OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Phraortes (koning)

Phraortes was de zoon en opvolger van Deioces. Phraortes was de tweede sjah van de Meden. Hij is nog alleen bekend van Herodotus' Historiën. Hij stierf na een regering van 22 jaar (ca. 675 - ca. 653 v. Chr.) in de strijd tegen de Assyriërs.
De naam Phraortes komt van het Oud-Perzische Fravartis of Frâda.
Herodotus schreef in zijn Historiën, Boek I, hoofdstuk 102, dat Phraortes niet tevreden was met de regio van de onder zijn vader verenigde stammen van de Meden en het land van de Perzen (en Parthen) binnenviel en ook andere provincies in Asia overwon. Hij stuitte daarbij op de 'heren' Assyriërs, die hun vazallen liever onder hún juk hielden. In die tijd waren Esarhaddon en na hem zijn zoon Assurbanipal (669 - 627 v. Chr.) de koningen van het Nieuw-Assyrische Rijk. Na een regeringsperiode van tweeëntwintig jaar werd Phraortes door Assurbanipal verslagen en gedood.
Zijn zoon en opvolger Cyaxares zou zijn vader wreken en in 612 v. Chr. de Assyrische hoofdstad Ninive innemen, wat het einde van het Assyrische Rijk betekende.
# Bruna (winkelketen)

Bruna is een Nederlandse detailhandelsonderneming, die met bijna 300 winkels actief is op de markt van boeken, tijdschriften, dagbladen, papier- en schrijfwaren, wenskaarten, cadeau- en multimediaproducten. In deze branche is Bruna marktleider. Het merendeel van de winkels betreft franchisewinkels. Naast de winkelverkoop biedt Bruna boeken aan via haar website.

## Geschiedenis

Bruna is door Albert Willem Bruna opgericht in 1868. Albert Willem Bruna nam in dat jaar een kleine boekhandel en uitgeverij over in Haarlem. Vanaf 1891 kwamen daar op diverse stations spoorwegkiosken bij. In 1909 werd de zaak gesplitst in uitgeverij A.W. Bruna & Zoon en De Spoorwegboekhandel, onder leiding van respectievelijk de oudste (Gerard, 1870–1935) en jongste zoon (Hendrik, 1874–1965) van oprichter Albert Willem. Het bedrijf is franchisegever sinds 1949. Van 1935 tot 1982 stond Henk Bruna aan het hoofd van de winkelketen.
Bruna was daarna eigendom van Postkantoren BV, waarbij de helft van de aandelen in handen was van Post NL en ING. In 2015 kampte het bedrijf met tegenvallende bestedingen door consumenten en grote investeringen in nieuwe online activiteiten leverden nog te weinig op. In dat jaar leed het een verlies van 7 miljoen euro en de aandeelhouders sprongen financieel bij. In 2016 volgde wederom een verlies van 7 miljoen euro. In 2017 werd Bruna overgenomen door VBK Uitgeversgroep. In 2019 verhuisde Bruna het hoofdkantoor uit kostenbesparingsoogpunt van Houten naar Amsterdam-Zuidoost.
Bruna kwam in 2020 in handen van Audax. Het valt daar onder de retail-divisie waar onder meer ook de ReadShop-formule deel van uitmaakt. In 2024 is het Bruna hoofdkantoor wederom verplaatst, nu naar Utrecht.

## Externe link

* Officiële website
* ↑ Alle Bruna winkels reclamefolder.nl
* 1 2 NU.NL Aandeelhouders PostNL en ING schieten Bruna te hulp, 14 februari 2017, geraadpleegd op 22 september 2017. Gearchiveerd op 22 september 2017.
* ↑ Winkelketen Bruna overgenomen door uitgeefconcern VBK, nrc.nl, 6 december 2017. Gearchiveerd op 16 juli 2021.
* ↑ Afronding overname Bruna door Audax denationalefranchisegids.nl, 17 januari 2020. Gearchiveerd op 2 februari 2023.
# Pachyprotasis simulans

Pachyprotasis simulans is een vliesvleugelig insect uit de familie van de bladwespen (Tenthredinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1817 door Klug.
# Spinosophroniella

Spinosophroniella is een kevergeslacht uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1961 door Breuning.

