OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lupus III Centullus van Gascogne

Lupus III Centullus (gestorven 819) was een zoon van Centullus, zelf een zoon van Lupus II Centullus van Gascogne. In 816 werden Sancho I Lupo, hertog van Gascogne, en zijn broer Garcia Lupo, graaf van Dax, gedood in een slag tegen de Moren. Lodewijk de Vrome vertrouwde in 817 het koninkrijk Aquitanië toe aan zijn zoon Pepijn I. Deze werd bijgestaan door zijn verwanten Gerard van Auvergne en Bernhard van Septimanië, maar handelde zo onhandig dat hij de plaatselijke heren tegen zich kreeg. In 819 kwamen Lupus Centullus en Garcia Centullus in opstand, maar zij werden verslagen: Garcia werd gedood en Lupus werd verbannen. Hij zocht zijn toevlucht in Spanje tot Alfons II van Asturië die hem een regering in Castilië toevertrouwde. Na de afzetting van Lupus Centullus kwam Gascogne terug bij het (West-)Frankische rijk. Het bestuur over Gascogne werd toevertrouwd aan afzetbare hertogen.
Lupus Centullus was de vader van:
* Centullus Lupus van Béarn
* Donatus Lupus van Bigorre.
# Roggel en Neer

Roggel en Neer (uitspraak) (Limburgs: Roggel en Naer) is een voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Limburg.
Op 1 januari 1991 ontstond deze gemeente bij de fusie van de gemeenten Roggel en Neer. Op 1 januari 2007 is de gemeente Roggel en Neer samengevoegd met de gemeenten Heythuysen, Haelen en Hunsel tot een nieuwe gemeente. De vier gemeenten kozen Leudal als naam voor de nieuwe gemeente.
Tijdens de zestien jaar die deze gemeente bestond was Sjef Peeters de burgemeester; al was hij dat vanaf oktober 2003 vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd als waarnemend burgemeester.

## Kernen

Ten tijde van haar opheffing bestond de gemeente uit de volgende kernen:
* Heibloem
* Neer
* Roggel
Het gemeentehuis bevond zich te Roggel.
Dorpen: Baexem · Buggenum · Ell · Grathem · Haelen · Haler · Heibloem · Heythuysen · Horn · Hunsel · Ittervoort · Kelpen-Oler · Neer · Neeritter · Nunhem · Roggel Buurtschappen: Aan de Bergen · Aan het Broek · Achter het Klooster · Asbroek · Beekkant · Berik · Blenkert · Brumholt · Caluna · Castert · De Horck · Dries · Eiland · Eind · Ellerhei · Gendijk · Geneijgen · Gerhegge · Haelense Broek · Hanssum · Heiakker · Heide (Heythuysen) · Heide (Roggel) · Heioord · Heugde · Hoek · Hollander · Hoogschans · Hoogstraat · De Horck · Kappert · Karreveld · Keizerbos · Kinkhoven · Laak · Maxet · Mortel · Nijken · Op de Bos · Ophoven · Overhaelen · Roligt · Santfort (deels) · Schaapsbrug · Schans (Ell) · Schans (Roggel) · Schillersheide · Smidstraat · Strubben · Uffelse · Venne · Vestjenshoek · Vlaas · Waije Voormalige gemeenten: Haelen · Heythuysen · Hunsel · Roggel en Neer Limburg: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
# Rijkje Bubbezon

Rijkje Bubbezon (Maassluis, 22 januari 1708 - Hontenisse, 31 juli 1782) was een Nederlandse dichteres.

