OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Colmeosa

Colmeosa is een dorp in de gemeente Santa Comba Dão in het district Viseu, Portugal. Colmeosa dankt zijn naam aan de ronde rotsblokken in het dorp die op een traditionele bijenkorf (Portugees: colmeia) lijken.

## Geografie

Het dorp Colmeosa is onderdeel van de freguesia União das Freguesias de Santa Comba Dão e Couto do Mosteiro. Ten noorden van Colmeosa ligt het dorp Portela, ten oosten is het naburige dorp Couto do Mosteiro. Ten zuiden raakt Colmeosa aan het dorp Fontainhas en in het westen wordt Colmeosa begrensd door de Criz rivier.

## Bevolking

In het tijdperk van koning Johan III (Portugees: João III), bijgenaamd de Vrome, werden in 1527 in Colmeosa 9 huishoudens geregistreerd. In de twintigste eeuw werden de inwoners tijdens de census geteld:
| Jaar (census) | Huishoudens | Inwoners |
| 1911 | 24 | 83 |
| 1940 | 37 | 76 |
| 1960 | 29 | 100 |
| 1970 | 24 | 45 |
| 1991 | 16 | 23 |
| 2001 | | 43 |
| 2011 | | 26 |

## Geschiedenis

Een van de Romeinse wegen, van Coimbra naar Santa Comba Dão moet door Colmeosa gelopen hebben.

## Bekende personen

António Leão Tavares Festas (Gândara de Mortágua, 9 juli 1860 - Lapa, Lissabon, 5 mei 1920) was een progressief-liberaal politicus tijdens de Eerste Republiek. Grootgrondbezitter op de Quinta da Colmeosa, met als woonhuis het Solar das Festas.

## Historische gebouwen

* Capela Nossa Senhora da Conceição
* Solar dos Festas
* Colmeosa hoofdstraat
* Toegang tot het dorp na de verwoestende brand in oktober 2017
* Villa in Colmeosa
* Landhuis 'Solar dos Festas'
* Kapel Nossa Senhora da Conceição uit 1673
# Tomas Lieske

Tomas Lieske, pseudoniem van Antonius Theodorus (Ton) van Drunen, (Den Haag, 8 juni 1943) is een Nederlands schrijver en dichter.
Hij studeerde Nederlandse taal- en letterkunde en theaterwetenschappen aan de Universiteit Leiden en was enige jaren docent aan het Haags Montessori Lyceum in Den Haag.
Lieskes literaire debuut vond pas op latere leeftijd plaats. Hij was al 38 toen zijn gedichten voor het eerst in de literaire tijdschriften Tirade en De Revisor verschenen. In die periode werd hij ook benaderd om voor Tirade een poëziekroniek te schrijven. Deze essays kwamen terecht in de bundel Een hoofd in de toendra. Lieske had toen al twee dichtbundels op zijn naam staan. Zijn werk is in verschillende talen vertaald, onder meer in het Turks.
Met zijn prozadebuut Oorlogstuinen (1992) verdiende hij de Geertjan Lubberhuizenprijs. Zijn daarop volgende roman Nachtkwartier werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs 1996, maar het was de roman Franklin waarmee Lieske in 2001 de Libris Literatuur Prijs en de Inktaap won. Zijn roman Dünya werd in 2008 genomineerd voor de AKO Literatuurprijs, die echter naar Doeschka Meijsing ging. De bundel Hoe je geliefde te herkennen werd in 2007 bekroond met de VSB-poëzieprijs voor de beste bundel van het jaar. Voor zijn roman Alles kantelt ontvang hij in 2012 de Littéraire Witte Prijs. In 2024 werd de Constantijn Huygens-prijs aan hem toegekend.
# Guwa Kidul

Guwa Kidul is een bestuurslaag in het regentschap Cirebon van de provincie West-Java, Indonesië. Guwa Kidul telt 4657 inwoners (volkstelling 2010).
# Batagur affinis

Batagur affinis is een schildpad uit de familie Geoemydidae. De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Theodore Edward Cantor in 1847. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Tetraonyx affinis gebruikt.
De schildpad komt voor in delen van Azië en leeft in de landen Cambodja, Indonesië, Maleisië, Myanmar, Thailand en Vietnam.

## Ondersoorten

Er worden twee ondersoorten erkend, die verschillen in het uiterlijk en het verspreidingsgebied.
* Ondersoort Batagur affinis affinis
* Ondersoort Batagur affinis edwardmolli

## Bronvermelding
### Referenties

* ↑ (en) Batagur affinis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database - Batagur affinis.