## Soorten

Spinosophroniella is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
* Spinosophroniella rufa Breuning, 1961
* ↑ (fr) Tavakilian, G. (auteur) & Chevillotte, H. (software) (2012) Base de données Titan sur les Cerambycidés ou Longicornes. (bezocht 30 januari 2014)
# Onychiurus dissimulans

Onychiurus dissimulans is een springstaartensoort uit de familie van de Onychiuridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1952 door Gisin.
# Lijst van nummer 1-hits in Noorwegen in 2001

Deze hits stonden in 2001 op nummer 1 in de VG-lista, de bekendste hitlijst in Noorwegen.
| Week | Artiest | Titel |
| 1 | Wyclef Jean & Mary J. Blige | 911 |
| 2 | Wyclef Jean & Mary J. Blige | 911 |
| 3 | Wyclef Jean & Mary J. Blige | 911 |
| 4 | Wyclef Jean & Mary J. Blige | 911 |
| 5 | Wyclef Jean & Mary J. Blige | 911 |
| 6 | OutKast | Ms. Jackson |
| 7 | OutKast | Ms. Jackson |
| 8 | OutKast | Ms. Jackson |
| 9 | Madrugada | Hands Up - I Love You |
| 10 | Madrugada | Hands Up - I Love You |
| 11 | Organic | Big Brother |
| 12 | Organic | Big Brother |
| 13 | Organic | Big Brother |
| 14 | Organic | Big Brother |
| 15 | Cape | Tic Tac |
| 16 | Destiny's Child | Survivor |
| 17 | Destiny's Child | Survivor |
| 18 | Crazy Town | Butterfly |
| 19 | Crazy Town | Butterfly |
| 20 | Crazy Town | Butterfly |
| 21 | Crazy Town | Butterfly |
| 22 | Crazy Town | Butterfly |
| 23 | Crazy Town | Butterfly |
| 24 | Spin-Up | Sing Na Na Na |
| 25 | Shaggy & Rayvon | Angel |
| 26 | Shaggy & Rayvon | Angel |
| 27 | Daddy DJ | Daddy DJ |
| 28 | Daddy DJ | Daddy DJ |
| 29 | Shaggy & Rayvon | Angel |
| 30 | Shaggy & Rayvon | Angel |
| 31 | Christina Aguilera, Mýa, Lil' Kim, P!nk | Lady Marmalade |
| 32 | Christina Aguilera, Mýa, Lil' Kim, P!nk | Lady Marmalade |
| 33 | Christina Aguilera, Mýa, Lil' Kim, P!nk | Lady Marmalade |
| 34 | Christina Aguilera, Mýa, Lil' Kim, P!nk | Lady Marmalade |
| 35 | Christina Aguilera, Mýa, Lil' Kim, P!nk | Lady Marmalade |
| 36 | Eve & Gwen Stefani | Let Me Blow Ya Mind |
| 37 | Eve & Gwen Stefani | Let Me Blow Ya Mind |
| 38 | Eve & Gwen Stefani | Let Me Blow Ya Mind |
| 39 | Eve & Gwen Stefani | Let Me Blow Ya Mind |
| 40 | Kylie Minogue | Can't Get You Out of My Head |
| 41 | Kylie Minogue | Can't Get You Out of My Head |
| 42 | Kylie Minogue | Can't Get You Out of My Head |
| 43 | Kylie Minogue | Can't Get You Out of My Head |
| 44 | Kylie Minogue | Can't Get You Out of My Head |
| 45 | Kylie Minogue | Can't Get You Out of My Head |
| 46 | Kylie Minogue | Can't Get You Out of My Head |
| 47 | Kylie Minogue | Can't Get You Out of My Head |
| 48 | Afroman | Because I Got High |
| 49 | Afroman | Because I Got High |
| 50 | Anastacia | Paid My Dues |
| 51 | Anastacia | Paid My Dues |
| 52 | Anastacia | Paid My Dues |
# Vlag van Boutersem

