OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Willy Hess (violist)

Willy Hess (Mannheim, 14 juli 1859 - Berlijn, 17 februari 1939) was een Duitse violist en vioolpedagoog.

## Biografie

Hess werd geboren in Mannheim in 1859. Hij was leerling van Joseph Joachim en hij studeerde ook bij zijn vader, die een leerling was geweest van Louis Spohr. Van 1904-1910 was Hess concertmeester van het Boston Symphony Orchestra en doceerde hij viool aan Harvard University. Hij was ook enige tijd concertmeester van het Hallé Orchestra en van het Rotterdams Philharmonisch Orkest en in Frankfurt. Hij verhuisde naar Berlijn in 1910 om daar hoofdvakdocent viool te worden aan de Hochschule für Musik in Berlijn, nu deel van de Universiteit van de Kunsten. De componist Max Bruch, een vriend van Hess, hielp om Hess' benoeming tot hoogleraar te regelen. In de tijd van de Weimarrepubliek was de Hochschule de spil van de internationale muziekscene. Hess verkeerde in kringen van veel muzikale grootheden uit zijn tijd. Studenten kwamen naar Berlijn van over de hele wereld. Hess onderwees een Duitse stijl van de rechterhandtechniek die de bewegingen van de pols benadrukte, met zeer kleine vingerbewegingen.
Hess had er geen moeite mee afwisselend viool en altviool te spelen. Hij speelde de altvioolsolo in de première van Bruchs concert voor klarinet, altviool en orkest, op. 88. Bruch droeg ook in 1910 zijn Konzertstück voor viool en orkest, Op. 84 aan Hess op. Hess adviseerde Bruch in zijn composities voor strijkers, en voerde ook de premières van andere werken van Bruch uit. Ook Arthur Footes Ballade, op. 69 werd voor Hess geschreven.
Hess speelde in een pianotrio met cellist Hugo Becker en pianist James Kwast. Een van de instrumenten waarop Hess speelde was een Guadagnini. Hess overleed in Berlijn in 1939 op 79-jarige leeftijd.

## Bekende studenten van Hess

* Arthur Fiedler
* Arthur Catterall
* Henri Temianka
* Georg Kulenkampff
* Nikos Skalkottas
* Tossy Spivakovsky
* Philip Newman
* Paul Godwin
* Harold Sumberg
* Adolf Busch
* Martin Spanjaard
* Ernest Carl Oberholtzer
* Byoung-zo Ahn
* John S. Bridge
* Jan Cornelis Manifarges
* Gemeinsame Normdatei: 118704117
* International Standard Name Identifier: 0000 0004 4513 4408
* MusicBrainz: 629fcc7a-0157-4264-b790-bbbdf3b64178
# Vlekbuikbobwhite

De vlekbuikbobwhite (Colinus leucopogon) is een vogel uit de familie Odontophoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1842 door Lesson.

## Voorkomen

De soort komt voor van Guatemala tot Costa Rica en telt zes ondersoorten:
* C. l. incanus: zuidelijk Guatemala.
* C. l. hypoleucus: westelijk El Salvador en westelijk Guatemala.
* C. l. leucopogon: zuidoostelijk El Salvador en westelijk Honduras.
* C. l. leylandi: noordwestelijk Honduras.
* C. l. sclateri: zuidwestelijk en centraal Honduras en noordwestelijk Nicaragua.
* C. l. dickeyi: noordwestelijk en centraal Costa Rica.

## Beschermingsstatus

De totale populatie is in 2019 geschat op 100-500 duizend volwassen vogels. Op de Rode Lijst van de IUCN heeft de soort de status niet bedreigd.
* ↑ (en) Vlekbuikbobwhite op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1).
# Kuiftok

De kuiftok (Lophoceros alboterminatus synoniem: Tockus alboterminatus) is een neushoornvogel die voorkomt in het Afrotropisch gebied.

