OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Saddamiyat al-Mitla

Saddamiyat al-Mitla was een district in het gouvernement Basra tijdens de Iraakse bezetting van Koeweit van 1990 tot 1991. De vorming van het district werd aangekondigd op 28 augustus 1990. De naam was bedoeld om de Iraakse president Saddam Hussein te eren. Terwijl de rest van Koeweit werd geannexeerd als het 19e gouvernement van Irak, werd het strategische noordelijke deel van Koeweit geannexeerd als het district Saddamiyat al-Mitla als onderdeel van het gouvernement Basra.
Het district besloeg ongeveer 7.000 km². Het omvatte de Koeweitse eilanden Warbah en Bubiyan, het gebied rond Abdali, het Raudhatain-olieveld, het Sabriya-olieveld, het Ratqa-olieveld en het zuidelijke deel van het Rumaila-olieveld. Naast de olievoorraden bevatte het district de meeste ondergrondse waterbronnen van Koeweit. Iraakse media verklaarden dat er een nieuwe stad, ook Saddamiyat al-Mitla genoemd, in het district zou worden gebouwd.
Er werd destijds gespeculeerd of het feit dat het district Saddamiyat al-Mitla in het gouvernement Basra in plaats van het gouvernement Koeweit was ondergebracht, erop duidde dat Irak bereid was zich terug te trekken uit de rest van Koeweit, maar de noordelijke gebieden te behouden.
# Guillaume Van der Hecht

Guillaume Victor Van der Hecht, (Brussel 30 juni 1817 - aldaar, 10 september 1891) was een Belgisch kunstschilder, lithograaf en tekenaar. Hij werkte in de stijl van de romantiek.

## Leven en werk

Van der Hecht werd in 1827 leerling aan de Brusselse Academie van Schone Kunsten en ontving al op jeugdige leeftijd zijn eerste opdrachten. Medio jaren 1840 werkte hij een tijd lang in Londen en was daar leerling en assistent van Charles Baugniet. Rond het midden van de negentiende eeuw was hij weer terug in België. Vanaf die tijd zou zijn naam verschijnen in tal van tijdschriften, waarvoor hij werkte als illustrator. Hij droeg onder andere bij aan het blad La Renaissance, samen met vooraanstaande romantische kunstenaars als Gustaaf Wappers, Nicaise De Keyser en Jean-Baptiste Madou.
Van der Hecht was op de eerste plaats tekenaar en graveur. Hij werkte in hoog tempo, hetgeen de kwaliteit van zijn producties niet altijd ten goede kwam. Meer aandacht besteedde hij aan zijn schilderijen en aquarellen, die beperkter in aantal zijn. Hij was een typische vertegenwoordiger van de romantiek en maakte vooral landschappen en vergezichten, vaak met kastelen en monumenten.
Van der Hecht werkte in de jaren 1850 ook als tekenleraar aan het Belgische hof en gaf les aan de jonge Maria van Hohenzollern-Sigmaringen. Hij was de leermeester van zijn neef Henri Van der Hecht (1841-1901). In 1891 overleed hij, 74 jaar oud.

## Literatuur en bron

* De romantiek in België. Tussen werkelijkheid, herinnering en verlangen. Catalogus Koninklijke Musea voor Schone Kunsten Brussel, met essays van diverse auteurs, Lannoo, 2005, blz. 168-169. ISBN 90-209-6136-5
# Atlasgrasmus

De atlasgrasmus (Curruca deserticola synoniem: Sylvia deserticola) is een zangvogel uit de familie van Sylviidae.

## Herkenning

De vogel is 11,5 tot 12,5 cm lang. Deze grasmus is lastig te onderscheiden van de brilgrasmus en de baardgrasmus. Het mannetje in broedkleed heeft net als de brilgrasmus een witte oogring, maar is roestrood van onder, net als de baardgrasmus. De baardgrasmus heeft echter een witte buik en de atlasgrasmus niet. Verder heeft de atlasgrasmus de gewoonte zijn staart opgewipt te houden.

