OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jay Benedict

Jay Benedict (Burbank (Los Angeles County), 11 april 1951 - Londen, 4 april 2020) was een Amerikaans film-, televisie-, theater- en stemacteur. Hij speelde onder andere Captain John Kieffer in de televisieserie Foyle's War. Benedict speelde zowel in Franse theaters als in Engelse.

## Biografie

Benedict werd geboren in 1951 in de Californische plaats Burbank, maar in zijn jeugd vertrok hij met zijn familie naar Europa. Benedict studeerde van 1969 tot 1972 op de Central School of Speech and Drama in Londen en had zijn eerste musicalrol in Guys and Dolls in een lokaal theater in Manchester. Benedict debuteerde in de film La bande à Bobo in 1963. Zijn eerste belangrijke filmrol was de rol van Russ Jordan in de film Aliens. In 1977 speelde hij Deacon in een scène van Star Wars: Episode IV: A New Hope, maar deze scène haalde de uiteindelijke film niet. Zijn scène verscheen echter wel op de blu-rayversie van de film. In 1995 sprak Benedict voor het eerste een videogame in. Dit was de game Simon the Sorcerer II: The Lion, the Wizard and the Wardrobe. Hierna sprak hij nog 17 videogames in, waarvan de laatste in 2005. In 2003 speelde Benedict een gastrol als hoofdingenieur Frank Crowe in de documentaireserie Seven Wonders of the Industrial World en in 2006 en 2008 speelde hij een bijrol in de serie Foyle's War.
Benedict speelde vele bijrollen in zowel films als televisieseries, waaronder de rol van Agent Becker in de eerste aflevering van de serie Lilyhammer, genaamd Reality check. Een jaar later speelde hij met onder andere Steven Berkoff in het toneelstuk An Actor's Lament.
Hij was gehuwd met actrice Phoebe Scholfield met wie hij samen de Sync or Swim en ADR/Loop rende. Zij hadden 2 zonen: Leopold Benedict (Before the Rains, Azur & Asmar: The Princes' Quest) en Freddie Benedict ( 51 en ook in Azur & Asmar: The Princes' Quest. Jay Benedict had ook nog een dochter van een vorig huwelijk.
Hij overleed op 68-jarige leeftijd aan de COVID-19 in april 2020.

## Externe link

* (en) Jay Benedict in de Internet Movie Database
* (en) Wordpress - About Jay Geraadpleegd op 31 januari 2014
* ↑ (en) Jay Benedict Interview. Alien Experience (17 september 2012). Gearchiveerd op 3 februari 2014. Geraadpleegd op 31 januari 2014.
* ↑ (en) Wookieepedia - Deacon. Gearchiveerd op 2 februari 2014. Geraadpleegd op 26 januari 2014.
* ↑ (en) Purves, Libby, An Actor's Lament at Assembly Hall, Edinburgh. The Times (8 augustus 2013). Gearchiveerd op 3 februari 2014. Geraadpleegd op 31 januari 2014.
* Biblioteca Nacional de España: XX5576117
* Bibliothèque nationale de France: cb151102552 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 1061570517
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 0490 0293
* Library of Congress Control Number: n2011184578
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007340772905171
* Virtual International Authority File: 24897773
* WorldCat (via VIAF): 24897773
# Osen (Limburg)

Osen (Limburgs: Oeazje) is een buurtschap tussen de sluiscomplexen van Heel en Linne, en is gesitueerd tussen het Lateraalkanaal en de Maas.

