OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Brug 1145 (1968)

Brug 1145 was en is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam-Zuidoost.
Bij de inrichting van de Bijlmermeer werd gekozen voor een gescheiden infrastructuur. Auto’s reden over dreven die op een dijklichaam lagen, voetgangers en fietsers verplaatsten zich op maaiveldniveau. Vanwege de gescheiden verkeersstromen moesten tal van viaducten en bruggen gebouwd worden. Brug 1145 was een zogenaamde maaiveldbrug. Deze vaste bruggen lagen over de vele (af-)waterwegen in de wijk. Architect Dirk Sterenberg en de Dienst der Publieke Werken ontwierpen hiervoor een standaard brug, die aangepast kon worden in lengte en breedte. Brug 1145 maakt dan deel uit van een hele serie bruggen (bruggenserie 114X), die een voet- en fietspad over een gracht/afwateringstocht leidde tussen in dit geval de honingraatflats Groeneveen en Kikkenstein. Het type bruggen is herkenbaar aan de borstweringen met ankergaten, de ronde, iele leuningen, nummerplaatje tussen de leuningen en de lantaarn buiten de overspanning op een van de pijlers. De eerste betonnen heipalen gingen in oktober 1968 de grond in.
Groeneveen en Klein Kruitberg zijn de flats die in 1992 getroffen werd bij de Bijlmerramp. In de nasleep werd deze brug (overigens niet getroffen door de ramp) overbodig geacht of ze lag in de weg bij een herindeling van de terreinen rondom Groeneveen. De brug verdween in de vroege jaren nul van de 21e eeuw uit het straatbeeld.
Het brugnummer werd tegen de gewoonte in hergebruikt voor een brug elders bij Groeneveen; die brug kreeg in 2016 de naam Pa Sembrug.
* Het bouwen van brug 1145, vaste brug in de Bijlmermeer (dossier 47649; handtekening in 51819). Centraal Tekeningen Archief (1968 bezochtdatum = 2024-09-`11).
* Peter Korrel, Brug 1145 bij Groeneveen in Zuidoost. Bruggen van Amsterdam. Geraadpleegd op 1 september 2024.
* 'Stadsatlas Amsterdam. Stadskaarten en straatnamen verklaard', Bakker, Martha (red.) (1998). Derde druk in 2006. Amsterdam Publishers [etc.]. ISBN 90-74891-31-4 Op kaart 26 is in dit boekwerk nog wel het brugnummer van de oorspronkelijke brug te lezen, terwijl er geen brug is ingetekend; de Pa Sembrug is wel al ingetekend, maar heeft dan nog geen brugnummer.
<<< · 1100 · 1101 · 1107 · 1008 · 1009 · 1110 · 1111 · 1119 · 1121 · 1122 · 1123 · 1124 · 1125 · 1126 · 1127 · 1128 · 1129 · 1130 · 1131 · 1132 · 1133 · 1134 · 1135 · 1139 · 1140 · 1141 · 1142 · 1143 · 1144 · 1145 · 1146 · 1148 · 1149 · 1150 · 1151 · 1152 · 1153 · 1154 · 1155 · 1156 · 1157 · 1159 · 1162 · 1163 · 1164 · 1165 · 1167 · 1170 · 1171 · 1172 · 1173 · 1174 · 1175 · 1176 · 1177 · 1179 · 1180 · 1181 · 1182 · 1183 · 1184 · 1186 · 1187 · 1188 · 1189 · 1190 · 1191 · 1192 · 1193 · 1194 · 1195 · 1196 · 1197 · 1198 · 1199 · >>>
Brugnummers 1102-1106 (gesloopt), 1112-1118 (gesloopt), 1120, 1136-1138, 1145, 1147, 1158 (onbekend), 1160, 1161, 1166, 1168, 1169, 1178 en 1185 (voetbrug Bijlmerweide bouw 1970, sloop 2015) zijn niet (meer) vergeven.
# Speldje

