OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Piletocera metochrealis

Piletocera metochrealis is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door George Francis Hampson in een publicatie uit 1917.
De soort komt voor in Sri Lanka.
# Church (ARC)

Church is een livealbum van ARC, het duo van Ian Boddy en Mark Shreeve. De titel verwijst naar de plaats van opname St. Mary’s Church in Philadelphia (Pennsylvania); de datum 14 november 2009. Het concert vond plaats in het kader van The Gatherings, een radioprogramma en concertgelegenheid voor de elektronische muziek. De muziek leunt tegen de Berlijnse School voor elektronische muziek aan, maar klinkt voor die stroming nogal agressief, met name track 4. Het album begint echter met een opening die neigt naar kerkmuziek, maar dan wel voor synthesizers. Dat wordt al snel losgelaten en er komen lange melodielijnen tevoorschijn al dan niet ondersteund door sequencers.

## Musici

* Ian Boddy, Mark Shreeve – synthesizers en andere elektronica

## Muziek

Alles van Boddy en Shreeve
* Church op Progarchives (geraadpleegd 9 december 2024)
* Chuck van Zyl (organisator van het concert) over Church (geraadpleegd 9 december 2024)
* exemplaar van het album
# Hidemi Suzuki

Hidemi Suzuki (Japans: 鈴木秀美,Suzuki Hidemi) (Kobe, 29 oktober 1957) is een Japanse cellist.
Zijn repertoire reikt van barokmuziek tot de 19e eeuw. Van bijzonder belang zijn zijn opnames van de cellosonates van Francesco Geminiani, de werken voor cello en piano van Ludwig van Beethoven en de celloconcerten van Carl Philipp Emanuel Bach.
Na een succesvolle carrière als modern cellist richtte hij zich op de authentieke uitvoeringspraktijk. In 1984 verliet hij zijn vaderland om bij de Nederlandse cellist Anner Bijlsma te gaan studeren. In die periode werd hij een van de toonaangevende barokcellisten van Europa. Hij was lid van La Petite Bande, Frans Brüggens Orkest van de Achttiende Eeuw en het Boccherini Kwartet Tokyo. Hij doceerde onder meer aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Leerlingen van hem waren Antje Geusen, Christoph Theinert en Mime Yamahiro.
Tegenwoordig woont hij weer in Japan. Hij is lid van het Bach Collegium Japan en leidt het door hem opgerichte Orchestra Libera Classica, dat zich gespecialiseerd heeft in de interpretatie van 18e-eeuwse werken op authentieke instrumenten. Samen met collega-musici Ryo Terakado en Sophie Gent (barokviool) en Yoshiko Morita (altviool) vormde hij het kwartet Mito dell'Arco.
Suzuki is een overtuigd voorstander van het gebruik van darmsnaren op de cello. Samen met de Mexicaanse strijkstokkenmaker Luis Emilio Rodriguez heeft hij invloed gehad op de reconstructie van historische bogen zonder deze te buigen na verhitting boven een vuur.
Hidemi Suzuki is een broer van Masaaki Suzuki.
In 1995 behaalde Mark Lambrecht aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel een eerste prijs barokcello onder leiding van Hidemi Suzuki.
# Petrosaviales

De Petrosaviales zijn een zeer zelden erkende orde van eenzaadlobbige planten. De orde wordt ondere andere erkend door het APG III-systeem (2009) en de APWebsite. De Petrosaviales bestaan uit slechts één familie.

## Fotogalerij

* Meliosma matudae
* Meliosma cuneifolia
* Sabia limoniacea
# Bonhoeffer College (Enschede)

Het Bonhoeffer College is sinds 1 september 2001 een scholengemeenschap in Enschede en kent in 2012 zes vestigingen, verspreid over de stad. Ieder locatie heeft een eigen directie met daarboven een centrale directie in een apart pand. De scholengemeenschap dankt zijn naam aan de Duitse protestants-lutherse theoloog en predikant Dietrich Bonhoeffer, die met de Bekennende Kirche tegen het nationaalsocialisme streed.

