# Klub Sceptyków Polskich

Klub Sceptyków Polskich of KSP (Nederlands: Club van Poolse Skeptici, Engels: Polish Skeptics Club of Polish Sceptics Club) is een niet-gouvernementele non-profitorganisatie die actief streeft naar de bevordering van kritisch denken, wetenschappelijk scepticisme en wetenschappelijke methoden. Zij verenigt wetenschappers en mensen die geïnteresseerd zijn in wetenschap en wetenschappelijk onderzoek in Polen.

## Doelen

Het hoofddoel van de KSP is het propageren en populariseren van evidence-based, empirische wetenschappelijke kennis en haar praktische implicaties. Bovendien houdt de KSP zich bezig met consumentenbescherming tegen pseudowetenschappelijke activiteiten die schade kunnen doen (vooral op terreinen zoals geneeskunde of klinische en rechtspsychologie). De Club van Poolse Skeptici opereert vooral op educatieve evenementen, lezingen, conferenties en door actief deel te nemen aan bijeenkomsten en conferenties die te maken hebben met het bevorderen van empirische kennis en/of het ontmaskeren van pseudowetenschap. Leden van de KSP doen wetenschappelijk onderzoek en zijn gericht op het verifiëren van claims, als er een mogelijkheid bestaat dat ze misleidend of onjuist zijn. Leden schrijven en publiceren artikelen en informatie (via traditionele en digitale media) over het bevorderen en verspreiden van goede onderzoekspraktijken, goede medische en therapeutische praktijken (vooral in de geneeskunde en de psychologie), het weerleggen van frauduleuze of onbevestigde claims. Daarnaast bieden KSP-leden petities en openbare enquêtes aan aan de relevante autoriteiten, in gevallen waarin de openbare veiligheid gevaar dreigt te lopen (bijvoorbeeld door medische of psychologische therapieën). De KSP organiseert lezingen, bijeenkomsten, conferenties en andere evenementen om gezondheidsbewustzijn en -kennis te bevorderen. Zij ondersteunt onderzoekers en beoefenaars, in het bijzonder wanneer hun acties tegen pseudowetenschap leiden tot uitsluiting van hun gemeenschap en het verslechteren van hun sociale status. De KSP werkt ook samen met individuen en instituten met vergelijkbare doelstellingen.

## Activiteiten
### Waakhondactiviteiten

De KSP realiseert haar doelstellingen door het ontmaskeren van pseudowetenschap in de openbare ruimte. Leden van de KSP ondernamen al talloze activiteiten voordat de Club formeel opgericht werd. In de lente van 2009 schreef Tomasz Witkowski samen met Łukasz Turski en Tomasz Sowiński van het Instituut voor Theoretische Fysica aan de Poolse Academie van Wetenschappen een open brief “Ter verdediging van de rede”. De brief was gericht aan de voormalige Minister van Arbeid en Sociaal Beleid, Jolanta Fedak. De auteurs protesteerden tegen het officieel erkennen van beroepen zoals waarzegger, astroloog, bioenergotherapeut en helderziende. De brief was getekend door 4.982 mensen, waaronder Poolse wetenschappers van over de hele wereld. Aan deze gebeurtenis werd aandacht gegeven door de nationale media. Het Ministerie negeerde de ondertekenaars van de brief, maar de actie vergrootte het publieke besef aanzienlijk dat pseudowetenschap alle aspecten van sociale, juridische en educatieve activiteiten penetreert. De chronologie van de gebeurtenissen werd ook door Skeptical Inquirer beschreven.
In mei 2010 verzorgde het Instituut voor Psychologie van de Universiteit van Opole een lezing van gebedsgenezer George E. Ashkar, die naar verluidt 100% van alle gevallen van kanker, aids, reumatoïde artritis, bronchiale astma en andere aandoeningen kan "genezen". Maciej Zatoński en Tomasz Witkowski protesteerden tegen het verbreiden van pseudowetenschap binnen de muren van een academisch instituut. Ze publiceerden een 'Open brief tegen de popularisering van pseudowetenschap', gericht aan de rector magnificus. De brief werd getekend door meer dan 200 mensen en haalde de media. In het voorjaar van 2013 nodigden studenten van de Universiteit van Opole helderziende Krzysztof Jackowski uit voor een lezing. De KSP protesteerde opnieuw tegen zulke praktijken, maar de rector besloot de lezing door te laten gaan.

