OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Barbeuiaceae

Barbeuiaceae is een botanische naam, voor een familie van tweezaadlobbige planten. Een familie onder deze naam wordt zelden erkend door systemen voor plantentaxonomie, maar wel door het APG II-systeem (2003).
Het gaat dan om een heel kleine familie van lianen die voorkomen op Madagaskar. De traditionele plaatsing van de betreffende planten is in de familie Phytolaccaceae.
# Cot Malem

Cot Malem is een bestuurslaag in het regentschap Aceh Besar van de provincie Atjeh, Indonesië. Cot Malem telt 497 inwoners (volkstelling 2010).
# Wapen van Brummen

Het wapen van Brummen is het wapen van de gemeente Brummen. Het wapen toont op een blauw veld een gouden leeuw met een bramentak. De beschrijving luidt:
"Van lazuur een klimmende leeuw, houdende een bloemstruik in deszelfs voorste klaauw, alles van goud."

## Geschiedenis

Villa Brimnum of Brunnum moet al in het jaar 794 hebben bestaan. De vroegst bekende vermelding van de naam komt voor in een oorkonde waarin een aantal landerijen werden geschonken van graaf Wrachari van Hamaland aan Liudger. Via "Brun-heim" noemde men de plaats uiteindelijk Brummen. Men koos ondanks de lange historie van de plaats toch voor een sprekend wapen boven een historisch wapen. Op 20 augustus 1796 koos men voor een leeuw, staande in een bramenstruik met een bramenstruik in zijn klauwen met daaraan zeven "brummels", toen een zegel voor Brummen werd ingevoerd. Brummel is Nedersaksisch voor Braam. Met het bevestigen van het wapen op 20 juli 1816 werd de bramenstruik weggelaten, in de beschrijving werd "brummel" ten slotte verbasterd tot "bloem" en drie bloeikoppen. De kleuren waren niet bekend, waardoor het wapen in de rijkskleuren werd uitgevoerd, blauw en goud.

## Verwant wapen

* Als kwartier op het wapen van Brummen-Voorst
# None (muziek)

Een none, of noon, (van Latijn: nonus, de negende) is in de muziektheorie het interval in een diatonische toonladder tussen een eerste toon en de daarboven liggende negende. Een none omvat acht toonafstanden, en bestaat uit twee tonen die een secunde plus een octaaf uit elkaar liggen. Omdat een none is opgebouwd uit een secunde en een rein octaaf heet het een samengesteld interval. Het interval tussen bijvoorbeeld de tonen c en d' is dus een none, maar ook het interval tussen e en f'. Ook wordt de tweeklank die bestaat uit twee tonen die een none uit elkaar liggen, als none aangeduid. De tweeklank c-d' is een none, of de tonen c en d' vormen een none.

## Varianten

In overeenstemming met de secunde in de none, worden nonen nog onderscheiden in grote, kleine, verminderde en overmatige nonen.

### Grote none

Een grote none bestaat uit een grote secunde plus een rein octaaf. Men duidt een grote none wel afgekort aan met M9.
* Voorbeeld: Het interval tussen c' en d" is een grote none Het afspelen van audio wordt niet ondersteund in uw browser. U kunt het audiobestand downloaden.

### Kleine none

Een kleine none bestaat uit een kleine secunde plus een rein octaaf plus. Men duidt een kleine none wel afgekort aan met m9.
* Voorbeeld: Het interval tussen c' en des" is een kleine none Het afspelen van audio wordt niet ondersteund in uw browser. U kunt het audiobestand downloaden.

### Verminderde none

Als de secunde in een none verminderd is, heet ook de none verminderd.
* Voorbeeld: Het interval tussen cis' en des" is een verminderde none Het afspelen van audio wordt niet ondersteund in uw browser. U kunt het audiobestand downloaden.