## Leven en werk

Bubbezon was een dochter van de koopman Willem Bubbeson en Neeltje van der Burgh. Zij groeide op in een piëtistisch gereformeerd milieu. Al op jonge leeftijd begon zij met dichten. Haar werk was doordrenkt van haar geloof. Zij schreef diverse gelegenheidsgedichten. In 1733 trouwde zij met Scipio Oudkerk, hulppredikant te Maassluis. Na hun huwelijk vestigden zij zich in Haamstede op Schouwen-Duiveland, waar haar man een predikantschap had aanvaard. Ook in die periode bleef Bubbezon dichtwerken schrijven, onder meer in 1751 een gedicht ter nagedachtenis van de overleden stadhouder Willem IV: Op het smertelyk, en ontydig afsterven van Willem Karel Hendrik Friso.
Na het overlijden van haar man in 1760, een jaar na het overlijden van hun oudste dochter, schreef Bubbezon: Hoe zeer mij ’t herte breekt, om ’t smertelijk gemis, Ik verheug mij dat zijn geest in Jezus’ armen is. Zij vestigde zich weer in haar geboorteplaats Maassluis. Later trok zij in bij haar zoon Willem Haringh, die evenals zijn vader predikant was geworden. Met hem verhuisde zij in 1781 van Bruchem in Gelderland naar Hontenisse in Zeeuws-Vlaanderen. Het jaar daarop overleed zij aldaar op 74-jarige leeftijd.
Haar werk, dat door tijdgenoten als de dichter Arnold Hoogvliet werd gewaardeerd, is in de vergetelheid geraakt. Hoogvliet schreef een gedicht ter ere van haar als antwoord op haar klinkdicht in zijn bundel Mengeldichten (zie afbeelding). In 2010 verscheen haar biografie in een kroniek van de heemkundige vereniging Stad en Lande van Schouwen-Duiveland.

## Werk van Bubbezon

* Ter inwydinge van het orgel in de Groote Kerk van Maessluis, 1732
* Klinkdicht, op het huwelyk van den hoog edelen gestr. heer, myn heer Jan Nicolaas Christiaan van Kretschmar, en de hoog edele juffrouw, mejuffrouw Marie Jacoba Mogge van Haamsteede, plechtig verëenigt den V. van Bloeimaand MDCCL, 1750
* Op het smertelyk, en ontydig afsterven, 1751 (over het overlijden van Willem Karel Hendrik Friso, stadhouder Willem IV)
* Op het smertelyk overlijden van mevrouwe, Maria Jacoba Mogge van Haamstede, 1756
* Ter gedachtenisse van mynen dierbaren echtgenoot, 1760 (over het overlijden van Scipio Oudkerk)
* Oostrum, W.R.D. van Bubbezon, Rijkje, in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland 08/04/2010
Noten
* 1 2 Oostrum 2010
* ↑ Maassluise Courant de Schakel d.d. 8 oktober 2009 op mc.thuisbladen.net - "Maarten ’t Hart en zijn documentatiecentrum"
* ↑ Hoogvliet, Arnold Antwoort aan juffrou Rykje Bubbezon op haar klinkdicht in: Mengeldichten, uitg. Pieter van der Kloot, Delft, 1738
* ↑ Provinciale Zeeuwse Courant d.d. 26 november 2010: Jaarboek vereniging Stad en Lande manifesteert zich al vijfendertig jaar als een kranige kroniek
# Caelostomus minimus

Caelostomus minimus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1941 door Straneo.
# Acroclita colonata

Acroclita colonata is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1911 door Meyrick.
# Tim Bowness

Tim Bowness (Latchford, 29 november 1963) is een Engelse singer-songwriter. Zijn muziek leunt tegen ambient en dreampop aan. Hij is enigszins bekend binnen de artrock als gevolg van deelname aan de band No-man, samen met Steven Wilson.

## Leven

Zijn loopbaan begon met concerten en opnamen met de muziekgroep Samuel Smiles. Samen met gitarist Mike Bearpark volgde een aantal opnamen. Zijn voornaamste inkomsten moesten dan wel komen uit de opnamen met No-man. Andere opnamen verschijnen namelijk in eigen beheer of de kleine platenlabels Hidden Art Recordings en Burning Shed, waarvan hij deels eigenaar is.
Bowness stem is te horen op tal van opnamen binnen de progressieve rock. Zo is zijn hese stem te horen op opnamen van OSI, David Torn, Alice, Nosound, White Willow en The Opium Cartel. Ook Richard Barbieri, Steven Wilsons maatje uit Porcupine Tree heeft samen met Bowness een plaat afgeleverd onder de titel Flame. Centrozoon, Darkroom, Henry Fool en folkzangeres Judy Dible schakelden hem in.
In 2004 kwam zijn eerste soloalbum uit via het eveneens kleine platenlabel One Little Indian. Er kwamen wel opvolgers, maar Bowness nam daarvoor zijn tijd. Zijn tweede en derde album verschenen respectievelijk in 2014 en 2015. Ondertussen vulde hij zijn dagen met No-man en Memories of Machines.

