# Eddy te Roller

Everhardus Johannes Gerhard (Eddy) te Roller (Doesburg, 1 februari 1902 – Bandazee, 23 juni 1944) was een Nederlands militair.

## Levensloop

Eddy te Roller werd geboren in Doesburg, als zoon van koffiehuishouder Everhardus Johannes Gerhard te Roller en Johanna Cornelia Henrietta van den Berg. Hij was een jongere broer van KLM-gezagvoerder Gerrit-Jan te Roller. Het gezin woonde in Arnhem, waar zijn vader een café-restaurant had. In 1910 werd zijn vader failliet verklaard. In 1911 scheidden zijn ouders, waarna zijn moeder hertrouwde met de Arnhemse politie-inspecteur C.W. Gratama.
In 1914 werd Eddy te Roller toegelaten tot de 5-jarige HBS in Arnhem. In 1916 werd Gratama benoemd tot commissaris van politie in Den Helder. Het gezin verhuisde naar Den Helder. In 1920 behaalde Te Roller zijn HBS-diploma in Alkmaar.
Te Roller ging na zijn eindexamen naar de Koninklijke Militaire Academie. In 1923 slaagde hij voor het examen tweede luitenant der Genie van het Oostindisch Leger. In 1926 trouwde hij in Den Haag met Wilhelmina Eva Maria Brak (1897-1997). In hetzelfde jaar werd hij benoemd tot eerste luitenant.
In 1930 was hij betrokken bij een noodlanding van een Fokker C.V in Tjikembar (West-Java). Het toestel was volledig vernield, maar hij en zijn medebemanningslid bleven ongedeerd. In 1939 was hij, als vertegenwoordiger van de Indische militaire luchtvaart, aanwezig bij de luchtdoop van de eerste geheel metalen Fokker T.IX.

### Tweede Wereldoorlog

Te Roller was hoofd van het Luchtvaartdepartement van de Nederlandse Aankoop Commissie in New York. Hij vergezelde verschillende keren leden van de Koninklijke Familie op vluchten door de Verenigde Staten. In 1942 vloog hij 14.000 mijl met Prins Bernhard naar Curaçao, Suriname en de Verenigde Staten.
In april 1944 volgde Te Roller J.J. Zomer op als commandant van het in Australië gevestigde bommenwerpersquadron Sq 18 (RAAF).
Te Roller overleed in juni 1944 tijdens een oorlogspatrouille, toen bommenwerper B-25D-25 Mitchell N5-162 boven Tioor in de Bandazee werd neergeschoten. De Mitchell werd geraakt door een Japans luchtdoelgeschut. Het toestel explodeerde en viel in zee. Ook de andere inzittenden, onder wie de schutter Willem Reedijk, kwamen om.

