OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Willem van Brosse

Willem V van Brosse (koninkrijk Frankrijk circa 1300 - Nailly, 13 december 1338) was een Frans prelaat in de middeleeuwen. Hij was bisschop van Le Puy-en-Velay (1317-1318), bisschop van Meaux (1318-1321), aartsbisschop van Bourges (1321-1331) en ten slotte aartsbisschop van Sens (1331-1338).

## Levensloop

Willem was een telg van het adellijk huis La Brosse, in het koninkrijk Frankrijk. Reeds aan jonge leeftijd verbleef Willem aan het koninklijk hof in Parijs. In 1317 werd hij tot bisschop verkozen en gewijd van Le Puy-en-Velay. Een jaar later kreeg hij de benoeming van bisschop van Meaux. Van 1321 tot 1331 was hij aartsbisschop van Bourges, en in 1331 gepromoveerd tot aartsbisschop van Sens. Hij wijdde de kerk van de Heilige Lodewijk in in de priorij van Poissy, een priorij die onder bescherming van het koninklijk hof stond. In de Kathedraal van Sens in aanbouw kon hij het hoofdaltaar inwijden. Ook liet hij de pas gestichte orde der Celestijnen toe in de kerkprovincie Sens. Zijn snelle klim in de kerkelijke hiërarchie leidde naar afgunst. Hiertegen ageerde hij in zijn lijfspreuk, waarin hij stelde dat de vreselijke afgunst mee het graf in ging met de dood van de afgunstige persoon.
Voor koning Filips VI van Frankrijk was Willem begaafd met een talent voor onderhandelen. Daarom zond Filips VI Willem naar het graafschap Vlaanderen om er het koninklijk gezag te verzekeren. In het Parlement van Parijs, de hoogste rechtbank, pleitte Willem, samen met andere prelaten zoals de latere paus Clemens VI, tegen de ex-geestelijke Pierre de Cuignières. Deze laatste was de advocaat van koning Filips VI. Pierre de Cuignières verdedigde de eigendommen van de Franse Kroon tegen elke aanspraak door de Roomse kerk. Uiteindelijk gaf Filips VI de prelaten gelijk en niet zijn eigen advocaat Pierre.
Willem stierf in 1338 in het kasteel van Bois-le-Roi, vandaag in de gemeente Nailly. Vandaar werd hij overgebracht naar de kathedraal van Sens en begraven voor het hoofdaltaar, zoals hij steeds gewenst had.
* ↑ Het Romeins cijfer V wijst op de vijfde aartsbisschop van Sens met de naam Willem of Guillaume.
* ↑ Zijn naam in het Frans: Guillaume de Brosse of Guillaume de La Brosse
* ↑ (fr) Clavel de Saint-Geniez (1855). Histoire chrétienne des diocèses de France, de Belgique, de Savoie et des bords du Rhin, Volume 1er. Louis Vivès, Parijs, "Guillaume V de la Brosse", blz 184-185.
* ↑ (fr) Toussaints du Plessis (1731). Histoire de l'église de Meaux avec des notes ou des dissertations, Tome I. Julien-Michel Gandouin; Pierre-François Giffart, Parijs, "Guillaume de Brosse, évêque de Maux", blz 256.
# Station Ostkreuz

Ostkreuz is een station van de S-Bahn van Berlijn, gelegen aan de rand van stadsdeel Friedrichshain. Het werd geopend in 1882 onder de naam Stralau-Rummelsburg en werd in 1933 hernoemd in Ostkreuz (Oostkruis). Net als station Westkreuz is het een kruisingsstation met twee niveaus: boven stoppen treinen over de Ringbahn, beneden treinen over de van oost naar west lopende Stadtbahn.
# Oot (plant)

Oot (Avena fatua) is een eenjarige plant, die behoort tot de grassenfamilie. Het is een archeofyt.
De soort staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als vrij zeldzaam en matig afgenomen. Oot is een hexaploid en heeft het aantal chromosomen van 2n = 6x = 42.

