# Lijst van rijkste religieuze organisaties

Deze lijst bevat een overzicht van de rijkste organisaties met een religieuze achtergrond. Veel van de genoemde bedragen zijn schattingen; omdat de meeste organisaties met een dergelijke basis weinig informatie delen, is sommige informatie wat ouder. (Dit is vooral het geval bij de Zevendedagsadventisten en Opus Dei.) In de notities wordt toegelicht over de wijze waarop de informatie of het fortuin van de organisatie is verkregen. De lijst bevat enkel (netto) bezittingen en gaat dus niet over bijvoorbeeld jaarlijkse inkomsten.

## Rijkste levensbeschouwelijke organisaties

| Organisatie | Bezit (in welk jaar) | Land | Levensbeschouwelijke stroming | Toelichting |
| Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen | Ruim 225 miljard euro (2023) | Verenigde Staten | Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen | De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen maakt nog altijd gebruik van tienden; leden dragen 10% van hun loon af aan de kerk. Dit bedrag is puur voor gebruik van de kerk; hierbuiten wordt ook liefdadigheid nog aangemoedigd. |
| Rooms-Katholieke Kerk | Minimaal 72 miljard euro | Wereldwijd | Rooms-Katholieke Kerk | Rijkdom van de wereldwijde katholieke kerk is zeer lastig te schatten, onder meer doordat een groot gedeelte van die rijkdom bestaat uit onbetaalbare kunstvoorwerpen die niet los gezien kunnen worden van hun omgeving. Denk bijvoorbeeld aan De schepping van Adam in de Sixtijnse Kapel. Ook is het bezit van de kerk onderverdeeld binnen de kerkelijke hiërarchie. Zo bezitten bisdommen rijkdommen en ook de 'afdelingen' van de kerk binnen een land, waarover het Vaticaan en de paus niet vrij kunnen beschikken. Zie hieronder de bezittingen van enkele van deze bisdommen en landen. Het hier genoemde bedrag betreft al deze bezittingen bijeen opgeteld. Hierbij is uitgegaan van de meest conservatieve schattingen. Let wel, het gaat hier slechts om een ruwe schatting, omdat veel landen ontbreken én de genoemde bedragen niet allemaal genoteerd zijn in hetzelfde jaar. Tot slot is de kerk zelf niet zeker van haar bezittingen en deelt deze informatie slechts mondjesmaat. Zo kon het in 2015 ineens in het nieuws komen dat het Vaticaan 1,3 miljard had 'gevonden' die door slechte boekhouding niet goed geregistreerd was. Overigens was de kerk na rechtszaken en onderzoeken gedwongen grote financiële schadevergoedingen uit te betalen aan de slachtoffers van seksueel misbruik binnen de kerk, wat aanzienlijke invloed heeft gehad op de bezittingen van de kerk. Zo moest men in Frankrijk kijken welk vastgoed kon worden afgestoten. In 2013 had het de kerk reeds 2 miljard gekost om de slachtoffers schadeloos te stellen. In 2022 was dat bedrag al opgelopen tot 3 miljard. |
| Tirumala Tirupati Devasthanams | Meer dan 33 miljard euro (2024) | India | Hindoeïsme | De organisatie is een trust die de Venkateswara Tempel, de rijkste hindoeïstische tempel van de wereld, in beheer heeft. De tempel krijgt grote hoeveelheden goud gedoneerd door gelovigen. Naast bezit is er een hoog bedrag aan liquide middelen én heeft de tempel meer dan 950 bezittingen in India. |
| Muhammadiyah | Ruim 26 miljard euro (2023) | Indonesië | Soennisme | Het overgrote deel van het bezit zit in land en vastgoed dat door Muhammadiyah wordt beheerd. |
| Zevendedagsadventisten | Bijna 15 miljard euro (1998) | Verenigde Staten | Adventisme | |
| Anglicaanse Kerk | Ruim 27,6 miljard euro (2016) | Verenigd Koninkrijk | Anglicaanse Kerk | |
| Trinity Church | 5,75 Miljard euro (2019) | Verenigde Staten | Anglicaanse Kerk | De kerk staat in het hart van New York, vlak bij Wall Street, heeft een enorme vastgoedportefeuille én een investeringsportefeuille. Genoemde bedrag is gedeeld vanuit de kerk in 2019. |
| Scientologykerk | Ruim 1,4-1,6 miljard euro (2015) | Verenigde Staten | Scientology | Scientology heeft lang in de clinch gelegen met de Internal Revenue Service over vrijstelling van belasting (iets dat kerken in Amerika krijgen). Toen de kerk deze vrijstelling kreeg, steeg het kapitaal snel. |

