# Malva arborea

Malva arborea (synoniemen: Lavatera arborea en Malva eriocalyx), is een kaasjeskruid dat van nature voorkomt langs de kusten van westelijk Europa en het Middellandse Zeegebied, van het zuiden van de Britse eilanden tot Algerije, Libië en Griekenland. In de Benelux is de soort niet inheems maar wordt soms wel adventief aangetroffen. In tuinen wordt de soort wel toegepast onder de Nederlandse naam boommalva.
Het is een struikachtige eenjarige, tweejarige of vaste plant die een hoogte kan bereiken van 0,5-2 m (zelden 3 m). De bladeren zijn rond, met een diameter van 8-18 cm, handvormig gelobd met vijf tot negen lobben en een grof getande rand. De bloemen hebben een diameter van 3-4 cm, zijn donkerroze tot paars en groeien in clusters van twee tot zeven. Het groeit voornamelijk op blootgestelde kustlocaties, vaak op kleine eilandjes en zelden op enige afstand landinwaarts.

## Ecologie

Malva arborea kan door klieren op zijn bladeren zout uitscheiden. Hierdoor is de plant in zijn natuurlijke habitat tolerant voor zout tot brak zeewater. Deze zouttolerantie kan een concurrentievoordeel zijn ten opzichte van inlandse plantensoorten in kustgebieden. Aangenomen wordt dat de mate van zouttolerantie sterker is op gronden met een hoog fosfaatgehalte.
Zaden van Malva arborea kunnen drijvend of middels zeevogels worden verspreid tussen van elkaar gescheiden kustgebieden. Dankzij de ondoordringbare behuizing van het zaad kunnen zij jarenlang levensvatbaar blijven, zelfs na langdurige onderdompeling in zout water.
De toegenomen verspreiding van Malva arborea over de Schotse eilanden heeft bezorgdheid doen rijzen dat het de inheemse vegetatie verdringt en de papegaaiduiker ( Fratercula arctica ) populaties in getroffen gebieden vermindert. De plant vormt dichte begroeiingen langs de eilandkusten die de broedmogelijkheden beperkt en ervoor zorgt dat de papegaaiduikers hun holen verlaten. Aan de andere kant kan een gericht beheer van Malva arborea (zowel aanplant als dunning) nestplaatsen van de bedreigde Dougalls stern (Sterna dougallii) juist beschermen. Deze soort vraagt meer dekking dan de visdief (Sterna hirundo) om predatie te voorkomen.
De verspreiding van Malva arborea over Australische eilanden in de afgelopen decennia leidt hier tot een achteruitgang van de biodiversiteit, het vasthouden van de bodem en het habitat van zeevogels. Volgens een onderzoek worden de broedlocaties van de grote kuifstern (Thalasseus bergii) en de reuzenstern (Hydroprogne caspia), die beide in de open lucht nestelen, afgesloten door het bladerdak. Ook de broedlocaties van de dwergpinguïn (Eudyptula minor) en de brilstern (Onychoprion anaethetus) worden bedreigd door het ontbreken van ondergroei.
In Nieuw-Zeeland heeft Malva arborea zich gevestigd op verschillende door zeevogels gedomineerde eilanden waar het wordt beschouwd als een serieuze ecologische bedreiging en zijn actieve uitroeiingsprogramma's opgestart, zoals op North Brother Island in Straat Cook.

## Gebruik

De bladeren van Malva arborea worden in de kruidengeneeskunde gebruikt om verstuikingen te behandelen, door ze in heet water te laten weken en de kompres op het getroffen gebied aan te brengen. Het verhaal gaat dat beheerders van vuurtorens de plant naar sommige Britse eilanden hebben gebracht voor gebruik als kompres en om brandwonden te behandelen, een beroepsrisico. Ook zou het als alternatief voor toiletpapier worden gebruikt.
De zaden zijn eetbaar en staan in Jersey bekend als "petit pains" of "kleine broden". Malva arborea werd in de 19e eeuw in Groot-Brittannië als voedzaam diervoeder beschouwd en wordt in Europa hier nog steeds voor gebruikt. Voor menselijke consumptie beschrijven sommige bronnen de bladeren van deze kaasjeskruid als eetbaar, hoewel niet zo smakelijk als klein kaasjeskruid, tenzij heel dun gesneden, vanwege het zeer veloursachtige harige mondgevoel.

