OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marley Spearman

Marley Joan Spearman (11 januari 1928 - 19 augustus 2011) was een Engelse amateur-golfster.
Marley Baker groeide op in Wimbledon. Haar broer en zuster overleden op te jonge leeftijd. Zij verliet haar school om danseres te worden bij het Windmill Theatre in de West End. Ze trouwde met Tony Spearman, gaf haar toneelcarrière op en werd huisvrouw.
Op een dag deed ze boodschappen in Harrods. Toen ze klaar was, regende het zo hard dat ze weer even de winkel inliep. Daar zag ze toen een aankondiging van gratis golfles in het Regent’s Park Golf Centre. Ze besloot dat te proberen. Ze was meteen enthousiast en werd lid van de Sudbury Golf Club in Middlesex. Binnen twee jaar had ze handicap 4 en al gauw was ze een van de beste speelsters van haar land. In 1961 en 1962 won ze het British Ladies Amateur. Na die tweede overwinning liet Madame Tussauds een wassen beeld van haar maken.
Haar huwelijk met Spearman eindigde in een echtscheiding, waarna ze hertrouwde met Stephen Harris en met hem een zoon kreeg. Ze stopte met competitie spelen, maar ging nog wel een paar keer als captain mee met de Curtis Cup en de Vagliano Trophy. In 1982 verhuisden ze naar Budleigh Salterton. Harris overleed in 1991, Marley twintig jaar later.

## Gewonnen

Onder meer:
* 1961: British Ladies Amateur
* 1962: British Ladies Amateur
* 1963: New Zealand Amateur
* 1964: English Amateur

## Teams

* Curtis Cup: 1960, 1962, 1964
* Vagliano Trophy: 1959, 1961
* Commonwealth Tournament (nu Astor Trophy): 1959, 1963.
* Telegraph: Spearman overleden
* Herinneringen aan Marley
# Fram2

Fram2 is een commerciële bemande ruimtevlucht van SpaceX die is geboekt door crypto-ondernemer Chun Wang, een Maltees van Chinese afkomst. Het wordt de eerste bemande vlucht in een polaire baan om de aarde. Dat wil zeggen dat deze een baan over de noord- en zuidpool volgt. De hoek zal 90° zijn en daarmee het record van de grootste hoek van Vostok 6 (65,09°) uit de boeken halen. De boeking werd bekendgemaakt op 12 augustus 2024 en zou aanvankelijk eind 2024 worden gelanceerd. In oktober 2024 werd de vlucht uitgesteld naar het voorjaar van 2025 omdat de kans op gunstig lanceer- en landingsweer binnen een tijdsbestek van enkele dagen dan veel groter wordt geacht.

## Bemanning

| Positie | Ruimtevaarder |
| Gezagvoerder | Noorwegen Jannicke Mikkelsen, privaat 1e ruimtevlucht |
| Piloot | Australië Eric Philips, privaat 1e ruimtevlucht, |
| Missieleider | Malta Chun Wang, privaat 1e ruimtevlucht, |
| Missiespecialist | Duitsland Rabea Rogge, privaat 1e ruimtevlucht |

## Externe link

* Website
* ↑ (en) Jeff Foust, Crypto entrepreneur buys Crew Dragon flight, SpaceNews, 13 augustus 2024
* ↑ (en) FIRST HUMAN SPACEFLIGHT TO FLY OVER EARTH’S POLAR REGIONS, SpaceX, geraadpleegd op 12 augustus 2024
# Ferrari 288 GTO

De Ferrari 288 GTO is een sportwagen ontworpen door Pininfarina en gebouwd door Ferrari in 1984.
De 288 GTO is optisch gebaseerd op de Ferrari 308 GTB en werd ontworpen voor de Groep B circuit klasse, maar is nooit gebruikt als raceauto. De naam GTO staat dan ook voor Gran Turismo Omologata, gehomologeerd, en werd reeds eerder gebruikt voor de Ferrari 250 GTO racewagen uit 1962 en later door de Ferrari 599 GTO uit 2010. Om toegelaten te worden tot de Groep B-rally's moest Ferrari minimaal 200 exemplaren bouwen. Uiteindelijk zijn dat er 272 geworden. Doordat de auto als raceauto werd ontwikkeld, levert de motor 400 pk bij 7000 toeren per minuut.
In 1986 bouwde Ferrari 5 modellen van de 288 GTO Evoluzione met een agressiever uiterlijk en een motor die tot 650 pk leverde. De 288 GTO Evoluzione vormde uiteindelijk de basis van de Ferrari F40.