### Overmatige none

Als de secunde in een none overmatig is, heet ook de none overmatig.
* Voorbeeld: Het interval tussen c' en dis" is een overmatige none Het afspelen van audio wordt niet ondersteund in uw browser. U kunt het audiobestand downloaden.
Hoewel verwant met de secunde heeft de none toch een volstrekt andere klankkleur dan de secunde. De grote none is veel consonanter dan de grote secunde (precies even groot als twee reine kwinten), de kleine none is daarentegen veel dissonanter dan de kleine secunde, en in feite het meest dissonante interval.

## None in jazzmuziek

De none is het interval dat septiemakkoorden kan aanvullen. In de jazzmuziek komt de none zeer regelmatig voor en zij wordt aldaar in akkoorden aangeduid met het cijfer '9' in het akkoordsymbool.
* Voorbeeld: het C7/9 akkoord is opgebouwd uit de tonen C-E-G-Bes-D, waarbij de D als none een toevoeging aan het septiemakkoord is. Het afspelen van audio wordt niet ondersteund in uw browser. U kunt het audiobestand downloaden.
# Yoania

Yoania is een geslacht van vier soorten uit de orchideeënfamilie, onderfamilie Epidendroideae.
Het geslacht komt voor in Noord-Azië.

## Naamgeving en etymologie

* Engels: Yoan Orchid
De geslachtsnaam Yoania is een eerbetoon aan Udagawa Yōan (1798-1846), een Japans botanicus, fysicus en botanisch tekenaar.

## Kenmerken

Yoania-soorten zijn terrestrische, blad- en bladgroenloze epiparasieten. De korte stengel draagt enkel een paar gesteelde schubben en een eindstandige, ijlbloemige bloemtros.
De bloemen zijn klein, wasachtig, met korte, concave kelk- en kroonbladen en een min of meer pantoffelvormige bloemlip met of zonder spoor. Het gynostemium is stevig, gevleugeld, met een korte voet, een eindstandige helmknop en vier afgeplat elliptische, wasachtige pollinia in twee paren.

## Taxonomie

Yoania wordt tegenwoordig samen met de geslachten Calypso en Corallorhiza en nog enkele ander tot de tribus Calypsoeae gerekend.
Het geslacht telt vier soorten. De typesoort is Y. japonica.
* Yoania amagiensis Nakai & F. Maek. (1931)
* Yoania flava K. Inoue & T. Yukawa (2002)
* Yoania japonica Maxim. (1873)
* Yoania prainii King & Pantl. (1898)
* (en) Yoania in ePIC, the electronic Plant Information Centre
* (en) Yoania in de Internet Orchid Species Photo Encyclopedia
* ↑ Maximowicz, C.J. (1872), Bulletin de l'Academie Imperiale des Sciences de Saint-Petersbourg 18: 68
Geslachten: Aplectrum · Calypso · Changnienia · Corallorhiza · Cremastra · Dactylostalix · (Didiciea) · Ephippianthus · Govenia · Oreorchis · Tipularia · Yoania · Wullschlaegelia
# Hidalgo (staat)

Hidalgo (Nahuatl: Calpanpilco, Otomí: Dalgo) is een staat in het midden van Mexico. Hidalgo heeft een oppervlakte van 20.502 km² en 2.235.591 inwoners (census 2005). De staat grenst aan San Luis Potosí, Veracruz, Puebla, Mexico, Tlaxcala en Querétaro. De hoofdstad van Hidalgo is Pachuca, andere grote plaatsen zijn Tulancingo, Ixmiquilpan en Tepeji del Río. De staat is genoemd naar onafhankelijkheidsstrijder Miguel Hidalgo.

## Geografie

Hidalgo heeft ondanks haar beperkte oppervlakte een grote verscheidenheid aan landschapstypes. Het zuidelijk deel van de staat valt onder de Trans-Mexicaanse Vulkanengordel, het noorden onder de Oostelijke Sierra Madre. Hoewel de hoogste toppen van de staat niet zo heel hoog zijn in vergelijking met naburige staten, lopen zij in het oosten van de staat uit in gigantische kloven, die uitkopen op de kustvlakte van de Golf van Mexico. Het hoogste punt is met 4330 meter de Peñón del Rosario. De vegetatie bestaat uit loof- en naaldwouden in het zuiden van de staat, halfwoestijn in het noordwesten en semitropisch regenwoud in de Huasteca, dat het oosten en noorden van de staat bevat.

