OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nederlands kampioenschap shorttrack 2020

Het Nederlands kampioenschap shorttrack 2020 werd op 4 en 5 januari gehouden in de Elfstedenhal in de stad Leeuwarden. Regerend wereldkampioene Suzanne Schulting heroverde haar titel bij de vrouwen, Sven Roes won ietwat verrassend bij de mannen. Het Nederlands kampioenschap shorttrack 2020 voor junioren vond plaats op 7 en 8 maart 2020, eveneens in Leeuwarden.

## Resultatenoverzicht

| | 1 | 2 | 3 |
| Mannen senioren | Sven Roes | Daan Breeuwsma | Dylan Hoogerwerf |
| Vrouwen senioren | Suzanne Schulting | Rianne de Vries | Lara van Ruijven |
| Jongens junioren A | Niels Kingma | Jens van 't Wout | Steyn Land |
| Meisjes junioren A | Xandra Velzeboer | Michelle Velzeboer | Anne Floor Otter |
| Jongens junioren B | Jenning de Boo | Jari van Polen | Mans Boskamp |
| Meisjes junioren B | Diede van Oorschot | Esmee Roes | Nikki Noordergraaf |
| Jongens junioren C | Niels Bergsma | Bas van der Valk | Stan Rijksen |
| Meisjes junioren C | Angel Daleman | Zoë Deltrap | Suze Kingma |

## Mannen
### Afstandsmedailles

| Onderdeel | 1 | 2 | 3 |
| 500m | Dylan Hoogerwerf | Itzhak de Laat | Jens van 't Wout |
| 1000m | Daan Breeuwsma | Sven Roes | Friso Emons |
| 1500m | Sven Roes | Daan Breeuwsma | Friso Emons |
| 3000m | Jens van 't Wout | Sven Roes | Dylan Hoogerwerf |

### Puntenklassement

| # | Schaatser | 1500m | 500m | 1000m | 3000m | Afstandspunten | Finalepunten |
| 1 | Sven Roes | 1 | 7 | 2 | 2 | | 78 |
| 2 | Daan Breeuwsma | 2 | 10 | 1 | 4 | | 63 |
| 3 | Dylan Hoogerwerf | 5 | 1 | 6 | 3 | | 55 |
| 4 | Jens van 't Wout | 14 | 3 | 5 | 1 | | 52 |
| 5 | Itzhak de Laat | 4 | 2 | 4 | 7 | | 39 |
| 6 | Friso Emons | 3 | 8 | 3 | 5 | | 32 |
| 7 | Dennis Visser | 7 | 5 | 9 | 6 | | 10 |
| 8 | Hugo Bosma | 8 | 4 | 17 | 8 | | 10 |
| 9 | Bram Steenaart | 6 | 9 | 7 | | 22 | 5 |
| 10 | Melle van 't Wout | 15 | 6 | 8 | | 29 | 4 |

## Vrouwen
### Afstandsmedailles

| Onderdeel | 1 | 2 | 3 |
| 500m | Suzanne Schulting | Yara van Kerkhof | Rianne de Vries |
| 1000m | Suzanne Schulting | Rianne de Vries | Lara van Ruijven |
| 1500m | Suzanne Schulting | Rianne de Vries | Lara van Ruijven |
| 3000m | Xandra Velzeboer | Lara van Ruijven | Gioya Lancee |

### Puntenklassement

| # | Schaatser | 1500m | 500m | 1000m | 3000m | Afstandspunten | Finalepunten |
| 1 | Suzanne Schulting | 1 | 1 | 1 | 7 | | 105 |
| 2 | Rianne de Vries | 2 | 3 | 2 | 4 | | 63 |
| 3 | Lara van Ruijven | 3 | 5 | 3 | 2 | | 52 |
| 4 | Xandra Velzeboer | 5 | 10 | 4 | 1 | | 47 |
| 5 | Yara van Kerkhof | 8 | 2 | 9 | 6 | | 27 |
| 6 | Gioya Lancee | 4 | 6 | 8 | 3 | | 25 |
| 7 | Michelle Velzeboer | 6 | 4 | 5 | 5 | | 18 |
| 8 | Anne Floor Otter | 7 | 7 | 7 | 8 | | 7 |
| 9 | Georgie Dalrymple | 16 | 9 | 6 | | 31 | 3 |
| 10 | Marijn Wiersma | 15 | 8 | 10 | | 33 | 1 |
* KPN NK Shorttrack Schaatsen.nl
* NK Junioren Shorttrack Schaatsen.nl
* NATIONAL CHAMPIONSHIPS NETHERLANDS - Leeuwarden, Netherlands - 4-5 January 2020 ShorttrackOnLine.info
* NATIONAL JUNIOR CHAMPIONSHIPS NETHERLANDS - Leeuwarden, Netherlands - 7-8 March 2020 ShorttrackOnLine.info
# Nederlandse kampioenschappen shorttrack 2023