## Kenmerken
### Plant

De plant wordt 60-120 cm hoog en bloeit van juni tot in september met een 10-40 cm lange en tot 20 cm brede, ijle, piramidevormige pluim met enige zeer grote, overhangende, twee- of driebloemige aartjes. De kale stengel heeft drie tot vijf knopen.
De glanzig, lichtgroene bladeren worden 10-30 cm lang en 4-15 mm breed, maar zijn in de schede nog opgerold. De bladeren zijn aan de basis en de rand kort behaard. De bladschede is kaal. Het tongetje is 3-6 mm lang met een vliezige rand.

### Vruchten

Een aartje is zonder kafnaald 16-25 mm lang. De as van het aartje is behaard. De aartjes hebben twee tot drie bloemen. De rijpe vruchten van de tweede en derde bloem vallen afzonderlijk af. De achtergebleven littekens hebben ten dele een harde glanzende rand. De kale, stug-papierachtige, langwerpig-eironde, spitse kelkkafjes hebben zeven of meer nerven en zijn 2 cm lang.
De lancetvormige kroonkafjes hebben zeven nerven en zijn 15-20 mm lang en hebben aan de top twee tanden. De onderste helft is bezet met stijve, vaak bruine haren. Het bovenste kroonkafje is iets korter dan het onderste kroonkafje. De geknikte kafnaald op het onderste kroonkafje is 15-40 mm lang en in het onderste deel gedraaid. De helmhokjes zijn 3 mm lang.
De graanvrucht is 7-8 mm lang en vallen snel af. De zaden blijven ten minste vijf jaar, tot wel twintig jaar, kiemkrachtig.

## Voorkomen

Oot komt voor op vochtige tot droge, voedselrijke grond in graanakkers en bermen.

## Gebruik

Oot werd al gebruikt in de Bronstijd. Veel later, tijdens de Eerste Wereldoorlog, werd de soort nog veelal verbouwd in Rusland.
* Planten
* Tongetje
* Bloeiende plant
* Bloeiend aartje
* Kafnaalden
* Vruchten (zaden)
# Käsestraße Bregenzerwald

De Käsestraße Bregenzerwald (letterlijk "kaasstraat") is een samenwerkingsverband van boeren, melkboeren, ambachtslieden, gastronomen en ondernemingen in het Bregenzerwald in de Oostenrijkse deelstaat Vorarlberg.
De leden en partners dragen bij tot het in stand houden van de kleinschalige landbouw en de diversiteit van lokale producten in het Bregenzerwald. De Käsestraße Bregenzerwald heeft inmiddels ongeveer 180 leden.

## Geografie

Het beginpunt van de Käsestraße Bregenzerwald is Bregenz, dan loopt ze langs alle dorpen van de Bregenzerwaldstraße L 200 in het Alpiene gebied. De kaasboeren brengen de verse melk met kabelspoor of auto naar de straat, waar transportwagens de melk meenemen. In de buurt van Hittisau wordt de melk verder verwerkt.

## Geschiedenis

Toen Oostenrijk in 1994 tot de Europese Unie toetrad, vreesden verschillende Vorarlbergse organisaties voor een daling van de omzet van kleinschalige boerenbedrijven. Om dit te voorkomen en om de samenwerking tussen Vorarlbergse bedrijven te versterken werd de oprichting van de Käsestraße overwogen. Vanaf 1995 daalden de prijzen voor kaas tot 40 procent op grond van de EU-lidmaatschap en de opheffing van de marktordening. Enige Vorarlbergse boeren beslisten om hun boerderijen uit te breiden en hun producten ter plekke te verkopen. In 1996 werd uiteindelijk de Käsestraße gesticht om de regionale ontwikkeling te bevorderen. Dankzij het regionale steunprogramma LEADER II van de Europese Unie worden sinds 1997 de economische structuren in het Bregenzerwald verbeterd en gestabiliseerd.
Sinds 1993 vinden in Schwarzenberg jaarlijks in september prijsuitreikingen plaats. Tot 90 herdershutten strijden met 170 producten mee om voor de beste Bergkaas en Alpenkaas te worden bekroond.
Tegenwoordig produceren meer dan 1.000 boerderijen in het Bregenzerwald met 13.000 koeien over 45 miljoen kilogram melk per jaar. Er wordt meer dan 4.500 ton kaas geproduceerd, vooral de Bregenzerwälder Bergkäse en Alpkäse, Emmentaler, en verse Sura Kees.
Het Bregenzerwald is de grootste aaneengesloten EU-regio waar silovrije melk wordt geproduceerd. De Käsestraße Bregenzerwald is een van de grootste aaneengesloten hooimelkregio's van Europa. Slechts ongeveer 3 procent van de boeren in de EU produceert nog silovrije melk.
# Diego Alonso

