OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pepermunt (snoep)

Pepermunt is een soort snoepje, een lekkernij. Een bepaald soort pepermunt, de maagpepermunt, wordt soms als medicijn beschouwd, hoewel het niet als zodanig is geregistreerd. Pepermunt ligt bij kassa's om aan te zetten tot een impulsaankoop. Vrijwel elke tandpasta en elk mondwater smaakt naar pepermunt, net als veel soorten kauwgum.

## Ingrediënten

De twee delen van de naam van pepermunt zijn 'Mentha' hetgeen betekent 'sterk ruikend' en 'piperita' hetgeen 'gepeperd' betekent. Dit laatste betekent niet dat pepermunt naar peper smaakt. Wel kan de smaak vrij scherp zijn. In snoepjes varieert de verhouding tussen pepermuntolie en suiker sterk, zodat de scherpte van het snoep ook wisselend is en afhankelijk van de fabrikant.
De ingrediënten die in pepermunt worden verwerkt zijn:
* Mentha piperita
* Pepermuntolie
* Suiker
* Gelatine
* Arabische gom

## Mentha piperita

Pepermunt (Mentha piperita) is een plant die zeer geschikt is om pepermuntsnoep van te maken. De plant wordt verbouwd in Engeland, Frankrijk, Japan en de Verenigde Staten. De mentha piperita is ongeveer vijftig centimeter hoog en heeft een zachtgroene kleur. Als het tijd is voor de oogst worden de planten afgesneden. Daarna blijven ze nog een tijdje op het land liggen om te drogen. Deze plant heeft van zichzelf een kamferachtige smaak, maar na kruidenextractie ontstaat de typische pepermuntsmaak.

## Pepermuntolie

Als de planten droog zijn worden ze in pakken naar de fabriek gebracht. Daar wordt uit de planten pepermuntolie gewonnen, het belangrijkste onderdeel van de pepermunt. De pepermuntbladeren worden in ketels gedaan, waarin stoom wordt geblazen. De stoom verhit de blaadjes, waardoor de pepermuntolie vrijkomt. Na afkoeling van de stoom blijft de olie op het water drijven, omdat ze lichter is dan water. Zo kan de olie gemakkelijk van het water worden gescheiden. Dit proces heet extractie.
Er komt niet veel pepermuntolie van een plant. Eén vierkante meter landbouwgrond met pepermuntplanten levert slechts ongeveer drie gram pepermuntolie op. Pepermuntolie is daarom duur.

## Pepermuntmerken

Bekende pepermuntmerken zijn KING, Faam, Van Slooten, Tiger, Fortuin's DF, Mentos, Smint, Meenk, Kindly's en de Wilhelmina pepermunt. Traditioneel werd pepermunt vaak gegeten door het protestantse kerkvolk onder de (soms ellenlange) preek. Daarbij was King het merk van de gereformeerden en Faam-pepermunt van de hervormden.
# Ulrich Gerard Lauts

Ulrich Gerard Lauts (Amsterdam, 19 mei 1787 - Utrecht, 25 juli 1865) was een Nederlands handelaar, hoogleraar in de Nederlandse taal en literatuur en auteur. Lauts publiceerde over diverse onderwerpen, waaronder Nederlandse taal- en letterkunde, aardrijkskunde en (koloniale) geschiedenis. In zijn latere levensjaren was hij diplomaat namens de republiek Oranje-Vrijstaat en de Zuid-Afrikaansche Republiek.

