OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Iru Chetsjanovi

Irina (Iru) Chetsjanovi (Georgisch: ირინა "ირუ" ხეჩანოვი) (Tbilisi, 3 december 2000) is een Georgische zangeres van Armeense afkomst.

## Biografie

Chetsjanovi begon op zesjarige leeftijd muziek te spelen. In 2011 nam ze met de groep Candy deel aan de Georgische preselectie voor het Junior Eurovisiesongfestival. Met het nummer Candy music won de groep de nationale finale, waardoor het Georgië mocht vertegenwoordigen op het Junior Eurovisiesongfestival 2011 in de Armeense hoofdstad Jerevan. Georgië won het festival.
In 2019 nam Chetsjanovi deel aan de Georgische versie van Idool, die tevens dienst deed als preselectie voor het Eurovisiesongfestival. Twee jaar later bracht ze haar eerste single uit. Eind 2022 nam ze deel aan de Georgische versie van The Voice. Ook deze talentenjacht deed dienst als preselectie voor het Eurovisiesongfestival. Chetsjanovi ging met de zegepalm aan de haal, waardoor ze haar vaderland mocht vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival 2023 in het Britse Liverpool. Daar haalde ze uiteindelijk de finale niet.
* ↑ (en) Georgian-Armenian Iru Khechanovi to represent Georgia at Eurovision Song Contest 2023, armenpress, 3 februari 2023 Geraadpleegd op 10 mei 2023. Gearchiveerd op 14 maart 2023.
* ↑ Candy. Junior Eurovision. Gearchiveerd op 1 april 2023. Geraadpleegd op 6 februari 2023.
* ↑ Georgia: Iru Khechanovi wins ticket to Liverpool 2023. Eurovision. Gearchiveerd op 6 februari 2023. Geraadpleegd op 6 februari 2023.
2007: Sopho Chalvasji · 2008: Diana Goertskaja · 2010: Sopho Nizjaradze · 2011: Eldrine · 2012: Anri Jochadze · 2013: Sopho Gelovani & Nodiko Tatisjvili · 2014: The Shin & Mariko Ebralidze · 2015: Nina Sublatti · 2016: Nika Kocharov & Young Georgian Lolitaz · 2017: Tako Gatsjetsjiladze · 2018: Ethno-Jazz Band Iriao · 2019: Oto Nemsadze · 2021: Tornike Kipiani · 2022: Circus Mircus · 2023: Iru Khechanovi · 2024: Noetsa Boezaladze
# Lichtwaterreactor

Een lichtwaterreactor is een kernreactor die werkt met gewoon, licht water als koelmiddel en als moderator.
Een dergelijke reactor werkt op verrijkt uranium. De lichtwaterreactor staat in tegenstelling tot de zwaarwaterreactor, die op zwaar water werkt met natuurlijk uranium.
De eerste lichtwaterreactor was de boiling water reactor (BWR), waarbij het water kookt tot stoom. Een verdere ontwikkeling was de drukwaterreactor (PWR), waarbij het water onder druk niet kookt. Ondertussen bestaat er ook de advanced boiling water reactor (ABWR) als verdere ontwikkeling van de BWR.
# VLM

VLM kan verwijzen naar:
* Vlaamse Landmaatschappij
* VLM Airlines
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van VLM en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Bunny Brunel

Bernard (Bunny) Brunel (Nice, 2 maart 1950) is een Amerikaans bassist van Franse afkomst.
Brunel begon op 15-jarige leeftijd contrabas te spelen en schakelde vervolgens over op fretloze basgitaar. Hij kocht in 1965 een Fender Precision Bass die hij zelf fretloos maakte.
Hij werd in 1976 in Londen ontdekt door Patrick Moraz die hem voorstelde aan Chick Corea, en heeft ook met jazz-grootheden als Herbie Hancock en Wayne Shorter gespeeld. Brunel heeft verschillende solo-albums uitgebracht en is de oprichter van de jazz fusion groep CAB. Hij is ook actief als schrijver van muziek voor televisie, en filmmuziek, en als ontwerper van muziekinstrumenten. Hij ontwierp basgitaren voor Yamaha (Yamaha BB 3000) en Carvin, en ontwierp tevens een elektrische contrabas.

