OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Paarproductie

Paarproductie verwijst naar de creatie van een elementair deeltje en zijn antideeltje, nadat een neutraal boson in contact is gekomen met een atoomkern of een ander en zwaarder boson.
De botsing van een foton met een atoomkern kan bijvoorbeeld de creatie van een elektron en een positron (dit is het antideeltje van het elektron) tot gevolg hebben. Dit kan echter alleen plaatsvinden als (1) het foton over voldoende energie beschikt om de nieuwe deeltjes te produceren en (2) energie- en impulsbehoud gegarandeerd zijn. Verder dienen de overige kwantumgetallen, zoals lading, leptongetal, baryongetal et cetera, van de geproduceerde deeltjes tot nul op te tellen.
Wanneer een foton na interactie met een atoomkern een elektron en een positron produceert dient het minimaal over de massa-energie [= m · c²] van een elektron én een positron te beschikken. Die energie is voor beide deeltjes 0,511 MeV. Het foton heeft derhalve minimaal het dubbele hiervan nodig. Behoud van energie is dan geen probleem; eventuele rest-energie kan aan het elektron en het positron worden doorgegeven in de vorm van kinetische energie. Vanwege de relatief grote massa van de atoomkern kan de impuls eveneens behouden worden. Dit geldt ook voor het behoud van elektrische lading: lading elektron -1 + lading positron +1 = 0; dit is gelijk aan de lading van het oorspronkelijke foton.
# Pachycondyla venusta

Pachycondyla venusta is een mierensoort uit de onderfamilie van de Ponerinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Forel.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Brochthausen

Brochthausen is een dorp in de Duitse gemeente Duderstadt in de deelstaat Nedersaksen. In 1973 werd het dorp bij Duderstadt gevoegd. Het dorp ligt 10,5 km ten noordoosten van Duderstadt.
Breitenberg wordt voor het eerst vermeld in een oorkonde uit 1334. Sinds 1429 was het een van de elf raadsdorpen van Duderstadt. De Sint-Joriskerk, een fraai voorbeeld van neogotiek, met bezienswaardig interieur, in het dorp is gebouwd in 1891 en verving eerdere bouwwerken, waarvan de eerste dateerde uit de veertiende eeuw. Op 2,5 km ten noordoosten van het dorp, juist over de gemeentegrens met Herzberg am Harz, ligt, nabij de voormalige grens met de DDR, landgoed Rotenberger Hof met een rijke geschiedenis. Het terrein is nu een golfbaan.
# Hugo Boss-prijs

De Hugo Boss-prijs is een kunstprijs die sinds 1996 om de twee jaar wordt uitgereikt aan een kunstenaar of kunstgroep. De prijs wordt door de Solomon R. Guggenheim Foundation uitgereikt en het prijzengeld van 100.000 dollar wordt door de firma Hugo Boss gesponsord.

## Prijswinnaars

* 1996: Matthew Barney, een Amerikaans filmmaker en beeldhouwer
* 1998: Douglas Gordon, een Schots videokunstenaar
* 2000: Marjetica Potrč, een Sloveens beeldhouwer, fotograaf en architect
* 2002: Pierre Huyghe, een Frans multimediakunstenaar
* 2004: Rirkrit Tiravanija, een Thais kunstenaar
* 2006: Tacita Dean, een Brits kunstenaar
* 2008: Emily Jacir, een Palestijns beeldend kunstenaar
* 2010: Hans-Peter Feldmann, een Duits beeldend kunstenaar
* 2012: Danh Vo, Vietnamese, beeldend kunstenaar
* 2014: Paul Chan, een Amerikaans o.a. videokunstenaar.
* 2016: Anicka Yi, Koreaans Conceptuele kunstenares

## Externe link

* (en) Officiële website
# Pachycondyla vermiculata

Pachycondyla vermiculata is een mierensoort uit de onderfamilie van de Ponerinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Emery.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# L'Estartit

L'Estartit is een Spaanse plaats gelegen aan de Costa Brava. Het maakt deel uit van de gemeente Torroella de Montgrí en de provincie Girona en ligt ongeveer veertig kilometer oostelijk van de stad Girona. L'Estartit telt 3571 inwoners (2009). Het dorp ligt aan de voet van het Montgrígebergte. Ten zuiden van l'Estartit mondt de rivier de Ter uit in de Middellandse Zee.

