van de plaats Boxtel.
Dorpen: Boxtel · Esch · Lennisheuvel · Liempde Buurtschappen en gehuchten: Den Berg · Hal · Heult · Hezelaar · Kasteren · Kinderbos · Kleinder-Liempde · Langenberg · Luissel · Nergena · Roond · Schorvert · Selissen · Tongeren · De Vorst · Vrilkhoven Noord-Brabant: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
# Stade Jean-Bouin (Parijs)

Stade Jean-Bouin is een sportstadion in Parijs, Frankrijk, waar zowel rugby- als voetbalwedstrijden worden gespeeld. Het stadion ligt pal naast het Parc des Princes, de thuisbasis van Paris Saint-Germain. Vanaf het seizoen 2025/26 neemt rivaal Paris FC zijn intrek in het stadion.
Het stadion wordt voornamelijk gebruikt voor rugbywedstrijden en is de thuisbasis van Stade Français. Daarnaast speelt Paris Saint-Germain Féminines hier zijn thuiswedstrijden.
Stade Jean-Bouin werd geopend in 1925 en heeft na twee renovaties een capaciteit van 20.000 toeschouwers.

## Externe link

* Profiel op worldstadiums.com
* Luchtfoto van de ligging t.o.v. Parc des Princes
* ↑ (fr) http://renover.jeanbouin.free.fr/
# Pyrausta pellicalis

Pyrausta pellicalis is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Botys pellicalis door Otto Staudinger in een publicatie uit 1870.
De soort komt voor in Frankrijk, Spanje, Kreta, Aziatisch-Turkije, Marokko en Algerije.
* Nuss, M.; et al. (2003-2025). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 10-1-2025.
* (de) Lepiforum e.V. (2008-2025). Pyrausta pellicalis (Staudinger, 1870). Bestimmung von Schmetterlingen und ihren Präimaginalstadien. Geraadpleegd op 10-1-2025.
# Michele Rezzani

Michele Rezzani (Broni, 15 februari 1975) is een Italiaans voormalig wielrenner. Hij was actief van 1996 tot en met 1998. Michele behaalde één zege in zijn carrière.

## Overwinningen

1997
* GP Lugano

## Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | Milaan-San Remo | Gent-Wevelgem |
| 1998 | 75e | 44e |

## Externe link

* (en) Profiel van Michele Rezzani op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Michele Rezzani op Firstcycling.com
Wielerploegen van Michele Rezzani
Bertoletti · Berzin · Bobrik · Bottaro · Brignoli · Brognara · Cenghialta · Cerioli · Colombo · Fina · Frattini · Gotti · Minali · Odriozola · Perona · Santaromita · Scopsi · Tartaggia · Volpi · Zanini · Rezzani (stagiair)
Bertoletti · Berzin · Brignoli · Brognara · Cenghialta · Cerioli · Chiurato · G. Colombo · L. Colombo · Frattini · Meier · Minali · Odriozola · Pierobon · Spezialetti · Stocco · Tartaggia · Toffalori · Volpi · Rezzani (stagiair)
Baldato · Bobrik · Brignoli · Brognara · Caruso · Casagranda · Cenghialta · Charrière · De Beni · Di Biase · Ferrari · Miceli · Minali · Palumbo · Pistore · Rezzani · Spezialetti · Di Luca (stagiair) · Sosenka (stagiair)
# Nescio (Da van Daalen)

Nescio is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Centrum.
Het bestaat uit een reliëf uit 2008 gemaakt door Da van Daalen voor Het Nesciohuis aan de Sarphatistraat 252-366 in Amsterdam. Vanaf 1870 was in dat gebouw het Rijks Militair Hospitaal gevestigd, vanaf 1929 het Nederlands Kanker Instituut en het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis. Die vertrokken eind jaren zeventig naar een locatie in Slotervaart. Het gebouw stond enige tijd leeg, en werd midden jaren tachtig omgebouwd tot appartementencomplex en kreeg de naam Het Nesciohuis. Samen met de bewoners liet Woningstichting De Key het reliëf plaatsen. Van Daalen had een jaar eerder een Nesciopenning gemaakt voor de Vereniging voor Penningkunst.
De naamgeving is gebaseerd op een zin uit De uitvreter van schrijver Nescio:
   Behalve den man, die de Sarphatistraat de mooiste plek van Europa vond, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter.
* plaquette nabij het reliëf
* Kunst bij De Key
* Da van Daalen
* Amsterdamse beelden van na 1900
* Haffmans kunst en antiek met penning
* Monumenten Inventarisatie Project
* Straatpoëzie
# 1696

Het jaar 1696 is het 96e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### januari

* 31 januari en 1 februari - het Aansprekersoproer in Amsterdam.