## Rijkdom van de subonderdelen van de Rooms-Katholieke Kerk

| Organisatie | Bezit | Land | Levensbeschouwelijke stroming | Notities |
| Katholieke Kerk in Duitsland | Schattingen lopen uiteen van 26-75 miljard euro (omstreeks midden jaren 2010) In 2023 werd het bezit op ruim 31,6 miljard euro geschat. | Duitsland | Katholicisme | Duitsland beslaat 27 bisdommen. Deze bisdommen krijgen belasting afdracht van alle gelovigen; de overheid houdt dit bedrag direct van het salaris van de gelovigen in en draagt dit af aan de kerk. In 2017 kwam dit bedrag op 6 miljard. Er is een groot schandaal geweest in 2014 toen een bisschop zijn ambtswoning voor miljoenen liet verbouwen. Sinds die tijd wordt er op financiële openheid van zaken aangedrongen door journalisten in Duitsland. In 2015 maakte het aartsbisdom van Keulen haar bezit openbaar. Dat kwam op dat moment op 3,3 miljard euro. (Overigens werden de eerder genoemde onbetaalbare kunstschatten van de Katholieke Kerk hierbij niet meegenomen.) Ook de bisdommen München (5,5 miljard in 2016; waarschijnlijk de rijkste van de bisdommen) en Paderborn (4 miljard 2016) hadden een groot bezit. Mainz, Limburg en Trier bleven in 2015 onder de 1 miljard dollar. Met die bedragen lijkt 26 miljard een wat conservatief bedrag, maar in het Oosten van Duitsland liggen de bezittingen aanzienlijk lager, zo had Maagdenburg zo'n 200.000 euro. |
| Katholieke Kerk in Australië | Bijna 18 miljard euro (2018) | Australië | Katholicisme | Het onderzoek waaruit dit aantal volgt, heeft gekeken naar de kerk in Victoria en vanuit daar doorgeredeneerd. |
| Opus Dei | Bijna 2,7 miljard euro (2005/2006) | Italië | Katholicisme | |
| Katholieke Kerk in Canada | Ruim 2,7 miljard euro (2021) | Canada | Katholicisme | |
| Vaticaan | 2,6 Miljard euro (2015) | Vaticaanstad | Katholicisme | |
| Katholieke Kerk in de Verenigde Staten | Ruim 20 miljard euro (2013) | Amerika | Katholicisme | Het aartsbisdom Chicago heeft meer dan 2,6 miljard euro welke vastzit in een vastgoedportfolio, dat echter berekend is met het aankoopbedrag (in sommige gevallen een eeuw eerder eerder) van de gebouwen. Netto bezit het aartsbisdom van Chicago ruim 1,7 miljard euro. Daarmee is het een van de rijkste bisdommen. In totaal zijn er 33 aartsbisdommen in Amerika. De netto bezittingen van de andere bisdommen liggen echter aanzienlijk lager, zo had het aartsbisdom Boston ruim 575 miljoen euro, New York ruim 185 miljoen euro en Los Angeles 3,8 miljoen euro. Als dit een goede dwarsdoorsnede van het bezit van de Katholieke Kerk in de Verenigde Staten is, zou dit een bezit opleveren van ruim 20 miljard euro. |
* 1 2 Semerad, Tony, LDS Church investment fund takes another jump as faith’s estimated total wealth reaches a new high. The Saltlake Tribune (17 februari 2024). Gearchiveerd op 24 februari 2024.
* 1 2 Dilworth, Miles, Could Mormon Church be worth $1TRILLION in 20 years? New report claims it has amassed bigger 'rainy day' fund than Google and Microsoft as it prepares for The Second Coming. Daily Mail (6 augustus 2023).
* 1 2 3 Nguyen, Janet, How much wealth does the Catholic Church and the Vatican own?. CNA (9 september 2023).
* 1 2 Morrison, Kristopher, Wealth of Roman Catholic Church impossible to calculate. National Post (8 maart 2013).
