OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Brienz

Brienz (Bernduits: Briens) is een gemeente in het district Interlaken-Oberhasli in het Zwitserse kanton Bern.
De gemeente is gelegen aan de Brienzersee, oftewel het Meer van Brienz. Het dorp staat bekend om zijn houtsnijderstraditie en vioolbouwschool. Vanuit Brienz gaat de Brienz-Rothorn-Bahn, een tandradbaan, met stoomlocomotieven, omhoog naar de 2350 meter hoge Brienzer Rothorn die zich ten noorden van de plaats verheft. Brienz telt 2.998 inwoners.

## Geboren

* Samuel Bhend (1943-2021), politicus

## Externe link

* Website van de gemeente Brienz
Beatenberg · Bönigen · Brienz · Brienzwiler · Därligen · Grindelwald · Gsteigwiler · Gündlischwand · Guttannen · Habkern · Hasliberg · Hofstetten bei Brienz · Innertkirchen · Interlaken · Iseltwald · Lauterbrunnen · Leissigen · Lütschental · Matten bei Interlaken · Meiringen · Niederried bei Interlaken · Oberried am Brienzersee · Ringgenberg (BE) · Saxeten · Schattenhalb · Schwanden bei Brienz · Unterseen · Wilderswil
* Gemeinsame Normdatei: 4008256-8
* Historisch woordenboek van Zwitserland: 000328
* MusicBrainz: d63a0642-8ddb-42f5-8758-c5fb042d5298
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: ge932347
* Virtual International Authority File: 236779474
* WorldCat (via VIAF): 236779474
# Foxburg

Foxburg is een plaats (borough) in de Amerikaanse staat Pennsylvania, en valt bestuurlijk gezien onder Clarion County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 275. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 268, een daling van 7 (-2,5%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 1,1 km², waarvan 0,8 km² land en 0,3 km² water.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 12 km rond Foxburg.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Foxburg op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
# Tram van Aarhus

De tram van Aarhus was een trambedrijf in de Deense stad Aarhus. Tussen 1884 en 1971 reden hier trams. Sinds 2017 is er een nieuw trambedrijf.
Van 31 mei 1884 tot 23 mei 1895 werd met een paardentram gereden op een spoorwijdte van 1.435 mm (normaalspoor) tussen de Store Torv en het Hoofdstation (Jernbanestationen).
In september 1903 werd het bedrijf Aarhus Elektriske Sporvej opgericht. Van 7 juli 1904 tot 7 november 1971 exploiteerde dit bedrijf een elektrisch tramnet met twee lijnen met een spoorwijdte van 1.000 mm (meterspoor). Het lijnennet had een Y-structuur. Lijn 1 reed van Marienlund naar Dalgas Avenue en lijn 2 van Marienlund naar Kongsvang.
Op 22 augustus 1944 werd de tramremise na een bomaanslag door brand verwoest. Hierbij gingen alle tramwagens (en bussen) verloren met de bouwjaren 1904-1943. In 1945-1947 werden ter vervanging 20 nieuwe motorwagens voorzien van pantograaf en 19 bijwagens aangeschaft, deels op oude onderstellen. Deze hebben dienst gedaan tot de opheffing van de tram op 7 november 1971.
Na de opheffing zijn er vier motorwagens en vier bijwagens bewaard gebleven in het Trammuseum Skjoldenæsholm.
* Motorwagen 16 + bijwagen 54 op de Store Torv / Sankt Clemens Torv / Bispetorvet (torv (Deens) = Markt); 8 augustus 1969.
* Motorwagen 1 op de Banegårdsplads (Stationsplein) op de laatste avond voor de opheffing; 6 november 1971.
* Motorwagen 3 en de Kopenhaagse motorwagen 470 bij het Trammuseum Skjoldenæsholm; 28 juli 2018.
* Motorwagen 3 bij het Trammuseum Skjoldenæsholm; 16 oktober 2019.

