# Hugo Wolf

Hugo Philipp Jakob Wolf (Windischgrätz, Stiermarken, thans Slovenië), 13 maart 1860 – Wenen, 22 februari 1903) was een Oostenrijks componist.

## Biografie

Zijn vader begon hem met zijn vierde jaar al piano- en vioolles te geven. Geïnspireerd door Beethoven begon hij al op jonge leeftijd te componeren.
Hij studeerde van 1875 tot 1877 aan het Konservatorium der Gesellschaft der Musikfreunde in Wenen bij onder meer Robert Fuchs. Daar leerde hij zijn medestudent Gustav Mahler kennen en raakte met hem bevriend. De muziek van Wagner trok hem zeer aan; die van Brahms verafschuwde hij. Wolf was de eerste componist die Wagneriaanse invloeden integreerde in het Duitse lied. Hij is erin geslaagd zijn voorganger niet na te bootsen, maar een eigen persoonlijke taal te ontwikkelen. Hij componeerde tussen 1888 en 1891 in een recordtempo meer dan 200 liederen, die zijn betekenis als componist hebben bepaald.
Hij schreef ook toneelmuziek, koor- en orkestwerken en kamermuziek, maar vele daarvan werden niet voltooid. Zijn opera Der Corregidor ging in 1896 met succes in première in Mannheim, maar is in vergetelheid geraakt. Hoewel dit werk rijk is aan geestdrift en originaliteit, is het dramaturgisch minder sterk.
Wolf had een zwakke psychische gezondheid en kon weinig tegenslag verdragen. Perioden van koortsachtige creativiteit werden afgewisseld door zware depressies. Hij moest in 1898 opgenomen worden in de Weense Landesirrenanstalt alwaar hij uiteindelijk als geesteszieke stierf.

## Postuum

Vandaag wordt Wolf beschouwd als een van de belangrijkste exponenten van de Duits-Oostenrijkse muzikale laatromantiek.
Vooral de sopranen Elisabeth Schwarzkopf en Jo Vincent, bariton Dietrich Fischer-Dieskau en de pianisten Erik Werba en Gerald Moore hebben zich bijzonder ingezet voor Wolfs oeuvre.

## Werken (selectie)
### Liederen

* Liederstrauß (1878) op gedichten van Heinrich Heine
* Eichendorff-Lieder (1887-88)
* Mörike-Lieder (1888)
* Goethe-Lieder (1888-89)
* Spanisches Liederbuch (1889-90) op gedichten van Paul Heyse en Emanuel Geibel
* Italienisches Liederbuch (1890-96) op gedichten van Paul Heyse

### Koorwerken

* Sechs geistliche Lieder (1860-1903) op tekst van Joseph von Eichendorff
* Christnacht (1886-89) op tekst van August von Platen
* Elfenlied (1889-91) op tekst van August Wilhelm Schlegel
* Morgenhymnus (1897) op tekst van Robert Reinick
* Dem Vaterland (1898) op tekst van Robert Reinick

### Opera

* Der Corrigedor (1895) op een libretto van Rosa Mayreder
* Manuel Venegas (1897, onvoltooid)

### Toneelmuziek

* Das Fest auf Solhaug (1890-91) voor het toneelstuk van Henrik Ibsen

### Kamermuziek

* Strijkkwartet in d-mineur (1879-84)
* Italienische Serenade (1887), versie voor strijkkwartet

### Orkestmuziek

* Penthesilea (1883-85), symfonisch gedicht naar Heinrich von Kleist
* Italienische Serenade (1892), strijkorkestversie

## Literatuur

* Ernest Newman: Hugo Wolf. Methuen, London, 1907.
* Hennie Schouten: Hugo Wolf, mensch en componist. Paris, Amsterdam, 1935.
* Frank Walker: Hugo Wolf. A biography. Knopf, New York, 1951 / 1968. Princeton University Press, Princeton NJ, 1992. ISBN 0 691 02720 X
* Magda von Hattingberg: Hugo Wolf. Eduard Wancura, Wien, 1953.
* Eric Sams: The songs of Hugo Wolf. Faber & Faber, London, 1961 / 1983 / 1992. ISBN 0 57116476 5
* Norbert Loeser: Hugo Wolf. Gottmer, Haarlem-Antwerpen, 1955.
* Erik Werba: Hugo Wolf oder Der zornige Romantiker. Molden, Wien-München-Zürich, 1971 / 1978. ISBN 3217050991
* Mosco Carner: Hugo Wolf Songs. BBC Publications, London, 1982. ISBN 0 563 17877 9
* Erik Werba: Hugo Wolf und seine Lieder. Österreichischer Bundesverlag, Wien, 1984. ISBN 978 3 21505 536 2
* Kurt Honolka: Hugo Wolf. Sein Leben, sein Werk, seine Zeit. Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart, 1988 / 1996. ISBN 3 421 06477 6
* Heinrich Poos: Hugo Wolf. Musik-Konzepte Band 75, München, 1992, ISBN 3 88377 4111
* Andreas Dorschel: Hugo Wolf. Rowohlt, Reinbek, 1998. ISBN 978 34 9950 3443
* Amanda Glauert: Hugo Wolf and the Wagnerian Inheritance. Cambridge University Press, Cambridge UK, 1999. ISBN 0 521 49637 3
* Margret Jestremski: Hugo Wolf, Skizzen und Fragmente. Untersuchungen zur Arbeitsweise. Olms, Hildesheim-Zürich-New York, 2002. ISBN 978 3 48711 633 4
* Dietrich Fischer-Dieskau: Hugo Wolf. Leben und Werk. Henschel, Berlin, 2003. ISBN 978 3 89487 4322
* Leopold Spitzer: Hugo Wolf. Sein Werk - Sein Leben. Holzhausen, Wien, 2003. ISBN 978 3 85493 081 5
* Ernst Hilmar: Hugo Wolf Enzyklopädie. Schneider, Tutzing, 2007. ISBN 978 3 79521 241 4
* Margret Jestremski: Hugo-Wolf-Werkverzeichnis (HWW). Bärenreiter, Kassel, 2010. ISBN 978 3 76181 989 0

## Externe link

* Bladmuziek van Hugo Wolf op de website van het International Music Score Library Project
* Biblioteca Nacional de España: XX1161417
* Bibliothèque nationale de France: cb121573752 (data)
* Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058519768306706
* CiNii: DA04693066
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: wolf021
* Gemeinsame Normdatei: 118634712
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1701 3180
* Library of Congress Control Number: n79124575
* MusicBrainz: 21f39bff-fdec-4424-8ad7-86207565d571
* Bibliotheek van het Japanse parlement: 00527418
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: jn20000605640
* Nationale bibliotheek van Australië: 35748292
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007270008505171
* Nationale Bibliotheek van Polen: a0000001200814
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 071489150
* LIBRIS: 214748
* SNAC: w61v5dpk
* Système universitaire de documentation: 030086728
* Trove: 1069390
* Virtual International Authority File: 120704169
* WorldCat (via VIAF): 120704169