### maart

* 25 - De stadhouder van Friesland, Groningen en Drente, Hendrik Casimir II, sterft. Zijn gemalin prinses Henriëtte Amalia van Anhalt-Dessau wordt regent voor de minderjarige opvolger Johan Willem Friso.
* 26 - Een brand verwoest een groot deel van Blaricum, waaronder ook de school en de kerk.

### december

* 29 - Willem de Vlamingh ontdekt in 1696 als eerste Europeaan de zwarte zwanen aan de Swan River bij het hedendaagse Perth.

### zonder datum

* Onder leiding van de edelman Covoh drijven de Itzá - Maya de Spanjaarden van Avendaño uit Tayasal.
* De heerlijkheid Bredevoort wordt door de Staten van Gelre cadeau gedaan aan koning-stadhouder Willem III. Zo komt de heerlijkheid geheel in bezit van de Nassaus.

## Muziek

* Heinrich Ignaz Franz Biber componeert Harmonia-Artificiosa-Ariosa
* De Franse componist Marin Marais schrijft de opera Ariane et Bacchus

## Beeldende kunst

* De werf van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (1696) Ludolf Bakhuizen, Amsterdams Historisch Museum

## Bouwkunst

* Woonhuis, Haarlem (1696)

## Geboren

* 10 februari - Johann Melchior Molter, Duits componist en dirigent (overleden 1765)
* 29 februari - Esprit-Joseph Blanchard, Frans componist (overleden 1770)
* 12 augustus - Maurice Greene, Engelse componist en organist (overleden 1755)
* 8 oktober - Cornelis Troost, Nederlands kunstschilder en prentkunstenaar (overlijden 1750)

## Overleden
### maart

* 25 - Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz (39), stadhouder van Friesland en Groningen

### mei

* 24 - Albertine Agnes van Nassau (62), echtgenote van Willem Frederik van Nassau-Dietz

### december

* 21 - Louise Moillon (ca. 87), Frans kunstschilder
# Slagzwaard

Het slagzwaard is een groot zwaard, met een breed lemmet en een langer handvat, waardoor twee handen het royaal kunnen vasthouden.
Het heeft soms versierde vormen aan de bovenkant van het zwaard, tegen het gevest. Soms zijn er versierde weerhaken aan beide zijden van het brede lemmet, om dodelijke stoten mee uit te delen. Het is groter dan het gewone zwaard dat met één hand kon gehanteerd worden, en bruikbaar is in een gevecht in combinatie met een schild. De Romeinen hadden een kort, ongeveer één meter lang, maar gemakkelijk hanteerbaar zwaard, de gladius en spatha. Later werden de zwaarden langer, maar ook zwaarder, gaande van het "bastaard" zwaard tot de zeer grote "zwei hander".
De slagzwaarden kwamen in gebruik tussen de 14e en 16e eeuw. Een ridder te paard kon zo'n slagzwaard moeilijk hanteren tijdens het berijden. Door de zwaarte van het slagzwaard zou hij zijn evenwicht kunnen verliezen tijdens de strijd. Daarom werd het gehanteerd door de ridders en soldaten te voet. Zij hadden geen schild, omdat ze hun beide handen nodig hadden voor hun grote zwaard. Er kon onmogelijk mee geschermd worden als met een gewoon zwaard, of later de degen, floret of sabel. Met het slagzwaard kon men, het woord zegt het zelf, kappen en zware slagen uitdelen. Een ridder te voet met zo'n wapen was moeilijk te benaderen met gewone handwapens. De ridder zwaaide het zware zwaard in het rond. Men kon hem onverhoeds uitschakelen met pijlen, lansen of een aanval in de rug. Het is meermaals gebeurd dat een ridder of soldaat met zo'n slagzwaard iemand in de schouder hakte tot zijn middenrif.
De kracht die ervan uitging was enorm. Geen harnas of kuras was tegen deze slagen bestand. Het slagzwaard werd ook door de beulen gebruikt. De graven Egmont en Horne, en de Engelse koningin Anna Boleyn zijn met een slagzwaard geëxecuteerd. Frans Anneessens werd op 19 september 1719 op de Grote Markt van Brussel onthoofd met het slagzwaard onder het Oostenrijks bewind. Een slagzwaard kon wel tot schouderhoogte van een man reiken, ongeveer 1,60 meter met een gewicht van 2 tot 3.5 kilo. Het slagzwaard van Grote Pier woog 6 kilo en was 2,15 meter lang.
Tegenwoordig wordt dit zwaard ook gebruikt in moderne settings zoals historisch schermen.
# Stoomgemaal Winschoten