## Gegevens

* Motor type: 2855cc, 8 cilinders, 32 kleppen in V-configuratietwin turbo
* Vermogen: 400 pk bij 7000 toeren/min.
* Versnelling: 5 bak, handgeschakeld.
* Gewicht: 1160 kilo.
* Topsnelheid: 305 kilometer per uur.
* 0-100 km/h: 4,5 seconden.
* Ultimate Car Page
# Sandžak

De Sandžak (Cyrillisch: Санџак; Turks: Sancak) is een regio in het zuidwesten van Servië en het noorden van Montenegro, die ongeveer overeenkomt met het historische land Raška.
In Servië omvat de Sandžak zes gemeenten, te weten Novi Pazar (de “hoofdstad” van de Sandžak), Nova Varoš, Priboj, Prijepolje, Sjenica en Tutin. In Montenegro omvat de Sandžak zes gemeenten, te weten Bijelo Polje, Petnjica, Berane, Plav, Pljevlja en Rožaje.

## Geschiedenis

De naam sandžak verwijst naar een benaming van een bestuurlijke eenheid in het Ottomaanse rijk, waarvan de betekenis letterlijk "vlag" is. De Sandžak heette voluit de Sandžak van Novi Pazar. Tot 1912 maakte het deel uit van het Ottomaanse Rijk. Tijdens het congres van Berlijn in 1878 werd besloten dat de Sandžak onderdeel bleef van het Ottomaanse rijk, maar dat het onder militaire bescherming van Oostenrijk-Hongarije kwam. Het doel hiervan was het voorkomen van een bezetting door Servië en Montenegro in geval van een vereniging van beide landen. Toen Oostenrijk in 1908 Bosnië annexeerde trok men de troepen uit de Sandžak terug, deed men afstand van alle rechten op dit gebied en gaf het terug aan het Ottomaanse rijk.
In 1912, tijdens de Balkanoorlogen, werd de Sandžak door Servië en Montenegro onderling verdeeld (Verdrag van Boekarest, 1913). Tussen 1912 en 1970 emigreerden veel moslims en Albanese inwoners van de Sandžak naar Turkije. Daardoor hebben tegenwoordig meer dan 4 miljoen inwoners van Turkije historische banden met het gebied.

## Demografie

In de Sandžak woont een meerderheid aan moslims. In de volkstelling worden zij geregistreerd als Bosniakken en moslim van nationaliteit.
De Sandžak bestond niet als territoriale of bestuurlijke eenheid binnen de Confederatie van Servië en Montenegro. Toch wordt de term “Sandžak” vaak gebruikt, vooral door de moslims. Zij benadrukken daarmee het eigen godsdienstige en culturele karakter van de regio.
# Nilüfer Hatun

Nilüfer Hatun (Ottomaans-Turks: نیلوفر خاتون , betekenis waterlelie, overleden rond 1363 na Christus), was een vrouw van Orhan Ghazi, de tweede Ottomaanse sultan, en de moeder van Murad I, de opvolger van Orhan. Ze was de eerste vrouw van slavenoorsprong die de moeder werd van een Ottomaanse sultan.

