# Voorkomen van elementen in de aardkorst
## Voorkomen naar aantallen atomen

In de figuur hiernaast is het voorkomen van de chemische elementen (op basis van aantallen atomen) in de bovenste lagen van de aardkorst als functie van het atoomnummer weergegeven. De meest zeldzame elementen (weergegeven in het gele vlak) zijn niet de zwaarste, maar veeleer de siderofiele (ijzerminnende) elementen. Deze elementen zijn minder aanwezig in de aardkorst doordat ze tijdens de vorming van de aarde meer in de diepere lagen terecht zijn gekomen. In meteorieten hebben deze elementen een hoger gehalte.
Tellurium en selemium zijn als sulfides meer in de kern van de aarde geconcentreerd. Daarnaast is het gehalte ook lager doordat tijdens de vorming van de aarde uit de nevel waaruit het zonnestelsel is ontstaan, deze elementen vluchtige waterstofverbindingen konden vormen.

## Voorkomen naar massa van een element

In onderstaande tabel is het voorkomen van de chemische elementen in de (continentale) aardkorst weergegeven in mg/kg. Getalsmatig is dit hetzelfde als ppm. In tegenstelling tot de figuur hierboven die gebaseerd is op het aantal atomen, is onderstaande tabel gebaseerd op massa. Naast het voorkomen in ppm is ook het voorkomen in massa% gegeven, 1% = 10.00 ppm.
Schattingen ovber de samenstelling van de aardkorst hebben een grote foutenmarge. Dit heeft te maken met de volgende factoren:
      * De samenstelling van de allerbovenste lagen van de aardkorst verschilt aanzienlijk van die van diepere lagen.
      * De samenstelling van de contentale korst kan van plaats tot plaats enorm verschillen.
Een gevolg van de genoemde variatie is dat er meerdere lijsten circuleren. Hieronder zijn vier lijsten weergegeven. Hoewel er weinig reden is om de ene lijst boven de andere te waarderen wordt de lijst van het "Handbook", vanwege de ruime verspreiding van het Handbook, het meest gebruikt.
Voorkomen van de chemische elementen in de (continentale) korst van de aarde
| Z | Naam | Symbool | Lijst 1 (ppm) | Lijst 2 (ppm) | Lijst 3 (ppm) | Handbook ppm % | Handbook ppm % | Jaarlijkse productie (2016, Ton) |
| 8 | zuurstof | O | 466.000 | 460.000 | 467.100 | 461.000 | 46,1 | |
| 14 | silicium | Si | 277.200 | 270.000 | 276.900 | 282.000 | 28,2 | 7.200.000 |
| 13 | aluminium | Al | 81.300 | 82.000 | 80.700 | 82.300 | 8,23 | 57.600.000 |
| 26 | ijzer | Fe | 50.000 | 63.000 | 50.500 | 56.300 | 5,63 | 1.150.000.000 |
| 20 | calcium | Ca | 36.300 | 50.000 | 36.500 | 41.500 | 4,15 | |
| 11 | natrium | Na | 28.300 | 23.000 | 27.500 | 23.600 | 2,36 | 255.000.000 |
| 12 | magnesium | Mg | 20.900 | 29.000 | 20.800 | 23.300 | 2,33 | 27.700.000 |
| 19 | kalium | K | 25.900 | 15.000 | 25.800 | 20.900 | 2,09 | |
| 22 | titanium | Ti | 4.400 | 6.600 | 6.200 | 5.650 | 0,565 | 6.600.000 |
| 1 | waterstof | H | 1.400 | 1.500 | 1.400 | 1.400 | 0,14 | |
| 15 | fosfor | P | 1.200 | 1.000 | 1.300 | 1.050 | 0,105 | |
| 25 | mangaan | Mn | 1.000 | 1.100 | 900 | 950 | 0,095 | 16.000.000 |
| 9 | fluor | F | 800 | 540 | 290 | 585 | 0,0585 | |
| 56 | barium | Ba | 500 | 340 | 500 | 425 | 0,0425 | |
| 38 | strontium | Sr | | 360 | | 370 | 0,037 | 350.000 |
| 16 | zwavel | S | 500 | 420 | 520 | 350 | 0,035 | 69.300.000 |
| 6 | koolstof | C | 300 | 1.800 | 940 | 200 | 0,02 | 9.700.000.000 |
| 40 | Zirkonium | Zr | | 130 | 250 | 165 | 0,0165 | 1.460.000 |
| 17 | chloor | Cl | 500 | 170 | 450 | 145 | 0,0145 | |
| 23 | vanadium | V | 100 | 190 | | 120 | 0,012 | 76.000 |
| 24 | chroom | Cr | 100 | 140 | 350 | 102 | 0,0102 | 26.000.000 |
| 37 | rubidium | Rb | 300 | 60 | | 90 | 0,009 | |
| 28 | nikkel | Ni | | 90 | 190 | 84 | 0,0084 | 2.250.000 |
| 30 | zink | Zn | | 79 | | 70 | 0,007 | 11.900.000 |
| 58 | cerium | Ce | | 60 | | 66,5 | 0,00665 | |
| 29 | koper | Cu | 100 | 68 | | 60 | 0,006 | 19.400.000 |
| 60 | neodymium | Nd | | 33 | | 41,5 | 0,00415 | |
| 57 | lanthaan | La | | 34 | | 39 | 0,0039 | |