### Bronnen

* (en) - Peter Paul van Dijk, John B. Iverson, Anders G. J. Rhodin, H. Bradley Shaffer & Roger Bour - Turtles of the World, 7th Edition: Annotated Checklist of Taxonomy, Synonymy, Distribution with Maps, and Conservation Status - ISSN 10887105 (2014) - Website
* (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Batagur affinis - Website Geconsulteerd 31 mei 2015
# Erkerode

Erkerode is een gemeente in de Duitse deelstaat Nedersaksen. De gemeente maakt deel uit van de Samtgemeinde Sickte in het Landkreis Wolfenbüttel. Erkerode telt 903 inwoners. De gemeente bestaat uit de kernen Erkerode (652 inwoners) en Lucklum (362 inwoners).
* Gemeinsame Normdatei: 5331483-9
* Virtual International Authority File: 139283119
* WorldCat (via VIAF): 139283119
Baddeckenstedt · Börßum · Burgdorf · Cramme · Cremlingen · Dahlum · Denkte · Dettum · Dorstadt · Elbe · Erkerode · Evessen · Flöthe · Haverlah · Hedeper · Heere · Heiningen · Kissenbrück · Kneitlingen · Ohrum · Remlingen-Semmenstedt · Roklum · Schladen-Werla · Schöppenstedt · Sehlde · Sickte · Uehrde · Vahlberg · Veltheim (Ohe) · Winnigstedt · Wittmar · Wolfenbüttel
# Eerste Kamerverkiezingen 1956 (juni)

De Eerste Kamerverkiezingen van juni 1956 waren tussentijdse Nederlandse verkiezingen voor de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Zij vonden plaats op 14 juni 1956.
De verkiezingen waren noodzakelijk geworden na ontbinding van de Eerste Kamer, nadat een voorstel tot Grondwetsherziening in eerste lezing door Tweede Kamer en Eerste Kamer aangenomen was. Bij deze verkiezingen kozen de leden van de Provinciale Staten - die op 21 april 1954 bij de Statenverkiezingen gekozen waren - in vier kiesgroepen een geheel nieuwe Eerste Kamer.
De door de leden van Provinciale Staten uitgebrachte stemmen hadden niet alle dezelfde waarde; zij werden gewogen aan de hand van de bevolkingscijfers van de provincies.
De uitslag van de verkiezingen was als volgt:
| Partij | Zetels | Zetels | +/− | Zetelverdeling naar kiesgroep | Zetelverdeling naar kiesgroep | Zetelverdeling naar kiesgroep | Zetelverdeling naar kiesgroep |
| Partij | 1955 | 1956 (I) | +/− | I | II | III | IV |
| Katholieke Volkspartij | 17 | 17 | 0 | 9 | 3 | 3 | 2 |
| Partij van de Arbeid | 14 | 15 | +1 | 2 | 4 | 4 | 5 (+1) |
| Anti-Revolutionaire Partij | 7 | 7 | 0 | 1 | 2 | 2 | 2 |
| Christelijk-Historische Unie | 6 | 6 | 0 | 1 | 2 | 1 | 2 |
| Volkspartij voor Vrijheid en Democratie | 4 | 4 | 0 | 0 | 2 | 1 | 1 |
| Communistische Partij van Nederland | 2 | 1 | −1 | - | 0 | 1 | 0 (−1) |
| Totaal | 50 | 50 | 0 | 13 | 13 | 12 | 12 |

## Gekozenen

Bij deze verkiezingen waren alle 50 leden aftredend, van wie 46 herkozen werden.
# Temperatuurvereffeningscoëfficiënt

De temperatuurvereffeningscoëfficiënt of warmtediffusiviteit (conventioneel symbool: $\alpha$) is de warmtegeleidingscoëfficiënt $\lambda$ (in W/K/m) gedeeld door de soortelijke warmte bij constante druk $c_{p}$ (in J/K/kg) en gedeeld door de massadichtheid $\rho$ (in kg/m$^3$):
    $\alpha ={\frac {\lambda }{\rho \cdot c_{p}}}$
Ze wordt uitgedrukt in de eenheid $\mathrm {m} ^{2}/\mathrm {s}$. De coëfficiënt komt voor bij diffusie van warmte en is een materiaaleigenschap. De coëfficiënt speelt bij diffusie van warmte een soortgelijke rol als de fasesnelheid bij golfverschijnselen.

