OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sanacht

Sanacht was de eerste koning (farao) van de 3e dynastie. Er zijn aanwijzingen dat hij ook onder andere namen bekend is (zie Nebka). Sanacht is de Horusnaam van de farao en betekent: "De (zegevierende) beschermer"; "Nebka" betekent: "De heer van de ka".

## Regering

Was waarschijnlijk een broer van zijn meer bekende opvolger Djoser. Zijn afstamming is onzeker, doch hij is naar alle waarschijnlijkheid aan de macht gekomen door een huwelijk met een dochter van Chasechemoey, de laatste koning van de 2e dynastie.
Volgens Manetho regeerde Sanacht 28 jaar, volgens de chronologie van het werk van Jürgen von Beckerath Chronologie des pharaonischen Ägypten regeerde hij 17 jaar (2707 - 2690 v.Chr.)

### Bouwwerken

* De Steen van Palermo spreekt van het bouwen van een tempel in jaar 13 van zijn regering.
* Een beeld van Chasechemoei in jaar 16
* Een schip gemaakt in jaar 18.

### Bewijzen / documenten

* Fragment van een reliëf in zandsteen uit de Wadi Maghara in de Sinaï dat de koning voorstelt als overwinnaar. Hij draagt de desjret (de rode kroon van Neder-Egypte).
* Zijn geboorteplaats was waarschijnlijk de ommuring bij Abu Roash.

## Galerij

* Cartouche uit de Turijnse of Abydos koningslijst
* Vermoedelijke schedel van Sanacht
* Reliëf met cartouche van Nebka
* Reliëf van Sanacht te Wadi Maghara
* Zegel van Sanacht

## Externe link

* Xoomer.alice.it
* 1 2 Ancient Egypt - History & Chronology- IIIrd Dynasty 2727 - 2655
* ↑ Regine Schulz en Matthias Seidel, Egypte, Het land van de farao's, pagina 528
# Sander Groet

Sander Groet (Volendam, 1969) is een Nederlandse ondernemer en organisator van evenementen.
In 1993 zette Groet tijdens zijn studie het festival Mysteryland op. Voor de tweede editie van het festival benaderde hij ID&T, maar na een financieel verlies ging hij bij het bedrijf werken. Het festival zou later een bekend dance-feest in Nederland worden.
Groet werd uiteindelijk mede-eigenaar van ID&T. Samen met zakenpartners Duncan Stutterheim, Hans Brouwer en Eric-Jan de Rooij kocht hij oude Shell-toren in Amsterdam-Noord en maakte er de A'DAM Toren van.

## Trivia

* In 2018 deed Groet, samen met zijn zoontje, mee aan het televisieprogramma Steenrijk, Straatarm.
* ↑ Sander Groet eigenaar van ID&T. Groot-waterland (17 november 2004). Gearchiveerd op 17 augustus 2021. Geraadpleegd op 17 augustus 2021.
* ↑ Michele Jenniskens; Sophia Tienstra, De Quote Angels daten met... Sander Groet. Quote (28 september 2017). Geraadpleegd op 17 augustus 2021.
* 1 2 Atze de Vrieze, Hoe een atlas-fetisj leidde tot MysteryLand en de A’DAM Toren. 3voor12 (10 oktober 2016). Geraadpleegd op 17 augustus 2021.
* ↑ Eelco Couvreur, Sander Groet: 'Dit is de mooiste plek van Amsterdam'. DJ Broadcast (20 maart 2014). Gearchiveerd op 17 augustus 2021. Geraadpleegd op 17 augustus 2021.
* ↑ Lex Boon, Nergens gaat de zon zo mooi onder als bij de A'DAM Toren. Het Parool (14 mei 2016). Geraadpleegd op 17 augustus 2021.
* ↑ Vera Spaans, Sander Groet, eigenaar A’DAM Toren: ‘In dit gebouw zit zoveel gekkigheid’. Het Parool (18 oktober 2020). Geraadpleegd op 17 augustus 2021.
* ↑ Irma Tomas, Van penthouse naar socialehuurwoning in Steenrijk, Straatarm. Televizier (9 juli 2018). Geraadpleegd op 17 augustus 2021.
# Sander de Haan

Sander de Haan (8 augustus 2007) is een Nederlands skeletonatleet.

