OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Encomienda

De encomienda (Vertaling: toevertrouwsel, geschenk of toewijzing) was een systeem in Spaans-Amerika waarbij de lokale inheemse inwoners als peonage verplicht moesten werken op de lokale plantages en in de mijnen. Ondanks de poging om gedwongen arbeid met dit systeem te verminderen ontwikkelde het zich in de praktijk als een vorm van slavernij.

## Achtergrond

De oorsprong van het encomienda-systeem lag al in de Reconquista waar het gebruikelijk was om de militaire leiders te belonen voor hun aandeel in de overwinningen. Zij verkregen feodale privileges over de veroverde gebieden voor de overwinningen die ze hadden geboekt. Na de ontdekking van Amerika werd dit ook aldaar doorgevoerd. De conquistadores gaven aan hun volgelingen het recht om groepen van de inheemse bevolking te werk te stellen en om tribuutbetalingen van hen te eisen. In ruil hiervoor kregen ze voedsel, onderdak en christelijk onderwijs. Het systeem werd voor het eerst gebruikt in Hispaniola voor landbouwarbeid en later ook voor de landbouw in Mexico. Toen de zilvermijnen in de jaren van 1540 werden ontdekt werd ook daar het encomienda-systeem ingevoerd.

## Uitbuiting en de nieuwe wetten

In 1512 werd een wet ingevoerd die het encomienda-systeem autoriseerde en tevens riep de wet op tot het eerlijk behandelen van de inheemse bewoners. In de praktijk leidden de encomiendas tot overwerk, afstraffingen en seksueel geweld. De Spaanse missionarissen schreven over het misbruik en dit leidde tot een debat in Spanje over de natuur en de juiste behandeling van de inheemse inwoners van Amerika. Een van deze missionarissen was Bartolomé de las Casas en hij bekritiseerde het encomienda-systeem ook fel. Onder meer door de druk van De las Casas kwam Keizer Karel V in Spanje tot een reeks wetten (de leyes de Burgos en de Nuevas Leyes, de Nieuwe Wetten) die uiteindelijk de dwangarbeid van de inheemse bevolking verboden.

## Nasleep

De Nieuwe Wetten zorgden voor het uitbreken van een opstand in Peru en werden aanvankelijk nauwelijks nageleefd in de Spaanse gebieden in Amerika. Toch wist de Spaanse kroon haar controle te krijgen over de encomiendas en de wetten uit te voeren. Om het groeiende tekort aan arbeidskrachten van de inheemse bevolking op te vangen introduceerden de ambtenaren een nieuwe vorm van dwangarbeid tegen lage lonen: de Repartimiento, in Zuid-Amerika ook het mita-systeem genoemd. Daarnaast gingen de Spanjaarden (naar het voorbeeld van de Portugezen) ertoe over Afrikaanse slaven te gebruiken om hun landen te bewerken. Officieel werd het systeem van de encomiendas pas verboden aan het einde van de achttiende eeuw nadat de toekenning van nieuwe encomiendas in 1721 al aan banden was gelegd.
# Interstate 12

Interstate 12 (afgekort I-12) is een Interstate highway in de Verenigde Staten. De snelweg begint in Baton Rouge en eindigt bij Slidell. De snelweg loopt volledig door de staat Louisiana. Nadat de Twin Span Bridge (I-10) in 2005 beschadigd raakte door de orkaan Katrina, nam de I-12 tijdelijk de functie over van de I-10.

## Belangrijke steden aan de I-12

Baton Rouge - Hammond - Slidell

## Externe link

* (en) Interstate-Guide
2 · 4 · 5 · 8 · 10 · 12 · 15 · 16 · 17 · 19 · 20 · 22 · 24 · 25 · 26 · 27 · 29 · 30 · 35 · 37 · 39 · 40 · 43 · 44 · 45 · 49 · 55 · 57 · 59 · 64 · 65 · 66 · 68 · 69 · 70 · 71 · 72 · 73 · 74 · 75 · 76 (west) · 76 (oost) · 77 · 78 · 79 · 80 · 81 · 82 · 83 · 84 (west) · 84 (oost) · 85 · 86 (west) · 86 (oost) · 87 · 88 (west) · 88 (oost) · 89 · 90 · 91 · 93 · 94 · 95 · 96 · 97 · 99 · 165 · 238 · 265 · 277 · 278 · 287 · 355 · 390 · 465 · 485 · 565 · 684 · 787 · 790 · 865
Hawaii: H-1 · H-2 · H-3  Alaska: A-1 · A-2 · A-3 · A-4  Puerto Rico: PR-1 · PR-2 · PR-3
# Buket Langa