De Nederlandse kampioenschappen shorttrack 2023 werden op Oudjaarsdag 31 december 2022 en Nieuwjaarsdag 1 januari 2023 gehouden in de stad Leeuwarden. Het was de tweede officiële editie van het NK shorttrack afstanden (na 2021) en de eerste keer dat het NK shorttrack geen allroundklassement meer bevatte.

## Resultatenoverzicht

| | 500 meter | 1000 meter | 1500 meter |
| Mannen | Jens van 't Wout | Jens van 't Wout | Jens van 't Wout |
| Vrouwen | Xandra Velzeboer | Xandra Velzeboer | Xandra Velzeboer |

## Mannen

500 meter :
| # | Schaatser | Tijd |
| 1 | Jens van 't Wout | 42,037 |
| 2 | Daan Kos | 42,192 |
| 3 | Melle van 't Wout | 42,402 |
| 4 | Niels Kingma | 42,428 |
| 5 | Teun Boer | 42,492 |
| 6 (B1) | Jenning de Boo | 42,175 |
| 7 (B2) | Itzhak de Laat | 42,299 |
| 8 (B3) | Ted Dalrymple | 42,336 |
| 9 (B4) | Zeno de Boer | 42,868 |
1000 meter :
| # | Schaatser | Tijd |
| 1 | Jens van 't Wout | 1.25,779 |
| 2 | Melle van 't Wout | 1.26,564 |
| 3 | Itzhak de Laat | 1.26,687 |
| 4 | Niels Kingma | 1.26,947 |
| 5 | Jenning de Boo | 1.27,753 |
| 6 (pen) | Teun Boer | |
| 7 (B1) | Daan Kos | 1.38,093 |
| 8 (B2) | Bas van der Valk | 1.38,368 |
| 9 (B3) | Idse van Benthum | 1.39,105 |
1500 meter :
| # | Schaatser | Tijd |
| 1 | Jens van 't Wout | 2.20,729 |
| 2 | Itzhak de Laat | 2.20,852 |
| 3 | Friso Emons | 2.20,862 |
| 4 | Sjinkie Knegt | 2.21,287 |
| 5 | Daan Kos | 2.21,597 |
| 6 | Melle van 't Wout | 2.23,217 |
| 7 | Hugo Bosma | 2.25,040 |
| 8 (pen) | Teun Boer | |

## Vrouwen

500 meter :
| # | Schaatser | Tijd |
| 1 | Xandra Velzeboer | 42,926 |
| 2 | Selma Poutsma | 43,370 |
| 3 | Michelle Velzeboer | 43,936 |
| 4 | Rianne de Vries | 44,412 |
| 5 | Zoë Deltrap | 45,324 |
| 6 (B1) | Angel Daleman | 45,652 |
| 7 (B2) | Anne Floor Otter | 45,743 |
| 8 (B3) | Femke de Boer | 45,903 |
| 9 (B4) | Lotte Donderwinkel | 45,984 |
1000 meter :
| # | Schaatser | Tijd |
| 1 | Xandra Velzeboer | 1.30,876 |
| 2 | Selma Poutsma | 1.31,140 |
| 3 | Michelle Velzeboer | 1.31,456 |
| 4 | Rianne de Vries | 1.31,528 |
| 5 | Zoë Deltrap | 1.33,098 |
| 6 (B1) | Angel Daleman | 1.39,201 |
| 7 (B2) | Anne Floor Otter | 1.39,240 |
| 8 (B3) | Femke de Boer | 1.40,055 |
| 9 (B4) | Lotte Donderwinkel | 1.40,091 |
| 10 (B5) | Valerie Aarts | 2.09,068 |
1500 meter :
| # | Schaatser | Tijd |
| 1 | Xandra Velzeboer | 2.25,554 |
| 2 | Angel Daleman | 2.25,628 |
| 3 | Selma Poutsma | 2.26,995 |
| 4 | Anne Floor Otter | 2.27,074 |
| 5 | Rianne de Vries | 2.28,195 |
| 6 | Michelle Velzeboer | 2.28,266 |
| 7 | Zoë Deltrap | 2.30,341 |
| 8 | Kiek Straathof | 2.35,140 |
* Daikin NK Shorttrack Schaatsen.nl
* Short Track Speed Skating live© - Information - Results. www.shorttracklive.info. Geraadpleegd op 2 januari 2023.
# Tentoonstelling van Voorwerpen van Nijverheid en Kunst door Vrouwen Vervaardigd

