# Lijst van oorlogsmonumenten in Leiden

De Nederlandse gemeente Leiden heeft 29 oorlogsmonumenten. Hieronder een overzicht.
| Nr. | Object | Herdachte groep | Ontwerper | Onthulling | Type | Locatie | Plaats | Coördinaten | Foto |
| 430 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Vrouwenverzet | verzet Nederland | Menger-Oversteegen, Truus Truus Menger-Oversteegen | 1985-5-5 5 mei 1985 | beeld/sculptuur | Agatha van Alkemadestraat, 2331 EG | Leiden | 52° 9' 19" NB, 4° 27' 4" OL | Vrouwenverzet |
| 431 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument aan de Haagsche Schouwweg | militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945 | Glansdorp, Aart Aart Glansdorp (ontwerper), Gerard Hoppen (beeldhouwer) | 1941-4-26 26 april 1941 | overig | Haagsche Schouwweg | Leiden | | Monument aan de Haagsche Schouwweg |
| 2322 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Plaquette in het NS-station | burgerslachtoffers | Ir. H.G.J. Schelling, dhr. H.J. Winkelman | 1948-7-20 20 juli 1948 | plaquette | (plaquette verwijderd bij herbouw Station Leiden ca. 2008) | Leiden | 52° 9' 40" NB, 4° 29' 25" OL | Plaquette in het NS-station |
| 2424 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Oorlogsmonument Hartebrugkerk | algemeen | Rummens, Jules Jules Rummens | | reliëf | Haarlemmerstraat 110, 2312 HN | Leiden | 52° 10' 34" NB, 4° 29' 18" OL | Oorlogsmonument Hartebrugkerk |
| 2425 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Vrijheidsboom | algemeen | | 1946-5-4 4 mei 1946 | boom (herplant in 1997) | Zeemanlaan, 2313 SV | Leiden | 52° 8' 59" NB, 4° 29' 46" OL | Vrijheidsboom |
| 2426 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Bevrijdingsmonument | algemeen | | 1946-5-4 4 mei 1946 | 4 bomen | Oosterstraat, 2315 LB | Leiden | 52° 9' 30" NB, 4° 30' 25" OL | Bevrijdingsmonument |
| 2427 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument in het Stedelijk Gymnasium | burgerslachtoffers, vervolgden Nederland, verzet Nederland | Altorf, Johan Coenraad Johan Coenraad Altorf | 1946-9-6 6 september 1946 | gedenksteen | Fruinlaan 15, 2313 EP | Leiden | 52° 9' 11" NB, 4° 30' 24" OL | Monument in het Stedelijk Gymnasium |
| 2428 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument aan de Alexanderstraat | burgerslachtoffers | | 1946-9-7 7 september 1946 | gedenksteen | Alexanderstraat 13-15, 2316 | Leiden | 52° 9' 51" NB, 4° 30' 7" OL | Monument aan de Alexanderstraat |
| 2429 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument in het politiebureau | burgerslachtoffers, verzet Nederland | | 1947-2-25 25 februari 1947 | plaquette | Langegracht 11, 2312 NV | Leiden | 52° 9' 48" NB, 4° 29' 33" OL | Monument in het politiebureau |
| 2430 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument voor prof. mr. B.M. Telders (1) | verzet Nederland | | 1947-12-13 13 december 1947 | plaquette | Rapenburg 45, 2311 GG | Leiden | 52° 9' 31" NB, 4° 29' 6" OL | Monument voor prof. mr. B.M. Telders (1) |
| 2431 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument voor prof. mr. B.M. Telders (2) | verzet Nederland | | | gedenksteen | Rapenburg 73, 2311 GJ | Leiden | 52° 9' 25" NB, 4° 29' 8" OL | Monument voor prof. mr. B.M. Telders (2) |
| 2432 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument in café De Tregter (hoek Witte Singel / Herenstraat) | militairen in dienst van het Ned. Kon. Leger 1940-1945, overig | | | overig | (Eind 2013 niet aangetroffen. Volgens de eigenaar zeker twee decennia niet aanwezig.) Herenstraat 1, 2313 AD | Leiden | 52° 9' 12" NB, 4° 29' 23" OL | Monument in café De Tregter (hoek Witte Singel / Herenstraat) |