### 10:23-campagne

De KSP staat bekend om haar kritische positie ten opzichte van homeopathie. KSP-leden hebben verscheidene kritische over homeopathie en pseudowetenschap in de medische praktijk. In 2011 deed de KSP mee aan de mondiale 10:23-campagne, waarbij leden van sceptische organisaties over de hele wereld een 'overdosis' homeopathische pillen innamen. Het doel van de campagne was om de publieke aandacht te vestigen op het gebrek aan enige waarde van homeopathische "geneesmiddelen" bij het behandelen of voorkomen van welke medische toestand dan ook.

### Sisyphusprijs

De Sisyphusprijs van 25.000 euro werd door de Vlaamse skeptische organisatie SKEPP aangeboden aan eenieder die onder wetenschappelijk gecontroleerde omstandigheden kan aantonen dingen te kunnen doen die paranormaal of onmogelijk zijn volgens de huidige wetenschappelijke kennis. Gedurende een heel jaar (1 oktober 2012 – 30 september 2013) verhoogde een anonieme zakenman uit Antwerpen de hoogte van de prijs tot 1.000.000 euro. De Club van Poolse Skeptici werd uitgenodigd om de kwalificatietests in Polen uit te voeren. Anno 2015 heeft geen enkele kandidaat zijn/haar paranormale vaardigheden kunnen bewijzen, ondanks het feit dat enkelen van hen publiekelijk verklaarden dat zij de uitdaging zouden aannemen.

### Campagne Psychologie is wetenschap, geen hekserij

Op 27 februari 2012 deden meer dan 140 Poolse wetenschappers, praktiserende psychologen en universitaire studenten mee aan een door de KSP geleid vierdaags protest tegen het gebruik van ontkrachte en potentieel schadelijke tests door klinische en rechtspsychologen. De campagne richtte zich voornamelijk op de rorschachtest (en andere projectietests). Op deze dag verschenen demonstranten die T-shirts droegen met de campagnenaam in de grootste universiteiten van Polen (Universiteit van Sociale Wetenschappen en Humaniora, Universiteit van Łódź, Universiteit van Warschau en Universiteit van Wrocław), in talloze kantoren van psychotherapeuten en in verscheidene boekwinkels. Het hoogtepunt van de campagne was op 1 maart, toen studenten handtekeningen verzamelden voor een open brief aan de Poolse Vereniging van Psychologen, waarin zij verzocht werd de verspreiding van nutteloze diagnostische tests te beëindigen. Het protest kreeg veel aandacht in de landelijke media en werd toegejuicht door wetenschappelijke kringen. Zij vonden het feit dat methoden zoals de rorschachtest worden gebruikt in Poolse rechtbanken zeer gevaarlijk, omdat ze kunnen leiden tot valse beschuldigingen en valse vrijpleitingen. Dariusz Doliński merkte op: "Ik weet dat conclusies over de menselijke persoonlijkheid, gebaseerd op wat er gezien wordt in inktvlekken, een reusachtige indruk kan maken op leken. Maar mensen die psychologie gestudeerd hebben, zouden moeten weten dat vrijwel niemand weet wat de test nou eigenlijk meet – als hij überhaupt meer meet dan de originaliteit van associaties."

### Internationale activiteit

Sinds 2010 nemen leden van de KSP actief deel aan internationale skeptische congressen, publiceren in internationale populair-wetenschappelijke, en collegiaal getoetste wetenschappelijke tijdschriften, en geven commentaar voor internationale media. In 2013 deed de Club van Poolse Skeptici actief mee aan de AllTrials-campagne voor de publicatie van gegevens van alle klinische onderzoeken. Hiervoor hebben zij Poolse Europarlementariërs gepetitioneerd.

