OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hvitträsk

Hvitträsk is een villa in Finland. Het gebouw is in 1902 ontworpen door het Finse architectenbureau Gesellius, Lindgren en Saarinen, zij werden als het ware verliefd op het landschap daar. Ze bouwden de villa - bedoeld als plaats voor hun kantoor - in de lokale romantische stijl.
De villa is vernoemd naar het nabij gelegen Vitträsk-meer. Sinds 1971 is het een museum.
De villa werd in de beginjaren van het advocatenkantoor bezocht door beroemdheden zoals componisten Jean Sibelius en Gustav Mahler, schilder Axel Gallen-Kallela en schrijver Maksim Gorki.
In het kantoor werden onder andere de ontwerpen gemaakt voor het station van Helsinki, het nationale museum van Finland en het Munkkiniemi-Haaga project.

## Geschiedenis

Het architectenbureau was opgericht in 1896 en het gebouw was bedoeld als hun kantoor. De architecten kochten de grond in 1901. Datzelfde jaar werd een bijgebouw voltooid, de kleine villa.
In 1903 was het gebouw voltooid. Eliel Saarinen ging in de zuidelijke vleugel wonen, samen met zijn echtgenote Mathilde. Lindgren ging met zijn gezin in de noordelijke vleugel wonen, en Gesellius in de kleine villa.
Daarna functioneerde het gebouw eerst als studio van Gesellius, Lindgren en Saarinen. Nadat de Lindgrens verhuisd waren naar Helsinki in 1905 gingen Gesellius en Saarinen samen verder. Inmiddels had Gesellius ook een gezin - hij trouwde met Mathilde die gescheiden was van Saarinen - en ging deze wonen in de noordelijke vleugel. In de periode 1916-1923 was de villa de zomerresidentie van Saarinen. De noordelijk vleugel werd door hem vervangen in de periode 1929-36.
In 1949 verkocht Saarinen de villa naar de heer en mw. Vuorio, die het gebruikten als luxe woning totdat Vuorio failliet ging in 1968. Hvitträsk werd toen het eigendom van de Kansallis-Osake-Pankki Bank. Deze bank verkocht het gebouw in 1969 aan de Gerda en Salomo Wuorio stichting. De roerende goederen werden geveild. Het hoofdgebouw werd gerenoveerd en werd geopend als museum in 1971. In de kleine villa kwam een restaurant en café. De noordelijk vleugel werd later een hotel.
In 1981 werd het geheel gekocht door de Finse staat. In 1996 vonden reparaties en restauraties plaats onder leiding van interieurontwerper Markku Nors. Tot 1998 werd ook de tuin hersteld op grond van een ontwerp van landschapsarchitect Gretel Hemgård. In 1999 volgde opnieuw een renovatie en opende weer het jaar daarop. Het eigendom kwam toen in handen van de andere instelling. De noordvleugel wordt sinds 2002 gebuikt voor conferenties.

## Architectuur

De villa is gebouwd in de Nationale Romantische stijl van Finland en is opgetrokken uit houten balken en natuursteen. Het heeft een schuin dak bedekt met houten dakspanen. Deze stijl kijkt voor inspiratie naar middeleeuwse en prehistorische voorbeelden, maar gebruikte de technologie uit die tijd.
# Hyalobathra opheltesalis

Hyalobathra opheltesalis is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Ebulea opheltesalis door Francis Walker in een publicatie uit 1859.

## Verspreiding

De soort komt voor in India (Andhra Pradesh, Chhattisgarh, Kerala, Uttarakhand).