| 2433 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Gedenkramen in het Academiegebouw (Universiteit Leiden) | algemeen | Boermeester, Louis Louis Boermeester | 1950-11-25 25 november 1950 | glas-in-lood | Rapenburg 73, 2311 GJ | Leiden | 52° 9' 25" NB, 4° 29' 8" OL | Gedenkramen in het Academiegebouw (Universiteit Leiden) |
| 2434 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Gobelin | algemeen | H.M. Koningin Wilhelmina (ontwerp) | | overig | Rapenburg 73, 2311 GJ | Leiden | 52° 9' 25" NB, 4° 29' 8" OL | Gobelin |
| 2435 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument voor prof. mr. R.P. Cleveringa | verzet Nederland | Siepman van den Berg, Eja Eja Siepman van den Berg | 1981 1981 | beeld/sculptuur | Rapenburg 73, 2311 GJ | Leiden | 52° 9' 25" NB, 4° 29' 8" OL | Monument voor prof. mr. R.P. Cleveringa |
| 2436 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument in de Universiteitsbibliotheek | burgerslachtoffers (medewerkers Universiteit Leiden) | Jos Damen | 2003-11-26 26 november 2003 | gedenksteen | Witte Singel 27, 2311 BG | Leiden | 52° 9' 27" NB, 4° 28' 55" OL | Monument in de Universiteitsbibliotheek |
| 2437 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument aan de Hooglandsekerkgracht | algemeen | L.G. Verstoep | 1946-5-4 4 mei 1946 | gedenksteen | Hooglandsekerkgracht 19, 2312 HS | Leiden | 52° 9' 36" NB, 4° 29' 6" OL | Monument aan de Hooglandsekerkgracht |
| 2438 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Jongen met de duif | algemeen | Starreveld, Pieter Pieter Starreveld | 1954-9-27 27 september 1954 | beeld/sculptuur | Stadhuisplein 1, 2311 EJ | Leiden | 52° 9' 29" NB, 4° 29' 28" OL | Jongen met de duif |
| 2439 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Bevrijdingsmonument bij molen 'De Valk' | algemeen | Starreveld, Pieter Pieter Starreveld, Rijnlandse Kunstgieterij J.E. Stoxen, Steenhouwerij L.M. van Tetterode | 1957-5-4 4 mei 1957 | beeld/sculptuur | Tweede Binnenvestgracht 1, 2312 BZ | Leiden | 52° 9' 50" NB, 4° 29' 10" OL | Bevrijdingsmonument bij molen 'De Valk' |
| 2440 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument "de Naald" | algemeen, vervolgden Nederland | | | zuil | Atjehstraat 59, 2315 CP | Leiden | 52° 9' 54" NB, 4° 30' 37" OL | Monument "de Naald" |
| 2441 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument bij het voormalige Joods Weeshuis | vervolgden Nederland | Wit, Frans de Frans de Wit | 1989-5-2 2 mei 1989 | plaquette | Roodenburgerstraat 1/a, 2313 HH | Leiden | 52° 9' 6" NB, 4° 29' 54" OL | Monument bij het voormalige Joods Weeshuis |
| 2442 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument in het R.K. Lyceum St.-Bonaventura | burgerslachtoffers | | | plaquette | Marienpoelstraat 6, 2334 CZ | Leiden | 52° 10' 15" NB, 4° 28' 60" OL | Monument in het R.K. Lyceum St.-Bonaventura |
| 2495 | Gedenkmonument (Sint Franciscus bekeert de wolf Gubbio); 500 jaar Franciscanen in Leiden | | Brinkgreve, Geurt Geurt Brinkgreve | 1946 1946 | reliëf | Lange Mare, hoek Vrouwenkerkkoorstraat | Leiden | 52° 9' 40" NB, 4° 29' 25" OL | Gedenkmonument (Sint Franciscus bekeert de wolf Gubbio); 500 jaar Franciscanen in Leiden |