## Geschiedenis

De Tolteken vestigden hun rijk vanuit het dal van Hidalgo, waar zij hun hoofdstad Tollan bouwden. Ten tijde van de komst van de Spanjaarden werd het gebied bewoond door Huasteken en Otomí, die waren onderworpen door de Azteken.
Bij de vestiging van de Mexicaanse Bondsrepubliek in 1824 ging Hidalgo deel uitmaken van de staat Mexico, hoewel er toen al stemmen opgingen om het als de staat Huasteca af te scheiden van Mexico, en met de grondwet van 1857 opnieuw onder de naam Iturbide. In 1869 werd Hidalgo uiteindelijk onder impuls van Manuel Fernando Soto een aparte staat.
Tijdens het Porfiriato maakte de staat een snelle economische groei door, onder anderen door de winning van zilver, lood, kwik en ijzer en koper. De komst van Engelse mijnwerkers aan het eind van de 19e eeuw bracht grote veranderingen teweeg, niet het minst omdat zij voor het eerst voetbal in Mexico introduceerden.

## Gemeenten

Hidalgo bestaat uit 84 gemeenten, zie Lijst van gemeenten van Hidalgo.

## Externe link

* (es) Website van de staat Hidalgo
Aguascalientes · Baja California · Baja California Sur · Campeche · Chiapas · Chihuahua · Coahuila · Colima · Durango · Guanajuato · Guerrero · Hidalgo · Jalisco · Mexico · Michoacán · Morelos · Nayarit · Nuevo León · Oaxaca · Puebla · Querétaro · Quintana Roo · San Luis Potosí · Sinaloa · Sonora · Tabasco · Tamaulipas · Tlaxcala · Veracruz · Yucatán · Zacatecas
Mexico-Stad
# Cot Mentiwan

Cot Mentiwan is een bestuurslaag in het regentschap Aceh Besar van de provincie Atjeh, Indonesië. Cot Mentiwan telt 248 inwoners (volkstelling 2010).
# Zandduivel

De zandduivel of Amerikaanse zee-engel (Squatina dumeril) is een vis uit de familie van zee-engelen (Squatinidae) en behoort tot de superorde van haaien.

## Kenmerken

Deze sterk afgeplatte haai is zandkleurig, heeft vleugelachtige borstvinnen en kan een lengte bereiken van 152 centimeter en een gewicht van ruim 27 kg.

## Leefwijze

Deze dieren liggen meestal gecamoufleerd op de bodem en wachten op een passerende prooi, zoals kreeftachtigen en vissen, en halen dan bliksemsnel uit.

## Verspreiding en leefgebied

De zandduivel is een zoutwatervis. De vis komt voor in de (sub)tropische en gematigde klimaatzone en leeft hoofdzakelijk op het noordwestelijk deel van het continentaal plat in de Atlantische Oceaan. Het is een bodembewonende haai die zich ophoudt op een diepte tot 1300 m, maar meestal tussen de 40 to 250 m onder het wateroppervlak.

## Relatie tot de mens

De zandduivel is voor de visserij van beperkt commercieel belang. Over de zandduivel is verder weinig bekend. De vis staat als onzeker (data defincient) op de Rode Lijst van de IUCN.