## Geschiedenis

Osen werd voor het eerst schriftelijk vermeld in 1326, toen het een Gelres leen was. Er bevond zich het Kasteel Osen en een bijbehorend landgoed, gelegen in de Lus van Linne, een grote Maasmeander. In 1894 werd het kasteel gesloopt. Mogelijk werd een nieuw bouwwerk opgetrokken maar in 1918 begon men met de bouw van Sluis Linne. Het sluizencomplex, gebouwd in het kader van de Maaskanalisatie, werd in 1925 opgeleverd. In 1972 kwam ook het Lateraalkanaal Linne-Buggenum gereed, waardoor ten westen van Sluis Linne ook Sluis Heel tot stand kwam. Vanaf 1921 werd het gebied binnen de Lus van Linne geleidelijk vrijwel geheel vergraven ten behoeve van spoorweggrind. Van de oorspronkelijke buurtschap is niets meer over, afgezien van enkele woningen voor sluiswachters en dergelijke.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog is hier zwaar gevochten tussen de bezetters en geallieerden. Enkele (oudere) huizen dragen nog steeds de sporen variërend van beschadigde rollagen in het metselwerk, tot aan de kogelinslagen op de muren.
Anno 21ste eeuw is Osen een natuur- en recreatiegebied en de enige snelle fietsverbinding tussen Linne en Heel. Men kan sinds halverwege 1994 met elke tweewieler (m.u.w. motorfiets) over de stuw van Linne rijden.
Steden en dorpen: Beegden · Brachterbeek · Heel · Linne · Maasbracht · Ohé en Laak · Panheel · Stevensweert · Thorn · Wessem Buurtschappen: Baarstraat · Bilt · Brandt · Eiland · Osen · Pol · Santfort (deels) · Weerd Voormalige gemeenten: Heel · Maasbracht · Thorn Limburg: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
# Grootsporige braakrussula

De grootsporige braakrussula (Russula emetica) is een van de vele roodkleurige Russula-soorten. Hij komt voor in naaldbossen op droge, voedselarme humus. Hij vormt ectomycorrhiza met dennen (Pinus). Microscopisch onderzoek is noodzakelijk om deze soort met zekerheid te onderscheiden van de kleinsporige braakrussula (Russula silvestris).

## Kenmerken
### Uiterlijke kenmerken
#### Hoed

De kleverige, bolle hoed van de paddenstoel is 3 tot 10 cm breed. De kleur is felrood met witte schakeringen. De vorm is aanvankelijk gewelfd, later uitgespreid en naar het midden toe enigszins ingedeukt. De hoedhuid die voor 2/3 - 4/4 afneembaar is, is meer of minder krachtig kersenrood en meestal plakkerig glanzend. De hoedrand is kort en vaak vaag gegroefd.

#### Lamellen

De lamellen zijn adnate/adnex tot compleet vrij aangehecht.

#### Steel

De zachte en wit gekleurde steel is 5 tot 10 centimeter lang en tot 2 centimeter dik. Hij heeft een knuppelachtige vorm.

#### Geur

De paddenstoel heeft een opvallende fruitige geur. De smaak is zeer scherp. Men zegt dat wanneer deze paddenstoel gekookt wordt, deze smaak samen met zijn giftige eigenschap verdwijnt. Toch is het niet aan te bevelen om deze paddenstoel te eten.

### Microscopische kenmerken

De sporen zijn rond tot elliptisch en meten 7,4-10,3 × 6,5-8,5 µm. De Q-waarde (quotiënt van sporenlengte en -breedte) is 1,1 tot 1,3. De sporenornamentatie is tot 1,2 µm hoog en bestaat uit grove, kegelvormige, soms verlengde wratten, die grotendeels maar soms vaag door lijnen of lage richels met elkaar verbonden zijn. De apiculus meet 1,5-1,62 µm × 1,25 µm, de duidelijk amyloïde hilarvlek is onregelmatig en meet ongeveer 3 µm × 3,75 µm.
De knotsvormige, viersporige basidia meten 38-50 × 11-13 µm. De talrijke hymeniale cystidia kleuren duidelijk aan met sulfobenzaldehyde of sulfovanilline. De spindelvormige cheilocystidia zijn aan de bovenkant niet of slechts vaag ingesnoerd. Ze meten 35-75 µm × 7-12 µm, terwijl de vergelijkbare pleurocystidia 55-100 µm lang en 10-14 µm breed zijn.
De hoedhuid is duidelijk verdeeld in een bovenste en onderste laag. Het bestaat uit meer of minder gebogen, cilindrische haren die vertakt en gesegmenteerd zijn en naar de punt toe iets versmallen. De hyfenwanden zijn zwak geleiachtig. Daarnaast vindt men tussen de hyfen cilindrische tot knotsvormige en een- tot driedubbel gesegmenteerde, 4,5-14 µm brede pileocystidia, die ook kleuren met sulfobenzaldehyde. De hyfen bevatten veel vacuolair rood pigment, membraanpigmenten komen niet voor.

