OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Exidia

Exidia (ook wel trilzwammen) is een geslacht van schimmels behorend tot de familie Auriculariaceae. De typesoort is Exidia glandulosa. Na het drogen zijn de vruchtlichamen hard en hoornachtig, maar komen weer tot leven bij vochtig weer. De soorten van het geslacht zijn overwegend donker van kleur.

## Soorten

Het geslacht bestaat uit 38 soorten (peildatum februari 2023):
| Soortnaam | Auteur(s) | Publicatiejaar |
| Exidia aeruginosa | P. Roberts | 2006 |
| Exidia ambipapillata | Lowy | 1964 |
| Exidia antiguae | Lowy | 1964 |
| Exidia badioumbrina | (Bres.) Neuhoff | 1936 |
| Exidia cartilaginea (Kraakbeentrilzwam) | S. Lundell & Neuhoff | 1935 |
| Exidia cokeri | L.S. Olive | 1958 |
| Exidia compacta | Lowy | 1956 |
| Exidia cystidiata | L.S. Olive | 1954 |
| Exidia fragilis | L.S. Olive | 1954 |
| Exidia glandulosa (Eikentrilzwam) | (Bull.) Fr. | 1822 |
| Exidia intumescens | (Sm.) Rea | 1922 |
| Exidia lagunensis | P.W. Graff | 1913 |
| Exidia lutea | Lowy | 1964 |
| Exidia maracensis | Lowy | 1987 |
| Exidia maya | Lowy | 1964 |
| Exidia mexicana | Lowy | 1965 |
| Exidia nigricans (Zwarte trilzwam) | (With.) P. Roberts | 2009 |
| Exidia novozealandica | Lloyd | 1925 |
| Exidia panamensis | Lowy | 1976 |
| Exidia parvula | Rick | 1958 |
| Exidia pergamena | Lowy | 1975 |
| Exidia pusilla | P. Roberts | 1998 |
| Exidia qinghaiensis | S.R. Wang & Thorn | 2021 |
| Exidia recisa (Toltrilzwam) | (Ditmar) Fr. | 1822 |
| Exidia reflexa | F. Wu, L.F. Fan & S.Y. Ye | 2020 |
| Exidia repanda (Gekartelde trilzwam) | Fr. | 1822 |
| Exidia saccharina (Bruinesuikerzwam) | Fr. | 1822 |
| Exidia subglandulosa | F. Wu, L.F. Fan & S.Y. Ye | 2020 |
| Exidia testacea | Raitv. | 1971 |
| Exidia thuretiana (Stijfselzwam) | (Lév.) Fr. | 1874 |
| Exidia tomentosa | (L.S. Olive) L.S. Olive | 1954 |
| Exidia tucumanensis | Lowy | 1962 |
| Exidia umbrinella | Bres. | 1900 |
| Exidia uvapassa | Lloyd | 1918 |
| Exidia villosa | Neuhoff | 1935 |
| Exidia vitrea | Rick | 1958 |
| Exidia yadongensis | F. Wu, Qi Zhao, Zhu L. Yang & Y.C. Dai | 2020 |
| Exidia zelleri | Lloyd | 1920 |
* (en) Index Fungorum
# Saldanhabaai

De Saldanhabaai is een zee-inham en haven aan de zuidwestkust van de Zuid-Afrikaanse provincie West-Kaap, op zo'n 140 kilometer van Kaapstad. De baai is de grootste natuurlijke haven van de zuidwestkust van Afrika.
De baai is vernoemd naar António de Saldanha, kapitein van een schip in de vloot van Afonso d'Albuquerque, die Zuid-Afrika in het jaar 1503 bezocht. Aanvankelijk droeg de Tafelbaai bij Kaapstad deze naam, maar dat is in 1601 veranderd in Tafelbaai, verwijzend naar de Tafelberg. De naam Saldanhabaai is toen gegeven aan de inham aan de westkust.
Wegens het droge achterland heeft de baai voor een lange tijd geen rol gespeeld voor de Zuid-Afrikaanse zeevaart en economie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de baai echter wegens zijn strategische ligging een belangrijk ankerpunt voor konvooischepen geweest.

