# Papaichton

Papaichton is een gemeente in Frans-Guyana. In het Frans wordt het vaak met trema geschreven als Papaïchton. De gemeente telde 5.606 inwoners op 1 januari 2021. De naamgevende hoofdplaats van de gemeente is gelegen is aan de Lawa, een bovenloop van de Marowijne die in het Frans Maroni wordt genoemd en de grens met Suriname vormt.
Het hoofddorp was een tijd de zetel van de granman van de Aluku-Marrons, een groep uit Suriname gevluchte slaven, en heet officieel Papaichton-Pompidouville. Het dorp is vernoemd naar President Georges Pompidou die in 1971 granman Tolinga van de Aluku uitnodigde op het Élysée.

## Geschiedenis

De Aluku-Marrons waren gevluchte slaven uit Suriname. Onder leiding van Boni probeerden ze een autonome staat te stichten, maar werden door de kolonie van Suriname aangevallen. In 1791 was het volk uit Suriname verjaagd, en vestigde zich in Gaan Day. Cottica wat officieel behoort tot Suriname werd later de zetel van de granman. Op 25 mei 1891 kozen de Aluku het Frans staatsburgerschap.
In 1930 werd Papaichton een onderdeel van Inini, een niet-zelfstandig gebied dat rechtstreeks door de gouverneur werd bestuurd. In 1969 werd de commune (gemeente) Papaichton/Grand Santi/Apatou opgericht en kreeg het gebied een democratisch bestuur met burgemeester en wethouders. In 1993 werd Papaichton een zelfstandige gemeente.
Papaichton was zeer dunbevolkt met 297 inwoners in een gebied van 2,628 km² in 1982, maar is fors gestegen naar 5,757 inwoners in 2019.

## Transport

Papaichton is alleen te bereiken via het vliegveld van Maripasoula of per boot via de Marowijne rivier.
In april 2020 is de constructie van een verharde hoofdweg van Maripasoula naar Papaichton gestart. De weg zou eind 2021 klaar zijn, maar was medio 2022 nog niet gereed. Het plan is de weg verder door te trekken naar Apatou en beide gemeentes te verbinden met het wegennetwerk van Frans Guyana.

## Natuur
### Abattis Cottica

In de gemeente Papaichton passeert de Lawa een berggebied. In het Cotticagebergte stromen wilde kreken met watervallen door het dichte regenwoud naar de rivier. Nadat de bergen gepasseerd zijn, wordt de Lawa breder en splitst zich in vele parallelle stromen met soulas (stroomversnellingen) en grote riviereilanden. Het natuurgebied wordt Abattis Cottica genoemd en is sinds 2014 een beschermd gebied. De hoogste piek is de Cottica berg met een hoogte van 744 meter.

## Dorpen
### Papaichton-Pompidou

Papaichton-Pompidou werd reeds in 1895 gesticht door granman Ochi, en werd de hoofdplaats in 1965.

### Gaan Day

Gaan Day, ook: Gaa Daï, (4° 1′ NB, 54° 19′ WL) de eerste vestigingsplaats nadat de Aluku uit Suriname waren verjaagd.

### Abouna Sounga

Abouna Sounga, ook: Abunasunga (4° 4′ NB, 54° 22′ WL) werd toegekend aan de Aluku nadat in 1860 een vredesverdrag was gesloten met de Aukaners. De soula Abouna Sounga vormt de noordgrens van het Alukugebied. De zuidgrens is de samenvloeiing van de Litanirivier en de Marouinirivier in de Lawarivier.

### Boniville

Boniville, ook Agoodé (3° 50′ NB, 54° 11′ WL) was de hoofdplaats en zetel van de granman van 1895 tot 1965.

### L'Enfant Perdu

L'Enfant Perdu (3° 51′ NB, 54° 13′ WL) is een dorp op een eiland tegenover het Surinaamse dorpje Cottica. Aan de Franse oever begint het Cotticagebergte.

## Geboren in Papaichton

* Apatou (1833–1908), gids en kapitein (dorpshoofd)

## Galerij

* Gonini-expeditie bezoekt L'Enfant Perdu (1903)
* Winti-hut in Boniville (1903)
* Abattis Cottica
* Weg van Maripasoula naar Papaichton

## Externe link

* (fr) Papaichton op Annuaire Mairie
* 1 2 Populations légales 2021.
* ↑ Enseignants de L’UNSA, Papaichton, pagina 4 (in Frans)
* 1 2 3 4 Sandro Capo Chichi, L’histoire des Boni de Guyane et du Surinam (in Frans)
* ↑ Herman Benjamins & Johannes Snelleman, Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië, 1917, p.154, Leiden: Martinus Nijhoff Publishers
* 1 2 3 4 Parc-Amazonien-Guyane, Parcours La Source, pagina 9 (in Frans)
* ↑ Journal officiel de la Guyane française (1930), Création de territoire en Guyane françaises (in Frans)
* ↑ INSEE, Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2018 (1990 à 2018 pour les DOM) (ZIP file) (in Frans)
* ↑ INSEE, Populations légales 2019
* ↑ Region de Maripasoula (in Frans)
* ↑ Guyane la Première (9 August 2020), La route Maripasoula-Papaïchton, le chantier commence (in Frans)
* ↑ Outremer360 (13 April 2020), Guyane : Début de la construction de la route Maripasoula-Papaïchton pour le mois d’août (in Frans)
* ↑ Guyane Amazone, Abattis Cottica (in Frans)
* ↑ Sebastien Linarès, Abattis Cottica, Une Saison en Guyane (#3) (in Frans)
* ↑ DEAL de Guyane, Sommets Cottica (in Frans)
* ↑ Marie Fleury (2018), Gaan Mawina, le Marouini (haut Maroni) au cœur de l'histoire des Noirs marrons Boni/Aluku et des Amérindiens Wayana, Revue D’ethnoécologie #13, pagina 69 (in Frans)
* ↑ Guylaine Diallo-Bourguignon & Yan Giron (2001), Etude de faisabilité d’une pisciculture vivrière à Papaïchton, Cofrepreche, pagina 10 (in Frans)
* ↑ Jean Moomou, Les Bushinengue du Surinam et de la Guyane française, Études (2011), pagina 191–204, Presses universitaires de Perpignan. ISBN 9782354122805 (fr)
* ↑ Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1905, Verslag van de Gonini Expeditie, pagina 87
* ↑ Kenneth M. Bilby (2004), The explorer as hero: 'Le Fidèle Apatou' in the French wilderness", Nieuwe West-Indische Gids #78 (issue 3-4), Leiden: Brill publishers, pagina 205 (in Engels)
Apatou · Awala-Yalimapo · Camopi · Cayenne · Grand-Santi · Iracoubo · Kourou · Macouria · Mana · Maripasoula · Matoury · Montsinéry-Tonnegrande · Ouanary · Papaichton · Régina · Rémire-Montjoly · Roura · Saint-Élie · Saint-Georges · Saint-Laurent-du-Maroni · Saül · Sinnamary