## Biografie

Lauts werd geboren als zoon van Frederik Ulrich Lauts, lid van een voorstaanstaand Amsterdams handelshuis. Na de dood van zijn vader in 1811 reisde hij door Duitsland, Engeland en Denemarken. Na de vereniging van Nederland en België vestigde hij zich in Brussel, waar hij in 1821 aangesteld werd tot leraar in de Nederlandse taal- en letterkunde aan het Atheneum aldaar. In augustus 1830, na de Belgische opstand, werd hij als hoogleraar verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Marine te Medemblik. In 1840 nam hij daar ontslag en vestigde zich in Kampen, Leiden, en wederom in Kampen. Zijn laatste levensjaren bracht hij te Utrecht door.
In mei 1855 werd hij benoemd tot consul-generaal voor de Boerenrepubliek Oranje-Vrijstaat, maar trad in 1857 af door een conflict met de Vrijstaatse regering. Hij werd toen diplomatiek agent van de Zuid-Afrikaansche Republiek. Die functie oefende hij tot zijn dood uit.
# Champions Race (marathonschaatsen)

De Championsrace is een internationale marathonschaatswedstrijd op de FlevOnice ijsbaan van Biddinghuizen. Tijdens de eerste editie in 2009 deden er zowel marathonschaatsers en langebaan schaatsers mee. De Nederlander Sjoerd Huisman won de race voor de Italiaan Enrico Fabris en de Nederlander Bob de Jong.

## Winnaars

| Jaar | Heren | Dames |
| 2009 | Sjoerd Huisman | |

## Uitslag 2009

| Rang | Schaatser |
| 1 | Sjoerd Huisman |
| 2 | Enrico Fabris |
| 3 | Bob de Jong |
# White Zinfandel

White Zinfandel is een droge tot zoete, rozekleurige roséwijn. White Zinfandel wordt gemaakt van de blauwe zinfandeldruif, die vaak gebruikt wordt in sterke, kruidige rode wijn. White Zinfandel is geen druivensoort, maar een methode om zinfandeldruiven te verwerken.
White Zinfandel, vaak verkort tot White Zin, werd in de jaren 1970 door Bob Trinchero van het Californische wijnhuis Sutter Home Winery uitgevonden. De wijn bracht het wijnhuis nationale bekendheid. White Zinfandel is sindsdien een populaire tafelwijn in de Verenigde Staten. In 2006 was White Zinfandel goed voor 10% van het totale volume verkochte wijn in de Verenigde Staten, waarmee het de op twee na populairste wijnsoort is.
De wijn is meestal zacht en zoet en bevat weinig alcohol, waardoor het een geschikte keuze is voor onervaren wijndrinkers. White Zinfandel heeft de naam een ongesofisticeerde wijn te zijn. Desalniettemin heeft men de huidige populariteit van wijn in de Verenigde Staten – ook fijne, exclusievere wijnen – grotendeels aan Sutter Home en de White Zinfandel te danken. Door de populariteit van White Zinfandel zijn ook de rode zinfandelwijnen van Californië bekender en populairder geworden.
Wanneer White Zinfandel op de Europese markten wordt aangeboden, is dat meestal onder de noemer zinfandel rosé.
# ING World Marathon

De ING World Marathon was een eenmalige marathonschaatswedstrijd voor marathonschaatsers uit de hele wereld. De wedstrijd werd gehouden in 2005 in Calgary (Canada). Er was zowel voor mannen als voor vrouwen een wedstrijd. Miel Rozendaal won bij de mannen en Daniëlle Bekkering bij de vrouwen.

## Resultaten
### Mannen

Deze zes schaatser reden de rest op 1 ronde achterstand:
| Rang | Schaatser |
| 1 | Miel Rozendaal |
| 2 | Andres Landman |
| 3 | Kurt Wubben |
| 4 | Youri Lissenberg |
| 5 | Frank Verheijen |
| 6 | Jan van Oosterom |

### Vrouwen

Alleen deze drie vrouwen wisten de finish te halen:
| Rang | Schaatser |
| 1 | Daniëlle Bekkering |
| 2 | Antoinette Voskuil |
| 3 | Marlies Galesloot |

## Trivia

* Tristan Loy was de enige Franse deelnemer en een van de weinige buitenlanders, hij werd 24e.
# Aart Koopmans

