OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zakat

Zakat (Arabisch: زكاة) is een van de vijf zuilen van de islam. Het woord zakat betekent 'reiniging' in de vorm van verplichte aalmoezen aan de armen om tot een rechtvaardiger verdeling van goederen te komen. Eventueel kan een hoger bedrag worden weggeschonken voor islamitische liefdadigheidsdoeleinden (sadaqah), om daarmee een grotere hemelse beloning te verkrijgen.

## Zakat

Betaling van zakat 'reinigt' het overige bezit en vermogen en dient als boetedoening voor de zonden. Daarmee zal de gever verre gehouden worden van het hellevuur.
Er zijn strenge regels voor het bepalen van de hoogte van de zakat. Het betalen van zakat is verplicht indien het bezit minus schulden een bepaald bedrag overschrijdt. Dit bedrag is het equivalent van 85 gram puur goud. De te betalen zakat hangt af van de stroming van islam welke men aanhangt. Volgens sommige islamitische stromingen bedraagt de zakat jaarlijks 1/40ste (2.5%) van het bezit. Op het internet zijn sites met zakat-calculators te vinden.
De zakat kan dienen om de armen te helpen, maar, volgens sommige stromingen, ook om de zaak van de islam te bevorderen, zoals het bouwen van een moskee.
# Beaker

Beaker is een Muppet bedacht door Jim Henson. Hij is de laboratoriumassistent van Dr. Bunsen Honeydew, die hem geregeld gebruikt als proefkonijn; iets wat Beaker telkens tevergeefs probeert te voorkomen. Uiteraard gaat iedere proef helemaal fout, waarbij Beaker bijvoorbeeld zijn hoofd verliest. Hij kwam voor het eerst voor in het tweede seizoen van The Muppet Show. De naam Beaker betekent letterlijk bekerglas. In de ondertiteling voor de Nederlandse televisie werd zijn naam vertaald naar Retort.

## Spraak

In eerste instantie slaakte Beaker voornamelijk angstkreten wanneer hij als proefkonijn werd gebruikt. Dit veranderde al gauw in zijn kenmerkende repeterende "mi", of een variatie daarop. Alhoewel hij vrijwel alleen communiceert door middel van dit woord, spreekt hij een enkele keer één of meerdere bestaande woorden uit. In de Muppet Show-aflevering met Diana Ross zingt Beaker "Feelings" op geheel eigen wijze. Doordat het publiek alleen bestaat uit Diana Ross-fans wordt Beaker uitgejoeld.

## Poppenspelers

Het personage werd vanaf zijn eerste optreden in 1977 gespeeld en ontwikkeld door Richard Hunt. Na Hunts dood in 1992 werd Beaker overgenomen door Steve Whitmire, die hem speelde tot 2016. In 2001 heeft Kevin Clash Beaker een keer gespeeld en sinds 2017 wordt Beaker gespeeld door David Rudman.

## Webby-nominatie

In 2009 dong een internetclip waarin Beaker Beethovens "Ode to Joy" opvoert mee naar een Webby Award in de categorie muziek. Het filmpje won geen Webby, maar kreeg wel de publieksprijs.

## De Nederlandse stem

* De Nederlandse stem van Beaker was Sipke Jan Bousema in The Muppets. Voor de film Muppets Most Wanted is de Amerikaanse stem gebruikt. In de Nederlandse versie van de Disney+ serie Muppets Now en de halloweenspecial Muppets Haunted Mansion werd de stem van Beaker ingesproken door Florus van Rooijen.

## Externe link

* Beakers officiële YouTube-kanaal met zijn clip "Ode to Joy"
# 11e British Academy Film Awards

De 11e British Academy Film Awards of BAFTA Awards werden uitgereikt door de British Academy of Film and Television Arts in 1958 voor de films uit 1957.