## Voetnoot

* 1 2 (en) Zandduivel op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Heupel, M.R. & Carlson, J.K. 2006. Squatina dumeril. In: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.2. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 01 March 2010.
# Groot Haersma State

Groot Haersma State is een voormalige state in het Friese Oudega.
Aulus van Haersma, grietman van Smallingerland, kocht in 1646 een zathe met landerijen in Oudega. De boerderij, eerder in het bezit van het Benedictijner Nonnen-klooster te Smalle Ee, kreeg de naam Haersma State. Deze state stond ten oosten van de hervormde kerk. Rond 1665 liet Van Haersma voor zijn zoon een nieuwe state bouwen aan de Skeane Heawei, die de naam Groot Haersma State kreeg. Groot Haersma bleef in het bezit van deze familie en werd daarmee feitelijk de ambtswoning van de grietmannen van Smallingerland.
In vrouwelijke lijn verefde de state in de 19e eeuw in de familie Van Vierssen. Grietman Hector Livius Haersma van Vierssen woonde er tot zijn overlijden in 1839. In 1841 werd besloten tot verkoop van de state en het bijbehorende land. De state werd afgebroken, delen ervan werden gebruikt door Martinus Manger Cats voor de bouw van Haersma State in Drachten. Het land werd in acht delen verkocht.
# The Crescent (warenhuis)

The Crescent was een kleine warenhuisketen opgericht en gevestigd in Spokane, Washington. Het was ooit een dochteronderneming van Marshall Field & Company, tot de keten in 1982 werd verkocht aan de BATUS Retail Group. BATUS doopte de winkels in 1988 om tot Frederick & Nelson, een andere warenhuisketen van BATUS. Frederick & Nelson vroeg uiteindelijk faillissement aan en werd in 1992 geliquideerd. Op het hoogtepunt had The Crescent zeven warenhuizen in Washington en Oregon, waaronder drie in Spokane.

## Geschiedenis

The Crescent, oorspronkelijk de Spokane Dry Goods Company, was decennialang het toonaangevende warenhuis van Spokane. De originele Crescent bevond zich op West Riverside Avenue naast het Spokesman-Review gebouw en werd geopend op 5 augustus 1889, de dag na de grote brand, die het grootste deel van het centrum van Spokane had verwoest. Als de enige overgebleven kruidenier van de stad, was de hele voorraad op de eerste openingsdag uitverkocht. Eigenaren Robert B. Paterson en James M. Comstock steunden de inspanningen na de brand en verhoogden de prijzen niet om te profiteren van de ramp, waarmee de traditie begon: "wees eerlijk voor iedereen". De bouw van het Crescent-gebouw, ontworpen door de bekende architect Loren L. Rand, begon in 1917 en duurde tot 1919. Oorspronkelijk was het gebouw vijf verdiepingen hoog en werd later uitgebreid tot zeven. In 1949 kocht de Crescent het Alexander Building grenzend aan de zuidzijde, zodat het een half bouwblok uitbreidde. De laatste uitbreiding vond plaats in 1973 met de noordwestelijk hoek van het bouwblok.

### Uitbreiding

De eerste Crescent-winkel in de voorsteden werd in 1959 geopend in de Northtown Mall, het eerste regionale winkelcentrum van Spokane. Marshall Field & Company uit Chicago kocht The Crescent in 1962 en het bedrijfslogo werd veranderd in het Marshall Field-script. Een tweede voorstedelijke Crescent werd in 1969 geopend in de Spokane Valley in het winkelcentrum University City.
In 1987 werden vier van de zes Frederick & Nelson-warenhuizen in Oregon verkocht aan The Crescent. Een locatie op Washington Square in Tigard werd verder geëxploiteerd als Frederick & Nelson en de andere in Salem werd gesloten. In 1988 werden deze vier winkels verkocht aan Lamonts. The Crescent werd samen met moederbedrijf Marshall Field's, in 1982 gekocht door de BATUS Retail Group. BATUS verkocht The Crescent en Frederick & Nelson in 1986, en de winkels werden in 1988 allemaal omgedoopt tot Frederick & Nelson. In 1992 werden de warenhuizen gesloten. De voormalige winkel in het centrum van Spokane op de zuidoostelijke hoek van Main Street en Wall Street staat nu bekend als Crescent Court, waar winkels en kantoren zijn gevestigd.
# National Biodiversity Network

De National Biodiversity Network is een Britse onderzoeksorganisatie die kennis over biodiversiteit verspreidt met de online National Biodiversity Network Atlas.

