OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arth-Rigi-Bahn

De Arth-Rigi-Bahn (afgekort: ARB) is een Zwitserse bergspoorlijn gelegen in het kanton Schwyz. Het normaalsporig tandradtraject loopt van het station Arth-Goldau, deels gezamenlijk op met de Vitznau–Rigi Kulm (VRB), naar de Rigi.
In 1992 fuseerden beide ondernemingen tot Rigi Bahnen AG (RB).

## Geschiedenis

Toen de bevolking van Arth in Schwyz hoorde van de bouw van een spoorlijn naar de Rigi aan de zijde van het kanton Luzern, werd in 1870 door het kanton Schwyz een concessie verstrekt voor een traject van de veerhaven in Arth am See via van Rigi Staffelhöhe naar Rigi Kulm. Het traject van Rigi Staffelhöhe naar Rigi Kulm werd op 23 juni 1873 geopend.
In 1874 werd het traject Arth-Oberarth-Goldau geopend en op 4 juni 1875 werd het hele traject van de Arth-Rigi-Bahn in gebruik genomen. In 1881 werd het daltraject van Arth am See bij de Zuger See gescheiden van het bergtraject.

## Tandradsysteem

De ARB maakt gebruik van het tandradsysteem Riggenbach. Riggenbach is een tandradsysteem ontwikkeld door de Zwitserse constructeur en ondernemer Niklaus Riggenbach (1817-1899).

## Elektrische tractie

Het traject van de ARB werd op 1 mei 1907 geëlektrificeerd met een spanning van 1500 volt gelijkstroom.

## Afbeeldingen

* Station Arth-Goldau (boven) met station SBB (rechtsonder)
* Station Rigi-Staffel
* Station Rigi-Kulm
* Locomotief nr. 7 (met verticale ketel)

## Literatuur

* Florian Inäbnit: Rigi-Bahnen; Zahnradbahn Arth–Rigi. Prellbock Druck & Verlag, 3706 Leissigen, 2000. ISBN 3-907579-18-6
* Sandro Sigrist: Talbahn Arth–Goldau. Prellbock Druck & Verlag, 3706 Leissigen, 1998. ISBN 3-907579-08-9
* Eisenbahnatlas Schweiz. Schweers + Wall, Aachen 2004, ISBN 3-89494-122-7.
# Georges Meunier

Georges Meunier (9 mei 1925) is een voormalig Frans wielrenner.

## Levensloop en carrière

Meunier werd prof in 1945. Hij won twee ritten in de Ronde van Frankrijk. In de nadagen van zijn carrière werd hij nog tweemaal Frans kampioen veldrijden.

## Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | Ronde van Frankrijk |
| 1950 | 9e |
| 1951 | 16e (1) |
| 1952 | opgave |
| 1953 | 27e (1) |
| 1954 | 39e |
| Jaar | Parijs-Roubaix |
| 1950 | 8e |
| 1951 | |
| 1952 | 31e |
| 1953 | |
| 1954 | |

## Externe link

* (en) Profiel van Georges Meunier op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Georges Meunier op Firstcycling.com
* Profiel van Georges Meunier op De wielersite
Wielerploegen van Georges Meunier
Alomar · Bar · Beaufrère · Bertolo · Bléneau · Busto · Cerami · Delamain · Duez · Gaillot · Lach · Le Menn · Marsell · Meunier · Plaza · Provost · Rascagnères · Riou · Retrain · Roffet · Rohrbach · Ruby · Sallé · Schoubben · Thomas · Valdois · Vallée · Viot · Wolfshohl · Zolnowski
# Willem Barnard

Wilhelmus (Willem) Barnard (Rotterdam, 15 augustus 1920 - Utrecht, 21 november 2010) was een Nederlands theoloog, schrijver en (vooral) dichter die korte tijd Letteren studeerde in Leiden (1938-1939). Hij publiceerde ook onder het pseudoniem Guillaume van der Graft. Zijn zoon Benno Barnard is eveneens dichter.