## Nieuw trambedrijf

In 2017 is een nieuw trambedrijf (lightrail) in bedrijf genomen, genaamd Aarhus Letbane. De Aarhus Nærbane zijn onderdeel geworden van dit project.
# Pieter Hasekamp

P.F. (Pieter) Hasekamp (Leiden, 1965) is een Nederlands econoom. Hij is sinds 1 maart 2020 directeur van het Centraal Planbureau.

## Opleiding en werk

Hasekamp studeerde Algemene Economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en promoveerde aan het European University Institute in Florence op het proefschrift “Essays on the credibility of Economic Policy”.
Van 2004 tot 2008 was hij directeur zorgverzekeringen van het ­ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Vervolgens was hij van 2008 tot 2015 algemeen directeur bij Zorgverzekeraars Nederland. Van 2015 tot 2020 was hij Directeur-generaal Fiscale Zaken bij het ministerie van Financiën.

## Nevenfuncties

Hasekamp is kroonlid van de Sociaal-Economische Raad en adviserend lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Daarnaast is hij sinds 1 januari 2022 onafhankelijke commissaris en voorzitter van de raad van commissarissen bij Geldmaat.

## Varia

Op maandag 26 juni 2023 hield hij de EW Economie-lezing waarin hij arbeidsmigratie een schijnoplossing noemde voor de krapte op de arbeidsmarkt en de door degrowth-beweging gepropageerde economische krimp als slecht idee betitelde omdat het zou leiden tot kaboutersocialisme.
# Martinus van Scheltinga (1656-1726)

Martinus Lieuwes van Scheltinga (Buitenpost, 1656 - aldaar, 21 januari 1726) was een Nederlands bestuurder.

## Biografie

Van Scheltinga was een zoon van Livius van Scheltinga (1632-1670), grietman van Achtkarspelen, en Wisck van Kinnema (1633-1668). Zijn vader was een zoon van Lieuwe van Scheltinga, advocaat aan het Hof van Friesland, en Anna de Blocq. Livius was grietman van Schoterland en afgevaardigde voor de Grote Vergadering. Martinus' moeder was een dochter van Cornelius van Kinnema, advocaat en later raadsheer aan het Hof van Friesland, en Romckjen Fockens. Martinus was lid van de familie Van Scheltinga. Hij werd in Buitenpost gedoopt op 27 juli 1656.
Martinus studeerde vanaf 1675 rechten aan de universiteit van Groningen. Hij promoveerde in 1678 in de rechten aan de universiteit van Franeker met als promotor Ulrik Huber. In 1679 werd Martinus raadsheer aan het Hof van Friesland op de plaats van Willem van Vierssen (1621-1678), man van zijn tante Cunira van Scheltinga. In 1714 werd hij presiderend raad, maar in datzelfde jaar stond hij zijn positie af aan zijn zoon Gajus van Scheltinga.
In 1715 werd Martinus grietman van Aengwirden na het overlijden van zijn schoonzoon Jacobus van Bouricius. Van 1715 tot 1724 was hij tevens Volmacht ten Landsdage namens Aengwirden. In 1721 deed hij afstand van het grietmanschap ten gunste van zijn kleinzoon Martinus van Bouricius. Daar zijn kleinzoon nog minderjarig was, bleef Martinus de grietenij als substituut-grietman besturen tot zijn eigen overlijden in 1726.
Andere ambten die Van Scheltinga bekleedde, waren: gecommitteerde van de Admiraliteit van Friesland, lid van Gedeputeerde Staten van Friesland en gecommitteerde van de Provinciale Rekenkamer van Friesland.
In Buitenpost bewoonde de familie Van Scheltinga de Scheltingastate, waarover verder weinig bekend is.
* Rouwbord voor Martinus' vader Livius van Scheltinga uit 1670 in de kerk van Buitenpost.
* Rouwbord voor Martinus' moeder Wisck van Kinnema uit 1668 in de kerk van Buitenpost.