## Waardplanten

De rups leeft op de zonnebloem (Helianthus annuus) (Asteraceae).
* Nuss, M.; et al. (2003-2025). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 16-1-2025.
* 1 2 Anonymous 2024. Hyalobathra opheltesalis (Walker, 1859). In Sondhi, S., Y. Sondhi, R.P. Singh, P. Roy and K. Kunte (Chief Editors). Butterflies of India, v. 3.82. Published by the Indian Foundation for Butterflies. Geraadpleegd op 16-1-2025.
# Dover (Delaware)

Dover is de hoofdstad van de Amerikaanse staat Delaware. Het is tevens de hoofdplaats van Kent County. De stad heeft een oppervlakte van 58,8 km² waarvan 0,8 km² water.
Op de Dover Green, een grasveld in het hart van de stad, kwamen de afgevaardigden van Delaware bijeen in december 1787 om de in Philadelphia ondertekende Amerikaanse grondwet te ratificeren. Delaware werd zo de eerste staat die dit deed.
Dover is de thuisbasis van de Delaware State University en het Wesley College. Het voormalige Dover Opera House, dat in 1904 werd gebouwd, is recentelijk gerenoveerd en de bestemming is gewijzigd in het Swartz Center for the Arts, een kunstcentrum voor het Dover Symphony Orchestra, balletvoorstellingen en klassieke films.
In Dover vindt men ook de Dover International Speedway en de luchtmachtbasis Dover AFB.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 8 km rond Dover.
# Cangetta

Cangetta is een geslacht van vlinders uit de familie van de grasmotten (Crambidae), uit de onderfamilie van de Spilomelinae. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst voorgesteld door Frederic Moore in een publicatie uit 1886.

## Soorten

* C. albiceps (Hampson, 1917)
* C. albocarnea Warren, 1896
* C. ammochroa Turner, 1915
* C. aurantiaca Hampson, 1906
* C. cervinalis Caradja, 1934
* C. eschatia J. F. G. Clarke, 1986
* C. fulviceps (Hampson, 1917)
* C. furvitermen (Hampson, 1917)
* C. haematera (Turner, 1937)
* C. hartoghialis (Snellen, 1872)
* C. homoperalis Hampson, 1899
* C. murinalis Snellen, 1901
* C. primulina Hampson, 1916
* C. violescentalis (Hampson, 1895)
* Nuss, M.; et al. (2003-2024). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 20-12-2024.
* ↑ De Prins J., De Prins W. & Goff R. (2011–2025). Cangetta primulina op Afromoths, online database of Afrotropical moth species (Lepidoptera). World Wide Web electronic publication. Geraadpleegd op 16-1-2025.
* ↑ Moth Photographers Group. 2019. Cangetta violescentalis (Hampson, 1895). Geraadpleegd op 23-2-2024.
# Durf Tienen

Durf Tienen is een lokale partij in Tienen die in juni 2023 werd opgericht door Jonathan Holslag. Ze kwam voor de eerste keer op bij de gemeenteraadverkiezingen van 2024 en behaalde meteen 31% van de stemmen. De partij krijgt elders in Vlaanderen ook aandacht door de bekendheid van de oprichter-lijsttrekker en het succes van de partij.

## Externe link

* Website
# Hyalobathra undulinea

Hyalobathra undulinea is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Isocentris undulinea door George Francis Hampson in een publicatie uit 1891.
De soort komt voor in India (Tamil Nadu).
# CuBirds

CuBirds is een kaartspel ontwikkeld door Stefan Alexander. Het werd in 2018 door de Franse uitgever Catch Up Games uitgegeven. In 2020 kwam er een Nederlandse versie uit bij Gam'inBIZ. In 2021 won het spel de Nederlandse Spellenprijs.
# Ɐ

De Ɐ (kleine letter: ɐ) is een gewijzigde letter van het Latijnse alfabet, die bestaat uit een omgekeerde letter A.
De kleine letter ɐ (de omgekeerde double-storey of double-decker vorm ‘a’) wordt gebruikt in het Internationaal Fonetisch Alfabet (IPA) om de centrale bijna-open klinker aan te duiden. Deze letter moet niet worden verward met de ɒ of ‘omgekeerde alfa (α)’ (de omgekeerde single-storey of one-decker vorm ‘ɑ’) die in het IPA wordt gebruikt voor de geronde open achterklinker.
Het wiskundig symbool ∀ dat sterkt hierop lijkt wordt gebruikt voor de universele kwantor.