De Tentoonstelling van Voorwerpen van Nijverheid en Kunst door Vrouwen Vervaardigd vond in 1878 plaats te Leeuwarden. Deze landelijke vrouwententoonstelling, georganiseerd door fotograaf en kunstenaar Gerharda Matthijssen, was de eerste in haar soort.

## Organisatie

Het idee voor de tentoonstelling was door Matthijssen, zelf actief in de kunsten als o.a. fotograaf, schilder en (later) galeriehoudster, in 1877 voorgelegd aan verschillende vrouwen. Na enige moeite verzamelde Matthijssen een twintigtal dames voor haar comité. Ook verenigingen als Arbeid Adelt en Tesselschade droegen bij aan de organisatie. Het doel van de tentoonstelling was om te etaleren wat vrouwen in de naamgevende sector al bereikt hadden en nog konden bereiken. Matthijssen kreeg toestemming van de minister van Oorlog om een manege in Leeuwarden in gebruik te nemen als locatie. Bij de inrichting werd er wel door mannen bijgedragen, waaronder door Willem Molkenboer en zijn leerlingen. Zo verzorgde Molkenboer het ‘pièce de milieu’, een borstbeeld van koningin Sophie, die een belangrijk figuur omtrent vrouwenarbeid en kunst was geweest.

## Tentoonstelling

Hoewel er in Delft al eerder door Arbeid Adelt een tentoonstelling omtrent vrouwenarbeid was georganiseerd, namelijk de Tentoonstelling-bazar van Vrouwelijke Nijverheid en Kunst (1871), was dit nog niet op landelijke schaal gebeurd. De tentoonstelling te Leeuwarden werd in juni 1878 geopend en exposeerde zo’n 3000 werken vervaardigd door vrouwen. Het ging grotendeels om relatief nieuwe en decoratieve werken, hoewel er ook werken van Anna Maria van Schurman te zien waren. Tevens werden er 174 schilder- en tekenwerken, van onder andere Thérèse Schwartze, vertoond. Ook het artsendiploma van Aletta Jacobs werd tentoongesteld.

## Nalatenschap

De tentoonstelling te Leeuwarden werd tijdens de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid van 1898 bestempeld als een relevante voorloper door Jacoba Zwaardemaker-Visscher. Volgens kunsthistoricus Marjan Groot kan de tentoonstelling van 1878 dan ook in een geschiedenis van vrouwenemancipatie geplaatst worden. Tevens wordt de tentoonstelling door Johanna Naber genoemd in Na tien jaren. 1898-1908: herdenking der Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid (1908).

## Externe link

Historicus Peter Karstkarel geeft een uitgebreid overzicht van de tentoonstelling in ‘Gerharda Henriëtte Matthijssen en de eerste tentoonstelling van kunst en nijverheid door vrouwen (1878)’.
* 1 2 Karstkarel, Peter. “Gerharda Henriëtte Matthijssen en de eerste tentoonstelling van kunst en nijverheid door vrouwen (1878).” De Vrije Fries, 1988, jrg. 68, pp. 85-92. Fries Genootschap.
* 1 2 Groot, Marjan. “De eerste tentoonstellingen en ateliers 1880-1905.” Vrouwen in de vormgeving in Nederland: 1880-1940. Rotterdam, Uitgeverij 010, 2007.
* ↑ Naber, Johanna W.A. Na tien jaren. 1898-1908: herdenking der Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. Groningen, G. Römelingh, 1908. Via Atria
# Slangenpas

De Slangenpas (Engels: Serpent's Pass) is een locatie in de animatieserie Avatar: De Legende van Aang.
De Slangenpas is een smalle landengte tussen twee grote meren die de zuidelijke en de noordelijke delen van het Aarderijk met elkaar verbinden. Over deze pas loopt een van de weinige directe routes die naar de hoofdstad Ba Sing Se leiden. De pas dankt zijn naam aan de enorme zeeslang die de pas bewaakt en iedereen aanvalt die in zijn territorium komt. Weinig mensen overleven dan ook de oversteek en maken liever gebruik van de oeververen die vanuit de Volle Maanbaai vertrekken.