## Voorbeelden

| Materiaal | Warmtediffusiviteit (m$^2$/s) |
| Aluminium | 8,6 10$^{−5}$ |
| Baksteen | 3,8 10$^{−7}$ |
| Gietijzer | 1,2 10$^{−5}$ |
| Graniet | 1,1 10$^{−6}$ |
| Koper | 1,14 10$^{−4}$ |
| Water | 1,44 10$^{−7}$ |
| Zilver | 1,71 10$^{−4}$ |

## Meetmethoden

Er bestaan verschillende methoden voor het bepalen van de temperatuurvereffeningscoëfficiënt. Voor plastics zijn gestandaardiseerde methoden voor het bepalen van de thermische geleidbaarheid en de temperatuurvereffeningscoëfficiënt beschreven in de internationale norm ISO 22007:
* ISO 22007-2: Niet-stationaire vlakke warmtebronmethode (warme schijf)
    Een dunne warmtebron, die tevens als temperatuursensor fungeert, wordt geplaatst tussen twee plaatjes van het te meten materiaal. De warmte die de bron genereert dissipeert door het materiaal en de sensor meet de temperatuursverandering van het materiaal in functie van de tijd, waaruit de temperatuurvereffeningscoëfficiënt kan bepaald worden.
* ISO 22007-3: Warmtegolfanalysemethode
    Op een bepaald punt van het specimen wordt een temperatuursoscillatie gegenereerd door het te verwarmen met een laserstraal waarvan de intensiteit sinusoïdaal varieert. Vanuit dat punt verspreidt zich een warmtegolf door het materiaal. Als deze golf zich verspreidt, zal hij onderhevig zijn aan demping en faseverschuiving. De mate waarin dit gebeurt hangt af van het materiaal. Door deze op een ander punt van het specimen te bepalen kan de temperatuurvereffeningscoëfficiënt berekend worden.
* ISO 22007-4: Laserflitsmethode
    Met een korte energiepuls uit een laser wordt één zijde van een vlak specimen verhit. De verandering van de temperatuur aan de andere zijde wordt gedetecteerd. Uit de snelheid waarmee de temperatuur verandert en de dikte van het materiaal kan de temperatuurvereffeningscoëfficiënt berekend worden.
# Joshua Nolet

Joshua Nolet (Lissabon, 12 april 1988) is een Nederlands zanger.

## Biografie

Joshua Nolet bracht zijn vroege jeugd door in Portugal, waar hij met zijn familie in een Engelstalige commune woonde.
Later vestigden zijn ouders zich in Haarlem, alwaar hij zijn carrière begon bij de Haarlemse band FunkAbilities. Hij werd bekend met de band Chef'Special, waar hij sinds 2008 de voorman van is. Ze scoorden met In Your Arms in 2014 een grote hit.
In 2018 zong hij samen met Kraantje Pappie het nummer Liefde in de lucht, dat in Nederland hoog in de hitlijsten terecht kwam.
In 2020 kwam een nieuw album van Chef’Special uit. De teksten op dit album hebben een autobiografisch karakter. De thema’s verlies en depressie komen voor op dit album. Dit mede omdat hij ook een moeilijke periode achter de rug heeft.

## Deelname in televisieprogramma's

Joshua Nolet deed in 2019 samen met Susan Visser mee aan aflevering 3 van seizoen 4 van het tv-programma De gevaarlijkste wegen van de wereld.
Nolet was deelnemer in het 21e seizoen van Wie is de Mol? Nolet viel in de vijfde aflevering als vijfde kandidaat af.
In 2024 was Nolet te gast in het televisieprogramma Dit was het nieuws.
* 1 2 Stefan Raatgever in AD Magazine (16 september 2017), Zanger Chef'Special: Ik denk elke dag 10 minuten bewust aan mijn vader. Gearchiveerd op 7 april 2023.
* ↑ Chef'Specials Joshua Nolet: ‘Mijn hond Saul helpt me als ik somber ben’, elle.com, 31 maart 2020. Gearchiveerd op 26 december 2020.
* ↑ RTL Nieuws (21 december 2020), Kandidaten en land van Wie is de Mol? 2021 zijn bekend. Gearchiveerd op 6 april 2023.
# Guyangan (Krucil)

Guyangan is een bestuurslaag in het regentschap Probolinggo van de provincie Oost-Java, Indonesië. Guyangan telt 1829 inwoners (volkstelling 2010).
# Cuora aurocapitata

Cuora aurocapitata is een schildpad uit de familie Geoemydidae. De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Bi-tao Luo en Yu Zong in 1988. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Cuora pani aurocapitata gebruikt.