Buket Langa is een bestuurslaag in het regentschap Aceh Timur van de provincie Atjeh, Indonesië. Buket Langa telt 94 inwoners (volkstelling 2010).
# Zone met beperkt verkeer

Een zone met beperkt verkeer (Frans: zone à trafic limité, Italiaans: zona a traffico limitato, ZTL) is in bepaalde steden in Frankrijk en Italië een gebied waar autoverkeer tijdens bepaalde uren van de dag (meestal tijdens kantooruren) uitsluitend is toegestaan aan het openbaar vervoer, hulpverleningsvoertuigen, bewoners van het gebied en mensen met een ontheffing. Deze zones bevinden zich meestal in het centrum van een stad.
Het doel van de ZTL is:
* beperken van de luchtverontreiniging
* beperken van het verkeerslawaai
* het verbeteren van de veiligheid voor voetgangers en fietsers
* het verbeteren van de bereikbaarheid voor de bewoners
De zones met beperkt verkeer worden gecontroleerd met behulp van flitspalen.
# Bruisende drank

Bruisende drank of Sprankelend blauwzuur (Engels: Sparkling Cyanide of Remembered Death) is een detective- en misdaadroman uit 1945 van de Britse schrijfster Agatha Christie. Het verhaal is een verlengde versie van het kortverhaal The Yellow Iris uit juli 1937 waar oorspronkelijk Hercule Poirot de hoofdrol had.
Het verhaal verscheen initieel onder de naam Remembered Death in het Amerikaanse magazine The Saturday Evening Post in acht delen van 15 juli (volume 216, nr.3) tot 2 september 1944 (volume 217, nr.10) met illustraties van Hy Rubin en in sterk verkorte versie in 18 delen in het Britse dagblad Daily Express van 9 juli tot 29 juli 1945. Het boek werd in februari 1945 voor het eerst gepubliceerd onder de naam Remembered Death door Dodd, Mead and Company in de Verenigde Staten en onder de originele naam door de Collins Crime Club in Groot-Brittannië in december datzelfde jaar. De Nederlandstalige versie werd uitgebracht in 1950 door Luitingh-Sijthoff.

## Verhaal

Op 2 november sterft Rosemary Barton tijdens een etentje in een restaurant door vergiftiging met cyanide. Haar dood wordt aanzien als zelfmoord. Zes maanden na haar dood krijgt haar echtgenoot George anonieme brieven waarin wordt beweerd dat Rosemary vermoord werd. George besluit een jaar na haar dood om het gezelschap opnieuw bijeen te roepen voor een etentje. George wordt ook vergiftigd en sterft en weer vermoed men zelfmoord. Maar George had zijn plannen aan zijn vriend kolonel Race uitgelegd en deze stelt een onderzoek in. Al gauw blijkt dat het vergif niet bedoeld was voor George maar voor Iris, de jongere zus van Rosemary die haar fortuin geërfd heeft.

## Adaptaties

* Het verhaal werd een eerste maal verfilmd in 1983 als televisiefilm onder de naam Sparkling Cyanide door CBS.
* Het verhaal werd een tweede maal verfilmd in 2003 als televisiefilm onder de naam Sparkling Cyanide door ITV, losjes gebaseerd op het oorspronkelijke verhaal.
* Het verhaal werd als driedelig radiohoorspel uitgebracht door BBC Radio 4 in 2012.
* Het verhaal Meurtre au champagne van seizoen 2 van de Franse televisieserie Les Petits Meurtres d'Agatha Christie (2013-2016) is gebaseerd op het boek.
# Trigomphus melampus

Trigomphus melampus is een echte libel uit de familie van de rombouten (Gomphidae).
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1869 als Gomphus melampus gepubliceerd door Edmond de Selys Longchamps.