## Biografie

Na zijn studie in Leiden ging hij in militaire dienst, om vervolgens theologie te gaan studeren in Utrecht. Omdat hij weigerde de loyaliteitsverklaring te tekenen, werd hij in 1943 in het kader van de Arbeitseinsatz tewerkgesteld in Berlijn. In de oorlog publiceerde hij in het illegale tijdschrift Parade der Profeten. Na de oorlog werd hij eerst hulppredikant, later Nederlands-hervormd predikant in Hardenberg (1946).
In 1950 werd hij predikant in Nijmegen. Van 1954 tot 1959 was hij in Amsterdam studiesecretaris van de Van der Leeuwstichting en zette hij samen met de musicus Frits Mehrtens en de theoloog ds. W.G. Overbosch in de Maranathakerk de Nocturnen op. In 1959 werd Barnard door tuberculose een aantal jaren uitgeschakeld.
Daarna bleef hij studiesecretaris, maar werd hij hulppastor van de gemeente Rozendaal in Gelderland (1961). Hij bleef er tot 1971, waarna hij naar Ellecom verhuisde. In 1973 kreeg hij opnieuw een fysieke en psychische inzinking die in 1975 resulteerde in een emeritaat. In 1978 vestigde hij zich in Utrecht. Later ging hij over tot de oudkatholieke Kerk.
Barnard was altijd meer dichter en theoloog dan gemeentepredikant. Er staan talrijke dichtbundels op zijn naam alsook publicaties met teksten voortgekomen uit een liturgische praktijk van jaren. Hij geldt als een van de belangrijkste dichters zowel wat strofische psalmvertalingen betreft als nieuwe gezangen en vertalingen van anderstalige gezangen in het Liedboek voor de Kerken. Hieraan werkte hij jarenlang in de groep dichters van Het landvolk. Dit was met Ad den Besten, Muus Jacobse, J.W.Schulte Nordholt en Jan Wit.
Hij overleed in 2010 op 90-jarige leeftijd. Barnard ligt begraven op Begraafplaats Soestbergen in Utrecht.

## Prijzen

* 1950 - Culturele prijs van de gemeente Arnhem
* 1954 - Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs
* 1957 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam
* 1993 - Dr. C. Rijnsdorp Prijs
* 1998 - Sjoerd Leikerprijs
* 2010 - C.C.S. Crone-prijs
# Jan II van Legnica

Jan II van Liegnitz (circa 1477 - 6 maart 1495) was vanaf 1488 hertog van Liegnitz (Legnica), Lüben (Lubin) en Haynau (Chojnów). Hij behoorde tot het huis Piasten.

## Levensloop

Jan II was de oudste zoon van hertog Frederik I van Liegnitz en Ludmila van Podiebrad, dochter van koning van Bohemen George van Podiebrad.
Na het overlijden van zijn vader in 1488 werd Jan II samen met zijn jongere broers Frederik II en George I hertog van Liegnitz, Lüben en Haynau. Omdat de drie broers nog minderjarig waren, werd hun moeder Ludmila regentes. Hun moeder erfde na het overlijden van hun vader de hertogdommen Brieg (Brzeg) en Ohlau (Oława).
Jan II overleed voor hij officieel volwassen was verklaard en was nog ongehuwd en kinderloos. Zijn twee broers volgden hem op en bleven tot in 1498 onder het regentschap van hun moeder.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel John II of Legnica op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Kerncentrale Mühleberg

De Kerncentrale van Mühleberg (Duits: Kernkraftwerk Mühleberg (KKM)) lag bij Mühleberg aan de rivier de Aare en was lange tijd een van de oudste kerncentrales van Zwitserland. Deze kerncentrale werd op 20 december 2019 buiten werking gesteld.
Via de rivier de Aare zou het meer van Biel sporen van radioactiviteit uit deze centrale hebben. De centrale heeft één actieve kokendwaterreactor (BWR). Het reactorvat werd in 1969 door RDM geleverd. Eigenaar is BKW FMB Energie AG. Men was aanvankelijk van plan om de centrale in 2022 te sluiten. Uiteindelijk volgde de uitdiensttreding reeds op 20 december 2019.
| Reactorblok | Reactortype | Vermogen | Begin bouw | Inbedrijfname | Stillegging |
| Mühleberg-1 | BWR | 373 MW | 1966 | 1972 | 2019 |
# Nes (Heerenveen)

