OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Erytrosine

Erytrosine (ook wel: erytrosine B of tetrajodofluoresceïne) is een kersroze synthetische jodiumbevattende rode kleurstof. De kleurstof wordt al jaren gebruikt, in 1964 en in 1969 is de veiligheid door de EU onderzocht. Deze kleurstof wordt door tandartsen ook gebruikt in plaqueverklikkende tabletten. Als additief is het in de EU toegestaan onder E-nummer E127. Met een omslagtraject van 0,0 tot 3,6 (geel naar rood) is de kersroze kleur gekoppeld aan de basische vorm van deze stof.

## Classificatie

Deze kleurstof is vermeld onder de volgende classificatiesystemen:
* FD&C Rood Nr. 3
* Nr. E127 van de EU (Voedingsrood 14)
* Color Index nr. 45430 (Zuur Rood 51)
* Indische Normen Nr. 1697

## Toepassingen

Het wordt gebruikt als voedselkleurstof, in drukinkten, bij het aantonen van tandplaque en als radiopaak medium.

## Bijwerkingen

* Afgeraden voor mensen met astma
* Afgeraden voor hyperactieve kinderen
* Afgeraden voor mensen met schildklierproblemen
* Niet gebruiken in combinatie met aspirine

## Externe link

* Dienst van Indische Normen: Lijst van Indische Normen onder verplichte certificatie
* ↑ pH measurements with indicators. Gearchiveerd op 29 mei 2023.
# Suiriritiran

De suiriritiran (Suiriri suiriri) is een zangvogel uit de familie Tyrannidae (tirannen).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt wijdverspreid voor in Zuid-Amerika en telt drie ondersoorten:
* S. s. burmeisteri Kirwan et al 2014 : zuidelijk Suriname, centraal Brazilië en noordwestelijk Bolivia.
* S. s. bahiae (von Berlepsch, 1893): oostelijk Brazilië.
* S. s. suiriri (Vieillot, 1818): oostelijk Bolivia, zuidwestelijk Brazilië, Paraguay, Uruguay en noordelijk Argentinië.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als vrij algemeen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Suiriritiran op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.1).
# Love Like Blood

Love Like Blood is een nummer van de Britse rockband Killing Joke. Het is de tweede single van hun vijfde studioalbum Night Time uit februari 1985. Op 25 januari dat jaar werd het numner eerst in het Verenigd Koninkrijk en Ierland op single uitgebracht. In februari volgden het Europese vasteland, Australië en Nieuw-Zeeland.

## Achtergrond

"Love Like Blood" werd een hit op de Britse eilanden, in Duitsland, het Nederlandse taalgebied en in Nieuw-Zeeland. De gothic rock plaat haalde in thuisland het Verenigd Koninkrijk de 16e positie in de UK Singles Chart. In Ierland werd de 30e positie behaald, Nieuw-Zeeland de 6e, Australië de 83e en in Duitsland de 24e.
In Nederland werd de plaat in het voorjaar van 1985 veel gedraaid op Hilversum 3 en werd een gigantische hit in de destijds drie landelijke hitlijsten op de nationale publieke popzender. De plaat bereikte de 8e positie in de Nederlandse Top 40, de 5e positie in de Nationale Hitparade en de 9e positie in de TROS Top 50. In de Europese hitlijst op Hilversum 3, de TROS Europarade, werd de 37e positie bereikt.
In België bereikte de plaat de 10e positie in zowel de voorloper van de Vlaamse Ultratop 50 als de Vlaamse Radio 2 Top 30. In Wallonië werd géén notering behaald.
In de sinds december 1999 jaarlijks uitgezonden NPO Radio 2 Top 2000 van de Nederlandse publieke radiozender NPO Radio 2 stond de plaat in 2000 en 2009 genoteerd en van 2011 t/m 2024, met als hoogste notering een 554e positie in 2000.

## NPO Radio 2 Top 2000

| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '00 | '01-'08 | '09 | '10 | '11 | '12 | '13 | '14 | '15 | '16 | '17 | '18 | '19 | '20 | '21 | '22 | '23 | '24 |
| Love Like Blood | 554 | - | 1227 | - | 1169 | 1229 | 988 | 947 | 972 | 952 | 931 | 1036 | 984 | 993 | 1027 | 939 | 872 | 920 |
* ↑ Een getal geeft de notering aan, een '-' betekent dat het nummer niet was genoteerd en een vetgedrukt getal geeft de hoogste notering aan.
* ↑ 2000 was het eerste jaar met een notering voor dit nummer.
# Lasiosina herpini

Lasiosina herpini is een vliegensoort uit de familie van de halmvliegen (Chloropidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1843 door Guérin-Méneville.
# Elias Lasisi

Elias Lasisi (Leuven, 9 januari 1992) is een Belgisch basketballer.

