OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Grenspark Maas-Swalm-Nette

Grenspark Maas-Swalm-Nette is een grensoverschrijdend natuurgebied in Nederland en Duitsland. Het project is in 2002 ontstaan en beslaat ongeveer 870 km². Het grenspark is vernoemd naar de rivieren de Maas, Swalm en Nette. Het beslaat in Noordrijn-Westfalen delen van Kreis Kleve, Kreis Viersen, Kreis Heinsberg en de gemeente Mönchengladbach en in Limburg delen van de gemeenten Roermond, Roerdalen, Leudal, Beesel, Venlo.
In het gebied zijn onder andere de bestaande natuurgebieden Swalm-Nette, waaronder de Venekotensee, Krieckenbecker Seen, Groote Heide en Nationaal Park De Meinweg opgenomen. Er zijn 21 bezoekerscentra.
Het gebied heeft, voorzover het op Duits grondgebied ligt, de Duitse wettelijke status Naturpark, evenals bijvoorbeeld de gebieden Naturpark Wildeshausener Geest ten zuiden van Bremen en delen van de Harz en het Teutoburger Woud. Dat houdt een mate van natuurbescherming in, die minder streng is dan in een Duits Nationalpark (waartoe o.a. de Waddenzee behoort) of Naturschutzgebiet het geval is. Zo is duurzame landbouw en duurzaam toerisme toegestaan en worden bestaande menselijke activiteiten, zoals industrie, onder bepaalde voorwaarden gedoogd. De regelingen in een van de 60 Duitse Naturparks komen ongeveer met die in een Nederlands Nationaal Park overeen.

## Externe link

* Website internationaal openbaar lichaam Duits-Nederlands Grenspark Maas-Swalm-Nette
# Soccia

Soccia is een gemeente in het Franse departement Corse-du-Sud (regio Corsica) en telt 121 inwoners (1999).

## Geografie

De oppervlakte bedraagt 28,27 km², de bevolkingsdichtheid is 4 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal.
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.
# Jazbina Cvetlinska

Jazbina Cvetlinska is een plaats in de gemeente Bednja in de Kroatische provincie Varaždin. De plaats telt 374 inwoners (2001).
# Nihilophobia

Nihilophobia is een studioalbum van Michel Huygen, die het uitbracht onder de bandnaam Neuronium, waarvan hij dan enig lid is. Nihilophobia is (in zijn ogen) het bang zijn voor de zinloosheid van het bestaan / leven. Het is een verwijzing naar het nihilisme. Huygen geeft dan ook de tip mee, alles uit het leven te halen wat er in het leven zit, zonder zich druk te maken om de periode na het leven, waarover in het geheel niets bekend is. Het album vormt een trilogie met Mystykatea en Synapsia, die eenzelfde onderwerp behandelden. Opnamen vonden plaats in zijn eigen geluidsstudio Alienikon in Barcelona. In het dankwoord wordt fabrikant Korg aangehaald voor dertig jaar samenwerking. Het album bevat vloeiende kosmische elektronische muziek, sector ambient. Er zijn koorklanken te horen op het album, maar deze zijn ontlokt aan de synthesizerapparatuur.
De track Memoria is opgedragen aan zijn in 2006 overleden moeder.

## Muziek

Er staat tevens een videoclip van de eerste track op de compact disc.
* Hector Jordan, Michel Huygen-Nihilophobia. Amazing sounds (2008). Geraadpleegd op 23 mei 2022 – via Amazing.com.
* Sergey Lenkov, Michel Huygen-Nihilophobia. Groove Unlimited (2008). Gearchiveerd op 23 mei 2022. Geraadpleegd op 23 mei 2022 – via groove.nl.
* (en) Nihilophobia in de database van AllMusic
* De videoclip van track Nihilophobia op YouTube (geraadpleegd 23 mei 2022)
# Oniria

Oniria ("El 20e album de música psicotrónica de Michel Huygen") is het 20e album van Michel Huygen, nu onder de naam Neuronium.
Huygen heeft samen met zijn vaste hoesontwerper en kunstenaar Tómas C.Gilsanz een denkbeeldige planeet geschapen in een parallel universum, die haar gelijke niet kent. Het geestelijk landschap is van ongekende schoonheid; zonder onderscheid in geloof, taal en ras; een wereld zonder landen, aldus het boekwerkje bij het album. Oniria is een afgeleide van het Griekse Oneiros (dromen). Het is een wereld van liefhebben en lief gehad worden.