Aart Koopmans (Amsterdam, 12 oktober 1946 – 15 januari 2007) was een Nederlandse zakenman en voorzitter van de Nederlandse schaatsstichting "Wintermarathon" en grondlegger van de Alternatieve Elfstedentocht. Zijn vader, Bram Koopmans, organiseerde jarenlang de Amstel Gold Race wielerwedstrijd.
Koopmans organiseerde de eerste Alternatieve Elfstedentocht in 1974 in het Noorse Lillehammer, omdat de winter in Nederland te warm was om de Friese Elfstedentocht door te laten gaan. Nadat er na elkaar te warme winters voorkwamen, won de Alternatieve Elfstedentocht aan populariteit en werden ook in Oostenrijk, Polen, Tsjechië, Canada, Noorwegen, Zweden en Japan Alternatieve Elfstedentochten gehouden. In 2007 werd de eerste tocht in Mongolië verreden.
De tochten die in Oostenrijk op de Weissensee werden verreden bleken de populairste. Nog steeds rijden ieder jaar duizenden Nederlandse deelnemers mee, om de wedstrijd of om de prestatie, professioneel of recreatief en in routes van verschillende lengte. Het evenement duurt twee weken. Er wordt aan het einde van de twee weken een wedstrijd georganiseerd, die naar Koopmans is genoemd.
Het evenement op de Wissensee leverde de lokale overheid tot aan 2006 een winst op van 36 miljoen euro. Vanwege deze verdienste voor Oostenrijk werd Koopmans en zijn mede-organisator Leo van Hees het Oostenrijkse grootkruis van verdienste toegekend, omdat hun organisatie de grootste economische partner van Karinthië was geworden. De onderscheiding zou door Jörg Haider worden uitgereikt, maar Koopmans en Van Hees weigerden dit. Zij ontvingen de onderscheiding uit andere handen.
Vanaf 2006 woonde Koopmans in Portugal. Hij zou in 2011 terugtreden als organisator van de Alternatieve Elfstedentocht, maar halverwege november 2006 werd hij opgenomen in een ziekenhuis in Coimbra met een longontsteking en bacteriële infectie. Na dit ziekbed stierf hij op 15 januari 2007. Hij werd in Portugal op de begraafplaats van San Martinho de Cortiça begraven. Zijn zoon, Sven Koopmans, was Tweede Kamerlid voor de VVD en is nu diplomaat voor de Europese Unie.
# Pyradena mirifica

Pyradena mirifica is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Adena mirifica door Aristide Caradja in een publicatie uit 1931.
De soort komt voor in China (Shandong).
# Jan Roelof Kruithof

Jan Roelof Kruithof (Ouwsterhaule, 16 december 1936) is een Nederlands architect en voormalig marathonschaatser.
Kruithof begon actief met marathonschaatsen in 1969. Zijn belangrijkste wapenfeit is dat hij tussen 1974 en 1991 elf keer de alternatieve Elfstedentocht won. Ook won hij vier van de vijf edities van de Oldambtrit tussen 1969 en 1980 en vestigde een werelduurrecord. In 1994 vestigde hij in Baselga di Pinè een record voor de grootste afgelegde schaatsafstand in 24 uur: 655 kilometer en 700 meter.
In de jaren zeventig en begin jaren tachtig gold hij als vrijwel onverslaanbaar op wedstrijden langer dan 100 km, maar hij had de pech dat de Elfstedentocht in deze periode niet gereden werd. Toen in 1985 uiteindelijk toch de dertiende Elfstedentocht kwam, gold hij nog steeds als grote kanshebber, ondanks dat hij inmiddels 48 jaar oud was. Door een valpartij bij het klunen in Kimswerd verloor hij echter aansluiting bij de kopgroep, en werd uiteindelijk twaalfde. Bij de Elfstedentocht van het volgende jaar werd hij 52e. Bij de vijftiende Elfstedentocht in 1997 finishte hij gedeeld met 3 anderen als eerste toerrijder. Op z’n 81e verjaardag, 16 december 2017 werd Kruithof onderscheiden met de Gouden Speld van de KNSB. In februari 2023 werd voor hem een zwerfkei met plaquette onthuld op het Piet Soerplein in Havelte.