## Geschiedenis

De baai is het decor van een groot verlies dat de Republiek leed in de Vierde Engelse Zee-oorlog, in 1781.
De VOC verloor er vijf retourschepen van de rijk beladen kerstvloot die in de Tafelbaai lag en op gewapende geleide moesten wachten, om beschermd te worden tegen de Engelse vijand. Met het oog op de Kaapse winterstormen was de Tafelbaai een te gevaarlijke plaats. De Heren Zeventien bevolen daarom dat de Simonsbaai en Saldanhabaai als ligplaatsen moesten dienen; het stormrisico werd hoger aangeslagen dan het risico van kapende Engelsen. Een fatale inschatting, want op 13 mei onderschepte een Engels schip het schip De Held Woltemade, waaruit de Engelsen vernamen dat er vijf retourschepen in de Saldanhabaai lagen: de Hoogkarspel, Honkoop, Middelburg, Parel en Dankbaarheyt. Daarop volgde de kaping van het vijftal schepen.
In augustus 1796 werd in de Saldanhabaai een eskader van negen schepen van de Nederlandse Bataafse Marine door een Engels eskader van Lord Elphingstone tot overgave gedwongen. De schepen werden buitgemaakt en de bemanningen werden krijgsgevangen gemaakt.
# M41 (Centraal-Azië)

De M41, informeel beter bekend als Pamir Highway (Russisch: Pamirsky Trakt, Памирский тракт) is een hoofdweg die het Pamir-gebergte doorkruist. Deze weg loopt door Afghanistan, Oezbekistan, Tadzjikistan en Kirgizië in Centraal-Azië. Het is de enige doorgaande route over het moeilijk begaanbare bergachtige terrein en fungeert als hoofdaanvoerroute voor de Tadzjiekse provincie Gorno-Badachsjan.
De Pamir Highway staat bekend als de één-na-hoogste internationale weg ter wereld (4655 meter), op de Karakoram Highway na. Het gedeelte tussen Doesjanbe en Moerghob heeft het Europese wegnummer E008.

## Geschiedenis

De Pamir Highway is al millennialang in gebruik, aangezien er slechts een beperkt aantal toegankelijke wegen door de hooggelegen Pamir loopt. Ooit vormde de weg een onderdeel van de Zijderoute. De huidige weg werd gedeeltelijk aangelegd in de 19e eeuw tijdens The Great Game. Een ander deel werd gebouwd na de stichting van de Tadzjiekse Socialistische Sovjetrepubliek in 1929.

## Tracé Pamir Highway en M41

Er bestaat geen consensus over het oorspronkelijke beginpunt van de Pamir Highway. Zowel Mazar-i-Sharif in Afghanistan, Termiz in Oezbekistan, Doesjanbe in Tadzjikistan als Choroegh in Tadzjikistan worden genoemd als beginpunt van de route. Er is echter wel overeenstemming over het eindpunt, namelijk Osj in Kirgizië.
Heden ten dage maakt de Pamir Highway deel uit van de M41, die begint in Termiz in Oezbekistan en eindigt in Kara-Balta in Kirgizië. Allereerst loopt het tracé noordwaarts, om vervolgens naar het oosten af te buigen alvorens de grens met Tadzjikistan te bereiken. Hierna volgt de M41 een oostelijke route langs Doesjanbe richting Choroegh, waarbij de rivieren de Kofarnihon, de Vahdat en de Bartang gekruist worden. Vanaf Choroegh loopt de weg circa 310 kilometer oostwaarts naar Moerghob, waarbij de rivier de Murghab wordt overgestoken. Daarna passeert de M41 de 4655 meter hoge Ak-Baital-pas, gevolgd door het Karakoelmeer. Na het overschrijden van de grens met Kirgizië wordt het eindpunt in Osj bereikt. Het weggedeelte tussen Choroegh en Osj trekt een klein aantal toeristen vanwege het ruige natuurschoon.
De staat van onderhoud wisselt aanzienlijk langs de weg. Het tracé is in sommige gebieden verhard, maar het grootste deel is onverhard. Het wegdek is soms zwaar beschadigd als gevolg van erosie, aardbevingen, aardverschuivingen, bergstortingen en lawines.
# Erasmus College (Zoetermeer)