## Huwelijk en kinderen

Martinus trouwde in 1680 te Kollum met Jetske Wisckia Broersma (1662-1694), dochter van Gajus Botnia van Broersma, secretaris van Kollumerland en Nieuwkruisland, en Taetske Sybrants de Schepper, dochter van Sybrant de Schepper en Feykjen Jochums. Het echtpaar kreeg de volgende kinderen:
* Livius van Scheltinga (1681-1682), jong overleden.
* Gajus van Scheltinga (1682-1730), werd grietman van Kollumerland en Nieuwkruisland.
* Livius van Scheltinga (1684-1685), jong overleden.
* Wisckje van Scheltinga (1686-1748), trouwde met Jacobus van Bouricius, grietman van Aengwirden.
* Taetske van Scheltinga (1687-1730).
* Anna van Scheltinga (1689-1690), jong overleden.
* Romckje van Scheltinga (1690-1739), trouwde met Gellius Dominicus Acronius, monstercommissaris van Friesland. Van hun zoon Martinus Acronius hangt een rouwkas in de kerk van Buitenpost inclusief een deel van zijn wapenrusting.
* Livius van Scheltinga (1691-1692), jong overleden.
* Christina van Scheltinga (1693-1763), trouwde met kolonel Willem van Vierssen (1680-1752).
* Rouwbord voor Gajus van Scheltinga in de kerk van Buitenpost.
# Gouvernement (bestuur)

Een gouvernement is een bestuurlijke staatsvorm die gebruikt werd en wordt door verschillende landen voor verschillende soorten bestuurlijke gebieden. Voorbeelden zijn de goebernija's van het Russische Rijk, de Arabische muhafazah of mohafazah (Arabisch: محافظة; muḥāfaẓä, meervoud: محافظات; muhafazat) en de gouvernementen generaal in het door nazi-Duitsland bezette Poolse gebied vanaf 1939.
Gouvernementen worden vaak voorgezeten door een gouverneur en als het om een niveau boven een provincie gaat soms door een gouverneur-generaal.
In de provincie Limburg (Nederland) heeft de provinciale staten de officiële naam gouvernement behouden.
Nederlands-Indië en later Nederlands-Nieuw-Guinea waren een gouvernement van Nederland.
# Provinciale weg 222

De provinciale weg 222 (N222) is een provinciale weg in de provincie Zuid-Holland. De weg vormt een verbinding tussen de N213 ten oosten van Naaldwijk en de N211 (Ring Den Haag) nabij Wateringen.
De weg is uitgevoerd als tweestrooks-gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 80 km/h. De rijbanen worden fysiek van elkaar gescheiden door een middenberm. Kruisingen met andere wegen zijn overwegend aangelegd als rotonde.
De weg is in 1998 geopend, tezamen met de N211 tussen Wateringen en de aansluiting Den Haag-Zuid en de A4 tussen dezelfde aansluiting en Knooppunt Ypenburg. De weg vormt daarmee een belangrijke ontsluitingsweg voor het veilingcomplex FloraHolland. De straatnaam verwijst naar deze functie, over de gehele lengte draagt de weg de naam Veilingroute.
Op 15 maart 2018 werd de Westlandroute (voorheen Verlengde Veilingroute) geopend. Deze verbinding begint ter hoogte van de Lange Broekweg, waar de N222 voorheen afboog. Vanaf hier gaat de N222 direct richting het Vlietpolderplein. Deze verbinding was onderdeel van het 3-in-1 project van de Gemeente Westland.
De weg is over de volledige lengte onderdeel van de Europese weg 30.
N23 · N194 · N196 · N197 · N198 · N199 · N200 · N201 · N202 · N203 · N204 · N205 · N206 · N207 · N208 · N209 · N210 · N211 · N212 · N213 · N214 · N215 · N216 · N217 · N218 · N219 · N220 · N221 · N222 · N223 · N224 · N225 · N226 · N227 · N228 · N229 · N230 · N231 · N232 · N233 · N234 · N235 · N236 · N237 · N238 · N239 · N240 · N241 · N242 · N243 · N244 · N245 · N246 · N247 · N248 · N249 · N250 · N307 N401 · N402 · N403 · N404 · N405 · N406 · N407 · N408 · N409 · N410 · N411 · N412 · N413 · N414 · N415 · N416 · N417 · N418 · N419 · N420 · N421 · N439 · N440 · N441 · N442 · N443 · N444 · N445 · N446 · N447 · N448 · N449 · N450 · N451 · N452 · N453 · N454 · N455 · N456 · N457 · N458 · N459 · N460 · N461 · N462 · N463 · N464 · N465 · N466 · N467 · N468 · N469 · N470 · N471 · N472 · N473 · N474 · N475 · N476 · N477 · N478 · N479 · N480 · N481 · N482 · N483 · N484 · N487 · N488 · N489 · N490 · N491 · N492 · N493 · N494 · N495 · N496 · N497 · N498 · N501 · N502 · N503 · N504 · N505 · N505 (Andijk) · N506 · N507 · N508 · N509 · N510 · N511 · N512 · N513 · N514 · N515 · N516 · N517 · N518 · N519 · N520 · N521 · N522 · N523 · N524 · N525 · N526 · N527 · N806 · N830 · N848 Cursief vermelde wegen zijn voormalige Provinciale wegen
# Pihovec

