OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Edwin van Northumbria

Edwin van Northumbria (ca. 584 – 12 oktober 632/633) was koning van Northumbria van ongeveer 616 tot zijn dood. Hij bekeerde zich tot het christendom en werd in 627 gedoopt. Nadat hij was gevallen in de slag bij Hatfield Chase werd hij beschouwd als heilige en martelaar.

## Familie

Edwins vrouw was Aethelburh en zijn zonen heetten Osfrith en Eadfrith. Eanfled was hun dochter.

## Northumbria

Over Edwins bezigheden voor 625 is weinig bekend.
Raedwald van East Anglia, die Aethelfrith had verslagen, hielp Edwin op de troon van Northumbria. Edwin verdreef Ceretic uit Elmet. Dit was het begin van een enorme groei van Northumbria onder Edwin.
Beda merkt op dat het land in die tijd zeer vredig was en dat Edwin een standaard voerde lijkend op die van de Romeinse keizers. Ook vermeldt hij dat Edwin het eiland Man veroverde, evenals Anglesey. De meeste Angelsaksische koningen uit zijn tijd erkenden hem als meerdere, en als zodanig wordt hij beschouwd als Bretwalda.
In 626 stuurde koning Cwichelm van de West Saksen een moordenaar naar Edwins hof, maar de aanslag werd voorkomen en Edwin begon een strafexpeditie tegen Wessex. Hij zou toen vijf koningen hebben verslagen.

## Bekering

Volgens de geschiedschrijver Beda kreeg Edwin interesse in het christendom dankzij een visioen dat hij had gezien aan het hof van Raedwald. In 626 liet hij zijn dochter Eanfled dopen. Een brief van paus Bonifatius V overtuigde hem verder en hij liet zichzelf, zijn familie en een aantal edelen dopen in York op 12 april, Paasdag van het jaar 627. Onder zijn invloed bekeerde ook Eorpwald van East Anglia zich.

## Cadwallon en Penda

Vermoedelijk verenigden het heidense Mercia onder Penda en het christelijke Gwynedd onder Cadwallon zich uit vrees voor de expansie van Northumbria. Cadwallon wilde het Engelse ras uit Brittannië verdrijven. Er volgde op 12 oktober 633 (mogelijk 632) een strijd op de vlakte van Haethfelth (algemeen wordt aangenomen dat het om de Slag bij Hatfield Chase gaat). Edwin werd met zijn zoon Osfrith verslagen. Eadfrith, zijn andere zoon, gaf zich aan Penda over, maar die liet hem later vermoorden. Edwins weduwe Aethelburh vluchtte met de missionaris van Northumbria Paulinus en haar kinderen naar Kent en Northumbria brak uiteen in Deira en Bernicia. Cadwallon versloeg zowel Osric van Deira als Eanfrith van Bernicia (op diens vredesmissie, vergezeld door slechts twaalf man), de opvolgers van Edwin. Eanfrith werd opgevolgd door zijn broer Oswald Lamnguin (wit lemmet). Oswald doodde zelf Cadwallon in de Slag van Ca(n)tscaul (vaak Heavenfield genoemd) in Denisesburna (ten zuiden van Hexham). De hoop op een Britse opleving onder leiding van Gwynedd was hiermee vervlogen. Oswalds opvolger versloeg Penda.

## Edinburgh

Edwin zou de stichter zijn geweest van de Schotse hoofdstad Edinburgh, die naar hem is genoemd.
* Gemeinsame Normdatei: 102450137
* International Standard Name Identifier: 0000 0004 4716 1282
* Library of Congress Control Number: n83177778
* Nationale bibliotheek van Australië: 36048137
* Trove: 1201263
* Virtual International Authority File: 201378149
* WorldCat (via VIAF): 201378149
# IrisZorg

IrisZorg is een Nederlandse instelling voor verslavingszorg en maatschappelijke opvang. Het werkgebied betreft een groot gedeelte van Gelderland, een gedeelte van Overijssel en Flevoland, en enkele gemeenten in Utrecht en Limburg. De hoofdvestiging is in Arnhem.

