# 1538

Het jaar 1538 is het 38e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### februari

* 24 - Verdrag van Nagyvárad: Ferdinand van Oostenrijk en Johan Zápolya erkennen elkaars heerschappij over delen van Hongarije.

### april

* 16 - Pedro de Anzures sticht Sucre.
* 25 - Calvijn en Farel moeten de stad Genève verlaten.
* april - Slag van Las Saliprea: Francisco Pizarro verslaat Diego de Almagro in de burgeroorlog over Peru.

### juni

* 18 - Vrede van Nice: Frans I van Frankrijk en keizer Karel V beëindigen de Italiaanse Oorlog van 1536-1538. Het hertogdom Savoye komt grotendeels aan Frankrijk.
* 30 - De Gelderse hertog Karel van Egmont sterft, waarop de Gelderse Successieoorlog tussen Willem V van Kleef en Karel V uitbreekt.

### augustus

* 6 - Gonzalo Jiménez de Quesada sticht Nuestra Señora de la Esperanza, het huidige Bogota.

### september

* 28 - Slag bij Preveza: De Ottomanen onder Khair ad-Din (Barbarossa) verslaan de gezamenlijke christelijke vloot van de Heilige Liga.
* nacht van 29 op 30 september - De vulkaan Monte Nuovo ontstaat in een uitbarsting.

### november

* 4 - Huwelijk van Ottavio Farnese en Margaretha van Parma

### december

* 17 - Paus Paulus III excommuniceert Hendrik VIII.

### zonder datum

* De conquistadors Gonzalo Jiménez de Quesada (vanaf Santa Marta), Nikolaus Federmann (vanuit Coro) en Sebastián de Benalcázar (vanuit Quito) komen samen op de plaats van het latere Bogota.
* Oprichting van de Universidad Autonoma de Santo Domingo.
* De Zonzeelse Polder wordt herdijkt.
* Oprichting van brouwerij Drie Hoefijzers in Breda.

## Literatuur

* Thomas Elyot: Latin Dictionary
* Luis de Narváez: Los seys libros del Delphin de música de cifra para tañer vihuela
* Juan Luis Vives: De anima et vita
* Juan Luis Vives: Linguae latinae exercitatio
* Georg Wickram: Der treue Eckart

## Beeldende kunst

* Titiaan: Venus van Urbino
* Titiaan: Portret van Eleonora Gonzaga
* Hans Holbein de Jongere: Portret van Christina van Denemarken
* Lucas Cranach de Oudere: Adam en Eva
* Cornelis Anthonisz.: Gezicht op Amsterdam in vogelvlucht

## Opvolging

* Gelre - Karel van Egmont opgevolgd door Willem V van Kleef
* Hanau-Lichtenberg - Filips III opgevolgd door Filips IV
* Luik - Everhard van der Marck opgevolgd door Cornelis van Bergen
* Schwarzburger Oberherrschaft - Hendrik XXXII opgevolgd door Günther XL
* Urbino - Francesco Maria della Rovere opgevolgd door zijn zoon Guidobaldo II della Rovere
* Venetië - Andrea Gritti opgevolgd door Pietro Lando

## Afbeeldingen

* Vrede van Nice
* Executie van Almagro
* Monte Nuovo
* Sint-Baafskathedraal, Gent (toren voltooid 1538)
* Stadhuis van Zoutleeuw (voltooid 1538)
* Zomerpaleis van koningin Anna, Praag (bouw begonnen 1538)
* Graf van Karel van Gelre