## Biografie

De traditionele verhalen over haar afkomst, die teruggaan tot de 15e eeuw, vertellen ons dat ze de dochter was van de Byzantijnse heerser (Tekfur) van Bilecik , genaamd Holofira. Volgens bepaalde verhalen deed Orhans vader Osman een inval in Bilecik ten tijde van Holofira's huwelijk en arriveerde daar met geschenken en vermomde en verborgen soldaten. Holofira behoorde tot de buit en werd aan Orhan gegeven.
Moderne onderzoekers twijfelen echter aan dit verhaal, al geven ook zij toe dat het mogelijk gebaseerd is op echte gebeurtenissen. De twijfels zijn gebaseerd op een gebrek aan direct bewijs uit die tijd. Daarnaast is er secundair bewijs van een alternatieve oorsprong, in het bijzonder haar Ottomaanse naam Nilüfer, hetgeen waterlelie betekent in de Perzische taal.
Nilüfer Hatun Imareti, een klooster en onderkomen voor derwisjen, waar nu het Iznik Museum in İznik, in de provincie Bursa, is gevestigd, werd in 1388 door sultan Murad gebouwd ter ere van zijn moeder na haar dood. In maart 1362 stierf Orhan en Nilüfers zoon Murad I werd sultan. Nilüfer stierf rond 1363 in Bursa en ligt nog steeds begraven in het graf van Orhan, Bursa.
Het verhaal rond Nilüfer is uiterst verwarrend, waarbij bronnen en legendes haar naam toeschrijven aan verhalen die in strijd zijn met elkaar en met documentaire bronnen. De reden is waarschijnlijk dat hedendaagse en latere historici, omdat ze de moeder was van Orhans opvolger, eenvoudigweg elk feit met betrekking tot een gemalin van Orhan aan haar toeschreven, zonder na te gaan of het haar daadwerkelijk betrof of niet. Dit werd waarschijnlijk ook gedaan om de slavenmoeder van de sultan te 'veredelen', waarbij haar een adellijke afkomst werd toegeschreven, een fenomeen dat zich geregeld zou herhalen tot de tijd Hafsa Sultan, de moeder van Suleiman I.

## Zonen

Ofschoon er ook over haar nageslacht enige controverse bestaat, kunnen we met zekerheid stellen dat Nilüfer Hatun drie zonen had:
* Süleyman Pasha (1316-1357). Als kroonprins en oudste zoon van Orhan stond hij aan het hoofd van de expansiecampagnes in Thracië. Hij stierf echter aan verwondingen opgelopen na een zware val van zijn paard en kon dus nooit sultan worden.
* Kasim Bey (gestorven in 1346).
* Murad I (1326-1389). Sultan van het Ottomaanse Rijk naar zijn vader.
* 1 2 (tr) Pazan, İbrahim (2007). Padişah anneleri: eserleriyle valide sultanlar. Babıali Kültür Yayıncılığı, İstanbul. ISBN 978-9944-118-31-6.
* ↑ (it) Diccionario, Oxford University (1832). Diccionario histórico, ó Biografia universal compendiada (ed. by N. Oliva)..
* 1 2 (en) Peirce, Leslie Penn (1993). The imperial harem: women and sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford university press, New York Oxford. ISBN 978-0-19-508677-5.
* ↑ (en) Nilüfer Hatun Imareti. Gearchiveerd op 15 december 2013. Geraadpleegd op 4 april 2024.
# Verdrag van Constantinopel (1479)

Het Verdrag van Constantinopel was een vredesverdrag waarmee op 25 januari 1479 te Constantinopel de vijftien jaar durende oorlog tussen de republiek Venetië en het Ottomaanse Rijk officieel werd beëindigd. De overeenkomst werd gesloten nadat de Ottomanen tot in de buitenwijken van Venetië geraakten.
In het verdrag werden de volgende bepalingen vastgelegd:
* Venetië behield de gebieden Ulcinj, Antivan en Durrës;
* Venetië moest Shkodër en andere gebieden aan de Dalmatische kust afstaan;
* Venetië moest de controle over de Griekse eilanden Negroponte (Euboea) en Lemnos opgeven;
* De Venetianen werden gedwongen om elk jaar tienduizend dukaten te betalen voor privileges over de handel in de Zwarte Zee.
Door deze voor Venetië nadelige voorwaarden van het verdrag werd de Venetiaanse positie in de Levant verzwakt.
# Verdrag van Jassy

