# Nobelprijs voor Scheikunde

De Nobelprijs voor Scheikunde wordt jaarlijks toegekend door een commissie van de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen.
Lijst met winnaars van de Nobelprijs voor Scheikunde.
| Jaar | Naam | Land | Toelichting |
| 1901 | Jacobus van 't Hoff | Nederland | "Voor zijn ontdekking van de wetten van chemische evenwichten en osmotische waarde in oplossingen." |
| 1902 | Hermann Emil Fischer | Duitsland | "Voor zijn werk op het gebied van de synthese van suiker en purine." |
| 1903 | Svante Arrhenius | Zweden | "Voor zijn elektrolytische dissociatietheorie." |
| 1904 | William Ramsay | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn ontdekking van de edelgassen in lucht." |
| 1905 | Adolf von Baeyer | Duitsland | "Voor zijn werk op het gebied van organische verven en aromatische verbindingen." |
| 1906 | Henri Moissan | Frankrijk | "Voor zijn onderzoek naar en isolatie van het element fluor en voor zijn introductie van de naar hem genoemde elektrische oven." |
| 1907 | Eduard Buchner | Duitsland | "Voor zijn verdiensten in de gisttechnologie." |
| 1908 | Ernest Rutherford | Nieuw-Zeeland | "Voor zijn onderzoek naar het uiteenvallen van elementen en de chemie van radioactieve stoffen." |
| 1909 | Wilhelm Ostwald | Duitsland | "Voor zijn verdiensten in de katalyse en voor zijn onderzoek naar chemische evenwichten en reactiesnelheden." |
| 1910 | Otto Wallach | Duitsland | "Voor zijn verdiensten op het gebied van alicyclische verbindingen." |
| 1911 | Marie Curie | Polen | "Voor haar ontdekking van radium en polonium en voor haar studie naar de aard en samenstelling van deze opmerkelijke elementen." |
| 1912 | Victor Grignard | Frankrijk | "Voor zijn ontdekking van het Grignard-reagens en de bijbehorende Grignard-reactie." |
| 1912 | Paul Sabatier | Frankrijk | "Voor zijn methode voor het hydrogeneren van organische verbindingen." |
| 1913 | Alfred Werner | Duitsland | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de verbinding tussen atomen in moleculen." |
| 1914 | Theodore William Richards | Verenigde Staten | "Voor zijn bepaling van de atoommassa van een groot aantal elementen." |
| 1915 | Richard Willstätter | Duitsland | "Voor zijn onderzoek naar plantpigmenten." |
| 1916 | (niet toegekend) | | |
| 1917 | (niet toegekend) | | |
| 1918 | Fritz Haber | Duitsland | "Voor zijn synthese van ammoniak." |
| 1919 | (niet toegekend) | | |
| 1920 | Walther Nernst | Duitsland | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de thermochemie." |
| 1921 | Frederick Soddy | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de chemie van radioactieve stoffen en zijn onderzoek naar isotopen." |
| 1922 | Francis William Aston | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn ontdekking van isotopen in een groot aantal niet-radioactieve elementen en voor zijn wet van de gehele getallen." |
| 1923 | Fritz Pregl | Oostenrijk | "Voor zijn uitvinding van de microanalyse voor organische verbindingen." |
| 1924 | (niet toegekend) | |
| 1925 | Richard Zsigmondy | Hongarije | "Voor zijn demonstratie van de heterogene aard van colloïdale oplossingen en zijn gebruikte methoden." |
| 1926 | Theodor Svedberg | Zweden | "Voor zijn verdiensten op het gebied van disperse systemen." |
| 1927 | Heinrich Otto Wieland | Duitsland | "Voor zijn onderzoek naar galzuur en gerelateerde substanties." |
| 1928 | Adolf Windaus | Duitsland | "Voor zijn onderzoek naar sterolen en hun verbinding met vitamines." |
| 1929 | Arthur Harden Hans von Euler-Chelpin | Verenigd Koninkrijk Zweden | "Voor hun onderzoek naar de fermentatie van suiker en fermentatie-enzymen." |