## Locaties

* Wethouder Beversstraat 195: vmbo, scholingsboulevard. Zie onder
* Bruggertstraat 60: vwo, gymnasium, havo, technasium, business school
** Technasium en business school is alleen voor havo- en vwo-leerlingen.
* Geessinkweg 100: vmbo t (mavo)
* Geessinkweg 100: Expertisecentrum
* Vlierstraat 75: praktijkonderwijs
* Vlierstraat 77: centrale directie

## Bruggertstraat
### Gebouw

In 1961 is een ontwerpopdracht verstrekt aan de Amsterdamse architect Auke Komter voor nieuwbouw voor de toenmalige Christelijke HBS, Gymnasium en MMS, in 1965 omgedoopt tot Ichthus Lyceum en in 1968 tot Ichthus College. In hetzelfde jaar start Van Merksteyn met de bouw, voor een aanneemsom van € 1.495.500. 1 september 1964 huizen de Gymnasium- en MMS-afdelingen in en 1 september 1965 de HBS. De school had toen 600 leerlingen en groeide snel naar een omvang van 1200. In 2001 is de school opgegaan in het Bonhoeffer College.

## Scholingsboulevard

In het schooljaar 2008/2009 is een nieuwe vestiging geopend: Scholingsboulevard Enschede. Dit is een project van het Bonhoeffer College, Stedelijk Lyceum Enschede en ROC van Twente om het verschil tussen het vmbo en het mbo te verkleinen. Op de Scholingsboulevard kunnen leerlingen hun vmbo-opleiding volgen en direct daarna een mbo-opleiding doen. De Scholingsboulevard bestaat uit vier sectoren:
* Techniek
* Economie
* Zorg en welzijn
* Vmbo-t
De vmbo-t leerlingen volgen een lesrooster met 'standaard' schoolvakken, zoals wiskunde, maatschappijleer en biologie. Leerlingen op vmbo-b of vmbo-k niveau zijn onderverdeeld in een van de andere drie sectoren, afhankelijk van het beroep dat de leerling wil gaan uitoefenen. Deze leerlingen kunnen dan meteen een baan in een specifieke beroepssector nemen, na hun middelbareschoolopleiding te hebben voltooid. Vmbo-t-leerlingen hebben geen beroepsgerichte, maar een theoretische opleiding, daarom volgen veel van hen later een mbo-studie.

## Zelfde naam

In Castricum bevindt zich ook een Bonhoeffer College, maar dat staat los van de scholengemeenschap in Enschede.
# Naaktzadigen

De naaktzadigen (gymnospermen, botanische naam Gymnospermae) vormen een groep planten, die niet gekarakteriseerd wordt door een gezamenlijke ontstaansgeschiedenis. Daardoor is de groep het gemakkelijkst negatief te omschrijven: hij omvat alle zaadplanten, behalve de bedektzadigen. De verwantschap van de diverse groepen naaktzadigen onderling en met de bedektzadigen is onderwerp van onderzoek en discussie. De 23e druk van de Heukels gebruikt de naam "naaktzadigen" anders, en wel voor een groep die geen formele, botanische naam heeft. In de 24ste druk van de Heukels behoren tot de naaktzadigenen de orden Pinales en Cupressales.

## Beschrijving

Naaktzadigen zijn zaadplanten met onbedekte zaadknoppen, zodat de pollenkorrels bij de micropyle naar binnen kunnen. Zoals alle zaadplanten vormen naaktzadigen zaden, maar in tegenstelling tot de bedektzadigen hebben de naaktzadigen geen stamper of vruchtbeginsel en daarom ook nooit "echte" vruchten. Wel kunnen structuren aanwezig zijn die de functie van eetbare vruchten vervullen (bijvoorbeeld bij Jeneverbes, Taxus en Podocarpaceae).
De enige naaktzadigen die van nature in Nederland voorkomen zijn coniferen, door de Heukels ingedeeld in de orde Coniferales, terwijl de term "naaktzadigen" in het Nederlands traditioneel werd gebruikt om de Gymnospermae aan te duiden.
Tot de naaktzadigen worden gerekend:
* de palmvarens (Cycadales) met onder andere de geslachten Cycas en Zamia
* de Ginkgoales met als enige recente vertegenwoordiger de Japanse notenboom (Ginkgo biloba) van het verder uitgestorven geslacht Ginkgo
* de Coniferales (ook Pinales of Coniferae) met onder andere de den (Pinus), Taxus, Cedrus, Araucaria, Juniperus
* de Gnetales met:
** de familie Welwitschiaceae met het geslacht Welwitschia en de soort Welwitschia mirabilis
** de familie Ephedraceae met het geslacht Ephedra
** de familie Gnetaceae met het geslacht Gnetum (met onder andere de melindjoe, Gnetum gnemon)
* de zaadvarens (Pteridospermales †), een uitgestorven, niet-monofyletische groep van planten met varenachtige bladeren en met zaden. Zaadvarens worden alleen fossiel gevonden.