## Musici

* Michel Huygen – synthesizers , elektronica
* Santi Pico – gitaar op tracks Calida energia, El destino en Requiem para un terricola

## Muziek

* ↑ Muzines.co.uk, psychotronic landscapes
# Brug 1132

Brug 1132 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam-Zuidoost.
Het voet- en fietsbrug werd aangelegd om de verbinding te maken tussen de Bijlmerweide en de 's-Gravendijkdreef. Rondom de dreef was er nauwelijks bewoning, maar even naar het westen begon de G-Buurt met haar honingraatflats. Voet- en fietspaden waren in de opzet van de Bijlermmeer gelegen op maaiveldniveau hetgeen leidde tot een type brug alhier dat maaiveldbrug heet. Dit ter onderscheiding van de “grote bruggen” in de dreven, alle gelegen over voet- en fietspaden. Voor de Bijlmermeer ontwierp Dirk Sterenberg van de Dienst der Publieke Werken een standaard type, waarvan in lengte en breedte gevarieerd kom worden. Ze zijn ook in de 21e eeuw nog talrijk aanwezig in de wijk; een aantal moest echter plaatsmaken voor sanering etc. De maaiveldbruggen zijn herkenbaar aan de borstweringen met ankergaten, de specifieke grijze leuningen met blauwe balusters en het nummerplaatje in die leuningen. Ook de “buiten de brug” staande lantaarn is een regelmatig terugkerend onderdeel van dat brugtype. De brug is een broer van de even verderop liggende brug 1134.
* Het bouwen van brug 1132, veste brug in de Bijlmermeer (dossier 48110; handtekening in 51819). Centraal Tekeningen Archief (1969 bezochtdatum = 2024-09-07).
* Peter Korrel, Brug 1132 tussen de Bijlmerweide en de Gaandeweg. Bruggen van Amsterdam. Geraadpleegd op 7 september 2024.
* 'Stadsatlas Amsterdam. Stadskaarten en straatnamen verklaard', Bakker, Martha (red.) (1998). Derde druk in 2006. Amsterdam Publishers [etc.]. ISBN 90-74891-31-4
<<< · 1100 · 1101 · 1107 · 1008 · 1009 · 1110 · 1111 · 1119 · 1121 · 1122 · 1123 · 1124 · 1125 · 1126 · 1127 · 1128 · 1129 · 1130 · 1131 · 1132 · 1133 · 1134 · 1135 · 1139 · 1140 · 1141 · 1142 · 1143 · 1144 · 1145 · 1146 · 1148 · 1149 · 1150 · 1151 · 1152 · 1153 · 1154 · 1155 · 1156 · 1157 · 1159 · 1162 · 1163 · 1164 · 1165 · 1167 · 1170 · 1171 · 1172 · 1173 · 1174 · 1175 · 1176 · 1177 · 1179 · 1180 · 1181 · 1182 · 1183 · 1184 · 1186 · 1187 · 1188 · 1189 · 1190 · 1191 · 1192 · 1193 · 1194 · 1195 · 1196 · 1197 · 1198 · 1199 · >>>
Brugnummers 1102-1106 (gesloopt), 1112-1118 (gesloopt), 1120, 1136-1138, 1145, 1147, 1158 (onbekend), 1160, 1161, 1166, 1168, 1169, 1178 en 1185 (voetbrug Bijlmerweide bouw 1970, sloop 2015) zijn niet (meer) vergeven.
# Supercoop

Supercoop was een supermarktformule van de Nederlandse supermarktketen Coop Supermarkten. In 2004 werden de eerste vestigingen geopend en rond 2010 waren er zo'n 60 winkels.
De Supercoop was een van de drie formules van moederbedrijf Coop, naast de reguliere supermarkt Coop en de kleine (dorps)supermarkt CoopCompact. De naam SuperCoop werd gekoppeld aan grote winkels. Zij profileerden zich hierbij als prijsvechter. Vanaf 2011 wijzigde het beleid van Coop en werden de Supercoop-winkels afgebouwd, enkele Supercoop-filialen bleven nog tot 2024 bestaan alvorens over te gaan in een Plus-supermarkt.