## Discografie (selectie)

* For You to Play (1994)
* Touch (1996)
* Momentum (1996)
* Brunel's LA Zoo (1998)
* LA Zoo Revisited (2005)
* Cafe Au Lait (2005)
* Dedication (2006)
Met CAB:
* Cab 1 (2000)
* Cab 2 (2001)
* Cab 4 (2003)
Met Pomeroy
* Cocoon Club (2001)
# Vinkovački Banovci

Vinkovački Banovci is een plaats in de gemeente Nijemci in de Kroatische provincie Vukovar-Srijem. De plaats telt 194 inwoners (2001).
# Hoe kan ik schreeuwen zonder mond

Hoe kan ik schreeuwen zonder mond is een sciencefictionverhalenbundel uit 1977 van de Amerikaanse schrijver Harlan Ellison. De bundel werd samengesteld voor Bruna SF door Aart C. Prins.

## Korte verhalen

* De zilveren gang (The Silver Corridor, 1956)
* De kerstman contra S.P.I.D.E.R. (Santa Claus vs. S.P.I.D.E.R., 1969)
* Slapend, met roerloze handen (Asleep: With Still Hands, (The Sleeper with Still Hands) , 1968)
* "Schaam je, Harlekijn", zei de tiktakman ("Repent, Harlequin", Said the Ticktockman, 1965)
* Ernst en de machinegod (Ernest and the Machinegod, 1968)
* Een pad door de duisternis (A Path through the Darkness, 1963)
* Hoe kan ik schreeuwen zonder mond (I Have No Mouth and I Must Scream, 1967)
* Harlan Ellison op "Boekenplank.nl"
# Virljana Tkatsj

Virlyana Tkatsj (Newark, 23 juni 1952) is een Amerikaans theaterhistoricus, dichteres en vertaalster. Tkatsj studeerde aan het Bennington College en aan de Columbia University School of the Arts.
Tkatsj is de Executive Director van de Yara Arts Group, een groep gelijkgestemde kunstenaars. In 1990 was Tkatsj een van de oprichters van Yara. In 2010 schreef ze samen met Irena Makaryk het boek Modernism in Kyiv, een boek over uitvoerende en visuele kunst in de hoofdstad van Oekraïne.
In 1985 huwde ze Watoku Ueno, een decorontwerper die bij La Mama werkte.

## Prijzen

* Fulbright Fellowships
* National Theatre Translation Award
* Agni Review Poetry Translation Prize
* ↑ Village Preservation––Oral History Interview with Virlana Tkacz, March 17, 2014
* ↑ SNAC––profiel
* ↑ IdRef––profiel
* ↑ (en) Virlana Tkacz Receives Literary Fellowship for Poetry Translation. Brama. Gearchiveerd op 12 juli 2020. Geraadpleegd op 26 februari 2021.
* ↑ (en) Curriculum Vitae. Academia.
* ↑ Yara Arts Group. NYC Service.
* ↑ (en) Iryna Voloshyna, INTERVIEW: Virlana Tkacz on “GAZ,” Koliadnyky and Mars. UKR Weekly.
* ↑ Modernism in Kyiv: Jubilant Experimentation. University of Toronto Press. Gearchiveerd op 15 januari 2021. Geraadpleegd op 26 februari 2021.
* ↑ (en) Virlana Tkacz Is Wed. The New York Times (24 augustus 1985).
* ↑ Center for the Art of Translation––profiel
* Gemeinsame Normdatei: 1089517033
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1461 2188
* Library of Congress Control Number: n2002055094
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: mub2011625212
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007322608205171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 340370610
* SNAC: w67f0cv7
* Système universitaire de documentation: 088953327
* Virtual International Authority File: 53510022
* WorldCat (via VIAF): 53510022
# .pr

.pr is het achtervoegsel van domeinen van websites uit Puerto Rico.
# Driedaagse van Aigle

De Driedaags van Aigle is een wielerwedstrijd op de piste, die hetzelfde principe heeft als een Zesdaagse namelijk: een aantal teams van twee man komen tegen elkaar uit. Het team dat aan het einde van de drie dagen de meeste ronden heeft gereden en/of de meeste punten heeft verzameld is de winnaar. In de loop van de dagen worden er verschillende deelwedstrijden ingelast, waarmee extra punten en te verdienen zijn.
Deze driedaagse werd voor het eerst in 2003 gereden in de Zwitserse stad Aigle.
Franco Marvulli is met zijn drie zeges (2003, 2007 en 2009) recordhouder

