# Muzieknotatiesoftware

Muziek­notatiesoft­ware of een muziek­notatie­programma is software voor het noteren en bewerken van bladmuziek, zoals partituren en partijen.

## Algemeen
### Gebruiksmogelijkheden

De meeste muzieknotatie­programma's hebben automatismen voor de opmaak, zoals het uitlijnen van de horizontale afstand tussen noten op basis van esthetische aspecten, correcte plaatsing van wijzigingstekens en aanwijzingen voor de muzikale articulatie. Het afspelen van ingevoerde muziek is ook een gebruikelijke mogelijkheid. Het doel hiervan is om de ingevoerde muziek te controleren. Een klein voorbeeld is toegevoegd aan de eerste afbeelding van dit artikel.

### Ontwikkeling

Bruikbare muzieknotatieprogramma's kwamen veel later tot ontwikkeling dan tekstverwerkers, want de structuur van de muzieknotatie complexer dan tekst. Noten en andere karakters vormen vaak een complexe reeks, en moeten regelmatig tegelijkertijd worden gelezen. Ook zijn er geen algemene regels voor de opmaak van bladmuziek. Bij handmatige notatie werden de karakters geplaatst op basis van overgeleverde ervaring en esthetisch gevoel.

### Twee typen muzieknotatieprogramma's

Veel muzieknotatieprogramma's hebben een grafische gebruikersinterface en werken volgens het zogenaamde WYSIWYG-principe. Dat laatste betekent dat de gebruiker het eindresultaat van de creatie al op de grafische gebruikersinterface kan zien en bewerken. Voor een kleinere groep muzieknotatieprogramma's maakt de gebruiker een tekstbestand waarin hij de muziek beschrijft met een opmaaktaal. Deze muzieknotatieprogramma's ontleden en vertalen deze tekstbestanden naar bladmuziek en/of geluidsbestanden.

### Gebruikers

Muzieknotatieprogramma's worden vooral gebruikt door muziekuitgevers, componisten en arrangeurs, maar door toenemende gebruiksvriendelijkheid ook steeds meer door hobbymuzikanten.

## Gangbare gebruiksmogelijkheden
### Invoer

* het invoeren van muzieksymbolen met computertoetsenbord, muis, keypad of via een aangesloten MIDI- of USB-klavier
* het toevoegen van liedteksten en andere teksten

### Bewerken en controleren

* bewerken van de notatie
* het aanpassen van de opmaak
* het gebruik van kleur naast zwart-wit notaties
* het transponeren van muziekdelen
* het automatisch genereren van akkoordsymbolen, vingerzettingen, grepentabellen en dergelijke
* het vervaardigen van individuele partijen uit een partituur
* het kopiëren en verplaatsen van delen van de muziek
* ondersteuning bij het controleren van de ingevoerde muziek
* meerdere partijen in één notenbalk plaatsen

### Importeren en exporteren

* het importeren van grafisch werk en afbeeldingen
* het instellen van de afdrukkwaliteit en het papierformaat
* het afdrukken van de muziek
* het afspelen van de genoteerde muziek
* het exporteren van MIDI-bestanden
* het exporteren van bladmuziek als grafisch werk voor verdere grafische bewerking en vormgeving

## Aanbieders van muzieknotatiesoftware
### Marktaanvoerders

De marktaanvoerders zijn MakeMusic met het pakket Finale, Avid Technology met Sibelius en Steinberg met Dorico.

### Populair

Meer populaire pakketten zijn bijvoorbeeld Capella, Cubase, Denemo, Logic Pro, musicTeX, Noteworthy Composer, PriMus, Scorecloud en Score Professional.

### Vrij

Voorbeelden van pakketten met vrije software zijn MuseScore,, LilyPond en MC Musiceditor.

### Een beoordeling

Bezoekers van de site slant.co beoordeelden twaalf muzieknotatieprogramma's, onder andere MuseScore, LilyPond, ScoreCloud, Finale, Sibelius en Dorico.

### Voorbeelden

Hieronder staat een aantal malen hetzelfde muziekfragment, steeds opgemaakt met andere muzieknotatiesoftware. De maten 46 en 47 van de Prelude in cis mineur, nr. 2, uit Morceaux de Fantaisie, opus 3, van Rachmaninov vormen het muziekfragment.
* Opmaak van professionele muzieknotatiesoftware
* Finale
* Sibelius
* Dorico
* Opmaak van populaire muzieknotatiesoftware
* Capella
* PriMus
* Amadeus
* Logic Pro
* Opmaak van vrije muzieknotatiesoftware
* Musescore
* LilyPond
* MC Musiceditor
* ↑ De audioweergave loopt tot het einde van de Prelude. Er zijn geen ritmewijzigingen aangebracht. De opmaak wijkt enigszins af van de opmaak die verderop in dit artikel is gebruikt om de resultaten van verschillende muzieknotatieprogramma's te vergelijken.

#### Verwijzingen

* ↑ (en) Finale. Geraadpleegd op 30-07-2022.
* ↑ (en) Sebelius. Geraadpleegd op 30-07-2022.
* ↑ (en) Dorico. Geraadpleegd op 30-07-2022.
* ↑ MuseScore. Geraadpleegd op 30-07-2022.
* ↑ (en) LilyPond. Geraadpleegd op 30-07-2022.
* ↑ (en) MC Musiceditor. Geraadpleegd op 30-07-2022.
* ↑ (en) What is the best music notation software?. Slant (22-11-2023). Geraadpleegd op 3-12-2023.