## Geschiedenis

De stichting IrisZorg werd op 31 december 2006 opgericht als rechtsopvolger van de stichting Arcuris-De Grift (opgericht als bestuursstichting op 30 december 2005), de stichting Arcuris en de stichting De Grift. Ook werd een onderdeel van Passade, de maatschappelijke opvang, toegevoegd aan de stichting. In 2015 werd ook de zorginstelling het Hoogland in Beekbergen onderdeel van de stichting. Het Hoogland, opgericht in 1892, bood in de eerste jaren onderdak aan bedelaars en landlopers. Zij werden te werk gesteld op het land. Later kwamen er zieke en zwakbegaafde mensen bij. Tegenwoordig betreft het vooral mensen met meerdere verslavingen en problemen.

## Activiteiten

De stichting heeft behandelprogramma's voor verslaving aan alcohol, drugs, medicijnen en gokken. Daarnaast biedt het onderdak, ondersteuning en dagbesteding aan mensen die (tijdelijk) dak- of thuisloos zijn.

## Externe link

* Officiële website
* ↑ Fusie Arcuris, De Grift en Passade gaat door De Gelderlander (10 januari 2007)
* ↑ Grote fusie in opvang op Veluwe: Iriszorg neemt fakkel over De Stentor (12 januari 2007)
* ↑ Twaalf Doetinchemse daklozen tijdelijk naar ruimer onderkomen De Stentor (2 april 2020). Gearchiveerd op 4 april 2020.
* ↑ Opvang voor verslaafde corona daklozen in Nijmegen Omroep Gelderland - Regio TV Tiel (15 april 2020)
* ↑ Cruiseschip in Arnhem gaat daklozen opvangen De Gelderlander (2 april 2020). Gearchiveerd op 28 oktober 2021.
# Martel (gemeente)

Martel is een gemeente in het Franse departement Lot (regio Occitanie) en telt 1513 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Gourdon.
Martel is lid van Les Plus Beaux Villages de France.

## Geografie

De oppervlakte van Martel bedroeg op 1 januari 2021 35,28 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 46,4 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# BK Patrioti Levice

BK Patrioti Levice is een professionele basketbalclub in Levice, Slowakije, opgericht in 1941. Sinds 1996 speelt BK Patrioti Levice in de Niké SBL-Liga, de hoogste divisie voor het betaalde basketbal in Slowakije.

## Erelijst

* Slowaaks landskampioen: 2010/11, 2017/18, 2021/22, 2022/23, 2023/24
* Slowaakse basketbalbeker: 2018/19, 2023/24
* Alpe Adria Cup: 2021/22
# Pasindangan

Pasindangan is een bestuurslaag in het regentschap Cirebon van de provincie West-Java, Indonesië. Pasindangan telt 5664 inwoners (volkstelling 2010).
# Strandbad Winterswijk

Het Strandbad in Winterswijk is als werkverschaffingsproject gebouwd in de crisisjaren en in 1933 in gebruik genomen als recreatiebad.
Het bad is in 1953 verbouwd en kreeg in 1991 een oranje waterglijbaan. Vanwege te troebel zwemwater, werd de situatie te onveilig en het zwembad in 2001 gesloten.
In december 2005 kreeg het strandbad dankzij de inzet van Stichting Behoud Strandbad Winterswijk echter de status van rijksmonument en in de periode 2009-2011 vond een grondige restauratie plaats. Het Strandbad opende voor de zomer 2011 opnieuw zijn poort.
Het bad heeft een duiktoren.
# Willem de Brus

Willem de Brus (overl, 16 juli 1212) was de 3e heer van Annandale. Hij was een zoon van Robert de Brus, 2e heer van Annandale. Zijn oudere broer Robert III overleed in een vroeg stadium en kon zijn vader niet meer opvolgen, waardoor de titel van Annandale werd doorgegeven aan Willem. Hij huwde met Cristina of mogelijk Beatrijs van Teyden en had ten minste twee kinderen bij haar.
* Robert, opvolger
* Willem
# Station Kishoge

Station Kishoge is een spoorwegstation in het Ierse graafschap Dublin aan de westkant van de stad Dublin. Het station ligt aan de lijn Dublin - Cork. Hoewel het station al in 2010 volledig was afgebouwd is het nog steeds niet in bedrijf genomen. De bouw van de woonwijken waar het station voor bedoeld is heeft vertraging opgelopen.
# Longford (Ierland)

Longford (Iers: An Longfort) is een plaats in het Ierse graafschap County Longford. De plaats, hoofdstad van het graafschap, telt 7.557 inwoners. Longford is de zetel van het rooms-katholieke bisdom Ardagh en Clonmacnoise.