## Synoniemen

* Gomphus unifasciatus Oguma, 1926
* Gomphus acutus Bartenev, 1930
* ↑ (en) World Odonata List; versie 25-03-2022
# Interstate 25

Interstate 25 (afgekort I-25) is een Interstate Highway in de Verenigde Staten. De snelweg begint bij Las Cruces (New Mexico) en eindigt in Buffalo, (Wyoming). De Interstate 25 is onderdeel van de CanAm Highway, die van El Paso aan de Mexicaanse grens naar La Ronge in Canada loopt.
Een deel van de snelweg, van de kruising met de Interstate 80 bij Cheyenne in Wyoming in het noorden tot de kruising met de Interstate 270 bij Denver in Colorado in het zuiden, wordt ook aangeduid als de Dwight D. Eisenhower Highway. De titel gaat op die kruisingen over naar respectievelijk de I-80 en de I-270.

## Lengte

| Staat | km | mijl |
| New Mexico | 0744 | 0462 |
| Colorado | 0483 | 0300 |
| Wyoming | 0484 | 0301 |
| Totaal | 1711 | 1063 |

## Belangrijke steden aan de I-25

Albuquerque - Santa Fe - Las Vegas - Pueblo - Colorado Springs - Denver - Fort Collins - Cheyenne - Casper

## Externe link

* (en) Interstate-Guide
2 · 4 · 5 · 8 · 10 · 12 · 15 · 16 · 17 · 19 · 20 · 22 · 24 · 25 · 26 · 27 · 29 · 30 · 35 · 37 · 39 · 40 · 43 · 44 · 45 · 49 · 55 · 57 · 59 · 64 · 65 · 66 · 68 · 69 · 70 · 71 · 72 · 73 · 74 · 75 · 76 (west) · 76 (oost) · 77 · 78 · 79 · 80 · 81 · 82 · 83 · 84 (west) · 84 (oost) · 85 · 86 (west) · 86 (oost) · 87 · 88 (west) · 88 (oost) · 89 · 90 · 91 · 93 · 94 · 95 · 96 · 97 · 99 · 165 · 238 · 265 · 277 · 278 · 287 · 355 · 390 · 465 · 485 · 565 · 684 · 787 · 790 · 865
Hawaii: H-1 · H-2 · H-3  Alaska: A-1 · A-2 · A-3 · A-4  Puerto Rico: PR-1 · PR-2 · PR-3
# Buket Meuh

Buket Meuh is een bestuurslaag in het regentschap Aceh Selatan van de provincie Atjeh, Indonesië. Buket Meuh telt 209 inwoners (volkstelling 2010).
# Interstate 35

Interstate 35 (afgekort I-35) is een Interstate Highway in de Verenigde Staten. De snelweg begint op de grens met Mexico in Laredo (Texas), en eindigt in Duluth (Minnesota). Op 1 augustus 2007 stortte de veertig jaar oude Mississippi River Bridge over de Mississippi tijdens de avondspits in. Er bevonden zich op het moment van het gebeuren vijftig tot honderd auto's op de brug, waarvan er tientallen de diepte instortten. Er stierven 13 mensen, meer dan 100 raakten gewond.

## Lengte

| Staat | km | mijl |
| Texas | 813 | 505 |
| Oklahoma | 378 | 235 |
| Kansas | 377 | 234 |
| Missouri | 183 | 114 |
| Iowa | 351 | 218 |
| Minnesota | 416 | 259 |
| Totaal | 2518 | 1565 |

## Belangrijke steden aan de I-35

Laredo - San Antonio - Austin - Temple - Waco - Dallas - Fort Worth - Denton - Norman - Oklahoma City - Wichita - Kansas City (Kansas) - Kansas City (Missouri) - Des Moines - Minneapolis-St. Paul - Duluth