## Levensloop

De Haan begon in 2022 met skeleton op 15-jarige leeftijd. In 2024 nam hij deel aan de Olympische Jeugdwinterspelen 2024 in Gangwon, Zuid-Korea. Op de Olympische Jeugdspelen van 2024 behaalde hij de 9e plaats. Twee weken daarvoor was hij als 10e geëindigd op het jeugd-WK.
* ↑ Sander de Haan; IBSF
* ↑ Youth Olympics 2024 results, IBSF
# Sander van Droffelaar

Sander van Droffelaar (Amsterdam, 2 september 1914 – Groningen, door executie 16 november 1949) was een Nederlands oorlogsmisdadiger.

## Levensloop

Van Droffelaar was de zoon van Hendrik van Droffelaar en Catharina van Wal. Na de ambachtsschool te zijn opgeleid tot machinebankwerker komt Van Droffelaar te werken bij Stork en later de machine- en wapenfabriek Hembrug. Als tiener sloot Van Droffelaar zich aan bij de Kaderlandstorm, een organisatie waar jongens vrijwillig een basis militaire dienst konden doorlopen. In juni 1934 gaat Van Droffelaar in militaire dienst bij het onderdeel Infanterie, waar hij in augustus van dat jaar de rang van sergeant behaald. In mei van 1935 gaat hij over naar het Korps Politietroepen.
Na de opleiding bij de Politietroepen komt Van Droffelaar te werken in Woudenberg en vlak voor de Tweede Wereldoorlog wordt hij overgeplaatst hij naar Rotterdam. In Woudenberg ontmoet hij de aldaar geboren Neeltje Margaretha van Ruler (1918-1976), met wie hij op 4 oktober 1939 trouwt. Na de caputilatie in 1940 gaat Van Droffelaar over naar de burgerpolitie bij het Korps Rijksveldwacht en sluit zich later dat jaar aan bij de NSB. Na het opheffen van het Korps Rijksveldwacht en diverse reorganisaties bij de politie tijdens de bezetting komt Van Droffelaar in 1943 terecht bij de Staatspolitie en wordt gedetacheerd naar de Duitse Sicherheitsdienst.

## Tweede Wereldoorlog

In 1944 is wachtmeester Van Droffelaar gedetacheerd bij de SD in Assen en actief betrokken bij de executie van zeven jongeren die gevlucht waren uit het Kamp Vledder bij onderduikershol Wapserveld Doldersum op 8 september 1944. Gerardus M. van Corstanje, Jan van Dijk, Pieter Groenhuis, Wilhelmus Kloonen, David Oomens en Christiaan van Tongeren kwamen hierbij om, Roelof IJsselstein overleefde.
Verzetsmannen Roel Oosting en Albert Bijlsma, opgepakt met een illegale radio in Assen, werden 18 september 1944 geëxecuteerd door Van Droffelaar en mede SD'er Jan Lamberts.
Bij het proces bij de Assense Kamer van het Bijzonder Gerechtshof te Leeuwarden werd hem buiten de 7 moorden ook een waslijst aan mishandelingen en martelingen ten laste gelegd. Van Droffelaar werd ter dood veroordeeld en na afwijzing van zijn gratieverzoek op 16 november 1949 in Groningen gefusilleerd.
* ↑ Registers van de Burgerlijke Stand van Amsterdam, Geboortenakten 1914. Stadsarchief Amsterdam. Geraadpleegd op 9 maart 2022.
* ↑ Militieregisters Amsterdam. Stadsarchief Amsterdam. Geraadpleegd op 9 maart 2022.
* ↑ Burgerlijke Stand van de Gemeenten in de provincie Utrecht, Woudenberg, 1939. Het Utrechts Archief. Geraadpleegd op 9 maart 2022.
* ↑ Politiebiografie van Sander van Droffelaar (1914-1949). Politieacademie. Geraadpleegd op 9 maart 2022.
* ↑ Drenthe in de oorlog: Drama bij onderduikershol Wapserveld Doldersum
* ↑ Provinciale Drentsche en Asser courant, 5 november 1948
* ↑ De Gooi- en Eemlander, 17 november 1949
* ↑ Overlijdensregister 1949, akte van Sander van Droffelaar. Groninger Archieven. Geraadpleegd op 9 maart 2022.
# Sandra van Berkum

