OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Donald Maclean (predikant)

Donald Maclean (Glasgow, juni 1915 - Inverness, 13 augustus 2010) was een Schots predikant en voorman van de Free Presbyterian Church of Scotland. Maclean was een man van grote statuur in het kerkgenootschap, mede door zijn zeer lange staat van dienst.

## Biografie

Maclean werd geboren in Glasgow, waar toentertijd nog een grote gemeente was van meer dan 1000 leden. Naar eigen zeggen kwam hij op 19-jarige leeftijd tot bekering en is op 30 december 1948 bevestigd als predikant in Portree op het eiland Skye. Deze kleine gemeente leefde na zijn komst geheel op, zelfs gebedsdiensten door de week trokken meer dan 100 mensen. Vanaf 14 juni 1960 diende hij de gemeente in Glasgow, waar hij 40 jaar voorging in de St Jude's Church. Later was hij betrokken bij de opleiding van nieuwe predikanten van de Free Presbyterian Church in Schotland. Hij was twee keer voorzitter van de synode en een aantal jaren secretaris. In 2000 ging ds. MacLean met emeritaat, maar hij bleef preken, tot op 95-jarige leeftijd. Ds. MacLean bezocht regelmatig Nederland, hij sprak verschillende keren op de Mbuma-zendingsdagen.
Maclean verdedigde als voorzitter van de synode in 1989 tegenover onder meer de pers het besluit om James Mackay te schorsen als kerklid. Tijdens deze periode ontstaat een scheuring in de kerk en splitst de Associated Presbyterian Churches zich af. De affaire komt hem op veel kritiek te staan. Maclean omschrijft dit zelf als een zeer moeilijke periode.
Hij was getrouwd met Grace MacQueen die overleed in 2008, samen kregen ze vier kinderen.
# Považská Bystrica

Považská Bystrica (Duits: Waagbistritz, Hongaars: Vágbeszterce) is een stad in het noordwesten van Slowakije met ruim 42.000 inwoners langs de rivier Váh.
De stad heeft geen historisch centrum meer. Van 1950 tot 1980 werden de meeste oude gebouwen gesloopt en vervangen, waardoor Považská Bystrica door velen wordt gezien als een onaantrekkelijke stad.

## Geschiedenis

De plaats was een van de grootste nederzettingen van het noorden van Slowakije, waar talrijke vondsten uit de achtste tot de elfde eeuw zijn gedaan. De burcht van Považská Bystrica werd voor het eerst in 1316 genoemd, en de plaats zelf, als Bistrica, pas in 1330. In 1384 werden stadsrechten verleend.
In de veertiende eeuw heersten onder andere de broers Ján en Rafael Podmanický op de burcht, die daar hun basis voor strooptochten naar Moravië en Silezië hadden. In 1432 werd de stad door de hussieten volledig platgebrand, waardoor koning Sigismund van Hongarije de stadsrechten opnieuw moest verlenen (1435). In 1458 schonk koning Matthias Corvinus de stad met zestien aangrenzende dorpen en de burcht aan Ladislav Podmanický. Daarmee begon een lange periode van heerschappij door deze adellijke familie over grote delen van Slowakije en het koninkrijk Hongarije.
Tot 1928 waren landbouw en handwerk de belangrijkste bronnen van inkomsten. In dat jaar werd een depandance van de wapenfabriek van Brno (Brnenská zbrojovka) geopend, tegenwoordig een fabriek voor zware machines. In 1929 verplaatste een wapenfabriek uit Bratislava de productie naar Považská Bystrica, waardoor de werkgelegenheid fors verbeterde.
Sinds de Tweede Wereldoorlog, en in het bijzonder in de jaren 70 en 80 van de twintigste eeuw groeide de stad aanzienlijk. Er ontstonden nieuwe woonwijken rondom het kleine stadscentrum en het centrum zelf werd volledig herbouwd, waardoor er nog nauwelijks historische gebouwen aanwezig zijn.