Diego Martín Alonso (Montevideo, 16 april 1975) is een Uruguayaans voetbaltrainer en voormalig voetballer. Hij was van 1995 tot en met 2011 actief in clubverband en speelde acht interlands in het Uruguayaans voetbalelftal. Alonso wist als hoofdtrainer met twee verschillende clubs de belangrijkste continentale clubcompetitie te winnen; namelijk de CONCACAF Champions League met CF Pachuca en CF Monterrey.

## Clubcarrière

Diego Alonso maakt zijn debuut in 1997 voor Club Atlético Bella Vista in Uruguay. Twee jaar later begint zijn rondreis door de gehele wereld die hem bij clubs in Argentinië, Spanje, Mexico, Uruguay en China brengt. Met Bella Vista en Atlético Madrid wint hij het kampioenschap van de op een na hoogste divisie, met Pumas UNAM wint hij de clausura van de Mexicaanse voetbalcompetitie. Op de periode bij zijn eerste club na, is hij nog nooit langer dan een jaar bij dezelfde club gebleven.

## Interlandcarrière

Diego Alonso kwam acht keer voor het Uruguayaans voetbalelftal. Hij maakte zijn debuut op 17 juni 1999 in de vriendschappelijke uitwedstrijd tegen Paraguay (2-3), net als doelman Fabián Carini (Danubio FC), Leonel Pilipauskas (CA Bella Vista), Alejandro Lembo (CA Bella Vista), Federico Bergara (Club Nacional de Fútbol) en Gabriel Álvez (Club Nacional de Fútbol). Hij viel in dat duel na 50 minuten in voor doelpuntenmaker Gabriel Álvez.

## Erelijst

Als speler

### CA Bella Vista

* Segunda División: 1997

### Atlético Madrid

* Segunda División A: 2001/02

### UNAM

* Liga MX: Apertura 2004
* Campeón de Campeones: 2004

### Shanghai Shensua

* A3 Champions Cup: 2007

### CA Peñarol

* Primera División: 2009/10
Individueel
* Trofeo Pichichi (Segunda División A): 2001/02
Als trainer

### CF Pachuca

* Liga MX: Clausura 2016
* CONCACAF Champions League: 2016/17

### CF Monterrey

* CONCACAF Champions League: 2019
Individueel
* CONCACAF Champions League Team van het Toernooi: 2019
# Eska Kaufhaus