## Classificatie

Een traditionele classificatie van de naaktzadigen en verwante groepen is:

## Fylogenie

Een volledigere fylogenetische stamboom, met daarin de naaktzadigen, waarin ook staat aangegeven tot welke polyfyletische groep een bepaald taxon werd gerekend:
* ↑ De Gnetales werden als Chlamydospermae als een groep gerekend, apart van de naakt- en bedekzadigen.
Literatuur
* (en) Gymnosperm database. Een uitvoerige Gymnospermae-website
* (en) Holt, J. & C. Iudica (2016) Diversity of Life Geraadpleegd: 15-05-2017.
* (en) Holt, J. & C. Iudica (2016) Diversity of Life. HIERARCHICAL CLASSIFICATION OF THE PHYLUM PTERIDOSPERMOPHYTA (Ward 1904) Geraadpleegd: 15-05-2017.
* (en) Holt, J. & C. Iudica (2016) Diversity of Life. DESCRIPTION OF THE PHYLUM PROGYMNOSPERMOPHYTA (Bold et al. 1987) Geraadpleegd: 15-05-2017.
* (en) Holt, J. & C. Iudica (2016) Diversity of Life. DESCRIPTION OF THE GYMNOSPERMS Geraadpleegd: 15-05-2017.
# Lanceerbasis Xichang

De lanceerbasis Xichang (Chinees: 西昌卫星发射中心, Hanyu pinyin: Xīchāng Wèixīngfāshèzhōngxìn) is een Chinese lanceerbasis voor satellieten gelegen in de provincie Sichuan vlak bij de gelijknamige stad. De basis werd gebouwd voor het toenmalige bemande Chinese ruimtevaartprogramma van de jaren 60 (Project 714) dat uiteindelijk gestaakt zou worden.
Nadat er een breuk kwam in de relatie tussen China en de Sovjet-Unie eind jaren 50 - begin jaren 60 werd voor Xichang gekozen dat ver van de grens met de Sovjet-Unie lag. De basis werd geopend in 1984. In juli 1990 werd hier vandaan de eerste, geheel door Pakistan zelf ontwikkelde satelliet Badr-A gelanceerd.
Op 15 februari 1996 vond er een ernstig lanceerongeluk plaats toen een raket met aan boord een satelliet crashte en insloeg in een dorp 1200 kilometer verder op met 6 doden en meerdere gewonden tot gevolg.
Ook de eerste twee satellieten van het Europees-Chinese ruimtevaart programma Double Star werden in Xichang gelanceerd in december 2003. In 2007 op 11 januari voerde China hier ook haar eerste succesvolle anti-satellietwapen-test uit en in oktober 2007 werd van deze basis de maanmissie Chang'e 1 gelanceerd. Ook de Chang'e 2 (2010), Chang'e 3 (2013) en Chang'e 4 (2018) werden hier vandaan gelanceerd.
In oktober 2024 kondigden de prefectuur Liangshan en de Sichuan Development Holding de oprichting aan van Sichuan Development International Commercial Spaceport aan dat de lanceerbasis zou uitbouwen tot een commerciële ruimtehaven, en dus zowel commerciële draagraketten zou lanceren alsook draagraketten laten landen op de basis.