## Verspreiding

De grootsporige braakrussula komt vrij algemeen voor op natte gronden in Europa, Noord-Afrika en Azië. In Nederland komt hij vrij algemeen voor. Hij staat niet op de rode lijst en is niet bedreigd.

## Giftigheid

De soort dankt zijn naam aan het feit dat het een zeer giftige paddenstoel is. Wanneer hij gegeten wordt heeft dat ernstige diarree tot gevolg.

## Foto's

* Lamellen
* Lamellen (close-up)
* Sporen
# Keith Allen

Keith Philip George Allen (Swansea, 2 juni 1953) is een Brits komiek, acteur en presentator. Hij is de vader van zangeres Lily Allen en acteur Alfie Allen.

## Acteerwerk

Allen speelde in verscheidene, meestal komische, films en tv-series vanaf begin jaren 80. Hij verscheen onder meer in Twin Town (film geregisseerd door zijn broer Kevin Allen), I Love Keith Allen (tv-serie op satellietzender BSB), Shallow Grave (thriller van Danny Boyle uit 1994) en Trainspotting (opnieuw van Danny Boyle, uit 1996).
In 2000 speelde hij in twee toneelstukken van Pinter.
Vanaf 2001 speelde hij in talloze Britse series, zoals Murder in Mind, Black Books, Bodies en Robin Hood.

## Muziek

Allen maakte deel uit van de gelegenheidsgroep Fat Les, met daarin ook Damien Hirst en Blur-bassist Alex James. Hij werkte ook samen met New Order, en schreef onder meer mee aan hun enige Britse nummer 1-hit, "World In Motion". Hij trad ook af en toe live met hen op.

## Privéleven

Allen zou naar eigen zeggen zes kinderen hebben bij vier verschillende vrouwen. Hij was tweemaal getrouwd (met Nira Park en Alison Owen) en had onder meer relaties met Julia Sawalha en Tamzin Malleson. Met deze laatste heeft hij een dochter, Teddie, geboren in 2006. Zangeres Lily Allen en acteur Alfie Allen zijn kinderen uit het huwelijk met Alison Owen. Hij is een fanatieke supporter van de Londense voetbalclub Fulham FC en was betrokken bij verschillende voetbalgerelateerde themasongs.
* Biblioteca Nacional de España: XX1601134
* Bibliothèque nationale de France: cb124714974 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 135775035
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 7824 9325
* Library of Congress Control Number: n88169806
* MusicBrainz: 74f549d5-6720-42d9-9977-8341ddda6059
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007444054305171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 080415636
* Système universitaire de documentation: 033905231
* Virtual International Authority File: 62771935
* WorldCat (via VIAF): 62771935
# Billy Magnussen

William Gregory (Billy) Magnussen (New York, 20 april 1985) is een Amerikaans acteur.

## Biografie

Magnussen werd geboren in de New Yorkse borough Queens, en op tienjarige leeftijd verhuisde hij met zijn familie naar Cumming (Georgia). Hij studeerde aan de North Carolina School of the Arts in Winston-Salem.