Het Eska Kaufhaus (eigen schrijfwijze: eska Kaufhaus) is een zelfstandig warenhuis in Neustadt in Holstein. Het warenhuis werd opgericht door Hermann Kornblum jr. in 1965.
In 1965 opende Kornblum im de Kremper Straße in Neustadt een winkel van 600 m² met artikelen voor dagelijks gebruik. Hier waren zo'n 20 medewerkers werkzaam. Al snel werd het pand te klein, waarna in 1971 een stuk grond aan de Markt werd verkregen en de oppervlakte van het warenhuis uitbreidde tot 1.500 m². Door een aanbouw in 1976 werd de oppervlakte verder uitgebreid tot 2.000 m². In het voorjaar van 1980 werd het pand aan de Kremper Straße 3 met een oppervlakte van 450 m² erbij gehuurd en in 1984 werd de kelder van de voormalige Edeka-Markt met een oppervlakte van 600 m² toegevoegd. In het jaar 2005 volgde een aanbouw, waarmee de uiteindelijke winkeloppervlakte uitkwam op 3500 m².
Het bedrijf was lange tijd in handen van de familie Kornblum. Hermann droeg een deel van de aandelen in de onderneming al vroeg over aan zijn drie kinderen. In 2005 droeg Hermann Kornblum de leiding van het bedrijf over aan zijn dochter Sybille Frick en deed de resterende aandelen in de onderneming over aan zijn kinderen. In 2008 nam Jürgen Mohr het bedrijf over.

## Externe link

* Officiële website
* 1 2 Eska Kaufhaus Kaufhäuser aus Neustadt in Holstein in der Firmendatenbank wer-zu-wem.de. www.wer-zu-wem.de. Geraadpleegd op 12 augustus 2021.
* 1 2 (de) Nachruf Hermann Kornblum - Neustadt in Holstein - der-reporter. www.der-reporter.de. Gearchiveerd op 18 februari 2022. Geraadpleegd op 12 augustus 2021.
* ↑ (de) Kleine Kaufhäuser trotzen der Krise. LN - Lübecker Nachrichten. Gearchiveerd op 12 augustus 2021. Geraadpleegd op 12 augustus 2021.
# Kadji Sports Academy

Kadji Sports Academy is een voetbalclub -en academie uit Douala, Kameroen. In deze academie werden reeds veel Kameroense topvoetballers gevormd. De club is vernoemd naar de oprichter van de club, Gilbert Kadji.

## Bekende (ex-)spelers

* Eric Djemba Djemba
* David Eto'o
* Etienne Eto'o
* Samuel Eto'o
* Carlos Kameni
* Stéphane M'Bia
* Sébastien Siani
* Jean-Michel Tchouga
* Nicolas N'Koulou
* Aurélien Chedjou

## Externe link

* Officiële website
# TI-Nspire CX II-T

TI-Nspire CX II-T is een rekenmachineproductfamilie die Texas Instruments in juli 2007 op de markt heeft gebracht.
De productfamilie omvat verschillende hard- en software-elementen en uitbreidingen. Het belangrijkste conceptuele kenmerk is de koppeling van numerieke en algebraïsche rekenomgeving, dynamische meetkunde, en spreadsheet en de statistiek in een geïntegreerd systeem, in lijn met de didactische discussie over meervoudige representaties.

## Hardware-versies

* TI-Nspire CX II-T
* TI-Nspire CX II-T CAS

## Software-versies

* TI-Nspire en TI-Nspire CAS Student Software voor Windows en Mac OS X (compatibel met TI-Nspire CX II-T vanaf versie 5)
* TI-Nspire en TI-Nspire CAS Premium Teacher Software voor Windows en Mac OS X (compatibel met TI-Nspire CX II-T versie 5 en hoger)
* TI-Nspire app voor iPad
* TI-Nspire CAS app voor iPad

## Uitbreidingen

* Docking station voor het opladen van TI-Nspire handhelds, het overzetten van gegevens en het updaten van het besturingssysteem
* TI Innovator Hub - een multiprotocol sensorinterface
* TI Innovator Rover - een robotkit

## Speciale kenmerken
### Toepassingen

De belangrijkste innovatie ten opzichte van conventionele grafische rekenmachines is de combinatie van de wiskundige basissoftwaretypes computeralgebra, dynamische geometrie en spreadsheetberekening met een omgeving voor het verzamelen en evalueren van meetwaarden in een geïntegreerd systeem.