### Terugkerende lezingen, bijeenkomsten en workshops

De KSP organiseert regelmatig lezingen en discussies over het populariseren van verscheidene aspecten van de wetenschap en het ontmaskeren van pseudowetenschap. Deze werden vroeger steeds gehouden in boekenclub en -café “Falanster” in Wrocław en de boekenwinkel “Psyche” in Warschau. Sinds de sluiting van “Falanster” worden ze alleen nog georganiseerd in Warschau. Op 12 september 2013 organiseerde de KSP samen met de Poolse Vereniging van Rationalisten (Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów) een lezing van Jerry Coyne van het Department of Ecology and Evolution van de Universiteit van Chicago, getiteld “Why religion and science …”. Chris French, het hoofd van de Anomalistic Psychology Research Unit van Goldsmiths College in Londen, was gastspreker tijdens een ander evenement van de KSP (Weird science: Introduction to Anomalistic Psychology”) op 24 juni 2014.

## Media-aandacht

Acties van de KSP worden regelmatig gemeld in lokale en nationale media en KSP-leden worden vaak uitgenodigd als experts. Tomasz Garstka is bijvoorbeeld verschillende keren uitgenodigd op nationale programma's om commentaar te geven over helderziendheid of hypnose als vorm van therapie. Witkowski verschijnt vaak als expert in discussies over pseudowetenschap in de psychologie, de psychotherapie en het onderwijs. De medische deskundige voor alternatieve geneeswijzen is Andrzej Gregosiewicz.