Pihovec is een plaats in de gemeente Jalžabet in de Kroatische provincie Varaždin. De plaats telt 36 inwoners (2001).
# Rijksweg 783

Rijksweg 783 is een Nederlandse autosnelweg en een aftakking van de A73 tussen knooppunt Neerbosch en de stadsrand van Nijmegen. ''A783'' staat niet op de bewegwijzering, maar wordt slechts administratief gebruikt. Wel zijn de hectometerpaaltjes voorzien van de vermelding "A73".
Het knooppunt wordt omzoomd door rijen populierenbomen die evenwijdig langs de verschillende wegvakken staan. Elke rij heeft een eigen soort populieren (klonen). De soorten onderscheiden zich van elkaar in groeivorm, en tijdstip en bladkleur bij bladvorming in het voorjaar en bladval in het najaar.
Rijksweg 783 is ongeveer 1,5 kilometer lang en gaat op de grens van de bebouwde kom bij de IJpenbroekweg over in de Neerbosscheweg. Rijksweg 783 is de op één na kortste snelweg van Nederland. De A38 wordt vaak ten onrechte als de kortste beschouwd maar is toch echt enkele tientallen meters langer. De kortste snelweg van Nederland is met een lengte van 1 kilometer de A205.
Rijksweg 783 moet niet worden verward met provinciale weg 783 bij Wolfheze. Rijksweg 783 en de N783 hebben niets met elkaar te maken.
# Pišćanovec

Pišćanovec is een plaats in de gemeente Varaždinske Toplice in de Kroatische provincie Varaždin. De plaats telt 80 inwoners (2001).
# Republic of Gamers

ASUS Rog (Republic of Gamers) is een merk van hardware-onderdelen voor gaming-pc's. Het werd opgericht in 2006 door het Taiwanese bedrijf ASUS. De producten bestaan onder meer uit moederborden, gamingdesktops, gamingnotebooks, grafische kaarten, geluidskaarten en computeraccessoires zoals muizen, headsets en toetsenborden. ASUS heeft wereldwijd verschillende wereldrecords en prijzen behaald. ROG ondersteunt ook evenementen zoals QuakeCon, BlizzCon en Dreamhack.