### Behandeling van variabelen

De hierboven genoemde term "geïntegreerd systeem" betekent hier dat wijzigingen in een variabele in de ene toepassing onmiddellijk van invloed zijn op berekeningen, grafieken, tabellen enz. die afhankelijk zijn van deze variabele in een andere toepassing. Voorbeeld: een celinvoer in de spreadsheettoepassing Lists& Spreadsheet wordt opgeslagen als variabele a, maar a is ook een parameter van de functie f(x) = a-x², dan wordt de functiegrafiek onmiddellijk opnieuw getekend wanneer de celinvoer wordt gewijzigd. Bij andere vergelijkbare producten zijn de verschillende toepassingen vaak maar beperkt aan elkaar gekoppeld.

### Toetsenbord

In tegenstelling tot andere grafische rekenmachines hebben de handhelds van de TI-Nspire familie eigen toetsen voor het invoeren van letters en cijfers. Net als de functietoetsen zijn deze in verschillende gebieden gerangschikt.

### Programmeerbaarheid

De TI-Nspire kan geprogrammeerd worden in TI-Basic en Python.
* ↑ education.ti.com, opgehaald op 6 augustus 2024
# Heimo

Heimo kan verwijzen naar:
* Heimo (voornaam) - mannelijke voornaam, voornamelijk in Duitstalige landen; ook: Haimo of Haymo
** Heimo - 12e-eeuwse steenbeeldhouwer in Maastricht
* Heimo - oudere benaming van Duits bedrijf Heimotion
# Eudromia

Eudromia is een geslacht uit de vogelfamilie Tinamoes en bestaat uit twee soorten.

## Soorten

* Eudromia elegans – Kuiftinamoe
* Eudromia formosa – Quebracho-tinamoe
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1). Gearchiveerd op 30 mei 2023.
# Nothocercus

Nothocercus is een geslacht uit de vogelfamilie Tinamoes en bestaat uit drie soorten.

## Soorten

* Nothocercus bonapartei – Bergtinamoe
* Nothocercus julius – Roodkoptinamoe
* Nothocercus nigrocapillus – Zwartkaptinamoe
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1).
# Spoorlijn Jessains - Sorcy

De Spoorlijn Jessains - Sorcy was een Franse spoorlijn van Jessains naar Sorcy. De grotendeels opgebroken lijn is 138,1 km lang en heeft als lijnnummer 015 000.

## Geschiedenis

De spoorlijn werd om strategische redenen op dubbelspoor aangelegd tussen 1884 en 1892 door de Compagnie des chemins de fer de l'Est als verbinding tussen Troyes en Nancy. In het ontwerp werd rekening gehouden met snelheden van 160km/h door ongelijkvloerse kruisingen met andere spoorlijnen, ruime boogstralen van 1100m, maximale stijgingspercentages van 9‰ en diverse raccordementen.
Vanwege het primair strategische belang loopt de lijn door dunbevolkt gebied. Mede hierdoor werd het personenvervoer al in 1938 opgeheven. Op het gedeelte tussen Dienville en Vallentigny na is thans de volledige lijn opgebroken. Alleen het gedeelte tussen Brienne-le-Château is thans nog in gebruik voor goederenvervoer.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Jessains

    RFN 001 000, spoorlijn tussen Paris-Est en Mulhouse-Ville

### Brienne-le-Château

    RFN 012 000, spoorlijn tussen Troyes en Brienne-le-Château

### Vallentigny

    RFN 013 000, spoorlijn tussen Vallentigny en Vitry-le-François

### Montier-en-Der

    RFN 016 000, spoorlijn tussen Montier-en-Der en Éclaron

### Wassy

    RFN 018 000, spoorlijn tussen Saint-Dizier en Doulevant-le-Château

### Joinville

    RFN 020 000, spoorlijn tussen Blesme-Haussignémont en Chaumont
    RFN 025 300, raccordement van Joinville

### Gondrecourt-le-Château

    RFN 027 000, spoorlijn tussen Nançois-Tronville en Neufchâteau
    RFN 028 300, raccordement van Gondrecourt-le-Château 1
    RFN 029 300, raccordement van Gondrecourt-le-Château 2