## Vervoer

De stad ligt aan de spoorlijn Dublin - Sligo. Van het station vertrekken dagelijks zeven treinen richting Sligo en negen richting Dublin. Over de weg is Longford bereikbaar via de N4 en N5.

## Sport

Longford is de thuisbasis van de Ierse voetbalclub Longford Town.
* ↑ Longford Map. Gearchiveerd op 30 oktober 2023.
# Geert Bierling

Geert Bierling (Rotterdam, 1956) is een Nederlands organist, klavecimbelspeler, harmoniumspeler en beiaardier.

## Levensloop
### Studie

Bierling studeerde orgel, piano, klavecimbel en kerkmuziek aan het Rotterdams Conservatorium. Aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht studeerde hij beiaard. In 1978 won hij het Albert Schweitzer Orgelconcours en in 1982 won hij de tweede prijs op orgelpositief tijdens de internationale orgelwedstrijd in het kader van het Festival Musica Antiqua in Brugge. Hij nam drie jaar later in diezelfde stad deel aan het internationaal Bachconcours en behaalde een eervolle vermelding.

### Loopbaan

Op achttienjarige leeftijd werd hij benoemd tot organist van de Oude of Pelgrimvaderskerk in Rotterdam Delfshaven. Hij was er medeoprichter van de Culturele Kring Delfshaven voor wie hij vele concertseries organiseerde en hij kon er zich ontwikkelen tot veelzijdig musicus. In de Oude of Pelgrimvaderskerk voerde hij op het tweeklaviers historische Bätz/Witte-orgel (1855) het gehele orgel-oeuvre uit van Johann Sebastian Bach, Christian Philip Emanuel Bach, Felix Mendelssohn, Franz Liszt, Wolfgang Amadeus Mozart en Cesar Franck, alle Orgelsonaten van Guilmant en de orgelsymfonieën van Widor. Hij was vijfentwintig jaar kerkorganist in deze kerk en wendde het instrument met succes aan voor het aanmoedigen van de samenzang.
Daarnaast gaf hij als clavecinist veel barokconcerten in binnen- en buitenland en als organist en harmoniumspeler trad hij regelmatig op als solist en in ensembleverband met musici van het Rotterdams Philharmonisch Orkest, het New Trombone Collective, de Stadsblazers en het Calefax Rietkwintet. Hij was ook actief als begeleider op orgel en harmonium van stomme klassieke films.
Hij werd in 1990 benoemd tot stadsbeiaardier van Rotterdam. In die functie bespeelt hij de beiaarden in de torens van het Stadhuis, de Grote of Sint Laurenskerk en de Oude of Pelgrimvaderskerk te Delfshaven.
In 1996 werd hij benoemd tot stadsorganist van Rotterdam en is hierdoor de vaste bespeler van het Standaart-concertorgel in de Burgerzaal van het stadhuis en het vierklaviers Flentrop-orgel in het Concertgebouw De Doelen.
Hij maakte de afgelopen jaren naam als solist in een eigen serie ‘Concerts Populaires’ op het grote Doelenorgel en het hoofdorgel in de Laurenskerk waarbij hij ruim tweehonderd orkestbewerkingen uitvoerde. Veel van deze bewerkingen verschenen op cd op het label Classical Records. Hij is programmeur voor de Stichting Stadsmuziek die de concertserie Muziek in de Burgerzaal in het Rotterdamse stadhuis organiseert.
Bierling was vele jaren als docent orgel & klavecimbel verbonden aan het Fontys Conservatorium in Tilburg.
Vanaf juni 2010 verzorgde hij optredens met het Giudici Ensemble, waarvan de leden op authentieke instrumenten spelen en genoemd is naar de Italiaans/Rotterdamse architect Giovanni Giudici (1746-1819). Dit ensemble fungeert als huisorkest in de Burgerzaal van het stadhuis voor het barokke repertoire.

### Onderscheidingen

* Zilveren medaille van de Franse Société Académique Arts-Sciences-Lettres (1989)
# Wicklow (plaats)

Wicklow (Iers: Cill Mhantáin) is de hoofdstad van het Ierse graafschap County Wicklow. De plaats telt 7031 inwoners. De rivier de Vartry stroomt langs de noordkant van de stad.

## Vervoer

Wicklow ligt aan de spoorlijn Dublin - Rosslare. Het station heeft een beperkte dienstregeling, op werkdagen vertrekken vijf treinen richting Dublin. De M11, de hoofdroute van Dublin naar Wexford loopt ten westen langs de stad.