De vlag van Boutersem werd door de gemeenteraad op 17 september 1986 en nogmaals op 17 november 1986 officieel vastgesteld als de gemeentelijke vlag van de Vlaams-Brabantse gemeente Boutersem. Op 10 maart 1987 werd hij door het Bestuur van Vlaanderen bevestigd en uiteindelijk gepubliceerd op 3 december 1987 in het officiële Belgisch Staatsblad.
Officieel wordt de vlag beschreven als:
   Groen met een gele geopende woontoren met puntdak, gemetseld en met valhek van rood, geplaatst op een witte heuvel met zeven toppen (3 en 4).
De vlag is volledig gebaseerd op het gemeentewapen en ziet er dus helemaal hetzelfde uit.
De vlag dat in Boutersem wordt gebruikt, tonen een variant van deze vlag met het gouden tekst GEMEENTE BOUTERSEM boven de toren.
* Officiële tekening van de vlag
* Vlag gebruikt door de gemeenteraad
* Variant
# Karel Niessen

Karel Frederik Niessen (Velsen, 21 april 1895 – 1967) was een Nederlands theoretisch natuurkundige die bijdragen heeft geleverd op het gebied van de kwantumfysica en vooral bekend is van het Pauli-Niessen-model.

## Biografie

Niessen begon in 1914 aan zijn studie natuurkunde aan de Universiteit Utrecht. In 1922 ontving hij zijn doctoraat onder Leonard Ornstein. Van 1921 tot 1928 was hij assistent aan deze universiteit, uitgezonderd de periode van zijn post-doctoraalstudie en onderzoek van 1925 tot 1926 aan de Ludwig Maximilians-Universiteit in München onder Arnold Sommerfeld. Hij kon hiernaartoe dankzij een stipendium van de Rockefeller Foundation. Ook verbleef hij van 1928 tot 1929 aan de University of Wisconsin-Madison.

## Werk

Zowel Niessens proefschrift van 1922 als Wolfgang Pauli's uitgebreide proefschrift ging over de waterstofmolecuulion in het atoommodel van Bohr-Sommerfeld. Hun werk wordt daarom vaak aangeduid als het Pauli-Niessen-model. Hun onderzoek heeft bijgedragen tot het aantonen van de ontoereikendheid van de oude kwantummechanica, wat natuurkundigen de aanzet gaf om nieuwe wegen te verkennen. Dit leidde tot de formulering van de matrixmechanica van de kwantummechanica door Werner Heisenberg en Max Born in 1925 alsmede Erwin Schrödingers formulering van de golfmechanica in 1926, die gelijkwaardig bleken te zijn.
Na zijn terugkeer in Nederland in 1929 was Niessen gedurende zijn gehele carrière werkzaam als theoretisch natuurkundige bij elektronicaconcern Philips in Eindhoven.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Karel Niessen op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ Mathematics Genealogy Project.
* ↑ Karel F. Niessen, Zur Quantentheorie des Wasserstoffmolekülions, Universiteit Utrecht, Utrecht: I. Van Druten (1922) geciteerd in Mehra, Volume 5, Part 2, 2001, p. 932.
# Geranomyia aequabilis

Geranomyia aequabilis is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Pachypsaltis

Pachypsaltis is een geslacht van vlinders van de familie echte motten (Tineidae).

## Soorten

* P. catathrausta Meyrick, 1938
* P. insolens Meyrick, 1914
* P. megalopa Meyrick, 1915
* P. meyricki Gozmány & Vári, 1973
* P. morosa Gozmány, 1966
* P. pachystoma (Meyrick, 1920)
* P. psammodoxa Meyrick, 1925
* P. taxiarcha Meyrick, 1916
# Notiophygus postpreasus

Notiophygus postpreasus is een keversoort uit de familie Discolomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1935 door John.
# Station Kadyny

Station Kadyny was een spoorweghalte in de Poolse plaats Kadyny.
# Phreagena kilmeri

Phreagena kilmeri is een tweekleppigensoort uit de familie van de Vesicomyidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door F.R. Bernard.
# Volleybal op de Europese Spelen 2015

Volleybal is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Europese Spelen 2015 in Bakoe, Azerbeidzjan van 13 tot en met 28 juni.