## Unicode

Unicode bevat de letter Ɐ bij de codepunten U+2C6F (hoofdletter) en U+0250 (kleine letter). Het wiskundige symbool is opgenomen als U+2200.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Turned A op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Ɐ op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* (en) Proposal to add Latin letters and a Greek symbol to the UCS (PDF; 1,27 MB)
# Isocentris minimalis

Isocentris minimalis is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door Charles Swinhoe in een publicatie uit 1906.
De soort komt voor in Maleisië (Sarawak).
# Louis Ide

Louis Ide (Roeselare, 3 juli 1973) is een Belgisch arts en Vlaams-nationalistisch politicus van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA).

## Levensloop

Ide liep school aan het Klein Seminarie Roeselare en studeerde in 1999 af als doctor in de geneeskunde aan de Kulak en de KU Leuven. Hij was er actief in de faculteitskring Medica en studentenvertegenwoordiger in de Academische Raad van de KU Leuven. Later schoolde hij van 1999 tot 2000 zich in het Antwerpse ITG bij in de tropische geneeskunde. Hij specialiseerde verder aan de KU Leuven in de infectiecontrole, mycologie en antibioticabeleid. Hij werd in 2006 erkend als klinisch bioloog en ging dit beroep uitoefenen in het Jan Palfijn-ziekenhuis in Gent. Hij werkte ook voor Artsen zonder Grenzen, onder meer in Soedan en Tsjaad.
In 2006 schreef hij zijn eerste boek Lof der gezondheid, waarin hij pleit voor een gedefederaliseerd gezondheidsbeleid in België. Zijn tweede boek verscheen opnieuw onder de titel "Lof der gezondheid". In 2014 schreef hij een derde boek over gezondheidszorg. Hij schreef ook diverse medisch-wetenschappelijke artikels en columns voor het magazine Knack, het christelijke opinieblad Tertio en de Artsenkrant. In 2017 won hij de European Hand Hygiëne Excellence Award, een prijs uitgereikt door prof. Didier Pittet voor ziekenhuizen met een excellent infectiecontrolebeleid. Jan Palfijn Gent was het eerste Belgisch ziekenhuis ooit die de prijs won.
Van bij de oprichting van N-VA werd hij politiek actief bij deze partij. In 2004 werd hij lid van het partijbestuur en van 2004 tot 2008 was hij ondervoorzitter van de partij. Ide onderhandelde voor N-VA mee over de regeerakkoorden van 2007, 2009 en 2010. Vanaf juni 2007 zetelde hij voor de partij als rechtstreeks gekozen senator in de Senaat, waar hij tot in mei 2014 bleef zetelen en deel uitmaakte van de commissies Institutionele en Sociale Aangelegenheden. In 2012 werd de wet Ide goedgekeurd, waardoor mensen bloed mochten doneren tot de dag dat ze 71 jaar werden. Hij was eveneens van 2011 tot 2013 quaestor en van 2013 tot 2014 ondervoorzitter van de Senaat.
Bij de Europese verkiezingen van mei 2014 haalde Ide een vierde zetel voor zijn partij binnen in het Europees Parlement, waar hij ging zetelen in de commissie interne markt en consumentenbescherming. Hij zetelde er tot eind 2014 en werd daarna opgevolgd door Anneleen Van Bossuyt. Op 13 december 2014 werd hij namelijk verkozen tot nationaal secretaris van zijn partij, een functie die hij nog steeds uitoefent.
Daarnaast is hij sinds 2013 gemeenteraadslid van Zwalm. Ook werd Ide lid van de raad van bestuur van Literatuur Vlaanderen.
# Isocentris filalis

Isocentris filalis is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Asopia filalis door Achille Guenée in een publicatie uit 1854.