## Records
### Wereldrecords

| Nr. | Afstand | Afstand | Datum | Baan |
| 1. | Werelduurrecord | 35.246,82 m* | 16 februari 1973 | Assen |
| 2. | Werelduurrecord | 36.971,00 m* | 23 februari 1976 | Inzell |
| 3. | Wereldrecord 24 uur schaatsen | 608.700 m* | 15/16 februari 1992 | Baselga di Pinè |
| 4. | Wereldrecord 24 uur schaatsen | 651.570 m* | 27/28 februari 1993 | Baselga di Pinè |
| 5. | Wereldrecord 24 uur schaatsen | 655.600 m* | 26/27 februari 1994 | Baselga di Pinè |
| * | = officieus wereldrecord |

## Overwinningen
### Natuurijsklassiekers

* Noordwesthoekrit - 1985
* Oldambtrit - 1969, 1976, 1978, 1980
* Hollands Venetiëtocht - 1970, 1972
* Veluwemeertocht - 1987
Bron
* “In de jaren 70 was Kruithof de beste schaatser op natuurijs maar helaas in de bloei van zijn leven kwam er geen Friesche Elfstedentocht” In en om Assen
Referenties
* ↑ steenwijkercourant.nl, Jan Roelof Kruithof vereerd met gouden speld KNSB, 17 december 2017. Gearchiveerd op 14 augustus 2023.
* ↑ rtvdrenthe.nl, Jan Roelof Kruithof geëerd met naamplaat in woonplaats Havelte. Gearchiveerd op 3 april 2023.
# Fabeldieren en Waar Ze Te Vinden

Fabeldieren en Waar Ze Te Vinden (Engels: Fantastic Beasts and Where to Find Them) is zowel een fictief boek beschreven in de Harry Potterboeken van de Britse schrijfster J.K. Rowling, als een echt boek van diezelfde auteur.

## Het fictieve boek

In de fictieve wereld van Harry Potter is Fabeldieren en Waar Ze Te Vinden geschreven door Newt Scamander, die in de Nederlandse vertaling van de Harry Potterboeken Spiritus Zalamander genoemd wordt, een beroemde magie-zoöloog. In die wereld beleeft het boek momenteel zijn 52e druk en wordt het nog steeds veel verkocht.
Het boek beschrijft de geschiedenis van magie-zoölogie (de zoölogie van magische dieren) en geeft gegevens over magische dieren van de hele wereld.
Het boek is een verplicht studieboek op Zweinstein; studenten moeten het voor hun eerste jaar aanschaffen. Het is niet geheel duidelijk waarom studenten het in hun eerste jaar nodig hebben, want het vak Verzorging van Fabeldieren wordt pas in het derde jaar gegeven. Misschien wordt het boek gebruikt als naslagwerk voor zwarte magische dieren die worden bestudeerd in de lessen Verweer tegen de Zwarte Kunsten.

## Het echte boek

Het echte boek (Engelstalig) is uitgekomen in 2001 en is geschreven door J.K. Rowling, alhoewel het lijkt alsof het is geschreven door Newt Scamander. De opbrengsten van het boek gaan naar de Britse liefdadigheidsinstelling Comic Relief. Het boek heeft tevens vele (aan)tekeningen die zogenaamd afkomstig zijn van Harry en zijn vrienden Ron en Hermelien. Sommige wezens uit de Harry Potterreeks als Boemannen, Dementors, Necroten, Feeksen, Reuzen en Glamorgana's staan er niet in omdat dat wezens in plaats van dieren zijn.
In 2017 is een nieuwe versie van het boek uitgekomen met 6 nieuwe dieren.
Het boek is in het Nederlands uitgegeven door uitgeverij De Harmonie.

## Verfilmingen

Op 12 september 2013 maakte Joanne Rowling bekend dat ze een spin-off-filmreeks ging maken gebaseerd op de wereld van Harry Potter. De hoofdpersoon zou Newt Scamander zijn, de auteur van het boek. Dit personage zou worden vertolkt door Eddie Redmayne in een film genaamd Fantastic Beasts and Where to Find Them. Op 29 maart 2014 werd door Kevin Tsujihara, CEO van Warner Brothers, bekendgemaakt dat de filmreeks uit drie delen zou bestaan. Op 13 oktober 2016 maakte J.K. Rowling bekend dat de filmreeks uit vijf delen zal bestaan. De eerste film kwam uit op 16 november 2016 in Nederland.