| 1930 | Hans Fischer | Duitsland | "Voor zijn onderzoek naar heemverbindingen en chlorofyl." |
| 1931 | Carl Bosch Friedrich Bergius | Duitsland | "Voor hun bijdrage aan de chemische methoden die bij hoge druk verlopen." |
| 1932 | Irving Langmuir | Verenigde Staten | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de oppervlaktechemie." |
| 1933 | (niet toegekend) | |
| 1934 | Harold Urey | Verenigde Staten | "Voor zijn ontdekking van deuterium." |
| 1935 | Frédéric Joliot-Curie Irène Joliot-Curie | Frankrijk | "Voor hun synthese van nieuwe radioactieve elementen." |
| 1936 | Peter Debije | Nederland | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de moleculaire structuur door onderzoek naar dipoolmomenten en de diffractie van röntgenstralen en elektronen in gassen." |
| 1937 | Walter Haworth | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de koolhydraten en vitamine C." |
| 1937 | Paul Karrer | Zwitserland | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de carotenoïden, flavines, vitamine A en vitamine B2." |
| 1938 | Richard Kuhn | Duitsland | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de carotenoïden en de vitamines." |
| 1939 | Adolf Butenandt Lavoslav Ružička | Duitsland Kroatië | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de geslachtshormonen." (Adolf Butenandt) "Voor zijn werk aan polymethylenen en hoge terpenen." (Lavoslav Ružička) |
| 1940 | (niet toegekend) | |
| 1941 | (niet toegekend) | |
| 1942 | (niet toegekend) | |
| 1943 | George de Hevesy | Hongarije | "Voor zijn verdiensten op het gebied van het gebruik van isotopen om chemische processen te bestuderen." |
| 1944 | Otto Hahn | Duitsland | "Voor zijn ontdekking van kernsplijting van zware atoomkernen." |
| 1945 | Artturi Ilmari Virtanen | Finland | "Voor zijn onderzoek en ontdekkingen op het gebied van agricultuur en levensmiddelenchemie." |
| 1946 | James Batcheller Sumner | Verenigde Staten | "Voor zijn ontdekking dat enzymen kunnen kristalliseren." |
| 1946 | John Howard Northrop Wendell Meredith Stanley | Verenigde Staten | "Voor hun bereiding van enzymen en viruseiwitten in een zuivere vorm." |
| 1947 | Robert Robinson | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn onderzoek naar producten van planten, in het bijzonder de alkaloïden." |
| 1948 | Arne Tiselius | Zweden | "Voor zijn onderzoek op het gebied van de elektroforese en de adsorptie analyse." |
| 1949 | William Giauque | Verenigde Staten | "Voor zijn bijdragen op het gebied van de chemische thermodynamica." |
| 1950 | Otto Diels Kurt Alder | Duitsland | "Voor hun ontdekking en ontwikkeling van de dieensynthese (de diels-alderreactie)." |
| 1951 | Edwin McMillan Glenn Seaborg | Verenigde Staten | "Voor hun ontdekkingen in de chemie van de transuraan elementen." |
| 1952 | Archer John Porter Martin Richard Laurence Millington Synge | Verenigd Koninkrijk | "Voor hun uitvinding van partitiechromatografie." |
| 1953 | Hermann Staudinger | Duitsland | "Voor zijn ontdekkingen op het gebied van de macromoleculaire chemie." |
| 1954 | Linus Pauling | Verenigde Staten | "Voor zijn onderzoek naar de aard van de chemische binding." |
| 1955 | Vincent du Vigneaud | Verenigde Staten | "Voor zijn verrichtingen op het gebied van de zwavelverbindingen, in het bijzonder de eerste synthese van een polypeptidehormoon." |
| 1956 | Cyril Norman Hinshelwood Nikolaj Semjonov | Verenigd Koninkrijk Sovjet-Unie | "Voor hun onderzoek naar het mechanisme van chemische reacties." |