## Verspreiding

De soort komt voor in Mali, Sierra Leone, Liberia, Togo, Kameroen, Congo-Brazzaville, Congo-Kinshasa, Mozambique, Aldabra, de Comoren, Madagaskar, Mauritius, Réunion, India, Taiwan, Indonesië (Java) en Australië.

## Waardplanten

De rups leeft op Euphorbia virosa (Euphorbiaceae) en Flueggea virosa (Phyllanthaceae).
* Nuss, M.; et al. (2003-2025). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 16-1-2025.
* De Prins J., De Prins W. & Goff R. (2011–2025). Isocentris filalis op Afromoths, online database of Afrotropical moth species (Lepidoptera). World Wide Web electronic publication. Geraadpleegd op 16-1-2025.
* ↑ Taiwan Moth Information Center. Isocentris filalis. Geraadpleegd op 16-1-2025.
# Isocentris seychellalis

Isocentris seychellalis is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door Thomas Bainbrigge Fletcher in een publicatie uit 1910.
De soort komt voor op de Seychellen.
# Boise

Boise is de hoofdstad van de Amerikaanse staat Idaho en telde 235.684 inwoners in april 2020. Het is hiermee de 105e stad in de Verenigde Staten (in 2020). De oppervlakte bedraagt 165,2 km².

## Geschiedenis

Het gebied heette al Boise, lang voor de bouw van Fort Boise in 1834. De precieze oorsprong is echter onbekend. Dit fort lag zestig kilometer ten westen van de huidige stad. Het fort werd in 1854 verlaten, maar het Amerikaanse leger nam in 1863 weer haar intrek na verschillende bloedbaden in de omgeving tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog. Vanaf de jaren zestig van de 19e eeuw begon Boise snel te groeien. Op 4 maart 1863 tekende president Abraham Lincoln een wet waardoor het Idahoterritorium ontstond. Lewinston was de eerste hoofdstad, maar na de opsplitsing van het territorium kreeg Boise de status van hoofdstad. Dat bleef zo toen Idaho in 1890 officieel een staat werd.

## Demografie

Van de bevolking is 10 % ouder dan 65 jaar. 28 % bestaat uit eenpersoonshuishoudens. De werkloosheid bedraagt 2,9 % (cijfers volkstelling 2000). Ongeveer 4,5 % van de bevolking van Boise bestaat uit hispanics en latino's, 0,8 % is van Afrikaanse oorsprong en 2,1 % van Aziatische oorsprong.
Het aantal inwoners steeg van 135.150 in 1990 naar 185.787 in 2000.

## Bezienswaardigheden

* Bogus Basin skigebied
* Capitool van Idaho
* Julia Davis Park en de dierentuin van Boise

## Geografie
### Klimaat

In januari is de gemiddelde temperatuur -1,7 °C, in juli is dat 23,3 °C. Jaarlijks valt er gemiddeld 307,6 mm neerslag (gegevens op basis van de meetperiode 1961-1990).

### Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 28 km rond Boise.

## Bekende inwoners van Boise
### Geboren

* Forrest Church (1948-2009), theoloog en predikant in het Unitaristisch Universalisme
* Kristine Sutherland (1955), actrice
* Kristin Armstrong (1973), wielrenster
* Jeret Peterson (1981-2011), freestyleskiër

### Overleden

* Reginald Owen (1887-1972), Brits acteur
* Maureen O'Hara (1920-2015), Iers-Amerikaans actrice
* Pete Magadini (1942-2023), drummer en auteur
# Una (rivier in Europa)