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort telt 3 ondersoorten:
* C. d. deserticola: noordelijk Algerije en noordelijk Tunesië.
* C. d. maroccana: van centraal en westelijk Marokko tot noordwestelijk Algerije.
* C. d. ticehursti: oostelijk Marokko.
Het leefgebied bestaat uit maquis en garrigue (heidevegetaties met doornstruiken) met enkele kurkeiken op hoogtes tussen de 1000 en 2500 m boven de zeespiegel in het Atlasgebergte. Het is een standvogel, hoewel vogels die betrekkelijk hoog in het gebergte leven, 's winters over korte afstand naar het zuiden trekken naar gebieden met halfwoestijnen.

## Status

De grootte van de wereldpopulatie is niet gekwantificeerd, maar algemeen voorkomend in geschikt habitat. Men veronderstelt dat de soort in aantal stabiel is. Om deze redenen staat de atlasgrasmus als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Atlasgrasmus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 Svensson, L. et al., 2012. ANWB Vogelgids van Europa, Tirion, Baarn. ISBN 978 90 18 03080 3
* ↑ Handbook of the Birds of the World deel 11, 2006.
# Antonello Venditti

Antonello Venditti, geboren als Antonio Venditti (Rome, 8 maart 1949), is een Italiaans zanger/componist.

## Jeugd en studie

Venditti werd geboren als zoon van een politiechef en een lerares klassieke talen. Na het liceo classico 'Giulio Cesare' doorlopen te hebben, studeerde hij rechten aan de Universiteit Sapienza Rome. In 1973 behaalde zijn doctorandustitel in de rechtsfilosofie.

## Privéleven

Venditti was van 1975 tot 1978 getrouwd met actrice Simona Izzo. Zij kregen samen een zoon, Francesco Saverio Venditti, tevens acteur.

## Loopbaan

Venditti kwam op jonge leeftijd al in aanraking met de piano. Op dertienjarige leeftijd schreef hij de nummers Sora Rosa en Roma capoccia. Venditti's repertoire is geïnspireerd door sociale problemen. Vanaf midden jaren 70 werd Venditti steeds succesvoller in Italië. Venditti heeft wereldwijd meer dan 40 miljoen albums verkocht. De nummers Roma Roma en Grazie Roma zijn de clubliederen van de Romeinse voetbalclub AS Roma. De Romeinse zanger heeft tot driemaal toe een gratis concert gegeven op het Circus Maximus ter ere van het behalen van een titel van de voetbalclub. In 2001 wist het betreffende concert op het Circus Maximus een recordaantal van 1,6 miljoen toeschouwers te trekken.
In 2016 verscheen het tweede boek van Venditti, genaamd Nella notte di Roma (In de nacht van Rome), waarin de zanger licht werpt op de staat van zijn geboorte- en woonplaats Rome.
In 2022 vond in het Olympisch Stadion in Rome het begin van een hernieuwde artistieke ontmoeting plaats met Francesco de Gregori, gevolgd door een lange, uitverkochte tour in Italië. Samen met De Gregori bracht Venditti in 1972 zijn eerste album uit.

## Albums

| -1983 Theorius Campus (1972) L'Orso Bruno (1972) Le cose della vita (1973) Quando verrà Natale (1974) Bologna 2 settembre 1974 (live) Lilly (1975) Ullàlla (1977) Sotto il segno dei pesci (1978) Buona domenica (1979) Sotto la pioggia (1982) Circo Massimo (1983, live) | 1984-2001 Cuore (1984) Centocittà (1985, live) Venditti e segreti (1986) In questo mondo di ladri (1988) Benvenuti in paradiso (1991) Da San Siro a Samarcando. L'amore insegna agli uomini (1992, live) Prendilo tu questo frutto amaro (1995) Antonello nel paese delle meraviglie (1997) Goodbye Novecento (1999) Circo Massimo (2001, live) | na 2001 Che fantastica storia è la vita (2003) Campus Live (2004, live) Dalla pelle al cuore (2007) Unica (2011) Io, l'orchestra, le donne e l'amore (2013, live) Ritorno al futuro 70. 80. (2014, live) Tortuga (2015) Tortuga, un giorno in paradiso. Stadio Olimpico 2015 (live) Sotto Il Segno Dei Pesci, 40th anniversary edition (2018) Sotto il segno dei pesci - The Anniversary tour (2019, live) Il Concerto [met Francesco de Gregori] (2023, live) |
# Brilgrasmus