Sandra van Berkum (Baarn, 28 november 1968 – 15 september 2021) was een Nederlands auteur, voice-over, nieuwslezer en kunsthistorica.

## Opleiding

Zij studeerde Kunstgeschiedenis en Archeologie in Utrecht waarbij ze afstudeerde op de 17e-eeuwse tekeningen van Paulus Potter.

## Loopbaan

Van Berkum werkte in de kunsthandel en als PR-medewerker bij Museum Het Rembrandthuis. Zij schreef boeken en artikelen over kunst- en cultuurhistorische onderwerpen. Met Michiel Kruidenier en Thera Coppens schreef zij in 2004 haar debuut over bijzondere Baarnse serres. In 2006 volgde De Rotterdam. De kunst van het reizen over de interieurs van het stoomschip Rotterdam. Een jaar later verscheen Mien waar is m'n feestneus, een fotoboek over feesten in Nederland, van Moederdag tot Bevrijdingsdag. Na Op reis met de Rotterdam, verschenen Captain's dinner, een kookboek van de Holland-Amerika Lijn dat zij samen met Tal Maes maakte en Kunst aan boord waarin de kunstschatten aan boord van het s.s. Rotterdam in beeld zijn gebracht. Ter gelegenheid van een grote overzichtstentoonstelling over zilverkunst in het Gemeentemuseum in Den Haag in 2016 schreef zij in de publicatie Zilverkunst in Nederland een relaas over de ontwikkeling van dit vakgebied.
Van Berkum was onder andere nieuwslezeres/redacteur bij Radio Veronica (Sky Radio) en Classic FM en Novum Nieuws (Sublime FM, Decibel, Dolfijn FM). Als voice-over was zij regelmatig te horen op radio en televisie.
Ze overleed in 2021 op 52-jarige leeftijd.
# Santa Comba CF

Santa Comba CF is een Spaanse voetbalclub uit Santa Comba die uitkomt in de Tercera División. De club werd opgericht in 1980.
# Hobby Horse

Hobby Horse is een eenmalig project geweest van de Britse zangeres Mary Hopkin en producer Tony Visconti.
In 1972 verscheen het enige hitje, bij platenlabel Bell: het van vrolijke vocals voorziene Summertime Summertime, een cover van een lied uit 1958 geschreven door T. Jameson en J. Feller en toen gezongen door The Jamies. De nauwelijks twee minuten durende hit werd een succes in Nederland, België en Duitsland. De plaat stond vijf weken genoteerd in de Daverende Dertig / Hilversum 3 Top 30 op de publieke popzender Hilversum 3 met als hoogste notering een 5e positie. In de Veronica Top 40 op Radio Veronica werd de 7e positie bereikt en stond negen weken in deze lijst genoteerd.
In België bereikte de plaat de 27e positie in de voorloper van de Vlaamse Ultratop 50 en de 17e positie in de Vlaamse Radio 2 Top 30. In Wallonië werd géén notering behaald.
Op de B-kant van het singletje staat Sweet and Low.
# Abba Eban

Abba Salomon Eban (Hebreeuws: אבא אבן), oorspronkelijke naam Aubrey Solomon Meir Eban, (Kaapstad, 2 februari 1915 – Tel Aviv, 17 november 2002) was een Israëlisch diplomaat, politicus, historicus en schrijver. Hij was een uitgesproken zionist en trachtte wereldwijd vanuit een zionistisch perspectief inzicht te geven in de geschiedenis en belangen van het Joodse volk. Als VN-ambassadeur namens Israël gaf hij in een publicatie de Joodse gemeenschap in de wereld 2 taken mee, namelijk (1) om kritiek op Israël door niet-Joden als antisemitisme te bestrijden en (2) om kritiek op Israël door Joden te bestrijden als “neurotische zelfhaat en symptoom van een psychiatrische ziekte”. Als voorbeeld van die tweede categorie noemde hij Noam Chomsky en I.F. Stone.