## Externe link

* Officiële website
* ↑ SuperCoop gaat aantal vestigingen uitbreiden, PropertyNL, 21 december 2004
# Jean de Doyat

Jean de Doyat (Cusset, ca. 1445 - Koninkrijk Napels, 1498) was een Frans militair en gouverneur van Auvergne. Hij was een vertrouweling van koning Lodewijk XI maar viel na diens dood in ongenade.

## Levensloop

Jean Doyat werd geboren in Cusset als zoon van een notaris-griffier in dienst van het lokale baljuwschap. Hij kreeg de kans om naar Parijs te trekken om te studeren voor notarisklerk. Na zijn studie nam hij dienst in het koninklijk leger en kwam er na enige tijd aan het hoofd van de artillerie. Door koning Lodewijk XI werd Doyat aangesteld tot baljuw van Cusset. Dit was een strategische plaats op de grens tussen Auvergne en Forez en Doyat kreeg de taak de stadsomwalling van Cusset te moderniseren. Dit deed hij met de hulp van architect Vauzit de Saint Martin. In 1477 leidde hij de koninklijke artillerie tijdens de Bourgondische Successieoorlog. Na afloop werd hij door Lodewijk XI benoemd tot secretaris van de koning. Hij werd vervolgens in de adelstand verheven en benoemd tot gouverneur van Auvergne. Tijdens dit mandaat verbleef hij in Cusset en in Montferrand.
Na de dood van zijn beschermheer Lodewijk XI in 1483 werd de Doyat aangevallen door hertog Jan II van Bourbon. Na een schijnproces werd hij veroordeeld tot de schandpaal. Voor de Porte de la Mère, een stadspoort in Cusset, werd zijn tong doorboord en een oor afgesneden. Hij werd verbannen en trok naar Piëmont. Na de meerderjarigheid van koning Karel VIII werd hij weer in genade opgenomen in het Franse leger. Hij leidde de artillerie tijdens de Italiaanse Oorlog. Hij stierf in de buurt van Napels in 1498.

## Literatuur

* Jean Boyer, La Vie dramatique et passionnée de Jean de Doyat : Le Cussétois ministre de Louis Onze, Les "Amis du vieux Cusset", 1977
* ↑ (fr) Christophe Gironde, Jean de Doyat (1445 – 1498), un auvergnat au service de la France. L'institut du temps libre (28 maart 2023). Gearchiveerd op 14 maart 2024. Geraadpleegd op 11 maart 2024.
* ↑ (fr) Jean de Doyat, figure historique méconnue au service de Louis XI. La Montagne (11 mei 2021). Geraadpleegd op 13 maart 2024.
# Eben Haëzer (Spui)

Eben Haëzer is een ronde stenen beltmolen aan de Pootersdijk in het Nederlandse dorp Spui. De molen is gebouwd in 1807 en is tot 1952 in gebruik geweest als korenmolen. In 1958 kocht de gemeente Axel de molen en in 1964/65 werd hij gerestaureerd.
In 1970 ging het eigendom over op de gemeente Terneuzen. In 1982 en 2000 volgden nieuwe, ingrijpende restauraties die de molen maalvaardig maakten. De in Zeeuwse traditie witgeschilderde molen beschikt over een koppel maalstenen, waarmee koren kan worden gemalen. Het tweede koppel is bij de restauratie van 1965 verwijderd; de twee molenstenen liggen nu bij de ingang.
De molen is van mei tot oktober te bezoeken.
# Alkmaar Aces

De Alkmaar Aces was een Americanfootballteam uit Alkmaar (opgericht 1984). Zij speelden in de American Football Bond Nederland.
# Straat Malygin