## Geschiedenis

Nadat eind jaren 1980 en begin jaren 1990 de nood kwam om overzichtelijk biodiversiteitsdata van over heel Ierland en het VK samen te voegen werden de eerste stappen gezet in 1995 en in 2000 werd de NBN Trust gevormd. Dit is een organisatie die voornamelijk bestaat uit lokale organisaties, amateurs en vrijwilligers die biodiversiteitsinformatie over Ierland en het Verenigd Koninkrijk invoeren in een online database. De informatie wordt dan opgenomen in de National Biodiversity Network Atlas die online te raadplegen is.

## National Biodiversity Network Atlas

De database structuur is gebaseerd op de Open source Atlas of Living Australia. Ook de latere versies van NBN Atlas Scotland, NBN Atlas Wales, NBN Atlas Isle of Man en NBN Atlas Northern Ireland zijn hierop gebaseerd.
* ↑ (en) NBN Atlas - UK’s largest collection of biodiversity information. NBN Atlas. Geraadpleegd op 21 november 2024.
* ↑ (en) About the NBN Atlas. NBN Atlas. Geraadpleegd op 21 november 2024.
# Liftershalte

Een liftershalte is een plek, gemarkeerd met borden, waar een lifter makkelijk kan worden meegenomen door automobilisten. In Nederland zijn deze plekken in ieder geval in de volgende steden (2024):
* Amsterdam: op de Gooiseweg achter het Prins Bernhardplein nabij NS Station Amsterdam Amstel. De weg sluit aan op oprit S112 van de A10 (richting A1 en A2).
* Den Haag: naast het Malieveld op de Boslaan, het begin van de A12 (richting Utrecht). Deze liftplaats werd in de jaren '80 geopend en werd op 18 oktober 2024 heropend.
* Groningen: op de hoek Emmasingel / Emmaviaduct, de aanleidende weg naar de A28, 200 meter ten westen van het Centraal Station (richting Assen) en sinds 2017 op de Europaweg nabij Damsterdiep] (richting A7 en Duitsland).
* Maastricht: op het Stadionplein voor voetbalstadion De Geusselt. Deze liftershalte ligt op een parkeerterrein en is daardoor niet geschikt om gemakkelijk zinvolle liften te krijgen van passerende automobilisten.
* Nijmegen: aan de noordzuide van het Keizer Traianusplein voor de Waalbrug, richting Arnhem, en op de Graafseweg achter het Keizer Karelplein, richting 's-Hertogenbosch. Deze liftplaatsen dateren uit de jaren '80 en werden in 2024 heropend.
* Utrecht: oprit van de Waterlinieweg nabij stadion Galgenwaard in noordelijke richting (A27 en A28) en in zuidelijke richting A12, A2 en A27).
* Zoetermeer: op bushalte Pruimengaarde op de Australiëweg (richting Utrecht) en op bushalte Fonteinbos op de Afrikaweg (richting Den Haag).
Lokale liftershaltes zijn te vinden in de provincies Flevoland in Zeewolde, in Friesland in Heeg, Sneek, Langweer en Sint Nicolaasga en in Noord-Brabant in Hoogeloon, Hulsel, Luyksgestel, Knegsel en Weebosch.
In het verleden waren onder meer ook liftershaltes aanwezig in:
* Amsterdam: langs de Haarlemmerweg aan de westzijde van de kruising met de Admiraal de Ruijterweg (richting Haarlem en Beverwijk over A200.
* Enschede aan de Westerval, ter hoogte van de Parkweg (richting A1), vervallen in 2006
* Leeuwarden: had naar verluidt een gemarkeerde liftershalte
* Maastricht: aan het begin van de A2 nabij voetbalstadion De Geusselt (Viaductweg x N2/A2) (richting Eindhoven) en de A79 (richting Heerlen). Deze liftershalte is in 2012 vervallen in verband met aanpassingen van de weg.
* Nijmegen: op de St. Annastraat in de buurt van de universiteit. De eerstgenoemde liftershalte is vaak in gebruik als parkeerplaats.
# Cot Mesjid (Samatiga)

