# Hubertus von Pilgrim

Hubertus von Pilgrim (Berlijn, 24 augustus 1931) is een Duitse beeldhouwer, medailleur en etser.

## Leven en werk

Von Pilgrim studeerde kunst- en literatuurgeschiedenis en filosofie aan de Ruprecht-Karls-universiteit van Heidelberg. Ook nam hij les bij Erich Heckel, die van 1949 tot 1955 doceerde aan de Akademie der Bildende Künste in Karlsruhe. Aansluitend studeerde hij beeldhouwkunst aan de Hochschüle der Künste Berlin in Berlijn, waar hij een Meisterschüler was van Bernhard Heiliger en grafische kunst studeerde bij de Brit Stanley William Hayter in Atelier 17 in Parijs. Von Pilgrim was van 1963 tot 1977 hoogleraar aan de Hochschule für bildende Künste in Braunschweig en van 1977 tot 1995 aan de Münchener Akademie der Bildende Künste. Sinds zijn emeritaat in 1995 is hij werkzaam als beeldhouwer.
De kunstenaar woont en werkt in Pullach im Isartal. Hij werd in 1995 onderscheiden met de Orde Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste. In 1997 kreeg hij het Großes Verdienstkreuz mit Stern en in 2005 het Bayerische Verdienstkreuz.

## Todesmarsch Dachau

Het bekendste beeldhouwwerk van Von Prilgrim is de sculptuur Dachauer Todesmarsch, waarvan 22 bronzen afgietsels zijn gemaakt. De gedenktekens werden geplaatst in alle plaatsen waar de dodenmarsen van het concentratiekamp Dachau in 1945 passeerden. Een 23e exemplaar heeft in 1992 een plaats gevonden in Yad Vashem in Jeruzalem.
De tekst bij de gedenktekens luidt: "HIER FÜHRTE IN DEN LETZTEN KRIEGSTAGEN IM APRIL 1945 DER LEIDENSWEG DER HÄFTLINGE AUS DEM KONZENTRATIONSLAGER DACHAU VORBEI INS UNGEWISSE".
De gedenktekens zijn geplaatst tussen 1989 en 2009 in:
* Kaufering, Bahnhofplatz (2009) - Hain der 30.000
* Utting am Ammersee, Holzhauer Straße (2005)
* Fürstenfeldbruck, Augsburger Straße/Dachauer Straße (1994)
* Dachau, Theodor-Heuss-Straße (2001)
* Karlsfeld, Allacher straße/Münchhausenstraße (2001)
* München-Allach, Eversbuschstraße/Höcherstraße (1989)
* München-Obermenzing, Passionistenstraße (2001)
* München-Pasing, Kaflerstraße (1989)
* Gräfelfing, Friedhof Pasinger Straße (1989)
* Planegg, Pasinger Straße/Germeringer Straße
* Krailling, Gautinger Straße (1989)
* Gauting, Friedhof Planeggerstraße (1989)
* Starnberg, Strandbadstraße/Münchner Straße (2001)
* Berg-Aufkirchen, Staatsstraße Starnberg nach Wolfratshausen (1989)
* Dorfen, Staatstraße Wolfratshausen nach Starnberg (1995)
* Wolfratshausen, äußere Münchnerstraße (1989)
* Eurasburg, Staatsstraße Eurasburg nach Wolfratshausen (1998)
* Königsdorf, Staatsstraße Königsdorf nach Beuerberg (1998)
* Bad Tölz, Salzstraße (1995)
* Reichersbeuern-Waakirchen, Staatsstraße Tölz nach Tegernsee (1995)
* Grünwald, Staatsstraße nach Straßlach (1992)
* Geretsried, Staatsstraße Wolfratshausen nach Bad Tölz (1992)

## Enkele werken
### Beeldhouwwerken

* Studentenstein-Brunnen uit 1927 veranderd in Mahnmal des Friedens (1957) in Würzburg
* Wurzelsepp-Brunnen in Pullach im Isartal
* Reliëfs van de Versöhnungskirche Dachau (1967)
* Adenauer-Denkmal (1982), Bundeskanzleramt in Bonn
* Plastik (1985/88), Bundesfinanzverwaltung in Münster
* Dachauer Todesmarsch (1989, Gauting), herdenkingsteken in diverse steden en in Israël
* Denkmal für Wolfgang Amadeus Mozart, Lesmüller-Haus Perusastrasse in München

### Penningen

* Medaille des Künstlerkreises der Medailleure München (2001) met een portret van Thomas Mann
* Daedalus-penning (2005) van de Studienstiftung des Deutschen Volkes
* Verdienstmedaille des Bonner Universitätsclub (2007)
* Deutsche Medailleurpreis "Johann Veit Döll" (2008) met afbeelding Löwe und Maus naar de fabel van Jean de La Fontaine

## Fotogalerij

* Adenauer-Denkmal in Bonn
* Plastik in Münster
* Todesmarsch in Fürstenfeldbruck
* Todesmarsch in Krailling
* Denkmal für Wolfgang Amadeus Mozart, München

## Externe link

* Deutsche Nationalbibliothek: Hubertus von Pilgrim
* ↑ Bayern online: Kriegsende-Todesmarsch-Dachau
* ↑ Dodenmarsen van Dachau
* ↑ Afbeelding "Der Todesmarsch" in Yad Vashem, Jeruzalem
* ↑ Lijst van de plaatsen waar het gedenkteken Todesmarsch is geplaatst
* ↑ Interview 1993: Todesmarsch van Slomo Pasternak. Gearchiveerd op 4 juni 2016. Geraadpleegd op 10 mei 2016.
* ↑ 15 jaar gedenkteken Fürstenfeldbruck
* ↑ Dachauer Todesmarsch: afbeelding gedenkteken in Gauting
* ↑ Medaille Künstlerkreises München (2001)
* Bibliothèque nationale de France: cb14637644b (data)
* Gemeinsame Normdatei: 118742558
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 7845 1793
* Library of Congress Control Number: n50009630
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007459873505171
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 265179
* Système universitaire de documentation: 17001214X
* Union List of Artist Names: 500048439
* Virtual International Authority File: 96003024
* WorldCat (via VIAF): 96003024