## Scène in Reis naar Ba Sing Se Deel 1: De Slangenpas

In Reis naar Ba Sing Se Deel 1: De Slangenpas reizen Aang, Toph, Katara, Sokka en Suki echter toch via de Slangenpas, ondanks dat zij tickets voor de oversteek naar Ba Sing Se hebben bemachtigd. Dit nadat zij van de groep met wie zij eerder reisden te horen krijgen dat hun bezittingen, waaronder hun paspoorten, gestolen zijn.
In deze groep bevindt zich ook een hoogzwangere vrouw die op het punt staat elk moment te bevallen. Aang en de rest besluiten, nadat ze geprobeerd hebben voor hen alsnog een ticket te krijgen voor de oversteek met de veren, om hun door de Slangenpas te begeleiden. Halverwege de pas komen zij tot de conclusie dat de pas deels onder water loopt. Om toch over te kunnen steken, watersturen Aang en Katara het water om de groep uit de weg waardoor zij zonder te verdrinken hun weg over de bodem de Slangenpas kunnen vervolgen.
Halverwege worden zij echter opgeschrikt door de zeeslang die hun aanvalt. Toph brengt de groep naar de oppervlakte door het vormen van een eiland door middel van haar aardsturing. Aang leidt inmiddels de zeeslang af en Katara maakt een veilige oversteek vanaf het eiland door het oppervlak van het meer te veranderen in ijs. Uiteindelijk weet iedereen de overkant te halen en laten ze het monster achter zich. Als ze de pas achter zich hebben gelaten, begint bij de zwangere vrouw de ontsluiting en geeft zij na de hulp van het team geboorte aan een dochter die zij Hoop noemen. Daarna vervolgen ze allen hun reis naar Ba Sing Se.

## Trivia

* Aan het begin van de Slangenpas staat op het toegangsbord "絕望", wat wordt vertaald als "Laat alle hoop varen". Dit kan verwijzen naar een soortgelijke tekst uit het epos De goddelijke komedie.
* ↑ Avatar: The Last Airbender: “The Serpent’s Pass”/“The Drill”. Gearchiveerd op 4 november 2019. Geraadpleegd op 1 november 2019.
# Lucky Man

Lucky Man kan verwijzen naar:
* Lucky Man (Emerson, Lake & Palmer), een nummer van Emerson, Lake & Palmer uit 1970
* Lucky Man (The Verve), een nummer van de Britse rockband The Verve uit 1998
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Lucky Man en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Slokovec

Slokovec is een plaats in de gemeente Ludbreg in de Kroatische provincie Varaždin. De plaats telt 295 inwoners (2001).
# Loxostege thrallophilalis

Loxostege thrallophilalis is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae), uit de onderfamilie van de Pyraustinae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door George Duryea Hulst in een publicatie uit 1886.
De soort komt voor in de Verenigde Staten (Californië).
# Dentifovea praecultalis

Dentifovea praecultalis is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Cybolomia praecultalis door Hans Rebel in een publicatie uit 1896.
De soort komt alleen voor op de Canarische Eilanden.
# Hufter

Hufter of aso is een informele aanduiding voor iemand die zich bij herhaling niet conformeert aan de geldende sociale regels en omgangsvormen en zich daarmee schuldig maakt aan asociaal gedrag. Voorbeelden van hufterig gedrag kunnen zijn: verkeersagressie, bumperkleven, met opzet geen voorrang verlenen of regelmatig geluidsoverlast veroorzaken.

## Herkomst

Het zelfstandig naamwoord hufter, van het werkwoord hufteren (huiveren), werd voor het eerst aangetroffen in Noord-Holland in de negentiende eeuw. Het stond toen voor 'koukleum', maar ook voor 'bangerik of zwakkeling'. Men kent in West-Friesland nog steeds de kwalificatie 'hufterig weer'. In de vroege twintigste eeuw werd het meer algemeen gebruikt in de betekenis van 'sufferd' en 'botterik', wat weer evolueerde tot 'schoft'. Een oudere theorie staat in het Van Dale Etymologisch woordenboek, dat als oorspronkelijke betekenis geeft 'iemand die aan de galg hoort'.