Een pin of speldje is een speld of insigne die traditioneel op de revers van een jas of blazer gedragen wordt. Vaak draagt men pins om duidelijk te maken dat men tot een bepaalde organisatie hoort, maar ze kunnen ook om esthetische redenen gedragen worden. Staatshoofden, regeringsleiders en dergelijke dragen vaak een pin met de vlag van het land op hun pak.
Pins kunnen bij wijze van hobby verzameld worden. Onder pin trading verstaat men het aankopen, verkopen en ruilen van begeerde pins. Een bekend voorbeeld hiervan is de Efteling PinParade, waar bepaalde pins van de Efteling in beperkte oplages verkocht worden en daardoor een zekere exclusiviteitswaarde verkrijgen. Andere exclusieve verzamelwaar zijn de pins van Hard Rock Cafe en de pins die worden verkocht in de Disneyparken.
# Tess de Vries

Tess de Vries (Klazienaveen, 21 maart 2001) is een Nederlands volleybalspeelster. De Vries kwam in Nederland uit voor Talentteam Papendal, Alterno en VV Apollo 8. Sinds 2022 komt De Vries uit voor VC Zwolle.

## Carrière

De Vries begon met volleyballen bij Tjoba uit haar geboorteplaats Klazienaveen. Ze werd vervolgens opgepikt door Talentteam Papendal, waar ze twee jaar deel van uitmaakte. In 2018 maakte ze de overstap naar Alterno uit Apeldoorn. Een jaar later maakte De Vries een transfer naar competitiegenoot VV Apollo 8. Met deze club wist ze zich in 2022 te plaatsen voor de bekerfinale. In deze finale werd VCN uit Capelle aan den IJssel met 3-1 verslagen. Na afloop van het seizoen maakte De Vries de overstap naar VC Zwolle. Hier concurreerde ze met Nicole van de Vosse om een plek in het basisteam. Op 16 april 2024 maakte VC Zwolle bekend dat De Vries heeft besloten te stoppen met topvolleybal.

## Awards
### Clubverband

* 1 Nederlandse Beker 1×
* ↑ Jansen, Sjoerd, Tess de Vries uit Klazienaveen en Fleur Meinders uit Beilen winnen de volleybalbeker met Apollo 8 uit Borne na 3-1 winst op VCN in Martiniplaza. Dagblad van het Noorden (5 april 2021). Geraadpleegd op 22 augustus 2024.
* ↑ Mulder, Jos, Drie nieuwe talenten voor Dros Alterno. Alterno (1 mei 2018). Geraadpleegd op 22 augustus 2024.
* ↑ De Vries en Vellener van Alterno naar Twente. De Stentor (6 mei 2019). Geraadpleegd op 2 augustus 2024.
* ↑ Tess de Vries (Apollo 8) kijkt uit naar finale: "Hele seizoen hard voor gewerkt". RTV Oost (1 mei 2022). Geraadpleegd op 22 augustus 2024.
* ↑ Drentse volleybalsters winnen met Apollo nationale beker. RTV Drenthe (5 april 2021). Geraadpleegd op 22 augustus 2024.
* ↑ Nijman, Herman, Tess de Vries moet de voornaamste aanvalster worden van Regio Zwolle Volleybal. De Stentor (8 april 2022). Geraadpleegd op 22 augustus 2024.
* ↑ Kuiper, Jeroen, Tess de Vries speelt weer eens mee bij juichend VC Zwolle: ‘Het was wel even omschakelen. De Stentor (5 februari 2023). Geraadpleegd op 22 augustus 2024.
* ↑ Selectie VC Zwolle Topvolleybal op de schop. De Swollenaer (16 april 2024). Geraadpleegd op 26 augustus 2024.
# POD Wetenschapsbeleid

De Programmatorische Federale Overheidsdienst Wetenschapsbeleid of het Federaal Wetenschapsbeleid, afgekort als BELSPO (Belgian Science Policy Office), is het wetenschapsbeleid van de federale Belgische overheid. Het beheert een jaarlijkse begroting van zo'n 513 miljoen euro en er werken bijna 2.700 mensen. Naast de algemene directies "Onderzoeksprogramma's en Ruimtevaart", "Coördinatie en Wetenschappelijke informatie", en "Communicatie en valorisatie" omvat het federaal wetenschapsbeleid verschillende andere instellingen.