De Una is een rivier in Kroatië en Bosnië en Herzegovina die tevens gedeeltelijk een grensrivier tussen beide landen is. De Una is een zijrivier van de rivier de Sava. De rivier stroomt door het Nationaal park Una. Het stroomgebied van de rivier omvat 10.400 km² en rondom de rivier wonen zo'n miljoen mensen.
De Una ontspringt uit een bron, Vrelo Une, op de noordoostelijke helling van de berg de Stražbenica bij Donja Suvaja in Kroatië en stroomt door onder andere Martin Brod, Kulen Vakuf, Ripac, Bihać, Bosanska Krupa, Bosanska Otoka, Novi Grad, Hrvatska Kostajnica en Kozarska Dubica. De Una mondt uit in de Sava vlak bij Jasenovac (Kroatië). De belangrijkste zijtakken van de Una zijn de Unac, Sana, Klokot en de Krušnica rivieren.
Er groeien aan de rivieroever meer dan 170 typen geneeskrachtige kruiden waaronder de Campanula unensis, een blauw klokje dat is vernoemd naar de rivier. Verder leven er nog 28 verschillende vissoorten, waarvan de grootste de Donauzalm is. Verder tref je er ook geregeld slangen in de rivier.
Het Bosnische kanton Una-Sana is deels vernoemd naar de rivier.
# Wichita (Kansas)

Wichita is een stad in de Amerikaanse staat Kansas en telt 397.532 inwoners. Het is hiermee de 50e stad in de Verenigde Staten (2000). De oppervlakte bedraagt 351,6 km², waarmee het de 41e stad is.
De naam Wichita is afkomstig van de Wichita-indianen. Leden van deze stam stichtten in 1863 een dorpje op de plek van de huidige stad. In 1867 werd de stam verplaatst naar een reservaat. Drie jaar later werd de stad Wichita officieel gesticht.

## Demografie

Van de bevolking is 11,9% ouder dan 65 jaar en bestaat voor 31,2% uit eenpersoonshuishoudens. De werkloosheid bedraagt 4,6% (cijfers volkstelling 2000).
Ongeveer 9,6% van de bevolking van Wichita bestaat uit hispanics en latino's, 11,4% is van Afrikaanse oorsprong en 4% van Aziatische oorsprong.
Het aantal inwoners steeg van 308.652 in 1990 naar 344.284 in 2000.

## Klimaat

In januari is de gemiddelde temperatuur -1,4 °C, in juli is dat 27,4 °C. Jaarlijks valt er gemiddeld 745,0 mm neerslag (gegevens op basis van de meetperiode 1961-1990).

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond Wichita.

## Stedenbanden

* Orléans (Frankrijk)

## Bekende inwoners van Wichita
### Geboren

* Hattie McDaniel (1895-1952), actrice
* Slats Long (1906–1964), jazzklarinettist
* Stan Kenton (1911-1979), jazzpianist
* John C. Woods (1911–1950), master sergeant en beul van het 3e Amerikaanse Leger
* Robert Whittaker (1920-1980), ecoloog en taxonoom
* Ray Sims (1921–2000), jazztrombonist
* Vernon L. Smith (1927), econoom en Nobelprijswinnaar (2002)
* Ron Foster (1930-2015), acteur
* Arlen Specter (1930–2012), politicus
* Christopher Connelly (1941-1988), acteur
* Robert Ballard (1942), oceanograaf
* Ann Dunham (1942-1995), antropoloog en moeder van president Barack Obama
* Robert Gates (1943), minister
* Roger Mears (1947), autocoureur
* Jim Ryun (1947), atleet en politicus
* Joe Walsh (1947), rockmuzikant
* Ron Wyden (1949), senator voor Oregon
* Kirstie Alley (1951-2022), actrice
* Rick Mears (1951), autocoureur
* Tom Otterness (1952), beeldhouwer
* Gordon Stout (1952), componist, muziekpedagoog en marimbavirtuoos
* Chris Buck (1960), filmregisseur
* Neal Jones (1960), acteur
* Jeff Probst (1961), televisiepresentator en uitvoerend producent
* Jay Bentley (1964), basgitarist
* Barry Sanders (1968), American football-running back
* Tara Snyder (1977), tennisspeelster
* Chez Reavie (1981), golfspeler
* Kendall Schmidt (1990), acteur en zanger
* Nico Hernández (1996), bokser
* Jimmy Donaldson/MrBeast (1998), youtuber
# Seleentrioxide