## Beschrijving

De kuiftok is 48 tot 51 cm lang. De vogel is overwegend zwartbruin gekleurd met witte vlekjes op de uiteinden van de staartveren, een eveneens witte borst en buik en een dofrode, kromme snavel. Met de rode snavel in combinatie met het donkere uiterlijk onderscheidt deze tok zich van de andere Afrikaanse tokken.

## Verspreiding en leefgebied

De kuiftok komt voor in Midden- en Oost-Afrika en er worden geen ondersoorten (meer) onderscheiden. De leefgebieden zijn hoger gelegen, vochtige en droge bosgebieden, riviergeleidend bos en ook regenwoud.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als plaatselijk algemeen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.
* 1 2 (en) Kuiftok op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 (en) Williams, J.G. & N. Arlott, 1986. A field guide to the birds of east Africa. Collins, London. ISBN 9780002 191791
# Air Saga

Air Saga is een bestuurslaag in het regentschap Belitung van de provincie Bangka-Belitung, Indonesië. Air Saga telt 8248 inwoners (volkstelling 2010).
# Pendeldienst

    Dit artikel is mogelijk incompleet; u kunt helpen door het uit te breiden.
Een pendeldienst, ook shuttle genoemd, is een vorm van vervoer waarmee regelmatig tussen twee bestemmingen wordt gereisd, vooral bij een relatief kleine afstand zonder tussenstops. Er worden dan personen of goederen vervoerd.
Voorbeelden zijn:
* Busdienst van een parkeerterrein (transferium) buiten de stad naar het centrum
* Bus- of treindienst van een luchthaven naar het centrum van een stad
* Busdienst van een hotel naar een vliegveld.
* Busdienst van een attractiepark naar een station
* Busdienst ter vervanging van trein- of tramverkeer bij stremmingen
* Shuttlevluchten van Amerika naar het ISS
* Bus- of treindiensten tussen stations en evenementen of sportwedstrijden
# Schleesen

Schleesen is een plaats en voormalige gemeente in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt, en maakt deel uit van de Landkreis Wittenberg. Schleesen telt 536 inwoners.
# Vlekbuiktandkwartel

De vlekbuiktandkwartel (Odontophorus balliviani) is een vogel uit de familie Odontophoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1846 door Gould.

## Voorkomen

De soort komt voor in het zuidoosten van Peru en het noordwesten van Bolivia.

## Beschermingsstatus

Op de Rode Lijst van de IUCN heeft de soort de status niet bedreigd.

## Afbeeldingen

* ↑ (en) Vlekbuiktandkwartel op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1).
# Gevlekte tandkwartel

De gevlekte tandkwartel (Odontophorus guttatus) is een vogel uit de familie Odontophoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1838 door Gould.

## Voorkomen

De soort komt voor van het zuiden van Mexico tot Panama.

## Beschermingsstatus

De totale populatie is in 2019 geschat op 50-500 duizend volwassen vogels. Op de Rode Lijst van de IUCN heeft de soort de status niet bedreigd.
* ↑ (en) Gevlekte tandkwartel op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1). Gearchiveerd op 16 juli 2023.
# Willy Hufschmid

Willy Hufschmid (9 oktober 1918) is een voormalig Zwitsers handballer.
Op de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn won hij de bronzen medaille met Zwitserland. Hufschmid speelde drie wedstrijden.
Max Blösch · Rolf Fäs · Burkhard Gantenbein · Willy Gysi · Erland Herkenrath · Ernst Hufschmid · Willy Hufschmid · Werner Meyer · Georg Mischon · Willy Schäfer · Werner Scheurmann · Edy Schmid · Erich Schmitt · Eugen Seiterle · Max Streib · Robert Studer · Rudolf Wirz
# Singapore op de Olympische Zomerspelen 1992

Singapore nam deel aan de Olympische Zomerspelen 1992 in Barcelona, Spanje. Net als bij de vorige editie won de stadstaat geen medailles.