## Externe link

* Interstate-Guide
2 · 4 · 5 · 8 · 10 · 12 · 15 · 16 · 17 · 19 · 20 · 22 · 24 · 25 · 26 · 27 · 29 · 30 · 35 · 37 · 39 · 40 · 43 · 44 · 45 · 49 · 55 · 57 · 59 · 64 · 65 · 66 · 68 · 69 · 70 · 71 · 72 · 73 · 74 · 75 · 76 (west) · 76 (oost) · 77 · 78 · 79 · 80 · 81 · 82 · 83 · 84 (west) · 84 (oost) · 85 · 86 (west) · 86 (oost) · 87 · 88 (west) · 88 (oost) · 89 · 90 · 91 · 93 · 94 · 95 · 96 · 97 · 99 · 165 · 238 · 265 · 277 · 278 · 287 · 355 · 390 · 465 · 485 · 565 · 684 · 787 · 790 · 865
Hawaii: H-1 · H-2 · H-3  Alaska: A-1 · A-2 · A-3 · A-4  Puerto Rico: PR-1 · PR-2 · PR-3
# Buket Padang

Buket Padang is een bestuurslaag in het regentschap Aceh Utara van de provincie Atjeh, Indonesië. Buket Padang telt 408 inwoners (volkstelling 2010).
# Triebelina amygdalia

Triebelina amygdalia is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Bairdiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2008 door Hu & Tao.
# Poggio-di-Nazza

Poggio-di-Nazza is een gemeente in het Franse departement Haute-Corse (regio Corsica) en telt 185 inwoners (1999).

## Geografie

De oppervlakte bedraagt 32,79 km², de bevolkingsdichtheid is 5 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.
# Eric Knight

Eric Oswald Mowbray Knight (Menston, West Yorkshire, 10 april 1897 – Suriname, 15 januari 1943) was een Engelse schrijver die vooral bekendheid kreeg door de creatie van de fictieve collie Lassie. In 1942 verkreeg hij de Amerikaanse nationaliteit.

## Privéleven

Knight werd geboren in Menston, West-Yorkshire, Engeland. Hij was de derde van vier zoons. Zijn vader was Frederic Harrison Knight, een rijke diamantair. Zijn moeder was Marion Hilda (geboren Creasser). Beide ouders waren quakers. In 1899, toen Eric twee jaar oud was, werd zijn vader gedood tijdens de Tweede Boerenoorlog. Zijn moeder verhuisde daarop naar Sint-Petersburg om te werken als gouvernante bij de Koninklijke familie. Later vestigde zij zich in Amerika.
Knight had verscheidene banen, onder andere als journalist voor een krant en scenarioschrijver in Hollywood. Hij deed ook dienst in het Canadese leger tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hij trouwde tweemaal. Zijn eerste huwelijk vond plaats op 28 juli 1917. Hij trouwde met Dorothy Caroline Noyes Hall, met haar kreeg hij drie dochters. Later ging het stel uit elkaar. Hij hertrouwde op 2 december 1932 met Jere Brylawski.

## Boeken

In 1936 schreef hij zijn eerste boek Song on Your Bugles. Onder de naam Richard Hallas, schreef hij You Play The Black and The Red Comes Up (1938). Op 17 december 1938 schreef hij een kortverhaal over Lassie in The Saturday Evening Post dat later in 1940 als boek Lassie Come Home werd uitgegeven. In 1943 werd het boek verfilmd door MGM als Lassie Come Home. In 2005 kwam een remake uit onder de naam Lassie. Zijn boek This Above All over de Tweede Wereldoorlog werd in 1942 verfilmd (This Above All). Een van de laatste boeken van Knight was Sam Small Flies Again, dat opnieuw uitgegeven werd in 1948 onder de naam The Flying Yorkshireman.

## Overlijden

Knight kwam in 1943 om het leven bij een vliegtuigcrash in Suriname. Hij diende op dat moment als majoor in de United States Army.
# Buket Peulawi

Buket Peulawi is een bestuurslaag in het regentschap Aceh Timur van de provincie Atjeh, Indonesië. Buket Peulawi telt 173 inwoners (volkstelling 2010).
# Triebelina amicitiae

Triebelina amicitiae is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Bairdiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Key.
# Opel Karl