## Voorgeschiedenis

Al op jonge leeftijd werd hij door zijn ouders meegenomen naar Engeland. Daar overleed zijn vader, waarna zijn moeder hertrouwde met Isaac Eban.
Eind dertiger jaren begon hij zijn studie klassieke en oriëntaalse talen aan de Universiteit van Cambridge, waar hij een briljante student bleek te zijn. Na zijn afstuderen bleef hij nog enige tijd aan als 'fellow' en lector aan de universiteit verbonden en doceerde Hebreeuwse, Arabische en Perzische literatuur. In Engeland kwam Abba ook in aanraking met de zionistische beweging, waarin hij actief werd.
In 1939 moest Eban in dienst. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij als stafofficier van het Britse hoofdkwartier in Caïro gestationeerd. Later werd hij gedetacheerd in Jeruzalem, waar hij als verbindingsofficier fungeerde op het geallieerde hoofdkwartier.

## Diplomatie en politiek

Na afloop van de oorlog trad Eban in dienst van de zionistische organisatie Jewish Agency. In 1948 werd de staat Israël uitgeroepen en in 1949 kreeg Eban de leiding over de eerste Israëlische delegatie bij de Verenigde Naties in New York. Daar bleef hij vervolgens tot 1959 als permanent vertegenwoordiger van Israël bij de Verenigde Naties. Daarnaast was hij van 1950 tot 1959 ambassadeur in de Verenigde Staten.
In 1959 verhuisde hij naar Israël, waar hij werd gekozen als lid van de Knesset, het Israëlische parlement, als vertegenwoordiger van de Mapai-partij. In datzelfde jaar werd hij minister zonder portefeuille en in 1960 minister van onderwijs en cultuur in het kabinet van David Ben-Gurion. In 1963 werd hij vicepremier onder Levi Esjkol.
Van 1966 tot 1974 was Eban minister van Buitenlandse Zaken. In die periode maakte hij de twee grootste oorlogen van het nieuwe Israël mee: de Zesdaagse Oorlog van 1967 en de Jom Kipoeroorlog van 1973. In zijn functie moest hij Israëls politieke en militaire standpunt in de wereld vertegenwoordigen en verdedigen. In 1974 werd Eban lid van de Parlementaire Commissie voor Buitenlandse Zaken en Defensie en in 1984 voorzitter van diezelfde commissie. In 1988 verliet hij de Knesset.
Zijn persoonlijke archief is ondergebracht in het 'Abba Eban Centrum voor Israëlische diplomatie'. Dit centrum voor research en informatie werd opgericht in 1992 en officieel geopend in 1997.
Eban was gehuwd met Suzy Ambache, de oudere zuster van Aura Ambache, de echtgenote van president Chaim Herzog.
# Sapucaia do Sul

Sapucaia do Sul is een gemeente in de Braziliaanse deelstaat Rio Grande do Sul. De gemeente telt 139.476 inwoners (schatting 2017).

## Aangrenzende gemeenten

De gemeente grenst aan Cachoeirinha, Esteio, Gravataí, Nova Santa Rita, Novo Hamburgo, Portão en São Leopoldo.

## Verkeer en vervoer

De plaats ligt aan de wegen BR-116, BR-448 en RS-118.