## Programma

Er werd bij het volleybal in twee sportdisciplines in vier onderdelen om de medailles gestreden, gelijk verdeeld over mannen en vrouwen. Er werden twee indoor volleybaltoernooien gehouden en twee beachvolleybaltoernooien.
| Discipline | Locatie | Onderdeel |
| Beachvolleybal | Baku Crystal Hall | Beachvolleybal |
| Volleybal | Baku Crystal Hall | Indoor volleybal |
| juni 2015 | za 13 | zo 14 | ma 15 | di 16 | wo 17 | do 18 | vr 19 | za 20 | zo 21 | ma 22 | di 23 | wo 24 | do 25 | vr 26 | za 27 | zo 28 | Tot. |
| Volleybal | * | * | * | * | * | * | * | 1 | 1 | * | * | * | * | * | 1 | 1 | 4 |
* Op deze dagen worden geen medaille-evenementen gespeeld. Op dagen dat er een medaille-evenement is, kunnen er ook voorrondes voor een ander medaille-evenement plaatsvinden.

## Deelname

In totaal deden 464 atleten mee in de wielersportonderdelen van de Europese Spelen 2015. Alle aantallen werden vastgesteld naar de CEV Nations Ranking op 1 januari 2014.
De aantallen plaatsen waren bekendgemaakt door de CEV.

## Medailles
### Beachvolleybal

| Onderdeel | 1 Goud | 1 Goud | 1 Zilver | 1 Zilver | 1 Brons | 1 Brons |
| Mannen | Letland | Mārtiņš Pļaviņš Haralds Regža | Rusland | Jaroslav Kosjkarjov Dmitri Barsoek | Tsjechië | Přemysl Kubala Jan Hadrava |
| Vrouwen | Zwitserland | Nicole Eiholzer Nina Betschart | Oostenrijk | Lena Plesiutschnig Katharina Schützenhöfer | Litouwen | Ieva Dumbauskaitė Monika Povilaitytė |

### Indoor volleybal

| Onderdeel | 1 Goud | 1 Goud | 1 Zilver | 1 Zilver | 1 Brons | 1 Brons |
| Mannen | Duitsland | | Bulgarije | | Rusland | |
| Vrouwen | Turkije | | Polen | | Servië | |

## Externe link

* (en) Wedstrijdschema Europese Spelen
* ↑ Qualification summary
Atletiek · Badminton · Basketbal · Boksen · Boogschieten · Gymnastiek · Judo · Kanovaren · Karate · Sambo · Schermen · Schietsport · Schoonspringen · Strandvoetbal · Synchroonzwemmen · Taekwondo · Tafeltennis · Triatlon · Volleybal · Waterpolo · Wielersport · Worstelen · Zwemmen
# Merhatovec

Merhatovec is een plaats in de gemeente Selnica in de Kroatische provincie Međimurje. De plaats telt 160 inwoners (2001).
# Geophilus hadesi

Geophilus hadesi is een duizendpoot uit de familie van de Geophilidae.
De soort komt voor in de grotten van het Velebit-gebergte in Kroatië tot een diepte van 1100 meter. In eerste instantie troffen onderzoekers exemplaren aan in twee grotten op een diepte van meer dan 250 m. Later ontdekten ze twee exemplaren in een diepe verticale grot; een op 980 m en de ander op 1100 m diepte. Dit is de grootste diepte waarop Chilopoda tot nu toe zijn aangetroffen, De antennes en klauwen hebben grotere afmetingen dan gebruikelijk.
Het dier is vernoemd naar Hades, de god van de onderwereld.
* ↑ (en) 'Centipede from hell' found in world's deepest caves; Discovery News; 30 juni 2015
* ↑ (en) Geophilus hadesi: New Species of Cave-Dwelling Centipede Discovered op sci-news.com, 1 juli 2015, geraadpleegd 16 juli 2015. Gearchiveerd op 8 november 2020.
* ↑ (en) Scientists name the deepest cave-dwelling centipede after Hades—the Greek god of the underworld; Phys.org; 30 juni 2015
# Pachypsaltis pachystoma

