# Paul Roes

Paul André Marie Roes (Wageningen, 2 april 1889 - Parijs, 15 mei 1955), was concertpianist, muziekpedagoog, componist en auteur van boeken over muziektheorie en musicologie. Vanaf 1929 was hij werkzaam in Parijs.

## Levensloop

Paul Roes werd op 2 april 1889 in Wageningen geboren. Zijn vader was directeur en grootaandeelhouder van het familiebedrijf, de NV Wageningsche Lederfabriek vh J.B. Roes en Zonen. Hij leerde op jonge leeftijd piano spelen van zijn moeder Rosalia Roes-Schaepman. Hij bezocht in Nijmegen de H.B.S. (Canisius College), waarna hij ging studeren aan het seminarie Rolduc bij Kerkrade. Paul vertrok echter naar Amsterdam om zich aan muziek te wijden. Op het Sweelinck Conservatorium studeerde hij piano bij Anton Tierie en Julius Röntgen. Vervolgens studeerde hij in Berlijn bij Ferruccio Busoni. In 1913 debuteerde hij in Londen in de Aeolean Hall.
Na zijn debuut volgden tournees in Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk, Nederland en de Verenigde Staten. In Parijs leidde hij een succesvolle pianoschool, die in lijn met de methoden zoals hij die geleerd had van Busoni de principes volgden van de wijze van spelen zoals uitgevoerd door Liszt en Chopin. Hij heeft diverse diverse talentvolle pianospelers opgeleid of bijgeschoold, zoals Frédéric Gevers, Lode Backx, Marie Stuart de Backer en Raffaele D’Alessandro.
In 1914 trouwde hij met Eeke Houwink. Zij trad op als zijn impresario. Het echtpaar woonde tot 1929 in Wassenaar en emigreerde in dat jaar naar Frankrijk. Het echtpaar woonde de rest van hun leven in Parijs (Rue Berton nr. 3, 16$^{de}$ Arrondissement). Het huwelijk bleef kinderloos. Hij schreef zijn achternaam als Roës, zodat Fransen zijn naam beter zouden uitspreken.
Vanaf 1935 verzorgde hij samen met pianiste Suzelène van Hall cursussen muziektheorie in Parijs, Lyon en Genève. Deze cursussen resulteerden in het schrijven van een vijftal werken over muziektheorie en musicologie. Het laatste werk, La Musique Mystère et Réalité, verscheen postuum in 1955. Paul Roes overleed in 1955 in Parijs, waarna zijn lichaam naar Wageningen werd overgebracht om daar in het familiegraf te worden bijgezet.

## Werken

Paul Roes componeerde een aantal werken die hij ook regelmatig uitvoerde. De composities zijn niet uitgegeven.
* Il Giorno (piano)
* Prélude pour Piano
* Meditations sur un thème de Beethoven (piano) (25 minuten)
* La Vita Eterna (piano)
* Cadenza voor het Derde Pianoconcert van Beethoven (20 minuten)
* Lieder. Acht melodieën op tekst van Baudelaire en Li-Tai-Po
* March for piano (4 minuten)
* Concerto pour Piano et Orchestre (1934) (40 minuten)
* Cycle du Jour, vijf stukken voor piano:
** La Nuit, l’Aube, Midi, la 6$^e$ heure, le Crépuscule (25 minuten)

## Publicaties

Uitgegeven door Henry Lemoine & Co. In Parijs:
* Essai sur la Technique du Piano (1935)
* L’Elément Fondamental de la Technique, du Jeu chez Liszt et Chopin (1937)
* La Musique et L’Artisan du Piano (1939)
* La Technique Fulgurante de Busoni (1941)
* La Musique Mystère et Réalité (1955)

## Externe link

* (en) Paul Roës "Music, the Mystery and the Reality" - wolthoorn.nl (gearchiveerd)
* ↑ De familie Roes-Schaepman is opgenomen in de 92e jaargang (2013) van het Nederlands Patriciaat blz. 330 van het Centraal Bureau voor Genealogie. Zie ook J.S.L.A.W.B. Roes “Paul Roes (1889-1955), de pianist” in Familie Album Roes, tijdschrift voor de Familiekring Roes jaargang 2000 nr 3, blz 888-891.
* ↑ N. Japikse, Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld. Nederlanders en hun werk (Amsterdam 1938), pag 1240.
* ↑ "Pianomethoden van de 20-ste eeuw’” door W.C.Chr.M. Kloppenburg, uitgave Broekmans & Van Poppel 1992, Amsterdam 365, blz. 66-67.
* ↑ De composities zijn in 1957 als postuum geregistreerd bij de Society of Authors, Composers and Publishers of Music (S.A.C.E.M.).
* ↑ Partituur van de liederen L’Invitation au Voyage en La Cloche Fêlée is aanwezig in het Muziekinstituut van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Het pianoconcert is op 4 september 1936 voor het eerst uitgevoerd in Scheveningen door het Residentieorkest o.l.v. Schuricht met Suzelène van Hall aan de piano.
* ↑ In 1978 is de Engelse vertaling “MUSIC, the Mystery and the Reality” door Edna Dean McGray uitgegeven door E&M Publishing, Chevy Chase, Maryland in de V.S. ISBN 0-9601832-1-3. Zie:Music, the mystery and the reality / Paul Roës ; English version by Edna Dean McGray