## Geboren

* John Kirwan (1878-1959), voetballer, eerste trainer Ajax
* Jimmy Martin (1924-2000), golfer
* Robin Seymour (1971), veldrijder
* Dara Ó Briain (1972), stand-upcomedian, televisiepresentator
# Voetcarillon

Het voetcarillon is een muziekinstrument dat met de voeten bespeeld wordt. Het instrument lijkt op een normale carillon, beiaard of klokkenspel oftewel een met een klavier bespeelbaar muziekinstrument dat bestaat uit één of meerdere series klokken. De voetcarillon bestaat echter uit 9 bronzen tegels die elk een klankelement bevatten dat mechanisch tot klinken wordt gebracht bij aanraking.

## Beschrijving

Het voetcarillon wordt meestal op de grond gemonteerd in de vorm van een vierkant. De verschillende tonen worden tot klinken gebracht door een aanslagmechaniek dat wordt geactiveerd door het springen of dansen op de tegels. De tonen die geproduceerd worden, klinken als die van een normaal klokkenspel. De geproduceerde tonen zijn gestemd volgens een pentatonische toonladder en kunnen na elkaar in melodie dan wel gelijktijdig in akkoorden gespeeld worden.

## Geschiedenis

Het voetcarillon werd in de jaren '70 door Alfons van Leggelo ontworpen om de beweging van het lopen direct aan klank te relateren.
De Engelse benaming van het voetcarillon, Dance Chimes, geeft de verbinding tussen beweging en klank aan.
Voetcarillons worden wereldwijd op openbaar terreinen geplaatst, zoals bijvoorbeeld in Battery Park in New York, Diana, Princess of Wales Memorial Playground in Londen en op het Museumplein in Amsterdam.
# Periptychus

Periptychus is een uitgestorven zoogdier behorend tot de Periptychidae dat tijdens het Paleoceen in Noord-Amerika leefde.

## Fossiele vondsten

Fossielen van Periptychus zijn gevonden in het San Juan-bekken in New Mexico, Wyoming en Utah in de Verenigde Staten. De vondsten dateren uit de North American Land Mammal Ages Puercan en Torrejonian, de eerste delen van het Paleoceen in Noord-Amerika.

## Kenmerken

Periptychus had het formaat van een middelgrote hond met een lichaamslengte van ongeveer een meter en een geschat gewicht van 20 tot 23 kg. Het dier leefde in groepen.
Deze hoefdierachtige combineerde de gebruikelijke lichaamsbouw van vroege placentadieren met meerdere unieke specialisaties in het gebit, de schedel en het skelet. Periptychus had een stevig gebouwd lichaam en een dikke staart zoals een aardvarken en krachtige poten zoals een beer. Het was een zoolganger en aan de vijftenige voeten zaten kleine hoefachtige klauwen. Periptychus had een robuuste schedel met een licht verlengde snuit, een breed gezicht en een kleine herseninhoud. Het gebit omvatte varkensachtige kiezen en vergrote voorkiezen voor het vermalen van harde objecten zoals zaden en vezelachtige planten. Periptychus leefde op de grond, maar kon gezien enige aanpassingen bij de voorpoten waarschijnlijk in enige mate ook klimmen en graven.
* (en) The osteology of Periptychus carinidens: a robust, ungulate-like placental mammal (Mammalia: Periptychidae) from the Paleocene of North America. SL Shelley, TE Williamson, SL Brusatte. PLoS One (2018).
# Allomedmassa

Allomedmassa is een geslacht van spinnen uit de familie van de loopspinnen (Corinnidae).

## Soorten

* Allomedmassa bifurca Jin, Zhang & Zhang, 2019
* Allomedmassa crassa Jin, Zhang & Zhang, 2019
* Allomedmassa deelemanae Dankittipakul & Singtripop, 2014
* Allomedmassa mae Dankittipakul & Singtripop, 2014
* Allomedmassa matertera Jin, Zhang & Zhang, 2019
* Allomedmassa tamdao Lu & Li, 2023
* ↑ Dankittipakul, P. & Singtripop, T. (2014) Allomedmassa, a new spider genus from evergreen forests of Southeast Asia (Araneae: Corinnidae). Revue Suisse de Zoologie 121(1): 15-31.
* ↑ WSC (2024). The World Spider Catalog, version 25.5. Natural History Museum Bern; geraadpleegd 06-12-2024.
# Pantographa