## Externe link

* Xichang Satellite Launch Centre op sinodefence.com
* ↑ (en) Project 714 Shuguang (Dawn). Worldspaceflight.com (30 oktober 2021). Gearchiveerd op 6 december 2021. Geraadpleegd op 6 december 2021.
* ↑ (en) BADR-1 Pakistan's First Experimental Satellite. Pakistan Space and Upper Atmosphere Research Commission (SUPARCO) (26 juli 1990). Gearchiveerd op 6 december 2021. Geraadpleegd op 6 december 2021.
* ↑ Christiaens, Kris, Ruimtevaart doorheen de geschiedenis (1996). Spacepage.be. Gearchiveerd op 6 december 2021. Geraadpleegd op 6 december 2021.
* ↑ (en) David, Leonard, China's Anti-Satellite Test: Worrisome Debris Cloud Circles Earth. Space.com (2 februari 2007). Gearchiveerd op 2 december 2021. Geraadpleegd op 6 december 2021.
* ↑ (en) Andrew Jones, Xichang to build commercial spaceport to boost China’s launch capacity. SpaceNews (14 oktober 2024). Geraadpleegd op 15 oktober 2024.
# Ceratiomyxa porioides

Ceratiomyxa porioides is een slijmzwam uit de familie Ceratiomyxidae. Hij komt voor in groepen op rottend hout.

## Kenmerken

Ceratiomyxa porioides heeft vruchtlichamen tot 1 cm hoog. De vruchtlichamen bestaan uit koepelachtige formaties met honinggraad structuur waarop sporen zich ontwikkelen. De steel is indien zichtbaar kort. De sporen zijn rond, wit van kleur en meten 5,4-8,4 x 5,8-7,5 μm.

## Verspreiding

Ceratiomyxa porioides voor op het noordelijke halfrond en Australië.
* ↑ (en) Index Fungorum
* ↑ (en) WEB Howard County Fungi Guide-2019
* ↑ (en) GBIF.org
# The Syrian Resistance

The Syrian Resistance (TSR) (Arabisch: المقاومة السورية, Muqāwamat al-Sūriyah) was oorspronkelijk actief als Popular Front for the Liberation of the Sanjak of Alexandretta. De provincie Hatay in Turkije was oorspronkelijk onderdeel van Syrië tijdens het Ottomaanse Rijk maar werd later bij Turkije gevoegd. Na het uitbreken van de Syrische Burgeroorlog ondersteunt deze (overwegend) etnisch Alawitische militie nu de Syrische regering. De militie is naar verluidt actief in zelfverdediging van Alawitische en Sjiitische woongebieden alsook actief in militaire operaties tegen de rebellen.
In maart 2016 werd bericht dat de leider van de organisatie was omgekomen in de burgeroorlog.
# Sydostleden

Sydostleden is een landelijke langeafstandsfietsroute in Zweden. De route start in Växjö en eindigt in Simrishamn. De route doorkruist het zuidoosten van Zweden en volgt op het eind de zuidkust van Zweden langs de Oostzee. Dit laatste deel is onderdeel van de EuroVelo EV10 Oostzeeroute. Het traject is bewegwijzerd in twee richtingen met de naam en het nummer 2 en is onderdeel van de nationale fietsroutes van Zweden.

## Traject

De route is zo genoemd omdat deze het zuidoosten van Zweden doorkruist. Het eerste deel van de route voert door het landschap Småland. Bij Karlshamn bereikt de route de Oostzee, hier sluit ook de EuroVelo EV10 Oostzeeroute aan.
Het landschap verandert in het landschap Blekinge en daarna in dat van Skåne. In Kristianstad kan worden aangesloten op de regionale routes Cykelleden Skåne Ängelholm-Kristianstad en Cykelleden Skåne Lomma-Kristianstad.
Brösarp wordt omringd door de Brösarps backar, een heuvellandschap in de buurt. In Brösarp start de toeristische spoorweg Skånska Järnvägen, deze rijdt alleen zomers.
De route voert door het Nationaal park Stenshuvud. In het eindpunt Simrishamn kan de kustlijn van de Oostzee verder gevolgd worden middels de EV10 en de landelijke route Sydkustleden.