## Geschiedenis

L'Estartit was in het verleden de haven van het buurdorp Torroella de Montgrí. Het werd meer dan eens bestookt door zeerovers die zich verschansten op de eilanden. Het voormalige vissersdorpje groeide door de aanwezigheid van een kilometerslang zandstrand (de baai van Pals) en de opening van diverse grote kampeerterreinen in de jaren 70 en 80 van de twintigste eeuw uit tot een populaire badplaats met onder andere een jachthaven, Club Náutico de Estartit.

## Duikoord

De aanwezigheid van de eilandengroep Illes Medes vlak voor de kust heeft l'Estartit tot een bekend duikoord gemaakt.

## Jachthaven

De jachthaven Club Náutico de Estartit (CNE) is voor iedereen toegankelijk. In deze beschermde baai is er een constante zeilwind aanwezig.
# Pachycondyla weberi

Pachycondyla weberi is een mierensoort uit de onderfamilie van de Ponerinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1953 door Bernard.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Pachycondyla zhengi

Pachycondyla zhengi is een mierensoort uit de onderfamilie van de Ponerinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Xu.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Weg der Verenigde Naties (Groningen)

De Weg der Verenigde Naties of Zuidelijke Ringweg is een onderdeel van de ringweg rond Groningen en tevens deel van Rijksweg 7. De weg is zo’n twaalf kilometer lang en loopt ongeveer van de wijk Hoogkerk naar de wijk Euvelgunne. De weg is belangrijk voor de verkeersstromen tussen de stad en de rest van Nederland maar ook voor het passerende autoverkeer.
In het stad-Groninger 'Structuurplan' van 1960-1962 werd deze weg ingetekend als een rondweg. Het Sterrebos werd daarop in 1964 deels gekapt voor en in tweeën gesplitst door deze weg.

## Aanpak Ring Zuid

Rond het jaar 2000 bleek steeds vaker dat de weg een te lage capaciteit had voor de toenmalige en voorziene verkeersstromen. Daarom werd besloten tot een aanpassing. In 2009 werd in het kader van deze heraanleg van de zuidelijke ringweg besloten tot het gedeeltelijk terugbrengen van de situatie van vóór 1964 en het Sterrebos deels te herstellen en uit te breiden tot een park. Dit zou mogelijk worden door de ringweg hier verdiept aan te leggen. In 2017 is begonnen met het verdiept aanleggen van de hoofdrijbaan vanaf het Julianaplein tot aan het Europaplein die met drie overkappingen ("deksels") is afgedekt. Bovendien is het knooppunt Julianaplein ongelijkvloers gemaakt, evenals de aansluiting op de Westelijke Ringweg. 1 september 2024 is de nieuwe zuidelijke ringweg geopend.