## Lijst van fabeldieren

* ↑ JK Rowling to make screenwriting debut in new Harry Potter spin-off Daily Telegraph, 12 september 2013. Gearchiveerd op 9 augustus 2022.
* ↑ Fantastic Beasts and Where to Find Them wordt trilogie. Gearchiveerd op 15 augustus 2022.
* ↑ . Gearchiveerd op 29 januari 2023.
# Perovskia

Perovskia is de botanische naam voor een niet langer als apart geslacht onderscheiden groep van planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). De typesoort van het geslacht, Perovskia abrotanoides, wordt nu in het geslacht Salvia geplaatst, en daarmee is Perovskia een synoniem van Salvia geworden. De soorten die voorheen in het geslacht werden geplaatst, komen voor in Zuidwest-Azië en Centraal-Azië.
Van het geslacht Salvia werd al langer vermoed dat het parafyletisch was. In 2017 publiceerden Bryan T. Drew en zes anderen de resultaten van moleculair fylogenetisch onderzoek dat ze aan planten uit dat geslacht en enkele andere, nauw verwant geachte, geslachten, hadden verricht. Op basis van hun bevindingen worden de soorten uit de (voormalige) geslachten Perovskia, Dorystaechas, Meriandra, Rosmarinus en Zhumeria nu in Salvia opgenomen. De nieuwe opvatting over het geslacht wordt geaccepteerd door Kew's Checklist.

## Soorten

* Perovskia abrotanoides Kar., nu Salvia abrotanoides (Kar.) Sytsma
* Perovskia angustifolia Kudr., nu Salvia karelinii J.B. Walker
* Perovskia artemisioides Boiss., nu Salvia abrotanoides (Kar.) Sytsma
* Perovskia atriplicifolia Benth., nu Salvia yangii B.T. Drew
* Perovskia botschantzevii Kovalevsk. & Kochk., nu Salvia pobedimovae J.G. González
* Perovskia kudrjaschevii Gorschk. & Pjataeva, nu Salvia kudrjaschevii (Gorschk. & Pjataeva) Sytsma
* Perovskia linczevskii Kudr., nu Salvia klokovii J.B. Walker
* Perovskia scrophulariifolia Bunge, nu Salvia scrophulariifolia (Bunge) B.T. Drew
* Perovskia virgata Kudr., nu Salvia bungei J.G. González

## Hybriden

* Perovskia × intermedia Lazkov (Salvia abrotanoides × Salvia karelinii)
* ↑ Drew, B.T., González-Gallegos, J.G., Xiang, C.-L., Kriebel, R., Drummond, C.P., Walker, J.B. & Sytsma, K.J. (2017). Salvia united: The greatest good for the greatest number. Taxon 66(1): 133–145 (ook op ResearchGate)
* ↑ Perovskia in Kew's World Checklist of Selected Plant Families
... · Ajuga (Zenegroen) · Anisomeles · Ballota (Ballote) · Basilicum · Cleonia · Clinopodium (Steentijm) · Dasymalla · Galeopsis (Hennepnetel) · Glechoma · Haplostachys · Hemiandra · Hyssopus · Lagochilus · Lamiastrum · Lamium (Dovenetel) · Lavandula (Lavendel) · Leonurus · Lycopus · Marrubium · Melissa (Melisse) · Mentha (Munt) · Nepeta (Kattenkruid) · Ocimum (Basilicum) · Origanum (Marjolein) · Perovskia · Phlomis · Prunella (Brunel) · Renschia · Rosmarinus · Salvia (Salie) · Satureja (Bonenkruid) · Scutellaria (Glidkruid) · Stachys (Andoorn) · Teucrium (Gamander) · Thymus (Tijm) · Vitex · Westringia · ...
# Auctoriële verteller