## Tien Federale wetenschappelijke instellingen (FWI)

* Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën (Het Rijksarchief in België) (Sinds 1 januari 2016 maakt het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (SOMA) als aparte directie deel uit van het Algemeen Rijksarchief)
* Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA)
* Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN)
* Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK)
* Koninklijk Meteorologisch Instituut van België (KMI)
* Koninklijke Bibliotheek van België (KBB)
* Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA)
* Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis (KMKG)
* Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSK)
* Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB)

## Andere staatsdiensten met afzonderlijk beheer

* Belnet

## Federale wetenschappelijke en culturele partnerinstellingen

* Academia Belgica te Rome
* Euro Space Center
* Koninklijke Academie voor Overzeese Wetenschappen
* Koninklijk Belgisch Filmarchief
* Von Karman Institute

## Federale wetenschappelijke en culturele instellingen die niet behoren tot het Wetenschapsbeleid

* Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis
* Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC)
* Sciensano, de opvolger van het Centrum voor Onderzoek in de Diergeneeskunde en de Agrochemie en het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid
Voorheen: Nationale Plantentuin van België (overgedragen naar de Vlaamse Gemeenschap).

## Adviesraad

Bij koninklijk besluit van 8 augustus 1997 werd de Federale Raad voor Wetenschapsbeleid (FRWB) opgericht.
# Nicolaas Witsenkade 32

Nicolaas Witsenkade 32 in Amsterdam is een gebouw aan de Nicolaas Witsenkade in Amsterdam-Centrum. De Nicolaas Witsenkade is tussen het Tweede Weteringsplantsoen en Westeinde de noordelijke kade van de Singelgracht.
Voor deze plek werd rond 1895 een gebouw ontworpen door architect Herman Gerard Jansen, wellicht het meest bekend als medeontwerper van het American Hotel aan het Leidseplein. Vanaf het begin was het door haar afwijkende stijl een opvallende verschijning aan de kade. Daar waar veruit de meeste gebouwen hier opgetrokken zijn in het roodbruine baksteen met hier en daar een natuurstenen element, koos Jansen voor zachte kleurstellingen. Hij koos voor geel/lichtbruin baksteen waarin allerlei zachtroze elementen zijn verwerkt. Het roze is terug te vinden in de plint (souterrain), de portalen, rondboog boven de toegangsdeur, consoles voor het balkon, ontlastingsbogen, banden, versieringen onder de daklijst etc. Janssen leende voor zijn ontwerp vanuit allerlei bouwstijlen, het zogenaamde eclecticisme. Hij gebruikte elementen uit de neo-Venetiaanse renaissance en de art nouveau (Jugendstil). Dat laatste is vooral terug te vinden in de sierlijke hekwerken, de toegepaste glas-in-loodmotieven, muurankers en tot slot in de geveltableaus hoog in de gevel.
Die geveltableaus lijken te verwijzen naar de opdrachtgevers voor die gebouw makelaar Axel Peter Nielsen en bouwondernemer B.C. Hamer jr. Er zijn onder meer een hamer en passers te zien. De familie Nielsen bewoonde de begane grond tot minstens 1974, wanneer de zoon Axel Peter Nielsen op 72-jarige leeftijd overlijdt.
Het gebouw werd op 11 december 2001 opgenomen in het Rijksmonumentenregister onder 518466 vanwege de architectuurhistorische waarde met bijzondere detaillering. Bovendien zijn er sinds de oplevering weinig aanpassingen gedaan.
* Monumentenregister 518466 (geraadpleegd 17 oktober 2024)
* Amsterdam op de kaart (geraadpleegd 17 oktober 2024)
# Jan Soukens