## Partnersteden

* Rožnov pod Radhoštěm (Tsjechië)

## Geboren

* Milan Dvorščík (1970), Slowaaks wielrenner
* Ivan Kozák (1970), Slowaaks voetballer
* De ruïnes van de burcht Považský hrad boven de stad
Banská Bystrica · Bardejov · Bratislava · Humenné · Komárno · Košice · Levice · Liptovský Mikuláš · Martin · Michalovce · Nitra · Nové Zámky · Poprad · Považská Bystrica · Prešov · Prievidza · Ružomberok · Spišská Nová Ves · Trenčín · Trnava · Žilina · Zvolen
# Stadsbrand van Amsterdam (1421)

De stadsbrand van 1421 behoort, met de stadsbrand van 1452, tot de grootste branden die Amsterdam hebben geteisterd.
In de eerste eeuwen van Amsterdam waren de meeste huizen van hout. Baksteen was kostbaar, alleen grote gebouwen zoals kerken waren uit steen opgetrokken. Daarom kon een kleine brand gauw tot een grote brand uitgroeien. Hele stadswijken gingen in vlammen op en de bewoners waren (nagenoeg) machteloos met de beperkte middelen die hen ten dienste stonden. Sterke wind kon de gevolgen nog versterken en alleen wijken die bovenwinds van de brand lagen bleven gespaard. Pas als alles was afgebrand doofde het vuur na verloop van tijd.

## Stadsbrand 1421

Op zondag 13 april 1421 woedde een grote brand, die vooral de Middeldam, het Stadhuis en de Mariakerk (de latere O.L Vrouwekerk / Nieuwe Kerk) trof. Een derde deel van de stad ging verloren. Daaronder was naast deze gebouwen ook de Heilige Stede (de latere Nieuwezijds Kapel), gebouwd na het Mirakel van Amsterdam uit 1345. Deze Heilige Stede zou in 1452 weer in vlammen opgaan. De Sint-Nicolaaskerk (Oude Kerk) overleefde de beide grote 15e-eeuwse branden. De Mariakerk was nog in aanbouw, sinds het einde van de 14e eeuw.

## Brandpreventie

Toen in 1452 nogmaals een groot deel van de stad afbrandde, verordonneerde het stadsbestuur dat huizen van steen gebouwd moesten worden. Ook rieten daken moesten worden vervangen door dakpannen. Brandgevaarlijke bedrijven werden in de loop der tijd naar de rand van de stad verbannen. Dit proces heeft vanaf de 15e eeuw tot in de 20e eeuw geduurd. Later vonden nog regelmatig branden plaats, maar, mede dankzij de uitvinding en toepassing van de brandspuit van Jan van der Heijden, groeiden branden niet meer uit tot de omvang van 1421 en 1452.

## Canon van Amsterdam

* De stadsbrand van 1421 is venster nummer 4 van de Canon van Amsterdam.
* ↑ Buisman, J. Duizend jaar weer, wind en water in de lage landen, deel 2 1300-1450, Franeker (1998), pagina 447, ISBN 90 5194 141 2
* ↑ Willem Frijhoff e.a. "Geschiedenis van Amsterdam", deel I, Uitgeverij SUN, Amsterdam 2004. pagina 88, ISBN 90-5875-181-3
* ↑ Een enorme vuurzee legde Amsterdam in 1421 in de as, www.parool.nl; 8 april 2021
# Emys trinacris

Emys trinacris is een schildpad uit de familie moerasschildpadden (Emydidae). De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven in 2005, zodat de schildpad in veel literatuur nog niet wordt vermeld. De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Uwe Fritz, Tiziano Fattizzo, Daniela Guicking, Sandro Tripepi, Maria Grazia Pennisi, Peter Lenk, Ulrich Joger & Michael Wink in 2005.

## Uiterlijke kenmerken

Het is met een schildlengte van 14 centimeter een wat kleinere soort. Het rugschild is donker van kleur, het buikschild is geel. De schildpad is endemisch in Italië, en dan alleen op het eiland Sicilië. Over de biologie en levenswijze van deze soort is vrijwel niets bekend.

## Bronvermelding
### Referenties

* ↑ (en) Emys trinacris op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database – Emys trinacris.

### Bronnen

* (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Emys trinacris - Website Geconsulteerd 19 mei 2015
* (en) - Peter Paul van Dijk, John B. Iverson, Anders G. J. Rhodin, H. Bradley Shaffer & Roger Bour - Turtles of the World, 7th Edition: Annotated Checklist of Taxonomy, Synonymy, Distribution with Maps, and Conservation Status - ISSN 10887105 (2014) - Website
# Spitskopsierschildpad

De spitskopsierschildpad (Trachemys grayi) is een schildpad uit de familie moerasschildpadden (Emydidae).
De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Marie Firmin Bocourt in 1868. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Emys grayi gebruikt. De schildpad werd lange tijd beschouwd als een ondersoort van de lettersierschildpad (Trachemys scripta), maar wordt tegenwoordig als een aparte soort gezien.
De schildpad komt voor in delen van Midden-Amerika en leeft in de landen Guatemala, El Salvador en Mexico.