## Historische mijlpalen

* Juli 2006 – eerste gamingmoederbord, genaamd Crosshair
* December 2006 – CPU-overclockingrecord
* Juli 2007 – CrossLinx
* December 2007 – nieuwe productlijn: gamingnotebook G1/G2
* Juli 2008 – nieuwe productlijn: grafische kaart Matrix
* Oktober 2009 – eerste 3D-gamingnotebook
* Maart 2010 – Rampage 3 Extreme-moederbord
* Juni 2010 – snelste grafische kaart ter wereld
* Juni 2010 – eerste active-noise cancelling pro-gaming-headset
* Oktober 2011 – Tytan CG8565

## Externe link

* Officiële website
* ↑ https://web.archive.org/web/20130517025804/http://rog.asus.com/about/
# Spoorlijn Longuyon - Onville en Pagny-sur-Moselle

De Spoorlijn Longuyon - Onville en Pagny-sur-Moselle is een Franse spoorlijn van Longuyon via Onville naar Pagny-sur-Moselle. De lijn is 73,7 km lang en heeft als lijnnummer 095 000.

## Geschiedenis

De spoorlijn werd door de Chemins de fer de l'Est geopend op 10 december 1877.

## Treindiensten

De SNCF verzorgt het personenvervoer op dit traject met TER treinen. Daarnaast wordt de lijn druk bereden door goederentreinen.
| Serie | Treinsoort | Route | Bijzonderheden |
| TER 833200 | TER (SNCF) | Nancy-Ville – Longuyon – Longwy | |

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Longuyon

    RFN 202 000, spoorlijn tussen Longuyon en Mont-Saint-Martin
    RFN 202 306, raccordement van Longuyon
    RFN 204 000, spoorlijn tussen Mohon en Thionville

### Baroncourt

    RFN 213 000, spoorlijn tussen Marcq-Saint-Juvin en Baroncourt
    RFN 216 300, raccordement direct van Baroncourt
    RFN 217 950, fly-over van Baroncourt
    RFN 218 000, spoorlijn tussen Baroncourt en Audun-le-Roman

### Conflans-Jarny

    RFN 085 000, spoorlijn tussen Saint-Hilaire-au-Temple en Hagondange
    RFN 086 000, spoorlijn tussen Conflans-Jarny en Metz-Ville

### Onville

    RFN 089 000, spoorlijn tussen Lérouville en Metz-Ville
    RFN 094 300, raccordement van Waville

### Pagny-sur-Moselle

    RFN 090 000, spoorlijn tussen Frouard en Novéant

## Elektrificatie

De lijn werd in 1955 geëlektrificeerd met een wisselspanning van 25.000 volt 50 Hz.
* https://routes.fandom.com/wiki/Ligne_Longuyon_-_Onville_et_Pagny-sur-Moselle
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_EST-1935_complement.pdf
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_EST-1935.pdf
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_Est_1962.pdf
* Société National de Chemins de fer Français (1964): Lignes ouvertes au trafic marchandises
# Spoorlijn Laon - Le Cateau

De Spoorlijn Laon - Le Cateau is een deels opgebroken Franse spoorlijn van Laon naar Le Cateau-Cambrésis. De lijn was in totaal 75,7 km lang en heeft als lijnnummer 236 000.

## Geschiedenis

De lijn werd aangelegd door de Compagnie des chemins de fer du Nord en in meerdere gedeeltes geopend. Van Laon naar Sains-Richaumont op 20 augustus 1888, van Wassigny tot Le Cateau op 1 april 1892, van Sains-Richaumont tot Guise op 1 juni 1892 en van Guise tot Wassigny op 1 september 1896.
Reizigersvervoer werd opgeheven tussen 1937 en 1938. Goederenvervoer heeft daarna nog plaatsgevonden tussen Wassigny en Saint-Souplet tot 1942, tussen Saint-Souplet en Le Cateau en Sains-Richaumont en Guise tot 1966. In 2006 werd het laatste gedeelte van de lijn tussen Laon en Sains-Richaumont gesloten, dit gedeelte is sindsdien buiten gebruik, de rest van de lijn is opgebroken.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Laon

    RFN 076 000, spoorlijn tussen Reims en Laon
    RFN 228 000, spoorlijn tussen Laon en Liart
    RFN 228 601, stamlijn Laon
    RFN 229 000, spoorlijn tussen La Plaine en Anor
    RFN 261 000, spoorlijn tussen Amiens en Laon