Het Stoomgemaal Winschoten is een stoomgemaal aan de noordzijde van Winschoten, bij de buurtschap Oostereinde.

## Inleiding

Het Stoomgemaal te Winschoten is een van de negen stoomgemalen die er nog over zijn in Nederland. Het is het enige vijzelstoomgemaal ter wereld. De stoommachine stamt uit 1895. De ketel is gebouwd in 1935 door de firma Ten Horn.

## Geschiedenis

Op de plaats waar nu het Museum Stoomgemaal staat, werden in 1803 twee watermolens gebouwd. Ruig weer en een hevige onweersbui hebben die beide molens te gronde gericht. Dit gebeurde in 1871. Eén molen was nog te herstellen, maar de tweede werd vervangen door een stoominstallatie in 1876, onder meer om minder afhankelijk te zijn van het weer. Het stoomgemaal werd in 1895 uitgebreid met een tweede stoommachine toen bleek dat deze motoren betrouwbaarder en efficiënter waren dan de molens. Het molentijdperk was op deze plaats daarmee ten einde.
In 1929 werd de in 1876 gebouwde stoommachine vervangen door een elektromotor, die gelijk de functie van primaire motor werd toebedeeld. Dit omdat deze motor direct inschakelbaar was, in plaats van het een week van tevoren op te moeten stoken. De herbouwde molen werd in 1917 gesloopt, omdat deze geen functie meer had. In 1971 werd het huidige stoomgemaal gesloten, vanwege een nieuwgebouwd gemaal dat de taken van dit gemaal en vele andere overnam. De laatste machinist Marten van der Laan en zijn zoon Marten, hebben in de jaren die volgden, de stoommachine in een zo goed mogelijk conditie gehouden. In 1983 werd de Stichting tot behoud van de Groninger Stoomwerktuigen opgericht. Deze had als doel het behoud van het stoomgemaal. Gedurende vijf jaar werd het stoomgemaal ingrijpend gerestaureerd en teruggebracht tot in de staat van 1929.

## Heden

De Stichting tot behoud van de Groninger Stoomwerktuigen heeft het stoomgemaal in haar bezit en exploiteert het ook. Het gemaal trekt jaarlijks ongeveer 1300 bezoekers. Voor zowel de exploitatie en het onderhoud leunt de stichting op een team van vrijwilligers die zich met hart en ziel inzetten voor dit bouwwerk, dat sinds 1978 de status van Rijksmonument heeft.

## Trivia

* Toen het stoomgemaal in gebruik werd gesteld, durfden de bestuurders van het waterschap niet dichtbij te komen uit angst dat het gemaal zou ontploffen.
* Als het gemaal op kolen gestookt wordt, dan gebruikt het gemaal een ton kolen per dag en de elektrische motor 700 kilowatt per 8 uur.