Het Verdrag van Jassy (Russisch: Ясский мирный договор; Jasskij mirnyj dogovor), was een verdrag tussen het Russische Rijk en het Ottomaanse Rijk dat de Russisch-Turkse Oorlog van 1787-1792 beëindigde en de Russische heerschappij over de Zwarte Zee bekrachtigde. Het verdrag werd getekend in Jassy in Moldavië (nu Iași in Roemenië).
Het verdrag werd getekend op 9 januari 1792 door grootvizier Koca Joesoef Pasja en prins Alexander Bezborodko (die prins Grigori Potjomkin opvolgde als leider van de Russische delegatie nadat deze was gestorven). Het verdrag erkende de Russische annexatie van het Krim kanaat in 1783 (inclusief de stichting van de stad Sebastopol in 1784) en droeg Jedisan over aan Rusland, waardoor de rivier de Dnjestr de Russisch-Turkse grens werd in Europa, terwijl de Aziatische grens langs de rivier de Koeban onveranderd bleef.

## Achtergrond

De Russen hadden tijdens de oorlog onder andere het onneembaar geachte Turkse fort Izmaïl aan de Donau veroverd onder leiding van generaal Aleksandr Soevorov, waarna het Russische leger verder was opgerukt naar Constantinopel. De Turkse sultan Selim III had geen militaire mogelijkheden meer om de opmars te stuitten en was daardoor gedwongen een vredesverdrag te sluiten.
# Vrede van Karlowitz

De Vrede van Karlowitz of het Verdrag van Karlowitz (Servisch : Сремски Карловци, Duits: Karlowitz, Turks: Karlofça, Hongaars: Karlóca) werd in 1699 ondertekend in Sremski Karlovci (een stad in Servië) en kwam tot stand dankzij de bemiddeling van het koninkrijk Engeland en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Het verdrag betekende het officiële einde van de Grote Turkse Oorlog, die de Turken verloren. De oorlog, tussen het Ottomaanse Rijk en de Heilige Alliantie, begon in 1683 met een mislukt beleg van Wenen door Kara Mustafa.
Na een twee maanden durend congres tussen de afgevaardigden van het Ottomaanse Rijk en de Heilige Alliantie, een coalitie van Europese mogendheden waaronder de Habsburgers, het Pools-Litouwse Gemenebest, de republiek Venetië en het Russische Rijk, werd het verdrag op 26 januari 1699 getekend.
Het Ottomaanse Rijk stond geheel Hongarije (behalve het banaat van Temesvár), een groot deel van Transsylvanië, en Slavonië aan de Habsburgers af, Podolië (een streek in het huidige Oekraïne) ging naar Polen. Dalmatië samen met Morea (het schiereiland Peloponnesos) werden aan Venetië gegeven. De Russen, die in 1696 Azov veroverden, sloten in 1700 een apart vredesverdrag met het Ottomaanse Rijk, het Verdrag van Constantinopel.
Bij de Vrede van Passarowitz (1718) kreeg het Ottomaanse Rijk Morea samen met Kreta terug van Venetië.
Het verdrag van Karlowitz luidde het begin in van de daling van de Ottomaanse invloed in Oost-Europa, waardoor de Habsburgers de dominante macht in zuidoostelijk Europa werden.
# Vrede van Lausanne (1912)

De Vrede van Lausanne, of Vrede van Ouchy om de vrede te onderscheiden van de Vrede van Lausanne in 1923, is een vredesverdrag dat getekend werd op 18 oktober 1912 door Italië en het Ottomaanse Rijk in de Zwitserse stad Lausanne. Met dit verdrag kwam een einde aan de Italiaans-Turkse Oorlog (Tripolitaanse Oorlog).
In het vredesverdrag waren de onderstaande bepalingen opgenomen:
* Het Ottomaanse leger moet al zijn troepen terugtrekken uit de Libische provincies Tripolitanië, Cyrenaica en Fezzan. Italië zou Rodos en de Dodekanesos in de Egeïsche Zee teruggeven aan het Ottomaanse Rijk.
* In de Libische provincies worden kadı's (rechters) en naibs (regenten) benoemd die de sultan vertegenwoordigen.
* De Ottomaanse regering raadpleegt de Italiaanse regering voordat de kadı's en naibs worden benoemd.
* De Ottomaanse regering is verantwoordelijk voor de kosten van de kadı's en naibs.
Ten gevolge van de Eerste Wereldoorlog bleven de eilanden in de Egeïsche Zee bezet door het Italiaanse leger. Bij de Vrede van Sèvres in 1920 werden de eilanden alsnog officieel aan Italië toegekend.
# Vrede van Vasvár