De Straat Malygin (Russisch: Пролив Малыгина (of andersom); Proliv Malygina) is een Russische zeestraat in de Karazee, gelegen tussen het eiland Bely en het schiereiland Jamal. De zeestraat is vernoemd naar de Russische poolonderzoeker Stepan Malygin, die in 1737 de straat doorvoer.
De lengte is 63 kilometer en de breedte varieert tussen de 9 en 27 kilometer. De zeestraat is met maximaal 19 meter relatief ondiep. De kusten zijn laaggelegen, bestaan uit leemzand en zijn begroeid met toendravegetatie. Langs de kust van het eiland Bely bevinden zich de kapen Malygina, Sedechangensalja, Sedevangoetasalja en Sjoeberta (Schubert)en langs de kust van het schiereiland Jamal de kapen Golovina, Joemba, Pendadasalja en Chesalja. In de straat stromen vele rivieren uit, waarvan de Ngarka-Mongatajacha, Sidjanjangngevojacha, Njangngevojacha en Jachadyjacha de belangrijkste zijn. Aan de noordzijde snijdt zich de Pachabocht in het eiland Bely in. Aan de westzijde van de straat ligt het eiland Ostrovoj en aan de oostzijde liggen de eilanden Tabngo en Tjoebtsjango.
# Pelajau (Banyuasin III)

Pelajau is een bestuurslaag in het regentschap Banyuasin van de provincie Zuid-Sumatra, Indonesië. Pelajau telt 1385 inwoners (volkstelling 2010).
# Robin van 't Haar

Robin van 't Haar (Dalfsen, 12 december 1974 – Amsterdam, 28 maart 2019) was een Nederlands kunstenaar.
Hij kreeg zijn opleiding aan de Academie Minerva (1994-1998) en Piet Zwart Instituut (1998-2000) onderdeel van de Hogeschool Rotterdam.
Hij is bekend vanwege een aantal kunstobjecten in de open ruimte in Rotterdam en Amsterdam. Hij haalde zijn inspiratie uit het gebruik daarvan van omwonenden en toeristen. Hijzelf omschreef ze als een verzameling Cityscripts (later Details); waarin hij er vanuit ging die openbare ruimte toch vooral de gebruikers in hun gedrag stuurden. Dit leidde niet alleen tot een aantal kunstobjecten maar ook in 2004 tot een krantje genaamd Passage. Hierin beschreef hij wat voor specifiek gedrag personen vertoonden in en om de Rotterdamse metrostations Beurs, Eendrachtsplein, Dijkzigt, Rijnhaven en Schiedam. Hij omschreef het als het “tot acteur maken van passanten”. Zo zag hij dat reizigers op Rijnhaven een ander gedrag vertoonden dan gebruikers van andere stations, er waren daar in zijn ogen verhoudingsgewijs meer bewoners dan forenzen als op de andere stations. Passage werd uitgedeeld op dezelfde manier als Metro en Sp!ts.
Van 't Haar was vanaf 2011 tot enkele maanden voor zijn dood docent aan de Willem de Kooning Academie.
Zijn kunst is/was te zien in Den Haag (Ministerie van Sociale Zaken), Amsterdam (Noord/Zuidlijn, tijdelijk werk in de vorm van afscherming van het bouwterrein), Luchthaven Schiphol, Haarlem (Spaarne Gasthuis). In 2017 was hij in het Amsterdamse Bos te vinden met het ritueel Weerzien, een denkbeeldige ontmoeting tussen hem en zijn overleden moeder.
Hij gaf in eigen beheer in 2016 het boekwerkje Jij viel om; ik viel om, waarin hij de zelfdoding van zijn moeder beschrijft in de ogen van een negenjarig kind. Postuum verscheen bij Uitgeverij Palmslag En ik hoop nog vele brieven, de vastlegging van een briefwisseling tussen Van 't Haar en Timon de Jong in de periode 1996 tot zijn dood door een hersentumor, die in 2016 bij hem werd gediagnosticeerd.
In Amsterdam bestaat zijn nalatenschap uit Fotokijkers (Viewers) op het Westerdoksplein.
* Weerzien (geraadpleegd 23 januari 2024)
* Robin van ’t Haar op CBK Rotterdam (geraadpleegd 23 januari 2024)
* Robin van ’t Haar op WDKA (geraadpleegd 23 januari 2024)
* ↑ Volgens deze ongeautoriseerde stamboom werd hij op 12 december 1974 als zoon van een ongehuwde moeder aangegeven; de stamboom vermeldt de juiste overlijdensdatum, maar geen officiële plaats van overlijden; ook klopt het dat zijn moeder in 1984 overleed toen hij negen was (geraadpleegd 23 januari 2024)
* ↑ Jaartallen van linkedin-pagina (geraadpleegd 23 januari 2024)
* ↑ Alumnilijst Piet Zwart (geraadpleegd 23 januari 2024)
* ↑ Omschrijving En ik hoop (geraadpleegd 23 januari 2024)
* ↑ Leesrecensie (geraadpleegd 23 januari 2024)
# Candida oleophila