| 1957 | Alexander Todd | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn verrichtingen op het gebied van nucleotiden en hun co-enzymen." |
| 1958 | Frederick Sanger | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn verrichtingen op het gebied van de structuur van eiwitten, in het bijzonder insuline." |
| 1959 | Jaroslav Heyrovský | Tsjecho-Slowakije | "Voor zijn ontdekking en ontwikkeling van de polarografische analysemethoden." |
| 1960 | Willard Libby | Verenigde Staten | "Voor zijn methode om koolstof-14 te gebruiken voor ouderdomsbepaling." |
| 1961 | Melvin Calvin | Verenigde Staten | "Voor zijn onderzoek naar de assimilatie van koolstofdioxide in planten." |
| 1962 | Max Perutz John Kendrew | Verenigd Koninkrijk | "Voor hun studie naar de structuur van myoglobine." |
| 1963 | Karl Ziegler Giulio Natta | Duitsland Italië | "Voor hun ontdekkingen op het gebied van de hoge polymeren (de Ziegler-Natta-katalysatoren)." |
| 1964 | Dorothy Crowfoot Hodgkin | Verenigd Koninkrijk | "Voor haar bepaling van de structuur van belangrijk biochemische stoffen met behulp van röntgentechnieken." |
| 1965 | Robert Burns Woodward | Verenigde Staten | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de organische synthese." |
| 1966 | Robert Mulliken | Verenigde Staten | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de chemische binding en de elektronische structuur van moleculen." |
| 1967 | Manfred Eigen Ronald George Wreyford Norrish George Porter | Duitsland Verenigd Koninkrijk | "Voor hun studies naar zeer snelle reacties." |
| 1968 | Lars Onsager | Noorwegen | "Voor de ontdekking van de naar hem genoemde reciproque relatie." |
| 1969 | Derek Barton Odd Hassel | Verenigd Koninkrijk Noorwegen | "Voor hun bijdragen aan de ontwikkeling van het begrip conformatie." |
| 1970 | Luis Federico Leloir | Argentinië | "Voor zijn ontdekking van suikernucleotiden en hun rol in de biosynthese van koolhydraten." |
| 1971 | Gerhard Herzberg | Duitsland | "Voor zijn bijdragen aan de elektronenstructuur en de geometrie van moleculen, in het bijzonder vrije radicalen." |
| 1972 | Christian Anfinsen | Verenigde Staten | "Voor zijn verdiensten op het gebied van de ribonuclease." |
| 1972 | Stanford Moore William Stein | Verenigde Staten | "Voor hun bijdragen aan het begrip van de link tussen de chemische structuur en de katalytische activiteit van ribonuclease." |
| 1973 | Ernst Otto Fischer Geoffrey Wilkinson | Duitsland Verenigd Koninkrijk | "Voor hun verdiensten op het gebied van de chemie van de organometaalverbindingen." |
| 1974 | Paul Flory | Verenigde Staten | "Voor zijn fundamentele verrichtingen, zowel theoretisch als experimenteel, op het gebied van de fysische chemie van macromoleculen." |
| 1975 | John Cornforth | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn verrichtingen op het gebied ven de stereochemie van enzymgekatalyseerde reacties." |
| 1975 | Vladimir Prelog | Kroatië | "Voor zijn onderzoek naar de stereochemie van organische moleculen en reacties." |
| 1976 | William Lipscomb | Verenigde Staten | "Voor zijn studie naar de structuur van boranen." |
| 1977 | Ilya Prigogine | België | "Voor zijn bijdrage aan de niet-evenwichtthermodynamica." |
| 1978 | Peter Mitchell | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn formulering van de chemiosmotische theorie." |
| 1979 | Herbert Brown Georg Wittig | Verenigde Staten Duitsland | "Voor hun ontwikkeling van boor- en fosforbevattende reagentia in de organische synthese (de Wittig-reactie)." |
| 1980 | Paul Berg | Verenigde Staten | "Voor zijn fundamentele studie naar de biochemie van nucleïnezuren, in het bijzonder recombinant DNA." |
