OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Philip Zimbardo

Philip Zimbardo (New York, 23 maart 1933 – San Francisco, 14 oktober 2024) was een Amerikaans sociaal-psycholoog en een onderzoeker die wilde beproeven of elk mens het in zich heeft om succesvol te worden als hij voor de juiste sociale omstandigheden zorgt.
Zimbardo’s onderzoek is makkelijk herkenbaar en bruikbaar voor het grote publiek. Hij legde zijn bevindingen uit aan niet academisch gevormden en aan de media. Zimbardo was vooral actief in de sociale psychologie, persoonlijkheidspsychologie en psychologie van het afwijkend gedrag. Zijn onderzoek behandelt vooral vragen zoals 'Waarom doen goede mensen duivelse daden?', 'Waarom doen slimme mensen domme dingen?' en 'Waarom doen gewone mensen onverwachte dingen?'.

## Gevangenisexperiment

Zimbardo is vooral bekend van het gevangenisexperiment dat hij samen met drie collega’s in 1971 uitvoerde in de kelders van de Universiteit van Stanford. Het toont de dramatische gevolgen van normale, gezonde studenten die in een namaakgevangenis werden gestopt. Het is een klassiek geworden voorbeeld van de kracht van de sociale situatie.
Uit later onderzoek naar zijn gevangenisexperiment bleek echter dat Zimbardo en zijn medewerkers de omstandigheden van het experiment op dusdanige manier hadden gemanipuleerd dat het experiment weinig tot geen wetenschappelijke waarde bleek te hebben.
Het gevangenisexperiment heeft generaties van beleidsmakers en wetenschappers beïnvloed. Het idee dat de mens van nature slecht is heeft zijn intrede gemaakt in het algemene denken, dankzij onder andere Zimbardo's gemanipuleerde gevangenisexperiment.

## Overlijden

Zimbardo overleed op 14 oktober 2024 op 91-jarige leeftijd.
# Jacob Verbruggen

Jacob Verbruggen (Mechelen, 1586 - 1663) was een Zuid-Nederlands jezuïet en kunstschilder die onder zijn Spaanse naam Diego de la Puente bekend is als een grondlegger van de schilderkunst in Peru, Chili en Bolivia, toen onderdeel van het Spaanse koloniale rijk.
Verbruggen genoot een schildersopleiding in Mechelen of Antwerpen en trad in bij de orde van de jezuïeten. In 1620 bevond hij zich al in Peru. Tot zijn dood wijdde hij zich aan het schilderen van religieuze voorstellingen voor kerken van de jezuïeten in Peru (Trujillo, Lima, Cuzco en Juli), Chili en Bolivia. Hij werd zo ook een van de grondleggers van de barok in die landen.

## Werken

Een selectie van zijn werken:
* Het martelaarschap van Sint-Ignatius van Antiochië (1620, Lima)
* Het Laatste Avondmaal (1656, Convento de San Francisco, Lima)
* De Aartsengel Michaël (La Paz)
* Christus aan de zuil (La Paz)
* De werkplaats van Nazareth (La Paz)
* Sint-Felicianus, Museo Nacional de Arte, La Paz
* Aanbidding der koningen
* Aartsengel Michaël (La Paz)
* Het Laatste Avondmaal (Lima)
* Rudi De Mets, Mechelen, kunst van de middeleeuwen tot heden, ISBN 978 90 5720 276 6, p. 82-83
* Puente, fray Diego de la (Pintor). Arte colonial (12 april 2011). Gearchiveerd op 12 augustus 2023. Geraadpleegd op 9 januari 2021.
# Station Norwich

Norwich is een spoorwegstation van National Rail in Norwich, Norwich in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door Greater Anglia.

## Treinverbindingen

Deze treinen worden door Greater Anglia gereden:
* 1x per uur (Intercity) London Liverpool Street - Colchester - Ipswich - Norwich (Niet zondag)
* 1x per uur (Intercity) London Liverpool Street - Chelmsford - Colchester - Ipswich - Norwich
* 1x per uur (Stoptrein) Cambridge - Ely - Brandon - Thetford - Norwich
* 1x per uur (Stoptrein) Norwich - North Walsham - Cromer - Sheringham
* 1x per uur (Stoptrein) Norwich - Acle - Great Yarmouth
* 1x per uur (Stoptrein) Norwich - Reedham - Lowestoft
Deze trein wordt door East Midlands Trains gereden.
* 1x per uur (Intercity) Liverpool Lime Street - Manchester Piccadilly - Sheffield - Nottingham - Peterborough - Ely - Norwich
* ↑ Office of Rail and Road, Table 1410 - Passenger entries and exits and interchanges by station (21 november 2024). Geraadpleegd op 21 november 2024.
# Spoorlijn Poitiers - Arçay

De spoorlijn Poitiers - Arçay is een gedeeltelijk opgebroken Franse spoorlijn van Chasseneuil-du-Poitou naar Arçay. De volledige lijn was 56,4 km lang en heeft als lijnnummer 574 000.