## Erelijst
### Mannen

| Editie | Jaar | Datum | Koppels | Winnaar | Tweede | Derde |
| Driedaagse met losse onderdelen ||||||||
| | 2024 | 26-28 september | | | | |
| Driedaagse ||||||||
| 16 | 2020 | | | Théry Schir Robin Froidevaux | | |
| 15 | 2019 | | | Benjamin Thomas Donavan Grondin | | |
| 14 | 2018 | | | Lasse Norman Hansen Julius Johansen | | |
| | 2017 | | | niet gereden | niet gereden | niet gereden |
| 13 | 2016 | | | Oliver Wood Mark Stewart | | |
| 12 | 2015 | | | Sebastián Mora Julio Amores | | |
| 11 | 2014 | | | Tristan Marguet Théry Schir | | |
| 10 | 2013 | | | Kenny De Ketele Jasper De Buyst | | |
| 9 | 2012 | | | Kilian Moser Loïc Perizzolo | | |
| 8 | 2011 | | | Silvan Dillier Claudio Imhof | | |
| 7 | 2010 | | | Andreas Müller Andreas Graf | | |
| 6 | 2009 | | | Franco Marvulli Alexandre Pliuschin | | |
| 5 | 2008 | | | Damien Gaudin Jérôme Cousin | | |
| 4 | 2007 | | | Franco Marvulli Dominique Stark | | |
| | 2006 | | niet gereden | niet gereden | niet gereden | niet gereden |
| 3 | 2005 | | | Bruno Risi Maxime Bally | | |
| 2 | 2004 | | | Alexander Aeschbach Grégory Devaud | | |
| 1 | 2003 | | | Franco Marvulli Grégory Devaud | | |
# Uhhh... Vergeet je tandenborstel niet!

Uhhh... Vergeet je Tandenborstel Niet! was een Nederlands televisieprogramma op Veronica, gepresenteerd door Rolf Wouters.
In dit televisieprogramma wordt het publiek verplicht om volledig klaar te zijn om diezelfde avond op vakantie te gaan, uit het publiek worden kandidaten gezocht die via verschillende testen kans maken op een reis naar een onbekende bestemming. Sinds 5 december 2009 wordt het programma herhaald op Comedy Central Family.

## Belgische Versie

In België werd het programma gepresenteerd door Walter Grootaers, en in 1999 uitgezonden op VT4.

## Sjons Shop

Een van de vaste onderdelen van het programma was 'Sjons Shop'. Het hulpje van presentator Rolf Wouters, Meneer Sjon, opende iedere aflevering een nieuwe winkel. De kandidaat werd eerst dertig seconden rondgedraaid in een stoel, waarna het de bedoeling was om zo snel mogelijk op de knop te drukken die stond op het einde van de winkel. Echter, aan de zijkanten van de winkel stonden de nodige producten om er een grote rotzooi van te maken. De diversiteit van de winkels was enorm groot. Enkele voorbeelden hiervan zijn de verf-, ijs-, groenten-, snack- en vlaflipshop. Vanaf seizoen twee werd er een deur van piepschuim aan het eind van de winkel geplaatst om het de kandidaten nog lastiger te maken.
De shop werd met name legendarisch, doordat Meneer Sjon het iedere keer weer presteerde het intro-rijmpje van de winkel te vergeten. Dit tot grote hilariteit van Rolf en het publiek.

## Meel

Een van de 'Tandenborstel grapjes' die vaak werd uitgehaald was het laten vallen van meel op het publiek. Op de meest originele manieren werd er een aanloopje gemaakt om het hele publiek te bedelven onder het meel. Een van de meest memorabele 'meel momenten' was in de laatste aflevering van seizoen twee. Marco Borsato kreeg na een optreden een volle laag meel over zich heen. Ook eenmalige gast-host Ron Brandsteder en presentator Rolf Wouters zaten onder het meel. Zij wisten echter van deze grap, in tegenstelling tot de totaal verbouwereerde Borsato.

## Andere landen

Het format van het programma was gebaseerd op Don't Forget Your Toothbrush, dat in 1994 en 1995 op het Britse Channel 4 werd uitgezonden. Buiten Nederland en België werden varianten van "Vergeet je tandenborstel niet" ook uitgezonden in Denemarken, Zweden, Noorwegen, Finland, Frankrijk, Duitsland, Italië, Portugal, Spanje en Chili.

