# FOS Open Scouting

FOS Open Scouting is een van de vijf scouts- en gidsenfederaties van België en is een actief-pluralistische, internationaal gerichte scouts- en gidsenbeweging voor kinderen en jongeren vanaf vijf jaar. De federatie telt ongeveer tienduizend leden verdeeld over 55 eenheden. FOS Open Scouting is actief in Vlaanderen en Brussel. FOS Open Scouting is erkend als jeugdwerkorganisatie door de Vlaamse overheid en ontvangt van hen ook subsidies.
FOS Open Scouting ontstond onder de naam Federatie Open Scoutisme (FOS) in 1966 na de splitsing van de BSB - GGB (Boy Scouts Belgium - Girl Guides Belgium) in een Nederlandstalige en een Franstalige vereniging. De Franstalige tegenhanger heet Les Scouts et Guides Pluralistes. De volledige naam (Federatie Open Scoutisme) raakte in onbruik. In de praktijk kreeg de afkorting F.O.S. of FOS de voorkeur. Uit deze verkorte naamgeving bleek niet langer dat het een scoutsfederatie betrof. Op de AV van 18 maart 2004 werd besloten de afkorting 'FOS' al dan niet aangevuld met 'Open Scouting' te gebruiken. Enkele jaren later - op de AV van 18 oktober 2007 - werd de naam uiteindelijk gewijzigd naar FOS Open Scouting.

## Missie

FOS Open Scouting is een scoutsbeweging  die openstaat voor alle kinderen en jongeren. Wij bieden hen een veilige leeromgeving die ze zelf mee kunnen vormgeven, waar ze zich thuis voelen en kunnen experimenteren. Wij reiken kinderen en jongeren een plezierige vrijetijdsbesteding aan waarin we via spel en avontuur de mogelijkheid creëren om te groeien en te leren uit eigen ervaringen.
FOS Open Scouting stimuleert ontmoeting en laat kinderen en jongeren in dialoog treden met elkaar en hun omgeving. Zo ontwikkelen zij zich tot actieve burgers die zin geven aan hun eigen leven en elk op hun unieke manier bijdragen aan een betere wereld.
FOS Open Scouting kiest hierbij nadrukkelijk voor een duurzame werking om haar aanbod blijvend te garanderen in een steeds veranderende samenleving.

## Structuur van de federatie

De kern van FOS Open Scouting zijn de eenheden. De nationale koepel stelt alles in het werk om die eenheden zo goed mogelijk te ondersteunen, informeren & inspireren. De eenheden worden, anders dan bij Scouts en Gidsen Vlaanderen niet onderverdeeld in gouwen en districten, dit omwille van de kleinere omvang van FOS Open Scouting die een meer rechtstreekse participatie mogelijk maakt.
FOS Open Scouting is een van de vijf lidorganisaties van de Gidsen- en Scoutsbeweging in België (GSB). FOS Open Scouting is via de GSB ook erkend door de World Organization of the Scout Movement (WOSM) en de World Association of Girl Guides and Girl Scouts (WAGGGS).

### Het Federaal Bestuur

Het Federaal Bestuur bestaat uit maximaal 13 vrijwilligers en de Federaal Verantwoordelijke (FV). De federaal verantwoordelijke (FV) is de pedagogisch eindverantwoordelijke van de beweging.

### De Algemene Vergadering

De Algemene Vergadering van FOS Open Scouting is voornamelijk samengesteld uit drie vertegenwoordigers van elke lokale eenheid.

### (A)EL-Netwerken

De eenheidsleiding en assistent-eenheidsleiding (de eindverantwoordelijken van elke scoutseenheid) worden regelmatig uitgenodigd op provinciale (A)EL-netwerken, waar vooral ervaring uitgewisseld wordt.

## Structuur van een eenheid

FOS Open Scouting stelt volgende structuur voor aan zijn eenheden. Iedere eenheid heeft de mogelijkheid van deze officiële richtlijn af te stappen.
| Leeftijd | Landscouts | Seascouts |
| 5 - 7 | Bevers | Zeehonden |
| 8 - 10 | Welpen | Welpen |
| 10 - 11 | Wolven (optioneel) | Wolven (optioneel) |
| 11 - 13 | Jongverkenners / Jonggidsen | Aspiranten |
| 14 - 15 | Verkenners / Gidsen | Juniors |
| 16 - 17 | Seniors | Seniors |
| 18 + | Leiding | Leiding |
| 18 + | Stam | Loodsen |