De brilgrasmus (Curruca conspicillata synoniem: Sylvia conspicillata) is een vogel uit de familie van de grasmussen.

## Kenmerken

Het mannetje heeft een bruinroze borst en buik, roestbruine tertials, een grijsbruine mantel, een witte keel en een blauwgrijze kop met een witte oogring en zwarte teugel. Hij verschilt van het mannetje van de grasmus door een kortere handpenprojectie, de zwarte teugel en een donkerdere borst. Het vrouwtje is bruin met een witte keel, lichte buik en heeft ook roestbruine tertials. Zij verschilt van het vrouwtje grasmus door de dunnere snavel, door het ontbreken van donkere veercentra en ze is kleiner. Beide geslachten hebben geelroze poten. De lichaamslengte bedraagt 13 cm.

## Leefwijze

Brilgrasmussen eten insecten, larven, spinnen en andere ongewervelden, ook bessen, vruchten en nectar.

## Voortplanting

De brilgrasmus broedt van april tot juni in lage struikvegetaties met veel gras en in Salicornia-vegetatie vlak bij de kust. Ze nestelen laag bij de grond en bouwen een nest van twijgen, gras en wortels, dat goed verborgen ligt. Er worden 4-6 eieren gelegd, die door beide ouders bebroed worden. Nadat de eieren zijn uitgekomen, wordt nog ongeveer twee weken voor de jongen gezorgd. De aanwezigheid van water in de buurt van het nest is een pré.

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort broedt in Portugal, Spanje, Italië, Zuid-Frankrijk en Noord-Afrika. De Europese vogels trekken in de winter naar Afrika, de Afrikaanse exemplaren zijn standvogels.
De soort telt 2 ondersoorten:
* C. c. conspicillata: van zuidwestelijk en zuidelijk Europa, noordwestelijk Afrika en Turkije tot Jordanië.
* C. c. orbitalis: Madeira, de Canarische Eilanden en Kaapverdië.

### Voorkomen in de Lage Landen

De brilgrasmus is een zeer zeldzame dwaalgast in België (1 x in 1999) en Nederland (1 x in 1984).

## Status

De grootte van de wereldpopulatie werd in 2004 ruw geschat op 180.000 tot 440.000 individuen. Er zijn geen gegevens over trends in de tijd, noch redenen om aan te nemen dat de vogel achteruit gaat, daarom staat de brilgrasmus als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Brilgrasmus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Dutch Avifauna. Dutch Birding. Geraadpleegd op 24 augustus 2014.
# Kleine zwartkop

De kleine zwartkop (Curruca melanocephala synoniem: Sylvia melanocephala) is een vogel uit de familie van de zangers van de Oude Wereld (Sylviidae).

## Kenmerken

De kleine zwartkop is een 13-14 centimeter grote grasmus waarvan het mannetje een grijze rug en onderdelen, een zwarte kop, witte keel en een rode oogring heeft. Het vrouwtje heeft een bruingrijze rug en onderdelen en een grijze kop, tevens een rode oogring. Juveniele vogels lijken op het vrouwtje. De zang is als die van de grasmus, maar langer en voller, gezongen door het mannetje zittend of in baltsvlucht.