## Melodie

De herkenningsmelodie van het programma is de openingsmelodie van de Britse comedyserie Please Sir!. Door het succes van het deuntje maakte C'est Tout een daarop gebaseerde (Alarmschijf) single genaamd de Tandenborstel Jive, die in 1995 in de Nederlandse Top 40 op de 3de plaats belandde en in 1996 in de Belgische Ultratop 50 op 23.
* Endemol pagina over het programma
* Programmapagina op Veronica Story
* IMDb-profiel van de Belgische versie
# Burringurrah

Burringurrah is een plaats in de regio Gascoyne in West-Australië. Het ligt 70 kilometer ten zuiden van de grootste monoliet ter wereld, Mount Augustus. Er is een Aboriginesgemeenschap gevestigd. Burringurrah is de Aboriginesnaam voor de monoliet.
Burringurrah maakt deel uit van het lokale bestuursgebied (LGA) Shire of Upper Gascoyne waarvan Gascoyne Junction de hoofdplaats is. Het ligt 1.059 kilometer ten noorden van de West-Australische hoofdstad Perth, 304 kilometer ten noordwesten van het aan de Great Northern Highway gelegen Meekatharra en 270 kilometer ten oostnoordoosten van Gascoyne Junction.
Burringurrah beslaat 450 km² en valt onder de 'Wajarri Yamatji'-native title-eis. Het werd van 'Mt James Station' afgescheiden. De plaats heeft een school, zwembad, sportfaciliteiten en een vrouwen-, jeugd- en opleidingscentrum. In 2021 telde Burringurrah 70 inwoners.
De streek kent een warm woestijnklimaat, BWh volgens de klimaatclassificatie van Köppen. De gemiddelde jaarlijkse temperatuur bedraagt er 23,9 °C. De gemiddelde jaarlijkse neerslag ligt rond 230 mm.
# Visovi

Visovi is een plaats in de gemeente Kapela in de Kroatische provincie Bjelovar-Bilogora. De plaats telt 33 inwoners (2001).
# Playmobil FunPark Athene

Het Playmobil FunPark Athene is een Grieks themapark van Playmobil in Kifisia. Het park ligt vlak bij de Griekse hoofdstad Athene en is 2849 m² groot. Jaarlijks ontvangt het park meer dan 150.000 bezoekers. Het park is opgericht in 1997 en in 2015 verhuisde het naar de huidige locatie.

## Indeling

Het Playmobil FunPark bestaat uit acht speelruimten, een Playmobil FunStore, een Lechuza café en een Lechuza Store. Eén van de acht speelruimten is speciaal ingericht voor kleuters met Playmobil 1.2.3, een speelgoedlijn voor kinderen van 1½ tot en met 3 jaar. De Playmobil FunStore verkoopt naast het reguliere assortiment ook accessoires. Lechuza is een producent van plantenbakken en evenals Playmobil onderdeel van Geobra.

## Andere parken

Er zijn ook parken door Playmobil gebouwd in Zirndorf en op Malta. Playmobil had ook twee parken in de Verenigde Staten, maar de parken in Orlando en Palm Beach Gardens zijn weer gesloten. Het park dat in 1999 in het Franse Fresnes (Parijs) werd geopend, is gesloten op 31 juli 2022.

## Bronnen, noten en/of referenties

* 1 2 3 4 5 (en) The playground | Company. company.playmobil.com. Gearchiveerd op 20 oktober 2021. Geraadpleegd op 7 december 2018.
* ↑ (en) PLAYMOBIL FunStore | Company. company.playmobil.com. Geraadpleegd op 9 december 2018.
# Bisdom San Pablo

Het bisdom San Pablo (Latijn: Dioecesis Sancti Pauli in Insulis Philippinis) is een rooms-katholiek bisdom met als zetel San Pablo, op de Filipijnen. Het bisdom is suffragaan aan het aartsbisdom Manilla.

## Geschiedenis

Het bisdom werd opgericht op 28 november 1966, uit delen van het bisdom Lipa.

## Parochies

Het bisdom had in 2022 een oppervlakte van 1.918 km$^2$ en telde 3.748.000 inwoners waarvan 81,0% rooms-katholiek was.