## Geschiedenis

De lijn werd in gedeeltes geopend door de Administration des chemins de fer de l'État, van Neuville-de-Poitou tot Arçay op 15 mei 1874 en een dag later van Grand-Pont tot Neuville-de-Poitou op 16 mei 1874.
Reizigersverkeer tussen Neuville-de-Poitou en Arçay werd opgeheven op 15 mei 1939 en tussen Grand-Pont en Neuville-de-Poitou op 28 september 1980. Goederenvervoer tussen Mirebeau en Saint-Jean-de-Sauves werd op 17 mei 1953 opgeheven, tussen Neuville-de-Poitou en Mirebeau op 3 april 1972 en tussen Saint-Jean-de-Sauves en Arçay in 2006. Sindsdien is alleen het gedeelte tussen Grand-pont en Neuville-de-Poitou in gebruik voor goederenvervoer.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Poitiers

    RFN 570 000, spoorlijn tussen Paris-Austerlitz en Bordeaux-Sain-Jean

### Neuville-de-Poitou

    RFN 524 000, spoorlijn tussen Neuville-de-Poitou en Bressuire

### Moncontour

    RFN 575 000, spoorlijn tussen Airvault-Gare en Moncontour

### Arçay

    RFN 525 000, spoorlijn tussen Les Sables-d'Olonne en Tours
* https://routes.fandom.com/wiki/Ligne_Poitiers_-_Arçay
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_sud-ouest_1958.pdf
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_etat_sud-ouest_1921.pdf
* Société National de Chemins de fer Français (1964): Lignes ouvertes au trafic marchandises
# Spoorlijn Marcenais - Libourne

De spoorlijn Marcenais - Libourne was een Franse spoorlijn van Marcenais naar Libourne. De lijn was 19,7 km lang en heeft als lijnnummer 582 000.

## Geschiedenis

De lijn werd geopend door de Administration des chemins de fer de l'État op 29 mei 1887. Personenvervoer werd opgeheven op 5 december 1938, goederenvervoer tussen Marcenais en Périssac op 14 mei 1950 en tussen Périssac en Libourne op 1 november 1958.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Marcenais

    RFN 581 000, spoorlijn tussen Cavignac en Coutras

### Libourne

    RFN 570 000, spoorlijn tussen Paris-Austerlitz en Bordeaux-Saint-Jean
    RFN 629 000, spoorlijn tussen Libourne en Le Buisson
* https://routes.fandom.com/wiki/Ligne_Marcenais_-_Libourne
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_sud-ouest_1958.pdf
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_etat_sud-ouest_1921.pdf
* Société National de Chemins de fer Français (1964): Lignes ouvertes au trafic marchandises
# Chip

Chip kan verwijzen naar:

## Elektronica

* Geïntegreerde schakeling of microchip, elektronische chip

### Toepassingen

* Chipkaart
* Chipknip
* Chipring
* Chipset
* Chiptuning
* E-waves Phone Chip
* Geluidschip
* Identificatiechip
* Microfluïdische chip, een chip met vloeistofkanaaltjes
* Modchip
* Neurochip
* Yamaha Chip Controlled Throttle
* Yamaha Chip Controlled Shift

## Voeding

Flinters of afgesneden schijfjes. Het Engelse woord chip betekent: dun plakje of schijfje.

