# Blerick

Blerick (in de streektaal: Blierik) is een stadsdeel van de gemeente Venlo in de Nederlandse provincie Limburg. Het ligt aan de westoever van de Maas tegenover de stad Venlo. Blerick is gelegen tussen de A73 en de A67 en het stadsdeel telt 27.380 inwoners (CBS). Het is daarmee qua inwonersaantal, op stadskern Venlo zelf na, het grootste stadsdeel van de gemeente Venlo. Qua oppervlakte is het stadsdeel Blerick het grootste in de gemeente. Het stadsdeel bestaat uit de kernen Blerick, Hout-Blerick en de Boekend, plus de industrieterreinen onder de verzamelnaam Trade Ports.

## Geschiedenis

De naam Blerick is afgeleid van Blariaco, een Romeinse nederzetting. Dit toponiem komt voor op de beroemde Peutingerkaart, een Romeinse reiskaart uit de derde of vierde eeuw. De juiste locatie van deze Romeinse nederzetting is (nog) niet vastgesteld. Gezien Romeinse vondsten komen vooral Hout-Blerick en Craijelheide in aanmerking, maar het Kazerneterrein is ook een mogelijkheid. De naam Blariacum is geen oorspronkelijk Romeins toponiem, maar een latinisering uit het tijdperk van het humanisme.
Het kerspel Blerick bestond al zeer vroeg uit drie woonkernen, rotten genaamd. Op de eerste plaats was er het huidige centrum van Blerick plus enige bebouwing aan het Nieuwborg en de Horsterweg. Dit gedeelte heette het Dorp, Blerick of Maes-Blerick. Daarnaast was er het Hout-Blericker rot en het Boekender rot. Het aantal inwoners van Blerick steeg tussen 1450 en 1875 van minder dan 700 tot ruim 2.200.
Blerick behoorde, zoals Venlo, bij het Overkwartier van Gelre of Spaans Opper-Gelre. Tijdens de Spaanse Successieoorlog werd de hele omgeving van Venlo door Pruisische troepen bezet, en bleef zo als deel van Pruisisch Opper-Gelre ongeveer een eeuw lang Duits. Venlo zelf kwam echter in Nederlandse handen.
Na 1794 bezette het Franse leger het gebied en een nieuwe bestuursorganisatie kwam tot stand. Gemeenten met minder dan 5000 inwoners werden bij elkaar gevoegd en zo vormden Blerick, Baarlo en Bree samen 'Mairie de Bree', de gemeente werd in 1818 tot Maasbree hernoemd om verwarring met het zuidelijkere (thans Belgische) Bree te voorkomen. Blerick was het grootste dorp van die gemeente. De gemeenteraad vergaderde in het Blerickse Raadhuis. De samenvoeging was vanaf het begin al niet succesvol en Blerick heeft diverse pogingen ondernomen om zelfstandig te worden, wat niet is gelukt.
Belangrijk voor de ontwikkeling van Blerick was de opening van de spoorlijn Venlo–Eindhoven in 1865 en de lijn Venlo–Nijmegen in 1883, die eveneens via de westoever van de Maas loopt. In januari 1869 kreeg Blerick een eigen spoorwegstation (Station Blerick). Toen de spoorwegen in 1889 in Blerick een wagenwerkplaats openden, betekende dit een uitbreiding van de werkgelegenheid en daarmee tevens het inwoneraantal van Blerick. Deze gang van zaken droeg er toe bij dat Blerick geleidelijk aan zijn landelijke karakter verloor.
Op het einde van de negentiende eeuw kreeg de stad Venlo langzamerhand gebrek aan woonruimte. De stad heeft in de loop der tijd verschillende pogingen ondernomen om Blerick uit de gemeente Maasbree los te weken en bij Venlo te voegen. Dit streven werd in Blerick resoluut van de hand gewezen in 1909. In 1911, toen op het terrein van het voormalige Fort Sint-Michiel in Blerick de bouw van de nieuwe infanteriekazerne (Frederik Hendrikkazerne) in volle gang was, stelde het Venlose gemeentebestuur pogingen in het werk Blerick bij Venlo te voegen. De Blerickse politie zou de openbare orde niet kunnen handhaven wanneer de infanteristen van de kazerne in de Blerickse cafés een biertje zouden gaan drinken. Dit Venlose streven leidde niet tot succes, evenmin als een nieuwe poging in 1921. Toen in 1938 burgemeester Janssens aantrad, werd de discussie opnieuw aangezwengeld, ditmaal door het provinciaal bestuur. Het belangrijkste argument was de grote afstand tussen de drie dorpen van de gemeente Maasbree en vooral het afwijkende, verstedelijkte karakter van Blerick. Ten slotte speelde ook de geografische en economische vergroeiing van Blerick met Venlo een grote rol. Zo leverde Venlo bijvoorbeeld, ondanks de ‘annexatiestrijd’, elektriciteit en gas aan het centrum van Blerick. Tevens werkten er veel Blerickenaren in Venlo en omgekeerd. Daarnaast was Blerick ook in stedenbouwkundig opzicht sterk op Venlo gericht: de belangrijkste wegen ontmoetten elkaar bij de oprit van de brug naar Venlo. Ondanks veel tegenstand van de meeste Blerickse raadsleden en veel Blerickenaren, keerde het getij langzaam ten gunste van Venlo. Ondertussen brak in 1940 de Tweede Wereldoorlog uit en tijdens het eerste oorlogsjaar viel voor Blerick het doek. Op 1 oktober gebeurde waartegen veel Blerickenaren zich jarenlang hadden verzet: de samenvoeging met Venlo. Burgemeester Berger van Venlo kreeg er in één klap 10.865 burgers bij.
Blerick werd op 3 december 1944 bevrijd van de Duitsers. Hiernaar is een straat vernoemd, de Drie Decembersingel. Het zou nog vier maanden duren voordat ook Venlo bevrijd zou worden, en tot die tijd kwam Blerick nog geregeld onder vijandelijk vuur te liggen. Ook zijn rondom de stadsbrug (gebied Antoniuslaan/Sint-Servatiusstraat/1e Lambertusstraat) door geallieerde bombardementen veel woningen in Blerick verloren gegaan.