## Afleidingen

In Nederland wordt regelmatig de afgeleide term hufterproof gebruikt voor producten die moeilijk te vernielen zijn voor vandalen.

### "Hufterigheid" / "Verhuftering"

Het begrip hufterigheid werd tussen 2000 en 2002 plotseling populair in de Nederlandstalige media. Ook het begrip verhuftering deed toen zijn intrede en verwees vooral naar agressieve en asociale mensen uit de lagere sociale klassen (tokkies, en deelnemers aan het televisieprogramma Big Brother). In de daaropvolgende jaren werd erkend dat hufters zich onder alle lagen van de bevolking bevinden.

## Anekdote

Toen de Leidse rechtsfilosoof professor Andreas Kinneging de journalist Rutger Castricum van PowNews in het water dreigde te gooien, werd hem hufterigheid verweten. Het incident volgde nadat de vrouw van Kinneging, de columniste Naema Tahir, zich keerde tegen wat zij "de verhuftering in de journalistiek" noemde, en een oproep deed om Castricum de toegang tot het Binnenhof te ontzeggen.
* ↑ http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/hufter
* 1 2 https://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3254167/2012/05/11/De-hufterigheid-is-nu-ook-tot-de-Leidse-rechtenfaculteit-doorgedrongen.dhtml
# Amphinectidae

Amphinectidae zijn een familie van spinnen.

## Geslachten

* Akatorea Forster & Wilton, 1973
* Amphinecta Simon, 1898
* Austmusia Gray, 1983
* Badumna Thorell, 1890
* Baiami Lehtinen, 1967
* Bakala Davies, 1990
* Barahna Davies, 2003
* Buyina Davies, 1998
* Calacadia Exline, 1960
* Cambridgea L. Koch, 1872
* Canala Gray, 1992
* Cedicoides Charitonov, 1946
* Cedicus Simon, 1875
* Cicirra Simon, 1886
* Colcarteria Gray, 1992
* Corasoides Butler, 1929
* Cunnawarra Davies, 1998
* Desis Walckenaer, 1837
* Dunstanoides Forster & Wilton, 1989
* Epimecinus Simon, 1908
* Forsterina Lehtinen, 1967
* Goyenia Forster, 1970
* Helsonia Forster, 1970
* Holomamoea Forster & Wilton, 1973
* Huara Forster, 1964
* Ischalea L. Koch, 1872
* Jalkaraburra Davies, 1998
* Keera Davies, 1998
* Lathyarcha Simon, 1908
* Magua Davies, 1998
* Makora Forster & Wilton, 1973
* Mamoea Forster & Wilton, 1973
* Mangareia Forster, 1970
* Maniho Marples, 1959
* Manjala Davies, 1990
* Matachia Dalmas, 1917
* Mesudus Özdikmen, 2007
* Metaltella Mello-Leitão, 1931
* Namandia Lehtinen, 1967
* Nanocambridgea Forster & Wilton, 1973
* Neororea Forster & Wilton, 1973
* Notomatachia Forster, 1970
* Nuisiana Forster & Wilton, 1973
* Oparara Forster & Wilton, 1973
* Panoa Forster, 1970
* Paracedicus Fet, 1993
* Paramamoea Forster & Wilton, 1973
* Paramatachia Dalmas, 1918
* Penaoola Davies, 1998
* Phryganoporus Simon, 1908
* Pitonga Davies, 1984
* Poaka Forster & Wilton, 1973
* Porteria Simon, 1904
* Quemusia Davies, 1998
* Rangitata Forster & Wilton, 1973
* Rapua Forster, 1970
* Reinga Forster & Wilton, 1973
* Rorea Forster & Wilton, 1973
* Syrorisa Simon, 1908
* Tanganoides Davies, 2005
* Taurongia Hogg, 1901
* Tuakana Forster, 1970
* Waterea Forster & Wilton, 1973

## Taxonomie

Voor een overzicht van de geslachten en soorten behorende tot de familie zie de lijst van Amphinectidae.
* ↑ Forster, R. R. & C. L. Wilton. (1973) The spiders of New Zealand. Part IV. Otago Mus. Bull. 4: 1-309.
# Kurt Heegner