## Geboren in Sapucaia do Sul

* Alcindo Martha de Freitas, "Alcindo" (1945), voetballer
* Douglas Costa (1990), voetballer

## Externe link

* (pt) Website van de gemeente Sapucaia do Sul
* ↑ (pt) Estimativas de população 2017, Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística. Geraadpleegd op 10 april 2018.
# Cumulonimbus

De cumulonimbus, onweerswolk of buienwolk is een type wolk (wolkengeslacht) dat een lage wolkenbasis heeft, maar zeer hoog en dicht kan zijn. Buien zijn het resultaat wanneer deze wolken beginnen uit te regenen of te sneeuwen. Ook onweer is een vaak voorkomend verschijnsel. In de volksmond wordt de wolkensoort regelmatig donderwolk genoemd.
De cumulonimbus kan tot meer dan 15 kilometer hoogte in de troposfeer uitgroeien, met een paddenstoel- of aambeeldvormig uiterlijk en daarboven een ijskap (Pileus). De wolkenbasis is afhankelijk van de luchttemperatuur in de bovenlucht die 's zomers en in de tropen hoger zal zijn dan 's winters. De wolken ontstaan in onstabiele lucht uit cumulus (stapelwolken) en kunnen zich geïsoleerd vormen, in groepen of langs een front. Een geïsoleerde vorm van een cumulonimbus zijn de in de zomer voorkomende popcornbuien.

## Formatie

Een cumulonimbus kan ontstaan bij aanwezigheid van de volgende drie ingrediënten:
* Een hoge luchtvochtigheid;
* Een massa van warme, onstabiele lucht;
* Een bron van energie die de warme lucht snel omhoog stuwt.
Meestal vormen deze wolken zich langs een koufront, langs oceanen waar de zeewind energie levert aan de opstijgende lucht, of bij bergen waar de lucht omhoog geduwd wordt. Door de opstijgende warme lucht condenseert de waterdamp, waarbij condensatiewarmte vrijkomt. Door de opstijging koelen de waterdruppels verder af tot ijskristallen. Als de zwaartekracht de overhand krijgt, zullen deze kristallen vallen, waardoor er een neerwaartse beweging ontstaat, naast de nog steeds opstijgende warmere lucht. Juist deze sterke luchtbewegingen in verschillende richtingen zijn er de oorzaak van dat cumulonimbussen een gevaar voor de luchtvaart alsook voor windmolens vormen.

## Hot tower

Een hot tower (hete toren) is een tropische cumulonimbus die door de tropopause tot aan de stratosfeer reikt. In de tropen ligt de tropopause ten minste 15 km boven zeeniveau. De torens worden "heet" genoemd, omdat ze ontstaan door de grote hoeveelheid latente warmte die vrijkomt bij de condensatie en bevriezing van de waterdamp.
De hot tower hypothese werd in 1958 opgesteld door de Amerikaanse meteorologen Herbert Riehl (1915 – 1997) en Joanne Simpson (1923 – 2010, voorheen Joanne Malkus, meisjesnaam Joanne Gerould). Dit na hun gezamenlijke intensieve studie van de moist static energy profielen in de tropen. Een bijzonder hoge hot tower ontstond in augustus 1998 boven de orkaan Bonnie.

## Soorten

De cumulonimbuswolken zijn een geslacht uit de familie van verticaal ontwikkelde wolken en kunnen worden verdeeld in 2 wolkensoorten:
* Cumulonimbus calvus (Cb cal)
* Cumulonimbus capillatus (Cb cap)

## Ondersoorten en variëteiten

De cumulonimbuswolken kennen de volgende ondersoorten:
* Cumulonimbus praecipitatio
* Cumulonimbus virga
* Cumulonimbus pannus
* Cumulonimbus incus
* Cumulonimbus mammatus
* Cumulonimbus pileus
* Cumulonimbus velum
* Cumulonimbus arcus
* Cumulonimbus tuba
# Hostias et preces

Hostias et preces is een onderdeel van het requiem, de mis die wordt gezongen voor een overledene. Het deel hoort bij dat gedeelte van de mis dat offertorium (offerzang) wordt genoemd. Meer in het bijzonder is het een deel van het Domine Jesu Christe uit datzelfde offertorium. Verschillende componisten, waaronder Wolfgang Amadeus Mozart (Requiem), Giuseppe Verdi (Messa da Requiem), Saint-Saëns (Requiem), Gabriel Fauré (Requiem) en Benjamin Britten (War Requiem) hebben een apart deel voor het Hostias ingeruimd.
De tekst van het deel is typerend voor het misoffer: hier worden de gaven (en al het menselijk streven) opgedragen aan God, in de hoop dat Hij zijn belofte aan Abraham (namelijk dat Hij alle mensen zal verlossen uit de dood), gestand zal doen.