### Sorcy

    RFN 070 000, spoorlijn tussen Noisy-le-Sec en Strasbourg-Ville

## Galerij

* Viaduct van Noncourt in 1906
* Tunnel onder de spoorlijn bij Sauvoy
* Viaduct van Thonnance
* https://routes.fandom.com/wiki/Ligne_Jessains_-_Sorcy
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_EST-1935_complement.pdf
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_EST-1935.pdf
* http://users.fini.net/~bersano/francais-french/carnet_de_profils_plans_de_gare/profils_Est_1962.pdf
* Société National de Chemins de fer Français (1964): Lignes ouvertes au trafic marchandises
# Tinamotis

Tinamotis is een geslacht uit de vogelfamilie Tinamoes en bestaat uit twee soorten.

## Soorten

* Tinamotis ingoufi – Patagonische tinamoe
* Tinamotis pentlandii – Puna-tinamoe
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1).
# Savannah River Site

De Savannah River Site (SRS) is een complex voor nucleaire activiteiten in de Amerikaanse staat South Carolina, gelegen aan de rivier Savannah, 40 km ten zuidoosten van de stad Augusta.

## Ligging

Savannah River Site ligt op het grondgebied van de volgende county's: Aiken County, Allendale County en Barnwell County. Het valt echter bestuurlijk gezien onder het United States Department of Energy en het wordt geëxploiteerd door "Washington Savannah River" (WSRC). Dit is een volledige dochteronderneming van "Washington Group International".

## Activiteiten

De site is ontstaan in de jaren 50 met als doel het vervaardigen van grondstoffen voor atoomwapens; met name de productie van plutonium.
Het complex bevat meerdere reactoren. Deze zijn echter momenteel niet operationeel, maar worden gebruikt voor onderzoek en de recycling van splijtstoffen voor kernwapens.

### Reactoren

De reactoren zijn gebouwd tussen 1953 en 1955. De R-reactor werd in juni 1964 al weer gesloten en de laatste, K-reactor, in juli 1992.
* R-Reactor (zwaarwaterreactor) - controle en onderhoudsmodus
* P-Reactor (zwaarwaterreactor) - controle en onderhoudsmodus
* L-Reactor (zwaarwaterreactor) - controle en onderhoudsmodus
* K-Reactor (zwaarwaterreactor) - controle en onderhoudsmodus
* C-Reactor (zwaarwaterreactor) - controle en onderhoudsmodus
In 2009 werd een groot programma ter waarde van US$ 1,6 miljard gestart om het SRS terrein van al het achtergebleven nucleaire materiaal te ontdoen. Deze werkzaamheden hebben ongeveer drie jaar geduurd.

## Toekomstige projecten

* Bouw van een faciliteit voor de vervaardiging van centrifuges voor een nieuwe generatie nucleaire wapens
* Vervaardiging van Tritium
* Onderzoek naar kernfusie
# Daniël Mackay (1900-1969)

Daniël baron Mackay ('s-Gravenhage, 16 juni 1900 – aldaar, 2 februari 1969) was ambtenaar en (waarnemend) secretaris van de Hoge Raad van Adel.

## Biografie

Mackay was lid van het geslacht Mackay en een zoon van advocaat en bestuurder mr. Aeneas Mackay (1872-1932) en jkvr. Hermina Clasina den Beer Poortugael (1874-1945), lid van de familie Den Beer Poortugael. Hij trouwde in 1927 met Henriette Constance Adèle Labouchere (1904-1986), lid van de familie Labouchere en dochter van Alfred Labouchere (1867-1953), met wie hij vier kinderen kreeg.
Mackay was reserve-luitenant-kolonel der cavalerie en werd later hoofd van het bureau ceremonieel van de generale staf. In 1968 werd hij benoemd tot waarnemend secretaris van de Hoge Raad van Adel wat hij kort zou blijven totdat hij werd opgevolgd in die laatste functie door mr. Otto Schutte. Hij was officier in de Orde van Oranje-Nassau en in de Huisorde van Oranje. Hij schreef ook de geschiedenis van zijn eigen familie die in 1984 gepubliceerd werd.
# Moïta

Moïta is een gemeente in het Franse departement Haute-Corse (regio Corsica) en telt 83 inwoners (2009). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Corte.