## Carrière

Lasisi begon zijn profcarrière bij de Leuven Bears waar hij tussen 2009 en 2015 speelde. Van 2015 tot 2017 speelde hij bij Limburg United. In 2017 was hij kort aan de slag bij het Franse ESSM Le Portel voordat hij terug keerde naar België en bij landskampioen BC Oostende ging spelen. In de volgende twee jaar werd hij twee keer landskampioen en won een keer de beker. Hij raakte in 2019 betrokken bij een incident waar hij een duw gaf aan een scheidsrechter en werd geschorst voor de rest van het seizoen maar die straf werd uiteindelijk herzien.
In 2019 trok hij naar Duitsland en ging spelen voor BG Gottingen nadien speelde hij nog een seizoen voor Crailsheim Merlins, in 2020 speelde hij vier weken voor Brose Bamberg. Hij verlengde zijn contract met een jaar bij de Crailsheim Merlins. In 2022 maakte hij de overstap naar USC Heidelberg, ook in het volgende seizoen 2023/24 speelde hij bij Heidelberg. In de zomer van 2024 keerde hij terug naar de Belgische competitie en tekende bij de Antwerp Giants.

## Privéleven

Zijn broer Idris Lasisi was ook een basketballer.

## Erelijst

* Belgisch landskampioen: 2018, 2019
* Belgisch bekerwinnaar: 2018
* ↑ (fr) Elias Lasisi quitte Louvain pour Limburg - InforBasket. Gearchiveerd op 20 augustus 2021. Geraadpleegd op 20 augustus 2021.
* ↑ Oostende-speler Elias Lasisi rest van het seizoen geschorst. sporza.be (11 april 2019). Gearchiveerd op 20 augustus 2021. Geraadpleegd op 20 augustus 2021.
* ↑ Basketbalspeler Elias Lasisi van Oostende riskeert zware schorsing na incident met ref die tegen de vlakte gaat. Het Nieuwsblad. Gearchiveerd op 20 augustus 2021. Geraadpleegd op 20 augustus 2021.
* ↑ Elias Lasisi (Oostende) speelgerechtigd na strafvermindering in beroep. Het Belang van Limburg. Gearchiveerd op 20 augustus 2021. Geraadpleegd op 20 augustus 2021.
* ↑ Belgian Lion Elias Lasisi verlaat Oostende en trekt naar BG Göttingen. Het Nieuwsblad. Gearchiveerd op 20 augustus 2021. Geraadpleegd op 20 augustus 2021.
* ↑ Belgian Lion Elias Lasisi naar Crailsheim. Het Nieuwsblad. Gearchiveerd op 20 augustus 2021. Geraadpleegd op 20 augustus 2021.
* ↑ Belgian Lion Lasisi zit zonder club na razendsnel afscheid in Bamberg. sporza.be (30 oktober 2020). Gearchiveerd op 20 augustus 2021. Geraadpleegd op 20 augustus 2021.
* ↑ Basket360, Elias Lasisi verlengt zijn contract in Duitsland. Basket360 (22 augustus 2021). Gearchiveerd op 24 januari 2022. Geraadpleegd op 24 januari 2022.
* ↑ Basketball News, Scores, Stats, Analysis, Standings. www.eurobasket.com. Gearchiveerd op 27 juni 2023. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
* ↑ Telenet Giants Antwerp haalt Elias Lasisi terug naar België. Het Nieuwsblad (21 juni 2024).
* (en) Profiel op thisisbasketball
* (en) Profiel op Proballers
# Pycnoplax bispinosa

Pycnoplax bispinosa is een krabbensoort uit de familie van de Goneplacidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Rathbun.
# Pygarctia abdominalis

Pygarctia abdominalis is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1871 door Grote.
# Lehavim

Lehavim (Hebreeuws: לְהָבִים) is een stad in het zuidelijke district van Israël, in het noorden van de Negev. De stad is in 1983 gesticht en ligt 15 kilometer ten noorden van Beër Sjeva. In 2009 had Lehavim 6.000 inwoners.