Jan Soukens (? – ca. 1725) was een Noord-Nederlands graveur en schilder van voornamelijk landschappen.
Hij was de zoon van IJsbrand Soukens, een laken- en zijdehandelaar. Volgens de kunstschrijver Houbraken was hij geboren in Zaltbommel. Soukens trouwde met Antonia Muurmans en hertrouwde na haar overlijden. Hij had twee zonen, Hendrick en Gijsbert Soukens, die hij later ook in het vak opleidde.
Van 1678 tot zijn overlijden was Soukens actief in Zaltbommel. In zijn werk is de invloed van Herman Saftleven zichtbaar, en hij oefende zelf invloed uit op de monogrammist ISvM. Hij was een leerling van Johannes Vorstermans en gaf later zelf les aan zijn zonen.
* Biografische gegevens bij het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis. Geraadpleegd op 19 september 2024
* Jan Soukens. Ecartico. Geraadpleegd op 19 september 2024
* Johan Soukens. De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen – Arnold Houbraken
* Biografisch Portaal: 92749368
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: souk001
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 74020
* Union List of Artist Names: 500108276
* Virtual International Authority File: 96491169
* WorldCat (via VIAF): 96491169
# Rosvik

Rosvik is een stadje (tätort) binnen de Zweedse gemeente Piteå. Het is gelegen aan de monding van de rivier Rosån, die zuidoostwaarts langs het plaatsje stroomt. Het achtervoegsel vik wijst erop dat het ooit aan een baai lag, die baai is al lang opgedroogd door de postglaciale opheffing in deze regio. Een restant is terug te vinden in het meer Viken, dat ten oosten van het stadje ligt.
Rosvik heeft een jachthaven en vanuit Rosvik kunnen bootreizen ondernomen worden naar de Pite-archipel en met name het eiland Trundö. Wellicht krijgt Rosvik een station aan de Norrbotniabanan, een treintraject langs de kust tussen Umeå en Luleå.
Norra Rosvik is een woonwijk aan de noordzijde van de rivier; Rosvik ligt aan de zuidzijde.
Viken is de algemene naam voor baai. De naamloze baai is in dit geval een meer geworden, waardoor de Rosån stroomt. Het meer heeft een oppervlakte van ongeveer 0,54 km².
Bestuurscentrum: Piteå
Tätort: Bergsviken · Blåsmark · Böle · Hemmingsmark · Hortlax · Jävre · Lillpite · Norrfjärden · Roknäs · Rosvik · Sikfors · Sjulsmark · Svensbyn.
Småort: Arnemark · Bertnäs · Bertnäs · Edet · Grundvik · Holmträsk · Koler · Kopparnäs · Långträsk · Maran en Skatan · Näsudden en Berget · Nybyn · Ön · Pålberget · Pite havsbad · Storsund · Svedjan en Träsket · Liden · (Yttrefjärd östra strandbad)
Overig: Borgfors · Flötuträsk · Granträskmark · Gråträsk · Högsböle · Högsböleskiftet · (Infjärden) · Jävrebodarna · Klubbfors · Kvarnbäcken · Långnäs · Munksund · Pitsund · Sjulnäs
# Vincenzo Peruggia

Vincenzo Peruggia (Dumenza, 8 oktober 1881 - Saint-Maur-des-Fossés, 8 oktober 1925) was de man die in 1911 de Mona Lisa ontvreemdde uit het Louvre.
In 1911 stal Peruggia het beroemdste schilderij ter wereld, de Mona Lisa uit het Louvre-museum te Parijs. Als voormalig werknemer van het museum kon hij eenvoudig in en uit het gebouw lopen, iedereen kende hem. Er zijn verschillende theorieën over hoe hij precies het schilderij heeft ontvreemd. Feit is dat op 22 augustus 1911 de Franse schilder Louis Béroud het schilderij niet op de vaste plek in de Salon Carré aantrof.
Twee jaar later dook het schilderij op in Italië. Peruggia verklaarde dat hij het schilderij had teruggebracht naar Italië waar het hoorde. Hij vond dat Napoleon destijds het doek had gestolen. Het schilderij zou in het Uffizi te Florence moeten komen te hangen. Andere theorieën zijn minder positief over de dief. Hij wilde gewoon geld hebben voor het schilderij.
Uiteindelijk ging de Mona Lisa terug naar Parijs, werd Peruggia veroordeeld tot meer dan een jaar gevangenisstraf, maar zat slechts enkele maanden daarvan uit. Hij keerde terug naar Frankrijk, waar hij in 1925 overleed.
# Top of the Rock