## Broeden

Het nest bestaat uit takjes, droge stengels, gras en wortels en het ligt in de struiken op enige afstand boven de grond. De 3-5 geelwitte eieren, sterk roestbruin gevlekt, worden van april tot juni gelegd en in 13-14 dagen uitgebroed. Beide geslachten broeden. De jongen, die na 11-12 dagen uitvliegen, worden ook door beide ouders verzorgd. Nadat ze het nest hebben verlaten, worden ze nog enige tijd gevoerd. Kleine zwartkoppen broeden tweemaal per jaar.

## Eten

In het broedseizoen eten kleine zwartkoppen insecten en spinnen, in het najaar ook bessen en andere vruchten.

## Verspreiding en leefgebied

Hij komt voor in het Middellandse Zeegebied, Noord-Afrika en een deel van Azië in olijfgaarden, pijnboom- en steeneikenbossen, wijngaarden en verwilderde tuinen. Het is een dwaalgast in Nederland.
De soort telt 6 ondersoorten:
* C. m. melanocephala: van zuidelijk Europa tot westelijk Turkije, noordwestelijk Afrika.
* C. m. leucogastra: de Canarische Eilanden.
* C. m. valverdei: zuidelijk Marokko en de westelijke Sahara.
* C. m. pasiphae: Kreta, Karpathos en Rodos.
* C. m. momus: van noordoostelijk Egypte tot uiterst het zuidelijke deel van Centraal-Turkije.
* C. m. norrisae: El-Fajoem in het noordelijke deel van Centraal-Egypte.
* ↑ (en) Kleine zwartkop op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Staking van 1893

De staking van 1893 was een algemene staking in België dat naar aanleiding van een verworpen liberaal wetsvoorstel op 17 april begon en na bloedige ongeregeldheden met dertien doden op 19 april 1893 eindigde met de invoering van het algemeen meervoudig stemrecht.

## Historiek
### Aanleiding

In de tijd die aan de staking voorafging, bestond het cijnskiesrecht: alleen mensen die belasting konden betalen, mochten stemmen en meepraten over de vorming van de wetten. Dit betrof tot twee procent van de bevolking. Door een verlaging van de belastingeisen in 1848 verdubbelde het aantal kiesgerechtigden weliswaar, maar dat een schijntje met wat uiteindelijk bereikt zou worden. De arbeider, die uitgebuit werd en onder slechte omstandigheden woonde en werkte, had niks te zeggen. Maar de groep arbeiders groeide en in 1885 werd de Belgische Werkliedenpartij opgericht en deze partij streefde onder meer naar algemeen stemrecht.

### De stakingen

Toen voor de zoveelste keer een wetsvoorstel voor algemeen stemrecht werd verworpen, kondigden de socialisten in het voorjaar van 1893 een algemene staking af. Dit was met succes, want in heel België legde een kwart miljoen arbeiders het werk neer.
Bergen
De eerste rellen waren in Bergen waar zes doden vielen.
Antwerpen
In de Antwerpse haven kwam het eveneens tot schermutselingen en de gendarmes en burgerwacht zagen zich op 18 april genoopt toen het havenkwartier af te sluiten. Elders in de stad kwam het wederom tot schermutselingen waarbij de Antwerpse politie de sabel trok.
Enkele duizenden betogers stroomde in de richting van Borgerhout om ook het personeel van de kaarsenfabriek Roubaix-Oedenkoven tot staking aan te zetten. De gedachte was dat de heer Roubaix een machtig man was: hij was hofleverancier aan Leopold II en hij had grote belangen in de toenmalige Congo-vrijstaat waar hij zelfs een eigen eiland bezat. Men verwachtte dat onder druk van de staking hij met een telefoontje zijn connecties in de regering wel om zou krijgen. Het personeel van den Bougie sloot zich echter niet aan bij de protesten, hoewel het onduidelijk is of dat uit eigen wil of onder dwang was. De stakers kregen van Roubaix in ieder geval nee op hun rekwest.
Aan de poorten van de fabriek, dat bewaakt werd door de rijkswacht en gewapende brandweer, braken rellen uit en de politie schoot aanvankelijk met losse patronen. Maar toen de ter plaatse zijnde burgemeester Moorkens van de toenmalig onafhankelijke gemeente Borgerhout met stenen werd bekogeld, gaf hij het bevel om met scherp te schieten. Er vielen vijf doden en veel gewonden die naar het Sint-Erasmusziekenhuis werden gebracht.