### Leiding

Binnen de leidingsploeg zijn verschillende profielen. Elke rol heeft een andere functie en andere verantwoordelijkheden. De eenheid bepaalt zelf welke taken en verantwoordelijkheden de leiding krijgen.
* De leiding heeft als verantwoordelijkheid spellen voorzien voor de kinderen en deze uitvoeren. Daarnaast is de leiding een flexibel iemand die helpt waar nodig en instructies kan opvolgen van anderen. In een cursus 'animator' wordt geleerd hoe met kinderen om te gaan en hoe ze te enthousiasmeren door diverse spellen te maken.
* De takleiding is de leidinggevende van een leeftijdscategorie (tak). Deze staat boven de gewone leiding van de tak, daarnaast zijn er diverse administratieve taken. De takleiding is tussenpersoon tussen de gewone leiding en het eenheidsleidingteam. In een cursus 'hoofdanimator' wordt er geleerd hoe de leiding te evalueren en hoe eindverantwoordelijkheid te nemen.
* De eenheidsleiding is eindverantwoordelijk voor de eenheid. Ze behartigt de financiële en administratieve zaken. Daarnaast is er de verantwoordelijkheid voor het coachen van takleiding. De eenheidsleiding wordt verkozen voor een bepaalde termijn (max. 6 jaar). Er is voor deze rol een niet geattesteerde cursus.

### Stam

Leiding die na enkele jaren meedraaien niet meer voldoende tijd vindt om elke week weer actief te zijn, kan in de stam stappen. Ook sommige seniors kiezen daar voor. Veel groepen binnen Open Scouting hebben een stamwerking: een tak als een ander, maar met een beperkter engagement en een eigen ritme. De activiteiten zijn op maat en worden door de leiding ondersteund. Met een stamwerking, goed afgestemd op de rest van de eenheid, gaat expertise over bijvoorbeeld de organisatie van grote activiteiten en kampen niet verloren.

## Beknopte geschiedenis van de federatie

* 1907: De oorsprong van FOS Open Scouting ligt bij Scouting, een jeugdbeweging opgericht door Robert Baden-Powell.
* 1909: Oprichting van de eerste Belgische scoutsgroep in Brussel door Harold Parfitt, een Schotse immigrant. Deze scoutsgroep richt zich enkel op jongens.
* 1910: Op 23 december 1910 wordt de Algemene Raad van Scouting in België opgericht en met een nieuwe naam: de Boy Scouts van België (BSB). Het officiële kenteken is de vijfpuntige ster.
* 1913: oprichting van de Sea Scouts van België (SSB).
* 1918: Robert Baden-Powell publiceert een eerste werk over Girl Guiding in februari 1918.. Zijn vrouw, Olave Baden-Powell, zal hierin een prominente rol spelen.
* 1919: Een eerste officiële bijeenkomst van gidsen heeft plaats op 17 december 1919.
* 1920: Op 14 januari 1920 wordt het BSB-reglement aangepast en schrijft men de organisatie uit voor de toekomstige Girl Guides van België (GGB). Het devies luidt “Altijd mijn plicht” en een nieuw insigne wordt uitgetekend.
* 1945: Op 3 juli 1945 besluiten de twee aparte organisaties van boy scouts de Belgique (de BSB) en Girl-Guides de Belgique (GGB), de handen in elkaar te slaan en een gezamenlijke vereniging te vormen (BSB-GGB).
* 1966: Op 23 en 24 april 1966 splitst BSB-GGB op in een Nederlandstalige en Franstalige federatie. Aan Nederlandstalige zijde kiest men voor de naam Federatie voor Open Scoutisme (afgekort tot F.O.S.).
* 2007: Op 18 oktober 2007 werd beslist de naam te wijzigen tot FOS Open Scouting.

### Lijst (oud-)Federaal Verantwoordelijken

* 2019-...: Jan Verbeure
* 2018-2019: Hannes De Reu
* 2012-2018: Pieter Monsart
* 2011: Robin Decoster
* 2006-2010: David Berg *
* 2006: Frank Vandenbussche
* 2002-2005: Serge De Vriend
* 2000-2001: Filip Van Acker
* 1999: Elsie Geirnaert - FV a.i.
* 1998-1999: Rudi Goyvaerts
* 1996-1997: Jan Pintelon
('* Sinds 2006 zijn de Federaal Verantwoordelijken een betaalde functie.)

### Lijst (oud-)Hoofdcommissarissen

* 1992-1995: Rik Vandenbosch
* 1988-1991: Alex Dene
* 1986-1987: Johan De Court
* 1984-1985: Rudy Colpaert
* 1982-1983: Harry Roosemeyers
* 1980-1981: Jan Waeghe
* 1979: Nicky Maes
* 1976-1978: André Cottem
* 1974-1975: André Marchand
* 1972-1973: Dirk De Valckenaere
* 1970-1971: Marcel Dujardin
* 1969: Jules De Meyer
* 1967-1968: Frans Mertens
* 1965-1966: Frans Snacken

## Lijst van scoutinggroepen (waaronder die van FOS Open Scouting)

* in Antwerpen
* in Brussel
* in Limburg
* in Oost-Vlaanderen
* in Vlaams-Brabant
* in West-Vlaanderen