Candida oleophila is een gist uit de familie Saccharomycetaceae.
De soort kan de groei van schadelijke schimmels verhinderen op groenten, fruit of sierplanten na de oogst. Het is in het bijzonder geschikt voor de bescherming van fruit (citrusvruchten, appels, abrikozen) tegen Penicillium digitatum en andere penseelschimmels.
Het is commercieel verkrijgbaar in het product Aspire van het Amerikaanse bedrijf Ecogen, Inc. Aspire is in de Verenigde Staten toegelaten sinds 1995. Het is een niet-toxisch product dat over de vruchten wordt versproeid. Het kan op zichzelf gebruikt worden als biologisch bestrijdingsmiddel, ofwel gemengd met een chemisch fungicide zoals thiabendazool.
In de Europese Unie is Candida oleophila stam O vanaf 1 oktober 2013 toegelaten als fungicide. Deze stam, geïsoleerd uit Golden Delicious, is specifiek bedoeld voor de biologische bescherming van appels en peren tegen Penicillium expansum (blauwe schimmel) en Botrytis cinerea (grauwe schimmel). Het is een product van het Belgische bedrijf Bionext, een spin-off van de universitaire faculteit voor landbouwwetenschappen te Gembloers.
Het is ook mogelijk om citroenzuur te produceren uit glucose door fermentatie van een stam Candida oleophila.
* Index Fungorum
* Nederlands soortenregister
* ↑ Montrocher, Revue Mycol., Paris 32: 73 (1967)
* ↑ S. Droby et al. "Commercial testing of Aspire: A yeast preparation for the biological control of postharvest decay of citrus." Biological Control Vol. 12 Nr. 2 (1998), blz. 97-101 DOI:10.1006/bcon.1998.0615
* ↑ S.M. El-Neshawy. "Efficacy of candida oleophila strain 128 in preventing penicillium expansum infection on apricot fruit." Acta Hort. (ISHS) 485:141-148. Gearchiveerd op 6 november 2018. Geraadpleegd op 9 april 2010.
* ↑ EPA Fact Sheet
* ↑ Uitvoeringsverordening (EU) nr. 373/2013 van de Commissie van 23 april 2013. Publicatieblad L112 van 24 april 2013, blz. 10
* ↑ EPA Fact Sheet
* ↑ Savas Anastassiadis en Hans-Jürgen Rehm. "Citric acid production from glucose by yeast Candida oleophila ATCC 20177 under batch, continuous and repeated batch cultivation." Electronic Journal of Biotechnology Vol. 9 No. 1, 15 januari 2006. DOI:10.2225/vol9-issue1-fulltext-5
# Gambsheim

Gambsheim is een gemeente in het Franse departement Bas-Rhin (regio Grand Est). De gemeente behoort tot het kanton Brumath en het arrondissement Haguenau-Wissembourg. Gambsheim telde op 1 januari 2021 5.213 inwoners.

## Geografie

De oppervlakte van Gambsheim bedroeg op 1 januari 2021 17,38 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 299,9 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Stokkem VV

Stokkem VV, voluit Stokkem Vlug en Vrij is een Belgische voetbalclub uit Stokkem. Het is een van de oudste clubs van Limburg. Opgericht in 1923 draagt de club het stamnummer 332.
Hoogtepunt in de geschiedenis is de periode begin jaren 1960. De club speelde in de hoogste Limburgse afdeling en stootte in de Beker van België door tot de ronde waar de eersteklassers in de trommel kwamen. Na strafschoppen moest Stokkem VV echter de duimen leggen tegen eerste nationaler FC Malinois.