## Deelnemers en resultaten
### Badminton

* Zarinah Abdullah
* Abdul Hamid Khan
* Donald Koh

### Judo

* Ho Yen Chye

### Schermen

* Tan Ronald
* Wong James

### Schietsport

* Ch'ng Seng Mok

### Zeilen

* Chan Joseph
* Siew Shaw Her

### Zwemmen

* Desmond Koh
* May Ooi
* Gary Tan
* Joscelin Yeo
* Kenneth Yeo
* (en) Barcelona'92 Olympic Organising Committee (1992). Official Report of the Games of the XXV Olympiad, Barcelona.. Dit is het officiële rapport van de Olympische Zomerspelen van 1992; digitaal beschikbaar op de site van de LA84 foundation; deel 1, deel 2, deel 3, deel 4, deel 5, deel 6, deel 7, deel 8, deel 9, deel 10, deel 11, deel 12, deel 13, deel 14, deel 15 en deel 16, .
Albanië · Algerije · Amerikaanse Maagdeneilanden · Amerikaans-Samoa · Andorra · Angola · Antigua en Barbuda · Argentinië · Aruba · Australië · Bahama's · Bahrein · Bangladesh · Barbados · België · Belize · Benin · Bermuda · Bhutan · Bolivia · Bosnië en Herzegovina · Botswana · Brazilië · Britse Maagdeneilanden · Bulgarije · Burkina Faso · Canada · Centraal-Afrikaanse Republiek · Chili · China · Chinees Taipei · Colombia · Congo-Brazzaville · Cookeilanden · Costa Rica · Cuba · Cyprus · Denemarken · Djibouti · Dominicaanse Republiek · Duitsland · Ecuador · Egypte · El Salvador · Equatoriaal-Guinea · Estland · Ethiopië · Fiji · Filipijnen · Finland · Frankrijk · Gabon · Gambia · Gezamenlijk team · Ghana · Grenada · Griekenland · Groot-Brittannië · Guam · Guatemala · Guinee · Guyana · Haïti · Honduras · Hongarije · Hongkong · Ierland · IJsland · India · Indonesië · Irak · Iran · Israël · Italië · Ivoorkust · Jamaica · Japan · Jemen · Jordanië · Kaaimaneilanden · Kameroen · Kenia · Koeweit · Kroatië · Laos · Lesotho · Letland · Libanon · Libië · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Madagaskar · Malawi · Malediven · Maleisië · Mali · Malta · Marokko · Mauritanië · Mauritius · Mexico · Monaco · Mongolië · Mozambique · Myanmar · Namibië · Nederland · Nederlandse Antillen · Nepal · Nicaragua · Nieuw-Zeeland · Niger · Nigeria · Noord-Korea · Noorwegen · Oeganda · Oman · Oostenrijk · Pakistan · Panama · Papoea-Nieuw-Guinea · Paraguay · Peru · Polen · Portugal · Puerto Rico · Qatar · Roemenië · Rwanda · Saint Vincent‑Grenadines · Salomonseilanden · Samoa · San Marino · Saoedi-Arabië · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Singapore · Slovenië · Soedan · Spanje · Sri Lanka · Suriname · Swaziland · Syrië · Tanzania · Thailand · Togo · Tonga · Trinidad en Tobago · Tsjaad · Tsjecho-Slowakije · Tunesië · Turkije · Uruguay · Vanuatu · Venezuela · Verenigde Arabische Emiraten · Verenigde Staten · Vietnam · Zaïre · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika · Zuid-Korea · Zweden · Zwitserland · Onafhankelijke olympische deelnemers
# Mindoroneushoornvogel

De mindoroneushoornvogel (Penelopides mindorensis) is een neushoornvogel die voorkomt in de regenwouden op het eiland Mindoro in de Filipijnen. Het is een endemische vogelsoort van Mindoro.