## Geschiedenis

Lehavim heette oorspronkelijk Givat Lahav. De stad beslaat een oppervlakte van 2,5 km² en is een van de drie satellietsteden van Beër Sjeva, de andere twee zijn Omer en Meitar. De meeste inwoners pendelen naar Beër Sjeva voor hun werk. In Lehavim wonen voornamelijk mensen van de midden- en hogere klasse, in veelal vrijstaande huizen die worden omgeven door palmbomen en tuinen. In de stad staat een bibliotheek, streekclub, kleuterscholen, een school, twee synagoges en een commercieel centrum. In 1988 verwierf Lehavim stadsrechten.
Volgens het Israëlische CBS is Lehavim een van de welvarendste gemeentes in Israël, de stad krijgt een 9 op een schaal van 10 wat betreft de socio-economische status van de inwoners.

## Vervoer

Lehavim bevindt zich dicht bij de kruising van Snelweg 40 (Beër Sjeva–Tel Aviv) en Snelweg 31 (Arad–Rahat), die bekendstaat als het knooppunt Lehavim. Het treinspoor van Lod naar Beër Sjeva loopt door dit knooppunt. Het treinstation van Lehavim, dat in 2007 in het westen van de stad in gebruik werd genomen, alsmede de nabijheid van Snelweg 6, hebben gewerkt als een economische katalysator.

## Externe link

* Local council website
* 1 2 Red-hot times in the desert, Haaretz. Gearchiveerd op 26 augustus 2016.
* 1 2 מועצה מקומית להבים |Lehavim Local Council - About
# Marc van Vilalba

Marc van Vilalba in sommige documenten ook Villalba (overleden 27 januari 1439 Olesa de Montserrat) was de dertiende president van de Generalitat in Catalonië, een eerste keer van 1413 tot 1416 als opvolger van Alfons van Tous en een tweede keer van 1431 tot 1434 als opvolger van Peter van Palou.
Hij was afkomstig uit een familie van de lagere landadel in Vallès (sinds 1936 verdeeld in Vallès Oriental en Occidental). Hij studeerde rechten. Hij was abt van het Klooster van Montserrat en abt van het Klooster van Ripoll (25 de setembre de 1408-1409), de eerste abt die Montserrat, bij decreet van paus Benedictus XIII volledig onafhankelijk van het moederklooster in Ripoll maakte.
Hij werd onder meer wegens zijn tussenkomsten in de Staten-Generaal van Catalonië bekend, waar hij zowel in het Catalaans als het Latijn van een grote eruditie blijk gaf. Hij wordt beschouwd als een van de grote humanisten van zijn tijd.
* ↑ Generalitat de Catalunya, Els orígens de la Generalitat. Gearchiveerd op 15-8-2019. Geraadpleegd op 15-08-2019. (in het Nederlands: De oorsprong van de Generaliteit)
* ↑ “13. Marc de Vilalba: Un home d'una gran influència política, que allibera Montserrat de servituds”, Presència, 21 april 2013, pagina 18 (in het Nederlands: Een man met grote politieke invloed, die Montserrat van zijn erfdienstbaarheden bevrijd heeft. Gearchiveerd op 13 juni 2019.
* ↑ «Marc de Vilalba», Gran Enciclopèdia Catalana, Barcelona
# La Boixe

La Boixe is een fusiegemeente (commune nouvelle) in het Franse departement Charente (regio Nouvelle-Aquitaine). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Angoulême. La Boixe is op 1 januari 2025 ontstaan door de fusie van de gemeenten Montignac-Charente en Vars. De hoofdplaats van de nieuwe gemeente is Vars.
# Maria Kronenberg

Maria Elisabeth Kronenberg (Deventer, 12 juli 1881 – Den Haag, 15 augustus 1970) was een Nederlands boekhistoricus en bibliograaf.