### Resultaat

De gebeurtenissen leken impact gehad te hebben, want de volgende dag keurde de Belgische Kamer een katholiek compromisvoorstel goed: het algemeen meervoudig stemrecht voor mannen van 25 jaar en ouder werd aanvaard.
# Katvogelzanger

De katvogelzanger (Sylvia galinieri synoniem: Parophasma galinieri, de oude Nederlandse naam is katvogeltimalia) is een vogel uit de orde Passeriformes en de familie Sylviidae (grasmussen).

## Kenmerken

De katvogelzanger is 17–19 cm lang. De vogel is overwegend dofgrijs, met een lichtgrijze kruin en voorhoofd en een roodbruine buik. De oorstreek is donkergrijs tot zwart. De snavel is zwart en de poten zijn donkerbruin. Onvolwassen vogels zijn bleker van kleur.

## Verspreiding en leefgebied

De katvogelzanger is endemisch in droge (sub)tropische bossen in Ethiopië.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd. De katvogelzanger gaat in aantal achteruit. Echter, het tempo ligt onder de 30% in tien jaar (minder dan 3,5% per jaar). Om deze reden staat de soort als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Katvogelzanger op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Handbook of the Birds of the World deel 12, 2007.
# Oostelijke orpheusgrasmus

De oostelijke orpheusgrasmus (Curruca crassirostris synoniem: Sylvia crassirostris) is een zangvogel uit de familie van grasmussen. De vogel werd in 1850 door Philipp Jakob Cretzschmar als Sylvia crassirostris beschreven, maar later beschouwd als de ondersoort C. hortensis crassirostris van de orpheusgrasmus. Echter, sinds de eeuwwisseling wordt deze vogelsoort weer als aparte soort beschouwd.

## Kenmerken

Met zijn 15 tot 16 cm behoort ook de oostelijke orpheusgrasmus tot de grootste vogels van zijn familie. Hij verschilt van de westelijke orpheusgrasmus door zijn gezang, waarin strofen voorkomen die lijken op de zang van de nachtegaal. Verder heeft de vogel een duidelijker contrast tussen witte buik en de grijze flanken.

## Verspreiding en leefgebied

Hij komt in Europa alleen voor tijdens het broedseizoen op de Balkan en verder in Turkije tot in Midden-Azië. Overwinteren doet hij in oostelijk Afrika onder de Sahara, het Arabisch Schiereiland en verder in het westelijk deel van Zuid-Azië.
De soort telt 3 ondersoorten:
* C. c. crassirostris: van zuidoostelijk Europa tot noordwestelijk Iran.
* C. c. balchanica: van noordelijk Iran en noordoostelijk Irak tot zuidoostelijk Turkmenistan en zuidoostelijk Iran.
* C. c. jerdoni: van zuidelijk Kazachstan tot Afghanistan en westelijk Pakistan.

## Status

De oostelijke orpheusgrasmus staat als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Oostelijke orpheusgrasmus op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Vronen

Het vroegere dorp Vronen of Vroonen, het huidige Sint Pancras, ligt in de regio West Friesland.
Op 27 maart 1297 was de Slag bij Vronen tussen de legers van Graafschap Holland en Graafschap Zeeland onder leiding van de jonge graaf Jan I van Holland, en de opstandige West-Friezen die de slag verloren.
Als straf voor de opstandige West-Friezen werd het dorp volledig verwoest en de inwoners verbannen naar de uiterste westgrens van West-Friesland, de Coedike.
# Provençaalse grasmus

De Provençaalse grasmus (Curruca undata synoniem: Sylvia undata) is een zangvogel uit de familie van Sylviidae. De vogel werd beschreven door John Latham maar door Pieter Boddaert volgens de nomenclatuurregels gepubliceerd als Motacilla undata.