## Kenmerken

De mindoroneushoornvogel wordt ongeveer 53,5 centimeter lang met een spanwijdte van zo'n 22,5 centimeter. De soort is samen met de mindanaoneushoornvogel en de luzonneushoornvogel de kleinste in de Filipijnen voorkomende neushoornvogelsoort. Het mannetje is makkelijk te herkennen aan de vaalwitte kop, zijkanten van de nek, onderkant hals en borst. De buik en flanken zijn in tegenstelling tot de visayanneushoornvogel vaalgeel in plaats van donkerrood. De rug en vleugels zijn bruin tot zwart met wat donkerrood daardoorheen. De staart is wit tot donkerrood met aan het eind een zwarte band. Het vrouwtje is grijsbruin tot zwart en heeft in tegenstelling tot de andere Filipijnse Penelopides soorten een zwarte huid bij de keel.
De mindoroneushoornvogel is net als alle neushoornvogels een luidruchtige vogel die in paren of in groepjes leeft. De soort vliegt door afwisselend met de vleugels te klappen en te zweven.

## Voedsel

Het dieet van de mindoroneushoornvogel bestaat voornamelijk uit fruit. Ze eten ook wel insecten, kevers, mieren en heel soms wormen.

## Voortplanting

De mindoroneushoornvogel plant zich voort in de maand mei. Het vrouwtje legt daarbij zo'n 3 eieren, waarbij ze zichzelf inbouwt in haar nest tijdens het uitbroeden van de eieren.

## Verspreiding en leefgebied

De mindoroneushoornvogel is een bosbewoner die voorkomt voor in de regenwouden, bosranden maar ook secundair bos en aangeplant bos zoals boomgaarden tot hoogstens 1000 meter op het eiland Mindoro. Om te nestelen is de vogel waarschijnlijk wel afhankelijk van ontwikkeld bos met een dicht bladerdak.

## Status

In de jaren 1970 was de mindoroneushoornvogel nog een redelijk algemene vogelsoort op het eiland. Sinds de jaren 1990 zijn er slechts waarnemingen van vijf locaties met een maximum van 20 vogels op één plaats. Sinds 2003 zijn er aanwijzingen dat er op meer locaties nog vogels zijn, maar het blijven kleine aantallen. De totale populatie wordt geschat op 250-1000 volwassen vogels.
Rond 1988 is het regenwoud op het eiland teruggebracht tot een gebied van 120 km². in 1991 werd geschat dat het eiland binnen 10-20 jaar volledig ontbost zou zijn. Echter het tempo van ontbossing is anno 2008 lager. Wel is het bosareaal sterk gefragmenteerd en er wordt nog steeds illegaal gekapt en afgebrand. Daarom is de mindoroneushoornvogel een bedreigde vogelsoort op de Rode Lijst van de IUCN.
* Kennedy, R.S., Gonzales P.C., Dickinson E.C., Miranda, Jr, H.C., Fisher T.H. (2000) A Guide to the Birds of the Philippines, Oxford University Press, Oxford.
* 1 2 3 (en) Mindoroneushoornvogel op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Noordelijkste stad ter wereld

De noordelijkste stad ter wereld hangt af van de gehanteerde definitie van wat een stad is. Als noordelijkste nederzettingen zouden Longyearbyen (78°13′N) met 1900 inwoners en het nog noordelijker gelegen Ny-Ålesund (78°55′N) kunnen worden gerekend. In het noordoosten van Groenland ligt het nog noordelijker gelegen Station Nord (81°36′09"N). Het noordelijkste bewoonde station is echter Alert in Canada (82°28′N). Hammerfest in Noorwegen (70°39'N) werd lange tijd aangeduid als noordelijkste stad ter wereld, maar sinds de jaren '90 heeft ook het noordelijker gelegen Honningsvåg (70°58′N) de status van stad en Utqiaġvik (71°18′N) in Alaska ligt nog noordelijker.
Het is echter meer aanneembaar om de stad Norilsk (69°22′N) in Noord-Siberië met meer dan 100.000 inwoners te verklaren tot noordelijkste stad ter wereld. Vaak wordt Sint-Petersburg (59°56’N) met meer dan 5 miljoen inwoners de noordelijkst gelegen miljoenenstad ter wereld genoemd. Reykjavik (64°8’N) is de noordelijkst gelegen landshoofdstad. Nuuk, de hoofdstad van Groenland, ligt op 64°10’N net iets noordelijker.