## Externe link

* Officiële website
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Klub Sceptyków Polskich op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* 1 2 3 Tomasz Witkowski & Maciej Zatonski, The Inception of the Polish Sceptics Club. CSI website (18 november 2011). Gearchiveerd op 30 juni 2015. Geraadpleegd op 6 juni 2015.
* 1 2 3 O nas. KSP website. Klub Sceptyków Polskich. Gearchiveerd op 30 juni 2015. Geraadpleegd op 6 juni 2015.
* ↑ Ook wel "Vereniging van Poolse Sceptici", zie Martin Bier, De Vereniging van Poolse Sceptici. KlopDatWel?. Stichting Skepsis (2 februari 2012). Gearchiveerd op 28 augustus 2016. Geraadpleegd op 1 juli 2015.
* ↑ Speakers. 6th World Skeptics Congress website. Committee for Skeptical Inquiry / European Council of Skeptical Organisations / Gesellschaft zur wissenschaftlichen Untersuchung von Parawissenschaften (2012). Gearchiveerd op 1 juni 2013. Geraadpleegd op 6 juni 2015.
* 1 2 Tomasz Witkowski, Łukasz Turski & Tomasz Sowiński, LETTER IN DEFENCE OF REASON. Tomasz Witkowski (2009). Geraadpleegd op 11 June 2015.
* ↑ Witkowski, Tomasz (November 2010). An Open Letter in Defense of Reason. Skeptical Inquirer 34 (6): 11-23 (Committee for Skeptical Inquiry). Geraadpleegd op 12 juni 2015.
* ↑ (pl) Izabela Żbikowska, "Naukowcy chcieli zablokować wykład słynnego jasnowidza na uniwersytecie", Gazeta Wyborcza, 21 maart 2013. Gearchiveerd op 5 juli 2015. Geraadpleegd op 12 juni 2015.
* ↑ (pl) "Jasnowidz wykłada na uniwersytecie, racjonaliści protestują", Wprost, 21 maart 2013. Geraadpleegd op 12 juni 2015.
* ↑ (pl) Marcin Rotkiewicz, Nauki nadprzyrodzone. Polityka (9 juli 2014). Gearchiveerd op 14 juni 2015. Geraadpleegd op 6 juni 2015.
* ↑ (pl) Homeopatia nie ma nic wspólnego z medycyną – wywiad z prof. Andrzejem Gregosiewiczem. www.ekologia.pl. Geraadpleegd op 6 juni 2015.
* ↑ (pl) Lista publikacji autora. www.racjonalista.pl. Gearchiveerd op 1 juli 2015. Geraadpleegd op 6 juni 2015.
* ↑ (pl) Homeopatia - to naprawdę nie działa. Gazeta Wyborcza (9 februari 2011). Geraadpleegd op 6 juni 2015.
* ↑ (pl) "Miliony dla jasnowidza", Polityka, 3 oktober 2012. Gearchiveerd op 29 mei 2013. Geraadpleegd op 9 juni 2015.
* ↑ (pl) "Moje zdolności paranormalne okazały się iluzją", Gazeta Olsztyńska, 3 oktober 2012. Gearchiveerd op 14 juni 2015. Geraadpleegd op 9 juni 2015.
* ↑ (pl) "Masz zdolności paranormalne. Udowodnij, dostaniesz milion", Polskie Radio, 29 september 2012. Gearchiveerd op 14 juni 2015. Geraadpleegd op 9 juni 2015.
* ↑ (pl) "Udowodnij nadprzyrodzone zdolności i zdobądź milion!", Dzień Dobry TVN, TVN, 10 oktober 2012. Gearchiveerd op 14 juni 2015. Geraadpleegd op 9 juni 2015.
* ↑ (pl) „Psychologia to nauka, nie czary” – protest naukowców, psychologów i studentów. KSP website (24 februari 2012). Gearchiveerd op 30 juni 2015. Geraadpleegd op 9 juni 2015.
* ↑ (pl) "„Psychologia to nauka, nie czary”", TVP website, Telewizja Polska, 27 februari 2012. Geraadpleegd op 9 juni 2015.
* ↑ (pl) ""Psychologia to nauka, nie czary"", Polskie Radio, 29 februari 2012. Gearchiveerd op 5 juli 2015. Geraadpleegd op 9 juni 2015.
* ↑ (pl) Marcin Rotkiewicz, "Kleks na umyśle", Polityka, 5 maart 2012. Geraadpleegd op 9 juni 2015.
* ↑ Tomasz Witkowski, "Fashionable nonsense still in fashion. Psychological Sokal-style hoax". Lezing gegeven tijdens het 14e European Skeptics Congress, Boedapest september 2010.
* ↑ Maciej Zatoński, "Medicine – art, science or craft?". Lezing gegeven tijdens het 14e European Skeptics Congress, Boedapest september 2010.
* ↑ Witkowski, T., (mei 2012) "Pseudoscience in teaching of psychology. The most dangerous myths, frauds and urban legends". Lezing gegeven tijdens het 6e World Skeptics Congress: "Promoting Science in Age of Uncertainty", Berlijn 2012.