Pachypsaltis pachystoma is een vlinder uit de familie echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1920 door Meyrick.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Spelobia sejuncta

Spelobia sejuncta is een vliegensoort uit de familie van de mestvliegen (Sphaeroceridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1985 door Marshall.
# Onbreekbare Eed

De Onbreekbare Eed (Engels: Unbreakable Vow), is een eed die in het fantasieboek Harry Potter voorkomt. Wanneer iemand de Onbreekbare Eed aflegt, legt die persoon een magische belofte af waar hij/zij zich vervolgens te allen tijde aan dient te houden. Deze belofte is niet geheel onbreekbaar; de persoon in kwestie kan nog terugkomen op zijn of haar woord, maar moet dit dan wel met de dood bekopen.
Bij het afleggen van de eed moet altijd een getuige aanwezig zijn, wiens toverstok wordt gebruikt als binder.

## Gebruik in de boeken

De Onbreekbare Eed wordt voor het eerst gezien in het zesde boek, Harry Potter en de Halfbloed Prins. In het begin van dit boek legt Severus Sneep een Onbreekbare Eed af, waarbij hij de moeder van Draco Malfidus, Narcissa, belooft dat hij Draco zal helpen wanneer hij "de opdracht" niet kan voltooien. Wat de opdracht precies is, is de lezer op dat moment nog niet bekend. Uiteindelijk blijkt dat het Draco's taak was om Albus Perkamentus te doden. Aan het einde van boek 6 moet Sneep Draco inderdaad helpen, en doodt hij Perkamentus. Pas aan het eind van het laatste boek wordt bekend dat dit in opdracht van Perkamentus zelf is.
In hetzelfde boek vertelt Ron aan Harry dat Fred en George ooit geprobeerd hebben hem een Onbreekbare Eed af te laten leggen, maar hier niet in slaagden door tussenkomst van hun vader.
# Phrazes for the Young

Phrazes for the Young is het eerste soloalbum van Julian Casablancas, bekend als de leadzanger van de Amerikaanse rockband The Strokes. De opnamen van dit album vonden plaats in New York, Los Angeles en Nebraska. De muziek werd geproduceerd door Jason Ladder in samenwerking met Mike Mogis (bekend van Bright Eyes en Monsters of Folk). Het album kwam binnen op de 35ste positie in de Billboard 200 Albums Charts en op de 19de plaats in de Britse hitlijsten.

## Data van uitgave

| Land | Datum van uitgave |
| Australië, Oostenrijk, Duitsland, Zwitserland | 30 oktober 2009 |
| België, Tsjechië, Denemarken, Finland, Frankrijk, Hong Kong, Italië, Nederland, Nieuw-Zeeland, Polen, Portugal, Verenigd Koninkrijk, Mexico | 2 november 2009 |
| Canada, Spanje, Verenigde Staten | 3 november 2009 |
| Zweden | 4 november 2009 |
| Argentinië | 10 november 2009 |
| Brazilië | 13 november 2009 |
# Volleybal Combinatie Veenendaal

Volleybal Combinatie Veenendaal (VCV) is een Nederlandse volleybalvereniging uit Veenendaal.
De club werd opgericht in Veenendaal in september 1959 als fusie tussen Sport en Vriendschap (S&V) en de Veenendaalse Volleybal Vereniging (V.V.V.). Beide fusieclubs waren op 1 augustus 1951 opgericht. De nieuwe vereniging ging onder de naam Panters en Recter spelen waarbij de oude clubs een eigen identiteit qua clubkleuren behielden. In 1980 werd tot één groen-wit tenue besloten en ging de club als Volleybal Combinatie Veenendaal (VCV) verder. In 2013 is de kleurencombinatie veranderd naar rood-zwart.
In 2016 werd het eerste herenteam ondergebracht in een stichting topvolleybal en nam de naam Vallei Volleybal Prins (VVP) aan. In hetzelfde jaar verhuisde het team van Veenendaal naar Ede. Na degradatie en een faillissement van de stichting is het team weer ondergebracht bij VCV. Het eerste herenteam speelde vanaf seizoen 2010/11 t/m 2017/2018 in de Eredivisie.
Eerste Divisie A: Prima Donna Kaas Huizen · Sudosa-Desto · Axell Claims / Sovoco · VC Sneek · EVV Bultman-Hartholt · HHB Coaching/CSV · FOOX Olhaco · De Hofnar-Bovo · Rabobank Orion Volleybal Doetinchem 2 · VoCASA 2 · Apollo 8 · Focus4U Woudenberg
Eerste Divisie B: EMD-Tooling · NVC · VELO · Compaen · Skunk · Inter Rijswijk 2 · HLB Van Daal/DS 2 · Sliedrecht Sport 2 · Banierhuis Taurus 2 · VV Utrecht · MKB Accountants/VCV · VV Zaanstad 2
# Pramadea christophalis