### Aardappel

* Aardappelchips
* Fish and chips, Engels voor 'vis met frieten'
* Stapelchips

### Overig

* Bananenchips
* Cassavechips
* Groentechips
* Tarochips
* Tortillachips
* Yamchips

## Biologie

* Chromatine-immunoprecipitatie (ChIP)

## Media
### Film en televisie

* CHiPs, een Amerikaanse televisieserie
* Chip Zien, een Amerikaans acteur
* Goodbye, Mr. Chips, Britse film
* Knabbel en Babbel, Nederlandse naam van de tekenfilmfiguren Chip & Dale
* CHIPS (2017), Amerikaanse film uit 2017

### Lectuur

* Een zakje chips, een stripalbum van de De Kiekeboes

### Muziek

* Chips (groep), voormalige Zweedse pop- en countrygroep
* Chiptune, elektronische muziek
* Ch!pz, Een voormalig Nederlandse popgroep
* Double Egg with Chips and Beans, muziekalbum van de Britse popgroep Antique Seeking Nuns
* Hot Chip, een Britse electropop band

### Videospellen

* Chip 'N Dale: Rescue Rangers, videospel voor de NES
* Chip's Challenge, videospel voor verschillende platforms
* Nachtwacht (computerspel), computerspel voor de C64 en MSX (ook bekend onder de naam Mr. Chip Nibble)

## Plaats

* Chipley, een plaats in de Verenigde Staten
* Chippenham (Wiltshire), een plaats in Engeland
* Chipping Norton, een plaats in Engeland
* Chipstable, een plaats in Engeland

## Sport en ontspanning

* Amica Chips-Knauf, Sanmarinese wielerploeg
* A.S.T.V. Chip & Charge, Amsterdamse tennisvereniging
* Chip (golf), een korte slag naar de green.
* Chip Ganassi, voormalig Amerikaans autocoureur
* Chip Ganassi Racing, Amerikaans raceteam
* Fiche, casino- of pokerchip
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Chip en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Station Sutton (Londen)

Sutton (Londen) is een spoorwegstation van National Rail in Sutton in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door Southern.
# Station Twickenham

Twickenham is een spoorwegstation van National Rail in Richmond upon Thames in Engeland. Het station is eigendom van Network Rail en wordt beheerd door South Western Railway.
Op 4 februari 1996 vertrok vanuit dit station de eerste geprivatiseerde trein in Groot-Brittannië, de 05:10 uur South West Trains dienst naar Londen Waterloo.
# Francis Hallé

Francis Hallé (15 april 1938) is een Frans botanicus en bioloog. Hij legt zich toe op de studie van het tropisch regenwoud en van de boomarchitectuur of kroonarchitectuur bij bomen. Hij is emeritus hoogleraar van de Universiteit van Montpellier.
In 2010 maakte hij samen met Luc Jacquet de documentaire La forêt des pluies over oerbossen.
* Bibsys: 8017758
* Bibliothèque nationale de France: cb12179806h (data)
* Author citation (botany): F.Hallé
* Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058616272706706
* CiNii: DA02471110
* Stuttgart Database of Scientific Illustrators 1450–1950: 9585
* Gemeinsame Normdatei: 123742234
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 2117 282X
* Library of Congress Control Number: n80104025
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: mub20191034597
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007435291105171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 105454788
* Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A003343142
* Système universitaire de documentation: 030368723
* Virtual International Authority File: 53656
* WorldCat (via VIAF): 53656
# Stoofvlees

Stoofvlees (of suddervlees of hachee) is vlees dat op laag vuur gedurende lange tijd gegaard is (gestoofd) om het mals te maken. Tijdens het sudderen worden stoffen als collageen en elastine afgebroken die het vlees stug houden. Doordat de structuur van rundvlees uit vezels bestaat, valt het na het sudderen in draden uit elkaar. Het gebruik van een hogedrukpan kan de gaartijd en daarmee het energiegebruik aanzienlijk bekorten, tot wel eenderde.
Het vlees wordt gewoonlijk eerst aangebraden en kan dan met water gestoofd worden, maar ook met andere vloeistoffen die een eigen smaak hebben, zoals wijn of bier. Vaak moet tijdens het sudderen het vocht af en toe bijgevuld worden. Soms worden er andere ingrediënten met het vlees meegestoofd voor de smaak of om het vlees mals te maken, zoals uien, een tomaat, laurierblaadjes of kruidnagels.

## Stoverij

De stoofkarbonade of stoverij is een typisch Vlaams gerecht. In Wallonië heet het ook wel carbonade flamande. Het gerecht is verkrijgbaar in de meeste frietkotten en talrijke restaurants in België. Ook in de meeste friettenten in Zuid-Nederland is stoofvlees verkrijgbaar, in Limburg zoervleisj, dat voor het stoven in azijn gemarineerd wordt. De basisingrediënten zijn de taaiere stukken rundvlees, (bruin) bier, mosterd op brood, ui, bouillon en eventuele zoetstoffen zoals bruine suiker, stroop of ontbijtkoek in plaats van brood. Het vlees moet lang garen om het taaie vlees mals te maken.
De industriële versies van stoofvlees zijn dikwijls op basis van paard. Het vlees wordt eerst in blokjes aangebraden in een braadpan en nadien overgebracht naar een kookpan. Er kunnen aroma's worden toegevoegd zoals laurier, tijm en kruidnagels.