De Opel Karl is een auto van Opel in de miniklasse en was het kleinste model in het modellen gamma van het merk. Het model verving sinds 2015 de Opel Agila en is hernoemd naar Adam Opels oudste zoon, Carl. In het Verenigd Koninkrijk werd de auto verkocht onder de naam Vauxhall Viva.
Technisch deelt de auto zijn genen met de vierde generatie Chevrolet Spark. Beide modellen werden door GM Korea in Zuid-Korea geproduceerd. Opel heeft de productie van de Karl per eind juni 2019 beëindigd. De resterende Nederlandse voorraad werd nog via de Opel dealers verkocht.
Het model was beschikbaar in vijf uitrustingsniveaus:
* Selection
* Edition
* Rocks
* Innovation
* Exclusive (actie model)
* 120 Edition (speciale laatste modeljaar uitvoering t.g.v. het 120-jarig bestaan van Opel. Dit model was leverbaar met alle denkbare opties).
Daarnaast is er een speciale Rocks-uitvoering. Deze uitvoering is voorzien van zwart kunststof op de bumpers waarmee de auto een SUV-achtig uiterlijk krijgt. Deze uitvoering is met 1,495 meter hoger dan het reguliere model.

## Bi-fuel

In april 2016 kwam er met de 1.0 LPG ecoFLEX een bi-fuelversie beschikbaar voor de Europese markt. Dankzij de dubbele brandstofmodus met LPG en benzine bedraagt het totale rijbereik ruim 1000 km. De Karl wordt af fabriek geleverd met het Omegas 3 LPG-injectiesysteem van Landi Renzo. De ringtank is in de ruimte voor het reservewiel ingebouwd en de vulopening is netjes weggewerkt achter het tankklepje. Op LPG stoot deze Karl slechts 93 gram CO$_2$ per kilometer uit en levert dan 73 pk. Deze versie is in Nederland nooit leverbaar geweest.
* Achteraanzicht
* Interieur
* Motorruimte

## Motoren

Benzinemotoren :
| Type | Motor | Motor | Motor | Vermogen | Koppel | 0-100 km/h | Topsnelheid | CO$_2$-uitstoot | Jaartal |
| Type | Inhoud | Cilinders | Kleppen | Vermogen | Koppel | 0-100 km/h | Topsnelheid | CO$_2$-uitstoot | Jaartal |
| 1.0 Start/Stop | 999 cm³ | 3-in-lijn | 12V | 55kW(75pk) @6500rpm | 95Nm @4500rpm | 13,9 s | 170 km/h | 94 g/km | 2015 - 2019 |
| Rocks 1.0 Start/Stop | 999 cm³ | 3-in-lijn | 12V | 55kW(75pk) @6500rpm | 95Nm @4500rpm | 14,0 s | 168 km/h | 101 g/km | 2017 - 2019 |
| 1.0 Easytronic 3.0 | 999 cm³ | 3-in-lijn | 12V | 55kW(75pk) @6500rpm | 95Nm @4500rpm | 14,9 s | 170 km/h | 99 g/km | 2016 - 2019 |
| Rocks 1.0 Easytronic 3.0 | 999 cm³ | 3-in-lijn | 12V | 55kW(75pk) @6500rpm | 95Nm @4500rpm | 15,0 s | 168 km/h | 105 g/km | 2017 - 2019 |
# Murray Leinster

Murray Leinster (Norfolk, Virginia, 16 juni 1896 – 8 juni 1975) was het pseudoniem van William Fitzgerald Jenkins, een Amerikaans schrijver van westerns, sciencefiction en alternatieve geschiedenissen. Hij publiceerde ook onder zijn eigen naam, Will F. Jenkins.

## Biografie

Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende Leinster in het Amerikaanse leger. Daarna werd hij freelance schrijver. In de Tweede Wereldoorlog werkte hij bij het Bureau voor Oorlogsinformatie (Office of War Information).
Leinster won de Hugo Award in 1956 voor zijn 'novelette' (lang verhaal) Exploration Team en in 1996 werd aan hem een retroactieve Hugo toegekend voor het verhaal First Contact. Leinsters alternatieve geschiedenisverhaal Sidewise in Time (1934) was de inspiratie voor de naam Sidewise Award for Alternate History. Deze prijs wordt sinds 1995 toegekend tijdens de World Science Fiction Convention.
# Spoorlijn Bazancourt - Challerange

De Spoorlijn Bazancourt - Challerange was een Franse spoorlijn van Bazancourt naar Challerange. De lijn was 52,4 km lang en heeft als lijnnummer 207 000.