## Eerbetoon

* Herdenkingplaquette Tweede Wereldoorlog in Doesburg, met daarop de naam van Eddy te RollerIn 1941 werd hij, als kapitein-vlieger bij de Militaire Luchtmacht, benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, met zwaarden.
* In 1945 kreeg hij postuum de Bronzen Leeuw toegekend.
* Zijn naam staat vermeld op de Erelijst van Gevallenen 1940-1945.
* Zijn naam staat vermeld op het oorlogsmonument op de zijgevel van het stadhuis van Doesburg, aan de Koepoortstraat.
* Zijn naam staat vermeld op het Gedenkteken Luchtvarenden in Soesterberg.
* René Wittert, Het vergeten squadron. Het verhaal van de Nederlandse vliegers die tegen Japan hun vergeten strijd vochten, 1976.
* ↑ Periode: 1815 - 1940, Oost-Indië: Stamboeken Officieren KNIL | Nationaal Archief. www.nationaalarchief.nl. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Geboorte Everhardus Johannes Gerhard te Roller, 01-02-1902. www.geldersarchief.nl. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Krol, Hans, 4 LUCHTVAARTPIONIERS: G.J.G. TE Roller – E.E.HULSEBOS – F.E.VAN DER GEEST – H.J.SCHOLTMEIJER. Librariana (23 oktober 2017). Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ "FAILLISSEMENTEN.", De Tĳd : godsdienstig-staatkundig dagblad, 10 maart 1910. Geraadpleegd op 9 mei 2024.
* ↑ "KERK en SCHOOL. Stedelijk Gymnasium.", Arnhemsche courant, 17 juli 1914. Geraadpleegd op 9 mei 2024.
* ↑ "BINNENLAND. Officieele berichten.", Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant, 9 maart 1916. Geraadpleegd op 9 mei 2024.
* ↑ "School en Opvoeding. NOORD-HOLLAND. Eindexamen H.B.S. 5-j. o.", Algemeen Handelsblad, 22 juli 1920. Geraadpleegd op 9 mei 2024.
* ↑ Inschrijving Militieregisters 1922 - Noord-Hollands Archief. noord-hollandsarchief.nl. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Heldersche Courant | 30 juni 1923 | pagina 5. Kranten Regionaal Archief Alkmaar (30 juni 1923). Geraadpleegd op 10 mei 2024.
* ↑ Huwelijksakte Everhardus Johannes Gerhard te Roller en Wilhelmina Eva Maria Brak - Haags Gemeentearchief. haagsgemeentearchief.nl. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ (en) "Paid Notice: Deaths TE ROLLER, WILHELMINA EVA MARIA", The New York Times, 14 februari 1997. Gearchiveerd op 9 mei 2024. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Heldersche Courant | 9 oktober 1926 | pagina 13. Kranten Regionaal Archief Alkmaar (9 oktober 1926). Geraadpleegd op 10 mei 2024.
* ↑ Alkmaarsche Courant | 18 januari 1930 | pagina 2. Kranten Regionaal Archief Alkmaar (18 januari 1930). Geraadpleegd op 10 mei 2024.
* ↑ Noord-Hollandsch Dagblad : ons blad | 12 september 1939 | pagina 13. Kranten Regionaal Archief Alkmaar (12 september 1939). Geraadpleegd op 10 mei 2024.
* ↑ "DE AANKOOPCOMMISSIE IN DE V.S. Luchtmacht met wespenangel.", De Indische courant, 29 november 1941. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ (en) Casius, Gerard J., Brewster Buffaloes for the Militaire Luchtvaart KNIL. warbirdforum.com (2019-06). Gearchiveerd op 9 mei 2024. Geraadpleegd op 9 mei 2024.
* ↑ "Prins Bernhard & Siem van der Molen.", Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden, 28 juli 1942. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ "MAJOOR E. TE ROLLER VERTELT OVER DE TOCHT NAAR WEST INDIË.", Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden, 11 november 1942. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Accident North American B-25D-25 Mitchell N5-162,. aviation-safety.net. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ "LUITENANT-KOLONEL TE ROLLER GESNEUVELD", Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden, 29 juni 1944. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Periode: 1947 - 1994, Oorlogsgravenstichting (OGS) | Nationaal Archief. www.nationaalarchief.nl. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ (en) PacificWrecks.com, Pacific Wrecks - B-25D-25 Mitchell Serial N5-162. pacificwrecks.com. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ "Ons Koninkrijk. VOOR HET VADERLAND.", Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden, 30 juni 1944. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Periode: 1815 - 1994, Kanselarij der Nederlandse Orden: Index gedecoreerden | Nationaal Archief. www.nationaalarchief.nl. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ "De Koninklijke Onderscheidingen", Soerabaijasch handelsblad, 30 augustus 1941. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Periode: 1815 - 1994, Kanselarij der Nederlandse Orden: Index gedecoreerden | Nationaal Archief. www.nationaalarchief.nl. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Everhardus Johannes Gerhard te Roller | Erelijst van Gevallenen 1940-1945. www.erelijst.nl. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Doesburg, oorlogsmonument. Nationaal Comité 4 en 5 mei. Geraadpleegd op 8 mei 2024.
* ↑ Soesterberg, 'Gedenkteken Luchtvarenden'. Nationaal Comité 4 en 5 mei. Geraadpleegd op 8 mei 2024.