## Draadjesvlees

In Nederland wordt gestoofd rundvlees (runderlappen) ook draadjesvlees genoemd omdat het uit elkaar gevallen vlees aan draden doet denken. Om draadjesvlees te bekomen is de gaartijd erg lang, en op zeer lage temperatuur (net onder het kookpunt), tijd en temperatuur zijn de enige manier om het collageen in het vlees om te vormen in gelatine. Dit proces kan tussen de 4 en 8 uur duren afhankelijk van het type vlees en de dikte van de nerven.

## Gebruik

Stoofvlees leent zich goed voor een eenpansgerecht: men kan aardappelen en groenten zoals wortelen toevoegen tijdens het stoven. Stoofvlees wordt daarnaast gebruikt voor het bereiden van diverse recepten met groente, aardappelen, rijst en pasta. In een cafetaria wordt stoofvlees doorgaans gebruikt om een friet stoofvlees te bereiden.
* ↑ Populaire recepten met stoofvlees. Geraadpleegd op 3 februari 2022.
# Enuresis nocturna

Enuresis nocturna of enuresis is het onwillekeurig urineren, meestal tijdens de slaap. Het verschijnsel wordt ook wel bedplassen of bedwateren genoemd.
Normaal krijgen kinderen tijdens hun ontwikkeling steeds meer beheersing over hun blaas vanaf het moment dat hun ouders hen leren zindelijk te zijn. Meestal hebben kinderen vanaf de leeftijd van vijf jaar geen last meer van bedwateren. Het komt echter voor dat het bedplassen ook na die leeftijd nog blijft doorgaan. Men spreekt dan van primaire enurese. Als het kind al een tijd zindelijk is geweest en daarna weer gaat bedplassen, noemt men dit secundaire enurese. In dit laatste geval kan er sprake zijn van urineweginfecties, suikerziekte of algemene ziekte, maar er kan ook sprake zijn van stress. Het komt voor dat een kind dat ongebruikelijke en hoge spanning ervaart weer gaat bedplassen.
De behandeling van primaire enurese bestaat meestal uit verdere zindelijkheidstraining, bijvoorbeeld met een plaswekker. Bij secundaire enurese is het van belang om eerst de oorzaak te achterhalen.
Als er stress of een psychisch probleem ten grondslag aan de enurese ligt, spreekt men van een ontwikkelingsstoornis. Het DSM-IV geeft de volgende criteria:
* Herhaaldelijke urinelozingen in bed of kleding (onwillekeurig of opzettelijk).
* Het gedrag is klinisch van belang: het komt twee keer per week of vaker voor gedurende minimaal drie opeenvolgende maanden of er treedt een klinisch duidelijk probleem op in de sociale omgang, op school of op andere belangrijke terreinen.
* De leeftijd is minimaal vijf jaar (of een vergelijkbaar ontwikkelingsniveau).
* Het gedrag is niet uitsluitend het gevolg van inname van een substantie (bijvoorbeeld een laxeermiddel) of een somatische ziekte (bijvoorbeeld suikerziekte, spina bifida, stuipen).

## Behandeling

Een Cochrane review van 2020 onderzocht het gebruik van een alarmtraining bij bedwateren. Bij deze behandeling gaat er een alarm af wanneer urine in aanraking komt met een sensor. Deze sensor wordt in het bed geplaatst of wordt bevestigd in de slaapkleding. De review bestudeerde 74 onderzoeken met in totaal 5983 kinderen tussen 5 en 16 jaar. Meestal bestond het alarm uit een auditief signaal maar ook vibratie of elektrische schok werden gebruikt. Het gebruik van de alarmtraining werd vergeleken met bedwateren waar geen interventie werd gebruikt (of bij personen op een wachtlijst), met placebo of actieve medicatie, gedragsinterventie of andere soorten alarminterventies. In de conclusie meldt deze review dat de alarmtraining lijkt te werken om bedwateren te verminderen maar het blijft onzeker of dit nu beter werkt dan andere interventies. Wanneer de alarmtraining als bijkomende behandeling wordt gebruikt, kan deze effectiever zijn.
# Sint Josephkerk (Haarlem)