## Bronvermelding
### Referenties

* ↑ Bernhard Grzimek (1971). Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen. Kindler Verlag AG, Pagina 104. ISBN 90 274 8626 3.
* ↑ Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database – Trachemys grayi.

### Bronnen

* (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Trachemys grayi - Website Geconsulteerd 27 mei 2015
* (en) Fritz, U. & P. Havaš (2007) - Checklist of Chelonians of the World - Website
* (en) C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour - Turtles of the World - Website
# Trachemys callirostris

Trachemys callirostris is een schildpad uit de familie moerasschildpadden (Emydidae). De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door John Edward Gray in 1856. De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door John Edward Gray in 1856. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Emys callirostris gebruikt. De soort werd lange tijd als ondersoort van de lettersierschildpad beschouwd, waardoor de verouderde wetenschappelijke naam in de literatuur wordt gebruikt.
De schildpad bereikt een maximale schildlengte tot 25 centimeter. De schildpad is te herkennen aan de vele kleine gele vlekjes aan de kop.
Trachemys callirostris komt voor in delen van Zuid-Amerika en leeft in de landen Argentinië, Brazilië, Colombia en Uruguay. De habitat bestaat uit rivieren en andere wateren.

## Ondersoorten

Er worden twee ondersoorten erkend, die verschillen in het uiterlijk en het verspreidingsgebied.
* Ondersoort Trachemys callirostris callirostris
* Ondersoort Trachemys callirostris chichiriviche

## Bronvermelding
### Referenties

* ↑ Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database – Trachemys callirostris.
* ↑ C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour, Turtles of the World.

### Bronnen

* (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Trachemys callirostris - Website Geconsulteerd 27 mei 2015
* (en) - Peter Paul van Dijk, John B. Iverson, Anders G. J. Rhodin, H. Bradley Shaffer & Roger Bour - Turtles of the World, 7th Edition: Annotated Checklist of Taxonomy, Synonymy, Distribution with Maps, and Conservation Status - ISSN 10887105 (2014) - Website
* (en) C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour - Turtles of the World - Website
# Trachemys taylori

Trachemys taylori is een schildpad uit de familie moerasschildpadden (Emydidae).

## Naamgeving

De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door John Marshall Legler in 1960. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Pseudemys scripta taylori gebruikt. De wetenschappelijke soortnaam taylori is een eerbetoon aan de Amerikaanse herpetoloog Edward Harrison Taylor (1889–1978). Trachemys taylori behoorde lange tijd tot het geslacht Chrysemys, waardoor de verouderde wetenschappelijke naam in de literatuur wordt gebruikt.

## Uiterlijke kenmerken

De schildpad bereikt een maximale schildlengte tot 22 centimeter. De schildpad heeft een rode vlek achter het oog, net als de roodwangschildpad. Juvenielen hebben zwarte, lichtomzoomde vlekken op het schild, die vervagen naarmate de dieren ouder worden.

## Verspreidingsgebied

Trachemys taylori komt endemisch voor in Mexico en alleen in de deelstaat Coahuila de Zaragoza. Het is een bewoner van rivieren en andere zoete wateren.

## Bronvermelding
### Referenties

* ↑ (en) Trachemys taylori op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database – Trachemys taylori.
* ↑ C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour, Turtles of the World.

### Bronnen

* (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Trachemys taylori - Website Geconsulteerd 27 mei 2015
* (en) - Peter Paul van Dijk, John B. Iverson, Anders G. J. Rhodin, H. Bradley Shaffer & Roger Bour - Turtles of the World, 7th Edition: Annotated Checklist of Taxonomy, Synonymy, Distribution with Maps, and Conservation Status - ISSN 10887105 (2014) - Website
* (en) C.H. Ernst, R.G.M. Altenburg & R.W. Barbour - Turtles of the World - Website
# De Goudbloem

De Goudbloem was een kamer van rethorica (rederijkerskamer) en gold als de hoofdkamer van het Land van Waas. Deze stond onder leiding van een hoofdprins, die regeerde over alle Wase rederijkskamers.
Deze kamer stond onder patronaat van de Soete Naem Jesus, het blazoen verbeelde het Kind Jezus te midden van bloemen, die de ondergeschikte Wase kamers symboliseren. Als wapenspreuk gold 'Behouden simpel van sinnen'. De leden van deze kamer noemden zich Gautblommisten, deze bestonden uit de hogere klasse van Sint-Niklaas. Een raad van dekens verkoos een prins, die aan het hoofd stond. Een van de bekendere Prinsen was Jacobus Saman. De kamer onderhield nauwe contacten met andere Vlaamse hoofdkamers alsook met het Feodaal Hof van Waas. De Gautblommisten waren essentieel bij het culturele volksleven van de Wase hoofdstad.