| 1980 | Walter Gilbert Frederick Sanger | Verenigde Staten Verenigd Koninkrijk | "Voor hun bijdragen aan de bepaling van de basenvolgorde in nucleïnezuren." |
| 1981 | Kenichi Fukui Roald Hoffmann | Japan Verenigde Staten | "Voor hun theorieën op het gebied van het verloop van chemische reacties." |
| 1982 | Aaron Klug | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn ontwikkeling van kristallografische elektronenmicroscopie." |
| 1983 | Henry Taube | Verenigde Staten | "Voor zijn verrichtingen op het gebied van mechanismes van elekronenoverdrachtsreacties." |
| 1984 | Robert Bruce Merrifield | Verenigde Staten | "Voor zijn ontwikkeling van de methodologie voor chemische syntheses op een vaste matrix." |
| 1985 | Herbert Hauptman Jerome Karle | Verenigde Staten | "Voor hun ontwikkeling van directe methoden voor de bepaling van kristalstructuren." |
| 1986 | Dudley Herschbach Yuan Lee John Polanyi | Verenigde Staten Hongarije | "Voor hun bijdragen op het gebied van de dynamica van elementaire chemische processen." |
| 1987 | Donald Cram Jean-Marie Lehn Charles Pedersen | Verenigde Staten Frankrijk | "Voor hun ontwikkeling en gebruik van moleculen met structuurspecifieke interacties met hoge selectiviteit." |
| 1988 | Johann Deisenhofer Robert Huber Hartmut Michel | Duitsland | "Voor hun bepaling van de driedimensionale structuur van een fotosynthetisch reactiecentrum." |
| 1989 | Sidney Altman Thomas Cech | Canada Verenigde Staten | "Voor hun ontdekking van katalytische eigenschappen van RNA." |
| 1990 | Elias James Corey | Verenigde Staten | "Voor zijn ontwikkeling van de theorie en methodologie van organische syntheses, met name de retrosynthetische analyse." |
| 1991 | Richard Ernst | Zwitserland | "Voor zijn bijdragen aan de ontwikkeling van hoger resolutie NMR-spectroscopie." |
| 1992 | Rudolph Marcus | Verenigde Staten | "Voor zijn bijdragen aan de theorie van elektronenoverdrachtsreacties in chemische systemen." |
| 1993 | Kary Mullis Michael Smith | Verenigde Staten Canada | "Voor hun bijdragen aan de ontwikkeling van methoden binnen de DNA-chemie." |
| 1994 | George Olah | Verenigde Staten | "Voor zijn bijdragen aan de chemie der carbokationen." |
| 1995 | Paul Crutzen Mario Molina Frank Sherwood Rowland | Nederland Mexico Verenigde Staten | "Voor hun verrichtingen op het gebied van de atmosfeerchemie, in het bijzonder het ozongat." |
| 1996 | Robert Curl Harold Kroto Richard Smalley | Verenigde Staten Verenigd Koninkrijk | "Voor hun ontdekking van fullerenen." |
| 1997 | Paul Boyer John E. Walker | Verenigde Staten Verenigd Koninkrijk | "Voor hun verklaring van het enzymatische mechanisme bij de synthese van ATP." |
| 1997 | Jens Skou | Denemarken | "Voor zijn ontdekking van het iontransportenzym Na$^+$K$^+$-ATPase." |
| 1998 | Walter Kohn | Verenigde Staten | "Voor zijn ontwikkeling van de dichtheidsfunctionaaltheorie (DFT)." |
| 1998 | John Pople | Verenigd Koninkrijk | "Voor zijn ontwikkeling van computationele methoden in de kwantumchemie." |
| 1999 | Ahmed Zewail | Egypte | "Voor zijn studie naar de overgangstoestanden van chemische reacties met behulp van femtoseconde spectroscopie." |
| 2000 | Alan Heeger Alan MacDiarmid Hideki Shirakawa | Verenigde Staten Nieuw-Zeeland Japan | "Voor hun ontdekking en ontwikkeling van geleidende polymeren." |
| 2001 | William Knowles Ryoji Noyori | Verenigde Staten Japan | "Voor hun verrichtingen op het gebied van chiraal gekatalyseerde hydrogeneringsreacties." |
| 2001 | Barry Sharpless | Verenigde Staten | "Voor zijn verrichtingen op het gebied van chiraal gekatalyseerde oxidatiereacties." |