## Jaarthema’s

Het jaarthema is een thema dat het jaar inhoudelijk kleurt. Elk (twee) jaar wordt er rond een ander thema gewerkt. (In 2009 besloot FOS Open Scouting om geen jaarthema’s meer te ontwikkelen.)
* 2024-2025: Vol-amuse-ment!
* 2023-2024: Aan Zet
* 2022-2023: Ongehoord?!
* 2021-2022: Fossen in de Bossen
* 2020-2021: Sterker als jezelf
* 2019-2020: Nondedjuurzaam
* 2018-2019: Ervaar je mee?
* 2017-2018: Respect met eieren
* 2011-2012: Armoede is een onrecht. Maak er spel van!
* 2007-2008: Waaw!
* 2006-2007: One World One Promise
* 2005-2006: Verdraai De Wereld
* 2004-2005: Maak het bont!
* 2003-2004: Stel je voor
* 2002-2003: Buitengewoon
* 2000-2002: Zet inzet in
* 1998-2000: Verkennen
* 1996-1998: Overbruggen
* 1994-1996: Speel open kaart
* 1992-1994: Grenzeloos
* 1991-1992: Natuurlijk Avontuurlijk
* 1987-1991: Breek eruit
* 1985-1987: Vitaliteit (fit al die tijd)
* 1983-1985: Beslis je mee
* 1981-1983: Kies je keuze
* 1979-1981: jij en ik zijn wij
* 1977-1978: Zet alles op het spel
* 1975-1977: Elk ander
* 1973-1975: Kijk naar de wereld
* 1972-1973: Ons mag je het vragen
* 1971-1972: Fijn dat jij er bent
* 1970-1971: Positief
* 1968-1970: Samen
* 1967-1968: Creatief zijn

## Scouting evenement

* Saamdagen is het jaarlijkse weekeinde voor leiding dat de start inluidt van een nieuw werkjaar bij FOS Open Scouting. Het vindt plaats tijdens het laatste weekend van september
* Blauwe Wimpel is een wedstrijd die om de twee jaar wordt georganiseerd waarbij de deelnemers verschillende proeven en nautische spelen tot een goed einde te brengen. Dit is een nationale wedstrijd voor alle seascouts/zeescouts van de Belgische scoutsfederaties.
* Gele Wimpel is een wedstrijd die tweejaarlijks wordt georganiseerd voor alle welpen van FOS seascoutseenheden. Ze krijgen verschillende (nautische) opdrachten

## Externe link

* Officiële website van FOS Open Scouting
* Scoutsmap.be, het informatieplatform voor leiding van FOS Open Scouting
* Officiële website van de Gidsen- en Scoutsbeweging in België
* ↑ Een overzicht van de erkende landelijk jeugdorganisaties door de Vlaamse overheid zijn te vinden via www.sociaalcultureel.be
* ↑ In het Engels om Frans-Nederlandse taalproblemen te overstijgen
* ↑ Artikel 1 paragraaf 2 van de op 19/04/2004 neergelegde statuten: 2° De vereniging draagt de naam Federatie voor Open Scoutisme, afgekort FOS, al dan niet met de toevoeging van de woorden 'Open Scouting'.
* ↑ Artikel 1 paragraaf 2 van de op 14/11/2007 neergelegde statuten: 2° De vereniging draagt de naam FOS Open Scouting.
* ↑ Op de Algemene Vergadering van 26/11/2020 werd de missie van FOS Open Scouting licht aangepast. Het woord "-en gidsen" uit "scouts- en gidsenbeweging" werd geschrapt.
* ↑ Coussée, Filip (2008). De pedagogiek van het jeugdwerk, p 81.
* ↑ (fr) Herrin, J.L (1993). La piste retrouvée. Histoire du scoutisme ouvert en pluraliste en Belgique et à Seraing, tomes I et II: 1857-1920.
* ↑ De Pauw, Evert (2004). Be Prepared De merkwaardige geschiedenis van de sea-scouts in Oostende.
* ↑ (en) Baden-Powell, Sir Robert (1918). Girl Guiding, A Handbook for Guidelets, Guides, Senior Guides, and Guiders, p 204.
* ↑ (fr) Hovertin, T (2002). Le scoutisme ouvert: de l’union à la scission. L’association des boy-scouts et girl-guides de Belgique (BSB et GGB), 1945-1966.
* ↑ Calmeyn, Stijn (1994). De Federatie Voor Open Scoutisme : Pluralistische Jeugdbeweging In Vlaanderen Van 1966 Tot 1980..
Supranationaal:
Confederation of European Scouts · Union Internationale des Guides et Scouts d'Europe · International Scout and Guide Fellowship · Order of World Scouts · World Association of Girl Guides and Girl Scouts · World Federation of Independent Scouts · World Organization of Independent Scouts · World Organization of the Scout Movement
Nationaal:
België · Nederland