Pramadea christophalis is een vlinder van de familie van de grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Syllepte christophalis door Pierre Viette in een publicatie uit 1988.
De soort komt voor op Réunion.
* Nuss, M.; et al. (2003-2024). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 30-11-2024.
* De Prins J., De Prins W. & Goff R. (2011–2024). Pramadea christophalis op Afromoths, online database of Afrotropical moth species (Lepidoptera). World Wide Web electronic publication. Geraadpleegd op 30-11-2024.
# Gerard Doustraat 175-181

Het pand Gerard Doustraat 175-181 is een gebouw aan de Gerard Doustraat in De Pijp te Amsterdam-Zuid. Het is een van een vijftal gemeentemonumenten in die straat.
Het gebouw kent een roemrucht verleden. De eerste gebruiker en eigenaar van het gebouw met fabrieksschoorsteen was rijtuigenfabriek W.H. van Eck en Zonen. Zij waren gevestigd aan de Stadhouderskade 110-114. Deze firma ging in 1886 failliet. Zijn grootste concurrent was destijds in Amsterdam Spijker Rijtuigfabriek, die in de Nieuwe Kerkstraat was gevestigd. Spijker Rijtuigfabriek nam het gebouw in gebruik, verplaatste de ingang naar de Gerard Doustraat en bouwde vervolgens de Gouden Koets. Nog voordat die opgeleverd was, werd een deel van het gebouw in gebruik genomen door Vrolijk & Timperley, een fietsfabrikant. Die eerste was directeur van een fietsschool, die haar lesruimte had in het gebouw/de ruimte waar even later het Zuiderbad in werd gemaakt. Vanaf 1900 kreeg het nog diverse bestemmingen, waaronder een showroom/werkplaats van Fiat. Rond de eeuwwisseling in 2000 vestigde zich als buurman Albert Heijn, omdat hun filiaal aan het Marie Heinekenplein niet op tijd gereed was, dan wel te duur bevonden. Voor deze supermarkt werd een stuk nieuwbouw naast het monument gerealiseerd. In die passage kwam een nieuwe ingang, terwijl ook de oude ingang aan de Gerard Doustraat in gebruik bleef. Er werd vervolgens een kinderdagverblijf gevestigd met de naam De Gouden Koets. De bouwsels aan de Stadhouderskade zijn allemaal aangepast aan/naar winkeleenheden en woningen en heeft geen monumentstatus.
Het gebouw kent een zeer afwijkende massieve bouwconstructie ten opzichte van haar omgeving. Opvallend aan de zijde van de Gerard Doustraat zijn de vele pilasters (kolommen) en grote vensters (voor daglicht). Echter het pand valt nauwelijks op omdat het staat in dat deel van de Gerard Doustraat waar weinig activiteiten plaatsvinden. Het ligt aan de overzijde van de Synagoge Gerard Doustraat, enkele lage arbeiderswoninkjes en een woonblok.
* Gerard Doustraat 175-181
* Ruimtelijke plannen
# Asklepios

Asklepios (Oudgrieks: Ἀσκληπιός, Asklēpiós (gelatiniseerd als Asclepius), of Αἰσκλαπιός, Aisklāpiós (gelatiniseerd als Aesculapius)) is in de Griekse mythologie de god van geneeskunde en genezing.