Een auctoriële verteller is een term uit de narratologie, waarmee bedoeld wordt dat degene die het verhaal vertelt alwetend is. Zo geeft Homerus in de Ilias weleens commentaar op het optreden van zijn personages, die bijvoorbeeld dwaas handelen.
Een auctoriële (of auctoriale) verteller kan zowel een ik-standpunt als een hij/zij-standpunt aannemen. Een auctoriële verteller onderscheidt zich van een personele verteller doordat hij meer weet dan de personages.
# De Bevers

Volleybalvereniging De Bevers is een club uit het Nederlandse dorp Lemelerveld, gelegen in de provincie Overijssel. De club werd opgericht op 4 oktober 1969 als Volleybalvereniging Lemelerveld (V.V.L.). De club heeft ongeveer 250 leden. Het eerste damesteam speelt in de Regiodivisie Noord-Oost.

## Externe link

* Website De Bevers
# We Pray

"We Pray" (in hoofdletters geschreven) is een nummer van de Britse rockband Coldplay met de Engelse rapster Little Simz, de Nigeriaanse zanger Burna Boy, de Palestijns-Chileense muzikant Elyanna en de Argentijnse zangeres Tini. Het werd uitgebracht op 23 augustus 2024, via Parlophone in het Verenigd Koninkrijk en Atlantic Records in de Verenigde Staten, als de tweede single van hun tiende studioalbum, Moon Music. De Spaanse en Arabische versies, met Tini en Elyanna als gasten, werden in september 2024 uitgebracht.
Het lied werd positief ontvangen door muziekcritici. Op commercieel vlak bereikte het de top 10 in Kroatië, Ierland, Libanon en Nieuw-Zeeland, de top 20 in België en het Verenigd Koninkrijk. In België werd het nummer gekozen als MNM Big Hit en bereikte het later een piek op plaats 9 in de Ultratop 50 Singles. "We Pray" debuteerde ook op nummer 87 in de Billboard Hot 100 en werd daarmee de eerste hit van Little Simz, Elyanna en Tini in de hitlijst. Coldplay speelde het nummer tijdens hun Music of the Spheres World Tour en tijdens Saturday Night Live.
# Ravanoa

Ravanoa is een geslacht van vlinders uit de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst voorgesteld door Frederic Moore in een publicatie uit 1885.

## Soorten

* R. bilineolalis (Walker, 1866)
* R. xiphialis (Walker, 1859)
* Nuss, M.; et al. (2003-2024). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 5-12-2024.
# Ravanoa xiphialis

Ravanoa xiphialis is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Zebronia xiphialis door Francis Walker in een publicatie uit 1859.
De soort komt voor in Maleisië (Sarawak).
# 847

Het jaar 847 is het 47e jaar in de 9e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Europa

* Vikingen vanuit Denemarken voeren een plundertocht in Bretagne. De Frankische stad Bordeaux wordt aangevallen en vele kloosters worden verwoest. Een Bretons leger onder leiding van koning Nominoë probeert hen tevergeefs te verdrijven. Hij wordt verslagen en gedwongen de Vikingen een jaarlijkse schatting te betalen.
* Verdrag van Reims: Vredesverdrag tussen het Frankische Rijk en het Emiraat van Cordoba.
* Een grote aardbeving in Italië verwoest een groot deel van Rome en het Forum Romanum.

### Arabië

* 10 augustus - Kalief Al-Wathiq overlijdt aan hoge koorts (mogelijk jicht) na een regeerperiode van 5 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn broer Al-Moetawakkil als heerser van het kalifaat van de Abbasiden. De hoofdstad Bagdad wordt verplaatst naar Samarra, gelegen aan de rivier de Tigris.
* De Arabieren voeren vanuit Sicilië een plunderveldtocht in Zuid-Italië. De Byzantijnse stad Bari en de omliggende gebieden worden verovert. Het emiraat Bari wordt gesticht; onder het bewind van de Arabieren ontstaat een bloeiend handelscentrum, voornamelijk door de slaven- en wijnhandel.