| 39 | yttrium | Y | | 29 | | 33 | 0,0033 | 6.000 |
| 7 | stikstof | N | 50 | 20 | | 19 | 0,0019 | 140.000.000 |
| 27 | kobalt | Co | | 30 | | 25 | 0,0025 | 123.000 |
| 21 | scandium | Sc | | 26 | | 22 | 0,0022 | |
| 3 | lithium | Li | | 17 | | 20 | 0,002 | 35.000 |
| 41 | niobium | Nb | | 17 | | 20 | 0,002 | 64.000 |
| 31 | gallium | Ga | | 19 | | 19 | 0,0019 | 315 |
| 82 | lood | Pb | | 10 | | 14 | 0,0014 | 4.820.000 |
| 5 | boor | B | | 8,7 | | 10 | 0,001 | 9.400.000 |
| 90 | thorium | Th | | 6 | | 9,6 | 0,00096 | |
| 59 | praseodymium | Pr | | 8,7 | | 9,2 | 0,00092 | |
| 62 | samarium | Sm | | 6 | | 7,05 | 0,000705 | |
| 64 | gadolinium | Gd | | 5,2 | | 6,2 | 0,00062 | |
| 66 | dysprosium | Dy | | 6,2 | | 5,2 | 0,00052 | |
| 68 | erbium | Er | | 3,0 | | 3,5 | 0,00035 | |
| 18 | argon | Ar | | | | 3,5 | 0,00035 | |
| 70 | ytterbium | Yb | | 2,8 | | 3,2 | 0,00032 | |
| 72 | hafnium | Hf | | 3,3 | | 3,0 | 0,0003 | |
| 55 | cesium | Cs | | 1,9 | | 3,0 | 0,0003 | |
| 4 | beryllium | Be | | 1,9 | | 2,8 | 0,00028 | 220 |
| 92 | uranium | U | | 1,8 | | 2,7 | 0,00027 | 74.119 |
| 35 | broom | Br | | 3 | | 2,4 | 0,00024 | 391.000 |
| 50 | tin | Sn | | 2,2 | | 9,8 | 0,00098 | 280.000 |
| 73 | tantaal | Ta | | 1,7 | | 2,0 | 0,0002 | 1.100 |
| 63 | europium | Eu | | 1,8 | | 2,0 | 0,0002 | |
| 33 | arseen | As | | 2,1 | | 1,8 | 0,00018 | 36.500 |
| 32 | germanium | Ge | | 1,4 | | 1,5 | 0,00015 | 155 |
| 74 | wolfraam | W | | 1,1 | | 1,25 | 0,000125 | 86.400 |
| 67 | holmium | Ho | | 1,2 | | 1,3 | 0,00013 | |
| 42 | molybdeen | Mo | | 1,1 | | 1,2 | 0,00012 | 227.000 |
| 65 | terbium | Tb | | 0,9400 | | 1,2 | 0,00012 | |
| 81 | thallium | Tl | | 0,5300 | | 0,85 | 8,5·10$^{−5}$ | 10 |
| 71 | lutetium | Lu | | | | 0,8 | 8·10$^{−5}$ | |
| 69 | thulium | Tm | | 0,4500 | | 0,52 | 5,2·10$^{−5}$ | |
| 53 | jood | I | | 0,4900 | | 0,45 | 4,5·10$^{−5}$ | 31.600 |
| 49 | indium | In | | 0,1600 | | 0,25 | 2,5·10$^{−5}$ | 655 |
| 51 | antimoon | Sb | | 0,2000 | | 0,2 | 2·10$^{−5}$ | 130.000 |
| 48 | cadmium | Cd | | 0,15 | | 0,15 | 1,5·10$^{−5}$ | 23.000 |
| 80 | kwik | Hg | | 0,0670 | | 0,085 | 8,5·10$^{−6}$ | 4.500 |
| 47 | Zilver | Ag | | 0,0800 | | 0,075 | 7,5·10$^{−6}$ | 27.000 |
| 34 | seleen | Se | | 0,0500 | | 0,05 | 5·10$^{−6}$ | 2.200 |
| 46 | palladium | Pd | | 0,0063 | | 0,015 | 1,5·10$^{−6}$ | 208 |
| 83 | bismut | Bi | | 0,0250 | | 0,0085 | 8,5·10$^{−7}$ | 10.200 |
| 2 | helium | He | | | | 0,008 | 8·10$^{−7}$ | |
| 10 | neon | Ne | | | | 0,0051 | 5,1·10$^{−7}$ | |
| 78 | platina | Pt | | 0,0037 | | 0,005 | 5·10$^{−7}$ | 172 |
| 79 | goud | Au | | 0,0031 | | 0,004 | 4·10$^{−7}$ | 3.100 |
| 76 | osmium | Os | | 0,0018 | | 0,0015 | 1,5·10$^{−7}$ | |
| 52 | telluur | Te | | 0,0010 | | 0,001 | 1·10$^{−7}$ | 2.200 |
| 44 | ruthenium | Ru | | 0,0010 | | 0,001 | 1·10$^{−7}$ | |
| 77 | iridium | Ir | | 0,0004 | | 0,001 | 1·10$^{−7}$ | |
| 45 | rodium | Rh | | 0,0007 | | 0,001 | 1·10$^{−7}$ | |
| 75 | renium | Re | | 0,0026 | | 0,0007 | 7·10$^{−8}$ | 47,2 |
| 36 | krypton | Kr | | | | 0,0001 | 1·10$^{−8}$ | |
| 54 | xenon | Xe | | | | 3·10$^{−5}$ | 3·10$^{−9}$ | |
| 91 | protactinium | Pa | | | | 1,4·10$^{−6}$ | 1,4·10$^{−10}$ | |
| 88 | radium | Ra | | | | 9·10$^{−7}$ | 9·10$^{−11}$ | |
| 84 | polonium | Po | | | | 2·10$^{−10}$ | 2·10$^{−14}$ | |
| 94 | plutonium | Pu | | | | 3·10$^{−11}$ | 3·10$^{−15}$ | |
| 93 | neptunium | Np | | | | 3·10$^{−12}$ | 3·10$^{−16}$ | |
| 43 | technetium | Tc | | | | 1,35·10$^{−12}$ | 1,35·10$^{−16}$ | |
| 89 | actinium | Ac | | | | 6·10$^{−13}$ | 6·10$^{−17}$ | |
| 86 | radon | Rn | | | | 4·10$^{−13}$ | 4·10$^{−17}$ | |
| 61 | promethium | Pm | | | | 2·10$^{−17}$ | 2·10$^{−21}$ | |
| 87 | francium | Fr | | | | 1·10$^{−18}$ | 1·10$^{−22}$ | |
| 85 | astaat | At | | | | 3·10$^{−20}$ | 3·10$^{−24}$ | |
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Abundance of elements in Earth's crust op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.