## Lijst met noordelijkst gelegen plaatsen

* Barneo, Arctische ijskap rond de 89°N — aantal inwoners: 100 (tijdelijk Russisch drijvend onderzoekstation dat met het ijs meedrijft - elk jaar opnieuw opgebouwd)
* Alert, Ellesmere, Nunavut, Canada 82°28′ N — inw: 75
* Nord, Groenland, Denemarken 81°43′ N — inw: 4
* Eureka, Ellesmere, Nunavut, Canada 79°59′ N — inw: 0
* Ny-Ålesund, Spitsbergen, Noorwegen 78°55′ N — inw. 30
* Longyearbyen, Spitsbergen, Noorwegen 78°12′ N — inw. 1700
* Barentszburg, Spitsbergen, Noorwegen 78°04′ N — inw. 950
* Siorapaluk, Groenland, Denemarken 77°47′ N — inw: 87
* Qaanaaq (Thule), Groenland, Denemarken 77°29′ N — inw: 640
* Grise Fiord, Ellesmere, Nunavut, Canada 76°25′ N — inw: 163
* Resolute, Cornwalliseiland, Nunavut, Canada 74°41′ N — inw: 215
* Dikson, Tajmyr, Rusland 73°30′ N — inw: 676
* Chatanga, Tajmyr district, Rusland 71°59′ N — inw: 3450
* Beloesja Goeba, Nova Zembla, Rusland 71°33′ N - inw: 2622
* Utqiaġvik, Alaska, Verenigde Staten 71°18′ N — inw: 4683
* Mehamn in Gamvik, Troms og Finnmark, Noorwegen 71°05′ N — inw: 1000
* Honningsvåg, Troms og Finnmark, Noorwegen 70°58′ N — inw: 2575
* Hammerfest, Troms og Finnmark, Noorwegen 70°39′ N — inw: 9200

## Grote steden (50.000+) ten noorden van de noordpoolcirkel (66½° N)

* Norilsk, Rusland 69°57′ N — aantal inwoners 127.503
* Tromsø, Noorwegen 69°40′ N — inw: 61.897
* Moermansk, Rusland 68°58′ N — inw: 319.263
* Vorkoeta, Rusland 67°30′ N — inw: 116.000
# Air Santok

Air Santok is een bestuurslaag in het regentschap Pariaman van de provincie West-Sumatra, Indonesië. Air Santok telt 1083 inwoners (volkstelling 2010).
# Cerbère

Cerbère is een gemeente in het Franse kanton La Côte Vermeille dat behoort tot het departement Pyrénées-Orientales (regio Occitanie). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Céret. Cerbère telde op 1 januari 2021 1.257 inwoners.
De plaats is bekend door het grensstation aan Franse zijde op de spoorlijn Perpignan - Barcelona. Doordat Frankrijk en Spanje verschillende spoorwijdten hebben, zijn de grensstations Cerbère en Portbou belangrijke overstappunten.

## Geografie

De oppervlakte van Cerbère bedroeg op 1 januari 2021 8,18 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 153,7 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Zangkwartel

De zangkwartel (Dactylortyx thoracicus) is een vogel uit de familie Odontophoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1848 door Gambel.