| 2532 Dit oorlogsmonument op Wikidata | Indië-monument | militairen in dienst van het Ned. Kon. na 1945 | Brouwer, Gerard Gerard Brouwer (beeldhouwer), Jan Kleingeld (grafisch ontwerp) | 1999-10-23 23 oktober 1999 | beeld/sculptuur | Morsstraat, 2312 BK | Leiden | 52° 9' 43" NB, 4° 29' 1" OL | Indië-monument Meer afbeeldingen |
| 3472 Dit oorlogsmonument op Wikidata | monument voor de vervolgde en vermoorde Joodse stadgenoten | vervolgden Nederland | Katzir, Ram Ram Katzir | 2010-3-17 17 maart 2010 | beeld/sculptuur | Zonneveldstraat 10 (en vier andere adressen), 2311 RV | Leiden | 52° 9' 26" NB, 4° 29' 23" OL | monument voor de vervolgde en vermoorde Joodse stadgenoten |
| | Gedenkplaat in Visser 't Hooft Lyceum | burgerslachtoffers | | 1946-05-04 4 mei 1946 | plaquette | Kagerstraat 1, 2334 CP | Leiden | | Gedenkplaat in Visser 't Hooft Lyceum |
| Dit oorlogsmonument op Wikidata | Gijselaarsbank, ook wel bekend als "werklozenbank" | hulde aan jhr. N.C. de Gijselaar voor zijn inzet tijdens de Eerste Wereldoorlog om tekorten aan voedsel, kleding en brandstoffen te verminderen en deze goederen eerlijk te verdelen. | Brouwer, Willem Coenraad Willem Coenraad Brouwer | 1920 1920, herplaatst in 1985 na in 1983 tijdelijk verwijderd te zijn | gedenkbank | Rapenburg (kop) | Leiden | 52° 9' 36" NB, 4° 29' 6" OL | Gijselaarsbank, ook wel bekend als "werklozenbank" |
| Dit oorlogsmonument op Wikidata | Monument voor Marinus van der Lubbe | beschuldigde Rijksdagbrand | Sluik & Kurpershoek | 1993-02-03 3 febr. 1993 | monument | Morspoort | Leiden | | Monument voor Marinus van der Lubbe |
| | | Leden van L.V.V.S. Augustinus die zijn omgekomen tijden de Tweede Wereldoorlog | | | plaquette | Rapenburg 24, 2311EW | Leiden | 52° 9' 31" NB, 4° 29' 8" OL | |
| | Plaquette | Ernst de Jonge | Nijland, Christien Christien Nijland & Lucie Nijland | 2014 maart 2012 | plaquette | Breestraat 50, 2311CS | Leiden | | Plaquette |
| Dit oorlogsmonument op Wikidata | Stolpersteine | Vervolgden Nederland | Gunter Demnig | | reliëf | Zie Lijst van Stolpersteine in Leiden | Leiden | | Stolpersteine Meer afbeeldingen |

## Externe link

* P.J.M. de Baar: "Gedenktekens en monumenten 1940-'45 in Leiden". In: Jaarboek Dirk van Eck 2003, pag. 135-157
* Tenzij anders vermeld zijn de gegevens op deze lijst afkomstig uit de database van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Deze gegevens kunnen gedateerd, onvolledig of anderszins onjuist zijn.
* ↑ Beeldbank Archief Leiden
* ↑ Informatie over rijksmonumentnummer 515132
* ↑ Herinnering aan de strijd om de De Gijselaarsbank. Oud Leiden.nl. Gearchiveerd op 4 maart 2016. Geraadpleegd op 23 maart 2024.
* ↑ Informatie over rijksmonumentnummer 515132
* ↑ Stolpersteine app. Gearchiveerd op 11 februari 2024.
* ↑ Stolpersteine app. Gearchiveerd op 11 februari 2024.
Alblasserdam · Albrandswaard · Alphen aan den Rijn · Barendrecht · Bodegraven-Reeuwijk · Capelle aan den IJssel · Delft · Den Haag · Dordrecht · Goeree-Overflakkee · Gorinchem · Gouda · Hardinxveld-Giessendam · Hendrik-Ido-Ambacht · Hillegom · Hoeksche Waard · Kaag en Braassem · Katwijk · Krimpen aan den IJssel · Krimpenerwaard · Lansingerland · Leiden · Leiderdorp · Leidschendam-Voorburg · Lisse · Maassluis · Midden-Delfland · Molenlanden · Nieuwkoop · Nissewaard · Noordwijk · Oegstgeest · Papendrecht · Pijnacker-Nootdorp · Ridderkerk · Rijswijk · Rotterdam · Schiedam · Sliedrecht · Teylingen · Vlaardingen · Voorne aan Zee · Voorschoten · Waddinxveen · Wassenaar · Westland · Zoetermeer · Zoeterwoude · Zuidplas · Zwijndrecht