## Beschrijving

De schildlengte is tot ongeveer 15 centimeter, het schild is laag en ovaal van vorm. De schildkleur is bruin, poten en kop zijn lichter tot geel gekleurd. Zowel de kop als de staart hebben donkerbruine strepen, de schubben op de voorzijde van de voorpoten zijn duidelijk vergroot, de schubben op de achterpoten zijn kleiner. De iris is groengeel van kleur.

## Algemeen

Cuora aurocapitata is endemisch in China. De habitat bestaat uit zoetwater. De mannetjes zijn kleiner dan de vrouwtjes maar zijn agressief tijdens de paartijd. Het paargedrag in gevangenschap is beschreven door De Bruin en Zwartepoorte, die concludeerden dat paargedrag het gehele jaar voorkomt. Het mannetje bijt het vrouwtje in haar nek, kop en schild, zodat ze haar nek en kop terugtrekt en haar cloaca beter toegankelijk is. Mannetjes, en soms ook de vrouwtjes, zijn agressief tegen andere schildpadden. De eitjes worden in augustus afgezet, ze zijn ovaal, hebben een harde schaal en hebben een afmeting van 39-42 bij 21-24 millimeter. Als de juvenielen na ongeveer twee maanden uitkomen zijn ze zo'n 31 tot 34 mm lang.

## Bronvermelding
### Referenties

* ↑ (en) Cuora aurocapitata op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database - Cuora aurocapitata.

### Bronnen

* (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Cuora aurocapitata - Website Geconsulteerd 31 mei 2015
* (en) - Peter Paul van Dijk, John B. Iverson, Anders G. J. Rhodin, H. Bradley Shaffer & Roger Bour - Turtles of the World, 7th Edition: Annotated Checklist of Taxonomy, Synonymy, Distribution with Maps, and Conservation Status - ISSN 10887105 (2014) - Website
* (en) C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour - Turtles of the World - Website
# De Ontmoeting (Zevenbergen)

De Ontmoeting is een protestants kerkgebouw in de tot de Noord-Brabantse gemeente Moerdijk behorende plaats Zevenbergen, gelegen aan de Stationsstraat 2.
De Gereformeerden kerkten, aanvankelijk als Afgescheidenen, sinds 1841 in de Noordhavenkerk. In 1945 ging deze over naar de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt. Zij die daar niet in mee gingen moesten na gerechtelijke uitspraak deze kerk verlaten en betrokken in 1946 een verbouwd schoollokaal in gebouw De Eendracht aan de Stationsstraat dat werd aangeboden door de Hervormden. In 2021 nam deze kerk de naam De Ontmoeting aan.
De kerk oogt als een woonhuis. Doordat de letters: gereformeerde kerk aan de voorgevel werden aangebracht ziet men dat het een kerk is.
* ReliWiki
* Artikel in De Stem van 2011
# Robert Montano

Robert Montano (Queens (New York), 22 april 1960) is een Amerikaans acteur.

## Biografie

Montano werd geboren in de borough Queens van New York, maar groeide op in Hempstead (New York). In zijn tienerjaren was hij actief als jockey, op achttienjarige leeftijd werd hij te groot hiervoor en besloot toen om acteur te worden. Montano heeft gestudeerd aan de Adelphi University in Hempstead.

## Filmografie
### Films

Uitgezonderd korte films.
* 2017 A Change of Heart - als aantrekkelijke danser
* 2016 The Strike - als Vincent Kavila
* 2012 The Normals – als Victor Munoz
* 2012 Dark Horse – als FBI agent Chris Delgado
* 2011 Shame – als ober
* 2009 Law Abiding Citizen – als advocaat
* 2005 The Producers – als lid van groep dansers
* 2004 Fresh Cut Grass – als Pico
* 2004 Second Best – als Mike
* 2003 Undefeated – als Resto
* 2003 It Runs in the Family – als Bane
* 2002 Chicago – als danser
* 2002 Passionada – als pastoor Emmanuel
* 2000 Center Stage – als leraar
* 2000 The Yards – als Hector Gallardo
* 1996 Harrison: Cry of the City – als Octavio Ruiz

### Televisieseries

Uitgezonderd eenmalige gastrollen.
* 2022 Rosemary and Thyme - als Jose - 6 afl.
* 2013 - 2016 He's With Me - als Glen - 2 afl.
* 2012 - 2014 Hustling - als Boyd - 5 afl.
* 2010 Army Wives – als majoor Hollander – 2 afl.
* 2007 One Life to Live – als Antonio Vega – 7 afl.
* 2006 As the World Turns – als Sergio Francone – 7 afl.