Pantographa is een geslacht van vlinders van de familie van de grasmotten (Crambidae), uit de onderfamilie van de Spilomelinae. De wetenschappelijke naam voor dit geslacht is voor het eerst gepubliceerd in 1863 door Julius Lederer. De beschrijving van dit geslacht was gebaseerd op de destijds bestaande soort Pionea scripturalis Guenée, 1854 uit Brazilië. Lederer was van mening dat deze soort niet tot het geslacht Pionea behoorde, maar tot een op dat moment nog onbekend geslacht. Hij beschreef daarom dit geslacht op basis van de kenmerken van Pionea scripturalis. Zodoende wordt deze soort als de typesoort van dit geslacht beschouwd.

## Soorten

* P. acoetesalis (Walker, 1859)
* P. confusalis (Becker, 2023)
* P. expansalis (Lederer, 1863)
* P. fraternalis (Becker, 2023)
* P. idmonalis Druce, 1895
* P. limata (Grote & Robinson, 1867)
* P. scripturalis (Guenée, 1854)
* P. suffusalis Druce, 1895
* Nuss, M.; et al. (2003-2024). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 6-12-2024.
* (en) Becker, Vitor (2023). The identity of Syllepte incomptalis Hübner (Lepidoptera: Crambidae: Spilomelinae) with synonymies, new combinations and new species. Revista Brasileira de Entomologia. 67. DOI:10.1590/1806-9665-rbent-2022-0093.
# Withanolide

De withanoliden vormen een groep van minstens 300 van nature voorkomende chemische verbindingen. Deze secundaire plantaardige stoffen zijn hoofdzakelijk afkomstig van planten van het geslacht nachtschadefamilie. Ze bestaan uit steroïdale lactonverbindingen met 28 koolstofatomen.
Er zijn dertien geslachten uit de nachtschadefamilie waarin withanoliden voorkomen, waaronder: Physalis en Withania.

## Enkele eigenschappen en toepassingen van withanoliden

Withaferin A uit Ashwaganda was de eerste withanolide die is geïsoleerd. Een ontstekingsremmende effect van de verschillende withanoliden van deze plant kon worden aangetoond bij dierenonderzoeken en enkele tientallen zijn bekend. De plant wordt in de ajurvedische geneeskunde gebruikt.
Salpichrolid A, B en G (uit Salpichroa origanifolia) hebben groeiremmende effecten op de larven van de mediterrane fruitvlieg en zijn daardoor voor de landbouw van belang.
Het gif uit het zegekruid is een andere groep withanoliden met insectendodende eigenschappen. Ze werden in de jaren zeventig onderzocht en in 2000 was het eerste volledige synthese.
Ixocarpalacton A uit tomatillo is een veelbelovend geneesmiddel in de preventie van kanker.
* ↑ Drugs.com: Ashwaganda
* ↑ S. Bado et al.: Lethal and Sublethal Effects of Withanolides from Salpichroa origanifolia and Analogues on Ceratitis capitata. J. Agric. Food Chem, 52/10/2004. S. 2875-8. DOI:10.1021/jf035508a
* ↑ B.M. Stolz, T. Kano und E.J. Corey: Enantioselective Total Synthesis of Nicandrenones. JACS 122/-/2000. PDF
* ↑ A.D. Kinghorn et al.: Cancer Chemopreventive Agents Discovered by Activity-Guided Fractionation: An Update. Current Organic Chemistry. 7/3/2003. S. 213-226. Abstract
# Jan Meulman