## Externe link

* Website van het gemaal
* Anton Tiktak, Winschoter stoomgemaal. Arte del Norte (2024). (videofilm)
# Pyrausta perparvula

Pyrausta perparvula is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door Koen Maes in een publicatie uit 2009.
De soort komt voor in Tanzania.
# Stedelijk Museum Kampen

Het Stedelijk Museum Kampen is een museum dat gevestigd is in het Oude Raadhuis van Kampen. Per jaar ontvangt het museum ongeveer 23000 bezoekers. Sinds een brand het Oude Raadhuis in 1543 nagenoeg verwoestte, kenmerkt het gebouw zich door een combinatie van twee architectonische stijlen: de Nederrijnse gotiek en de Renaissance.

## Vaste collectie

De vaste collectie van het Stedelijk Museum Kampen heeft vier hoofdonderwerpen: Water, Religie, Rechtspraak en het Huis van Oranje.
Een zaal in het museum laat zien hoe Kampen rijk is geworden door het water, maar ook hoe water zorgde voor bedreiging. Het oude Hanzeverbond, de opgang en de neergang van de Hanzestad, de stijging van de zeespiegel in onze tijd; Kampen leeft met het water. De themazalen over religie geven informatie over de aanwezigheid van geloof in Kampen. De oude Schepenzaal uit 1545 is te bezichtigen en in de themazaal over bestuur en recht is te zien hoe rechtspraak in de Middeleeuwen geschiedde. Ten slotte behoren tot de vaste collectie, geschilderde portretten van alle stadhouders en koningen uit het Huis van Oranje. Kenmerk van deze collectie is dat de Oranjes van top tot teen geschilderd zijn.
Naast de vaste collectie zijn er vijf tot zes wisselexposities per jaar, over hedendaagse kunst.

## Gebouw

Het Stedelijk Museum Kampen is sinds maart 2009 gehuisvest in het voormalige stadhuis van Kampen.
Het oude Raadhuis dateert oorspronkelijk uit ca. 1350. Na een restauratie volgend op een brand in 1543 ontstaat een gebouw met een combinatie van de Nederrijnse gotiek, gemengd met de horizontale lijnen van de Renaissance. Het oude raadhuis huist de Schepenzaal, die sinds de voltooiing in 1545 de eeuwen nagenoeg onveranderd heeft doorstaan. De Schepenzaal fungeerde als bestuurscentrum en rechtbank tot 1795.
Het nieuwe raadhuis is ontstaan door het vergroeien van twee achter elkaar gelegen bouwmassa's, die door een ingrijpende verbouwing van het exterieur in 1830-1831 uiterlijk tot een eenheid werden. De indeling van begane grond en eerste verdieping vond plaats door een verbouwing uit 1888. Ten slotte kreeg het gebouw een tweede verdieping in 1954.

## Organisatie

Het Stedelijk Museum Kampen beschikt over een tweetal locaties. Naast het pand van het voormalige stadhuis, wordt de voormalige synagoge gebruikt voor tijdelijke tentoonstellingen en voor een vaste presentatie over de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Kampen. De middeleeuwse Koornmarktspoort, die tot 2018 de derde locatie van het museum was, heeft niet langer een museale functie.
Er werkt een handvol professionals, daarnaast werken er ongeveer honderd vrijwilligers.

## Externe link

* Officiële website
* ↑ Stedelijk Museum Kampen, Geschiedenis Stedelijk Museum Kampen. Geraadpleegd op 23 december 2015.
* ↑ Ben Vulkers, Een interview met Stan Petrusa (25 april 2013). Geraadpleegd op 23 december 2015.
# Station Trowbridge

Trowbridge is een spoorwegstation van National Rail in Trowbridge, West Wiltshire in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door Great Western Railway.
# Dubravci (Netretić)

Dubravci is een plaats in de gemeente Netretić in de Kroatische provincie Karlovac. De plaats telt 195 inwoners (2001).
# Time Is Tight

Time Is Tight is een instrumentaal nummer van Booker T. & the M.G.'s. Het was de soundtrack bij de film UpTight uit 1968. Het werd in 1969 uitgebracht op het gelijknamige album UpTight. Het nummer is door verschillende radiostations gebruikt als achtergrondmuziek, onder andere in de jaren '70 bij het overzicht van de hitparade. The Clash heeft er een cover van gemaakt, welke vaak als openingsnummer bij hun concerten gespeeld werd.