## Aansluitingen met Europese routes

* Tussen Karlshamn en Simrishamn is de route onderdeel van de EuroVelo EV10 Oostzeeroute.

## Aansluitingen met andere routes

* In Simrishamn kan worden aangesloten op de landelijke route Sydkustleden.
* In Kristianstad kan worden aangesloten op de regionale route Cykelleden Skåne Ängelholm-Kristianstad.
* In Kristianstad kan worden aangesloten op de regionale route Cykelleden Skåne Lomma-Kristianstad.

## Externe link

* Sydostleden
# Zuidelijke bonte pitohui

De zuidelijke bonte pitohui (Pitohui uropygialis) is een soort vogel uit het geslacht Pitohui uit de familie van de Oriolidae. Deze soort staat sinds 2013 op de IOC World Bird List als aparte soort en werd eerder beschouwd als ondersoort van de bonte pitohui die is gesplitst in een noordelijke en zuidelijke variant.

## Verspreiding en leefgebied

De soort komt alleen voor op Nieuw-Guinea en de westelijk en zuidelijk daarvan gelegen eilanden en telt vijf ondersoorten.
* P. u. uropygialis: Salawati en Misool en het westen van de Vogelkop.
* P. u. brunneiceps: het centrale en oostelijke deel van zuidelijk Nieuw-Guinea.
* P. u. nigripectus: het westelijke deel van zuidelijk Nieuw-Guinea.
* P. u. aruensis: de Aru-eilanden.
* P. u. meridionalis: zuidoostelijk Nieuw-Guinea.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als schaars tot zeer algemeen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.
* 1 2 (en) Zuidelijke bonte pitohui op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.2).
# Sint-Lidwinakerk (Tilburg)

De Sint-Lidwinakerk was een parochiekerk in de Noord-Brabantse stad Tilburg, gelegen aan de Generaal Kockstraat 4.

## Geschiedenis

Deze kerk werd gebouwd in 1952 naar ontwerp van Kees de Bever. De kerk was bedoeld voor de uitbreidingswijk Oerle.
In 2001 fuseerde de parochie met de Gerardus Majellaparochie en in 2005 werd de kerk onttrokken aan de eredienst en in hetzelfde jaar nog gesloopt.

## Gebouw

Het was een eenvoudig gebouw in traditionalistische stijl, op rechthoekige plattegrond met brede middenbeuk en rondbogige vensters. Boven de voorgevel bevond zich een klokkengevel gedekt met een driehoekig fronton. Ook naast het recht afgesloten koor bevond zich een klokkengeveltje, echter zonder klok. Het geheel was witgeschilderd.
* BHIC
* Regionaal archief
* Wiki Midden-Brabant
# Sphecotheres

Sphecotheres (vijgvogels) is een geslacht van zangvogels uit de familie Oriolidae (wielewalen en vijgvogels).

## Verspreiding en leefgebied

Vijgvogels komen voor in bosrijke gebieden in noordelijk en oostelijk Australië, Nieuw-Guinea en de Kleine Soenda-eilanden.

## Taxonomie

De drie soorten lijken sterk op elkaar en zijn nauw verwant. In de jaren 1990 werden deze drie soorten nog beschouwd als één soort met verschillende ondersoorten: groene vijgvogel (S. viridis viridis, alleen op Timor), grijskraagvijgvogel (S. viridis vieilloti, in Australië en Nieuw-Guinea) en wetarvijgvogel (S. viridis hypoleucus, alleen op Wetar). Pas later werden de endemische soorten van de eilanden Timor en Wetar als aparte soorten afgesplitst.

## Soorten

Het geslacht kent de volgende soorten:
* Sphecotheres hypoleucus – Wetarvijgvogel
* Sphecotheres vieilloti – Grijskraagvijgvogel
* Sphecotheres viridis – Groene vijgvogel
* ↑ (en) Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World, 1991
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.2).
# Harjo Neutkens

Harjo Neutkens (Vessem, 30 augustus 1967) is een Nederlandse beeldend kunstenaar en musicus.

