# Col du Tourmalet

De Col du Tourmalet is een bergpas in de Pyreneeën, in het zuidwesten van Frankrijk, departement Hautes-Pyrénées.
De 2.115 meter hoge passage is vooral bekend geworden dankzij de Ronde van Frankrijk, waar ze in 1910 voor het eerst in werd opgenomen. Geen enkele andere berg is sindsdien zo vaak beklommen als de Tourmalet. In de buurt van de top van de beklimming bevindt zich een monument ter nagedachtenis aan oud-Tourdirecteur Jacques Goddet.
De Tourmalet is de hoogste geheel Franse Pyreneeënpas (de Port d'Envalira is hoger maar ligt gedeeltelijk in Andorra) en loopt van oost naar west door het skigebied Barèges-La Mongie, ook Domaine du Tourmalet genoemd. Dit is het grootste skigebied in de Franse Pyreneeën. Aan de noordzijde torent de Pic du Midi de Bigorre boven de pas uit. Aan de oostkant ligt La Mongie, een door projectontwikkelaars ontwikkeld wintersportdorp aan de voet van de pistes. Aan de westkant ligt het meer traditionele dorp Barèges, vanuit hier wordt 's winters geskied, en 's zomers gewandeld.
Vanuit Sainte-Marie-de-Campan maakt men een klim van 17,2 kilometer naar de Tourmalet. De gemiddelde stijging is 7,6 procent, maximaal ruim 10 procent. Het hoogteverschil is 1.268 meter. Sommige bronnen geven nèt andere cijfers aan, afhankelijk van de meetmethode.
In 2023 kwam de Tour de France Femmes voor het eerst aan op de Tourmalet. Dit leverde een ritzege op voor de Nederlandse Demi Vollering.

## Doortochten op de Col du Tourmalet in de Ronde van Frankrijk

1910 Octave Lapize 1911 Paul Duboc 1912 Odiel Defraeye 1913 Philippe Thys 1914 Firmin Lambot 1919 Honoré Barthélémy 1920 Firmin Lambot 1921 Hector Heusghem 1923 Robert Jacquinot 1924 Ottavio Bottecchia 1925 Omer Huyse 1926 Odile Taillieu 1927 Nicolas Frantz 1928 Camille Van De Casteele 1929 Victor Fontan 1930 Benoit Faure 1931 Joseph Demuysere 1932 Benoit Faure 1933 Vicente Trueba 1934 René Vietto 1935 Sylvère Maes 1936 Sylvère Maes 1937 Julián Berrendero 1938 Gino Bartali 1939 Edward Vissers 1947 Jean Robic 1948 Jean Robic 1949 Fausto Coppi 1950 Kléber Piot 1951 Jean Diederich 1952 Fausto Coppi 1953 Jean Robic 1954 Federico Bahamontes 1955 Miguel Poblet 1957 José Manuel Ribeiro da Silva 1959 Armand de Smet 1960 Kurt Gimmi 1961 Marcel Queheille 1962 Federico Bahamontes 1963 Federico Bahamontes 1964 Julio Jiménez (In 1964 twee keer beklommen) 1964 Julio Jiménez (In 1964 twee keer beklommen) 1965 Julio Jiménez 1967 Julio Jiménez 1968 Jean-Pierre Ducasse 1969 Eddy Merckx 1970 Andres Gandarias 1971 Lucien Van Impe 1972 Roger Swerts 1973 Bernard Thévenet 1974 Jean-Pierre Danguillaume (In 1974 twee keer beklommen en ritwinnaar) 1974 Gonzalo Aja (In 1974 twee keer beklommen) 1975 Lucien Van Impe
1976 Francisco Galdos
1977 Lucien Van Impe
1978 Michel Pollentier
1980 Raymond Martin
1983 Patrocinio Jiminez
1985 Pello Ruiz Cabestany
1986 Dominique Arnaud
1988 Laudelino Cubino
1989 Robert Millar
1990 Miguel Ángel Martínez
1991 Claudio Chiappucci
1993 Tony Rominger
1994 Richard Virenque
1995 Richard Virenque
1997 Javier Pascual Llorente 1998 Alberto Elli 1999 Alberto Elli 2001 Sven Montgomery 2003 Sylvain Chavanel 2006 David de la Fuente 2008 Rémy Di Grégorio 2009 Franco Pellizotti 2010 Christophe Moreau (In 2010 twee keer beklommen) 2010 Andy Schleck (In 2010 twee keer beklommen en ritwinnaar) 2011 Jérémy Roy 2012 Thomas Voeckler 2014 Blel Kadri 2015 Rafał Majka 2016 Thibaut Pinot 2018 Julian Alaphilippe 2019 Thibaut Pinot (ritwinnaar) 2021 Pierre Latour 2023 Tobias Halland Johannessen 2024 Oier Lazkano

### Ronde van Frankrijk voor vrouwen

1994 Jolanta Polikevičiūtė 1996 Fabiana Luperini 2000 Edita Pučinskaitė 2023 Demi Vollering (ritwinnares)

## Externe link

* Climbbybike; Tourmalet beklimmen: profiel, route, video, foto's, beschrijving (Nederlands)