# Canon van Leeuwarden

De Canon van Leeuwarden is een lijst van 25 onderwerpen, 'vensters' geheten, met daarin de meest bijzondere gebeurtenissen, gebouwen en personen in de geschiedenis van Leeuwarden.
De Canon van Leeuwarden is een plaatselijke variant op de provinciale Canon van Friesland en de landelijke Canon van Nederland in navolging van enkele andere Nederlandse steden. Het overzicht is een selectie voor het geschiedenisonderwijs. Het is een initiatief van het Historisch Centrum Leeuwarden, met medewerking van Tresoar en het Fries Museum. Het werd gepresenteerd op 14 november 2023.

## De 25 vensters

| | Tijdvak | Onderwerp | Omschrijving |
| 1 | 800 v. Chr. tot 300 n. Chr. | Leven op terpen | De eerste bewoners van Leeuwarden Terp Oldehove |
| 2 | 0-1300 | De Middelzee | Leeuwarden leeft met het water |
| 3 | 1200 | De Cammingha's | Een rijke familie in Leeuwarden Camminghaslot, het Camminghahuis, Camminghastraat, de wijk Camminghaburen en de voetbalclub SC Cambuur |
| 4 | 1435 | Leeuwarden wordt een stad | Van terpdorpen naar middeleeuwse stad |
| 5 | 1487 | Het Bieroproer | Kleine burgeroorlog in Leeuwarden Schieringers en Vetkopers |
| 6 | 1529 | De Oldehove | Scheef, krom en niet af |
| 7 | 1560-1620 | Willem Lodewijk | Us Heit in oorlogstijd Tachtigjarige Oorlog, Us Heit (standbeeld) |
| 8 | 1586 | De Slag bij Boksum | Vechten tegen Spanje |
| 9 | 1592-1661 | Wybrand de Geest | Schilder van het Friese Hof Ernst Casimir (ca. 1635), Hendrik Casimir (ca. 1632) en Willem Frederik (1632). |
| 10 | 1646 | De Harlingertrekvaart | Leeuwarden meer en meer verbonden |
| 11 | 1688-1765 | Maria Louise van Hessen-Kassel | Geliefde prinses in Leeuwarden, Marijke muoi |
| 12 | 1752-1823 | Jacobus Martinus Baljée | Weldoener en slavenhouder Nieuwe Stadsweeshuis, Batavia |
| 13 | 1752 | De Leeuwarder Courant | De oudste krant van Nederland? |
| 14 | 1786-1795 | De patriotten | In opstand tegen de stadhouder Grafkelder van de Friesche Nassaus en de volkswoede in 1795 |
| 15 | 1786-1821 | Titia Bergsma | 'Supermodel' in Japan |
| 16 | 1831-1882 | Geesje Feddes | Strijder voor vrouwenrechten |
| 17 | 1860-1930 | Pieter Jelles Troelstra | Succesvol politicus, mislukte revolutieleider |
| 18 | 1876-1917 | Mata Hari | Friese superster (of superspion?) |
| 19 | 1881 | Lapkepoepen | Nieuwe bewoners van Leeuwarden Duitse handelaren Lapke=textiel (linnen, C&A). Poepen = volkse benaming voor Duitsers |
| 20 | 1909 | De Elfstedentocht | De tocht der tochten |
| 21 | 1938 | Vliegbasis Leeuwarden | Van luchthaven tot militair terrein |
| 22 | 1940-1945 | De Tweede Wereldoorlog | Leeuwarden in oorlogstijd |
| 23 | 1951 | Kneppelfreed | Strijd om de Friese taal |
| 24 | 2002 | De Achmeatoren | Het hoog(s)tepunt van Leeuwarden |
| 25 | 2018 | Culture Hoofdstad | Leeuwarden op de kaart gezet |
De canon van Leeuwarden en de canon van Friesland hebben zes onderwerpen gemeen: leven op terpen, Maria Louise van Hessen-Kassel, Pieter Jelles Troelstra, Mata Hari, de Elfstedentocht en Kneppelfreed.

## Externe link

* Canon van Leeuwarden
* ↑ De Canon van Leeuwarden op school op historischcentrumleeuwarden.nl
* ↑ Van de terpen tot Mata Hari en van de Oldehove tot de Achmeatoren: Leeuwarden in 25 vensters. Friesch Dagblad (15 november 2023).