Top of the Rock, of de top van het Rockefeller Center is een uitkijkpunt op de hoogste verdiepingen van de hoogste wolkenkrabber van het Rockefeller Center; Comcast Building, in de Amerikaanse stad New York.
Top of the Rock heeft de vorm van een schip met drie verdiepingen waarvan de hoogste 259 m boven de stad ligt. Via de ingang op de 50th Street tussen 5th en 6th Avenue en een lift met een transparant dak wordt de bezoeker naar de 68e verdieping gebracht. De Chrysler Building, Central Park, Times Square, One57, de rivier de Hudson, de East River, Brooklyn Bridge en het Vrijheidsbeeld zijn te zien. Omdat de bezoeker van hieruit ook uitzicht heeft op de Empire State Building wordt Top of the Rock over het algemeen als beste uitkijkpunt in New York beschouwd.
Ook de eind december 2015 afgewerkte 432 Park Avenue, een 426 m hoge residentiële wolkenkrabber, is prominent aanwezig en was begin 2016 het tweede hoogste gebouw van de stad. Het iconische en hoogste gebouw van New York, het One World Trade Center, 541 m hoog, is aan de zuidelijke kant te zien.

## Galerij

* Top of the Rock
* Uitzicht naar het zuiden met One World Trade Center, Ellis Island, het Vrijheidsbeeld, de Hudson Rivier en rechts Jersey City

## Externe link

* (en) Website van Top of the Rock
# Een geleerde in zijn studeerkamer

Een geleerde in zijn studeerkamer, ook De geleerde genoemd, is een schilderij toegeschreven aan Willem de Poorter in het Rijksmuseum in Amsterdam.

## Voorstelling

Het stelt een oude man voor in een zwarte tabbaard en een zwart kalotje, kleding die in de 17e eeuw werd gedragen door geleerden. Hij zit met zijn ogen gesloten terwijl zijn hoofd rust op zijn linkerarm. Op de tafel naast hem ligt een groot aantal boeken en papieren. Tussen deze boeken ligt een knijpbril. Tegen de muur staat een boekenkast met nog meer boeken. Rechtsonder is een gedeelte van de leuning van een trap te zien die naar beneden leidt.

## Toeschrijving

Het schilderij werd in 1808 door het Rijksmuseum verworven als werk van Cornelis Bega, een Noord-Nederlandse schilder bekend om zijn bruine interieurs. Het werk is echter geschilderd in de stijl van Rembrandt. Het onderwerp is gelijk aan dat van Rembrandts Mediterende filosoof in het Louvre en de opengeslagen boeken op tafel doen erg denken aan zijn Gelijkenis van de rijke dwaas in Berlijn. Het werk werd in 1887 toegeschreven aan Rembrandt-navolger Salomon Koninck, van wie verschillende andere schilderijen met geleerden bekend zijn. In 1999 werd het schilderij door kunsthistoricus Fred Meijer toegeschreven aan Hendrick Martensz. Sorgh. Kunsthistoricus Werner Sumowski schreef het schilderij toe aan Willem de Poorter, wat door het Rijksmuseum als correct wordt beschouwd.