Nes is een dorp in de gemeente Heerenveen, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten noordwesten van het dorp Heerenveen, direct naast het dorp Akkrum, waardoor er ook gesproken wordt van het tweelingdorp; Akkrum-Nes.
In 2023 telde het dorp 1.025 inwoners. Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Birstum, Pean en Sorremorre. Nes is gelegen aan de rivier de Boorne, waar oorspronkelijk het samen kwam met de Zijlroede.

## Geschiedenis

De plaats wordt voor het eerst vermeld in 1243 als in Nesse, in 1472 als toe Nes en in 1579 al als Nes. De plaatnaam zou verwijzen naar het feit dat het land waar de nederzetting op is ontstaan uitstak bij het samenkomen van Zijlroede en Boorne.
Tot de gemeentelijke herindeling van 1 januari 1984 maakte Nes deel uit van de per die datum opgeheven gemeente Utingeradeel, daarna viel het dertig jaar onder Boornsterhem. Sinds 1 januari 2014 maakt Nes deel uit van de gemeente Heerenveen.

## Klokkenstoel

Op de begraafplaats staat ook een van de klokkenstoelen in Friesland.
* Het kerkhof en de monumentale klokkenstoel van Nes in 2014, met op de achtergrond de watertoren van Akkrum.

## Bevolkingsontwikkeling

| 1999 | 2002 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2011 | 2012 | 2017 | 2018 | 2019 | 2021 | 2023 |
| 199 | 575 | 890 | 1000 | 1071 | 1094 | 1106 | 1110 | 1109 | 1113 | 1104 | 1060 | 1060 | 1045 | 1025 |

## Bekende inwoner

* Foppe de Haan (1943), voetbaltrainer
# Klapbrug

Een klapbrug is een brug zonder contragewicht.
De overeenkomst met bijvoorbeeld een basculebrug, zoals een ophaalbrug, is dat het draaipunt van de klapbrug een horizontale as is dwars op de rijrichting over de brug.
Een klapbrug heeft geen extra ruimte nodig voor een contragewicht waar dit bij een basculebrug wel het geval is.
Een nadeel is dat er meer energie nodig is om de klapbrug te openen dan bij een volwaardige basculebrug. Daarom worden klapbruggen alleen bij kleine overspanningen gebruikt. Als een brug niet erg vaak hoeft te worden geopend kan het ondanks het hogere energiegebruik een passende oplossing zijn.
In de provincie Groningen is klap of klabbe van oudsher de benaming voor een ophaalbrug in het algemeen.
# Abderrahmane Hamza

Abderrahmane Mehdi Hamza (Arabisch: عبد الرحمن حمزة) (19 februari 1992) is een Algerijns wielrenner die anno 2018 rijdt voor Sovac-Natura4Ever.
Hamza begon zijn wielercarrière bij Vélo Club Sovac Algérie. Hij won in zijn loopbaan onder andere het Arabisch kampioenschap ploegentijdrijden.

## Overwinningen
### 2012

    1 Arabisch kampioenschap ploegentijdrijden, Elite

### 2016

    3e etappe Ronde van Senegal

### 2018

    1e etappe Ronde van Algerije

## Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | WK op de weg |
| 2016 | opgave |