## Discografie
### Soloalbums

* 2004: My hotel year
* 2014: Abandoned dancehall dreams
* 2015: Stupid things that mean the world
* 2017: Lost in the ghost light
* 2019: Flowers at the scene
* 2020: Late night laments
* 2020: Modern ruins met Peter Chilvers
* 2022: Butterfly mind

### met Samuel Smiles

* 1999: World of bright futures
* 2000: The way we used to live
* 2001: Live archive one
* 2002: California, Norfolk (alleen met Peter Chilvers)
* 2002: Overstand (alleen met Peter Chilvers)
* 2003: Live archive two
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Tim Bowness op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Tim Bowness
* Bibsys: 10034225
* Bibliothèque nationale de France: cb145927643 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 134891066
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 5774 305X
* MusicBrainz: 33d2e0b4-0841-4d7e-99c8-ecb45a67df78
* Système universitaire de documentation: 084287993
* Virtual International Authority File: 79838780
* WorldCat (via VIAF): 79838780
# Tony Morley

William Anthony ("Tony") Morley (Ormskirk, 26 augustus 1954) is een voormalig voetballer uit Engeland, die speelde als middenvelder en aanvaller gedurende zijn carrière.
Zijn grootste successen behaalde hij begin jaren tachtig bij Aston Villa, waarmee hij zowel landskampioen werd (1980/81) als de Europacup I en de UEFA Super Cup won (beiden in 1981/82). In het seizoen 1986/87 speelde hij voor FC Den Haag, waarmee hij de bekerfinale in Den Haag speelde tegen Ajax (2-4 na verlenging voor Ajax). Ajax werd toen gecoacht door Johan Cruijff en onder meer assistent Spitz Kohn, en bij Ajax speelden toen onder meer Stanley Menzo, Aron Winter, Frank Rijkaard, Sonny Silooy, John Bosman, John van 't Schip, Marco van Basten, Rob Witschge, Arnold Scholten en Dennis Bergkamp. Bij FC Den Haag speelde Morley onder meer samen met Marco van Alphen, Joop Lankhaar, Edwin Purvis, Cor Lems, Alfons Groenendijk, Remco Boere, oud-Feyenoord vleugelspits Karel Bouwens, Frans Danen en Ron de Roode. Morley speelde daarnaast zes officiële interlands voor het Engels elftal in de periode 1981/82.

## Erelijst
### Aston Villa

* Football League First Division: 1980/81
* Charity Shield: 1981
* Europacup I: 1981/82
* UEFA Super Cup: 1982
* Tony Morley op National Football Teams
# Torebroma

Torebroma is een vliegengeslacht uit de familie van de roofvliegen (Asilidae).

## Soorten

* T. gymnops Hull, 1957
# Tipula (Yamatotipula) nocticostata

Tipula (Yamatotipula) nocticostata is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Trachyliopus androyensis

Trachyliopus androyensis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1957 door Breuning.
# Trachyliopus affinis

Trachyliopus affinis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1957 door Breuning.
# Trachylepidia fructicassiella

Trachylepidia fructicassiella is een vlinder uit de familie snuitmotten (Pyralidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1887 door Ragonot.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# 1663

Het jaar 1663 is het 63e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### januari

* 20 - De Rijksdag van het Heilige Roomse Rijk komt bijeen. Ze wordt een permanent orgaan met als zetel de rijksstad Regensburg.
* januari - De Franse gezant D'Estrades wordt op weg naar Den Haag bij de Hoornbrug ontvangen door een delegatie van de Staten-Generaal. Hij komt onderhandelen met Johan de Witt over een opdeling van de Spaanse Nederlanden tussen Frankrijk en de Republiek.

### februari

* februari - De Engelse kaperkapitein Christopher Myngs is aanvoerder van veertien schepen en zo'n 1400 boekaniers, onder wie zulke notoire zeerovers als Henry Morgan en Abraham Blauvelt. Hij plundert daarmee San Francisco de Campeche in Mexico.

### maart

* 4 - De Nederlandse zeevaarder Barend Barendszoon Lam ontdekt 2300 kilometer ten zuidoosten van Kaap de Goede Hoop de Prins Edward-eilanden die hij de namen Dina (Prins Edward-eiland) en Maerseveen (Marioneiland) geeft.

### mei

* 20 - De ornitoloog Francis Willughby wordt opgenomen in de Royal Society.