De Vrede van Vasvár (Duits: Frieden von Eisenburg; Hongaars: Vasvári béke; Turks: Vasvar Antlaşması) was een vredesverdrag dat op 10 augustus 1664 werd gesloten tussen Oostenrijk en het Ottomaanse Rijk in de Hongaarse stad Vasvár. Na de ratificatie van het verdrag door keizer Leopold I en sultan Mehmet IV trad het verdrag op 27 september 1664 in werking. Het vredesverdrag beëindigde de in 1663 begonnen Oostenrijks-Turkse Oorlog. Twintig jaar later werd de vrede verbroken, toen grensincidenten leidden tot het Beleg van Wenen en de Grote Turkse Oorlog.
# Fula jihads

De Fula (of Fulani) jihads (soms de Fulani revolutie genoemd) waren een reeks jihadistische oorlogen die plaatsvonden in West-Afrika in de 18e en 19e eeuw, voornamelijk geleid door de Fulbe, ook wel Fula of Fulani genoemd, een etnische groep van wie de meesten moslim zijn. De jihads en jihadstaten kwamen ten einde door de Europese kolonisatie van Afrika.
De eerste opstand die door de islam was geïnspireerd, vond plaats in Fouta-Djalongebergte in 1725, toen Fula veeboeren, geholpen door islamitische handelaren, in opstand kwamen tegen de inheemse stamhoofden die nog steeds heersten op grond van traditionele Afrikaanse religies. Tegen 1750 hadden de Fula het imamaat Fouta-Djalon (of Futa Jallon) gesticht en de streek onderworpen aan de sharia. Hun succes inspireerde de Fula en Toucouleur aan de stroomafwaartse oevers van de rivier de Sénégal om hun eigen imamaat te stichten, Fouta Toro, door middel van een reeks oorlogen tussen 1769 en 1776.
In de vroege 19e eeuw verspreidde de jihadbeweging zich oostwaarts naar de Hausastaten. Het resultaat van de Fulani Oorlog (1804–1808), gevoerd door de revolutionair Usman dan Fodio, was het kalifaat Sokoto, tot dan toe de grootste staat in West-Afrika. Sokoto was agressief-expansionistisch en verzwakte het oude Bornu-rijk in ernstige mate.
Hoewel religie het belangrijkste motief was voor de jihads, was het na verloop van tijd mogelijk niet de hoofdreden meer; de Fula wilden krijgsgevangenen maken om als slaven te verkopen in ruil voor waardevolle goederen uit het kustgebied.
* 1 2 Kevin Shillington, History of Africa (3e editie, 2012), p. 230ff. Palgrave Macmillan.
* ↑ (en) Hawthorne, Walter (13 september 2010). From Africa to Brazil: Culture, Identity, and an Atlantic Slave Trade, 1600–1830. Cambridge University Press, p. 70. ISBN 9780521764094.
# Centerboor

Een centerboor of centreerboor is een boor die speciaal is ontworpen om een boorgat zeer nauwkeurig te kunnen positioneren. Een normale boor is vanwege zijn lengte en door de aanwezigheid van een spiraalgroef enigszins flexibel, en daardoor kan hij bij het aanzetten, onbedoeld weglopen van de oorspronkelijk bedoelde plek. Een centerboor is zeer kort, heeft maar een korte groef en heeft een speciale centreerpunt die een veel kleinere diameter heeft dan de schacht van de boor. Doorgaans is een centerboor gemaakt van HSS, dat ook bij hoge temperaturen hard blijft. Daardoor blijft de boorpunt goed op zijn plaats. De top van de centerboor heeft een hoek van 60, 90 of 120°. Meestal zijn centerboren tweezijdig.
Het is niet mogelijk om met een centerboor diepe gaten te boren. Als eenmaal een klein gaatje op exact de gewenste plek is geboord met de centerboor dan kan het uiteindelijke gat geboord worden met een normale boor.
Centerboren hebben voornamelijk toepassing in werktuigmachines, zoals een kolomboormachine of een draaibank.
De exacte vorm en afmetingen van centerboren worden gedefinieerd in de DIN-normen 332 en 333.