## Geschiedenis

Het gedeelte tussen Bazancourt en Bétheniville werd aangelegd door de Chemin de fer de la Suippe en geopend op 11 mei 1872. Het trajectdeel tussen Bétheniville en Challerange werd aangelegd door de Compagnie des chemins de fer de l'Est en geopend op 1 december 1886. Personenvervoer op de lijn is opgeheven op 5 mei 1938. Tot 1971 heeft er nog goederenvervoer plaatsgevonden tussen Sommepy en Challerange, tot 1989 tot Sommepy en tot 2010 tot Dontrien. Het gedeelte tussen Bazancourt en Ste Marie-à-Py is nog aanwezig en buiten gebruik, de rest is opgebroken.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Bazancourt

    RFN 205 000, spoorlijn tussen Soissons en Givet
    RFN 206 950, fly-over van Bazancourt

### Challerange

    RFN 208 000, spoorlijn tussen Challerange en Apremont
    RFN 210 000, spoorlijn tussen Amagne-Lucquy en Revigny
* https://routes.fandom.com/wiki/Ligne_Bazancourt_-_Challerange
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_EST-1935.pdf
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_Est_1962.pdf
* Société National de Chemins de fer Français (1964): Lignes ouvertes au trafic marchandises
# Interstate 71

Interstate 71 (afgekort I-71) is een Interstate Highway in het midwesten en het zuidoosten van de Verenigde Staten. De snelweg begint in Louisville (Kentucky) en eindigt in Cleveland (Ohio). Belangrijke steden langs de I-71 zijn Louisville, Florence, Cincinnati, Montgomery, Columbus en Cleveland.

## Lengte

* Kruispunt van de I-70 en de I-71 in Columbus (Ohio)
| Staat | km | mijl |
| Kentucky | 156.78 | 97.42 |
| Ohio | 399.36 | 248.15 |
| Totaal | 556.14 | 345.57 |

## Externe link

* (en) Interstate-Guide
2 · 4 · 5 · 8 · 10 · 12 · 15 · 16 · 17 · 19 · 20 · 22 · 24 · 25 · 26 · 27 · 29 · 30 · 35 · 37 · 39 · 40 · 43 · 44 · 45 · 49 · 55 · 57 · 59 · 64 · 65 · 66 · 68 · 69 · 70 · 71 · 72 · 73 · 74 · 75 · 76 (west) · 76 (oost) · 77 · 78 · 79 · 80 · 81 · 82 · 83 · 84 (west) · 84 (oost) · 85 · 86 (west) · 86 (oost) · 87 · 88 (west) · 88 (oost) · 89 · 90 · 91 · 93 · 94 · 95 · 96 · 97 · 99 · 165 · 238 · 265 · 277 · 278 · 287 · 355 · 390 · 465 · 485 · 565 · 684 · 787 · 790 · 865
Hawaii: H-1 · H-2 · H-3  Alaska: A-1 · A-2 · A-3 · A-4  Puerto Rico: PR-1 · PR-2 · PR-3
# Buket Seraja

Buket Seraja is een bestuurslaag in het regentschap Aceh Timur van de provincie Atjeh, Indonesië. Buket Seraja telt 681 inwoners (volkstelling 2010).
# Titus Sicinius Sabinus

Titus Sicinius Sabinus (Latijn: T. Sicinius - f. - n. Sabinus) was een Romeins politicus uit de 5e eeuw v.Chr.
Hij was consul in 487 v.Chr. samen met Gaius Aquillius Tuscus. In die hoedanigheid overwon hij de Volsci. Voor zijn overwinning mocht hij een triomftocht houden. Hij diende (vermoedelijk) in 480 v.Chr. onder Gnaius Manlius Cincinnatus als legatus pro praetore in de strijd tegen de Veii. Het volgende jaar redde hij het leger van Titus Verginius Tricostus Rutilus van verwoesting.
# Trie-Château

Trie-Château is een gemeente in het Franse departement Oise (regio Hauts-de-France). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Beauvais. De gemeente werd op 1 januari 2018 uitgebreid met de per die datum opgeheven gemeente Villers-sur-Trie. Trie-Château telde op 1 januari 2018 1.610 inwoners.