## NPO Radio 2 Top 2000

In de Top 2000 behaalde het nummer vooralsnog in 2007 de hoogste positie, 607. In 2013 noteerde het voor het laatst een positie.
| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '99 | '00 | '01 | '02 | '03 | '04 | '05 | '06 | '07 | '08 | '09 | '10 | '11 | '12 | '13 |
| Time Is Tight | 855 | 770 | 764 | 1021 | 1034 | 1196 | 784 | 742 | 607 | 752 | 1388 | 1287 | 1376 | 1854 | 1940 |
* ↑ Een getal geeft de notering aan en een vetgedrukt getal geeft de hoogste notering aan.
* ↑ Deze tabel is bijgewerkt tot de laatste editie (2024).
* ↑ TIME IS TIGHT - BOOKER T. & THE MG'S nporadio2
# Hypterita helicoides

Hypterita helicoides is een slakkensoort uit de familie van de Naticidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1825 door Gray.
# Sahlenburg

Sahlenburg (Platduits: Sahlenborg) is een dorp en voormalige gemeente in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Het dorp is in 1970 bij de stad Cuxhaven gevoegd. Sahlenburg is één van de vier stadsdelen van Cuxhaven met de status Ortschaft en met een eigen Ortsteilrat (stadsdeelraad).
Sahlenburg ligt ten zuiden van Duhnen aan de Waddenzee, in het verlengde van de Wezerkant van Cuxhaven. Net als Duhnen en Döse is het in trek bij toeristen. Er zijn dicht bij het strand twee grote campings. Twee van de torenflats in Sahlenburg zijn betaalbare hotels. Vanuit Sahlenburg kan men zich per Wattwagen naar het Hamburgse Waddeneiland Neuwerk laten rijden.
In 1903 richtte een particuliere liefdadigheidsorganisatie aan zee bij Sahlenburg een groot ziekenhuis op, het Hamburgische Seehospital (Nordheimstiftung), dat de nog bestaande gebouwen in 1914 betrok. De stichting, die nog bestaat en de bevordering van de gezondheidszorg ten doel heeft, stootte het ziekenhuis in 2002 af. Evenals de grote kazerne bij Altenwalde, staat het gebouwencomplex leeg en vervalt langzaam. Initiatieven, om er vluchtelingen voor de in 2022 uitgebroken Oekraïne-oorlog, andere vluchtelingen of asielzoekers onder te brengen, zijn door financiële, juridische of organisatorische problemen mislukt.

## Afbeeldingen

* Wandelpad langs de Waddenzeekust bij Sahlenburg
* Luchtfoto van Sahlenburg uit 2012
* In het bos Wernerwald bij Sahlenburg: uitzicht op de zee
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Sahlenburg op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Kerk van Janum

De kerk van Janum is een kerkgebouw in het dorp Janum in de gemeente Nordeast-Fryslân in de Nederlandse provincie Friesland. Het kerkgebouw is sinds 1989 een rijksmonument.

## Beschrijving

De eenbeukige kerk van rode baksteen uit de 13e eeuw staat op een terp in het beschermd dorpsgezicht Janum. Het iets smallere chevet (begin 13e eeuw) is uitwendig zevenzijdig en inwendig halfrond gesloten uitgevoerd met colonnetten. Het schip dateert gezien de rondboogvensters met romanogotische kraalprofielen uit eind 13e eeuw. In de 16e eeuw is de kap vernieuwd, waarbij de oorspronkelijke koepelgewelven zijn gesloopt. De kerk kreeg aan de westgevel een hangende klokkenstoel vergelijkbaar met de Sint-Vituskerk in Wetsens. De klok dateert uit 1489.
Wellicht heeft de kerk toebehoord aan het klooster Klaarkamp in Rinsumageest. In 1944-1947 is een restauratie uitgevoerd naar plannen van architect J.J.M. Vegter.
Sinds 1947 is de kerk een uithof van het Fries Museum. Het enige Friese romaanse zandstenen doopvont, hier aanwezig, is afkomstig uit de kerk van Jellum. Op het kerkhof bevindt zich een sarcofaag van zandsteen.
* Interieur naar het oosten in 1937
* Interieur naar het westen in 1937
* Inrichting in 1946 na de restauratie