## Centreerboren in gatenzagen

Gatenzagen zijn meestal uitgerust met een centrale boor, die ook wel 'centreerboor' wordt genoemd. Ook hier is de functie het op de plaats houden van het gereedschap. In tegenstelling tot de centerboor wordt deze juist gebruikt bij het handmatig maken van gaten.

## Centreerpunten

Speedboren zijn uitgerust met een centreerpunt, die eveneens de functie heeft om de boor op zijn plaats te houden.
# F. de Sinclair

F. de Sinclair, pseudoniem van August Herman van der Feen (22 februari 1873 - 2 januari 1953), was een Nederlandse schrijver van romans en toneelstukken.

## Biografie

Sinclair werd geboren in Heinkenszand als zoon van Herman Cornelis van der Feen en Augusta Johanna Luteyn. Hij ontleende zijn pseudoniem aan een Schotse voorvader van moederszijde. In Rotterdam kreeg hij zijn eerste baan als ontvanger der directe belastingen. Hij werkte achtereenvolgens in Hoek van Holland, Oldenzaal en Vlissingen. Daarna in Zevenaar, Nijmegen, Sas van Gent en Goes. In 1925 werd hij benoemd in Amsterdam als Rijksontvanger der directe belastingen tot aan zijn pensioen in 1938. Daarna ging hij wonen in Amstelveen. Hij was eindredacteur van het blad "Favoriet", een maandblad voor Nederland en de overzeese gebiedsdelen, dat bestond van 1927 tot 1932. Hij was ook redacteur van tijdschrift "De Gids" van 1926 tot 1933 en van 1941 tot 1946. De Gids was geen lid van de Nederlandsche Kultuurkamer, maar politieke onderwerpen kwamen te vervallen. Sinclair publiceerde ook in de eerste jaren van Tweede Wereldoorlog een aantal romans.
Als F. de Sinclair schreef hij ongeveer 55 romans waaronder speurdersromans. In de jaren twintig en jaren dertig was hij een van de meest gelezen schrijvers in Nederland. Hij schreef ook bijdragen die onder meer in De Gids verschenen en hij werd geprezen door J.C. Bloem. Op instigatie van Justus van Maurik, die hem als feuilletonnist bij De Groene Amsterdammer binnenhaalde, ontdekte hij dat zijn kracht lag in het schrijven van boeken met de nodige humor. Van in ieder geval de eerste 6 delen van de Focus-serie werd het omslag door Annie Homan verzorgd. Zijn boeken zijn voornamelijk uitgegeven bij Van Holkema en Warendorf en A.W. Bruna en Zoon.
De Sinclair is familie van de schrijfster Marie van Walcheren, pseudoniem van Martina Geertruida Sara Hoyer-van der Feen (1850-1929).
# Schaep (geslacht)

Het geslacht Schaep is een geslacht van oorspronkelijk lage adel uit de provincie van Overijssel, dat tot de Nederlandse patriciaat behoort.

## Geschiedenis

In de middeleeuwen bewoonden diverse leden van het riddermatige geslacht Schaep de havezate Den Dam, niet ver van Hellendoorn. De familie Schaep was onder meer verwant met de families Van Voorst tot Voorst, Van Renesse, Van Heeckeren, Bicker en Backer. De familie Schaep was een van de weinige regentenfamilies, die én voor én na de Alteratie van 1578, samen met de verzwagerde geslachten Boelens Loen, Bicker, Backer en Burgh, tot de regering der stad Amsterdam behoorde.
Tot hun bezittingen behoorden de kastelen "Den Dam", "Batestein", "Huis Windesheim" en "Venendal".