Seleentrioxide (SeO$_3$) of seleen(VI)oxide is een oxide van seleen. De stof komt voor als een geelachtig wit, hygroscopisch kristallijn poeder, dat zeer goed oplosbaar is in water.
De stof is thermodynamisch instabiel: het vormt zeer snel seleendioxide, onder afsplitsing van zuurstofgas:
    ${\ce {2SeO3 -> 2SeO2 + O2}}$

## Synthese

Seleentrioxide kan bereid worden door een reactie van watervrij kaliumselenaat en zwaveltrioxide:
    ${\ce {K2SeO4 + SO3 -> SeO3 + K2SO4}}$

## Toepassingen

Seleentrioxide wordt gebruikt bij de productie van fotovoltaïsche cellen en toestellen die op zonne-energie werken.

## Toxicologie en veiligheid

De stof ontleedt bij verhitting, met vorming van giftige dampen. De oplossing in water is een sterk zuur, ze reageert dus hevig met basen en is corrosief. De stof is een sterk oxidatiemiddel en reageert met brandbare en reducerende stoffen.
De stof is corrosief voor de ogen, de huid en de luchtwegen. Inademing van kan longoedeem veroorzaken. Seleentrioxide kan negatieve effecten hebben op de ogen, met als gevolg een allergie-achtige reactie van de oogleden (roze ogen).
De stof kan bij langdurige blootstelling effecten hebben op de luchtwegen, het maag-darmstelsel, het centraal zenuwstelsel en de lever, met als gevolg neusirritatie, blijvende lookgeur, maagpijn, zenuwachtigheid en een verstoorde werking van de lever.
# Brouwermedaille

De Brouwermedaille is een prijs in de wiskunde, die eens in de drie jaar door het Koninklijk Wiskundig Genootschap en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen wordt uitgereikt. Eerst wordt een deelgebied uitgekozen en daarna een toonaangevende wiskundige in dat deelgebied. De Brouwermedaille draagt de naam van L.E.J. Brouwer en is een prestigieuze wiskundeprijs.

## Laureaten

* 1970 René Thom
* 1973 Abraham Robinson
* 1978 Armand Borel
* 1981 Harry Kesten
* 1984 Jürgen Moser
* 1987 Yuri Manin
* 1990 Murray Wonham
* 1993 László Lovász
* 1996 Wolfgang Hackbusch
* 1999 George Lusztig
* 2002 Michael Aizenman
* 2005 Lucien Birgé
* 2008 Phillip Griffiths
* 2011 Kim Plofker
* 2014 John Mather
* 2017 Ken Ribet
* 2020 David John Aldous
* 2023 Éva Tardos
* ↑ KWG. De Brouwerlezing en de Brouwermedaille.
* ↑ (nl) Laureaten Brouwermedaille, Koninklijk Wiskundig Genootschap. Gearchiveerd op 29 juni 2022.
# Hendrik van der Goot

Hendrik van der Goot (Amsterdam, 1 januari 1903 – Utrecht, 26 juni 1972) was een Nederlands politicus van de PvdA.
Hij werd geboren als zoon van schipper Marten van der Goot (1876-1966) en Fockje Hoeksma (1875-1956). H. van der Goot was nog maar 14 jaar toen hij, aanvankelijk als volontair, ging werken bij de gemeentesecretarie van Edam. In 1927 maakte hij de overstap naar de gemeente Blaricum waar hij het bracht tot hoofdcommies en waarnemend gemeentesecretaris. Begin 1949 werd Van der Goot de burgemeester van Giethoorn. Hij ging daar in 1968 met pensioen en overleed in 1972 op 69-jarige leeftijd.
# Oberhausbergen