## Afbeeldingen

* Malva arborea
* Malva arborea (blad)
* Lavatera arborea 'Variegata'
* Malva arborea
* ↑ Malva arborea in het Nederlands Soortenregister
* ↑ Malva arborea in de Catalogue of Life. Gearchiveerd op 8 september 2023.
* 1 2 Malvaceae Pages: Lavatera arborea. Gearchiveerd op 21 juni 2023.
* 1 2 Botanica. The Illustrated AZ of over 10000 garden plants and how to cultivate them p. 514. Könemann, 2004. ISBN 3-8331-1253-0
* ↑ Malva arborea op de verspreidingsatlas van FLORON. Gearchiveerd op 8 september 2023.
* ↑ Boommalva op tuinadvies.nl. Gearchiveerd op 28 februari 2021.
* ↑ Nico Vermeulen: The Complete Encyclopedia of Container Plants p. 158. Rebo International, Netherlands, 1998. ISBN 90-366-1584-4
* ↑ Blamey, M. & Grey-Wilson, C. (1989). Flora of Britain and Northern Europe. ISBN 0-340-40170-2
* ↑ Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.
* 1 2 3 4 Veitch, C. R., and Michael Norman Clout (editors). (2002.) Turning the Tide: The Eradication of Invasive Species: Proceedings of the International Conference on Eradication of Island Invasives. The World Conservation Union (IUCN): Gland, Switzerland and Cambridge, UK, pages 254-259. ISBN 2-8317-0682-3.
* 1 2 Okusanya, O. T., and T. Fawole. (March 1985.) The Possible Role of Phosphate in the Salinity Tolerance of Lavatera Arborea. The Journal of Ecology, Vol. 73, No. 1, pp. 317-322, DOI:10.2307/2259785, via JSTOR. Retrieved on 2007-09-28.
* ↑ Du Feu, Chris. (February 2005.) Nestboxes: Extracts from British Trust for Ornithology Field Guide Number 23 with some additions and amendments. British Trust for Ornithology, Norfolk, England, via bto.org. Retrieved on 2007-09-28.
* ↑ Newton, S. F. and O. Crowe. (April 2000.) Roseate Terns – The Natural Connection: A conservation/research project linking Ireland and Wales.] (gearchiveerd op 2007-11-19) Maritime (Ireland / Wales) INTERREG Programme, page 6. Retrieved on 2007-09-28.
* ↑ Rippey, Elizabeth and Barbara Rowland. (2004.) Coastal Plants: Perth and the South-west Region, 2nd Edition. University of Western Australia Press, page 153. ISBN 1-920694-05-6. Retrieved on 2007-09-28. Gearchiveerd op 8 september 2023.
* ↑ Royal Irish Academy (1883.) Proceedings of the Royal Irish Academy, Second Series, Volume III: Science Royal Irish Academy: Dublin, pages 370, 375. Retrieved on 2007-09-28. Gearchiveerd op 8 september 2023.
* ↑ Invasion of Scottish seabird islands by tree mallow, Centre for Ecology and Hydrology, UK Natural Environment Research Council. Retrieved on 2007-09-28.
* ↑ Knox, Johanna (2013). A forager's treasury, 91, 92. ISBN 9781877505164. Gearchiveerd op 26 februari 2018.
... · M. alcea (Vijfdelig kaasjeskruid) · M. moschata (Muskuskaasjeskruid) · M. neglecta (Klein kaasjeskruid) · M. pusilla (Rond kaasjeskruid) · M. sylvestris (Groot kaasjeskruid) · ...