## Kenmerken

Deze grasmus is 12 tot 13 cm lang, iets kleiner dan de (gewone) grasmus. Opvallend aan deze grasmus is zijn houding, hij houdt de staart vaak recht omhoog. Van boven is de Provençaalse grasmus vrij donker, op de borst is hij donker wijnrood met onder de snavel, op de keelveren witte vlekjes. Ook heeft de vogel een opvallend rode oogring.

## Verspreiding en leefgebied

De Provençaalse grasmus komt het gehele jaar voor langs de Franse kust, op het Iberisch Schiereiland, op Malta en in Italië, Marokko, Algerije en Tunesië. Verder in het zuiden van Engeland waar hij Dartford Warbler wordt genoemd, naar een streek in Kent.
De soort telt drie ondersoorten:
* C. u. dartfordiensis (Atlantische Provençaalse grasmus) : zuidelijk Engeland, westelijk Frankrijk en noordwestelijk Spanje.
* C. u. undata: het Iberisch Schiereiland, zuidelijk Frankrijk en Italië.
* C. u. toni: noordwestelijk Afrika.
Het leefgebied bestaat uit heide afgewisseld met struikgewas langs kusten of in heuvelland, ook wel in bosgebied afgewisseld met gaspeldoorn.

### Voorkomen in Nederland

In Nederland is de Provençaalse grasmus een zeer zeldzame dwaalgast. Van 1950 tot en met 2020 waren er veertien waarnemingen, de helft daarvan sinds 2013.

## Status

Het kerngebied in Europa ligt in Spanje en daar gaat deze grasmus in aantal achteruit. In Engeland echter breidt de soort zich naar het noorden uit en wordt het aantal territoria geschat op meer dan 3000. Omdat het netto resultaat toch een achteruitgang is, staat de Provençaalse grasmus op de Rode Lijst van de IUCN als gevoelig vermeld.

## Afbeeldingen

* Mannetje
* Vrouwtje

## Externe link

* SoortenBank.nl beschrijving, afbeeldingen en geluid
* 1 2 (en) Provençaalse grasmus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Charlotte Uhlenbroek (2008) - Animal Life, Tirion Uitgevers BV, Baarn. ISBN 978-90-5210-774-5
* 1 2 Mullarny, K. et al., 1999. ANWB Vogelgids van Europa, Tirion, Baarn. ISBN 90-18-01212-2
* ↑ Provençaalse Grasmus - Sylvia undata - Dutch Avifauna. www.dutchavifauna.nl. Geraadpleegd op 13 september 2020.
# Bloednacht in Leuven

De Bloednacht in Leuven was een bloedige confrontatie tussen stakers en de burgerwacht op 18 april 1902 in de Belgische stad Leuven. Tijdens een betoging voor algemeen enkelvoudig stemrecht vielen zes doden en veertien gewonden.