## Filmografie
### Films

Uitgezonderd korte films.
* 2024 Reunion - als Evan West
* 2024 Road House - als Ben Brandt
* 2024 Lift - als Magnus
* 2022 Family Squares - als Robert
* 2021 No Time to Die - als Logan Ash
* 2021 The Many Saints of Newark - als Paulie 'Walnuts' Gualtieri
* 2021 The Survivor - als Schneider
* 2019 Aladdin - als Prince Anders
* 2019 Velvet Buzzsaw - als Bryson
* 2018 The Oath - als Mason
* 2018 Joseph Pulitzer: Voice of the People - als William Randolph Hearst
* 2018 Game Night - als Ryan
* 2017 Ingrid Goes West - als Nicky Sloane
* 2016 Birth of the Dragon - als Steve McKee
* 2015 The Big Short - als Mortgage Broker
* 2015 The Great Gilly Hopkins - als Ellis
* 2015 Bridge of Spies - als Doug Forrester
* 2015 The Meddler - als Ben
* 2015 I Smile Back - als Zach
* 2014 Into the Woods - als prins van Rapunzel
* 2014 Revenge of the Green Dragons - als rechercheur Boyer
* 2014 The Money - als Greg Castman
* 2013 The East – als Porty
* 2012 2nd Serve – als Lingo
* 2012 Surviving Family – als Alex D'Amico
* 2012 The Brass Teapot – als Arnie
* 2011 Damsels in Distress – als Thor
* 2011 The Lost Valentine – als Neil Thomas
* 2010 Choose – als Paul
* 2010 Twelve – als Claude
* 2009 Blood Night – als Eric
* 2009 Happy Tears – als Ray

### Televisieseries

Uitgezonderd eenmalige gastrollen.
* 2024 The Franchise - als Adam - 2 afl.
* 2021 - 2022 Made for Love - als Byron Gogol - 16 afl.
* 2021 Unwanted - als Grant - 8 afl.
* 2018 - 2020 The Bold Type - als Billy Jeffries - 2 afl.
* 2018 - 2019 Tell Me a Story - als Nick Sullivan - 10 afl.
* 2018 Maniac - als Jed Milgrim - 7 afl.
* 2017 Get Shorty - als Nathan Hill - 6 afl.
* 2017 Unbreakable Kimmy Schmidt - als Russ Snyder - 2 afl.
* 2016 American Crime Story - als Kato Kaelin - 3 afl.
* 2014 The Divide - als Eric Zale - 4 afl.
* 2012 Boardwalk Empire – als Roger – 2 afl.
* 2012 CSI: Crime Scene Investigation – als rechercheur Michael Crenshaw – 2 afl.
* 2008 – 2010 As the World Turns – als Casey Hughes – 198 afl.
* 2009 The Beautiful Life – als Alex Marinelli – 3 afl.
# Zou Diarra

Zoumana Diarra, beter bekend als Zou (Mali, 1 juli 1960 – Elst (Gld.), 28 juli 2020) was een muzikant, instrumentmaker en componist.

## Loopbaan

Zou was afkomstig uit een familie van griots, en stond bekend als virtuoos op gitaar, kora en ngoni. Hij speelde verder balafoon, djembé en saxofoon. Zou had een eigen herkenbare sound met een mix van elementen uit jazz, rhythm-and-blues en salsa in zijn composities. In Mali speelde hij met Zani Diabaté en de Super Djata Band.
Hij vestigde zich rond 1980 in Parijs. Vanaf 1989 woonde hij in Groningen in Nederland. Hij speelde onder andere met Stef Bos, Female Factory, Trijntje Oosterhuis, Leoni Jansen, Mehmet Polat en Made in Holland. Hij had projecten met de The Five Great Guitars (met Jan Kuiper, Harry Sacksioni, Digmon Roovers en Erwin Java met gastspelers als Eric Vaarzon Morel, Jan Akkerman en Habib Koité), Benkadi International, AfroJazzJam, Kintaki, Michael Baird's African Abstractions, Peter Cadmus & African Mix. Zou gaf ook muziekworkshops voor verschillende gelegenheden.
In 2014 werd hij geveld door een hartaanval. Zoumana Diarra overleed in juli 2020 op 60-jarige leeftijd in zijn slaap.

## Instrumenten

Zou stond bekend om zijn eigen gebouwde instrumenten: onder ander een chromatisch gestemde 44-snarige kora. Dit is voor zover bekend de enige op aarde.
Zou bespeelde een groot aantal gitaren:
* Yamaha 2000
* Gibson
* Rikkers
* Soles 7
* Tifon
* Arian
* Ubanes (voorloper van Ibanez)
* Fender
* Epiphon 12
* Eko
Tot zijn instrumenten behoorden ook de ngoni, een balafoon (een soort houten xylofoon), en een djembé. Deze laatste werd door Zou zelf gebouwd en verkocht.