Cot Mesjid is een bestuurslaag in het regentschap Aceh Barat van de provincie Atjeh, Indonesië. Cot Mesjid telt 282 inwoners (volkstelling 2010).
# Zeldzaam & onmisbaar

Zeldzaam & onmisbaar is een tijdelijke kunsttentoonstelling uit 2023, georganiseerd door het MAS in Antwerpen, onder leiding van Thomas Leysen als curator. Dit naar aanleding van 20 jaar Topstukkendecreet. Minister Jan Jambon schreef hiervoor een dankwoord.
Voor het eerst werden 100 werken (Beeldhouwwerk, schilderijen, manuscripten en toegepaste kunst) uit de Vlaamse Topstukkenlijst samen tentoongesteld, uit een 35-tal private verzamelingen en musea. Rond de tentoonstelling werden ook lezingen georganiseerd. Sommige stukken werden speciaal geconserveerd.

## Werken

* Codex Eyckensis, Maaseik
* Christus-Johannesgroep (Museum Fritz Mayer van den Bergh)
* Sint-Odiliaschrijn, Borgloon

## Galerij

* Rik Wouters
* Rubens; Zelfportret en Ensor.
* 1 2 https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/10/27/topstukken-mas/
* ↑ Zeldzaam & Onmisbaar | MAS | Museum aan de Stroom. mas.be. Geraadpleegd op 8 november 2023.
* ↑ https://faro.be/blogs/anne-milkers/zeldzaam-onmisbaar
* ↑ https://www.okv.be/artikel/topstukken
* ↑ https://www.tijd.be/cultuur/expo/thomas-leysen-wordt-curator-in-het-mas-ik-ben-niet-zo-n-fan-van-belevingselementen/10502585.html
* ↑ Reinigen en restaureren | MAS | Museum aan de Stroom. mas.be. Geraadpleegd op 8 november 2023.
* 1 2 https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/10/26/9-stukken-uit-limburg-staan-in-nieuwe-topstukkententoonstelling/
# PSV Nickerie

PSV Nickerie, voluit Politie Sport Vereniging Nickerie, is een voetbalclub in Suriname. Thuishaven van de club is het Asraf Peerkhan Stadion in Nieuw-Nickerie met capaciteit voor 3400 toeschouwers.
De club werd op 20 oktober 2000 opgericht. Zes jaar later was PSV de winnaar van het Lidbondentoernooi, waarmee ze promoveerde naar de Eerste Klasse van de Surinaamse Voetbal Bond. De club is ook aangesloten bij de lokale Nickerie Voetbal Bond.
Het is niet de enige voetbalclub van de Surinaamse politie die op hoog niveau meespeelt in de Surinaamse competitie; een andere club is de Politie Voetbal Vrienden uit Paramaribo.
# Margaretha Jacoba de Neufville

Margaretha Jacoba de Neufville (Amsterdam, 6 februari 1775 - Heemstede, 15 juli 1856) was een Nederlands schrijfster en vertaalster.

## Biografie

Margaretha werd in 1775 geboren als eerste kind van de welgestelde David Mattheus van Gelder de Neufville en Elisabeth Barnaart. Haar vader zou later belangrijke bestuursfuncties bekleden. Vanwege een ongelukkige val op jonge leeftijd was Margarethe haar hele leven kreupel. Ze kreeg onderricht van haar vader, in onder meer geschiedenis, aardrijkskunde en Frans. Haar moeder probeerde haar de in die tijd meer passende "vrouwelijke" vaardigheden bij te brengen. Margaretha's vader verzette zich met succes tegen een huwelijk beneden haar stand en een andere romance liep spaak. Margaretha is nooit getrouwd geweest. Na het overlijden van haar vader in 1814 (de moeder was 20 jaar eerder al gestorven), erfde Margaretha onder meer het buiten in Heemstede. Ze legde zich toe op het schrijven van romans en een enkele vertaling. Ze overleed in 1856 op 81-jarige leeftijd.