## Geografie

De oppervlakte van Trie-Château bedroeg op 1 januari 2018 9,29 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 173,3 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Botanische tuin Lancetilla

Botanische tuin Lancetilla is een botanische tuin in Honduras, op zeven kilometer ten zuidoosten van de stad Tela. Het is de enige botanische tuin van Honduras en een van de belangrijkste van Latijns-Amerika. De tuin is 1681 hectare groot. Daarvan bestaat 1261 uit natuurreservaat, 350 uit aanplant en 70 wordt gebruikt voor een arboretum. De collectie bestaat uit zo’n 1500 soorten, waaronder met name tropische gebruiksplanten en vruchten.
Lancetilla werd in 1925 opgericht door de bioloog Wilson Popenoe. Hij deed dat in opdracht van de United Fruit Company, die behoefte had aan een proeftuin voor tropische gebruiksplanten. Er moest onderzoek worden gedaan naar ziekten bij bananenplanten, die door de monocultuur op de plantages steeds vaker voorkwamen. Ook was de United Fruit Company geïnteresseerd in mogelijkheden om andere gewassen dan bananen grootschalig te verbouwen.
Onder het bestuur van Popenoe werden in Lancetilla meer dan duizend planten met economische waarde verzameld en bestudeerd. In de beginjaren speelde Lancetilla een belangrijke rol bij het verbeteren van de oliepalm. De meeste palmplantages in Latijns-Amerika vinden hun oorsprong in de onderzoeken van Lancetilla. Ook de verbouw in Latijns-Amerika van Aziatische vruchten zoals de lychee en de ramboetan vindt in Lancetilla een oorsprong.
In de jaren dertig werkte Lancetilla samen met de Amerikaanse Harvard-universiteit aan onderzoek naar gifslangen met het doel antisera te vinden tegen slangenbeten. Dit onderzoek was van belang voor de bananenproducenten in Centraal-Amerika, wier werknemers op de plantages regelmatig door gifslangen werden gebeten.
In de jaren veertig en vijftig legde Lancetilla zich toe op de ontwikkeling van de kinaboom (Cinchona ledgeriana): een Peruaanse loot uit de sterbladigenfamilie waarvan de bast kinine bevat en die bij de bestrijding van malaria een belangrijke rol speelde. In met name Honduras en Guatemala werden in deze periode vanuit Lancetilla kinabomen gepland.
Het onderzoekscentrum van Lancetilla legde ook de basis voor de eerste Flora van Centraal-Amerika, door onderzoek naar de destijds nog ruimschoots voorkomende kustregenwouden van Honduras. In het herbarium van de botanische tuin zijn tegenwoordig nog documenten van deze onderzoeken aanwezig.
Vanaf de jaren zestig verloor de United Fruit Company de belangstelling voor Lancetilla. In Honduras ontstond zoals in verschillende Centraal-Amerikaanse landen politieke onrust, de er toe leidden dat het Amerikaanse concern inboette aan politieke macht en daardoor in die regio ook minder economische activiteiten ontplooide. Protesterende boeren en arbeiders bezetten in deze periode de botanische tuin, waarbij verzamelingen en aanplanten verloren gingen.
In 1978 werd het bezit van Lancetilla overgedragen aan de Hondurese overheid. Het wordt sindsdien beheerd door het Hondurese staatsbosbeheer. Er wordt, op kleine schaal, nog wetenschappelijk onderzoek verricht maar het belang van de tuin ligt nu met name in het bewaren van bedreigde soorten. In Honduras heeft Lancetilla een exclusief mandaat tot het verzamelen van bedreigde planten.
# Movistar Team/2025

Movistar Team/2025 kan verwijzen naar:
* Movistar Team (mannenwielerploeg)/2025
* Movistar Team (vrouwenwielerploeg)/2025
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Movistar Team/2025 en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.