Het Erasmus College is een school voor voortgezet onderwijs in de Nederlandse gemeente Zoetermeer, opgericht in 1970. Het is een samenwerkingsschool en daltonschool voor voortgezet onderwijs in de Zoetermeerse wijk Palenstein, ingeklemd tussen de Australiëweg en de Randstadrail. De school biedt de niveaus mavo, havo, atheneum en gymnasium aan. Anno 2019 volgen 1773 leerlingen onderwijs aan het Erasmus College.

## Geschiedenis

Het Erasmus College werd door de "Stichting Samenwerkingsscholen Voortgezet Onderwijs te Zoetermeer" opgericht in een samenwerkingsverband tussen het protestants, katholiek en openbaar onderwijs. Het was indertijd nog de bedoeling dat alle Zoetermeerse scholen voor voortgezet onderwijs samenwerkingsschool zouden zijn. Sinds eind jaren 70 de scholen zich naar geloofsrichting opsplitsten bestuurt de stichting alleen nog deze openbare tak. Het schoolgebouw onderging in 2011 een restauratie en uitbreiding.

## Onderwijs

Het daltononderwijs wordt op de school gegeven voor mavo, havo en vwo'ers. De gymnasiasten volgen echter in een aparte klassen onderwijs omdat zij ook Latijn/Grieks volgen. Na de derde klas vindt pas een splitsing in de beide niveaus plaats en wordt gelijktijdig ook het profiel voor de bovenbouw gekozen. Bovendien kan men voor de eerste twee jaar kiezen om een zogenoemde masterclass te volgen. Dit wordt echter alleen aangeboden voor de leerlingen met een vwo-advies op de basisschool. Omdat het Erasmus College een daltonschool is heeft het ook de zogenoemde dalton-uren (voorheen opdrachturen) waarin de leerlingen zelfstandig moeten werken aan opdrachten van een bepaald vak.

## Extra

Naast de reguliere lessen biedt het Erasmus College ook na schoolse activiteiten aan, zoals het Sportproject, en een Technische- en Video Commissie. Voor de derde klassen is er een werkweek waarin leerlingen naar verschillende plekken in Nederland gaan zoals Texel of Schouwen-Duiveland, maar ook de Belgische Ardennen. Voor 4 havo en 5 vwo is er Groot Toneel, de grootste toneel productie die deze school maakt. Hierin komen zang, dans, muziek en acteerwerk een. Ook gaan deze leerjaren op buitenlandse reis, naar bestemmingen als Rome, Barcelona, Lissabon en Wales.

## Bekende leerlingen

* René van Kooten
* Céline Purcell
* Georgina Verbaan
* Sandra Hermanus-Schröder
* Kamiel Maase
* Leo Kouwenhoven
* Barry Atsma
* San Holo
* Pauline Slot

## Externe link

* Website van de school
# Chris Rehorst

Christiaan Martinus (Chris) Rehorst (Groningen, 16 september 1947 – Den Haag, 13 oktober 2024) was een Nederlands kunsthistoricus en van 1985 tot 2000 directeur van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag.