## Geografie

De oppervlakte van Moïta bedraagt 5,8 km², de bevolkingsdichtheid is dus 14,3 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.
# Charles Alexandre Chais

Charles Alexandre Chais (1763 - Den Haag, 2 juli 1840) was een Nederlands jurist en secretaris van de Hoge Raad van Adel.

## Biografie

Chais werd geboren als zoon van Jean Antoine (Jan Anthonij) Chais en Cornelia Sebastina (Bastiana) van Swieten. Hij trouwde met Catharina Regina van Buren (†1835) met wie hij verscheidene kinderen kreeg, onder wie raadsheer mr. Hendrik Anton Cornelis Chais van Buren (1800-1862) en hij was de grootvader van rechtbankvicepresident mr. Charles Alexandre Chais van Buren (1837-1888). Hij promoveerde in 1785 te Franker in de rechten.
Van 1818 tot zijn overlijden was mr. Ch.A. Chais secretaris van de Hoge Raad van Adel.
# Ybe van der Wielen

Ybe van der Wielen (Greeley, 26 april 1913 - Zwolle, 4 oktober 1999) was een Nederlandse beeldhouwer en schilder.

## Leven en werk

Van der Wielen werd geboren in de Verenigde Staten. Hij was een zoon van Jarig van der Wielen, avonturier, landbouwer en oprichter van de eerste Volkshogeschool in Nederland te Bakkeveen en diens eerste echtgenote Johanna Alida Eijkman, dochter van een Amsterdamse vrouwenarts. In 1916 keerde het gezin terug naar Nederland. Van der Wielen groeide op in het sociaal geëngageerde milieu van de Volkshogeschool in Bakkeveen, waar hij al op jonge leeftijd begon te tekenen en schilderen onder leiding van de Friese schilder Andries van der Sloot. Van der Wielen werd aanvankelijk opgeleid tot smid en orgelbouwer. In 1941 werd hij afgewezen voor de beeldhouwklas van Jan Bronner aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. Hij volgde daarop de tekencursus in de avondklas van de Rijksnormaalschool en nam les bij de beeldhouwer Jan Havermans. Ook werkte hij enige tijd als assistent van de beeldhouwer Frits van Hall. In 1942 werd hij alsnog toegelaten aan de Rijksakademie, waar hij tot 1947 studeerde. Hij behoorde tot de laatste lichting beeldhouwers die door Bronner werd opgeleid. In 1951 vestigde Van der Wielen zich in Zwolle.
Van der Wielen werkte aanvankelijk figuratief, maar koos vanaf eind jaren 50 een meer abstracte richting. In zijn latere werk waren de geometrische vormen belangrijk, hij maakte diverse composities met onder meer vierkanten en rechthoeken.

## Werken in de openbare ruimte (selectie)

* Lezende blinde (1955), in 1983 geplaatst bij de bibliotheek in Berkum.
* Schipper (1958), bronzen muurreliëf aan de Schieringerweg in Leeuwarden
* Jong leven (1959), keramieken muurreliëf aan de Schieringerweg, Leeuwarden
* Haan (1961), Zwolle
* stenen vrouw (1965), Havenstraat, Harlingen
* Het gevleugelde denken (1969), Boterhoek, Leeuwarden
* Boomvrouwtje, Akkerhof, Biddinghuizen

## Fotogalerij

* Schipper (1958), Leeuwarden
* Jong leven, Leeuwarden
* Het Gevleugelde Denken, Leeuwarden

## Literatuur

* Wietske van der Wielen (2006) Ybe van der Wielen, beeldhouwer. Bloemendaal: Van der Wielen. ISBN 9071854183