## Tekst

    Hostias et preces tibi, Domine, laudis offerimus;
    tu suscipe pro animabus illis,
    quarum hodie memoriam faciemus:
    fac eas, Domine, de morte transire ad vitam!
    Quam olim Abrahae promisisti
    et semini eius.

## Vrije Nederlandse vertaling

    Wij offeren U en brengen gebeden vol lof
    Opdat U ze ontvange, ten behoeve van de zielen
    die wij vandaag gedenken
    En maak hen, heer, levend uit de dood
    zoals voorzegd is aan Abraham
    en zijn nageslacht.
# Grijsrugorgelvogel

De grijsrugorgelvogel (Cracticus torquatus) is een zangvogel uit de familie Artamidae (spitsvogels) en onderfamilie Cracticinae (orgelvogels). Het is een endemische vogel in Australië.

## Kenmerken

De grijsrugorgelvogel is een relatief kleine orgelvogel, 24 tot 30 cm lang. Opvallend aan deze soort is de grote, blauwgrijze snavel die aan de punt zwart wordt. De vogel is wit, grijs en zwart gekleurd. De rug is grijs, op de vleugels zijn witte vlekken, de kruin en de nek zijn zwart. Volwassen vogels hebben een vuilwitte keel, borst en buik. Onvolwassen vogels zijn daar grijs gemarmerd.
Het geluid van deze orgelvogel is een serie zeer melodieuze fluittonen; het geluid waaraan alle soorten uit dit geslacht hun naam orgelvogel danken.

## Verspreiding en leefgebied

De grijsrugorgelvogel komt voor in Midden-, Zuid en Oost-Australië. Het is een vogel van half open landschappen, bosranden, scrubland, vegetaties langs waterlopen, boomaanplantingen rond agrarische bedrijven, golfbanen, parken en tuinen. De vogel is redelijk algemeen, maar nergens echt talrijk.
De soort telt drie ondersoorten:
* C. t. leucopterus Gould, 1848: westelijk, zuidelijk en oostelijk Australië.
* C. t. torquatus (Latham, 1801): zuidoostelijk Australië.
* C. t. cinereus (Gould, 1837): Tasmanië.

## Status

De grijsrugorgelvogel heeft een groot verspreidingsgebied en daardoor is de kans op uitsterven gering. De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd. Er is geen aanleiding te veronderstellen dat de soort in aantal achteruit gaat. Om deze redenen staat deze orgelvogel als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Grijsrugorgelvogel op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 3 (en) Pizzey, G & R. Doyle, 1980. A field guide to the birds of Australia. Collins, Sydney.
* ↑ zang van de grijsrugorgelvogel. Gearchiveerd op 8 april 2015.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.2).
# Cracticus

Cracticus is een geslacht van zangvogels uit de familie Artamidae (spitsvogels) en onderfamilie Cracticinae (orgelvogels). Dit zijn de "echte" orgelvogels; zij worden zo genoemd omdat zij een fraai klinkend gezang laten horen dat lijkt op orgeltonen. Een aantal Australische componisten (Henry Tate, Hugh Dixon, David Lumsdaine en Don Harper) heeft zich hierdoor laten inspireren, maar ook Olivier Messiaen toonzette de geluiden van de zwartkeel- en grijsrugorgelvogel in zijn orkestwerken.

## Leefwijze

De soorten uit het geslacht Cracticus zijn kleiner dan de klauwierkraaien, maar het zijn ook zangvogels met het gedrag van roofvogels. Ze jagen achter kleine vogels aan, soms samen met de Australische boomvalk (Falco longipennis). In het (Australisch) Engels heten ze butcherbird omdat ze hun prooi zorgvuldig slachten, waarbij gebruikmaken van een geschikte vork in een tak of onderdeel van een metalen hekwerk.