De Sint Josephkerk is een 19e-eeuwse kerk in de Jansstraat in Haarlem. De kerk werd in 1841-1843 in neoclassicistische gebouwd naar ontwerp van Waterstaatsopzichter Hermanus Hendrik Dansdorp. De publicatie van de bouwtekeningen met toelichting van Dansdorp in de Bouwkundige Bijdragen leidde tot een korte polemiek over de kwaliteit van zijn ontwerp. Tegenover de kerk ligt de Janskerk en achter de kerk ligt het Begijnhof met daarop de Waalse Kerk.
Op 7 juli 1853 verhief paus Pius IX de Sint Josephkerk tot kathedraal van het bisdom Haarlem. In 1856 werd de kerk in de lengte en in de breedte vergroot, met op het priesterkoor eikenhouten kanunnikenbanken. Sinds 1898 is de St. Josephkerk weer een gewone kerk. De kathedraal van Haarlem is sinds 2 mei 1948 de Kathedraal Sint Bavo aan de Leidsevaart.
De kerk, inclusief het Josephorgel uit 1906, is sinds 1969 een rijksmonument.
# Gerrit Willem Dijsselhof

Gerrit Willem Dijsselhof (Hoog Zuthem, 8 februari 1866 – Overveen, 14 juni 1924) was een Nederlandse schilder en sierkunstenaar. G.W. Dijsselhof was een van de belangrijkste kunstenaars van de Nieuwe Kunst, de naam waaronder de jugendstil/art nouveau in Nederland bekend werd.

## Levensloop

Na van 1882 tot 1884 opgeleid te zijn aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (Den Haag) studeerde hij verder aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid Amsterdam van 1884 tot 1886. Op deze school was hij leerling in de boetseerklas en met andere leerlingen daar, Theo Nieuwenhuis, Joseph Mendes da Costa en Lambertus Zijl, richtte hij de vereniging 'Labor et Artes' op. In het atelier van Mendes da Costa kwamen de vier vrienden in contact met andere jonge Amsterdamse kunstenaars als Isaac Israëls, Jan Veth en Willem Kloos, en bespraken zij de ontwikkelingen in de beeldende kunst. Dijsselhof groeide uit tot een aanhanger van de ideeën van William Morris en Walter Crane, de grondleggers van de arts-and-craftsbeweging.

## Werk

Dijsselhof was toegewijd aan het eerlijke handwerk en hij onderschreef de opvattingen van de arts-and-crafts volledig. Het is dan ook begrijpelijk dat hij de versiering van Jan Veths Nederlandse bewerking van Walter Cranes Claims of Decorative Art voor zijn rekening nam. Dit boek, in 1893 onder de titel Kunst en Samenleving uitgegeven door Scheltema & Holkema's Boekhandel te Amsterdam, groeide mede door de fraaie houtsnedes van Dijsselhof uit tot een voorbeeld voor tal van sierkunstenaars.
Hij werd een allroundkunstenaar met zijn werk als schilder, batikker, ontwerper van meubels, textiel en behang, en was glasschilder en boekbandontwerper.
In opdracht van de huidarts Willem van Hoorn ontwierp Dijsselhof in 1895 voor diens Amsterdamse woning een volledige interieur in de stijl van de Nieuwe Kunst. De kamer werd ontworpen als een Gesamtkunstwerk. Het borduurwerk op de grote batikpanelen aan de wanden is van de hand van de naaldkunstenaar Willy Keuchenius. Met haar zou Dijsselhof later in het huwelijk treden. De kamer is bewaard gebleven en staat sinds 1935 als de Dijsselhofkamer opgesteld in het Kunstmuseum Den Haag.

## Werk in openbare collecties (selectie)

* Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
* Rijksmuseum Amsterdam

## Literatuur

* Yvonne Brentjens; G.W. Dijsselhof 1866-1924, Dwalen door het Paradijs, Waanders Zwolle in samenwerking met het Gemeentemuseum Den Haag en het Drents Museum in Assen, 2002, ISBN 90 400 9629 5.
# Geoord veenmos

Geoord veenmos (Sphagnum denticulatum) is een soort uit het geslacht veenmos (Sphagnum). Het is op een groot aantal standplaatsen te vinden mits deze voedselarm en nat zijn. Algemeen komt het voor in en rond heidevennen, greppels en in poeltjes die periodiek enige tijd droogvallen.