## Geschiedenis

Rond 1521 werd de kamer erkend door keizer Karel V. In 1610 doopte de hoofdkamer van Gent, de Fonteyn, deze kamer tot hoofdkamer van Waas, waardoor ze hiërarchisch als eerst werd erkend. De kamer had het recht om eigen kamers in het Waasland te erkennen. Dit gebeurde onder andere in 1611, toen ze de Vlasbloem erkende in Nieuwkerken. Ook de Rode Roos in Elversele werd door de hoofdkamer opgericht.
In 1886 vierden de Gautblommisten hun 350-jarig bestaan. In 1939 probeerde men een doorstart uit te voeren, met tijdelijk succes. In 1993 werden de producties definitief stopgezet.

### Hoofdprinsen

De hoofdprinsen van de acht rederijkerskamers regeerden in principe tot hun overlijden.
Bijschrift :
| Periode | Naam | |
| -1728 | Jan-Pieter Zaman de Solackers | Heer van "Ten Berghe", hoofdschepen |
| 1728-1766 | Frans-Jozef de Castro y Toledo | Heer van "Puyvelde", Hoofdschepen |
| 1774-1775 | Jan-Filips de Nève | |
| 1775- | Lodewijk-Filips Tayaert de Borms | Heer van "Bruynsputte", Hoofdschepen |

## Patrimonium

Het resolutieboek van de Goudbloem is bewaard gebleven is. Het is in 2013 als Vlaams Topstuk erkend. Het bevat handgeschreven verslagen en schetsen. Het stuk kwam terecht in de verzameling van de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas. Ook bewaart de Kring nog een heraldisch pronkstuk van de kamer.
* ↑ de goudblom speelt Genonveva; 2020. Wasiana
* ↑ Om beters wille: rederijkerskamers en de stedelijke cultuur in de Zuidelijke Nederlanden 1400-1650; Anne-Laure van Bruaene.-Amsterdam University Press, 2008
* ↑ De Goudbloem van Sint-Nikolaes: hoofdkamer van 't Land van Waes.- Ferdinand Augustijn Snellaert. 1846
# Raponsje (Efteling)

Raponsje is de uitbeelding van Raponsje in het Sprookjesbos in het Nederlandse attractiepark de Efteling. Het is het negende sprookje op de route door het Sprookjesbos en ligt tussen De sprekende papegaai en De Kleine Zeemeermin.

## Uitbeelding

Het tafereel bestaat uit een toen meter hoge toren bijna volledig omringd door een vijver. Boven in de toren bevindt zich een hout omlijste raam. Raponsje kijkt uit het raam terwijl ze op de vensterbank leunt. Haar haar hangt las de toren helemaal naar beneden. Voor de toren staat een muur. Hierachter komt om de zoveel minuten een heks tevoorschijn die via het haar van Raponsje naar boven klimt. De heks draagt een donkerrood gewaad, een donkerrode puntmuts en blauwe schoeisel. Ook draagt ze een tasje met daarin rapunzel. De heks klimt circa zeven meter omhoog om daarna weer af te dalen.
De vertelling van het sprookje is ingesproken door Wieteke van Dort. Op de achtergrond is het nummer Maritana van William Vincent Wallace te horen.

## Geschiedenis

Het tafereel werd geopend op 7 juli 2001, tegelijk met de Dag van het sprookje. Ook werd er een Raponsjeverkiezing georganiseerd, waarbij het meisje met de langste vlecht gekozen werd. In de loop der jaren werd de vlecht van Raponsje meerdere keren vervangen. De vlecht wordt door onder meer weersomstandigheden snel vies. In 2016 werd er bij het tafereel een sprookjesboek toegevoegd. Sinds een onderhoudsperiode in 2020 draagt de heks een tasje met Rapunzel. In 2022 werd de toren in de bouwsteigers gezet voor onderhoud.