## Leven en werk

Kronenberg was afkomstig uit een Deventer patriciërsfamilie. Na de driejarige HBS haalde ze in 1905 de akte MO-A Nederlands in Amsterdam. Daarna volgde ze colleges aan de Universiteit van Amsterdam, onder andere bij Jan te Winkel. Zij studeerde niet af, maar in 1951 ontving ze een eredoctoraat van deze universiteit. Vanaf 1911 begon ze te publiceren. Haar eerste publicaties waren tien lemmata in het Nieuw Nederlands biografisch woordenboek, bijna allemaal over Deventer drukkers. Blijkbaar had ze toen haar grote liefde al gevonden: de geschiedenis van het vroege boek in Nederland. In 1912 volgde een bijdrage over een ander Deventer onderwerp: de bibliotheek van het Heer Florenshuis. Naar aanleiding van dit artikel begon haar correspondentie met een andere belangrijke boekhistoricus, de minderbroeder pater dr. Bonaventura Kruitwagen (1874-1954). Kronenberg correspondeerde met velen. Haar correspondentie wordt bewaard in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Haar bibliografisch werk startte met de catalogus van incunabelen van de Athenaeum Bibliotheek in Deventer. Maar haar levenswerk was de Nederlandsche bibliographie van 1500 tot 1540, een lijst van de postincunabelen gedrukt in de Lage Landen. Dit werk maakte ze samen met Wouter Nijhoff (1866-1947). Het was een langdurig project: het eerste deel verscheen in 1923, het laatste in 1971. Kronenberg was een productief boekhistoricus. Ze publiceerde meer dan 200 artikelen, recensies en boeken, voornamelijk over het boek in Nederland in de zestiende eeuw en over andere mensen in het boekenvak.
# Enzo Le Fée

Enzo Jérémy Le Fée (Lorient, 3 februari 2000) is een Frans voetballer die doorgaans speelt als middenvelder. In juli 2024 verruilde hij Stade Rennais voor AS Roma.

## Clubcarrière

Le Fée speelde in de jeugd van La Vigilante Kéryado en werd in 2008 opgenomen in de opleiding van FC Lorient. Deze doorliep hij en hij tekende in november 2018 zijn eerste professionele contract. Op dat moment was hij actief als speler in het tweede elftal. Zijn debuut volgde op 10 mei 2019, toen hij in het eigen Stade du Moustoir mocht meespelen tegen FC Sochaux (0–0). In de eenenzeventigste minuut mocht Le Fée van coach Mickaël Landreau invallen voor Franklin Wadja.Vanaf de zomer van 2019 kreeg de middenvelder meer speeltijd in het eerste elftal en aan het einde van dat seizoen mocht de club zich kronen tot kampioen van de Ligue 2, waardoor dus promotie naar het hoogste niveau behaald werd. Hierop werd zijn verbintenis opengebroken en verlengd tot medio 2024. In de Ligue 1 behield Le Fée grotendeels zijn basisplaats. Zijn eerste professionele doelpunt maakte hij op 22 augustus 2021, op bezoek bij Montpellier. Hij opende na eenentwintig minuten de score op aangeven van Laurent Abergel. Door treffers van Téji Savanier, Stephy Mavididi en Andy Delort verloor Lorient alsnog met 3–1.
Le Fée gaf in maart 2023 aan de zomer erop te willen vertrekken bij FC Lorient, omdat hij op een hoger niveau wilde uitkomen. In juli maakte hij ook een transfer, toen hij voor circa twintig miljoen euro verkaste naar Stade Rennais, waar hij zijn handtekening zette onder een verbintenis voor de duur van vijf seizoenen. Voor zijn nieuwe club kwam de middenvelder tot vijfendertig officiële wedstrijden, waarvan zes in de UEFA Europa League, waarin hij zijn Europese debuut maakte. Een jaar na zijn komst werd Le Fée weer verkocht; AS Roma betaalde zo'n drieëntwintig miljoen euro voor zijn komst. In de Italiaanse hoofdstad tekende hij een contract tot medio 2029. Na zes competitie-optredens in de eerste seizoenshelft, verhuurde AS Roma de Fransman voor een half seizoen aan Sunderland.

## Clubstatistieken

| Seizoen | Club | Competitie | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Internationaal | Internationaal | Totaal | Totaal |
| Seizoen | Club | Competitie | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. |
| 2018/19 | FC Lorient | Ligue 2 | 2 | 0 | 1 | 0 | — | — | 3 | 0 |
| 2019/20 | FC Lorient | Ligue 2 | 26 | 0 | 3 | 0 | — | — | 29 | 0 |
| 2020/21 | FC Lorient | Ligue 1 | 36 | 0 | 1 | 0 | — | — | 37 | 0 |
| 2021/22 | FC Lorient | Ligue 1 | 36 | 2 | 1 | 0 | — | — | 37 | 2 |
| 2022/23 | FC Lorient | Ligue 1 | 35 | 5 | 1 | 1 | — | — | 36 | 6 |
| 2023/24 | Stade Rennais | Ligue 1 | 25 | 0 | 4 | 0 | 6 | 0 | 35 | 0 |
| 2024/25 | AS Roma | Serie A | 6 | 0 | 1 | 0 | 3 | 0 | 10 | 0 |
| 2024/25 | → Sunderland | Championship | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | 0 | 0 |
| Totaal | Totaal | Totaal | 166 | 7 | 12 | 1 | 9 | 0 | 187 | 8 |
Bijgewerkt op 15 januari 2025.