## Discografie

* Super Biton de Segou - Afro Jazz de Mali 1986
* Alou Fané's Foté Mocoba - Kamalan N'Goni: Dozon N'Goni 1993
* Adama Diabaté - Jako Baye 1995
* King Taky & Afro Roots - Amie 1996
* Kaira Ben - Singa 1996
* Aminata Kamissoko - Malamine 1997
* Benkadi International - Djoulolou 1997
* Female Factory - Live at Carré Amsterdam 1997
* Zou Diarra - Ballad of Manding 1998
* Smilin' Osei - Alarm Blo 2001
* Kintaki - Unité 2004
* Five Great Guitars - Live 2003 2004
* Zou Diarra - A Manding Journey 2004
* Smilin' Osei - Wajo Tactics 2005
* Hello Hello - Zo jij bedoel! 2006
* Kintaki - Nouvelle Amie! 2007
* Minyeshu - Dire Dawa 2008
* Three of a kind - Akasha 2009
* Mehmet Polat Trio - Next Spring 2014

## Externe link

* Officiële website
* ↑ Zoumana Diarra (1960-2020): ‘Zou’ maakte alle muziek vanuit zijn eigen hart, de Volkskrant, augustus 2020
* ↑ Virtuoos Zoumana Diarra laat zijn muziek na. oogtv.nl. Gearchiveerd op 8 oktober 2024. Geraadpleegd op 7 oktober 2024.
* ↑ Zoumana Diarra. zoumanadiarra.nl. Gearchiveerd op 8 oktober 2024. Geraadpleegd op 7 oktober 2024.
* MusicBrainz: 7e1c60f3-1f40-4adc-a33f-47d175b2fe1e
# Nobu

Nobu kan verwijzen naar:
* Nobu (bedrijf), een Amerikaans restaurant- en hotelketen
** Nobu Matsuhisa, oprichter van dit bedrijf
* Nobu (rapper), een Nederlandse rapper
* DJ Nobu, een Japanse dj
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Nobu en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Maurice Limmen

Maurice Limmen (Alkmaar, 1 juli 1972) is een Nederlandse bestuurder en politicus. Hij is lid van het CDA. Sinds 1 december 2018 is hij voorzitter van de Vereniging Hogescholen.