## Boeken

De Neufville debuteerde mogelijk in 1821 met Galerij van beroemde mannen en vrouwen. In 1824 verscheen De kleine pligten, een roman in briefvorm over de huiselijke verplichtingen van welgestelde dames. Drie jaar later werden hierop twee vervolgdelen gepubliceerd. In 1829 verscheen van haar hand De schildknaap, de eerste Nederlandse historische avonturenroman. Een jaar later vertaalde ze de historische roman Cinq-Mars (1826) van Alfred de Vigny. In 1836 schreef De Neufville Elisabeth Basmooth, waarover Potgieter zich in De Gids van het erop volgende jaar zeer negatief uitliet. In 1834 en 1840 verschenen twee kinderboeken die aan De Neufville kunnen worden toegeschreven. Na 1840 heeft ze niets meer gepubliceerd.
# Nyköping (stad)

Nyköping is de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Nyköping in het landschap Södermanland en de provincie Södermanlands län in Zweden. De stad heeft 27.720 inwoners (2005) en een oppervlakte van 1231 hectare. Nyköping is tevens de hoofdstad van de Södermanlands län.
Nyköping is gelegen aan de kust op de plaats waar de rivier de Nyköpingsån in de Oostzee uitmondt. De stad ligt tussen de steden Södertälje, Norrköping en Oxelösund.

## Geschiedenis

In het gebied bevinden zich sporen van bewoning van voor 2000 voor Christus. In de vroege middeleeuwen, circa 1000 na christus, was Nyköping een van de vele hoofdplaatsen in het Zweedse koninkrijk, die toen verspreid bestonden. In de 13e eeuw werd begonnen met de bouw van de Nyköping burcht, in de volgende eeuw zou het uitgroeien tot een van de sterkste in het land. Het stadswapen verwijst mogelijk naar een van de torens van het kasteel of burcht.
In 1317 vond hier het Banket van Nyköping plaats, een belangrijke historische gebeurtenis binnen het koninkrijk Zweden. Koning Birger I van Zweden nam zijn twee broers gevangen tijdens deze gebeurtenis, als vergelding voor dingen die hem eerder werden aangedaan, hij liet de twee verhongeren in een van de kerkers van het kasteel.
De vroegste vermelding van de stad en haar stadsrechten dateert uit 1444, waarmee het een van de oudste steden van Zweden is. In de 16e eeuw werd Nyköping de zetel van hertog Karel, de latere Karel IX van Zweden. Door de status van een koninklijke residentie, groeide Nyköping uit tot haar grootste omvang ooit. In 1665 verwoestte een grote brand de stad en het kasteel, dit gebeurde opnieuw in 1719 door Russische troepen die de stad binnenvielen. De stad werd opnieuw opgebouwd naar het straatbeeld zoals het nu nog bestaat.
Nyköping was een van de eerste plaatsen in Zweden die in de 19e eeuw opging in de industrialisatie, textielfabrieken werden onder andere geopend.

## Verkeer en vervoer

Bij de plaats lopen de E4, Riksväg 52, Riksväg 53, Länsväg 219 en Länsväg 223.
Net buiten Nyköping ligt het international vliegveld Stockholm-Skavsta.
Aan de kust heeft de plaats een haven.
De plaats heeft een station aan de spoorlijnen Katrineholm - Malmö en Järna - Åby.

## Zustersteden

* Iisalmi (Finland)
* Lauf an der Pegnitz (Duitsland)
* Notodden (Noorwegen)
* Nykøbing Falster (Denemarken)
* Vyborg (Rusland)

## Geboren

* Karel X Gustaaf van Zweden (1622-1660), koning van Zweden
* Anna Åkerhielm (1642-1698), schrijfster en reiziger
* Birgit Cullberg (1908-1999), danseres en choreografe
* Gert Fredriksson (1919-2006), kanovaarder
* Pierre Fulke (1971), golfer en golfbaanarchitect
* ↑ (sv) Tätort (17-02-2006). Zweeds Bureau voor Statistiek. Tätorter 2005. Bezocht op 13 april 2009.