### juli

* juli - De Sint Jacob, een schip met aan boord 24 Nederlandse gezinnen, komt in Amerika aan. De kolonisten stichten een nieuwe nederzetting in de kolonie Nieuw-Nederland, die zij Nieuw-Amsterdam noemen. Op 7 september geeft de nederzetting, die inmiddels 1000 inwoners heeft, zich over aan een Engelse oorlogsvloot, waarna de naam wordt veranderd in New York.

### december

* december - De bisschop van Munster Bernard von Galen maakt gebruik van een opvolgingskwestie in Oost-Friesland en bezet de Dijlerschans.

### zonder datum

* Pestepidemie in Amsterdam: één op de zeven Amsterdammers sterft.
* Ook in Amsterdam wordt begonnen met de tweede fase van de Grote Uitleg. De grachtengordel wordt doorgetrokken van de Leidsegracht tot aan de Amstel.
* De burcht van Kleef ondergaat een gedaanteverwisseling tot barokslot, onder leiding van architect Pieter Post; aanleg alhier van de stadhouderlijke residentie Prinzenhof.
* Nieuw-Frankrijk wordt een kroonkolonie van Frankrijk.
* Koning Lodewijk XIV van Frankrijk stelt de Prix de Rome in: jaarlijks kunnen enkele schilders, beeldhouwers of architecten op rijkskosten naar Rome reizen om de Italiaanse kunst te bestuderen.

## Muziek

* Jean-Baptiste Lully componeert de balletten Les arts en Les noces de village

## Literatuur

* Molière schrijft La Critique de l'école des femmes en L'Impromptu de Versailles

## Beeldende kunst

* Dansend paar (1663) Jan Steen, National Gallery of Art, Washington

## Bouwkunst

* Pieter Bronck House, Coxsackie NY, Verenigde Staten (1663)

## Geboren
### april

* 7 - Lodewijk Crato van Nassau-Saarbrücken, graaf van Nassau-Saarbrücken (overleden 1713)

### augustus

* 31 - Guillaume Amontons, Franse instrumentenuitvinder en natuurkundige

### november

* 19 - Friedrich Zachau, Duits componist (overleden 1712)

## Overleden
### juli

* Hendrickje, maîtresse van Rembrandt (waarschijnlijk aan de pest)

### datum onbekend

* Aboe'l Ghazi Bahadoer, khan van China. Zijn historische werken zijn een voorname bron voor de verturksing der Mongoolse staatsvormen in het zuidoosten van Centraal-Azië.
# 166

Het jaar 166 is het 66e jaar in de 2e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Italië

* In Rome heerst een pokkenepidemie, deze is meegebracht door de legionairs die gevochten hebben in Parthië. De ziekte ontvolkt vele gebieden in het keizerrijk.
* Keizer Marcus Aurelius besluit een offensief voor te bereiden tegen de "barbaarse" stammen die de Donaugrens (Limes) bedreigen, met name de Marcomannen.
* De 5-jarige Commodus krijgt de eretitel Caesar en wordt in het testament van zijn vader Marcus Aurelius, benoemd tot troonopvolger van het Romeinse Keizerrijk.
* Soter (166 - 175) volgt Anicetus op als de twaalfde paus van Rome. Hij voert de Paasviering en de zegening van het huwelijk in.

### Balkan

* Begin van de Marcomannenoorlog: De Longobarden en de Ubiërs (6.000 man) opgejaagd door de Alanen, steken de Donau over en vallen Pannonië binnen.

### Parthië

* Koning Vologases IV sluit een vredesverdrag, het Romeinse leger onder bevel van Lucius Verus keert in triomf terug naar Rome.

### China

* Keizer Han Huandi ontvangt een Romeinse delegatie in de hoofdstad Luoyang.