## Religie

* 24 januari - Paus Sergius II overlijdt na een pontificaat van 3 jaar. Hij wordt opgevolgd door Leo IV als de 103e paus van de Katholieke Kerk.
* Hrabanus Maurus, een Frankisch benedictijnse monnik en abt, wordt door koning Lodewijk de Duitser benoemd tot aartsbisschop van Mainz.
* Eerste schriftelijke vermeldingen van Ardooie, Beernem, Beersel, Koekelare, Koolskamp, Roeselare, Smeerebbe en Wingene (huidige België).

## Geboren

* Karloman de Blinde, Frankisch abt (overleden 876)

## Overleden

* 10 augustus - Al-Wathiq, Arabisch kalief
* Hetto, Frankisch legaat en aartsbisschop
* 21 april - Otgar, Frankisch aartsbisschop
* 24 januari - Sergius II, paus van de Katholieke Kerk
# Persoonsgebonden nummer

Een persoonsnummer of persoonsgebonden nummer is een nummer dat als identificatiecode gekoppeld is aan een natuurlijk persoon en het mogelijk maakt een mens uniek te identificeren in een gegevensbestand.

## Nederland

In de Nederlandse wetgeving bestaan twee van deze nummers:
* het burgerservicenummer in de Basisregistratie Personen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
* het onderwijsnummer in de Basisregistratie Onderwijs van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Naast het burgerservicenummer bestaat nog het sofinummer. Vanaf 26 november 2007 wordt door de Belastingdienst alleen nog maar een sofinummer toegekend aan personen die niet in aanmerking komen voor een burgerservicenummer, maar wel een relatie hebben met het sociaalfiscale domein. Deze zgn. niet-ingeschrevenen dienen zelf zo'n sofinummer aan te vragen bij de Belastingdienst zodra ze in Nederland willen werken en daarbij gebruik willen maken van sociale verzekeringen.

## België

België kent iedere inwoner een rijksregisternummer toe, deze worden toegekend na het invoeren van de basisgegevens door de dienst Bevolking in het Rijksregister. Men vindt het terug op de (elektronische) identiteitskaart of men kan het persoonlijk opvragen aan het loket van de dienst Bevolking.

## Suriname

In januari 2020 keurde De Nationale Assemblée de Wet Fiscaal Identificatienummer goed. Deze werd in juni 2024 gewijzigd door de reeks te wijzigen van acht naar tien cijfers.

## Gevaren

Het centraal administreren van persoonlijke gegevens van individuele (natuurlijke) personen is in de Tweede Wereldoorlog dodelijk gebleken voor veel burgers, die door de administratie op persoonskenmerken konden worden geselecteerd. Nog sneller werd het fataal, als in de concentratiekampen zo'n nummer op het lichaam werd getatoeëerd.
* ↑ Dagblad Suriname, Wijziging Wet Fiscaal Identificatienummer goedgekeurd, 12 juni 2024
# Glasraam

Glasraam verwijst algemeen naar een raamwerk met vensterglas maar veelal wordt een vlak sierglaswerk bedoeld, samengesteld uit stukken glas.
Deze kunnen wit of gekleurd zijn en al dan niet versierd. Glas in lood is één techniek waarbij stukken glas bij elkaar gehouden worden door loden staven. Daarbij kan ook gebruik gemaakt worden van gebrandschilderd glas. Alhoewel glas-in-lood sinds de uitvinding in de middeleeuwen het meest toegepast werd, zijn er ook andere technieken zoals het gebruik van koperlint: de Tiffany-methode genoemd naar de ontwerper Louis Comfort Tiffany. Ook zink wordt gebruikt om stukken glas samen te voegen. Glas in beton kreeg toepassingen vanaf het begin van de 20e eeuw en later werd ook epoxy gebruikt. Bij glas-appliqués wordt glas verlijmd op kunststof.
* Glas in lood
* Gebrandschilderd glas
* Glas in beton
* Glas-appliqué
# Station Montrichard

Station Montrichard is een spoorwegstation in de Franse gemeente Montrichard.