## Ploegen

* 2012 – Vélo Club Sovac Algérie
* 2013 – Vélo Club Sovac
* 2014 – Vélo Club Sovac
* 2015 – Vélo Club Sovac (tot 30-6)
* 2015 – Groupement Sportif des Pétroliers Algérie (vanaf 1-7)
* 2018 – Sovac-Natura4Ever
* (en) Profiel van Abderrahmane Hamza op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Abderrahmane Hamza op Firstcycling.com
* (en) Profiel van Abderrahmane Hamza op de website van de UCI
* Profiel van Abderrahmane Hamza op De wielersite
Amari · Barbari · Bourezza · Chaabane · Chabaane · Dahmane · Hadjbouzit · F.Hamza · M.K.Hamza · A.Hamza · Merdj · Saada
Barbari · Baz · Ben Nasser · Benrais · Bettira · Chaabane · Chabaane · Dahmane · Droueche · Hadjbouzit · A.Hamza · F.Hamza · Lahsaini · Merdj
Amari · Barbari · Baz · Benoua · Benrais · Bouzidi · Dahmane · S.A.Fellah · A.Fellah · Hadjbouzit · F.Hamza · A.Hamza · Mansouri · Merdj · Saada
Belmokhtar · Bille · Bouzidi · Deguide · Deriaux · Évrard · Geuens · Hamza · Karrar · Legley · H. Mansouri · I. Mansouri · Mokhtari · Rebellin · Reguigui · Stenuit · Zamparella
# The Cross (Prince)

"The Cross" is een nummer van de Amerikaanse artiest Prince. Het nummer verscheen als de veertiende track op zijn dubbelalbum Sign o' the Times uit 1987.

## Achtergrond

"The Cross" is geschreven en geproduceerd door Prince, die ook alle instrumenten op het nummer speelt. Het is een van de meest spirituele nummers van Prince en gaat over de opname van de gemeente, waarin Jezus Christus gelovigen voorafgaand aan het einde van de wereld opneemt in de hemel. In de regel "don't cry, for He's coming, don't die without knowing the cross" uit het eerste couplet wordt dit nader benoemd. Jezus wordt niet een keer bij naam genoemd, maar het kruis staat symbool voor zowel Zijn aanwezigheid als offer.
"The Cross" werd op 13 juli 1986 opgenomen en was oorspronkelijk bedoeld voor zijn dubbelalbum Dream Factory, dat nooit verscheen. Het werd daarna opgenomen op de tracklist van het driedubbelalbum Crystal Ball, dat eveneens nooit uitkwam. Uiteindelijk kwam het terecht op het dubbelalbum Sign o' the Times. Tevens werd het als afsluiter uitgevoerd tijdens de gelijknamige film - "It's Gonna Be a Beautiful Night" was de oorspronkelijke concertafsluiter, maar wisselde van plaats met "The Cross". Het nummer werd enkel in Zuid-Afrika als single uitgebracht met "Adore" als B-kant, maar werd geen hit.
"The Cross" werd in 1996 opnieuw uitgebracht op het compilatiealbum Girl 6, uitgebracht ter promotie van de gelijknamige film van Spike Lee. Nadat Prince zich bekeerde tot Jehova's getuige, veranderde hij de titel van het nummer tijdens live-optredens naar "The Christ", overeenkomend met zijn nieuwe overtuiging dat Jezus niet op een kruis, maar op een stauros, een enkele paal in de grond, stierf.

## NPO Radio 2 Top 2000

| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '16 | '17 | '18 | '19 | '20 | '21 | '22 | '23 | '24 |
| The Cross | 1658 | 1974 | 1634 | 1367 | 1422 | 1741 | 1861 | 1889 | 1797 |
* ↑ Een getal geeft de notering aan en een vetgedrukt getal geeft de hoogste notering aan.
* ↑ 2016 was het eerste jaar met een notering voor dit nummer.
* 1 2 3 The Cross - Prince Vault
* 1 2 3 4 5 Prince - The Cross | Discogs
* 1 2 (en) Prince Preaches Redemption on 'The Cross' | Diffuser.fm
# Vlag van Akkerwoude

De vlag van Akkerwoude is de vlag van het voormalige Nederlandse dorp Akkerwoude, in de Friese gemeente Dantumadeel. De vlag werd in 1999 geregistreerd als de vlag van de Vereniging van Dorpsbelangen wijk Akkerwoude daar Akkerwoude niet de dorpsstatus heeft. Het ontwerp van de vlag is van de hand van R.J. Broersma.

