# Speculoos

Speculoos is een koekje dat in België en Nederland wordt gegeten. Hoewel de naam lijkt op die van speculaas, is speculoos een ander product.
Deze van oorsprong Belgische koekjes worden gemaakt zonder het specerijenmengsel dat in speculaas gebruikt wordt, de speculaaskruiden. Hoogstens wordt er kaneel toegepast.
Speculoos is het hele jaar door verkrijgbaar. Bij het sinterklaasfeest is het een van de lekkernijen die gegeven wordt, veelal in de vorm van Sinterklaas of Piet.

## De naam speculoos

Het woorddeel -loos in speculoos zou volgens sommige interpretaties staan voor zonder de speculaaskruiden. Een andere verklaring is dat de oorsprong ligt bij bakkers uit Oost- en West-Vlaanderen die zich te Brussel vestigden en de Vlaamse spellingsvariant speculaus meebrachten, wat later het belgicisme speculoos opleverde. Weer anderen zeggen dat speculoos gebaseerd is op het Franse woord voor speculaas, ‘spéculos’. Zo was het koekje dan ook opgenomen in de Larousse Gastronomique uit 1934.
In Duitsland wordt speculoos als Karamellgebäck verkocht. Bij warme bakkers in Vlaanderen en Wallonië zal men rond de eindejaarsfeesten (van Sint-Maarten tot Driekoningen) ook de traditionele gekruide speculaas vinden, met een aandeel roggemeel, ruwe rietsuiker, boter en kruiden.

## Ingrediënten

De reden dat deze koekjes zonder specerijen werden gemaakt was dat de specerijen in België heel duur waren. In Nederland, met zijn koloniën in het begin van de twintigste eeuw, waren de specerijen goedkoper.
De hoofdingrediënten van speculoos zijn tarwebloem, kandijstroop (van bietsuiker) en soms kaneel. Er komt ook vetstof aan te pas, zoals boter of plantaardige olie. Omdat plantaardige vetten industrieel worden gemaakt door hydrogenatie, kunnen ze transvetzuren bevatten.

## Fabrikanten

Enkele grotere fabrikanten van speculoos zijn:
* Lotus Bakeries. Deze fabrikant leverde de koekjes individueel verpakt aan de horeca. In 2020 besloot het bedrijf de naam van het koekje internationaal te veranderen in Biscoff, samentrekking van biscuit with coffee.
* Speculoos Camelia
* Vermeiren Princeps
* Aerts
* Crumuli

## Vernoeming

* SPECULOOS, een backroniem van Search for habitable Planets EClipsing ULtra-cOOl Stars, is een sterrenkundig project van onder meer de Universiteit Luik. Doel is aardachtige exoplaneten te vinden rond ongeveer 1000 kleine zwakke sterren. Het project is als zogenaamd backroniem vernoemd naar het Belgische koekje.
* Speculoos bier
* Speculoospasta
* ↑ Bob Struijcken, Speculaas vs. speculoos. De verschillen tussen speculaas en speculoos. http://royale.nl (3 februari 2021). Geraadpleegd op 23 mei 2021.
* ↑ Is het nu eigenlijk speculaas of speculoos ? | Lotus Biscoff. www.lotusbakeries.be. Gearchiveerd op 24 december 2021. Geraadpleegd op 24 december 2021.
* ↑ speculoos - ANW (Algemeen Nederlands Woordenboek). anw.ivdnt.org. Geraadpleegd op 26 december 2021.
* 1 2 Bob Struijcken-Koekjes Royale, De verschillen tussen speculaas en speculoos. royale.nl (21 december 2024). Geraadpleegd op 24 december 2021.
* ↑ Libelle Lekker, Is het nu eigenlijk speculaas of speculoos?. Libelle Lekker. Geraadpleegd op 24 december 2021.
* ↑ speculaas / speculoos. VRT Taal. Geraadpleegd op 24 december 2021.
* 1 2 3 4 Belgische speculaas. www.streekproduct.be. Geraadpleegd op 24 december 2021.
* ↑ [ADVIES VAN DE HOGE GEZONDHEIDSRAAD NR. 8656 Wetsvoorstel om de verkoop van transvetzuren te verbieden https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/19066589/Wetsvoorstel%20om%20de%20verkoop%20van%20transvetzuren%20te%20verbieden%20%28mei%202010%29%20%28HGR%208656%29.pdf. Transvetzuren van industriële oorsprong (juli 2012) (HogeGezondheidsRaad 8666) https://www.health.belgium.be/nl/advies-8666-transvetzuren Advies van de Hoge GezondheidsRaad, wetsvoorstel (2010); Transvetzuren van industriële oorsprong (2012), Hoge GezondheidsRaad.] (2010; 2012). Geraadpleegd op 8 maart 2024.
* ↑ Fabrikant van speculoos voert omzet en winst op. Food & Agribusiness (10 februari 2020). Geraadpleegd op 24 december 2021.
* ↑ VRT NWS, Lotus ruilt term "Speculoos" voor "Biscoff": welke andere beroemde lekkernijen kregen eerder ook een andere naam?. vrtnws.be (31 oktober 2020). Geraadpleegd op 24 december 2021.
* ↑ Laura Obdeijn, #jesuisspeculoos strijdt tegen de naamsverandering van Speculoos. Het Parool (10 november 2020). Geraadpleegd op 24 december 2021.
* ↑ Vermeiren Princeps, Heerlijke speculoos op traditionele wijze bereid • Vermeiren Princeps. www.vermeirenprinceps.be. Geraadpleegd op 24 december 2021.
* ↑ SPECULOOS op de Engelstalige wikipedia.