| 2002 | Kurt Wüthrich John Fenn Koichi Tanaka | Zwitserland Verenigde Staten Japan | "Voor hun ontwikkeling van methoden voor identificatie en structuuranalyse van biologische macromoleculen." |
| 2003 | Peter Agre Roderick MacKinnon | Verenigde Staten | "Voor hun ontdekkingen op het gebied van kanalen in celmembranen." |
| 2004 | Aaron Ciechanover Avram Hershko Irwin Rose | Israël Verenigde Staten | "Voor hun ontdekking van de rol van ubiquitine bij de eiwit degradatie." |
| 2005 | Robert Grubbs Richard Schrock Yves Chauvin | Verenigde Staten Frankrijk | "Voor de ontwikkeling van de metathesemethode in de organische syntheses (alkeenmetathese)." |
| 2006 | Roger Kornberg | Verenigde Staten | "Voor de studie van de moleculaire basis van eukaryotische transcriptie." |
| 2007 | Gerhard Ertl | Duitsland | "Voor zijn studies naar chemische processen op vaste oppervlakken." |
| 2008 | Osamu Shimomura Martin Chalfie Roger Tsien | Japan Verenigde Staten | "Voor hun ontdekking en ontwikkeling van het groen fluorescent proteïne (GFP)." |
| 2009 | Thomas Steitz Ada Yonath Venkatraman Ramakrishnan | Verenigde Staten Israël | "Voor studies naar de structuur en de functies van het ribosoom." |
| 2010 | Richard Heck Ei-ichi Negishi Akira Suzuki | Verenigde Staten Japan | "Voor de ontwikkeling van door palladium gekatalyseerde koppelingsreacties in de organische synthese." |
| 2011 | Daniel Shechtman | Israël | "Voor de ontdekking van quasikristallen." |
| 2012 | Brian Kobilka Robert Lefkowitz | Verenigde Staten | "Voor de studie naar G-proteïnegekoppelde receptor." |
| 2013 | Martin Karplus Michael Levitt Arieh Warshel | Verenigde Staten Israël | "Voor de ontwikkeling van multischaalmodellen voor complexe chemische systemen." |
| 2014 | Eric Betzig Stefan Hell William Moerner | Verenigde Staten Duitsland | "Voor de ontwikkeling van superresolutie fluorescentiemicroscopie." |
| 2015 | Tomas Lindahl Paul Modrich Aziz Sancar | Zweden Verenigde Staten Turkije | "Voor hun mechanische studies van DNA-reparatie." |
| 2016 | Jean-Pierre Sauvage Fraser Stoddart Ben Feringa | Frankrijk Verenigd Koninkrijk Nederland | "Voor het ontwerp en de synthese van moleculaire machines." |
| 2017 | Jacques Dubochet Joachim Frank Richard Henderson | Zwitserland Duitsland Verenigd Koninkrijk | "Voor de ontwikkeling van de cryo-elektronenmicroscopie, waarmee in hoge resolutie de structuur bepaald kan worden van biomoleculen in oplossing." |
| 2018 | Frances Arnold Gregory Winter George P. Smith | Verenigde Staten Verenigd Koninkrijk | "Voor de eerste gecontroleerde evolutie van eiwitten, waarmee nieuwe medicijnen gemaakt kunnen worden." |
| 2019 | John B. Goodenough M. Stanley Whittingham Akira Yoshino | Verenigde Staten Verenigd Koninkrijk Japan | "Voor de ontwikkeling van lithium-ionbatterijen." |
| 2020 | Emmanuelle Charpentier Jennifer Doudna | Frankrijk Verenigde Staten | "Voor het ontwikkelen van een methode om het genoom te veranderen." |
| 2021 | Benjamin List David MacMillan | Duitsland Verenigd Koninkrijk | "Voor het ontwikkelen van asymmetrische katalyse." |
| 2022 | Carolyn Bertozzi Morten Meldal Karl Barry Sharpless | Verenigde Staten Denemarken Verenigde Staten | "Voor de ontwikkeling van klikchemie en bio-orthogonale chemie." |
| 2023 | Moungi Bawendi Louis Brus Alexei Ekimov | Tunesië Verenigde Staten Rusland | "Voor de ontdekking en synthese van kwantumdots." |
| 2024 | David Baker | Verenigde Staten | "Voor computationeel proteïneontwerp" |
| 2024 | Demis Hassabis John Jumper | Verenigd Koninkrijk Verenigde Staten | "Voor voorspelling van de eiwitstructuur" |