## Herkomst

Het werk is afkomstig uit de verzameling van de Rotterdamse verzamelaar Gerrit van der Pot, heer van Groeneveld. Het werk op 6 juni 1808 door het Rijksmuseum gekocht op de boedelveiling van Van der Pot in Rotterdam. Van 2004 tot 2008 werd het vanwege de renovatie van het Rijksmuseum in bruikleen gegeven aan het Rembrandthuis.
# Suriname American Federation

De Suriname American Federation (SAF) is een Amerikaanse organisatie die de belangen behartigt van de daar gevestigde Surinaamse diaspora.
De organisatie is gevestigd in het stadsdeel Queens van New York en werd opgericht op 24 februari 1997. Ze organiseert culturele en sociale activiteiten, zoals de Suriname Day/Sranan Dey in het Roy Wilkins Park in Queens. Deze dag wordt jaarlijks georganiseerd sinds de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975. Door de aflatende opkomst stond de doorgang van de dag in 2017 onder druk.
De SAF produceert eigen radio- en tv-programma's en brengt deze onder de naam Fawaka uit. Via een forum wil ze Surinamers bereiken in New York zelf en de rest van de wereld. In 2010 werd de Surinaamse gemeenschap in New York bezocht door president Bouterse.

## Voorzitters

* Winston de Randamie (?-2005)
* Jerrel Malone (jaren 2010)
* 1 2 Dagblad Suriname, Onzekere tijden voor illegale Surinamers in VS, 29 maart 2006
* ↑ New York Company, Suriname American Federation, Inc.
* ↑ Werkgroep Caraïbische Letteren, Suriname Day New York City, 17 juli 2010
* ↑ Rachael van der Kooye, Sranan Dey in New York, 5 augustus 2013
* ↑ Radio Fawaka, Eenheid bij Surinamers in NY zoek, circa september 2017
* ↑ Fawaka, Over
* 1 2 Starnieuws, President Bouterse krijgt ondersteuning in New York, 21 september 2010
# Impact

Impact kan verwijzen naar:

## Effect

* Impact (effect) - (overdrachtelijk) de invloed of het effect van een actie
* Impact (mechanica), een hoge kracht of mechanische schok binnen een korte tijdsperiode
* Impactfactor, maat die weergeeft hoe vaak een wetenschappelijk tijdschrift geciteerd wordt

## Naam

* Impact (band) - een Nederlandse heavy-metalband
* Impact (lettertype) - een lettertype
* Impact (radio) - een lokale radio in Oost-Vlaanderen (België)
* Impact (Texas) - een plaats in de VS

### Films en series

* Impact (1949) van Arthur Lubin met Brian Donlevy en Ella Raines
* Impact (1963) van Peter Maxwell met Conrad Phillips
* Impact (2002), tv-film van John Strickland met Hugh Bonneville en Betsy Brantley
* Impact (2004), documentaire van Max Bervy
* Impact (miniserie) - een tweedelige miniserie/televisiefilm uit 2008
* Impact!, televisieprogramma over worstelen
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Impact en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Sergej Prjachin

Sergej Vasilijevitsj Prjachin (Russisch: Сергей Васильевич Пряхин) (Moskou, 7 december 1963) was een Sovjet-Russisch ijshockeyer.
In totaal werd Prjachin één maal wereldkampioen en één keer werd hij tweede.
Prjachin speelde gedurende zijn carrière drie maal voor HC Krylja Sovetov Moskou. Ook speelde hij voor de Calgary Flames in Canada.
# Vuurwerkplant

De vuurwerkplant of essenkruid (Dictamnus albus) is de enige soort uit het monotypische geslacht Dictamnus. De soort behoort tot de wijnruitfamilie (Rutaceae). De vaste plant komt van nature voor in de zuidelijke streken van Eurazië.
De plant wordt 40-80 cm hoog. Het fototoxische blad kan fotocontactallergie veroorzaken. Het blad lijkt wat op dat van de es (vandaar de naam essenkruid), is onevengeveerd en heeft zeven tot elf eironde, 5-8 cm lange, fijn getande blaadjes.
De vuurwerkplant bloeit in mei en juni met witte, roze of lila bloemen met lange meeldraden. De bloem ruikt naar een mengsel van vanille en citroen. De bloeiwijze is een tros. Tijdens de bloei produceert de plant zoveel etherische olie dat deze al op grote afstand geroken kan worden. Op extreem hete dagen kan de olie vlam vatten door de brandglaswerking op de druppeltjes etherische olie. Als het ook nog windstil is kunnen blauwe vlammetjes gezien worden. De verdampte etherische olie kan ook aangestoken worden, waarbij een spetterend vuurwerk ontstaat, waaraan de plant haar naam te danken heeft. Het brandend braambos in de Bijbel zou deze plant geweest kunnen zijn.
De vrucht is een vijfdelige doosvrucht. In elk deel zitten twee zaden. Als de vrucht rijp is knalt deze open en worden de twee zaden weggeslingerd. De 4 mm grote, zwarte zaden zijn peervormig.
De plant komt voor op droge, kalkhoudende, stikstofarme grond op warme plaatsen langs bossen en struikgewas.