## Loopbaan

Rehorst studeerde kunstgeschiedenis en promoveerde te Leiden in 1982 op de architect Jan Buijs (1889-1961). Daarna was hij werkzaam en docent bij het Kunsthistorisch Instituut van de Faculteit der Letteren bij de Rijksuniversiteit Leiden, onder andere inzake de geschiedenis van de bouwkunst. Vanaf 1985 was hij directeur van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, hetgeen hij vijftien jaar zou blijven. In 2005 begon hij met zijn echtgenote Marianne Veldhoven een galerie van moderne kunst in hun woonplaats Den Haag; ze waren ook betrokken bij de uitgeverij Comma waar ze beiden publiceerden. Beiden werkten mee aan een boek over 50 jaar Rotary Club Scheveningen. 1952-2002.
In 2004 schreef Rehorst een boekje over de schilder Anton Labberton (1904-1987) ter gelegenheid van een tentoonstelling in Pulchri Studio voor diens honderdste verjaardag. In 2005 stelde hij een uitgave samen over de kunstschilder Gerard Coljé (1922-2014).

## Privéleven

Van 1972 tot 1976 was hij getrouwd met classica dr. Ria van der Lecq, en van 1979 tot 1984 met de kunsthistorica dr. Caroline Freiin de Westenholz. Daarna hertrouwde hij met Marianne Veldhoven. Rehorst overleed in 2024 op 77-jarige leeftijd.
# Braziliaans curlingteam (gemengd)

Het Braziliaans curlingteam vertegenwoordigt Brazilië in internationale curlingwedstrijden.

## Geschiedenis

Brazilië nam voor het eerst deel aan een internationaal curlingtoernooi voor gemengde landenteams in 2015, toen het van de partij was op het allereerste wereldkampioenschap in deze curlingdiscipline. Het Braziliaanse team, onder leiding van skip Marcelo Cabral de Mello, opende het toernooi met een 13-2-nederlaag tegen Schotland. Het was het begin van een toernooi dat desastreus verliep voor de Brazilianen: alle acht wedstrijden gingen verloren. Brazilië kon op puntentotaal nog net Kazachstan achter zich laten, en eindigde zo als 35ste, op 36 deelnemers. Een jaar later waren de Brazilianen wederom van de partij, maar ook ditmaal kon het land geen enkele wedstrijd winnen. In 2017 won Brazilië met 7-3 van Frankrijk, meteen goed voor de eerste Braziliaanse curlingoverwinning ooit. Op het Wereldkampioenschap gemengd in 2022 was Brazilië niet aanwezig. In 2024 werden wel twee wedstrijden gewonnen, van Taiwan en van Roemenië.

## Brazilië op het wereldkampioenschap

| Jaar | Plaats | Skip | WG | W | V | PV | PT |
| 2015 | 35 | Marcelo Cabral de Mello | 8 | 0 | 8 | 18 | 64 |
| 2016 | 33 | Raphael Monticello | 6 | 0 | 6 | 19 | 53 |
| 2017 | 30 | Marcelo Cabral de Mello | 6 | 1 | 5 | 24 | 49 |
| 2018 | 33 | Anne Shibuya | 8 | 0 | 8 | 25 | 73 |
| 2019 | 36 | Sérgio Mitsuo Vilela | 7 | 0 | 7 | 14 | 74 |
| 2022 | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname | Geen deelname |
| 2023 | 32 | Sérgio Mitsuo Vilela | 7 | 0 | 7 | 16 | 51 |
| 2024 | 30 | Sérgio Mitsuo Vilela | 7 | 2 | 5 | 28 | 59 |
Andorra · Australië · België · Brazilië · Canada · China · Chinees Taipei · Denemarken · Duitsland · Engeland · Estland · Filipijnen · Finland · Frankrijk · Hongarije · Hongkong · Ierland · India · Israël · Italië · Japan · Kazachstan · Kenia · Kosovo · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Mexico · Nederland · Nieuw-Zeeland · Nigeria · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Puerto Rico · Roemenië · Rusland · Schotland · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Verenigde Staten · Wales · Wit-Rusland · Zuid-Korea · Zweden · Zwitserland
# Otterbach (Kaiserslautern)

Otterbach is een plaats in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts, en maakt deel uit van de Landkreis Kaiserslautern. Otterbach telt 4.073 inwoners.