## Voorkomen

De soort komt voor van het midden van Mexico tot Honduras en telt 11 ondersoorten:
* D. t. pettingilli: zuidoostelijk San Luis Potosí en zuidwestelijk Tamaulipas.
* D. t. thoracicus: noordoostelijk Puebla en centraal Veracruz.
* D. t. sharpei: van Yucatán tot noordelijk Guatemala.
* D. t. paynteri: zuidelijk Quintana Roo.
* D. t. devius: Jalisco.
* D. t. melodus: Guerrero.
* D. t. chiapensis: centraal Chiapas.
* D. t. dolichonyx: zuidelijk Chiapas.
* D. t. salvadoranus: El Salvador.
* D. t. fuscus: centraal Honduras.
* D. t. conoveri: oostelijk Honduras.

## Beschermingsstatus

De totale populatie is in 2019 geschat op 50-500 duizend volwassen vogels. Op de Rode Lijst van de IUCN heeft de soort de status niet bedreigd.
* ↑ (en) Zangkwartel op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1).
# Scaled Composites

Scaled Composites is een onderdeel van Northrop Grumman dat begon een kleinschalige privéonderneming die zich bezighoudt met het ontwerpen en bouwen van vliegtuigen. Het bedrijf werd opgericht door de Amerikaanse ontwerper Burt Rutan die het bedrijf tot 2011 bleef leiden. Scaled Composites is gevestigd op Mojave Air and Space Port in Mojave (Californië) in de Verenigde Staten. Het bedrijf kenmerkt zich door de bouw van onconventionele ontwerpen en het veelvuldig gebruik van kunststof composietmaterialen.
Scaled Composites werd gevestigd in 1982. Het bedrijf is sindsdien een paar keer van eigenaar gewisseld: Beech Aircraft Corporation (1985), Wyman Gordon, Castparts Inc., en daarna Rutan en andere investeerders en sinds 2007 Northrop Grumman. Rutan is tot zijn pensioen op 1 april 2011 senior manager gebleven. De bedrijfscultuur heeft meer weg van een groep samenwerkende hobbyisten dan van een commerciële vliegtuigbouwer.

## Vliegtuigen

Rutan kan worden gekenschetst als een eigenzinnig en origineel vliegtuigontwerper. Enkele van de bij Scales gebouwde producten:
* Rutan-VariEze en de Rutan Long-EZ, vliegtuigjes voor zelfbouwers, voorzien van een canard-vleugel, wat de vlucht van het toestel over een grotere range van omstandigheden stabieler maakt.
* Voyager, het eerste vliegtuig dat non-stop en zonder bij te tanken rond de wereld vloog (1986), bestuurd door Rutans broer Dick Rutan, en Jeana Yeager.
* Stars & Stripes, een catamaran die deelnam aan de America's Cup in 1986.
* SpaceShipOne, het eerste bemande vliegtuig van een niet door een door een overheid betaalde organisatie, dat tot 100 km hoogte klom en dus officieel een suborbitale ruimtevlucht maakte. SpaceShipOne won in 2004 de Ansari X Prize, met Mike Melvill en Brian Binnie als testpiloten.
* White Knight, het vliegtuig dat SpaceShipOne op lanceerhoogte bracht.
* GlobalFlyer, het vliegtuig waarmee Steve Fossett in maart 2005 solo en zonder bij te tanken in ca. 77 uur rond de wereld vloog.
* Stratolaunch, van het bedrijf Stratolaunch Systems dat raketten van onder dit vliegtuig wil lanceren. Met een spanwijdte van 117 meter het breedste vliegtuig ooit. Werd op 31 mei 2017 voor het eerst uit de hangar gerold en maakte de eerste proefvlucht op 13 april 2019.

