# Kierleeuwenbek

Kierleeuwenbek (Chaenorhinum) is een geslacht van planten uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae). Het geslacht komt met één soort, de kleine leeuwenbek (Chaenorhinum minus), in België en Nederland voor.

## Naamgeving en etymologie

* Synoniemen: Chaenorrhinum (DC.) Rchb., Hueblia Speta
De botanische naam Chaenorhinum is afkomstig van het Oudgriekse χαίνειν, chainein (openen) en ῥίς, rhis (snuit), naar de vorm van de bloem.

## Kenmerken

Kierleeuwenbekken zijn eenjarige of overblijvende planten. De bladeren zijn lijnvormig tot eirond, aan de basis tegenoverstaand. De bloeiwijze is een eindstandige tros of alleenstaande bloemen in de bladoksels. De bloemen lijken op die van leeuwenbek (Antirrhinum) en zijn voorzien van een bloemlip, een helm en een spoor. De kroon wordt niet volledig afgesloten door de lip, wat de botanische naam verklaard.

## Habitat en verspreiding

Kierleeuwenbekken komen vooral voor op droge, stenige plaatsen langs het Middellandse Zeegebied van Spanje tot Turkije. De kleine leeuwenbek wordt ook in België en Nederland gevonden.

## Taxonomie en fylogenie

Chaenorhinum is nauw verwant aan vlasleeuwenbek (Linaria).
Het telt, afhankelijk van de geraadpleegde bron, 20 tot meer dan 50 soorten.

### Geselecteerde soorten

* Chaenorhinum minus (L.) Lange (Kleine leeuwenbek)
* Chaenorhinum origanifolium (L.) Kostel. (Marjoleinbekje)
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Chaenorhinum op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* R. van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten, ISBN 90-01-58344-X
* (es) Asturnatura
Acanthorrhinum · Achetaria · Adenosma · Albraunia · Amphianthus · Anarrhinum · Angelonia · Antirrhinum (Leeuwenbek) · Aragoa · Artanema · Asarina · Bacopa · Basistemon · Benjaminia · (Besseya) · Bougueria · Brookea · Bryodes · Bythophyton · Callitriche (Sterrenkroos) · Campylanthus · Chaenorhinum (Kierleeuwenbek) · Chelone (Schildpadbloem) · (Chionohebe) · Chionophila · (Cochlidiosperma) · Collinsia · (Conobea) · Cymbalaria · (Detzneria) · Digitalis (Vingerhoedskruid) · Dintera · Dizygostemon · Dopatrium · Ellisiophyllum · Encopella · Epixiphium · Erinus · Galvezia · Gambelia · Geochorda · Globularia (Kogelbloem) · Gratiola · Hebe · Hemiphragma · Herpestis · Hippuris · Holmgrenanthe · Holzneria · Howelliella · Hydrotriche · (Isoplexis) · Kashmiria · Keckiella · Kickxia (Stoppelleeuwenbek) · Lafuentea · Lagotis · Limnophila · Limosella · Linaria (Vlasleeuwenbek) · Littorella · Lophospermum · Mabrya · Maurandella · Maurandya · Mecardonia · Melosperma · Microcarpaea · Misopates · Mohavea · Monocardia · Monopera · Monttea · Neogaerrhinum · (Neopicrorhiza) · Nothochelone · Nuttallanthus · Otacanthus · Ourisia · Paederota · (Parahebe) · Penstemon (Penstemon) · Philcoxia · Picria · Picrorhiza · Plantago (Weegbree) · Poskea · Psammetes · Pseudorontium · Rhodochiton · Russelia · Sairocarpus · Schistophragma · Schweinfurthia · Scoparia · Scrofella · Sibthorpia · Stemodia · (Synthyris) · Tetranema · Tetraulacium · Tonella · Uroskinnera · Veronica (Ereprijs) · Veronicastrum · Wulfenia · Wulfeniopsis