## Bestuur

De plaats is een Ortsgemeinde en maakt deel uit van de Verbandsgemeinde Otterbach-Otterberg.
* 1 2 (de) Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerungsstand 2020, Kreise, Gemeinden, Verbandsgemeinden
Bann · Bruchmühlbach-Miesau · Enkenbach-Alsenborn · Erzenhausen · Eulenbis · Fischbach · Frankelbach · Frankenstein · Gerhardsbrunn · Hauptstuhl · Heiligenmoschel · Hirschhorn · Hochspeyer · Hütschenhausen · Katzweiler · Kindsbach · Kollweiler · Kottweiler-Schwanden · Krickenbach · Lambsborn · Landstuhl · Langwieden · Linden · Mackenbach · Martinshöhe · Mehlbach · Mehlingen · Mittelbrunn · Neuhemsbach · Niederkirchen · Niedermohr · Oberarnbach · Olsbrücken · Otterbach · Otterberg · Queidersbach · Ramstein-Miesenbach · Reichenbach-Steegen · Rodenbach · Schallodenbach · Schneckenhausen · Schopp · Schwedelbach · Sembach · Steinwenden · Stelzenberg · Sulzbachtal · Trippstadt · Waldleiningen · Weilerbach
# Biomassa (chemie)

In de chemische industrie is biomassa dat deel van de totale (biologische) biomassa (de door organismen, vooral door planten gevormde biomassa), dat voor uiteenlopende producten gebruikt kan worden. Biomassa kan een rol spelen bij de ontwikkeling van de bio-economie en van de zogenoemde "groene chemie", waarmee men hoopt bij te dragen aan de ontwikkeling van voor mens en milieu betere producten.

## Soorten biomassa

Er zijn uiteenlopende soorten biomassa met ieder eigen componenten en toepassingen. Men onderscheidt de hoofdcategorieën hout, gewassen, gft, algen en dierlijke producten:
* Hout: deze vorm van biomassa wordt vooral gebruikt voor constructiedoeleinden, als grondstof en brandstof; mogelijk kan hout in de chemische industrie petroleum vervangen.
* Akkerbouwgewassen: deze vorm van biomassa (groenten, vruchten, granen e.d.) worden hoofdzakelijk verbouwd voor consumptie maar de suikers, oliën en eiwitten en andere stoffen maken het ook geschikt voor gebruik als grondstof in de industrie en voor energievoorziening.
* Groenafval: deze vorm van biomassa (bermgras, stro, bietenloof) dient als veevoer of bodemverbeteraar, maar dient ook als grondstof en energiebron.
* Algen: deze vorm van biomassa wordt aangewend voor voedsel, maar ook voor biobrandstoffen, veevoer en chemicaliën.
* Dierlijke producten: deze vorm van biomassa dient als voedsel, maar bijvoorbeeld dierlijke vetten worden ook gebruikt in de energiesector en de Oleochemie.

## Soorten producten

Biomassa kan via vier hoofdroutes tot nieuwe producten leiden.
* Biomassa kan als basis dienen voor nieuwe (bulk)chemicaliën zoals melkzuur. Ander voorbeeld is de omzetting van suikers in furanen, die kunnen dienen als grondstof voor petflessen en of polyester textiel. Van zetmeel kan isosorbide gemaakt worden dat de basis vormt voor weekmakers zonder ftalaat.
* Biomassa kan aan de basis staan voor bestaande bulkproducten zoals bio-ethanol, glycerol en onverzadigde vetzuren. Deze kunnen leiden tot nieuwe of verbeterde lijmen, verf en wasmiddelen. Bioethanol is niet alleen brandstof voor auto's, maar kan ook worden gebruikt bij de productie van synthetische rubber en polyvinylchloride (pvc).
* Biomassa kan worden vergast tot synthesegas.
* Biomassa kan worden aangewend in de fijnchemie, gericht op speciale producten als kleurstoffen of geneesmiddelen.
# Kwadratuur van de cirkel

De kwadratuur van de cirkel is een wiskundig vraagstuk, dat voor het eerst is geformuleerd door meetkundigen in het oude Griekenland, onder meer Anaxagoras, Hippocrates, Archimedes en Dinostratos. De vraag is of het mogelijk is om, met behulp van alleen passer en liniaal in een eindig aantal stappen een vierkant te construeren met exact dezelfde oppervlakte als een gegeven cirkel. De Griek Oenopides is wellicht de eerste geweest die de restricties omschreef van de toegestane middelen.