## Erelijst

| Competitie |
| Competitie | Aantal | Jaren |
| FC Lorient |
| Ligue 2 | 1 | 2019/20 |
# Jacq Vogelaar

Jacq Firmin Vogelaar, pseudoniem van Franciscus Wilhelmus Maria (Frans) Broers (Tilburg, 3 september 1944 – Utrecht, 9 december 2013) was een Nederlandse dichter, schrijver, literatuurcriticus en vertaler.

## Levensloop

Hij studeerde vanaf 1962 Nederlands en filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en vestigde zich in 1965 in Amsterdam waar hij zijn studie voortzette. Vogelaar was in de periode van 1971 tot 1975 werkzaam als docent op achtereenvolgens de afdeling bouwkunde van de Technische Hogeschool Delft, het Instituut voor Neerlandistiek van de Universiteit van Amsterdam en de kunstacademie te Arnhem. Als recensent was hij verbonden aan Het Parool en De Volkskrant. Vogelaar was bovendien intensief betrokken bij het politiek-cultureel tijdschrift Te Elfder Ure. Hij was ruim veertig jaar redacteur van Raster en literatuurcriticus bij De Groene Amsterdammer.

## Literaire carrière

Hij debuteerde als dichter in 1965. Sindsdien schreef hij romans, verhalen, essays en een kinderboek. Veel aandacht trok Alle vlees (1980), een historische roman in fragmenten waarin het probleem van de uitbuiting van het menselijk lichaam vanuit allerlei gezichtspunten wordt behandeld.
In 1986 schreef hij het kinderboek Het geheim van de bolhoeden. Terugschrijven (1987) is een essaybundel over onder andere Gustave Flaubert, James Joyce, Franz Kafka en Virginia Woolf.
Behalve schrijver en criticus was Jacq Vogelaar een veelzijdig vertaler uit het Frans, Duits en Engels. In de jaren 70 was hij nauw betrokken bij diverse vertaalprojecten van Uitgeverij SUN, o.a. van kritisch werk van Benjamin en Adorno. Voor het tijdschrift Raster vertaalde hij over een periode van veertig jaar een ontelbare hoeveelheid teksten uit de wereldliteratuur. Na het jaar 2000 legde hij zich als vertaler toe op het oeuvre van de Duitse romancier Daniel Kehlmann.
Sinds 2014 werken Tommy van Avermaete en Fyke Goorden aan de biografie van Jacq Vogelaar.

## Prijzen

In 1970 kreeg hij de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor zijn verhalenbundel Het heeft geen naam en in 1992 de F. Bordewijk-prijs voor zijn roman De dood als meisje van acht. In 1995 ontving hij de Frans Erensprijs en vier jaar later de Pierre Bayle-prijs. In 2006 werd hij laureaat van de Constantijn Huygensprijs, toegekend voor zijn gehele oeuvre.
# Citadelcross 2024

De 16e editie van de Citadelcross in de Belgische stad Namen werd gehouden op zondag 15 december 2024. De wedstrijd maakte deel uit van de wereldbeker veldrijden 2024-2025. Bij de vrouwen volgde de Nederlandse Ceylin del Carmen Alvarado zichzelf op; en bij de mannen won de Belg Michael Vanthourenhout, hij wist al twee keer eerder te winnen op de citadel.

## Elite
### Uitslag mannen

| Plaats | Naam | Ploeg | Tijd |
| 1 | Michael Vanthourenhout | Pauwels Sauzen-Bingoal | 1u03'23" |
| 2 | Toon Aerts | Deschacht-Hens-Maes | + 11" |
| 3 | Emiel Verstrynge | Crelan-Corendon | + 30" |
| 4 | Pim Ronhaar | Baloise - Trek Lions | + 45" |
| 5 | Tibor Del Grosso | Alpecin-Deceuninck | + 58" |
| 6 | Laurens Sweeck | Crelan-Corendon | + 59" |
| 7 | Kevin Kuhn | Charles Liégeois Roastery CX | + 1'05" |
| 8 | Jente Michels | Alpecin-Deceuninck | + 1'08" |
| 9 | Joran Wyseure | Crelan-Corendon | + 1'20" |
| 10 | Lars van der Haar | Baloise - Trek Lions | + 1'39" |