## Beginjaren

Oorspronkelijk startte het clubvoetbal in Stokkem in 1914 toen enkele studenten een liefhebbersvoetbalploeg oprichtte onder de naar 'De Star'. Stichters van weleer waren Henri Nelis, Raymon Martin en Jozef Willems. Na enkele jaren doofde de ploeg uit om vervolgens in 1923 te verrijzen onder de naam 'De Mijnwerkers' o.l.v. Frans Meert, Leon Leenders, Louis Gilissen en Nic Conings.
Al vlug veranderde de naam naar 'Stokkem Vlug en Vrij' waarna de club zich in augustus van hetzelfde jaar aansloot bij de Koninklijke Belgische Voetbalbond. Op 18 december 1926 verkreeg het stamnummer 332.

## Koninklijke titel

In 1949 vroeg de club naar aanleiding van een meer dan 25 jarig bestaan de titel ban 'Koninklijk' aan. De toenmalige koningskwestie zorgde er echter voor dat het paleis de titel 'Koninklijk' voorlopig niet kon verlenen. Het toekennen van de titel sleepte enkele jaren aan maar op 23 juni 1951 was het eindelijk zover. Toenmalig secretaris Maurice Volders maakte aan de voetbalbond de nieuwe benaming van de club over, Koninklijke Voetbalvereniging Vlug & Vrij Stokkem.
# Vladimir Kroetov

Vladimir Jevgenjevitsj Kroetov (Russisch: Владимир Евгеньевич Крутов) (Moskou, 1 juni 1960 - aldaar, 6 juni 2012) was een Sovjet-Russisch ijshockeyer.
Kroetov won tijdens de Olympische Winterspelen 1984 en 1988 de gouden medaille met de Sovjetploeg en in 1980 de zilveren medaille.
Kroetov werd vijfmaal wereldkampioen.
# Goxwiller

Goxwiller is een gemeente in het Franse departement Bas-Rhin (regio Grand Est). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Sélestat-Erstein. Goxwiller telde op 1 januari 2021 835 inwoners

## Geografie

De oppervlakte van Goxwiller bedroeg op 1 januari 2021 3,3 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 253 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Mettenberggroeve V

De Mettenberggroeve V is een Limburgse mergelgroeve in de Nederlandse gemeente Eijsden-Margraten in Zuid-Limburg. De groeve ligt ten zuidoosten van Bemelen op de zuidelijke helling van de Mettenberg. De groeve ligt aan de westelijke rand van het Plateau van Margraten in de overgang naar het Maasdal. In de omgeving duikt het plateau een aantal meter steil naar beneden. De groeve ligt in het gebied van Bemelerberg & Schiepersberg.
Op ongeveer 400 meter naar het noordoosten ligt Mettenberggroeve IV, op ongeveer 550 meter naar het noordoosten ligt Mettenberggroeve III, op ongeveer 800 meter naar het zuidwesten liggen Mettenberggroeve I en Mettenberggroeve II, op ruim 200 meter naar het oosten ligt de ingang van de Roothergroeve en de Schoorberggroeve I, op ongeveer 250 meter naar het oosten ligt Schoorberggroeve II en op ongeveer 675 naar het zuiden ligt de Bunderberggroeve.
Voor de groeve staat lager op de helling Kalkoven De Valk.

## Geschiedenis

De groeve werd door blokbrekers ontgonnen voor de winning van kalksteenblokken.