## Soorten

De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:
* Cracticus argenteus – Zilverrugorgelvogel
* Cracticus cassicus – Papoea-orgelvogel
* Cracticus louisiadensis – Tagula-orgelvogel
* Cracticus mentalis – Zwartrugorgelvogel
* Cracticus nigrogularis – Zwartkeelorgelvogel
* Cracticus torquatus – Grijsrugorgelvogel
* ↑ (en) Taylor, H. 2011.Composers’ appropriation of pied butcherbird song: Henry Tate’s "undersong of Australia" comes of age. Journal of Music Research Online 2: 1–28. full text. Gearchiveerd op 6 maart 2023.
* ↑ (en) Pizzey, G & R. Doyle, 1980. A field guide to the birds of Australia. Collins, Sydney.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.2).
# Hvalfjörður

Hvalfjörður is een fjord in het westen van IJsland, niet ver van Akranes. Hij is ongeveer 30 kilometer lang en 5 kilometer breed. Er komen twee dalen op de fjord uit, de Botnsdalur en de Brynjudalur die door de Múlafjall (zie foto) van elkaar gescheiden worden, en in beide dalen komen fraaie watervallen voor.

## Herkomst van de naam

De naam Hvalfjörður is IJslands voor "Walvisfjord" en is afkomstig van een sage over een walvis die vissersboten in de fjord aanviel. Onder de slachtoffers bevonden zich twee zonen van een priester, die de walvis vervloekte en hem via de rivier Botnsá in het meer Hvalvatn deed belanden. Het meer heeft, net als de fjord, zijn naam aan dit verhaal te danken. Ook het grote aantal walvissen die in de fjord zwommen, en het feit dat tot het eind van de jaren tachtig een van de grootste walvisstations in IJsland aan dit fjord gevestigd was zorgen voor de naamsbekendheid van Hvalfjörður.

## Tunnel

Tot aan het eind van de jaren negentig moest men met een omweg van 62 kilometer rond de fjord rijden om van Reykjavík via de hringvegur naar Akranes te rijden. In 1998 is de bijna 6 kilometer lange Hvalfjörðartunnel (IJslands: Hvalfjarðargöng) in gebruik genomen. De tunnel bereikt een diepte van 165 meter onder het zeeniveau.

## Omgeving

Vlak bij het schiereilandje Þyrilsnes ligt een onooglijk klein eilandje, Geirshólmur, dat met steile wanden uit de fjord omhoogrijst. Volgens de saga van Hord leefde Hörður Grímkelsson daar een aantal jaren als vogelvrijverklaarde samen met zijn vrouw, kinderen en gevolg.
Aan het einde van de fjord vertrekt een wandelpad naar de op een na hoogste (198 meter) waterval van IJsland, de Glymur.

## Externe link

* Foto's van de Hvalfjörður en de omgeving.
# Vaujany

Vaujany is een gemeente in het Franse departement Isère (regio Auvergne-Rhône-Alpes) in de Oisans en telt 311 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Grenoble.

## Geschiedenis

Eind jaren zeventig bouwde Electricité de France de Grand'Maison-stuwdam bij het dorp, waardoor Vaujany, gemeten naar het aantal inwoners, het rijkste dorp van Frankrijk werd. Besloten werd te investeren in een kabelbaan naar het skigebied van Alpe d'Huez. Tijdens een test op 13 januari 1989 stortte de cabine 200 meter naar beneden, waarbij acht monteurs omkwamen.

## Sport
#### Wintersport

Het domein Oz-Vaujany maakt deel uit van het Alpe d'Huez skigebied. Vanuit het centrum van het dorp kan men met de Alpette kabelbaan via een tussenstation naar de Dôme des Petites Rousses.

#### IJshockey

'Les Grizzlys de Vaujany' is een ijshockeyploeg die uitkomt in de derde klasse van de Franse ijshockeycompetitie.

## Geografie

De oppervlakte van Vaujany bedraagt 60,5 km², de bevolkingsdichtheid is 5,1 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Vaujany met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).