### Uitslag vrouwen

| Plaats | Naam | Ploeg | Tijd |
| 1 | Ceylin del Carmen Alvarado | Alpecin-Deceuninck | 48'17" |
| 2 | Lucinda Brand | Baloise - Trek Lions | + 09" |
| 3 | Puck Pieterse | Alpecin-Deceuninck | + 34" |
| 4 | Blanka Vas | Team SD Worx-Protime | + 57" |
| 5 | Marie Schreiber | Team SD Worx-Protime | + 1'13" |
| 6 | Annemarie Worst | Cyclocross Reds | + 1'23" |
| 7 | Fem van Empel | Visma-Lease a Bike | + 1'37" |
| 8 | Inge van der Heijden | Cyclocross Reds | + 1'51" |
| 9 | Zoe Bäckstedt | Canyon-SRAM | + 1'54" |
| 10 | Leonie Bentveld | Pauwels Sauzen-Bingoal | + 2'12" |
* Michael Vanthourenhout klopt Toon Aerts na epische driestrijd in Wereldbeker Namen. Wielerflits.nl (15 december 2024).
* Ceylin Alvarado volgt zichzelf op in spannende Wereldbeker Namen, Van Empel kent baaldag. Wielerflits.nl (15 december 2024).
* ↑ Alvarado blijft Brand nét voor in glibberige veldrit Namen, baaldag Van Empel. NOS.nl (15 december 2024).
* ↑ Alvarado houdt Brand maar net af in spannende slotronde, Van Empel beleeft rotdag in Namen. Sporza.be (15 december 2024).
* ↑ Spektakel op Citadel van Namen! Vanthourenhout snoept Aerts eerste zege sinds rentree af na tuimeling in slotronde. Sporza.be (15 december 2024).
* ↑ Vanthourenhout profiteert in Namen van pech Aerts, die verliest van schuine kant. NOS.nl (15 december 2024).
2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 (EK) · 2023 · 2024
# Anastigmaat

Een bolle lens met een voorwerpspunt buiten de optische as. M = meridionale vlak (door optische as en voorwerpspunt) S = sagittale vlak (door voorwerpspunt en midden van de lens, maar loodrecht op M) G = voorwerp B$_M$ = meridionale beeld B$_S$ = sagittale beeld Door astigmatische vormen de meridionale en de sagittale bundels verschillende beeldpunten (hier sterk overdreven weergegeven). :
| Cooke-triplet als eenvoudigste vorm van een anastigmaat | Zeiss Tessar |
Onder een anastigmaat of anastigmatisch lenzenstelsel wordt verstaan een lenzenstelsel verstaan waarin de vroeger beruchte afbeeldingsfout astigmatisme is gecorrigeerd. Deze astigmatismecorrectie wordt in eerste instantie gerealiseerd door het sagittale en het meridionale beeld (zie nevenstaande afbeelding) te laten samenvallen. Met enkelvoudige lenzen is dit fysisch niet mogelijk.

## Ontwikkeling en toepassing

Het eerste anastigmatische objectief was de in 1890 door Paul Rudolph voor Zeiss ontwikkelde Protar, die uit vier lenzen bestond. De eenvoudigste anastigmaat was het niet lang daarna ontwikkelde Cooke-triplet, dat uit een convexe, een concave en nog een convexe lens bestaat. Op dit Cooke-triplet zijn later vele belangrijke lenzenstelsels gebaseerd, waaronder de bekende Tessar van Zeiss, die uit vier lenzen bestaat. Hier is de laatste lens van het triplet vervangen door een combinatie van een opeen gekitte concave en convexe lens, die samen positief zijn.
De bekende Gaussobjectieven bestaan uit twee groepen van elk drie lenzen, waarbij elk van deze groepen gewoonlijk ook een anastigmaat is. Oorspronkelijk ging het hierbij om streng symmetrische ontwerpen, maar later ook complexere, niet-symmetrische.
Alle hoogwaardige lenzenstelsels zijn tegenwoordig als anastigmaat uitgevoerd. Vaak betreft het varianten van het triplet of van het Gaussobjectief. Uitzonderingen zijn bijzondere gevallen waar slechts een klein gezichtsveld wordt afgebeeld, zoals objectieven van verrekijkers.
# Station Oxenholme Lake District

Oxenholme Lake District is een spoorwegstation van National Rail in South Lakeland in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door Virgin Trains (West Coast).
# Station Pontypridd

Pontypridd is een spoorwegstation van National Rail in Rhondda Cynon Taf in Wales. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door Transport for Wales.