## Biografie

Na zijn studie rechtsgeleerdheid aan de Universiteit van Amsterdam en onder meer politieke geschiedenis en Europees recht aan de Universiteit van Parijs heeft Limmen gewerkt als jurist arbeidsrecht en sociaal verzekeringsrecht. In 2000 werd hij landelijk bestuurder zakelijke dienstverlening voor CNV Dienstenbond, in 2010 werd hij vicevoorzitter van het CNV.
Van 2002 tot 2010 was Limmen als raadslid actief voor het CDA in de gemeenteraad van Amsterdam, vanaf 2005 was hij fractievoorzitter. In 2009 leidde hij de enquêtecommissie naar de aanleg van de Noord/Zuidlijn van de Amsterdamse metro. Hij was van 1 januari 2014 tot 1 december 2018 voorzitter van het CNV. Sinds 1 december 2018 is hij voorzitter van de Vereniging Hogescholen.
* ↑ Emma Boelhouwer, Maurice Limmen: talent van de Stopera. NAP Nieuws (2-10-2009). Gearchiveerd op 17 januari 2022. Geraadpleegd op 30-8-2021.
* ↑ AT5, Slag om de Stopera. AT5 (13-1-2010). Geraadpleegd op 30 augustus 2021.
* ↑ Het Parool, "Limmen (CDA) weg als oppositieleider; Gemeenteraadslid wordt lid van bestuur CNV", 15-9-2010. Gearchiveerd op 30 augustus 2021.
* ↑ Het Parool, "Luis in de pels gaf CDA gezicht", 15-9-2010. Gearchiveerd op 30 augustus 2021.
* ↑ De Telegraaf, "Lost Boys neemt eigen organisatie op de schop", 26-11-2001. Gearchiveerd op 24-1-2018. Geraadpleegd op 30-8-2021.
* ↑ NRC, "De laatste gentleman", 14-2-2015. Gearchiveerd op 29 mei 2023.
* ↑ NRC, "‘De werkgevers zetten de polder onder water’", 21-4-2017. Gearchiveerd op 31 augustus 2021.
* ↑ NRC, "'Alles waarvoor de bond opgericht is, staat nu op losse schroeven’", 17-10-2018. Gearchiveerd op 5 december 2022.
* ↑ Het Parool, "Maurice Limmen: 'De barricaden zijn fantastisch'", 25-11-2018. Gearchiveerd op 30 augustus 2021.
* ↑ Profiel Maurice Limmen Vereniging Hogescholen. Gearchiveerd op 21 maart 2023.
* ↑ Maurice Limmen nieuwe voorzitter Vereniging Hogescholen Vereniging Hogescholen, 12 oktober 2018. Gearchiveerd op 28 september 2022.
* ↑ De Telegraaf, "'Meer samenwerking tussen hbo en bedrijven: Leertrajecten à la het mbo’", 14-12-2022. Geraadpleegd op 09-01-2023.
* ↑ Het Financieele Dagblad, "'Overheid moet leven lang leren stimuleren en financieren'", 17-05-2019. Geraadpleegd op 09-01-2023.
* ↑ De Telegraaf, "'Laat om- en bijscholing niet over aan de markt'", 01-02-2023. Geraadpleegd op 09-01-2023.
* ↑ Het Financieele Dagblad, "'Universiteiten overwoekeren het hbo en dat moet stoppen'", 11-10-2022. Geraadpleegd op 09-01-2023.
* ↑ Trouw, "'Hbo’s vrezen kaalslag door populariteit wo'", 09-11-2022. Geraadpleegd op 09-01-2023.
* ↑ NRC, "'Iedereen wil naar de universiteit, maar dat is niet wat de maatschappij nodig heeft'", 17-10-2023. Geraadpleegd op 09-01-2023.
* ↑ Trouw, "'Regio's kunnen we versterken, maar laat hun hogescholen dan niet verzuipen'", 12-01-2024. Geraadpleegd op 18-01-2024.
* ↑ De Volkskrant, "'Ook hogescholen nemen nu maatregelen tegen toenemende internationalisering'", 15-03-2024. Geraadpleegd op 09-04-2024.
# Filter-vertaalprijs

De Filter-vertaalprijs is een jaarlijkse prijs die sinds 2007 toegekend wordt door Stichting Filter, voor de meest bijzondere vertaalprestaties van het afgelopen kalenderjaar naar het Nederlands. Een belangrijk criterium bij de beoordeling is de creativiteit van de vertaler bij het oplossen van vertaalproblemen. De prijs, een geldbedrag van tienduizend euro, wordt uitgereikt tijdens het International Literature Festival Utrecht (ILFU) in Utrecht.