## Bisschoppen

* Pedro Bantigue y Natividad (26 januari 1967 - 12 juli 1995)
* Francisco Capiral San Diego (12 juli 1995 - 28 juni 2003)
* Leo Murphy Drona (14 mei 2004 - 25 januari 2013)
* Buenaventura Malayo Famadico (25 januari 2013 - 21 september 2023)
** Mylo Hubert Claudio Vergara (apostolisch administrator: 21 september 2023 - 21 november 2024
* Marcelino Antonio Malabanan Maralit (21 september 2024 - heden)

## Galerij van afbeeldingen

* Wapen van het bisdom
* Bisschop Marcelino Antonio Malabanan Maralit (2024-heden)
* Bisschop Buenaventura Malayo Famadico(2013-2023)
* Bisschop Leo Murphy Drona (2004-2013)
* Bisschop Francisco Capiral San Diego (1995-2003)
* Bisschop Pedro Bantigue y Natividad (1967-1995), de eerste bisschop
* Diocese of San Pablo. catholic hierarchy (2024). Geraadpleegd op 20 december 2024.
Manilla (aartsbisdom) · Antipolo · Cubao · Imus · Kalookan · Malolos · Novaliches · Parañaque · Pasig · San Pablo
# Śniardwymeer

Het Śniardwymeer (Pools: Jezioro Śniardwy, Duits: Spirdingsee) is het grootste meer van Polen. Het is gelegen in Mazurië, dat tot het voormalige Oost-Pruisen behoort. Tot 1945 stond het meer dan ook bekend onder de Duitse naam Spirdingsee.
Het meer heeft een oppervlakte van 110 km², is gemiddeld 5,8 m diep, de maximum diepte is 23,4 m en bevat 0,6509 km³ water. De oppervlakte van het meer beslaat ongeveer 10 procent van alle meren uit het Mazurisch Merenplateau. In het meer liggen enkele eilandjes, daaronder Szeroki Ostrów.
Net als alle andere meren in het merengebied is dit meer ontstaan tijdens de laatste ijstijd, 12.000 jaar geleden. Terwijl er in Nederland een toendraklimaat heerste, lagen hier gletsjers. Na het smelten van de gletsjers bleef er een pokdalig landschap over. De laagten vulden zich op met water en zo ontstonden de vele meren.
Net als vele andere meren in dit gebied is het een geliefd vakantieoord voor watersporters, vissers en natuurliefhebbers. Het stadje Mikołajki is de uitvalsbasis van waaruit de meeste toeristen dit meer bezoeken. In dit stadje kan men diverse boten of kano's huren. Ook zijn er rondvaarten met een grote kans om een zeearend (vliegende deur) te zien terwijl die een vis vangt.
Een ander, veel kleiner meer (684 ha) naast Mikołajki, is het Łuknajno-meer (Jezioro Łuknajno, Duits: Lucknainersee). Dit meer, dat in verbinding staat met het Śniardwymeer heeft sinds 1977 de status van natuurreservaat. Het is niet toegankelijk voor watersporters, wel voor bevers, aalscholvers, reigers, zeearend en vele paren knobbelzwanen.
# European Piano Teachers Association

De European Piano Teachers Association of EPTA is een vereniging van pianoleerkrachten in Europa. Ze werd in 1978 te Londen opgericht door Carola Grindea. In (2007) was ze vertegenwoordigd in 37 Europese landen.
De doelstelling is door middel van uitwisselingen, conferenties, masterclasses, internationale congressen en concerten iedereen samen te brengen die de kwaliteit van het piano-onderwijs wil verbeteren, zowel bij debutanten als bij vergevorderde studenten. Tevens wil men grensoverschrijdende vriendschapsbanden tussen leerkrachten en hun leerlingen mogelijk maken.
# Banqiaodam

De Banqiaodam was een stuwdam gelegen in de Chinese provincie Henan. De dam begaf het in 1975 als gevolg van de tyfoon Nina. Er kwamen ongeveer 26.000 mensen om het leven door de enorme hoeveelheid water die diverse woongebieden overspoelde. Door de daaropvolgende hongersnood en de epidemieën die uitbraken, kwamen nog eens 145.000 mensen om het leven. Door de vloedgolf stortten bijna zes miljoen gebouwen in.

