# Supergroep (biologie)

Een supergroep is een van de hoogste taxonomische rangen, boven dat van een rijk en stam en onder dat van een domein. Een supergroep is een zeer grote, monofyletische groep van organismen die een gemeenschappelijke voorouder delen.
Het was tot aan de jaren 2010 lastig de verwantschappen te bestuderen tussen de hogere taxa zoals de domeinen, rijken en stammen. Op grond van moderne moleculaire technieken, sequencing en genoomanalyses, heeft er een fundamentele herschikking plaatsgevonden van deze taxa. Zodoende werd een nieuwe taxonomische rang in het leven geroepen, de supergroep. Supergroep wordt in de recente literatuur algemeen gebruikt.
De supergroep kwam als een nieuwe taxonomische rang tot stand, doordat het ver uit elkaar liggende taxa verenigde waarvoor redelijke aanwijzingen bestonden dat deze een gemeenschappelijke afstamming hadden. Traditionele rijken als dieren en schimmels werden hierin als subclades geplaatst. De supergroep wordt vooral bij de classificatie van eukaryoten toegepast.

## Indeling met domeinen en supergroepen

Een moderne indeling van het leven is te vinden onder anderen bij JR Holt en CA Iudica (2013). De ontwikkelingen van het laatste decennium zijn hierin verwerkt. Binnen de Eukaryoten worden vier supergroepen, met de Rhizaria soms als vijfde supergroep, maar anders opgenomen in de Chromalveolata, onderscheiden:
De protozoa en de protisten worden niet meer als groep erkend maar zijn verdeeld over alle supergroepen.
| Linnaeus (1735) 2 rijken | Haeckel (1894) 3 rijken | Whittaker (1969) 5 rijken | Woese (1977) 6 rijken | Woese (1990) 3 domeinen | Cavalier-Smith (1998) 2 domeinen en 6 rijken | Cavalier-Smith (1998) 2 domeinen en 6 rijken | Keeling (2004) 3 domeinen en 5 supergroepen | Keeling (2004) 3 domeinen en 5 supergroepen |
| Animalia | Animalia | Animalia | Animalia | Eucarya | Eukaryota | Animalia | Eukaryota | Unikonta |
| Vegetabilia | Plantae | Fungi | Fungi | Eucarya | Eukaryota | Fungi | Eukaryota | Excavata |
| Vegetabilia | Plantae | Plantae | Plantae | Eucarya | Eukaryota | Plantae | Eukaryota | Archaeplastida |
| Vegetabilia | Plantae | Protista | Protista | Eucarya | Eukaryota | Chromista | Eukaryota | Chromalveolata |
| niet behandeld | Protista | Protista | Protista | Eucarya | Eukaryota | Protozoa | Eukaryota | Rhizaria |
| niet behandeld | Protista | Monera | Archaebacteria | Archaea | Prokaryota | Bacteria | Archaea | Archaea |
| niet behandeld | Protista | Monera | Eubacteria | Bacteria | Prokaryota | Bacteria | Bacteria | Bacteria |
Samengevat tot de niveaus stam, rijk, supergroep en domein ziet de stamboom van het leven er als volgt uit:

## Alternatieve stamboom

Er zijn voor de eukaryoten ook alternatieve indelingen. Een daarvan wordt hier verkort weergegeven, vanwege de namen van de clades, zoals bij de Bikonta, Cabozoa en Corticata. De plaats van de Apusozoa is veranderd en daarmee de indeling van de clades van hoger niveau. Doordat de Unikonta in twee supergroepen zijn gesplitst, worden hier in het totaal zes supergroepen onderscheiden.
* Domein Eukaryoten of Eukarya
** clade Unikonta
*** Supergroep Opisthokonta
**** Rijk Dieren of Animalia
**** Rijk Schimmels of Fungi
*** Supergroep Amoebozoa met stammen Wortelpotigen of Rhizopoda en Slijmzwammen of Mycetozoa
** clade Bikonta
*** ? clade Apusozoa
*** clade Cabozoa
**** Supergroep Rhizaria met Rijk Cercozoae met onder andere Foraminifera, Stralendiertjes of Radiolaria
**** Supergroep Excavata
*** clade Corticata
**** Supergroep Chromalveolata
***** Rijk Chromista met onder andere Bruinwieren en Diatomeeën
***** Rijk Alveolata
***** Rijk Chromista en hetzelfde Heterokontae en Stramenopila met onder andere Ciliaten of trilhaardiertjes en Dinoflagellaten)
**** Supergroep Archaeplastida
***** Rijk Rhodoplantae, met onder andere Roodwieren
***** Rijk Viridiplantae met onder andere Groenwieren en Planten
* ↑ NA Campbell et al. Biology, 2008.
* ↑ (en) Burki F, Roger AJ, Brown MW, Simpson A. (2020). The New Tree of Eukaryotes. Trends in Ecology & Evolution 35 (1): 43–55. DOI: 10.1016/j.tree.2019.08.008.
* ↑ JR Holt en CA Iudica. Diversity of Life, 2016.
* ↑ (en) Woese, C.R., Kandler, O. & Wheelis, M.L. (1990). Towards a natural system of organisms: proposal for the domains Archaea, Bacteria, and Eucarya. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 87 (12): 4576–9. PMID 2112744. PMC 54159. DOI: 10.1073/pnas.87.12.4576.