## Bekende leden zijn

* Dirk Jacobsz Schaep, schepen van Amsterdam
* Dirk Jacobsz. Schaep († 1579), heer van kasteel Batestein, stadhouder van de Utrechtse lenen
* Jacob Pietersz Schaep, koopman, aangeslagene bij de capitale impositie van 1585 te Amsterdam
* Gerard Pieterz Schaep, gezant in Engeland
* Gerrit Schaep, heer van kasteel Batestein, Amsterdamse burgemeester
* Simon Gerritsz Schaep (1566-1646), hij was brouwer op de Oudezijds Achterburgwal 'In den Burgh' en stichtte samen met zijn zwager Abel Matthijsz Burgh de hofstede Schaep en Burgh in 's-Graveland
* Gerard Schaep (1598-1666), zoon van Simon, Heer van Kortenhoef, regent en burgemeester van Amsterdam, gezant in Denemarken, leider van de Amsterdamse kerkelijke fractie
* Gerard Schaep, Pietersz. (1599-1664), diplomaat, genealoog en historicus
* Pieter Schaep was, samen met Jacob de Graeff, Gerbrand Pancras, Sybrant Valckenier, een van de eerstesteenleggers van een nieuw stadhuis op de Dam, dat in 1655 werd ingewijd
* Johan Bernard Schaep (1633-1666), schepen, raad ter Admiraliteit in het Noorderkwartier, hoogheemraad van de Beemster en kapitein der burgerij van Amsterdam
* Reinier Schaep tot Winshem (* 1639), lid van de ridderschap en raad van de Staten van Overijssel
* Hendrik Schaep tot de Dam, heer van het Huis de Dam te Hellendoorn en van Huis Windesheim in Overijssel, proost van het kapittel van sint Marie te Utrecht
* De havezate Windesheim
Voetnoten:
* ↑ Het borgmannengeslacht Van den Damme te Goor
* ↑ Google: Huizen van stand: geschiedenis van de Drentse havezaten
* ↑ Dedalo Carasso, Helden van het vaderland in de DBNL

## Literatuur

* S.A.C. Dudok van Heel, 'Enkele zeventiende eeuwse Amsterdamse regentenfamilies', in: Nederlands Archievenblad 100 (1996), nr 2, p78.
# Korteafstandsradio

Korteafstandsradio soms ook KAR genoemd, is een systeem dat verkeerslichten beïnvloedt met een radiosignaal. Het KAR-systeem werd in 2005 in gebruik genomen door Nederland en België en kan worden beschouwd als een draadloze variant van VETAG/VECOM, systemen die verkeerslichten beïnvloeden met behulp van detectielussen in de weg. Een belangrijk voordeel ten opzichte van die systemen is juist het ontbreken van de detectielussen, die duur zijn om te vervangen en te wijzigen. Dit maakt het relatief eenvoudig om ook in omleidingssituaties prioriteit te geven bij verkeerslichten.
Het KAR-systeem in Nederland zou naar verwachting in 2030 volledig zijn vervangen naar een nieuw systeem Talking Traffic.

## Nederland

Korteafstandsradio (KAR) is in Nederland begin jaren 00 bij enkele projecten ingevoerd, zoals bij de stadsbus Maastricht (SBM-Veolia Transport) en bij de Zuidtangent en later in de Achterhoek tussen Doetinchem en Gendringen, in Apeldoorn en bij Sabimos in Twente. In 2009 is het KAR systeem ook in heel Overijssel in gebruik genomen en is het VETAG systeem uitgeschakeld.
In Nederland is er voor KAR een landelijke communicatiestandaard vastgesteld en wordt het op veel plaatsen in Nederland gebruikt voor het openbaar vervoer en voor nood- en hulpdiensten, waaronder politie, brandweer en ambulance.
In Nederland is het strafbaar om het systeem te hacken en zodoende onbevoegde toegang te verschaffen tot het systeem.
In 2024 werd een beveiligingslek gevonden in het systeem, dat naar verwachting jaren zou gaan duren om te repareren.

## België

In België is het in gebruik op de Kusttramlijn.
Sinds 2021 wordt het systeem gebruikt voor de trams in Gent.