## Overleden

* Anicetus, paus van Rome (waarschijnlijke datum)
# AWS

AWS kan verwijzen naar:
* AWS (band), een Hongaarse band
* Automatic warning system, een Brits treinbeïnvloedingssysteem
* Verkiezingsactie Solidariteit, een Poolse politieke groepering in de jaren 1996-2001
* Amazon Web Services, een cloud computing platform van Amazon.com
* Amos W. Steinhacker, een personage uit de Bommelsaga van Marten Toonder
* As we speak, een Engelse afkorting
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van AWS en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Toren van Beerta

De kerktoren van Beerta is een losstaande kerktoren bij de Sint-Bartholemeuskerk in het Groningse dorp Beerta. De toren werd gebouwd in 1806, nadat de kerk al in 1506 gereed was gekomen.
De toren bestaat uit drie geledingen met galmgaten en heeft een afgeknot tentdak. Op het dak staat een open spits. In de toren werd een luidklok uit 1659 gehangen die eerder in de kerk hing. In 1814 kwam daar een kleine luidklok bij. Beide klokken worden in de oorlog door de bezetter geroofd. In 1955 werden twee nieuwe klokken gegoten. In 1973 werden zowel de toren als de kerk op de monumentenlijst geplaatst.
# AB BDeh 4/4 (11-17)

De BDeh 4/4 is een elektrische trein voor het regionaal personenvervoer van de Elektrische Bahn St. Gallen–Gais–Appenzell (SGA). Sinds 2006 maakt deze onderneming deel uit van de Appenzeller Bahnen (AB).

## Geschiedenis

Het treinstel door Schindler Waggon (SWA), Schweizerische Lokomotiv- und Maschinenfabrik (SLM) en de Brown, Boveri & Cie (BBC) ontwikkeld en gebouwd voor de Elektrische Bahn St. Gallen–Gais–Appenzell (SGA).

## Constructie en techniek

Het treinstel heeft een stalen frame en een cabine. Het treinstel kan alleen functieneren met een stuurstandrijtuig aangevuld met een of meer tussenrijtuigen. Het treinstel is uitgerust met een tandrad dat als de tandstaaf van het Riggenbach-Klose alsmede als de tandstaaf van het Strub kan worden gebruikt.

## Treindiensten

Deze treinen worden door de Appenzeller Bahnen (AB) ingezet op de volgende trajecten:
* Sankt Gallen - Gais - Appenzell
* Altstätten SG - Gais

## Literatuur

* Spoorwegen; diverse jaargangen. Gerrit Nieuwenhuis, Richard Latten. Uitgeverij de Alk BV, Alkmaar.
* Theo Stolz: Triebfahrzeuge der Schweiz. Minirex AG, Luzern, 2007, ISBN 3-907014-31-6.
# Too Much Monkey Business

"Too Much Monkey Business" is een nummer van de Amerikaanse muzikant Chuck Berry. In september 1956 werd het nummer uitgebracht als single. In 1957 stond het nummer op zijn debuutalbum After School Session. Ook werd het uitgebracht als ep.

## Achtergrond

"Too Much Monkey Business" is geschreven door Berry en geproduceerd door Leonard en Phil Chess. Het nummer werd op 16 april 1956 opgenomen in de studio Universal Recording Corporation in Chicago. De begeleidingsband van Berry bestond uit pianist Johnnie Johnson, contrabassist Willie Dixon en drummer Fred Below. De single bereikte de Amerikaanse Billboard Hot 100 weliswaar niet, maar kwam wel tot de vierde plaats in de r&b-lijst in dat land.

## Covers

"Too Much Monkey Business" is gecoverd door een aantal artiesten. Elvis Presley nam het op tijdens de opwarmsessies voor de film Stay Away, Joe uit 1968. Deze versie werd later dat jaar uitgebracht op het compilatiealbum Elvis Sings Flaming Star. Het werd eveneens opgenomen door een aantal bands uit de Britse invasie. The Beatles nam het op 3 september 1963 op voor het radioprogramma Pop Go The Beatles, met zang van John Lennon. In 1994 werd deze versie uitgebracht op het album Live at the BBC.
The Hollies bracht een cover uit voor hun tweede album In the Hollies Style uit 1964. The Yardbirds, met Eric Clapton op gitaar, speelde het live in de Marquee Club in een versie die werd uitgebracht op Five Live Yardbirds uit 1964. The Kinks bracht het nummer uit op hun debuutalbum The Kinks uit 1964; het was een van de twee covers van Berry, samen met "Beautiful Delilah". The Youngbloods brachten het uit op hun album Earth Music uit 1967.
Andere covers zijn afkomstig van The Applejacks, Freddy Cannon, The Mindbenders, The Rainbows en Wishbone Ash. Tevens was het een van de nummers die werd opgenomen tijdens het Million Dollar Quartet, een jamsessie tussen Presley, Carl Perkins, Johnny Cash en Jerry Lee Lewis.