Kurt Heegner (Berlijn, 16 december 1893 – aldaar, 2 februari 1965) was een Duitse wiskundige, die niet aan een universiteit was verbonden. Hij is bekend om zijn ontdekkingen in de getaltheorie.
Heegner publiceerde in 1952 een bewijs voor een klassiek probleem, dat aan het begin van de 19e eeuw was geformuleerd door de wiskundige Carl Friedrich Gauss, het zogenaamde, klassengetalprobleem, een belangrijk en langdurig openstaand probleem in de getaltheorie. Heegner zijn bewijs werd jarenlang niet aanvaard. Dit was hoofdzakelijk te wijten aan een aantal fouten in zijn publicatie. Maar nadat Harold Stark in 1969, onafhankelijk van Heegner, met een vergelijkbaar bewijs was gekomen, werd Heegner zijn werk alsnog als in essentie juist aanvaard, met een slechts kleine omissies in Heegner zijn bewijs.
# Hicanodon

Hicanodon is een geslacht van spinnen uit de familie van de Macrobunidae.

## Soort

* Hicanodon cinerea Tullgren, 1901
* ↑ WSC (2024). The World Spider Catalog, version 25.5. Natural History Museum Bern; geraadpleegd 14-12-2024.
# Huoyanluo

Huoyanluo is een geslacht van spinnen uit de familie van de Macrobunidae.

## Soorten

* Huoyanluo ruanxiaoqi Lin & Li, 2024
* Huoyanluo zhangzezhongi Lin & Li, 2024
* ↑ Lin, Y. J., Li, S. Q., Mo, H. L. & Wang, X. H. (2024) Thirty-eight spider species (Arachnida: Araneae) from China, Indonesia, Japan and Vietnam. Zoological Systematics 49(1): 4-98.
* ↑ WSC (2024). The World Spider Catalog, version 25.5. Natural History Museum Bern; geraadpleegd 14-12-2024.
# School van Chartres

De School van Chartres was een kathedraalschool die in het begin van de hoge middeleeuwen was verbonden aan de kathedraal van Chartres. De school beleefde zijn hoogtijdagen in de 11e en het begin van de 12e eeuw. In die tijd was de school een belangrijk centrum van wetenschap. De rol van de school van Chartres en soortgelijke kathedraalscholen werd vanaf het eind van de 12e eeuw geleidelijk overgenomen door de middeleeuwse universiteiten en hun directe voorgangers.
In het begin van de 11e eeuw, vanaf circa 1020 zette bisschop Fulbert de school van Chartres op de kaart als een van de leidende scholen in Europa. Hoewel de rol van Fulbert als geleerde en leraar wle ter discussie wordt gesteld, was zijn grootste talent die van administrateur. Hij schiep de voorwaarden waaronder de kathedraalschool kon gedijen.
De kathedraalschool van Chartres slaagde erin grote geleerden aan te trekken. Hieronder waren Bernard van Chartres, Thierry van Chartres, Willem van Conches en de Engelsman Johannes van Salisbury. Deze mannen vormden de voorhoede van de intense intellectuele heroverweging die culmineerde in wat nu bekendstaat als de renaissance van de 12e eeuw. De kathedraalschool was de pionier van de scholastieke filosofie die in latere eeuwen het middeleeuwse denken in heel Europa zou komen te domineren.
Het onderwijs in de klooster- en kathedraalscholen werd typisch gebaseerd op de traditionele zeven vrije kunsten, met inbegrip van het trivium (studie van de logica, grammatica en retorica) en het quadrivium (rekenkunde, meetkunde, muziek en astronomie). Er waren echter verschillen tussen de scholen in de nadruk die zij aan elk onderwerp geven. In de school van Chartres ging speciale aandacht uit naar het quadrivium (de wiskundige kunsten) en de natuurfilosofie.
De grootste bloei van de school van Chartres vond plaats in de eerste helft van de twaalfde eeuw. In Chartres ontbeerden de magisters echter de relatieve autonomie die zich wel ontwikkelde rondom de scholen van Parijs. De kleine stad Chartres kon niet zulke grote aantallen studenten aan als Parijs. Tegen het einde van de 12e eeuw nam het belang van de school af. De school werd overschaduwd door de nieuw opkomende Universiteit van Parijs, met name door de aan de abdij van Sint Victor verbonden school (de 'Victorijnen').