## Onmogelijkheid

Het vraagstuk dateert uit de tijd van de uitvinding van de meetkunde, en heeft duizenden jaren lang vele wiskundigen beziggehouden. Pas in 1882 werd door Ferdinand von Lindemann onomstotelijk bewezen dat het vraagstuk onoplosbaar is, al had men al lang een idee van de onhandelbaarheid van het vraagstuk.

## De transcendentie van $\pi$

Voor de oplossing van het vraagstuk van de kwadratuur van de cirkel met passer en liniaal is de constructie van een lijnstuk met lengte ${\sqrt {\pi }}$ en daarmee van $\pi$ (pi) nodig. Al eerder was bewezen dat een constructie met passer en liniaal altijd 'vertaald' kan worden in het oplossen van een kwadratische vergelijking met hele coëfficiënten, en andersom is elke kwadratische vergelijking met gehele coëfficiënten om te zetten in een constructie met passer en liniaal. Maar in 1882 bewees Carl Louis Ferdinand von Lindemann dat π een transcendent oftewel een niet-algebraïsch getal is. Omdat π niet kan optreden als oplossing van een algebraïsche vergelijking in het algemeen, laat staan van een kwadratische vergelijking, is de constructie van het gevraagde lijnstuk onmogelijk en daarmee ook de kwadratuur van de cirkel.
Als er een rationaal getal wordt gebruikt als benadering voor π, wordt het construeren van een vierkant met bij benadering dezelfde oppervlakte als van de gegeven cirkel wel mogelijk, afhankelijk van de gekozen waarde. Dit is echter slechts een benadering die niet voldoet aan de eisen van het oorspronkelijke vraagstuk. Verscheidene wiskundigen hebben werkbare procedures laten zien, gebaseerd op verschillende benaderingen.
Door het verruimen van de eisen heeft het vraagstuk wel oplossingen. Zo kent het vraagstuk binnen de niet-euclidische meetkunde wel oplossingen.

## De "kwadratuur van de cirkel" als metafoor

Het wiskundige bewijs dat de kwadratuur van de cirkel onmogelijk is, heeft veel vrije geesten er niet van weerhouden om toch vele jaren pogingen te ondernemen om het probleem hoe dan ook op te lossen. De nutteloosheid van dergelijke pogingen om het vraagstuk op te lossen, heeft ervoor gezorgd dat het in verband wordt gebracht met zaken die niets met het vraagstuk zelf te maken hebben. Het is dan slechts een manier om een nutteloze of vergeefse onderneming uit te drukken.

## Aanverwante vraagstukken

* Driedeling van de hoek
* Verdubbeling van de kubus
* Benaderingen van π via meetkundige constructies
# Chisa

Chisa is een gemeente in het Franse departement Haute-Corse (regio Corsica) en telt 100 inwoners (2009).

## Geografie

De oppervlakte bedraagt 28,92 km², de bevolkingsdichtheid is dus 3,5 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal.
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.
# Anastomus

Anastomus is een geslacht van vogels uit de familie van de ooievaars (Ciconiidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1791 door Bonnaterre.

## Soorten

De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:
* Anastomus lamelligerus – Afrikaanse gaper
* Anastomus oscitans – Indische gaper
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.2).
# Magoeari

De magoeari (Ciconia maguari) is een Zuid-Amerikaanse ooievaar.