## Beschrijving

De beschrijving van de vlag is als volgt:
   Gedeeld in twee banen geel en rood door middel van een zaagtand-doorsnijding, zo, dat het rode drie punten heeft. De hoogte van de punten is gelijk aan 3/4 vlaghoogte. Op 1/10 vlaghoogte van de bovenrand van de vlag een versmalde horizontale groene baan van 1/10 vlaghoogte. In de linker onderhoek een witte burcht van 11/30 vlaghoogte, geopend en verlicht van het veld.
De kleuren zijn afkomstig van het dorpswapen.

## Symboliek

* Drie rode punten: staan voor de drie dorpskernen van Damwoude: Akkerwoude, Murmerwoude en Dantumawoude.
* Burcht: geeft aan waar Akkerwoude gelegen was binnen de drie dorpskernen.
* Groene baan: een vereenvoudigde weergave van het elzenblad uit het dorpswapen van Akkerwoude.
# Pseudocatharylla

Pseudocatharylla is een geslacht van vlinders uit de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst voorgesteld door Stanisław Błeszyński in een publicatie uit 1961.

## Soorten

* P. albiceps (Hampson, 1912)
* P. allecto Bassi, 1999
* P. angolica Błeszyński, 1964
* P. argenticilia (Hampson, 1919)
* P. artemida Błeszyński, 1964
* P. asteria Bassi, 1999
* P. auricinctalis (Walker, 1863)
* P. aurifimbriellus (Hampson, 1896)
* P. berberichi Błeszyński, 1970
* P. calypso Bassi, 1999
* P. chalcipterus (Hampson, 1896)
* P. chionopepla (Hampson, 1919)
* P. duplicellus (Hampson, 1896)
* P. faduguella Schouten, 1994
* P. flavicostella Błeszyński, 1964
* P. flavipedellus (Zeller, 1852)
* P. gioconda Błeszyński, 1964
* P. inclaralis (Walker, 1863)
* P. infixellus (Walker, 1863)
* P. innotalis (Hampson, 1919)
* P. kibwezica Błeszyński, 1964
* P. lagosella Błeszyński, 1964
* P. latiola Chen, Song & Yuan, 2002
* P. mariposella Błeszyński, 1964
* P. megera Bassi, 1999
* P. meus (Strand, 1918)
* P. mikengella Błeszyński, 1964
* P. nemesis Błeszyński, 1964
* P. nigrociliella (Zeller, 1863)
* P. peralbellus (Hampson, 1919)
* P. photoleuca (Lower, 1903)
* P. polyxena Błeszyński, 1964
* P. ruwenzorella Błeszyński, 1964
* P. shafferi Bassi, 1999
* P. simplex (Zeller, 1877)
* P. subgioconda Błeszyński, 1964
* P. submikengella Błeszyński, 1964
* P. ugandica Błeszyński, 1964
* P. xymena Błeszyński, 1964
* P. zernyi Błeszyński, 1964
* Nuss, M.; et al. (2003-2024). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 25-12-2024.
# Jorge Gutiérrez (wielrenner)

Jorge Gutiérrez González (Trujillo, 23 september 2002) is een Spaans wielrenner die in 2024 prof werd bij Equipo Kern Pharma.

## Carrière

Als tweedejaars belofte nam Gutiérrez deel aan de Ronde van de Isard, waar hij in vier van de zes etappes bij de beste zeven renners finishte. Een jaar later behaalde hij meerdere ereplaatsen in het Spaanse amateurcircuit. Daarnaast werd hij dertiende in het eindklassement van de Ronde van de Aostavallei, na in de slotetappe (een bergetappe met aankomst in Breuil-Cervinia) tweede te zijn geworden.
In 2024 werd Gutiérrez prof bij Equipo Kern Pharma. Zijn debuut voor de ploeg maakte hij op Mallorca, waar hij deelnam aan drie van de vijf manches van de Challenge Mallorca.