## Externe link

* Aanpak Ring Zuid projectwebsite.
# Baronies

Het Baronies is het Brabantse dialect dat gesproken wordt in grofweg de historische Baronie van Breda. Volgens de indeling van het Brabants die het Woordenboek van de Brabantse Dialecten hanteert, omvat het Baroniese taalgebied ook het gebied rond Hoogstraten, Brecht, Wuustwezel, Nieuwmoer, en Rijkevorsel in de Belgische Noorderkempen, al moet het traditionele dialect hier sterk de concurrentie van het Antwerps ondervinden. In het noorden van de baronie spreekt men Markiezaats.
Samen met het (groot-)Antwerps en het Markiezaats vormt het Baronies het Noordwest-Brabants. Dit is een groep Brabantse dialecten die hun vorm te danken hebben aan het Antwerps. Toen door gevechtshandelingen tijdens de Tachtigjarige Oorlog Noordwest-Brabant grotendeels ontvolkt raakte hebben veel Antwerpenaren zich in het gebied gevestigd. Bovendien zorgt het prestige van deze stad al eeuwenlang voor een diepgaande invloed in de taal van de omringende gebieden.
Kenmerken die het Baronies met de andere dialecten uit de noordwestelijke groep deelt zijn:
* Vaak aai voor Standaardnederlands ei/ij en soms oi voor ui; sterke diftongering met zeer lange of zeer korte klank ("wei" -> "waai"; "wij" -> "waj")
* Vaak ie voor Standaardnederlands i;
* Inversie van de sp tot ps ("wesp" -> "weps")
* Geen umlaut in verkleinwoorden (i.t.t. Oost-Brabants);
* Het weglaten van de h
Het Baronies onderscheidt zich van het Markiezaats door
* Het optreden van palatalisatie in de Oergermaanse lange ô: Bredaas gruun tgov. Bergs groen;
* Het uitspreken van de oude scherplange ee en oo als monoftong oo, niet als stijgende diftongen jee en woo: eel groot, niet jeel grwoot.
Het onderscheidt zich van het Antwerps door
* Het behoud van de korte o, die niet in een oe veranderde;
* De meer geopende uitspraak van de oude scherplange ee en oo, die in het Antwerps ië en oeë werden;
* Niet overal ie voor Standaardnederlands i;
* Niet- of minder geronde uitspraak van de ao (Nederlandse aa)
* Een over het algemeen noordelijkere woordenschat met minder Franse leenwoorden.
Over de dialectconservering in de Baronie is niet al te veel bekend. Uiteraard gaat ook hier het dialect achteruit, en wel het snelst in de steden. Het is nog niet zeer lang geleden dat het Bredaas dialect nog stevig verankerd was in de Bredase samenleving; thans leeft het vooral in volksbuurten en onder de oude generatie. De dialecten worden vooralsnog bijna alleen met carnaval opgeschreven. Beroemd werd de "leergang" Eej Kul van de Bredase "paoters Terrepetijn OH en Saggerijn OW".
# Ien Hulshoff Pol

Josephina Theodora Johanna (Ien) van Herwaarden-Hulshoff Pol (Hengelo, 25 november 1907 – Engeland, 3 augustus 1991) was een Nederlands beeldhouwer.

## Leven en werk

Ien Hulshoff Pol was een dochter van ingenieur Abraham Bertus Hulshoff Pol en Wilhelmina Lucia Thueré, ze was een oomzegger van de schilder Albert Hulshoff Pol. Ze studeerde aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam (1929-1934), als leerling van Jan Bronner en klasgenote van Frits Hoevenagel, Truus van Someren Gréve en Pieter Starreveld. In 1934 dong ze mee naar de Prix de Rome, de opdracht dat jaar was een beeld te maken met als thema 'Odysseus vraagt Nausaikaä om voedsel en kleding'. Ze behaalde met haar beeld de zilveren medaille, de gouden medaille ging Gerrit Bolhuis. In 1935 keerde ze terug naar Hengelo, waar ze een jaar later trouwde met mr. Gerrit Hendrik van Herwaarden (1904-1976), rijksambtenaar. Het stel woonde met het gezin in Den Haag, later in Leiden.
Ze overleed tijdens een vakantie in Engeland, op 83-jarige leeftijd, en werd begraven op begraafplaats Rhijnhof in Leiden.
* ↑ Biografische gegevens bij het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
* ↑ Noord-Hollands Archief: toegang 90 Archief van de Rijksakademie van Beeldende Kunsten, inv.nr. 517 Stamregister van studenten.
* ↑ Prix de Rome, 1934. Gearchiveerd op 10 oktober 2021.
* ↑ Kasper Niehaus, "Wedstrijd in vrije beeldhouwkunst. Tentoonstelling in het gebouw der Rijksacademie.", De Telegraaf, 21 december 1934.
* ↑ Familieannonce", NRC Handelsblad, 9 augustus 1991.
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 419773
# Fintona

Fintona is een plaats in het Noord-Ierse graafschap County Tyrone. De plaats telt 1.359 inwoners.
Coalisland · Dungannon · Fintona · Omagh
# Mettekoe