## Externe link

* Officiële website
* 1 2 Onderhoud in het Sprookjesbos: Efteling zet toren van Raponsje in de steigers. Looopings (29 september 2022). Geraadpleegd op 23 september 2024.
* ↑ Raponsje - Eftepedia - alles over de Efteling. www.eftepedia.nl. Geraadpleegd op 22 september 2024.
* ↑ Het Wonderlijke WC Web (Efteling) - De Schoonste van het Land - Anno 2001. www.wonderlijkewcweb.org. Geraadpleegd op 23 september 2024.
* ↑ Stevens, R, ",,Ik word te oud voor zo'n lange haarvlecht", Nieuwsblad, 11 juli 2001. Geraadpleegd op 23 september 2024.
Afbeeldingen
# Jaap Eden Trofee 1983

12e Jaap Eden Trofee 1983 was een schaatsmarathon. Het is de elfde editie van de Jaap Eden Trofee die werd gehouden op zaterdag 5 november 1983 en plaatsvond op de Jaap Edenbaan in Amsterdam. Er was nog geen editie voor de vrouwen. De winnaar van de elfde editie was Jos Pronk, het zilver was voor Lex Cazemier en het brons voor Dries van Wijhe.

## Podia

| Klasse | 1 Eerste | 2 Tweede | 3 Derde |
| Top-divisie mannen | Jos Pronk | Lex Cazemier | Dries van Wijhe |

## Uitslag Top-divisie mannen

| # | Rijder | Nationaliteit |
| 1 | Jos Pronk | Nederland |
| 2 | Lex Cazemier | Nederland |
| 3 | Dries van Wijhe | Nederland |
| 4 | Wim Vos | Nederland Nederland |
| 5 | Co Giling | Nederland Nederland |
| 6 | Jos Niesten | Nederland |
| 7 | Theun Busser | Nederland |
| 8 | Jan Kroon | Nederland |
| 9 | Jan Wessels | Nederland Nederland |
| 10 | Anne Postmus | Nederland Nederland |
* ↑ 13e Jaap Eden Trofee - A Divisie - Amsterdam. schaatspeloton.nl. Geraadpleegd op 29 oktober 2024.
1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 ·
2021 · 2022 · 2023 · 2024
# Monacia-d'Aullène

Monacia-d'Aullène (Corsicaans: Munacia d'Auddè; Italiaans: Monacia d'Aullene) is een gemeente in het Franse departement Corse-du-Sud (regio Corsica) en telt 396 inwoners (1999).

## Geografie

De oppervlakte bedraagt 39,85 km², de bevolkingsdichtheid is 9 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal.
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.
# Fort Scott

Fort Scott is een kleine Amerikaanse plaats in de staat Kansas, ongeveer 140 km ten zuiden van de stad Kansas aan de rivier de Marmaton gelegen. Het is de grootste plaats in de zogeheten Bourbon County.
Het inwonertal bedraagt ongeveer 8300 personen, de oppervlakte 14,1 km².
Het is de geboorteplaats van Gordon Parks, fotograaf en filmregisseur.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 20 km rond Fort Scott.

## Geboren

* Hugh S. Johnson (1882-1942), militair, zakenman, speechschrijver, overheidsfunctionaris en columnist
* Gordon Parks (1912-2006), fotograaf, filmregisseur, schrijver, dichter en componist
# 1560

Het jaar 1560 is het 60e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### april

* 4 - Het ridderleger van Savoye raakt in oorlog met de Waldenzen, over het algemeen boeren, die trouw zijn aan de hertog maar weigeren terug te keren in de katholieke kerk.

### juni

* 12 - Oda Nobunaga verslaat Imagawa Yoshimoto in de slag bij Okehazama.

### juli

* 7 - De door Filips II benoemde stadhouder van Henegouwen, Jan IV van Glymes van Bergen, houdt zijn Blijde Inkomst in de hoofdstad Bergen.
* 8 - Elisabeth van Hessen huwt in Marburg met Lodewijk, troonopvolger van de Palts.
* 29 - De Turkse vloot herovert het eiland Djerba op de Spanjaarden.

### augustus

* 21 - Zonsverduistering in Europa. De Deense student Tycho Brahe besluit hierdoor astronomie te gaan studeren.

### oktober

* 14 - In de hoofdstad van Anjou, Angers, vindt een oproer met beeldenstorm plaats, dat "Journée des mouchoirs", (Zakdoekendag) genoemd wordt, daar de protestanten, die de stad overnemen, hun hoeden met witte zakdoeken hebben versierd. Van elders opgeroepen katholieke troepen drukken het oproer snel de kop in.