## Leven en werk

Harjo Neutkens is opgeleid aan de Koninklijke Academie voor Kunst en Vormgeving en studeerde daarna luit en theorbe.
Sinds 1987 werkt Harjo Neutkens aan een serie werken die voortkomen uit zijn fascinatie voor de natuurkunde, de astrofysica in het bijzonder. In 2015 was Neutkens' werk 'Genesis 2, The Deities' een van de zeven genomineerde werken voor de Astronomie en Kunst prijs van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Werk van Neutkens bevindt zich in verschillende collecties in binnen- en buitenland.
Harjo Neutkens speelt luit, theorbe en barokgitaar bij barokorkesten en kamermuziekensembles.
Naast zijn werk als beeldend kunstenaar en musicus publiceerde Harjo Neutkens artikelen op het gebied van de mineralogie. Hij is lid van het managementteam van Mindat.org, 's werelds grootste online mineralogie en geologie database.

## Publicaties

* Neutkens H., Claeys S., Costes T. (2019) Faden quartz from Bierghes, Brabant, Belgium. the Mineralogical Record 2019 nr 4
* Neutkens H., Löffler I., Wilson, W. (2014) Sand calcite from Fontainebleau, France. the Mineralogical Record 2014 nr 4
* Neutkens H. (2014) Calcite from Belgium – A short overview and an interesting new find. the Mineralogical Record 2014 nr 2
* Neutkens H. (2013) Quarz aus Belgien – die aktuelle Funden von 2010 bis 2012. Mineralien Welt 2013 nr 3
* Neutkens H., Bakker, R. (2008) Neufunde: Interessante Nickelmineralien aus der Donnerkuhle im Sauerland. Lapis 2008 nr 2
* Neutkens H., Orinx, M. (2007) Neu und schön: Calcit und Fluorit aus Belgien. Lapis 2007 nr 2
* Neutkens H. (2005) Smaragd 2004, Anatas 2005: “Kristallfestival” im Habachtal. Lapis 2006 nr 6
* Neutkens H. (2005) Bertrix: Roter Anatas aus den Belgischen Ardennen. Lapis 2005 nr 10
# Gameren

Gameren is een dorp in de Nederlandse gemeente Zaltbommel in de Nederlandse provincie Gelderland. Het dorp ligt vlak bij Zaltbommel en ligt langs de Waal. Het was een zelfstandige gemeente tot het in 1955 bij Kerkwijk werd gevoegd. Het dorp telde 3.115 inwoners op 1 januari 2023.

## Geschiedenis

Gameren ontstond op een stroomrug langs de Waal. In 1031 werd de plaats voor het eerst vermeld. Er ontstond een langgerekt esdorp. In de 14e eeuw werd de Waalbandijk aangelegd. Gameren ontwikkelde zich sindsdien ook noordwaarts in de richting van deze dijk.
In de 14e eeuw werd het kasteel Gameren gesticht. Verschillende adellijke families zijn met het kasteel en de heerlijkheid Gameren beleend, waaronder Pieck, Van Haeften en Van Balveren.

## Bezienswaardigheden

* Hervormde kerk
* Gereformeerde kerk (tegenwoordig: Gereformeerde Kerken vrijgemaakt)
* Hersteld Hervormde kerk
* Voormalig raadhuis aan Waalbandijk 5, van 1850. Oorspronkelijk Hervormde pastorie, en raadhuis van 1939-1955. Daarna woonhuis. In neoclassicistische stijl.
* Boerderijen:
** Ridderstraat 23, van omstreeks 1750, met vroeg-19e-eeuwse landarbeiderswoning
** Hoeve Den Hoek aan Delkant 3, van omstreeks 1860. Kop-hals-rompboerderij met hooiberg.
** Hoeve De Ploegnagel, aan Delkant 7, van omstreeks 1870.

### Zie ook

* Lijst van rijksmonumenten in Gameren
* Lijst van gemeentelijke monumenten in Gameren

## Natuur en landschap

Gameren ligt aan de Waal op een hoogte van ongeveer 2 meter. Tussen rivier en dorp liggen de Gamerense Waarden, met plassen. Ten zuiden vindt men het natuurgebied De Lieskampen en de Capreton. Verder wordt de omgeving, behorende tot het rivierkleigebied van de Bommelerwaard, gekenmerkt door grootschalige tuinbouwbedrijven.