## Verwijzingen in de tekst

* ↑ Anderson, Don L.; "Chemical Composition of the Mantle", Theory of the Earth, pp. 147–175 ISBN 0865421234
* ↑ David Kring, Composition of Earth's continental crust as inferred from the compositions of impact melt sheets, Lunar and Planetary Science XXVIII
* ↑ Elements, Terrestrial Abundance. www.daviddarling.info. Gearchiveerd op 10 april 2007. Geraadpleegd op 14 april 2007.
* ↑ Abundance in Earth's Crust. WebElements.com. Gearchiveerd op 9 March 2007. Geraadpleegd op 14 april 2007.
* ↑ List of Periodic Table Elements Sorted by Abundance in Earth's crust. Israel Science and Technology Homepage. Geraadpleegd op 15 april 2007.
* ↑ Abundance of elements in the earth’s crust and in the sea, CRC Handbook of Chemistry and Physics, 97th edition (2016–2017), p. 14-17
* ↑ Commodity Statistics and Information. USGS. All production numbers are for mines, except for Al, Cd, Fe, Ge, In, N, Se (plants, refineries), S (all forms) and As, Br, Mg, Si (unspecified). Data for B, K, Ti, Y are given not for the pure element but for the most common oxide, data for Na and Cl are for NaCl. For many elements like Si, Al, data are ambiguous (many forms produced) and are taken for the pure element. U data is pure element required for consumption by current reactor fleet (gearchiveerd). WNA.

## Algemene verwijzingen

* BookRags, Periodic Table.
* World Book Encyclopedia, Exploring Earth.
* HyperPhysics, Georgia State University, Abundance of Elements in Earth's Crust.
* Data Series 140, Historical Statistics for Mineral and Material Commodities in the United States, Version 2011, USGS .
* Eric Scerri, The Periodic Table, Its Story and Its Significance, Oxford University Press, 2007