## Achtergrond

Hij was de zoon van Apollo en Coronis. De zwangere Coronis was echter al verliefd op de sterfelijke Ischys. Apollo doodde zijn ontrouwe geliefde en transformeerde (volgens Ovidius) de witte raaf die het nieuws had overgebracht in een zwarte. Hij onttrok het kind aan het lichaam van de dode moeder en Asklepios kwam in Epidaurus ter wereld. Asklepios werd door Apollo toevertrouwd aan de wijze centaur Chiron, die hem onderwees in de geneeskunde. Asklepios bleek echter zo getalenteerd dat hij in staat was doden tot leven te wekken, een bekwaamheid die hij meerdere malen zou hebben toegepast (onder meer op Theseus' zoon Hippolytus). Zeus vond echter dat het opwekken van de doden een aantasting was van de orde en hij doodde Asklepios met zijn bliksem. Apollo nam echter wraak door de Cyclopen (de vervaardigers van Zeus' bliksemschichten) te doden. Apollo werd bestraft en moest zich één jaar ten dienste stellen van een sterfelijke, Admetus, maar hij was wel in zijn opzet geslaagd aangezien Zeus Asklepios opnieuw tot leven riep.
Bij Homerus is hij nog geen god, maar een kundig arts; pas vanaf de 5e eeuw v.Chr. wordt hij vereerd als de god van de geneeskunst.
De drie dochters van Asklepios waren Hygieia (godin van de gezondheid), Achelois (godin van de maan en pijnstilling) en Panacea (godin van de geneesmiddelen). Hij zou ook twee zonen hebben gehad, de bekwame geneesheren Podalirius en Machaon (genoemd door Homerus in de Ilias). Ook de bekende arts Hippocrates werd beschouwd als een afstammeling van Asklepios.
Wat precies de waarheid is, is onzeker. Of Asklepios ook daadwerkelijk in Epidaurus heeft gewerkt, is iets uit de overlevering. In Epidaurus is zeker een kuuroord geweest en waarschijnlijk een van de eerste georganiseerde ziekenhuizen waarvan men het bestaan weet. De legende wil dat men naar Epidaurus ging als men ziek was. Wanneer men in een droom een slang zag, was men genezen (zie ook de Asklepioscultus in Epidaurus). Zodoende wordt Asklepios meestal afgebeeld met een staf waar een slang omheen kronkelt, de asklepiosstaf of esculaap. Het is al sinds eeuwen het symbool voor artsen. Ook voor apothekers wordt dit symbool gebruikt, met bovenaan de asklepiosstaf een schaal, waar de slang uit gevoed wordt. Deze schaal is het symbool van Hygieia, de godin van de gezondheid en dochter van Asklepios.

## Verering

Het heiligdom van Asklepios wordt gekenmerkt door een tempel waaronder een labyrint is gebouwd, waarin slangen werden gehouden.
Op diverse plaatsen in Griekenland zijn overblijfselen van heiligdommen, gewijd aan Asklepios, zoals het Asklepieion op het Griekse eiland Kos, maar ook in Epidaurus en Trikala, en in Pergamon (Klein-Azië).
* Asclepios (Museum der Anatolische Beschavingen, Ankara)
* Naar een beeld in het Louvre
# Palpomyia plebeius

Palpomyia plebeius is een muggensoort uit de familie van de knutten (Ceratopogonidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1861 door Loew.
# Obolella

Obolella is een geslacht van uitgestorven brachiopoden, dat ontstond in het Vroeg-Cambrium.

## Beschrijving

Deze vijf millimeter lange brachiopode bezit gelijkvormige, bijna ronde kleppen, die getooid zijn met fijne concentrische groeistrepen.
Literatuur
* Frank H.T. Rodes, Herbert S. Zim en Paul R. Shaffer (1993) - Natuurgids Fossielen (het ontstaan, prepareren en rangschikken van fossielen), Zuidnederlandse Uitgeverij N.V., Aartselaar. ISBN D-1993-0001-361
Noten
* ↑ Fossilworks: Obolella. www.fossilworks.org. Geraadpleegd op 17-01-2023.
* Obolella in de Paleobiology Database