### Pouilly-sur-Serre

    lijn tussen Dercy-Mortiers en Versigny

### La Ferté-Chevresis

    lijn tussen Ribemont en La Ferté-Chevresis

### Flavigny-le-Grand

    RFN 237 000, spoorlijn tussen Flavigny-le-Grand en Ohis-Neuve-Maison

### Guise

    RFN 242 626, spoorlijn tussen Saint-Quentin en Guise

### Wassigny

    RFN 238 000, spoorlijn tussen Busigny en Hirson

### Le Cateau

    RFN 242 000, spoorlijn tussen Paris-Nord en Lille
    RFN 252 000, spoorlijn tussen Prouvy-Thiant en Le Cateau

## Galerij

* Station Guise rond 1910
* brug over de Samber bij Vadencourt
* Station Grand-Verly rond 1910
* Station Puisieux in 2018
* https://routes.fandom.com/wiki/Ligne_Laon_-_Le_Cateau
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_nord_1951.pdf
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_nord_1960.pdf
* Société National de Chemins de fer Français (1964): Lignes ouvertes au trafic marchandises
# Vuurtoren van Lemmer

De Vuurtoren van Lemmer is de vuurtoren die bij de haven van Lemmer aan de Vuurtorenweg staat. De originele vuurtoren werd in 1910 gebouwd en in 1968 gesloopt.
In 1994 wordt er voor de televisieserie ‘De Vuurtoren’ van regisseur Pieter Verhoeff een replica van de vuurtoren gebouwd. De toren is geen dicht bouwwerk, maar een open staalconstructie.
# Ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid

Het ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid is een juridische leer in het Nederlandse strafrecht die betekent dat een gedraging formeel wel voldoet aan de delictsomschrijving van een strafbaar feit, maar in uitzonderlijke gevallen toch niet strafbaar is omdat het materieel niet in strijd is met het recht. Dit komt voort uit het principe dat strafrecht niet alleen kijkt naar de formele naleving van de wet, maar ook naar de achterliggende bedoeling en maatschappelijke context.

## Leerstuk
### Formele wederrechtelijkheid

    Een gedraging is wederrechtelijk als deze in strijd is met het recht volgens de wet. Bijvoorbeeld: het zonder toestemming betreden van andermans huis is wederrechtelijk (huisvredebreuk, art. 138 Sr).

### Materiële wederrechtelijkheid

    In uitzonderlijke situaties kan een gedraging formeel in strijd zijn met de wet, maar toch niet worden gezien als onrechtmatig omdat deze het rechtsbelang juist dient in plaats van schaadt. Bijvoorbeeld: het overtreden van een verkeersregel om een leven te redden.
Als een rechter oordeelt dat materiële wederrechtelijkheid ontbreekt, kan de verdachte ontslagen worden van rechtsvervolging, ondanks dat hij formeel een strafbaar feit heeft gepleegd.

## Het klassieke arrest: HR Veearts-arrest (1916)

Het ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid werd voor het eerst erkend in het Veearts-arrest. Een veearts had een koe tegen de wet in een vaccinatie gegeven, zonder toestemming van de overheid. Dit was op dat moment strafbaar volgens de wet, omdat dit alleen met toestemming mocht om de volksgezondheid te beschermen. De rechtsvraag die centraal stond was of het handelen van de veearts strafbaar was, hoewel hij met zijn actie het belang van de volksgezondheid diende door ziekteverspreiding te voorkomen. De Hoge Raad oordeelde dat de veearts formeel de wet overtrad, maar zijn handelen was materieel gerechtvaardigd omdat hij een hoger rechtsbelang diende (de volksgezondheid). Dit leidde tot het ontbreken van materiële wederrechtelijkheid.

## Verschil met andere strafuitsluitingsgronden

Het ontbreken van materiële wederrechtelijkheid is geen expliciete strafuitsluitingsgrond zoals noodweer, overmacht of toestemming van de benadeelde, maar een impliciete uitzondering die in uitzonderlijke gevallen wordt toegepast:

### Bij overmacht

    De situatie dwingt de verdachte tot handelen, bijvoorbeeld bij een medische noodsituatie.