## Externe link

* (en) Ralph McInerny De School van Chartres in A History of Western Philosophy Vol. II
* ↑ Loren C. MacKinney, Bishop Fulbert and Education at the School of Chartres, Univ. of Notre Dame Indiana, 1956
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 0708 8138
* Library of Congress Control Number: n81083242
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007309182605171
* Virtual International Authority File: 157116761
* WorldCat (via VIAF): 157116761
# Renée Florence Vilain

Renée Florence Vilain, beter bekend als Madame Fritz (Paturages, 9 mei 1816 - Luik, 27 november 1889) was een Belgische friturist die in de 19e eeuw samen met haar man Jean Frédéric Krieger meerdere frietkoten onder het merk Fritz uitbaatte. Zij staat bekend om de Belgische frietkotcultuur te hebben gestart.

## Biografie

Renée Florence Vilain is afkomstig uit Paturages en was aanvankelijk een muzikante. Ze leerde frieten bakken door haar man Jean Frédéric Krieger die een rondreizende kermiskramer was. Ze trouwden in 1844, vestigden zich in Brussel en openden hun eerste frituur 'Fritz à l’instar de Paris'. De naam Fritz werd gekozen door een woordspeling van Frites en Friedrich en zou ook haar bijnaam worden. De frituren van Fritz, die vanaf de jaren 1850 een vaste aanwezigheid waren op de kermis, reisden het hele land af. De frituur van Fritz kende een groot succes en breidde fors uit, zo werd een netwerk van frituren aangemaakt. In de jaren 1860 had de familie Fritz een vast pand in Gent in de Veldstraat. Na de dood van haar man in 1862, werd de zaak door Madame Fritz overgenomen en trouwde ze met een concurrent. Desalniettemin was ze niet meer de enige die het product verkocht. In 1861 waren er al 17 frituren op de Luikse kermis, vergeleken met 3 frituren in 1856.
Dus besloot ze te reizen, haar kraampjes mee te nemen naar andere kermissen in andere landen, en frietjes verder populair te maken. Zo kondigde Madame Fritz in 1868 in de Bredasche Courant aan, dat zij op de Bredase kermis friet zal verkopen. Voor zover bekend introduceerde zij daarmee de gefrituurde aardappelreepjes in Nederland.
Madame Fritz was gekend voor haar vrijgevigheid jegens de kansarme kinderen die ze aan de kermis trakteerde met porties gebakken aardappelen, donuts, wafels en bier.
In september 1889 werd ze gevierd voor haar vijftigjarig beroep. Twee maanden later zou ze, midden op de Luikse markt, op 73-jarige leeftijd sterven. De zaak werd verder aan haar familie doorgegeven en werd enkele decennia later tearoom Fritz, waar Jean Daskalidès opgroeide.
* 1 2 (fr) Pierre Leclercq, Des frites et des hommes. Gearchiveerd op 6 april 2021.
* ↑ NAVEFRI, De (onduidelijke) oorsprong van de friet. Geraadpleegd op 1 april 2021.
* ↑ Centrum Agrarische Geschiedenis, Madame Fritz, weduwe van Monsieur Fritz, in haar frietkot op de kermis in Luik in 1838. Geraadpleegd op 1 april 2021.
* ↑ (fr) Les Belges n’ont pas la frite…. Curieuseshistoires-belgique.be. Geraadpleegd op 4 april 2021.
* ↑ Overlijden op 27 november 1889 te Liège. Open archieven. Geraadpleegd op 4 april 2021.
# Ramsay Island (Brits-Columbia)

Ramsay Island is een eiland in het westen van Brits-Columbia in Canada.

## Geografie

Het eiland ligt in de eilandengroep Haida Gwaii voor de oostkust van Moresby Island en heeft oost-west een doorsnede van ruim zes kilometer. Ten oosten van het eiland ligt de Hecate Strait en ten zuiden en westen de Juan Perez Sound (met aan de overzijde Moresby Island). Naar het noordwesten voorbij enkele kleinere eilanden ligt Lyell Island en ten zuidoosten Burnaby Island.
De wateren rond het eiland liggen in de mariene ecoregio Noord-Amerikaans Pacifisch Fjordland.
* CHS Nautical Chart CHS3808, kaart
* Ramsay Island