## Invloed

"Too Much Monkey Business" had invloed op het nummer "Subterranean Homesick Blues" van Bob Dylan. Glamrocker Johnny Thunders bracht een eerbetoon aan het nummer op zijn "Too Much Junkie Business", een mix tussen "Too Much Monkey Business" en "Pills" van Bo Diddley. Ook vormde de versie van Berry de basis voor "Too Much" van KMFDM; dit nummer werd uitgebracht op hun compilatiealbum 84-86. Verder had het invloed op "Monkey Business" van Michael Jackson, opgenomen in 1989 tijdens de sessies voor Dangerous en in 2004 uitgebracht op The Ultimate Collection.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Too Much Monkey Business op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Torymus scalaris

Torymus scalaris is een vliesvleugelig insect uit de familie Torymidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door Huber.
# Torymus ruschkai

Torymus ruschkai is een vliesvleugelig insect uit de familie Torymidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1929 door Hoffmeyer.
# 251

Het jaar 251 is het 51e jaar in de 3e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Italië

* 5 februari - Agatha van Sicilië bezwijkt aan de martelingen die ze heeft ondergaan in het kader van de Christenvervolging.
* In het Romeinse Rijk breekt een epidemie uit, Hostilianus is een van de slachtoffers die bezwijkt aan de pokken. Keizer Gallus benoemt zijn zoon Volusianus tot Augustus (keizer).
* Paus Cornelius (251 - 253) volgt Fabianus op als de 21e paus van de Katholieke Kerk. Onder zijn bewind verscherpt Gallus de christenvervolgingen.

### Balkan

* 1 juli - Slag bij Abrittus: De Goten verslaan het Romeinse leger (3 legioenen) bij de Dobroedzja in Moesië. Keizer Decius en zijn zoon Herennius Etruscus sneuvelen in de veldslag.
* Trebonianus Gallus wordt door de Donau-legioenen uitgeroepen tot keizer van Rome. Hij adopteert Hostilianus, de tweede zoon van Decius, en erkent hem als medekeizer.
* Gallus sluit een verdrag met de Goten en Vandalen, hij moet hen een jaarlijkse schatting betalen om de vrede te handhaven.

## Geboren

* Antonius de Grote, christelijke heilige en kluizenaar (overleden 356)

## Overleden

* 5 februari - Agatha van Sicilië (26), maagd en martelares
* 1 juli - Gaius Messius Quintus Decius (50), keizer van het Romeinse Keizerrijk
* Herennius Etruscus (24), medekeizer van het Romeinse Keizerrijk
* Hostilianus, medekeizer en zoon van Trajanus Decius
* Sima Yi (72), Chinees veldheer en staatsman
# 253 v.Chr.

Het jaar 253 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Italië

* In Rome besluit Tiberius Coruncanius in het ambt van Pontifex Maximus privaatrechtelijk advies te geven en eist het alleenrecht op rechtskennis van het priesterschap.
* De Romeinse vloot wordt bij Lilybaeum (huidige Marsala) voor de kust van Sicilië geteisterd door noodweer, 150 schepen vergaan.

## Geboren

* Philopoemen (~253 v.Chr. - ~183 v.Chr.), Grieks staatsman en veldheer
# Tobo

Tobo kan verwijzen naar:

## Plaats in Indonesië

* Tobo (Jati), een plaats in het bestuurlijke gebied Blora in de provincie Midden-Java
* Tobo (Merakurak), een plaats in het bestuurlijke gebied Tuban in de provincie Oost-Java

## Plaats in Zweden

Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Tobo en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Tobipuranga ybyra

Tobipuranga ybyra is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1996 door Napp & Martins.
# Tralia ovula

Tralia ovula is een slakkensoort uit de familie van de Ellobiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1789 door Bruguière.
# Tral

Tral is een stad en “notified area” in het district Pulwama van het Indiase unieterritorium Jammu en Kasjmir.

## Demografie

Volgens de Indiase volkstelling van 2001 wonen er 11.607 mensen in Tral, waarvan 53% mannelijk en 47% vrouwelijk is. De plaats heeft een alfabetiseringsgraad van 59%.
* ↑ Volkstelling van India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional). Census Commission of India. Gearchiveerd op 16 juni 2004. Geraadpleegd op 20 februari 2013.
# Tolpia bilineata

Tolpia bilineata is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Hampson.