## Groeve

De Mettenberggroeve V heeft een diepte van ongeveer 60 meter de heuvel in en heeft maar een enkele zijgang.
De ingang van de groeve is afgesloten met traliewerk, zodat vleermuizen de groeve kunnen gebruiken als verblijfplaats.
De groeve ligt op het terrein van het Het Limburgs Landschap. In 2016 werd de groeve op veiligheid onderzocht en deels goedgekeurd.
* ↑ Topografische hoogtekaart. Gearchiveerd op 4 oktober 2022.
* 1 2 De ondergrondse kalksteengroeven in Zuid-Limburg
* ↑ Inventarisatie ingangen onderaardse kalksteengroeven NL, 2002-2004, Joep Orbons, Studiegroep Onderaardse Kalksteengroeven
* ↑ Keuringen mergelgroeves in N2000 gebieden in Zuid-Limburg in 2016, Zoogdiervereniging
# Mettina Bentum

Mettina (Tity) Bentum (1925-2017) was een Nederlandse filmmaker, bekend om haar documentaires over politieke gebeurtenissen en haar activisme voor vrouwen- en homo-emancipatie. Haar werk leverde een belangrijke bijdrage aan de audiovisuele collectie van de Groninger Archieven, met films die zijn gemaakt tussen 1977 en 1985. Naast haar werk als filmmaker was Bentum ook actief als docent en stagecoördinator aan de Sociale Academie. Na haar pensionering zette ze haar creatieve talenten voort door te schilderen en diverse vrouwenkoortjes en de cabaretgroep d’Olle Griezen te begeleiden met haar accordeon.

## Biografie

Tity Bentum werd geboren in 1925 in Nieuw-Buinen. Ze was gedurende haar leven een prominente figuur in zowel de politieke als de culturele scene van Groningen. Haar partner, Joke Koppenol, was actief in de Groningse politiek van 1966 tot 1982, eerst als gemeenteraadslid en later als statenlid. Gedurende Koppenols politieke carrière vergezelde Bentum haar regelmatig, gewapend met haar camera, en documenteerde ze verschillende politieke gebeurtenissen, zoals verkiezingen voor de Tweede Kamer en Provinciale Staten.

### Activisme en filmmaker

Bentum stond bekend om haar betrokkenheid bij de vrouwen- en homo-emancipatie. Tussen 1977 en 1983 legde ze met haar camera tal van gebeurtenissen vast in de binnenstad van Groningen, waaronder protesten voor de legalisering van abortus, optredens van Hare Krishna-aanhangers en de ontruiming van kraakpanden. Haar werk gaf een stem aan de LGBTQ+-gemeenschap en documenteerde de strijd voor gelijke rechten en acceptatie.
Een van haar meest opvallende documentaires was de viering van Roze Zaterdag in Groningen in 1985. Deze film biedt een levendig portret van de LGBTQ+-gemeenschap, met beelden van dragqueens, ouders die openlijk steun betuigen aan homoseksualiteit, en verschillende optredens die de feestelijke en inclusieve sfeer van het evenement vastleggen.

#### Persoonlijk Leven

Als een fervent voorstander van gelijkheid, als Dolle Mina en een criticus van traditionele genderrollen, had Bentum oorspronkelijk bezwaren tegen het institutionele huwelijk. Echter, in 2005, na 35 jaar samen te zijn geweest, traden Bentum en Koppenol toch in het huwelijk, wat veel media-aandacht trok. Tot aan haar overlijden in 2017 waren Bentum en Koppenol bijna 47 jaar lang partners.

## Filmografie (selectie)

* Landelijke verkiezingen in Groningen (1977)
* Vrouwenfestival (1978)
* Verkiezingen Provinciale Staten (1978)
* Stadsbeelden (1977-1983)
* Schaatsen (1981)
* Statenvoetbal (1982)
* Homodag Groningen (1985)
* ↑ Profiel Tity Bentum, Filmbank Groningen. Gearchiveerd op 20 november 2024.
* ↑ Archieven, Groninger, Verliefd, verloofd, getrouwd (2006) (15 april 2021). Gearchiveerd op 25 april 2024. Geraadpleegd op 25 april 2024.
* ↑ Eigenlijk tegen het huwelijk, maar nu toch maar getrouwd. Trouw. Gearchiveerd op 20 november 2024. Geraadpleegd op 25 april 2024.
* ↑ Mettina (Tity) Bentum ✝ 25-04-2017 overlijdensbericht en condoleances - Mensenlinq.nl. Mensenlinq. Gearchiveerd op 25 april 2024. Geraadpleegd op 25 april 2024.