### zonder datum

* Jean Nicot stuurt het in Amerika ontdekte geneeskrachtige wondermiddel tabak naar de Franse koningin Catharina de' Medici om haar van haar hoofdpijn af te helpen.
* Akbar de Grote regeert nu als volmondige over India en fnuikt de macht der Afghanen. Hij verwerft gebiedsuitbreiding en roem door bestuursorganisatorische talenten, wijsheid en tolerantie.

## Beeldende kunst

* Kinderspelen (1560) Pieter Bruegel de Oude, Kunsthistorisches Museum Wien, Wenen
* Athene bij de Muzen (ca. 1560) Frans Floris
* Venus en de luitspeler (ca. 1560) Titiaan, Metropolitan Museum

## Bouwkunst

* Villa Barbaro (1560) Andrea Palladio

## Geboren
### mei

* 13 - Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg, van 1584 tot zijn dood stadhouder van Friesland

### augustus

* 7 - Elisabeth Báthory, Hongaarse gravin, beroemde seriemoordenaar in de Slowaakse en Hongaarse geschiedenis

## Overleden
### november

* 25 - Andrea Doria (93), Genuees admiraal en politicus

### december

* 2 - Georg Sabinus (52), Duits humanistisch geleerde en diplomaat
# Claus Wagner

Claus Wagner (Lohr am Main, 1965) is een Duitse drummer.
Wagner is als drummer overwegend autodidact. Hij speelde in zijn geboortestad in verschillende groepen, meestal met drummer/performer Rudolf Porzelt en gitarist Michael Lembach. Hij studeerde aan de FMW Frankfurter Musikwerkstatt (bij Peter Giger) en (bij Michael Küttner) aan de Musikhochschule Köln. Sindsdien speelde Wagner in talrijke projecten, met musici als Peter Kowald, Tom Cora, Matthias Schubert, Axel Dörner, Sebastian Gramss, Frank Wingold en Frank Gratkowski. Met de groep Ballhaus rond Adrian Ils en het septet Novotnik 44 (met Udo Moll) won hij verschillende prijzen (o.a. een Preis der Deutschen Schallplattenkritik).
Tegenwoordig geeft hij vooral les, hij is actief bij de JazzHausSchule Köln.

## Discografie (selectie)

* Ballhaus Die neuen Fernen (1994)
* The Remedy The Remedy (JazzHausMusik 1994)
* Ballhaus Lügen ist menschlich (1998).
# KV KIOS

KV KIOS is een korfbalclub in Nieuw-Vennep, Noord-Holland, die sinds 1954 actief is. KV KIOS is samen met KV Badhoevedorp de enige korfbalclub in de Haarlemmermeer.
Van de 19 teams die KIOS heeft zijn er 4 senioren teams: hier een tabel met de senioren-selectie. KIOS 1 speelt zowel in de veldcompetitie als in de zaalcompetitie in de landelijke 1e klasse.

## Accommodatie algemeen

* Het veld wordt gebruikt van 13 maart t/m 1 november
* De zaal wordt gebruikt van 2 november t/m 12 maart

### Sportveld KIOS

Sportveld KIOS is de enige accommodatie voor veld-korfbal bij KIOS, het complex bestaat uit:
* Twee kunstgrasvelden met hekken en verlichting
* Een clubhuis met kantine en kleedkamers
* Zitplaatsen en staanplaatsen rondom het veld
Sportveld KIOS ligt op Eugénie Previnaireweg 100 in Nieuw-Vennep

### Accommodaties zaal

KIOS gebruikt 3 accommodaties voor in het zaalseizoen:

#### Breedenborgh

Het Breedenborgh-complex bestaat uit:
* 1 kleedkamer
* 1 zaal
* In de Breedenborgh wordt alleen getraind.

#### Sandestein

Het Sandestein-sportcomplex bestaat uit:
* 6 kleedkamers
* 2 hallen met 4 kleine velden
* In het Sandestein wordt alleen getraind
De sportzaal Sandestein ligt Sandestein 40 in Nieuw-Vennep

#### Estafette

De faciliteiten van de Estafette zijn:
* 6 kleedkamers
* 1 grote sporthal
* tribune's voor circa 600 mensen
De sporthal De Estafette ligt op Helsinkilaan 1 in Nieuw-Vennep

## Externe link

* De officiële website van KV KIOS
# Utetheisa ornatrix

Utetheisa ornatrix is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam werd gepubliceerd in 1758 door Carl Linnaeus in de tiende editie van Systema naturae.