Mettekoe is een folkloristische reus, geboren in de Belgische plaats Lettelingen, op 23 augustus 2022 en gedoopt op 18 september van hetzelfde jaar. Mettekoe betekent aap in het Enghiennois. De aap van 4,90 meter, gebouwd op een houten structuur, stelt een orang-oetan voor, een grote aap met oranje vacht. Zijn kostuum is met de hand gemaakt met meer dan 30 vierkante meter stof en 800 meter naaigaren.
Mettekoe is de mascotte van de liefdadigheidsorganisatie Les Amis de Mettekoe, wiens doel is om geld in te zamelen om orang-oetans in Borneo te helpen, waar ontbossing en stroperij plaatsvindt. Samen met de reus organiseren deze vrijwilligers evenementen, zoals uitstapjes met reuzen, concerten en andere liefdadigheidsactiviteiten.
In het voorjaar van 2023 werd Mettekoe opgemerkt door het collectief Petticoat Government tijdens een van zijn uitstapjes en uitgenodigd om België te vertegenwoordigen, samen met enkele andere reuzen, op de Internationale Tentoonstelling voor Hedendaagse Kunst van de Biënnale van Venetië in 2024.
# Lindsay Ellingson

Lindsay Ellingson (San Diego, Californië, 19 november 1984) is een Amerikaans model. Ze heeft onder andere gewerkt voor Chanel, Dolce & Gabbana, Proenza Schouler, Valentino, Christian Dior en andere merken. Ellingson is ontdekt tijdens een Pro Scout evenement dat ze bijwoonde in Orange County, Californië. Ze is onder andere bekend als model van Victoria's Secret

## Biografie

Ellingson bewandelde de catwalk voor het eerst in de zomer van 2005. Inmiddels heeft ze al vele catwalks op haar naam staan waaronder: Blumarine, Chanel, Christian Dior, John Galliano, Gucci, Valentino, Lacoste, Marc Jacobs, Oscar de la Renta, en Giorgio Armani.
Haar eerste modeshow voor Victoria's Secret liep ze in 2007, en keerde terug in 2008 en 2009. Ellingson en Emanuela de Paula werden gekozen als gezicht voor "Body by Victoria". Wat ze samen mochten doen met de bekendere modellen Alessandra Ambrosio en Marisa Miller. Ook was ze te zien in de Victoria's Secret 2010 "SWIM" catalogus.
* ↑ California Births. Gearchiveerd op 21 september 2013. Geraadpleegd op 5 april 2024.
# Christian Früchtl

Christian Früchtl (Bischofsmais, 28 januari 2000) is een Duits voetballer die als doelman speelt. Hij verruilde in de zomer van 2024 Austria Wien voor Lecce.

## Clubcarrière

Früchtl is afkomstig uit de jeugdopleiding van Bayern München. Op 15 augustus 2017 debuteerde hij voor het tweede elftal in de Regionalliga Bayern. In 2019 promoveerde hij met Bayern München II naar de 3. Liga. Op 20 juli 2019 maakte hij zijn profdebuut in de 3. Liga tegen Würzburger Kickers.

## Interlandcarrière

Früchtl speelde voor diverse Duitse nationale jeugdselecties.
* ↑ Wedstrijdgegevens op soccerway.com. Geraadpleegd op 28 juli 2019.
1 Früchtl · 2 Pelmard · 3 Rebić · 4 Gaspar · 5 Berisha · 6 Baschirotto · 7 Morente · 8 Rafia · 9 Krstović · 10 Oudin · 11 Sansone · 12 Guilbert · 13 Dorgu · 14 Helgason · 16 González · 19 Jean · 20 Ramadani · 21 Bonifazi · 22 Banda · 23 Burnete · 24 Corfitzen · 25 Gallo · 27 McJannet · 28 Esposito · 29 Coulibaly · 30 Falcone · 32 Samooja · 34 Daka · 36 Marchwiński · 40 Hasa · 42 Addo · 50 Pierotti · 75 Pierret · 77 Kaba · 98 Borbei · Coach: Giampaolo
# Attini

De geslachtengroep Attini omvat mieren, die samenleven met schimmels. Ze leven hiermee in een mutualisme. Er zijn 46 geslachten.