## Theaterwerk op Broadway

* 1998 – 1999 On the Town – als Ozzie
* 1993 – 1995 Kiss the Spider Woman – als gevangene / man van Aurora
* 1982 – 2000 Cats – als Pouncival (understudy)
* (en) Robert Montano in de Internet Movie Database
* (en) Robert Montano in de Internet Broadway Database
# Hadimulyo Barat

Hadimulyo Barat is een bestuurslaag in het regentschap Metro van de provincie Lampung, Indonesië. Hadimulyo Barat telt 11.696 inwoners (volkstelling 2010).
# Prog (tijdschrift)

Prog is een Brits muziektijdschrift en -website. Het tijdschrift werd in maart 2009 opgericht als afsplitsing van Classic Rock en verschijnt 12 keer per jaar. Prog behandelt vooral progressieverockbands.

## Geschiedenis

Prog werd in maart 2009 voor het eerst gepubliceerd door Future. In eerste instantie verscheen het tijdschrift 9 keer per jaar, maar in 2012 werd dit verhoogd naar 10 keer en later naar 12 keer per jaar. Volgens The Guardian had Prog in 2010 een oplage van 22.000 stuks per jaar. Journalist en auteur Gavin Esley vond de oplage "ruim voldoende".
In april 2013 werd Prog samen met Metal Hammer en Classic Rock verkocht aan TeamRock. In 2016 werd TeamRock failliet verklaard, waarop Future in december 2016 de tijdschriften terugnam.
Op 27 maart 2018 voegde Future de drie tijdschriften samen onder de merknaam Louder.

## Overige activiteiten
### Progressive Music Awards

Tussen 2012 en 2019 reikte Prog de Progressive Music Awards uit aan progressieverockbands.

## Externe link

* (en) Officiële website
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Prog (magazine) op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* 1 2 Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 9 november 2016. Geraadpleegd op 18 mei 2023.
* ↑ Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 7 maart 2016. Geraadpleegd op 18 mei 2023.
* ↑ (en) Prog relaunches and increases frequency. www.inpublishing.co.uk (28 maart 2012). Gearchiveerd op 18 mei 2023. Geraadpleegd op 18 mei 2023.
* ↑ Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 12 februari 2023. Geraadpleegd op 18 mei 2023.
* ↑ Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 12 februari 2023. Geraadpleegd op 18 mei 2023.
* ↑ (en) Mayhew, Freddy, Future buys back Classic Rock, Metal Hammer and Prog magazines for £800k after collapse of Team Rock. Press Gazette (9 januari 2017). Gearchiveerd op 17 mei 2023. Geraadpleegd op 17 mei 2023.
* ↑ Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 9 december 2018. Geraadpleegd op 18 mei 2023.
* ↑ (en) About Louder. louder (25 december 2018). Gearchiveerd op 1 mei 2023. Geraadpleegd op 17 mei 2023.
* ↑ (en) Is Kate Bush a 'prog rocker'? She could beat Pink Floyd to a Progressive Music Award. The Independent (25 juni 2015). Gearchiveerd op 18 mei 2023. Geraadpleegd op 18 mei 2023.
# Gewone dakschildpad

De gewone dakschildpad (Batagur kachuga) is een schildpad uit de familie Geoemydidae. De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door John Edward Gray in 1831. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Emys kachuga gebruikt. De soort werd vroeger tot het geslacht Kachuga gerekend.

## Uiterlijke kenmerken

De gewone dakschildpad heeft een maximale schildlengte van 56 centimeter, het schild is eivormig, relatief plat en heeft een duidelijk kiel op het midden van het schild. De kleur van het rugschild is bruin tot donkergroen, het buikschild en de verbindingsbrug zijn geel van kleur. De kop heeft een enigszins uitstekende snuit die wat omhoog staat.
In tegenstelling tot de meeste schildpadden is er een sterke seksuele dimorfie, de mannetjes en vrouwtjes zijn makkelijk uit elkaar te houden. De kop van het mannetje is roodachtig aan de bovenzijde en blauw aan de zijkanten, vrouwtjes hebben een donkerblauwe kop. Mannetjes zijn daarnaast te herkennen aan de twee gele strepen aan weerszijden van de kop. De nek van een vrouwtje is bruin, die van een mannetje heeft zeven rode tot roodbruine strepen. Daarnaast worden vrouwtjes groter maar hebben een smallere en kortere staart dan de mannetjes.
Deze soort is naast de batagurschildpad (Batagur baska) de enige bekende schildpad met twee getande, opstaande randen tegen het verhemelte.

## Verspreiding en habitat

De gewone dakschildpad komt voor in delen van Azië. De schildpad komt voor in de landen Bangladesh, India en Nepal, mogelijk ook in Myanmar. De habitat bestaat uit diepe, brede en langzaam stromende rivieren zoals de Ganges in India. Over de biologie en levenswijze is weinig bekend. Er is beschreven dat de schildpad in gevangenschap volledig herbivoor is.

## Bronvermelding
### Referenties

* ↑ (en) Gewone dakschildpad op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database - Batagur kachuga.

### Bronnen

* (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Batagur kachuga - Website Geconsulteerd 1 juni 2015
* (en) - Peter Paul van Dijk, John B. Iverson, Anders G. J. Rhodin, H. Bradley Shaffer & Roger Bour - Turtles of the World, 7th Edition: Annotated Checklist of Taxonomy, Synonymy, Distribution with Maps, and Conservation Status - ISSN 10887105 (2014) - Website
* (en) C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour - Turtles of the World - Website
# Landweg in de Provence bij nacht

Landweg in de Provence bij nacht, in de literatuur ook Weg met cipres en ster, is een schilderij van de Nederlandse kunstschilder Vincent van Gogh, geschilderd in mei 1890, olieverf op doek, 92 x 73 centimeter groot. Het toont twee avondlijke wandelaars tegen de achtergrond van een enorme cipres, sterrenhemel en een rode maansikkel van de nieuwe maan. Het werk bevindt zich in de collectie van het Kröller-Müller Museum te Otterlo.

## Context

Na een zware zenuwinzinking liet Van Gogh zich in mei 1889 opnemen in de psychiatrische inrichting Saint-Paul-de-Mausole te Saint-Rémy-de-Provence. Hij zou er een jaar blijven. Landweg in de Provence bij nacht is het laatste werk dat hij er schilderde, tussen 12 en 15 mei 1890. Vervolgens vertrok hij naar Auvers-sur-Oise, om dichter bij zijn vriend dokter Paul Gachet te wonen, alsook ook om zijn broer Theo vaker te kunnen bezoeken, in Parijs. Hij leek iets stabieler dan een jaar tevoren, oogde redelijk gezond bij zijn aankomst, maar de gevoelens van uitzichtloosheid hielden onverminderd aan. Ze weerspiegelen zich onmiskenbaar in het hier besproken werk.

## Duiding

Landweg in de Provence bij nacht toont twee wandelaars bij avond, op een landweg, onder de sterrenhemel. Op enige afstand volgt een klein rijtuig. De compositie wordt sterk gedomineerd door een grote cipres in het midden, die het doek als het ware in tweeën deelt. Van Gogh schilderde vaker cipressen en schreef ooit aan zijn broer Theo dat ze voortdurend zijn gedachten vervulden, "net als de zonnebloemen". Hij was onder de indruk van de natuurlijke verticale belijning, "geproportioneerd als een Egyptische obelisk", en onderkende onmiskenbaar haar symbolische werking.
Kunsthistorica Naomi Maurer speculeert dat de beide cyclisch geschilderde hemelhelften een kosmisch perspectief moeten geven aan het lager geschilderde aardse tafereel met de wandelaars. Het hemelse en het aardse worden volgens Maurer weergegeven als duidelijk gescheiden werelden, die respectievelijk "het oude" en "het nieuwe" vertegenwoordigen. Van Goghs leven gaat een nieuwe fase in, is dan haar redenering. Ze ziet het schilderij als een reflectie van Van Goghs gevoel dat hij spoedig zal sterven. De cipres kan daarbij gezien worden als een "obelisk des doods".
Van Goghs dynamische cyclische bewegingen in de weergave van de slechts vaag zichtbare sterren worden wel gezien als een reflectie van het gebrek aan rust in zijn hoofd.

## Literatuur en bron

* Ingo F. Walther, Rainer Metzger: Vincent van Gogh. alle schilderijen. Taschen, Keulen, 2001, blz. 628-632. ISBN 3-8228-1217-X
* Landweg in de Provence bij nacht, krollermuller.nl