Oberhausbergen is een gemeente in het Franse departement Bas-Rhin (regio Grand Est). Oberhausbergen telde op 1 januari 2022 5.652 inwoners. De plaats maakt deel uit van het kanton Hœnheim in het arrondissement Strasbourg. Tot 1 januari 2015 was het deel van het kanton Mundolsheim in het arrondissement Strasbourg-Campagne, die op die dag allebei werden opgeheven.
Na 1871 werd door de Duitsers Fort V gebouwd als onderdeel van de verdedigingsgordel rond Straatsburg. De plaats werd uitgekozen omwille van de hoge, gunstige ligging. Voor de bouw werd 240.000 m³ beton gebruikt. Het fort kon 900 soldaten huisvesten.

## Geografie

De oppervlakte van Oberhausbergen bedroeg op 1 januari 2022 3,79 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 1.491,3 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Acoz

Acoz is een dorp in de Belgische provincie Henegouwen en een deelgemeente van Gerpinnes. Het dorp heeft een oppervlakte van 6,92 km².
Acoz ligt op 10 kilometer ten zuidoosten van Charleroi en is sinds de jaren 1960 geëvolueerd tot een woondorp dat in de invloedssfeer ligt van de stad. In het westen ligt nog het gehucht Lausprelle.

## Geschiedenis

Het dorp behoorde tot het graafschap Namen en behoorde sinds 1543 toe aan de familie de Marotte. In 1759 stierf Jean-Michel de Marotte zonder nakomelingen waardoor de heerlijkheid overging op zijn nicht Catherine d'Udekem. De familie zou later de naam d'Udekem d'Acoz aannemen. Acoz bleef eigendom van de familie tot aan de vorming van de gemeenten in 1795.
Kerkelijk behoorde Acoz tot de parochie Gerpinnes. In 1803 werd Acoz samen met Lausprelle een zelfstandige parochie. In het begin van de 20e eeuw werd ook Lausprelle een zelfstandige parochie.
Het dorp had zwaar te lijden tijdens de Eerste Wereldoorlog. Tijdens gevechten langs de Samber op 21 augustus 1914 werd het dorp in brand gestoken en werden verscheidene personen, waaronder de pastoor, gefusilleerd.

## Industrie

Reeds in de 14e eeuw was er een smederij te Acoz. Tot in de 18e eeuw bleven er enkele smederijen actief in het dorp. In 1838 bouwde de familie de Dordolot te Acoz een industrieel complex dat bestond uit een hoogoven, 30 cokesovens en een walserij. De industrie bloeide tot na de Eerste Wereldoorlog waarna het verval begon. In de jaren 1950 ten slotte trok de staalindustrie volledig weg uit Acoz.
In de 19e eeuw en de eerste helft van de 20e eeuw waren er ook verscheidene groeven waar onder andere rode zandsteen gedolven werd.

## Cultuur en folklore

In Acoz vindt op de zondag na 15 augustus de Marche Saint-Roch et Saint-Frégo plaats. Dit is een van de vijftien folkloristische stoeten van de Marches de l'Entre-Sambre-et-Meuse die in 2012 door UNESCO opgenomen zijn als werelderfgoed op de Representatieve lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.

## Demografische evolutie

Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976=inwonersaantal op 31 december

## Bekende bewoner

* Octave Pirmez (1832-1883), "de kluizenaar van Acoz", die tot aan zijn dood het kasteel van Acoz bewoonde.

## Bezienswaardigheden

* Het 16e-eeuwse Kasteel van Acoz, met een park van 28 ha
** Steen van de Nerviërs bij het kasteel
* De neoclassicistische Sint-Martinuskerk uit 1844
* Herinneringsmonument van de voormalige Tour Octavienne.