## Chronologie

Op 14 april 1902 kondigde de Belgische Werkliedenpartij een algemene staking af om te betogen voor algemeen enkelvoudig stemrecht, waaronder in Leuven. Burgemeester Vital Decoster verbood de betoging niet, maar liet de kolonel-commandant van de Leuvense burgerwacht wel alle troepen opvorderen.
Op 18 april werd het voorstel tot grondwetsherziening ten voordele van het algemeen enkelvoudig stemrecht in de Kamer van volksvertegenwoordigers verworpen. Die avond kondigde burgemeester Decoster een samenscholingsverbod af, maar er was al een betoging begonnen van teleurgestelde woedende arbeiders.
In de Parijsstraat splitste de manifestatie zich in twee groepen. Een aantal trok door de straten van Leuven en lieten een spoor van vernielingen achter. Met uitgebroken straatstenen smeten ze ramen in van onder meer het Justus Lipsiuscollege en Maricolenklooster. Aan de Dijlebrug werden ze beschoten door de burgerwacht. Voerman Petrus Jansegers (38), ajusteur Jan Govaerts (22), zeepzieder Petrus Imbrechts (17) en dagloner Martin Vanlens (39) kwamen allemaal om door een kogel in het hoofd.
De andere groep ging naar het Pater Damiaanplein waar de socialist Prosper Van Langendonck een toespraak hield. Daarna trokken de manifestanten via de Tiensestraat richting het lokaal van de katholieke partij en de woonst van de burgemeester. Zij werden er opgewacht door een tweede burgerwachtkorps dat ook een salvo afvuurde. Bakkersgast Petrus Jens (16) stierf ter plaatse en dokwerker Jan Ceusters (42) stierf een dag later aan zijn verwondingen van een kogel in de buik.
Burgemeester Decoster had niet het bevel tot schieten gegeven en de betoging in eerste instantie toegelaten, maar toch prees hij het optreden van de burgerwacht.
Op 20 april werden de zes doden begraven met 5000 aanwezigen die de rouwstoet volgden. In 1904 werd op de Stadsbegraafplaats een herdenkingsmonument van de hand van de Brusselse beeldhouwer Jules Herbays onthuld ter ere van de slachtoffers van de Bloednacht in Leuven.
In 1918 werd het algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen opgenomen in de Belgische Grondwet en voor het eerst toegepast op 16 november 1919. Dertig jaar later kregen ook vrouwen stemrecht in België.
# Sperwergrasmus

De sperwergrasmus (Curruca nisoria synoniem: Sylvia nisoria) is een zangvogel uit de familie van Sylviidae.

## Kenmerken

De vogel is 15,5 tot 17 cm lang. Het is een relatief forse grasmus met een lange staart. Het volwassen mannetje is gemakkelijk herkenbaar door zijn gebandeerde borst en buik, net als een sperwer. Bij mannetjes die pas één zomer oud zijn en bij volwassen vrouwtjes is dit strepenpatroon echter niet te zien, de borst en buik zijn dan vager getekend, meer als een schubbenpatroon. Dit schubbenpatroon is ook aanwezig op de onderstaartdekveren van zowel mannetje als vrouwtje. Het mannetje is van boven grijs, het vrouwtje is grijsbruin. Het mannetje heeft verder duidelijke witte vlekken op het einde van de staartveren en een gele iris.

## Verspreiding en leefgebied

Sperwergrasmussen komen voornamelijk voor van Midden- en Oost-Europa tot noordwestelijk Mongolië. De soort telt 2 ondersoorten:
* S. n. nisoria: van centraal Europa tot het Oeralgebergte en Iran.
* S. n. merzbacheri: van noordelijk Kazachstan en noordoostelijk Iran tot zuidwestelijk Siberië en Mongolië.
Het leefgebied bestaat uit terrein met veel struikgewas (meidoorn, sleedoorn, braam en hondsroos), afgewisseld met open plekken en hier en daar een boom. Dit habitat wordt vaak gedeeld met de grauwe klauwier.

### Voorkomen in Nederland

De soort is een vrij zeldzame doortrekker die meestal in het najaar in de kuststreek wordt gezien (of op ringstations gevangen). Voor de jaren 1960 was het nog een dwaalgast en tot 1992 werden alle waarnemingen gecontroleerd en gedocumenteerd. Tussen 1965 en 1992 werd de vogel gemiddeld zeven keer per jaar waargenomen.

## Status

De grootte van de wereldpopulatie werd in 2015 geschat op 4,0 tot 7,8 miljoen individuen. Men veronderstelt dat de soort in aantal stabiel is. Om deze redenen staat de sperwergrasmus als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Sperwergrasmus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 Svensson, L. et al., 2012. ANWB Vogelgids van Europa, Tirion, Baarn. ISBN 978 90 18 03080 3
* ↑ Sperwergrasmus op Sovon.nl
* ↑ Sperwergrasmus op Dutchavifauna.nl
Externe links
* SoortenBank.nl beschrijving, afbeeldingen en geluid