Mr. Jan C. Meulman (Dalfsen, 14 maart 1767 - Harmelen, 22 augustus 1847) was een Nederlandse jurist.
Jan Meulman promoveerde in 1787 in Utrecht in de rechtswetenschappen, hij werd daarna benoemd tot secretaris van de rechtbank in Woerden. In 1803 werd hij baljuw en kastelein van het kasteel van Woerden. Als baljuw sprak hij in 1805 de laatste doodstraf van Woerden uit. In 1811 werd hij vrederechter. Hij speelde als notabele een belangrijke rol bij de ramp van Woerden in 1813 toen het terugtrekkende Franse leger een slachting in de stad aanrichtte. Hij beschreef dit in het boek "Woerden in slagtmaand 1813"
In 1814 werd hij kantonrechter, daarnaast was hij ook nog advocaat, notaris, dijkgraaf van Groot-Waterschap van Woerden, onderhoutvester, schoolopziener en lid van de Provinciale Staten. In 1823 maakte hij melding aan archeoloog Caspar Reuvens van een scheepsvondst in de 17e eeuw in Woerden, van wat waarschijnlijk een Romeins schip was.
Hij was van 1787 tot 1803 gehuwd met Cornelia Eva van Sorgen. Jan Meulman overleed in 1847 in Harmelen op zijn landgoed kasteel Batestein dat hij sinds 1807 had bewoond.
Jan Meulman was Ridder Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw
Literatuur
* P.J. Blok en P.C. Molhuysen, 1918, Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 4
* Jan Meulman, 1814, 'Woerden in slagtmaand MDCCCXIII', 's-Gravenhage
* Caspar Reuvens, 1823, Antiquiteiten, Een Oudheidkundig Tijdschrift, Vol 2, blz 253
* Necrologie Jan Meulman, Algemene konst- en letterbode voor het jaar 1847
* Biografisch Portaal: 41918908
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: meul029
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 9299 6388
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 069933421
* Parlement.com: vg09llvoxly4
* Virtual International Authority File: 219662183
* WorldCat (via VIAF): 219662183
# Roloway

De roloway (Cercopithecus roloway) is een apensoort uit het geslacht echte meerkatten (Cercopithecus). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Johann Christian von Schreber in 1774. Voorheen werd de roloway als ondersoort van de dianameerkat (Cercopithecus diana) gezien, maar sinds 2005 wordt de roloway als zelfstandige soort beschouwd.

## Beschrijving

De roloway is de grootste van de 26 soorten uit het geslacht echte meerkatten (Cercopithecus). De roloway lijkt van deze 26 soorten het meest op de dianameerkat. De soort heeft een donkere vacht over het grootste gedeelte van zijn lichaam, met een donkerbruin-roodachtige vlek op de onderrug. De roloway heeft een prominente witte baard onder zijn zwarte kin en boven de ogen loopt een streep witte vacht. De witte vacht van de baard loopt door tot de borst en schouders, die het zwarte gezicht benadrukken. Aan de buitenkant van de dijen loopt ook een witte streep, terwijl de binnenkant van de dij verschillende kleurtinten kan hebben: van wit/geel tot rood/bruin.
Roloway meerkatten hebben een staart die langer is dan de rest van het lichaam. Er zijn niet veel metingen gedaan voor de lengte van de roloway, maar door analyse en vergelijking met de dianameerkat wordt de lichaamslengte geschat op 40 tot 55 cm en de staartlengte wordt geschat op 50 tot 75 cm lang. Mannetjes kunnen tot wel 5 kg wegen, terwijl vrouwtjes tot 2,5 kg wegen. De levensduur van de roloway is vergelijkbaar met die van andere primaten, variërend van 20 tot 30 jaar.

## Verspreiding en leefgebied

De roloway komt voor in een klein gebied van het zuidoosten van Ivoorkust en het zuidwesten van Ghana. De apen leven in de boomkronen van de tropische regenwouden in het laagland van West-Afrika, inclusief galerijbossen. Ze leven alleen in afgelegen oerbossen die weinig invloed van mensen hebben gehad. De roloway is een apensoort die zich veel verstopt in de begroeiing, wat het voor wetenschappers ook lastig maakt om de soort te bestuderen.

## Bedreiging

De soort wordt bedreigd door de jacht en door verlies van habitat.

## In dierentuinen

De roloway werd in Nederland gehouden in Artis, Diergaarde Blijdorp, Ouwehands Dierenpark, Dierenpark Wassenaar en het Tilburgs dierenpark. Tegenwoordig wordt de soort wel elders in Europa gehouden, onder andere in Tierpark Berlin, Zoo Duisburg, CERZA en Chester Zoo.
* ↑ (en) Roloway op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Rafferty, John P. "Guenon". Encyclopedia Britannica (2012). Geraadpleegd op 20 oktober 2021.
* ↑ (en) Johnson, Kelsey, Cercopithecus roloway Roloway monkey. Animal Diversity Web. Geraadpleegd op 20 oktober 2021.
* 1 2 (en) 'Roloway monkey. New England Primate Conservancy. Geraadpleegd op 14 november 2021.