## Overwinningen
### 2024

    Jongerenklassement Ronde van Cova da Beira

### Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | Ronde van Italië | Ronde van Frankrijk | Ronde van Spanje |
| 2024 | | | 99e |
(*) tussen haakjes aantal individuele etappeoverwinningen

## Ploegen

* 2024 – Equipo Kern Pharma
* 2025 – Equipo Kern Pharma
Agirre · H. Aznar · U. Aznar · Berrade · Brustenga · Castrillo · Cobo · Elosegui · Fernández · Galván · García Pierna · Gutiérrez · Iribar · Jaime · López · Marquez · Miquel · Parra · Retegi · Ruiz · Sánchez · Soto · Uriarte · van der Tuuk · Azanza (stagiair) · Carrascosa (stagiair) · Etxeberria (stagiair)
* (en) Profiel van Jorge Gutiérrez op ProCyclingStats
* (en) Profiel van Jorge Gutiérrez op Firstcycling.com
# Still the Same

"Still the Same" is een nummer van de Amerikaanse band Bob Seger & The Silver Bullet Band. Het nummer verscheen op hun album Stranger in Town uit 1978. In april van dat jaar werd het nummer uitgebracht als de eerste single van het album.

## Achtergrond

"Still the Same" is geschreven door Seger en geproduceerd door Seger en Punch Andrews. Het nummer gaat over een man die een gokker bewondert, maar toch uit zijn leven verdwijnt omdat hij nooit verandert. Volgens Seger hebben mensen hem jarenlang gevraagd op wie de tekst is gebaseerd. Hij vertelde dat de gokker in het verhaal een combinatie is van verschillende mensen die hij ontmoette toen hij voor het eerst in Hollywood was.
"Still the Same" werd een hit in een aantal landen. Het bereikte de vierde plaats in zowel de Amerikaanse Billboard Hot 100 als in de Canadese hitlijst. In Nederland kwam het tot de dertiende plaats in de Top 40 en tot plaats 27 in de Nationale Hitparade, terwijl in Vlaanderen de dertigste plaats in de voorloper van de Ultratop 50 werd gehaald.

## Hitnoteringen
### Nederlandse Top 40

Alarmschijf
Hitnotering: 08-07-1978 t/m 26-08-1978 :
| Week | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | |
| Nummer | 25 | 20 | 15 | 13 | 23 | 32 | 35 | 39 | uit |

### Nationale Hitparade

Hitnotering: 22-07-1978 t/m 26-08-1978 :
| Week | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |
| Nummer | 49 | 43 | 28 | 27 | 36 | 50 | uit |

### NPO Radio 2 Top 2000

| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '99 | '00 | '01 | '02 | '03 | '04 | '05 | '06 | '07 | '08 | '09 | '10 | '11 | '12-'23 | '24 |
| Still the Same | 1377 | - | 912 | 896 | 1276 | 1339 | 1568 | 1512 | 1321 | 1372 | 1943 | 1900 | 1967 | - | ? |
* ↑ Een getal geeft de notering aan, een '-' betekent dat het nummer niet was genoteerd en een vetgedrukt getal geeft de hoogste notering van een nummer aan. Een '?' betekent dat de notering nog niet is verwerkt.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Still the Same (Bob Seger song) op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Bertulf van Trier

Bertulf, Bartholf, of Barthold (gestorven in 883) was de aartsbisschop van Trier van 869 tot zijn dood.
Op 26 september 870 nam Bertulf deel aan een synode in Keulen samen met de andere Rijnlandse metropolieten, Liutbert van Mainz en Willibert van Keulen, en herwijdde de Dom van Keulen.
# Bad Tennstedt

Bad Tennstedt is een gemeente in de Duitse deelstaat Thüringen, en maakt deel uit van de Unstrut-Hainich-Kreis. Bad Tennstedt telt 2.474 inwoners. De stad is zetel van de gelijknamige verwaltungsgemeinschaft.
Anrode · Bad Langensalza · Bad Tennstedt · Ballhausen · Blankenburg · Bothenheilingen · Bruchstedt · Dünwald · Großvargula · Haussömmern · Herbsleben · Heroldishausen · Hornsömmern · Issersheilingen · Kammerforst · Kirchheilingen · Kleinwelsbach · Körner · Kutzleben · Marolterode · Menteroda · Mittelsömmern · Mühlhausen/Thüringen · Neunheilingen · Obermehler · Oppershausen · Rodeberg · Schlotheim · Schönstedt · Sundhausen · Tottleben · Unstruttal · Unstrut-Hainich · Urleben · Vogtei
# Oudeschoot