* ↑ Weidenkopf, Steve, The Wealth of the Church. Catholic.com (7 augustus 2019).
* 1 2 Thompson, Austin, STAFF OPINION: The Catholic Church has always been about money. The Beacon (6 april 2022).
* 1 2 Vaticaan blijkt 1,3 miljard rijker dan gedacht. NOS (13 februari 2015).
* ↑ Franse kerk verkoopt eigendommen voor schadevergoeding misbruikslachtoffers. Nu.nl. Geraadpleegd op 8 november 2021.
* ↑ How the world's richest Hindu temple earns and spends money. The Economic Times (26 april 2024).
* ↑ Lord Balaji's net worth Rs 3 lakh crore; here's how Tirupati temple makes its money. Deccan Herald. Geraadpleegd op 4 januari 2024.
* ↑ With net net worth of over Rs 2.5 lakh cr, Tirupati temple is richer than Wipro, Nestle, ONGC. The Economic Times (6 november 2022). Gearchiveerd op 17 november 2022.
* 1 2 Sebagian Benar, Aset Muhammadiyah Diperkirakan Senilai Rp 400 Triliun Berupa Tanah dan Bangunan. Tempo (7 december 2021).
* ↑ Gorman, Tom en Lichtblau, Eric, Currents of Change Roil Seventh-Day Adventists. LA Times (13 augustus 1998).
* ↑ Moore, Ed, For richer or poorer – where is the Church of England?. Secularism.com (23 februari 2016).
* 1 2 Blair, Leonardo, New York’s Trinity Church has a diverse investment portfolio worth $6 billion. Christian Post (14 februari 2019).
* 1 2 With $6 billion, is this the richest church in America?. Metro Voice. Geraadpleegd op 14 februari 2019.
* ↑ Matthews, Chris, How much does Scientology pocket from its tax exempt status?. Fortune (8 april 2015).
* 1 2 Thurm, Eric, 10 Things We Learned From Scientology Doc 'Going Clear'. Rolling Stone (30 maart 2015). Gearchiveerd op 2 april 2015. Geraadpleegd op 28 december 2024.
* ↑ Nyanchama, Venic, 15 richest churches in the world 2021: Ranked by their net worth. Tuko (16 december 2021).
* 1 2 Pongratz-Lippitt, Christa, German Church accused of failing to make finances transparent. The Tablet (2 januari 2018). Gearchiveerd op 29 mei 2024.
* 1 2 The wealth of Germany's Catholic Church. Irish Examiner (29 oktober 2013).
* ↑ Veel rijker dan Nederland. Raad van Kerken in Nederland (27 juli 2017).
* ↑ Aartsbisdom Keulen bezit ruim 3,3 miljard euro. NOS (18 februari 2015).
* ↑ Aartsbisdom München heeft vermogen van 5,5 miljard euro. Duitsland Instituut (20 juni 2016).
* ↑ Bisdommen Duitsland maken vermogen bekend. NOS (4 januari 2015).
* 1 2 Bourke, Emily, Catholic Church national wealth estimated to be $30 billion, investigation finds. ABC News (12 februari 2018).
* ↑ Schneiders, Ben e.a., With $30b in wealth, why is the Catholic Church struggling to pay for justice?. The Sydney Morning Herald (11 februari 2018). Gearchiveerd op 29 november 2024.
* ↑ Cooney, John, Opus Dei sitting on fortune. The Irish Independent (6 mei 2006).
* ↑ Allen, John, Opus Dei: The First Objective Look Behind the Myths and Reality of the Most Controversial Force in the Catholic Church. Carnegie Council (14 december 2005).
* ↑ Grant, Tavia en Cardoso, Tom, The Catholic Church in Canada is worth billions, a Globe investigation shows. Why are its reparations for residential schools so small?. The Globe and Mail (25 oktober 2021).
* 1 2 3 The State of the Archdiocese. Chicago Mag (15 december 2014).