## Gebruik

De plant bevat etherische olie welke onder meer bestaat uit bergapteen, fraxinellon, thymolmethylether, pineen, anethol, estragol, myrceen, limoneen, cineol en alkaloïden als skimmianine, fagraine en dictamine. Verder komt saponine, bitterstof, anthocyaan en flavonglycoside voor.
De vuurwerkplant werd vanwege de vermeende heilzame werking ook geteeld. In de Renaissance kwam de plant al veel in tuinen voor. Tegenwoordig komt de plant nog maar weinig in de siertuin voor, vanwege de bijzondere eisen die de plant aan de groeiomstandigheden stelt.
Volgens de volksgeneeskunde zou de plant koortsverlagend en bacteriedodend zijn. Een tinctuur van de bloemen en bladeren werd tegen reuma gebruikt. Ook zou het aanraken van de plant wanneer ze in bloei staat bij sommige mensen een roes kunnen veroorzaken alsof er alcohol is genuttigd.
De wortelbast zou goed werken tegen wormen en malaria.
* Illustratie uit: Thomé, Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz
* Vruchten
* De mythische werking van de vuurwerkplant in de Medicina Antiqua, dertiende eeuw
... · Acradenia · Acronychia · Aegle · Afraegle · Amyris · Casimiroa · Choisya · Citrus · Clausena · Dictamnus · Diplolaena · Fortunella · Limonia · Melicope · Murraya · Phellodendron · Poncirus · Ptelea · Ruta · Skimmia · Tetradium · Vangueriella · Vepris · Zanthoxylum · Zieria · ...
# Hans van den Boom (presentator)

Hans van den Boom (Oss, 1956), is een voormalig Nederlands radio- en televisiepresentator.
Van den Boom studeerde aan de School voor Journalistiek in Utrecht. Na een stage bij STAD Radio Amsterdam kwam hij in 1978 bij deze omroep te werken als presentator, verslaggever en redacteur. Hij bleef hier tot 1989. In de weekenden maakte hij programma's over klassieke muziek. De AVRO nodigde hem daarom in 1990 uit om in Hilversum te komen werken voor het klassieke muziekstation Radio 4. Sindsdien presenteerde hij al zeer veel verschillende programma's voor deze radiozender. Van 1994 tot eind 2023 presenteerde hij wekelijks op zondag het programma Spiegelzaal met aansluitend (tot 1 september 2024) het Zondagochtendconcert vanuit het Koninklijk Concertgebouw. Ook presenteerde hij jarenlang op werkdagen het lunchprogramma Licht op Vier, met daarin het terugkerende item Nootschieten, waarin luisteraars, aan de hand van een kort fragment, een muziekstuk moesten raden.
Op televisie presenteerde hij onder andere het Prinsengrachtconcert en concerten van het Koninklijk Concertgebouworkest.
in 2020 maakte hij voor NPO Radio 4 de 7-delige podcastserie Gustav Mahler... Aangenaam!, over het hele leven van componist Gustav Mahler.
In augustus 2024 ging hij voor wat betreft zijn radio-werk met pensioen.

## Externe link

* Van den Boom op de website van NPO Klassiek
* ↑ Hans van den Boom over Mahler in podcast 'Gustav Mahler... Aangenaam!' - www.avrotros.nl, 29 apr 2020. Gearchiveerd op 24 maart 2023.