## Geslachten

* Acanthognathus Mayr, 1887
* Acromyrmex Mayr, 1865
* Allomerus Mayr, 1878
* Apterostigma Mayr, 1865
* Atta Fabricius, 1804
* †Attaichnus Laza, 1982
* Basiceros Schulz, 1906
* Blepharidatta Wheeler, 1915
* Cephalotes Latreille, 1802
* Chimaeridris Wilson, 1989
* Colobostruma Wheeler, 1927
* Cyatta Sosa-Calvo et al., 2013
* Cyphomyrmex Mayr, 1862
* Daceton Perty, 1833
* Diaphoromyrma Fernández, Delabie & Nascimento, 2009
* Epopostruma Forel, 1895
* Eurhopalothrix Brown & Kempf, 1961
* Ishakidris Bolton, 1984
* Kalathomyrmex Klingenberg & Brandão, 2009
* Lachnomyrmex Wheeler, 1910
* Lenomyrmex Fernández & Palacio, 1999
* Mesostruma Brown, 1948
* Microdaceton Santschi, 1913
* Mycetagroicus Brandão & Mayhé-Nunes, 2001
* Mycetarotes Emery, 1913
* Mycetophylax Emery, 1913
* Mycetosoritis Wheeler, 1907
* Mycocepurus Forel, 1893
* Myrmicocrypta Smith, 1860
* Ochetomyrmex Mayr, 1878
* Octostruma Forel, 1912
* Orectognathus Smith, 1853
* Paramycetophylax Kusnezov, 1956
* Phalacromyrmex Kempf, 1960
* Pheidole Westwood, 1839
* Pilotrochus Brown, 1978
* Procryptocerus Emery, 1887
* Protalaridris Brown, 1980
* Pseudoatta Gallardo, 1916
* Rhopalothrix Mayr, 1870
* Sericomyrmex Mayr, 1865
* Strumigenys Smith, 1860
* Talaridris Weber, 1941
* Trachymyrmex Forel, 1893
* Tranopelta Mayr, 1866
* Wasmannia Forel, 1893
# Wapen van Georgië

Het staatswapen van Georgië (Georgisch: საქართველოს სახელმწიფო გერბი, Sakartvelos sachelmtsipo gerbi) is gedeeltelijk gebaseerd op het middeleeuwse wapen van het Georgisch koninklijk Huis Bagrationi. Dit wapen werd aangenomen op 1 oktober 2004. Eerder in dat jaar werden ook een andere vlag en volkslied ingevoerd.

## Omschrijving

Het wapen bevat een schild dat door twee leeuwen gedragen wordt. Op het schild wordt de patroonheilige van Georgië Sint Joris afgebeeld, terwijl hij een draak doodt. Het schild wordt gekroond door de koninklijke kroon van Georgië. Onder het schild staat de wapenspreuk "Eendracht Maakt Macht" (ძალა ერთობაშია oftewel Dzala Ertobasjia).

## Historische wapens

* Wapen van Georgië, 1918-1921
* Wapen van Georgië, 1918-1921 en 1991-2004
* Wapen van Georgië als deelrepubliek van de Sovjet-Unie
* Wapenschild van de Bagrationi
# Zou

Zou is een van de twaalf departementen van Benin. Het ligt in het zuiden van het land en heeft Abomey als hoofdstad. Het departement telde in 2006 bijna 640.000 inwoners en is 5100 vierkante kilometer groot. Van de bevolking behoort het overgrote deel of 86,5 procent tot de Fon. De Mahi zijn vertegenwoordigd met 4,8 procent van de bevolking. De meest beleden godsdienst in het departement is het christendom met 43,5 procent. Dan volgen de inheemse godsdiensten met 40,4 procent. De islam speelt met 2,8 procent slechts een kleine rol.

## Geografie

Het departement is genoemd naar de Zou, een zijrivier van de Ouémé.
Zou heeft in het noordwesten een korte grens met de regio Plateaux van buurland Togo. Departementsgrenzen heeft Zou ten noorden met Collines, ten oosten met Plateau, ten zuidoosten met Ouémé, ten zuiden met Atlantique en ten zuidwesten met Couffo.

## Geschiedenis

Zou was oorspronkelijk een van Benins zes provincies. Op 15 januari 1999 werd deze samen met de vijf andere in tweeën gesplitst. Het grootste en noordelijke deel van Zou werd nu het departement Collines.