## Geschiedenis

De dam werd gebouwd in de jaren vijftig in de Ru als onderdeel van een project om overstromingen te voorkomen en elektriciteit te genereren. De dam was 118 meter hoog en het meer had een capaciteit van 492 miljoen m³ water, waarvan 375 miljoen m³ was gereserveerd om een teveel aan regenwater op de vangen. Na het afronden van de bouw kwamen er scheuren in de dam. Deze beschadigingen werden gerepareerd en de dam werd aangepast met behulp van advies van Russische technici. De dam werd als onverwoestbaar beschouwd.
Chen Xing was een hydroloog en had meegeholpen aan het ontwerp van de dam. Xing was het niet eens met de afvoercapaciteit van de dam, en dus het aantal noodsluizen. Hij had aanbevolen dat er twaalf aanwezig zouden moeten zijn, maar er werden er slechts vijf gebouwd. Xing werd al snel van het project gehaald na zijn kritiek op de veiligheidsmaatregelen. Na een aantal problemen met de dam in 1961 werd hij teruggehaald, maar daarna weer uit het project gezet.

### Overstroming

In augustus 1975 ontstond een overstroming na dagen van recordhoeveelheden regen door de tyfoon Nina. Op 7 augustus werd toestemming gegeven tot het openen van sluizen van de dam, maar de telegrafen wisten het nieuws niet over te brengen tot de dam.
De sluizen konden niet genoeg water afvoeren om de druk op de dam te verlagen. Op 8 augustus om 00.30 uur begaf de smallere Shimantandam het, een kleinere dam verder stroomopwaarts gelegen in dezelfde rivier als waarin de Banqiaodam lag. Een half uur later brak daardoor ook de Banqiaodam. In de zes uur na de instorting spoelde 701 miljoen ton water weg dat gelegen was achter de dammen. Er was nauwelijks geëvacueerd en veel mensen verdronken. De stad Daowencheng was zelfs geheel van de kaart verdwenen: alle 9600 inwoners van die stad verdronken.
Als gevolg van de regenval werd de belangrijke Jingguangspoorbaan voor achttien dagen gesloten. Negen dagen na de ramp hadden nog steeds één miljoen mensen geen hulp gehad. Er braken epidemieën uit en er was honger.
Na de ramp werden veel dammen opnieuw gebouwd. In 1993 werd de Banqiaodam herbouwd en de Shimantandam in 1996.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Banqiao Dam op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* 1 2 3 (en) San Jose State University The Catastrophic Dam Failures in China in August 1975. Auteur: Thayer Watkins, geraadpleegd op 6 november 2018
# Grote iepenspintkever

De grote iepenspintkever (Scolytus scolytus) is een kever uit de familie van de snuitkevers (Curculionidae), en wordt ook wel grote iepenbastkever genoemd. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1775 gepubliceerd door Johann Christian Fabricius.

## Beschrijving

De 4 tot 6 millimeter lange zwartbruine kever is voornamelijk te herkennen aan het relatief grote halsschild, dat bijna net zo groot is als het achterlijf. Het halsschild is echter donkerder tot zwart is en glad, de dekschilden op het achterlijf zijn bruinachtig en in de lengte gegroefd. Tussen het borststuk en achterlijf is een duidelijke insnoering, de kop zit verscholen onder het wat naar onderen gekromde halsschild. De poten en vooral de in een knots eindigende tasters zijn erg klein en kunnen volledig worden teruggetrokken.

### Larve

De larve is wit en made-achtig met een dik, C-vormig gekromd lichaam en een oranje kop. De gangen die de larve graaft zijn soms ware kunstwerkjes en bestaan uit ovale, doolhof-achtige structuren net onder de schors van de boom. De larve overwintert als pop en in het voorjaar knaagt de kever zich naar buiten.

## Verspreiding

De grote iepenspintkever komt in vrijwel heel Europa voor tot in Zweden.

## Schadelijke gevolgen

Hij is samen met alle andere Scolytus-soorten zeer berucht als plaaginsect; de larve vreet namelijk hout van dode, maar ook zieke bomen. En omdat hij net onder het schors zijn gangen maakt, laat het schors sneler los en laat het de bast onbeschermd achter.
De grootste schade richt de kever echter indirect aan als verspreider van de iepenziekte, een infectie van iepen (Ulmus) met de schimmels Ophiostoma ulmi en Ophiostoma novo-ulmi. Bij het verlaten van de boom vreet de kever zich naar buiten en kan schimmelsporen meenemen naar een volgende boom, waardoor groepen bomen soms snel worden besmet. Ook andere soorten als kurkeik (Quercus suber), haagbeuk (Carpinus betulus) en Prunus-soorten kunnen worden aangetast door de kever. De kever heeft er overigens baat bij; alleen zwakke of zieke bomen zijn geschikt voor de larven.
* 1 2 Marcon (1983). Encyclopedie Van Het Dierenrijk. Atrium. ISBN 90-6113-334-3.