### Bij ontbreken van materiële wederrechtelijkheid

    De verdachte handelt in strijd met de wet, maar het handelen dient het doel van de wet zelf (rechtsbescherming of een hoger rechtsbelang).

## Voorwaarden voor toepassing

Voorwaarden voor toepassing zijn:
* De gedraging moet het rechtsbelang beschermen dat de overtreden wet beoogt te beschermen.
* De situatie moet uitzonderlijk zijn.
* De proportionaliteit en subsidiariteit moeten in acht worden genomen.
# Slag bij Landshut (1760)

De Tweede Slag bij Landshut (ook vaak gespeld als Landeshut of landshuth) was een veldslag op 23 juni 1760 tijdens de Zevenjarige Oorlog. De eerste slag werd geleverd op 13 augustus 1757, de derde op 21 april 1809.

## Wat voorafging

De Pruisen hadden Landshut sinds 1758 versterkt. Een linie van loopgraven liep van de Leuschnerberg naar de Murmelberg. Een stervormige vesting vormde het centrum op de Thiemberg, en er waren schansen en andere versterkingen op de Mummelberg, Buschberg, Preisberg, Rabenberg, Ziederberg, Kirchberg, Galgenberg, Hahnberg en Blasdorferberg.
In maart verzamelde Fouqé zijn troepen uit de winterkwartieren in Steinau en Oberglogau. Hij had opdracht de Silezische grens te bewaken. Laudon verzamelde zijn leger in mei bij Rothkosteletz en marcheerde Silezië in het oosten binnen. Fouqé vreesde voor Breslau en trok Laudon tegemoet. De Oostenrijkers veroverden hierop Landshut. De Pruisische koning Frederik de Grote gaf Fouqé opdracht Landshut te heroveren, wat deze op 17 juni deed. Loudon manoeuvreerde zijn troepen en was op 23 juni klaar voor de aanval.

## De veldslag

Laudon viel aan met vijf colonnes. Een colonne viel Vogelsdorf, ten noordoosten van Landshut aan. Drie colonnes vielen in het centrum aan op en rond de Mummelberg, terwijl een vijfde colonne de Pruisische rechterflank aanviel op de Blasdorferberg.
De Pruisische troepen waren sterk verspreid opgesteld. Zo wist de colonne die de Pruisische linkerflank aanviel de drie bataljons daar snel te verdrijven.
In het centrum drong een regiment tussen twee heuvels door, en verdreef een bataljon dat de doorgang verdedigde. Daarna kon het de Pruisische verdedigers van achteren aanvallen. De gehele Pruisische linkerflank trok zich nu terug. Een Pruisische tegenaanval van 1500 ruiters vertraagde de Oostenrijkse opmars, maar stopte haar niet.
Op de Pruisische rechterflank hielden vier bataljons onder generaal Schenkendorf lang stand tegen een Oostenrijkse overmacht van 16 bataljons. Na verbeten strijd werden ze hier van de Blasdorferberg verdreven, maar wisten deze posities te heroveren.
De Oostenrijkers waren nu in bezit van vrijwel alle Pruisische voorposten. Laudon herformeerde zijn troepen in twee sterke colonnes. De eerste viel de Landshut frontaal aan, terwijl de tweede de Kirchberg vlak onder Landshut aanviel. De tweede aanval faalde, maar de eerste colonne slaagde erin om Landshut in te nemen. De Pruisen trokken zich terug op de Galgenberg, waar ze vrijwel omsingeld waren.
Fouqé probeerde zich een weg uit de omsingeling te vechten, maar raakte gewond en werd gevangengenomen. Slechts 1500 Pruisen, voornamelijk ruiters, slaagden erin te ontkomen.

## Gevolgen

De Oostenrijkse legers stonden nu in Silezië, en Pruisen had hier nog maar weinig verdediging.