## Communes

Het departement is verder verdeeld in negen communes:
* Abomey
* Agbangnizoun
* Bohicon
* Covè
* Djidja
* Ouinhi
* Za-Kpota
* Zangnanado
* Zogbodomey
Alibori · Atacora · Atlantique · Borgou · Collines · Donga · Couffo · Littoral · Mono · Ouémé · Plateau · Zou
* ↑ Benin Departments
# Fuerte de Samaipata

Fuerte de Samaipata (vesting van Samaipata) is een ruïnestad uit de Incacultuur. De archeologische plaats ligt in Bolivia en werd in 1998 geplaatst op de Werelderfgoedlijst.
El Fuerte de Samaipata ligt op een bergplateau van de oostelijke Andes op 1950 meter boven zeeniveau. De locatie ligt in de buurt van het kleine plaatsje Samaipata en ca. 120 km zuidwestelijk van Santa Cruz de la Sierra.
El Fuerte werd mogelijk gebruikt bij het bepalen van een belangrijk element in de Maya- en Inca-astronomie, de Venuskalender, zie Wiraqocha.
Het gebied omvat 40 hectare en bestaat uit een zandstenen heuvel met vele inkervingen (van onder meer afbeeldingen, maar ook kanalen), waarschijnlijk het ceremoniële deel van de oude stad uit de 14e tot de 16e eeuw, en het gebied ten zuiden van de heuvel die het bestuurlijke en woongedeelte van de stad vormde.
* Galerij
* Overzicht vanaf de plaats van de oude stad
* De monoliet met figuren
* Voetgangersbrug bij Fuerte de Samaipata

## Externe link

* Reisverslag in het Nederlands
# Sacramentskerk (Amsterdam)

De Heilig Sacramentskerk is een kerkgebouw aan de Kometensingel 152 in Tuindorp Oostzaan in Amsterdam-Noord. De kerk werd gebouwd in 1952 als rooms-katholieke kerk.
Het is een voorbeeld van een kerk in de stijl van de Bossche School naar ontwerp van architecten Evers en Sarlemijn. Het gebouw is vrijwel gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering wat betreft in- en exterieur.
De kerk verving een eerdere houten noodkerk uit 1924. In de kerk stond, op de galerij boven de ingang, een ouder orgel met neogotische kas. Bij een verbouwing in 1980 is de kerkruimte verkleind en het orgel verdwenen. In 2008 werd de kerk buiten gebruik gesteld. De kerkzaal is daarna grotendeels onttakeld. Het gebouw bleef in gebruik voor buurtactiviteiten.
De katholieke parochie in Amsterdam-Noord wilde vijf kerkgebouwen verkopen, om één nieuwe kerk te kunnen bouwen. Buurtbewoners wilden het kerkgebouw behouden voor de buurt. Lange tijd waren er sloopplannen, maar uiteindelijk verkreeg de Sacramentskerk in 2015 de status van gemeentelijk monument.
# Vibia Sabina

Vibia Sabina (overleden 136) was de vrouw van keizer Hadrianus en keizerin in Rome.
Zij was een dochter van Matidia, een nicht van keizer Trajanus, die zelf geen kinderen had. Door deze verwantschap met de keizer was Vibia Sabina voorbestemd voor het politieke huwelijk met Hadrianus, de opvolger van Trajanus. Het huwelijk werd gearrangeerd door Pompeia Plotina, de echtgenote van Trajanus.
Het huwelijk vond plaats in 100, waardoor Hadrianus' positie als opvolger versterkt werd. Het werd een ongelukkig huwelijk. Zij begeleidde haar man wel op zijn zeer frequente tournees door de provincies, maar Hadrianus besteedde weinig aandacht aan haar en toonde zelfs openlijk meer belangstelling voor andere getrouwde vrouwen en jonge mannen als Antinoüs. Het huwelijk bleef kinderloos.
Sabina's overspelige avonturen werden echter niet geduld. Als gevolg van te intieme relaties werd de prefect van de pretoriaanse garde (Septicius Clarus) ontslagen en de historicus Suetonius de toegang tot de keizerlijke archieven ontzegd.
De natuurlijke dood van Sabina in 136 werd vanaf het begin in twijfel getrokken en het is mogelijk dat Hadrianus haar heeft vergiftigd, zoals de geruchten gingen, of dat zij zelfmoord heeft gepleegd.

## Literatuur

* Nynke Smits - Sabina, vrouw van Hadrianus. Een bijzondere liefdesgeschiedenis (2016), Primavera, Leiden. (historische roman).