## Winnaars

* 2024 - Rokus Hofstede voor Schoonheid op aarde, zijn vertaling uit het Frans van La Beauté sur la terre van Charles Ferdinand Ramuz
* 2024 - kinder & jeugdliteratuur: Maria Postema voor haar vertaling uit het Engels van Julia en de haai van Kiran Milwood Hargrave.
* 2023 - Yond Boeke & Patty Krone voor hun vertaling van Geluksvogels van Luigi Pirandello en de prijs voor de 'meest bijzondere vertaling van een kinder- en jeugdboek' voor Lies Lavrijsen en Els Dumez-Blocken voor Jefferson van Jean-Claude Mourlevat.
* 2022 - Mark Leenhouts, Silvia Marijnissen en Anne Sytske Keijser voor hun vertaling van De droom van de rode kamer van Cao Xueqin.
* 2021 - Bas Belleman voor Shakespeares Sonnetten uit het Engels van William Shakespeare
* 2020 - Henny Corver voor Pelgrim langs Tinker Creek uit het Engels van Annie Dillard
* 2019 – Jos Vos voor Het hoofdkussenboek uit het Japans van Sei Shōnagon
* 2018 – Martin de Haan voor Riskante relaties uit het Frans van Choderlos de Laclos.
* 2017 – Robbert-Jan Henkes voor Bij mij op de maan, Een keuze uit de Russische kindergedichten vanaf de zeventiende eeuw.
* 2016 – Jan Gielkens voor De woorden van Grimm. Een liefdesverklaring uit het Duits van Günter Grass.
* 2015 – Luk Van Haute voor de bloemlezing, Liefdesdood in Kamara en andere Japanse verhalen uit het Japans.
* 2014 – Mari Alföldy voor Satanstango uit het Hongaars van László Krasznahorkai.
* 2013 – Aai Prins voor Verhalen en Peterburgse vertellingen uit het Russisch van Gogol.
* 2012 – Marcel Otten voor Edda uit het Oudijslands van Snorri Sturluson.
* 2011 – Jan Kuijper voor Liefdesliederen uit het Middelnederlands van Hadewijch.
* 2010 – Willem Visser en Jabik Veenbaas voor Kritiek van het oordeelsvermogen uit het Duits van Immanuel Kant.
* 2009 – Hans Boland voor Duivels uit het Russisch Fjodor Dostojevski.
* 2008 – Bertie van der Meij voor Het karakter van China: Het verhaal van de Chinezen en hun schrift uit het Zweeds van Cecilia Lindqvist.
* 2007 – Onno Kosters voor Watt uit het Engels van Samuel Beckett.

## Externe link

* Officiële website
# Lentefranjehoed

De lentefranjehoed (Psathyrella fatua, synoniem: Psathyrella exalbicans) is een schimmel die behoort tot de familie Psathyrellaceae. Hij leeft saprotroof op de grond in parken en loofbossen, soms in naaldbossen, graslanden of moerassen, op voedselrijke klei of humeus zand.

## Kenmerken
### Uiterlijke kenmerken

Hoed De hoed heeft een diameter van 8-52(62) mm. Het velum is schaars aanwezig. Bij droogte wordt de rand lichtroze.

#### Lamellen

De lamellen zijn breed aangehecht en hebben meestal een subdecurrente tand. Ze variëren in kleur van klei tot donker paarsbruin. De lamelsnede is bij droogte licht roze.

#### Steel

De steel is recht tot gebogen, wit van kleur, soms lichtbruin verkleurend, met een pruine top en soms geribbeld aan de basis. Het vlees is stevig, wit tot bleek van kleur, soms meer gepigmenteerd aan de basis.

#### Geur en smaak

De geur en smaak zijn niet opvallend.

### Microscopische kenmerken

De basidia hebben vier sporen en zijn 15-25 × 7,5-10 µm groot. De sporen zijn elliptisch tot cilindrisch, bruin tot donkerrood, met een duidelijke kiempore. Ze meten (6,3–) 6,8–10,5 (–11,7) × 4–5,6 µm, gemiddeld 7,7–9 × 4,5–5,2 µm, Q (1,4–) 1,5–2,2 (–2,3). De pleurocystidia meten (21–)30–60(–65) × 9–19(–21) µm. De cheilocystidia meten 20–45(–60) × 8–18 µm. De paracystidia zijn utriform, hyaliene, verspreid, hebben geincrusteerde wanden en meten 8–40(–45) × 5–23(–35) µm.

## Vergelijkbare soorten

De lentefranjehoed kan soms worden verward met de nauw verwante vroege franjehoed (Psathyrella spadiceogrisea), maar verschilt daarvan door de vaak gebundelde groeiwijze, een bruine hoed zonder grijze tinten en iets kleinere vruchtlichamen.

## Verspreiding

De lentefranjehoed komt vrij zeldzaam voor in Nederland. Hij staat op de rode lijst in de categorie 'kwetsbaar'.

## Foto's

* Lamellen
* Steel
* ↑ (en) Index Fungorum
* ↑ Schlüssel für psathyrelloide Arten (2009) door A. Melzer. Gearchiveerd op 24 oktober 2022.
* ↑ A revision of the genus Psathyrella, with a focus on subsection Spadiceogriseae (2019)
* ↑ NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen. Gearchiveerd op 24 oktober 2022.