* ↑ Tomasz Witkowski, "Is psychology a cargo cult science?" Lezing gegeven tijdens het 15e European Skeptics Congress in Stockholm, augustus 2013.
* ↑ (pl) Tomasz Witkowski. History of the Open Letter in Defence of Reason. tomaszwitkowski.pl (15 juni 2015). Gearchiveerd op 6 oktober 2022. Geraadpleegd op 18 augustus 2023.
* ↑ (pl) SKEPTICAL INQUIRER ABOUT POLISH CLAIRVOYANT AS AN EXPERT WITNESS. forbiddenpsychology.wordpress.com (15 juni 2015). Gearchiveerd op 21 september 2017. Geraadpleegd op 27 juni 2015. . op 21 september 2017.
* ↑ Witkowski, Tomasz (2012). A Review of Research Findings on Neuro-Linguistic Programming. The Scientific Review of Mental Health Practice 9 (1): 29-40 (Center for Inquiry).
* ↑ Witkowski, Tomasz (2011). Psychological Sokal-style hoax. The Scientific Review of Mental Health Practices 8 (1): 50-60 (Center for Inquiry).
* ↑ (pl) FORBIDDEN PSYCHOLOGY: Covert Report W/ Dr. Zatonski. truthfrequencyradio.com. Gearchiveerd op 17 juli 2017. Geraadpleegd op 15 juni 2015.
* ↑ (pl) SkeptisCH – Folge 27: Sind Sozialwissenschaften Pseudowissenschaft?. SkeptisCH. Skeptiker Schweiz (november 2013). Geraadpleegd op 15 juni 2015.
* ↑ (pl) Episode 45: Forbidden Psychology with Tomasz Witkowski. Mile High Sanity Project (3 augustus 2014). Geraadpleegd op 15 juni 2015.
* ↑ (pl) S3 Polnische Skeptiker/ Wywiad: Polskie Skeptycy (T. Witkowski/ Nov. 2013). YouTube (29 december 2013). Gearchiveerd op 15 februari 2015. Geraadpleegd op 15 juni 2015.
* ↑ (pl) Apel KSP ws jawnych wyników badań klinicznych. KSP website (mei 2013). Gearchiveerd op 30 juni 2015. Geraadpleegd op 15 juni 2015.
* ↑ (pl) "Psychologia anomalistyczna w Warszawie", Dziennik Gazeta Prawna, Infor Bizness, 23 juni 2014. Geraadpleegd op 11 juni 2015.
* ↑ (pl) Publikacje & Media. KSP-website. Gearchiveerd op 2 juli 2015. Geraadpleegd op 16 juni 2015.
* ↑ (pl) Miasto kobiet. Odcinek 7, Sezon 15. player.pl. Geraadpleegd op 16 juni 2015.
* ↑ (pl) ANTYKONCEPCJA – REFUNDOWAĆ CZY NIE?. player.pl. Geraadpleegd op 16 juni 2015.
* ↑ (pl) Tylko dla inteligentnych! O inteligencji z dr. Tomaszem Witkowskim. audycje.tokfm.pl (18 februari 2015). Geraadpleegd op 16 juni 2015.
* ↑ (pl) NIE MA ŻARTÓW - TOMASZ WITKOWSKI. ipla.tv (28 mei 2014). Gearchiveerd op 24 september 2015. Geraadpleegd op 16 juni 2015.
* ↑ (pl) Łatwo wszczepić fałszywe wspomnienia. Polskie Radio (14 april 2014). Geraadpleegd op 16 June 2015.
* ↑ (pl) dr Tomasz Witkowski na temat nowego podręcznika wydanego przez MEN. Polskie Radio RDC (28 maart 2015). Geraadpleegd op 16 juni 2015.
* ↑ (pl) prof. Andrzej Gregosiewicz. Med Express. Geraadpleegd op 16 juni 2015.
ARP-SAPC · Association for Skeptical Enquiry (ASKE) · Association française pour l'information scientifique (AFIS) · Center for Inquiry (CFI) · Círculo Escéptico · Comcept · Comité Para · Committee for Skeptical Inquiry (CSI/CSICOP) · Het Denkgelag · Deutsche Gesellschaft zur Bekämpfung des Kurpfuschertums (DGBK) · Edinburgh Skeptics · European Council of Skeptical Organisations (ECSO) · Föreningen Vetenskap och Folkbildning (VoF) · Gesellschaft zur wissenschaftlichen Untersuchung von Parawissenschaften (GWUP) · Glasgow Skeptics · Good Thinking Society · Irish Skeptics Society · James Randi Educational Foundation (JREF) · Klub Sceptyków Polskich (KSP) · Merseyside Skeptics Society (MSS) · Obscestvo skeptikov · Observatoire Zététique (OZ) · Richard Dawkins Foundation for Reason and Science (RDF/RDFRS) · SKEPP · Skepsis ry · Society for Psychical Research (SPR) · The Skeptics Society · Stichting Skepsis · Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK)