OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Besch

Besch is een plaats (Ortsteil) in de Duitse gemeente Perl, Saarland. Besch telt 1243 inwoners (2009) en ligt aan de oostoever van de Moezel.
# Jatisono

Jatisono is een bestuurslaag in het regentschap Demak van de provincie Midden-Java, Indonesië. Jatisono telt 2851 inwoners (volkstelling 2010).
# Star Trek: Beyond (soundtrack)

Star Trek: Beyond is de originele soundtrack, gecomponeerd door Michael Giacchino voor de film Star Trek: Beyond uit 2016 van Justin Lin. Het album werd in fysieke vorm uitgebracht op 29 juli 2016 door Varèse Sarabande.
De partituur werd uitgevoerd door het Hollywood Studio Symphony en Page LA Studio Voices en opgenomen in de Newman Scoring Stage in Century City, Los Angeles op 24 mei tot 8 juni 2016. Het werd georkestreerd en gedirigeerd door Tim Simonec. De muziek werd opgenomen door geluidstechnicus Tim Lauber en gemixt door geluidstechnicus Joel Iwataki.
De single "Sledgehammer" van de Barbadiaanse zangeres Rihanna wordt afgespeeld tijdens de aftiteling van de film, maar staat niet op de soundtrack van de film.
Op 12 december 2016 bracht Varèse Sarabande een uitgebreid album uit met een beperkte oplage van 5000 exemplaren van de filmmuziek, getiteld Star Trek: Beyond – The Deluxe Edition. Het album bevat 2 cd's.

## Tracklijst

Alle muziek is geschreven door Michael Giacchino, tenzij anders aangegeven.

### Uitgebreide uitgave (The Deluxe Edition – Varèse Sarabande, 2016)

Albumtracks van de originele cd zijn vetgedrukt in de volgende tracklijst, hoewel de lengtes van sommige tracks van de originele cd kunnen verschillen.
* ↑ (en) Star Trek Beyond Soundtrack.Net, geraadpleegd op 27 oktober 2024
* ↑ (en) Star Trek Beyond (Music from the Motion Picture) – Michael Giacchino AllMusic, geraadpleegd op 27 oktober 2024
* ↑ (en) Michael Giacchino – Star Trek Beyond (Music From The Motion Picture) Discogs, geraadpleegd op 27 oktober 2024
* ↑ (en) Rihanna - Sledgehammer (From The Motion Picture "Star Trek Beyond") YouTube, geraadpleegd op 27 oktober 2024
* ↑ (en) Star Trek Beyond: The Deluxe Edition Soundtrack.Net, geraadpleegd op 27 oktober 2024
# El reino

El reino is een Spaanse film uit 2018, geregisseerd door Rodrigo Sorogoyen.

## Verhaal

Politicus Manuel López Vidal (Antonio de la Torre) leidt een perfect leven, totdat bekend wordt dat hij betrokken is bij corruptie. De media duiken erbovenop en Manuel verliest een voor een zijn politieke vrienden die betrokken waren bij de corruptie, maar nu bereid zijn hem als zondebok op te offeren. Manuel gaat het gevecht met de corruptie aan, terwijl hij wordt tegengewerkt door het systeem.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Antonio de la Torre | Manuel López Vidal |
| Josep María Pou | Frías |
| Bárbara Lennie | Amaia Marín |
| Nacho Fresneda | Paco |
| Ana Wagener | La Ceballos |

## Ontvangst
### Recensies

Op Rotten Tomatoes geeft 83% van de 6 recensenten de film een positieve recensie, met een gemiddelde score van 7,33/10.
De Volkskrant gaf de film 4 uit 5 sterren en schreef: "Nuance is niet Sorogoyens doel: El reino is een spektakel, spannend, wrang, niet zelden theatraal of komisch absurd." NRC gaf 3 uit 5 sterren en schreef: "Wat El Reino beklemmend en intrigerend maakt is dat López-Vidal even arrogant en verrot blijkt als zijn partijgenoten."

### Prijzen en nominaties

De film werd genomineerd voor 13 Premios Goya, waarvan de film er zeven won.
| Jaar | Evenement | Categorie | Genomineerde | Resultaat |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste film | El reino | Genomineerd |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste regisseur | Rodrigo Sorogoyen | Gewonnen |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste acteur | Antonio de la Torre | Gewonnen |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste mannelijke bijrol | Luis Zahera | Gewonnen |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste vrouwelijke bijrol | Ana Wagener | Genomineerd |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste debuterend acteur | Francisco Reyes | Genomineerd |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste origineel scenario | Isabel Peña, Rodrigo Sorogoyen | Gewonnen |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste camerawerk | Alejandro de Pablo | Genomineerd |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste montage | Alberto del Campo | Gewonnen |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste productiemanager | Iñaki Ros | Genomineerd |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste geluid | Roberto Fernández, Alfonso Raposo | Gewonnen |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste speciale effecten | Óscar Abades, Helmuth Barnert | Genomineerd |
| 2019 | Premios Goya (33ste uitreiking) | Beste filmmuziek | Olivier Arson | Gewonnen |

## Externe link

* (en) El reino in de Internet Movie Database
* ↑ (en) El reino op Rotten Tomatoes, geraadpleegd op 3 maart 2019
* ↑ B.J. Bockting, El reino gaat over een wijdvertakt systeem van corruptie in de Spaanse politiek, maar is vooral een energiebom van een thriller, De Volkskrant, 3 juli 2019. Gearchiveerd op 28 januari 2021.
* ↑ S. Snijders, De kijker blijft expres onwetend in politieke thriller ‘El Reino’, NRC, 2 juli 2019. Gearchiveerd op 7 augustus 2022.
# Eerste Italiaans-Ethiopische Oorlog

De Eerste Italiaans-Ethiopische Oorlog was de strijd om Ethiopië tussen het koninkrijk Italië en het Keizerrijk Ethiopië gedurende 1895-1896.

## Verloop

Het pas gevormde Italië was een nieuwkomer bij de Europese Wedloop om Afrika. Na het koloniseren van Eritrea en Somalië richtten de Italianen hun pijlen op het Ethiopische keizerrijk van Menelik II. Vlak nadat Menelik zichzelf tot keizer van Ethiopië kroonde sloot hij een tweetalig verdrag met de Italianen betreffende territoriale controle. Een Amhaars werkwoord werd echter niet goed vertaald en gaf het verdrag een totaal andere betekenis: in de Amhaarse versie kreeg Menelik aanzienlijke zelfbeschikking, terwijl Ethiopië in de Italiaanse versie een protectoraat van Italië werd. Nadat beide landen zich aan hun eigen versie van een verdrag hielden werd een conflict uiteindelijk onvermijdelijk.
Na de beslissende Slag bij Adwa werden de Italianen overweldigend verslagen en bleef Ethiopië als Afrikaans land onafhankelijk, een uitzonderlijke situatie die verder alleen in de Derwisjstaat en Liberia voorkwam. In Italië betekende de nederlaag het einde voor de regering van Francesco Crispi. Generaal Oreste Baratieri werd voor de krijgsraad gedaagd, maar vrijgesproken.
De Italianen zouden 40 jaar later met meer succes Ethiopië aanvallen tijdens de Tweede Italiaans-Ethiopische Oorlog.
* ↑ The Economist - Languages of diplomacy: Towards a fairer distribution. Gearchiveerd op 17 november 2017.
# Lijst van burgemeesters van Stiphout

Dit is een lijst van burgemeesters van de voormalige Nederlandse gemeente Stiphout in de provincie Noord-Brabant. Stiphout is op 1 januari 1968 opgeheven en opgegaan in de gemeente Helmond.
| Ambtsperiode | Naam burgemeester | Bijzonderheden |
| 1810 - 1826 | Johannes Claassens | |
| 1826 - 1850 | Bartel Pieter van Duynhoven | Ook Bartholomeus van Duijnhoven |
| 1850 - 1883 | Francis van der Putten | |
| 1883 - 1895 | Antonius van Lieshout | |
| 1895 - 1905 | Johannes van Oorschot | |
| 1905 - 1923 | Martinus Sprengers | |
| 1923 - 1957 | H.J.M. van der Weiden | vanaf 1942 waarnemend, vanaf 1942 tevens burgemeester van Beek en Donk |
| 1957 - 1967 | E.P.A.M. Janssens | waarnemend, tevens burgemeester van Aarle-Rixtel (1955-1973) |
* ↑ Historisch Informatiecentrum Helmond, Arie Jan Stasse en Hans Vogels, in Gens Nostra, mei 2007
* ↑ Artikel over de straatnamen van Stiphout. Gearchiveerd op 9 augustus 2024. Geraadpleegd op 20 maart 2024.
# Jatisura (Jatiwangi)

Jatisura is een bestuurslaag in het regentschap Majalengka van de provincie West-Java, Indonesië. Jatisura telt 5197 inwoners (volkstelling 2010).
# Cerapachys crawleyi

Cerapachys crawleyi is een mierensoort die tot 2014 was toegekend aan de onderfamilie van de Cerapachyinae maar daarna aan de onderfamilie van de Dorylinae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1924 door William Morton Wheeler.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Blauwe zone

Blauwe zone kan verwijzen naar:
* Parkeerschijfzone
* Blauwe zones, gebieden waar de bewoners langer zouden leven
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Blauwe zone en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Ogooué

Ogooué, ook geschreven als Ogoué of Ogowe, is een 1200 kilometer lange rivier in West-Centraal-Afrika, die stroomt van Congo-Brazzaville door Gabon naar de Golf van Guinee (Atlantische Oceaan). Het is de belangrijkste rivier van Gabon; het stroomgebied omvat bijna het hele land. Enkele zijrivieren ontspringen in Kameroen en Equatoriaal-Guinea.

## Loop

De Ogooué ontstaat nabij Kengue in het noordwesten van het plateau der Batékés in de Republiek Congo (Congo-Brazzaville). De rivier stroomt eerst in de richting van het noordnoordwesten en stroomt nabij de plaats Maulongo Gabon binnen, waar de regio's Haut-Ogooué, Ogooué-Lolo, Ogooué-Ivindo, Moyen-Ogooué en Ogooué-Maritime naar de rivier zijn vernoemd. Van Lastoursville tot Ndjolé is de Ogooué onbevaarbaar door stroomversnellingen. Vanaf de laatstgenoemde stad buigt de rivier af naar het zuidwesten en stroomt voorbij Lambaréné uit in de Golf van Guinee ten zuiden van de stad Port-Gentil. De delta heeft een lengte van ongeveer 100 kilometer en is eveneens ongeveer 100 kilometer breed.

## Stroomgebied

Het Ogoouébekken omvat 223.856 km², waarvan ongeveer 173.000 (73%) onderdeel vormt van Gabon. De oevers zijn overwegend bedekt met regenwoud en deels met graslanden. De rivier kent een hoge biodiversiteit; onder meer de nijlkrokodil, de breedvoorhoofdkrokodil en de pantserkrokodil komen er voor.
Tot de zijrivieren behoren de Ivindo, Mpassa, Lolo, Okano en Ngounié.

## Economie en bewoning

De rivier is bevaarbaar van Ndjolé tot aan de zee en wordt gebruikt voor het vervoer van hout naar de haven van Port-Gentil. Rondom de rivier liggen verschillende parken, zoals het nationaal park Lopé in Centraal-Gabon.
Het stroomgebied heeft een gemiddelde bevolkingsdichtheid van 4 mensen/km². Tot de plaatsen langs de rivier behoren Ayem, Adane, Loanda, Lambaréné, Ndjolé, Booué, Kan-Kan, Maulongo, Mboungou-Mbadouma, Ndoro, Lastoursville, Moanda en Franceville.
De eerste Europese ontdekkingsreiziger die de rivier bevoer, was de Fransman Pierre Savorgnan de Brazza in de jaren 1870.
# Lijst van burgemeesters van Westervoort

Dit is een lijst van burgemeesters van de Nederlandse gemeente Westervoort in de provincie Gelderland.
| Ambtsperiode | Naam burgemeester | Partij of stroming | Bijzonderheden |
| 1811 - 1814 | Johannes Wilhelmus Koch | | maire |
| 1814 - 1817 | G. van Santbergen | | schout |
| 1818 - 1832 | J.J.Chr. Gaymans | | |
| 1832 - 1844 | L. van Santbergen | | |
| 1844 - 1848 | Mr. Gerard Jacobus van Hasselt | | |
| 1848 - 1852 | Mr. E.F.J. Weerts | | |
| 1852 - 1856 | Mr. A.M. van Oordt | | |
| 1856 - 1857 | Jhr. Christiaan Johannes Stern | | |
| 1858 - 1863 | P.L. Ebeling | | |
| 1863 - 1867 | C.W. graaf van Limburg Stirum | | |
| 1867 - 1875 | D. de Rooij | | |
| 1875 - 1880 | Frederik Justus Hendrik Lodewijk (F.J.H.L.) baron d'Aulnis de Bourouill | | Aansluitend burgemeester van Rheden |
| 1880 - 1896 | A.G.Marin | | |
| 1896 - 1899 | M.C.Thijssen | | |
| 1899 - 1936 | A.H.C.M. Vos de Wael | | |
| 1936 - 1940 | Wilhelmus van Elk | | |
| 1940 - 1962 | Georg (G.H.J.) Wiessing | | |
| 1962 - 1970 | A.P.J. van Bastelaar | KVP | |
| 1971 - 1980 | Drs. Franz (F.C.W) Grienberger | KVP | |
| 1981 | Piet (P.J.) Cramwinckel | CDA | waarnemend |
| 1981 - 2002 | Johan (J.A.F.) van Osch | CDA | |
| 2002 - 2006 | Will (W.M.) de Laat | CDA | Waarnemend |
| 2006 - 1 maart 2013 | Jos (J.J.G.M.) Geukers | CDA | Heeft met ingang van 1 maart 2013 ontslag genomen |
| 2013 - 5 september 2013 | Annelies (A.E.H.) van der Kolk | ChristenUnie | Waarnemend |
| 6 september 2013 - heden | Arend (A.J.) van Hout | VVD | |
# Jatitujuh (plaats)

Jatitujuh is een bestuurslaag in het regentschap Majalengka van de provincie West-Java, Indonesië. Jatitujuh telt 4763 inwoners (volkstelling 2010).
# Cerapachys rugulinodis

Cerapachys rugulinodis is een mierensoort die tot 2014 was toegekend aan de onderfamilie van de Cerapachyinae maar daarna aan de onderfamilie van de Dorylinae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1918 door William Morton Wheeler.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Canadian Broadcasting Corporation

De Canadian Broadcasting Corporation, afgekort CBC, is de publieke omroep van Canada. Het is een staatsinstelling die verantwoordelijk is voor radio- en televisie-uitzendingen in het Engels en het Frans. Die laatsten vallen onder de noemer van Société Radio-Canada (SRC).

## Televisie

De CBC zendt twee landelijke televisiekanalen uit, respectievelijk een Engelstalig en een Franstalig. Via een netwerk van lokale zenders zijn de uitzendingen in heel Canada te ontvangen, in vele streken niet alleen via een eigen antenne maar vaak ook via kabel en satelliet. Daarnaast zijn er vier CBC-kanalen die enkel via kabel en satelliet uitzenden. Het gaat om de nieuwskanalen CBC Newsworld (Engelstalig) en Ici RDI (Franstalig) en de Engelstalige informatiekanalen CBC Country Canada en Documentary Channel.

## Radio

Via AM en FM worden vier radiozenders uitgezonden, CBC Radio One en CBC Radio Two in het Engels en La Première Chaîne en Espace Musique in het Frans. De CBC is ook verantwoordelijk voor radio-uitzendingen naar het buitenland, onder de naam Radio Canada International.
CBC Radio One heeft verschillende vestigingen verspreid over het hele land, van waaruit ze lokaal gerichte programma's uitzenden. Een bekend voorbeeld is The Broadcast, een radio-interviewprogramma van de provincie Newfoundland en Labrador dat al sinds 1951 bestaat.

## Externe link

* (en) Officiële website
# Roodkeelbronskoekoek

De roodkeelbronskoekoek (Chalcites ruficollis, synoniem Chrysococcyx ruficollis) is een vogel uit de familie Cuculidae (koekoeken).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort is endemisch in Nieuw-Guinea.

## Externe link

* Avibase
* ↑ (en) Roodkeelbronskoekoek op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Mariano Gaviola

Mariano Gaviola (Dansalan, 15 augustus 1922 - 13 oktober 1998) was een Filipijnse rooms-katholieke geestelijke. Hij was onder meer bisschop van Cabanatuan, bisschop van het Filipijnse leger en aartsbisschop van Lipa.

## Biografie

Mariano Gaviola werd geboren op 15 augustus 1922 in Dansalan. Na het voltooien van zijn opleiding voor het priesterschap werd Frondosa op 2 april 1949 tot priester gewijd. Op 8 maart 1963 werd hij benoemd tot eerste bisschop van het nieuwe bisdom van Cabanatuan. Deze positie bekleedde Casas tot hij op 31 mei 1967 ontslag nam. Op 2 maart 1974 werd hij benoemd tot bisschop van het militair ordinaat van de Filipijnen. Op 13 april 1981 volgde een benoeming tot aartsbisschop van Lipa. In 1992 ging Gaviola met pensioen, waarna hij als aartsbisschop werd opgevolgd door Gaudencio Rosales. Bijna zes jaar later overleed Gaviola op 76-jarige leeftijd.
# Territoriale prelatuur Esquel

De territoriale prelatuur Esquel (Latijn: Praelatura Territorialis Esquelensis) is een rooms-katholieke territoriale prelatuur met als zetel Esquel, in Argentinië. De territoriale prelatuur is suffragaan aan het aartsbisdom Bahía Blanca.

## Geschiedenis

De territoriale prelatuur werd opgericht op 14 maart 2009, uit delen van het bisdom Comodoro Rivadavia.

## Parochies

De territoriale prelatuur had in 2021 een oppervlakte van 78.000 km$^2$ en telde 69.020 inwoners waarvan 67,6% rooms-katholiek was.

## Prelaten

* José Slaby (14 maart 2009 - heden)
* Territorial Prelature of Esquel. catholic hierarchy (2021). Geraadpleegd op 21 november 2024.
Bahía Blanca (aartsbisdom) · Alto Valle del Río Negro · Comodoro Rivadavia · Esquel (territoriale prelatuur) · Río Gallegos · San Carlos de Bariloche · Santa Rosa · Viedma
# Jatiwangi (Asakota)

Jatiwangi is een bestuurslaag in het regentschap Bima van de provincie West-Nusa Tenggara, Indonesië. Jatiwangi telt 9052 inwoners (volkstelling 2010).
# Kortsnavelhoningasitie

De kortsnavelhoningasitie (Neodrepanis hypoxantha) is een vogel uit de familie Philepittidae (asities). Het is een kwetsbare, endemische vogelsoort in Madagaskar. De vogel werd in 1933 door de Deense ornitholoog Finn Salomonsen geldig beschreven.

## Kenmerken

De vogel is 9 tot 10 cm. Het is een glanzend gekleurde vogel met een korte staart en een vrij lange, iets gebogen snavel. Het mannetje is donker, bijna zwart van boven met een blauwachtige glans. Van onder is hij geel en de snavel en poten zijn donker. Rond het oog zit een blauwgroen gekleurd lelletje, dat reikt tot aan de snavel. Het vrouwtje heeft geen lelletje; zij is olijfkleurig groen van boven.

## Verspreiding en leefgebied

De vogel komt voor op Madagaskar in berggebieden boven de 1200 m boven zeeniveau. Het leefgebied is vochtig nevelwoud.

## Status

De kortsnavelhoningasitie heeft een beperkt verspreidingsgebied en daardoor is de kans op uitsterven aanwezig. De grootte van de populatie werd in 2012 door BirdLife International geschat op 15 tot 30 duizend individuen en de populatie-aantallen nemen af. Het type bos waarin de vogel voorkomt wordt niet sterk bedreigd door houtkap, maar wel door bewust aangestoken bosbranden, om weidegronden te verkrijgen, waardoor het leefgebied versnippert. Om deze redenen staat deze soort als kwetsbaar op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Kortsnavelhoningasitie op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Salomonsen, F., 1933. Description of a new sunbird: Neodrepanis hypoxantha, sp. nov. Bull. Brit. Orn. Club 53.p.182 BHL
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.1).
# Tamāra Kārkliņa-Hendele

Tamāra Kārkliņa-Hendele (Riga, 2 april 1947) is een voormalig Sovjet basketbalspeelster.

## Carrière

Kārkliņa speelde haar gehele basketbal carrière voor TTT Riga. Met TTT won ze dertien Sovjet-kampioenschappen in 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976, 1977 en 1979. Één USSR Cup in 1969. Ook won ze elf Europese Cup-titels 1965, 1966, 1967, 1968, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975 en 1977. Van 1969 tot 1971 was ze de aanvoerder van TTT.
Als speler van de Letse SSR won ze drie keer de Spartakiad van de Volkeren van de USSR in 1967, 1971 en 1975.

## Privé

Ze is getrouwd met ijshockeyspeler Andris Hendelis.

## Erelijst

* Landskampioen Sovjet-Unie: 13
** Winnaar: 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976, 1977, 1979
** Tweede: 1974, 1978
* Bekerwinnaar Sovjet-Unie: 1
** Winnaar: 1969
* EuroLeague Women: 11
** Winnaar: 1965, 1966, 1967, 1968, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977
* Spartakiad van de Volkeren van de USSR: 3
** Winnaar: 1967, 1971, 1975
# 1668

Het jaar 1668 is het 68e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### januari

* begin januari - Het gezantschap onder leiding van Pieter van Hoorn keert terug in Batavia van de mislukte reis naar Peking.
* 23 - Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, Zweden en Engeland gaan de Triple Alliantie aan die tot doel heeft een einde te maken aan het conflict tussen het danig verzwakte Spanje en de sterke zonnekoning in de Zuidelijke Nederlanden. De ondertekening van het verdrag vindt plaats in Den Haag.

### mei

* 2 - Ondertekening van de Vrede van Aken waarmee een eind komt aan de Devolutieoorlog. Spanje moet de onafhankelijkheid van koninkrijk Portugal erkennen. Met dit verdrag verkrijgt Frankrijk zeggenschap over het gebied rond Veurne, Rijsel, Armentiers, Dowaai, Doornik en Aat, aangevuld met Menen-Kortrijk-Oudenaarde, alsmede over de enclaves Binche en Charleroi. Frankrijk moet wel de Franche-Comté afstaan.

### juli

* 17 - Willem Godschalk van Focquenbroch vertrekt met het schip De Gideon van Texel naar Elmina om daar onderdirecteur te worden.
* 25 - Een zware aardbeving met een magnitude van 8,5 treft Shandong in het Chinees Keizerrijk (tegenwoordig Volksrepubliek China). Er vallen naar schatting 43 000 tot 50 000 doden.

### augustus

* 9 - De vroedschap van Amsterdam keurt een voorstel van de burgemeesters goed om nabij de Utrechtse Poort een houten noodkerk te bouwen: de Amstelkerk. Ze staat er nog steeds.
* 17 - Een zware aardbeving met een magnitude van 7,8 tot 8,0 treft Noord-Anatolië in het Ottomaanse Rijk (tegenwoordig Turkije). Er vallen naar schatting 8 000 doden.

### september

* 7 - Ondertekening van het contract waarbij Dordrecht de stapelmarkt wordt van Schotse wol in plaats van het Oranjegezinde Veere. Dit succes van de gebroeders Johan en Cornelis de Wit zal van korte duur blijken.

### oktober

* 12 - De stad Rotterdam koopt de heerlijkheid Kralingen voor 88.000 Carolusguldens.

### december

* 19 - De Staten van Holland geven een ordonnantie over het brandend houden van vuurbaken langs de kust in de nachten van 1 september tot 1 april. Aanleiding is het gebeuren van Holmes's Bonfire in 1666.

## Muziek

* Heinrich Ignaz Franz Biber componeert zijn Sonata voor 6 trompetten en orgel

## Literatuur

* Molière: Première van Amphitryon, George Dandin ou le Mari confondu en L'Avare ou l'École du mensonge (De vrek)

## Beeldende kunst

* Verstoting van Hagar (1668) Claude Lorrain, Alte Pinakothek

## Bouwkunst

* Waag (Gouda) (1668) Pieter Post

## Geboren
### juni

* 7 - Theodorus van der Croon, Nederlands oud-katholiek aartsbisschop van Utrecht (overleden 1739)

### november

* 10 - François Couperin, Frans componist (overleden 1733)
* 13 - Crispinus van Viterbo, Italiaans lekenbroeder en heilige (overleden 1750)

### december

* 6 - Nicolas Vleughels, Frans kunstschilder en kunstacademiedirecteur (overleden 1737)

## Overleden
### januari

* 16 - Charles Alphonse du Fresnoy, Frans dichter

### april

* 7 - William Davenant, Engels dichter

### augustus

* 9 - Jacob Balde, Duits dichter

### oktober

* 10 - Johan II van Waldeck-Landau (44), Duits graaf