## Kenmerken

De magoeari is verwant aan de Europese ooievaar maar is met een hoogte van 97 tot 120 cm net wat groter. Hij heeft een massa van 3,4 tot 4,5 kg en een spanwijdte van 160 tot 180 cm. De mannetjes zijn iets groter dan de vrouwtjes. Het verenkleed van de magoeari is zwart-wit. Volwassen dieren hebben een blauwgrijze snavel, een oranje huid rond de ogen en witte irissen.

## Verspreiding

De magoeari komt voor in Zuid-Amerika ten oosten van de Andes, met name van oostelijk Colombia en Venezuela tot centraal Argentinië, in drasland en landbouwgebied.

## Gedrag

Deze ooievaar voedt zich met vissen, amfibieën, reptielen en andere kleine dieren. Hij nestelt in kolonies van vijf tot vijftien paartjes, waarbij de afstand tussen de nesten soms slechts 60 cm bedraagt. De grote nesten worden gebouwd in struiken of kleine bomen op een hoogte van één tot zes meter. Het legsel bestaat uit twee tot drie eieren, die in ongeveer 30 dagen worden uitgebroed.

## Afbeeldingen

* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Maguaristorch op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* BirdLife international.
* Oiseaux-birds.com. Gearchiveerd op 2 oktober 2022.
* Hancock & Kushan, Storks, Ibises and Spoonbills of the World. Princeton University Press (1992), ISBN 978-0-12-322730-0
* ↑ (en) Magoeari op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Zwarthalsooievaar

De zwarthalsooievaar (Ephippiorhynchus asiaticus), ook wel zwartnekooievaar of jabiru genoemd, is een vogelsoort uit de familie Ooievaars (Ciconiidae). De zwarthalsooievaar wordt ook wel als Xenorhynchus asiaticus tot een eigen geslacht Xenorhynchus gerekend.

## Uiterlijk

De zwarthalsooievaar is 120-170 cm hoog en deze soort heeft een spanwijdte van ongeveer twee meter. Het is een zwart-witte ooievaar met een wit lichaam, zwarte vleugels, nek en staart, een purperzwarte nek en kop, rode poten en een sterke zwarte snavel. Mannelijke zwarthalsooievaars hebben donkergekleurde ogen, terwijl de ogen bij vrouwelijke zwarthalsooievaars geel zijn.

## Ondersoorten

Er worden twee ondersoorten onderscheiden:
* E. a. asiaticus - (Latham, 1790); komt voor in India en Zuidoost-Azië.
* E. a. australis - (Shaw, 1800); komt voor in Nieuw-Guinea en Australië.

## Leefwijze

De zwarthalsooievaar voedt zich voornamelijk met vissen, maar ook kikkers, reptielen en krabben worden gegeten. Deze vogel leeft alleen of in paren. Een paartje van de zwarthalsooievaar blijft elkaar het hele leven trouw.

## Leefgebied en status op de rode lijst

De zwarthalsooievaar leeft in India, Zuidoost-Azië (met name Vietnam), Nieuw-Guinea en Australië. Het is een bewoner van moerasgebieden. In Australië leeft de zwarthalsooievaar langs de noordkust, globaal van Broome in West-Australië tot Newcastle in New South Wales. De plaats Jabiru in het Noordelijk Territorium is naar deze vogel vernoemd.
De zwarthalsooievaar heeft een groot verspreidingsgebied en daardoor alleen al is de kans op uitsterven klein. De grootte van de populatie van de ondersoort E. a. asiaticus werd in 2006 geschat op 1000 individuen en die van E. a. australis op 20.000 individuen. In Australië wordt de soort dan ook als niet bedreigd beschouwd, hoewel de vogel aan de rand van zijn verspreidingsgebied in New South Wales weer als bedreigde soort geldt.
Vooral de Aziatische ondersoort gaat in aantal achteruit, door een complex van factoren zoals het droogleggen van draslanden, kappen van bossen waarin de vogels nestelen, overbevissing, overbegrazing, jacht en vogelvangst (voor dierenparken). Om deze redenen staat deze ooievaar als gevoelig op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Zwarthalsooievaar op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.2).