## Determinatie

Geoord veenmos is uiterst variabel. Het vormt forse tapijten. De los vertakte stengel kan tot 20 cm lang worden. De hoofdjes hebben aanliggende bebladerde, gebogen takken die ook wel 'koehoorntjes' genoemd worden.
Planten van minder voedselarme standplaatsen met zeer kleine stengelbladen kunnen echter verward worden met de zeer zeldzaam voorkomende moerasveenmos (Sphagnum subsecundum) en soms ook met trilveenveenmos (Sphagnum contortum).

## Verspreiding

In Nederland komt geoord veenmos vrij algemeen voor. In West-Nederland is de soort zeldzaam.

## Taxonomie

Het geoord veenmos werd wetenschappelijk beschreven door de Zweedse botanicus Samuel Élisée von Bridel en is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1826.

## Foto's

* Basisgids Mossen, Klaas van Dort, Basvan Gennip, Deirdre de Bruin, KNNV Uitgeverij, 2005, Zeist, ISBN 978 90 50115582, blz 33
* BLWG Verspreidingsatlas Mossen
# Wrattig veenmos

Wrattig veenmos (Sphagnum papillosum) is een bultvormend mos uit het geslacht veenmos (Sphagnum).
De soort komt voor op hoogveen, natte heide-veenmosrietlanden en trilveen. Wrattig veenmos is moeilijk te onderscheiden van gewoon veenmos.

## Naamgeving

* Duits: Warziges Torfmoos
* Frans: Sphaigne papilleuse
* Engels: Papillose peat moss

## Ecologie

Wrattig veenmos is een soort die voorkomend in zure vennen en hoogvenen.

### Syntaxonomie

Wrattig veenmos is een kensoort voor het hoogveenmos-verbond (Oxycocco-Ericion).
Daarnaast is deze soort opgenomen als kwalificerende soort van het SNL-type: N06.03 Hoogveen.

## Externe link

* Wrattig veenmos (Sphagnum papillosum) op verspreidingsatlas.nl.

## Foto's

* Blad
* Bladcellen
* Stengeldoorsnede
* ↑ Zielman, Rudi, Wrattig veenmos. Verspreidingsatlas (2014). Geraadpleegd op 18 april 2019.
# Louis Kalff

Louis Christiaan Kalff (Amsterdam, 14 november 1897 – Waalre, 16 september 1976) was een Nederlands grafisch vormgever. Zijn vader was hoofdredacteur van het Algemeen Handelsblad. Na een HBS-opleiding studeerde Kalff aan de Kunstnijverheidsschool Quellinus Amsterdam (nu de Rietveld Academie) en aan de Technische Hogeschool in Delft.
In 1926 heeft Louis Kalff samen met Jan David Hanrath (1899-1928) het gebouw ontworpen van de Delftse Studenten Roeivereeniging "Laga" in de stijl van de Amsterdamse School.Geopend op 3 juli 1926.
In 1925 ging Louis Kalff bij de reclameafdeling van Philips in Eindhoven werken. Onder zijn leiding werd in 1929 het Lichtadviesbureau (LIBU) opgericht. Hij nam deel aan de wereldtentoonstellingen in Barcelona, Antwerpen, Brussel en Parijs. Kalff was de ontwerper van het Philips-beeldmerk. Daarnaast ontwierp hij als freelancer affiches en reclamedrukwerk voor de Holland-Amerikalijn, Calvé, Zeebad Scheveningen, en Holland Radio. Hij ontwierp ook boekbanden.
Bij Philips werkte Kalff ook als architect aan objecten zoals: het Dr. A.F. Philips Observatorium (1937) in Eindhoven, de Diamantboorderij (1948) in Valkenswaard en enkele landhuizen in Eindhoven en Waalre voor directieleden van Philips.
Na de Tweede Wereldoorlog hield Kalff zich bij Philips actief bezig met de industriële vormgeving en ontwierp diverse lamparmaturen in een modernistische functionele stijl. Na zijn pensionering in 1960 bleef Louis Kalff bij Philips als adviseur en architect. In 1961 kreeg hij de leiding en uitvoering van het Evoluon. Het was het laatste werk van de lichtarchitect die bijna veertig jaar op vele gebieden werkzaam was voor het Philips-concern.