## SpaceShipTwo

Samen met investeerder Richard Branson (oprichter van Virgin Galactic) ontwikkelde Scaled Composites een vergrote opvolger van SpaceShipOne: SpaceShipTwo, een suborbitaal ruimtevliegtuig voor betalende passagiers. Bij een test met een lachgas (N$_2$O) - injector van de raketaandrijving voor SpaceShipTwo deed zich op 26 juli 2007 een explosie voor waarbij 3 doden en enkele gewonden vielen. Bij een ongeluk tijdens een testvlucht in 2014 kwam de copiloot om het leven en raakte de gezagvoerder zeer zwaar gewond. De bouw van SpaceShipTwo werd later ondergebracht in The Spaceship Company, een joint venture van Virgin Galactic en Scaled Composites die later volledig eigendom van Virgin Galactic werd. Deze werd in 2021 integraal onderdeel van Virgin Galactic en de merknaam Spaceship Company is losgelaten.

## Externe link

* website Scaled Composites
* ↑ (en) Tweet van Stratolaunch
# Sint-Jan en Sint-Amanduskerk

De Sint-Jan en Sint-Amanduskerk is de parochiekerk van de tot de Antwerpse gemeente Puurs-Sint-Amands behorende plaats Oppuurs, gelegen aan Oppuursdorp

## Geschiedenis

In 1803 werd Oppuurs een zelfstandige parochie. In hetzelfde jaar werd een kerk in classicistische stijl gebouwd met steun van de familie Snoy. In 1825 kwam de toren gereed. In 1959-1961 werd de kerk vergroot met een transept, naar ontwerp van Charles Spiessens. Hierbij werd het oorspronkelijke koor afgebroken zodat het altaar in het transept werd geplaatst.

## Gebouw

Het betreft een naar het zuiden georiënteerde eenbeukige bakstenen kerk met ingebouwde noordelijke toren. Deze heeft vier geledingen waarbij de onderste geleding in zandsteen is uitgevoerd. De toren heeft een achthoekige ingesnoerde torenhelm. Het brede transept is uitgevoerd in baksteen en gewapend beton waarop een vieringkoepel met achthoekige naaldspits.

## Interieur

Het schip wordt overkluisd door een tongewelf.
De kerk bezit een 17e-eeuws schilderij, voorstellende de Heilige Familie met kleine Johannes en aartsengel Michaël. Er is een 17e-eeuws beeld van Sint-Johannes en een 18e-eeuws engelenbeeld. Ook het kerkmeubilair is overwegend 18e-eeuws.
* Inventaris Onroerend Erfgoed
# Soemba-jaarvogel

De soemba-jaarvogel (Rhyticeros everetti, synoniem: Aceros everetti) is een vogel die behoort tot de familie van de neushoornvogels (Bucerotidae). Het is een endemische vogelsoort op het Indonesische eiland Soemba. De vogel is vernoemd naar de Britse koloniaal ambtenaar en verzamelaar Alfred Hart Everett.

## Beschrijving

De soemba-jaarvogel is een middelgrote neushoornvogel: hij wordt ongeveer 70 cm lang. Het mannetje is roodachtig bruin boven en achter op de kop; de nek is bleekwit. Het vrouwtje is helemaal zwart. Beide partners hebben een grote vuilgele snavel met oranje bruine vlek op de ondersnavel. Verder een "hoorn" op de snavel en een blauw gekleurde keelzak die kan worden opgeblazen.

## Verspreiding en leefgebied

De soemba-jaarvogel komt voor in tropisch laaglandbos tot op 950 m boven de zeespiegel. De grootste populatie bevindt zich in het Manupeu-Tanadaru Nationale Park op Soemba. De vogel is sterk afhankelijk van de aanwezigheid van grote loofbomen met een dichte kroon. Toch zijn er ook waarnemingen in kleine boomgroepen van grote bomen in een verder schijnbaar ongeschikt leefgebied.

## Status

De grootte van de populatie is in 2020 geschat op 1000-2000 volwassen vogels. De vogel heeft sterk te lijden door het afbranden van bos en omzetting in weidegronden. De status op de Rode lijst van de IUCN is in 2020 gewijzigd van kwetsbaar naar bedreigd .
* 1 2 (en) Soemba-jaarvogel op de IUCN Red List of Threatened Species.