### Militair verleden

Nadat Venlo stadsrechten gekregen had en stadsmuren mocht bouwen, werd aan de westelijke oever van de Maas, achter het in Blerick gelegen veerhuis "De Staay", in 1450 een fort gebouwd. De Spanjaarden vervingen dit fort van hout en steen op 29 september 1641 (Sint-Michaelsdag) door een stenen fort genaamd Fort Sint-Michiel (genoemd naar aartsengel Michaël die volgens het hoofdstuk Openbaringen in de bijbel oorlog voerde tegen Satan). Het fort was in 1643 gereed.
Omdat volgens negatieve rapporten het Fort te ver van de Maasoever zou staan, werd in 1831 besloten een aarden fort tussen Fort Sint-Michiel en de Maas te bouwen. Dit werd Fort Leopold.
Blerick kon lange tijd niet uitbreiden richting het noorden, omdat het schootsveld van het fort vrij moest blijven. Toen aan het eind van de 19e eeuw de spoorlijn Venlo - Eindhoven aangelegd werd, verdween het fort en kwam de bebouwing in Blerick op gang. Op de plek van Fort Sint-Michiel werd tussen 1910 en 1913 de Frederik Hendrikkazerne gebouwd. De contouren van het oude fort zijn nog wel in de stratenstructuur te herkennen in de punten Horsterweg/Garnizoensweg, Horsterweg/Daelweg en Horsterweg/Kazernestraat. Daarnaast is er een straat (Fort Sint-Michielstraat) naar het fort vernoemd.
De kazerne stond tientallen jaren (met name onder Nederlandse militairen) bekend om de autorijlessen die er gegeven werden. Totdat de rijlessen werden geschrapt in de Blerickse kazerne, waren de groene leswagens een begrip in het Venlose en Blerickse straatbeeld. Later kwamen er plannen om de kazerne een andere functie te geven. De gemeenteraad van Venlo zou in 2010 een besluit nemen over het bouwen op het terrein, omgedoopt tot 'Kazernekwartier', van een nieuw, multifunctioneel stadion voor VVV-Venlo, aangevuld met vrijetijds- en sportvoorzieningen. Het nieuwe stadion zou in 2013 gereed moeten zijn.
Op 10 november 2010 maakte de gemeente Venlo kenbaar, dat er delen van het oude Fort Sint-Michiel waren blootgelegd, die in goede staat verkeerden. Dat dit een historische ontdekking betrof, leed geen twijfel. De gemeente ging zich beraden over wat zij met deze restanten wilde gaan doen. Begin 2011 zou de verdere invulling van dit terrein bekend worden gemaakt.

## Bezienswaardigheden

In Blerick bevinden of bevonden zich de volgende kerkgebouwen:
* Sint-Lambertuskerk, 1934
* Sint-Hubertuskerk, 1954
* Sint-Antonius van Paduakerk, 1962
* Johannes de Doperkerk, 1973
* Maximiliaan Maria Kolbekerk, 1979
* Het Baken, 1974
* Sint-Annakapel
Van de overige bouwwerken kan worden genoemd:
* Sur Meuse, aan Helling 5, uit 1705, gerestaureerd in 1961.
* Pastorie Sint-Antoniusparochie, aan Baarlosestraat 1.
* Raadhuis van Blerick, aan Antoniusplein 2, uit 1865.
* Frederik Hendrikkazerne, aan Garnizoensweg, diverse gebouwen, uit 1913.