## Onderwijs

Gameren heeft een protestants-christelijke basisschool genaamd School met de Bijbel. Deze school ligt aan de delkant tegenover de hertenkamp. De school had in 2010 circa 250 leerlingen.

## Nabijgelegen kernen

Zaltbommel, Nieuwaal, Kerkwijk
# Grüner Veltliner

De Grüner Veltliner is een witte druivensoort die vooral in Oostenrijk voorkomt, maar ook in Hongarije als Zöldveltelini. De witte wijn die van deze druiven wordt gemaakt is vaak fris en peperig, maar citrus en honing is ook mogelijk.
Hoewel wordt beweerd dat deze druiven daar al in de Romeinse tijd groeiden, werd er pas in de 19de eeuw over geschreven.

## Afstamming

Via DNA-techniek is gebleken dat deze druif een kruising is van de traminer en de St. Georgener.

## Verspreiding

Ruim 30% van de Oostenrijkse wijngaarden bestaat qua oppervlakte uit Grüner Veltliner. Zij groeit vooral ten noordwesten van Wenen in vier Oostenrijkse regio's die een kwaliteitspredikaat hebben, namelijk Kamptal, Kremstal, Traisental en Weinviertel. In Duitsland wordt de historische Hansenwein van Plochingen nabij Stuttgart gemaakt van deze druif.
Ook in Slowakije, Tsjechië, Kroatië, Californië, Australië, België en Nieuw-Zeeland zijn wijngaarden met deze druivensoort te vinden.

## Kenmerken

De meeste wijn in Oostenrijk wordt op roestvrij staal gevinificeerd. De witte wijn gemaakt van deze druif is afkomstig uit kiezel- of rode-gravelrijke gaarden en heeft een geur en frisse smaak van groene appel en tonen van ananas en honingmeloen. De wijn wordt veel gebruikt als aperitief of als begeleider van lichte voorgerechten. Doordat de Grüner Veltliner een veelzijdig karakter heeft kan het zowel jonge als lang gerijpte wijnen opleveren.

## Synoniemen

Bron:
* Bielospicak
* Cima Bianca
* Cimaverde
* Dreimänner
* Fehérhegyue
* Feldlinger
* Green Velteliner K.5
* Green Veltliner
* Grün Muskateller
* Grüne Manhardsrebe
* Grüner
* Grüner Muskateler
* Grüner Muskateller
* Grüner Velteliner
* Grüner Weissgipfler
* Grüenmuskateller
* Manhardsrebe
* Manhardtraube
* Manhartsrebe
* Mouhardrebe
* Mouhardsrebe
* Muskatel
* Muskatel Zeleny
* Plinia Austriaca
* Ranfol Bianco
* Ranfol Bijeli
* Ranfol Weisser
* Rdeci Veltinec
* Reifler Weiss
* Ryvola Bila
* Tarant Bily
* Valtelin Blanc
* Valtelina Vert
* Valteliner
* Valteliner Blanc
* Valteliner Vert
* Velteliner Grüner
* Velteliner Vert
* Velteliner Weisser
* Veltelini Zöld
* Veltlin Zeleny
* Veltlinac Zeleni
* Veltlinec
* Veltliner
* Veltliner Blanc
* Veltliner Grün
* Veltliner Grüner
* Veltliner Verde
* Veltlini
* Veltlinske Zelene
* Veltlinski Zelenii
* Veltlinsky Vert
* Veltlinski Zeleny
* Vetlinac
* Vetlinac Zeleni
* Weisser
* Weisser Raifler
* Weisser Reifler
* Weisser Valteliner
* Weisser Velteliner
* Weisser Veltliner
* Weissgipfler
* Weissgipfler Grüner
* Yesil Veltliner
* Zeleni Veltlinec
* Zeleni Vetlinac
* Zeleny Muskatel
* Zleni Veltinac
* Zöld Muskotaly
* Zöld Muskotalynak
* Zöld Veltelini
* Zöld Velteliny
* Zöld Veltlini
* Zöldveltelini
* Zöld Veltelini
* Zöld Veltelini K.5