## Geboren

* 10 januari - Lodewijk van Nassau, Nederlands legerleider
* 25 maart - Christoph Clavius, Duits astronoom
* 24 april - Guglielmo I Gonzaga, hertog van Mantua en Monferrato
* 30 juni - Bonaventura Vulcanius, Zuid-Nederlands humanist
* 12 augustus - Maria van Portugal, Portugees prinses
* 29 september - Johan II van Oost-Friesland, Duits edelman
* 2 oktober - Carolus Borromeus, Italiaans kardinaal
* 17 oktober - Irene di Spilimbergo, Venetiaans kunstschilderes
* 31 oktober - Caesar Baronius, Italiaans kardinaal en historicus
* 18 november - Turibius van Mogrovejo, aartsbisschop van Lima
* 10 december - Giovanni Battista Guarini, Italiaans schrijver
* 11 december - Sigismund van Brandenburg, Duits prelaat
* Nicolas Barnaud, Frans schrijver en alchemist
* Luigi d’Este, Italiaans prelaat
* Francesco Gonzaga, Italiaans kardinaal
* Hodowara Yukifuji, Japans daimyo
* Hojo Ujimasa, Japans daimyo
* Giulio Iasolino, Italiaans arts
* Mathias de Lobel, Zuid-Nederlands arts en plantkundige
* Franciscus Maelson, Noord-Nederlands politicus
* Maria Pypelinckx, echtgenote van Jan Rubens
* Willem van Radelant, Nederlands jurist
* Johan van Vogelsanck III, Zuid-Nederlands politicus
* Arnold Wachtendonck, Luiks geestelijke
* Walravina Zoudenbalch, Nederlands edelvrouw
* Paul Knibbe, Nederlands jurist (jaartal bij benadering)

## Overleden

* 8 januari - Beatrix van Portugal, echtgenote van Karel III van Savoye
* 2 februari - Albrecht Altdorfer, Duits kunstschilder
* 16 februari - Everhard van der Marck (65), prins-bisschop van Luik (1505-1538)
* 26 februari - Worp van Thabor, Fries kroniekschrijver
* 13 maart - Diego Hoces (~48), Spaans jezuïet
* 3 april - Elisabeth Howard (~57), Engels edelvrouw
* 8 april - Willem Aerts, Zuid-Nederlands architect
* 19 mei - Frederik van Renesse, Nederlands jurist
* 12 juni - Botho III van Stolberg-Wernigerode (71), Duits edelman
* 30 juni - Karel van Egmont (70), hertog van Gelre (1492-1538)
* 8 juli - Diego de Almagro (~63), Spaans conquistador
* 12 juli - Hendrik XXXII van Schwarzburg (39), Duits edelman
* 26 juli - George Talbot (~70), Engels edelman
* 7 augustus - Anna van Eppstein-Königstein (~57), Duits edelvrouw
* 14 augustus - Gielis vander Hecken (~47), Zuid-Nederlands schrijver en tekenaar
* 29 augustus - Jan Chojeński (52), Pools prelaat
* 7 september - Johannes Campensis (~48), Noord-Nederlands theoloog
* 13 september - Hendrik III van Nassau-Breda (55), Duits-Nederlands edelman
* 20 oktober - Francesco Maria della Rovere (48), hertog van Urbino
* 8 november - Keimpe van Martena (~51), Fries historicus
* 30 november - Adrianus Barlandus (52), Nederlands geleerde
* 24 december - Anna Reinhart (~54), echtgenote van Ulrich Zwingli
* Laurens Bart, Zuid-Nederlands schilder en dichter
* Jan van Batenburg, Nederlands anabaptistenleider (brandstapel)
* Hendrik Bentinck (~70), Gelders bestuurder
* Olaf Engelbrechtson, Noors prelaat
* Andrea Gritti (~83), doge van Venetië
* Matthaeus Herbenus (~87), Zuid-Nederlands geschiedschrijver en humanist
* Pierre Robert Olivétan (~32), Frans hervormer en bijbelvertaler
* Johan van de Palts (~51), Duits edelman
* Adriana van Ranst (~68), Zuid-Nederlands edelvrouw
* Ulrick IV van Werst, Zuid-Nederlands edelman
* Johan van Lom, Zuid-Nederlands politicus (jaartal bij benadering)