Oudeschoot (Fries: Aldskoat, plaatselijk kortweg aangeduid als Skoat) is een dorp in de gemeente Heerenveen, in de Nederlandse provincie Friesland.
Het dorp ligt ten zuiden van de plaatsen Heerenveen en Oranjewoud en even ten oosten van Nieuweschoot. De aangrenzende buurtschap Anneburen valt formeel onder het dorp. Aan de oostzijde ligt het gebied Het Oranjewoud.

## Geschiedenis

De oude benaming voor de plaats is Scoete of Scote. Vanaf 1408 spreekt men van Old Schooten, wat later Oudeschoot is geworden. De benaming verwijst naar 'schoot', dat wil zeggen een vooruitschietend stuk land. Vanaf de Middeleeuwen was het dorp het centrum van Schoterland, hoewel het gemeentehuis van Schoterland zich tot aan de opheffing van die gemeente (1934) in Oenemastate (Heerenveen) bevond. Tot ongeveer 1750 werd er ook recht gesproken in het dorp en zetelde de grietenijraad er.
Rond 1300 werd er klooster met een hospitaalfunctie van de Duitse Orde gesticht, kort na de reformatie van 1580 werd dit klooster vervangen door een schans om de oversteekplaats van de Tjonger te beschermen tegen de Spanjaarden. Opvallend detail is dat Heerenveen toen nog Schoteruiterburen genoemd werd, wat duidelijk aangeeft hoe belangrijk Oudeschoot toen was. De naam van het ziekenhuis van Heerenveen, De Tjongerschans, herinnert nog aan deze verdwenen versterking.
De kern van het oude dorp wordt gevormd door het kruispunt van de noord-zuidas (Marktweg en Wolvegasterweg) en de oost-westas, welke laatste bestaat uit de in het westelijk gedeelte van het dorp beginnende Kolfbaan en de Schoterlandseweg. Aan de zuidkant van de Kolfbaan bevond zich een kolfbaan. Deze werd omstreeks 1960 bebouwd met rijtjeswoningen.
In de jaren 1950 kwam er tussen Oudeschoot en Nieuweschoot een industrieterrein. In diezelfde periode werd Rijksweg 32 aangelegd die het dorp even ten oosten van de Nederlands-hervormde kerk doorsneed. In 1965 ging de oude dorpskern onderdeel uitmaken van de hoofdplaats Heerenveen. De bewoners waren daar niet gelukkig mee, hetgeen nog in 1996 bleek toen er een grote actie was om de situatie van voor 1965 te herstellen. In 2003 kreeg Heerenveen-Zuid, zoals het ingelijfde werd genoemd, de naam Oudeschoot terug.
Tussen 1868 en 1938 was station Oudeschoot gevestigd aan de spoorlijn Arnhem - Leeuwarden. Het voormalige stationsgebouw werd in 1970 afgebroken.
Aan de Van Leeuwenhoekweg staat De Schoterschans, school voor basisonderwijs.
Jaarlijks wordt op tweede pinksterdag de Skoattermerke gehouden. Dit was oorspronkelijk een veemarkt. Er is dan ook Pinksterkermis in Heerenveen.

## Kerken

* Skoattertsjerke
* Sionskerk

## Openbaar vervoer

Buslijnen van vervoerder Qbuzz:
* Lijn 15: Heerenveen - Oudeschoot - Mildam - Katlijk - Nieuwehorne - Oudehorne - Schurega - Jubbega - Hoornsterzwaag - Donkerbroek - Oosterwolde
* Lijn 17: Heerenveen - Oudeschoot - Wolvega - De Blesse - Steggerda - Vinkega - Noordwolde

## Geboren

* Jacob Hepkema (1845–1919), journalist en uitgever
* Klaas Runia (1926-2006), theoloog, predikant en journalist
* Sven Kramer (1986), schaatser