## Winnaars en genomineerden
### Beste Film

The Bridge on the River Kwai
* 12 Angry Men
* 3:10 to Yuma
* The Bachelor Party
* Edge of the City
* The Shiralee
* That Night!
* The Tin Star
* Windom's Way
* Paths of Glory
* Pather Panchali
* Celui qui doit mourir
* Heaven Knows, Mr. Allison
* Porte des Lilas
* The Prince and the Showgirl
* A Man Escaped or: The Wind Bloweth Where It Listeth

### Beste Geanimeerde Film

Pan-Tele-Tron
* The Shepherdess And The Chimneysweep (La Bergère Et Le Ramoneur)
* Earth Is a Battlefield
* The Magic Fluke

### Beste Documentaire

Journey Into Spring City of Gold
* Every Day Except Christmas Holiday
* The USA in the Thirties

### Beste Britse Film

The Bridge on the River Kwai
* The Prince and the Showgirl
* The Shiralee
* Windom's Way

### Beste Buitenlandse Acteur

Henry Fonda in 12 Angry Men
* Sidney Poitier in Edge of the City
* Ed Wynn in The Great Man
* Robert Mitchum in Heaven Knows, Mr. Allison
* Pierre Brasseur in Porte des Lilas
* Tony Curtis in Sweet Smell of Success
* Richard Basehart in Time Limit
* Jean Gabin in La Traversee de Paris

### Beste Britse Acteur

Alec Guinness in The Bridge on the River Kwai
* Trevor Howard in Manuela
* Laurence Olivier in The Prince and the Showgirl
* Michael Redgrave in Time Without Pity
* Peter Finch in Windom's Way

### Beste Britse Actrice

Heather Sears in The Story of Esther Costello
* Deborah Kerr in Tea and Sympathy
* Sylvia Syms in Woman in a Dressing Gown

### Beste Buitenlandse Actrice

Simone Signoret in Les Sorcieres de Salem
* Katharine Hepburn in The Rainmaker
* Joanne Woodward in The Three Faces of Eve
* Augusta Dabney in That Night!
* Eva Marie Saint in A Hatful of Rain
* Marilyn Monroe in The Prince and the Showgirl
* Lilli Palmer in Anastasia - Die letzte Zarentochter

### Meest Veelbelovende Nieuwkomer

Eric Barker in Brothers In Law
* Mylene Demongeot in The Witches Of Salem (Les Sorcières De Salem)
* Elvi Hale in True As A Turtle
* James McArthur in The Young Stranger
* Keith Michell in True As A Turtle

### Beste Britse Scenario

Pierre Boulle voor The Bridge on the River Kwai
* Arthur Laurents voor Anastasia
* Jack Whittingham voor The Birthday Present
* John Kruse en C. Raker Endfield voor Hell Drivers
* William Rose en John Eldridge voor The Man in the Sky
* Terence Rattigan voor The Prince and the Showgirl
* William Rose en John Eldridge voor The Smallest Show on Earth
* Charles Kaufman voor The Story of Esther Costello
* Jill Craigie voor Windom's Way
* Tes WIllis voor Woman in a Dressing Gown

### VN Award

The Happy Road (La Route Joyeuse)
* Like Paradise
* Out

### Special Award

A Chairy Tale
* Introducing Telex
* Successful Instruction
www.bafta.org
# 'Round the World with the Rubber Duck

"'Round the World with the Rubber Duck" is een noveltynummer van C.W. McCall (pseudoniem van Bill Fries). Het nummer lijkt op z'n voorgaande countrynummer, Convoy. "'Round the World with the Rubber Duck" vertelt het vervolgverhaal over het fictieve vrachtwagenkonvooi uit Convoy. De truckers rijden verder naar Europa en rijden aldaar door verschillende landen, waaronder Groot-Brittannië, Duitsland, Rusland en Japan. Aan het eind van het nummer is er ook een verwijzing naar Australië.
De teksten bestaan uit verschillende soorten afgewisselde dialoog, waaronder gesimuleerde gesprekken met slang. Het refrein wordt gezongen met een piratenaccent en zelfspottende achtergrondzang (Dumb, Dumb, Dumb).

## Hitlijsten

| Hitlijst (1976) | Hoogste positie |
| VS Billboard Hot Country Singles | 40 |
| VS Billboard Bubbling Under Hot 100 | 1 |
| Canadese RPM Country Tracks | 40 |
# 2 Mai

2 Mai ("Doi Mai") is een badplaats in de gemeente Limanu aan de Zwarte Zeekust in het zuidoosten van Roemenië. De badplaats ligt ingeklemd tussen Mangalia en Vama Veche. Op een paar kilometer afstand bevindt zich de Bulgaarse grens. 2 Mai kan bereikt worden met de boot, auto en trein vanaf Constanța.
Van noord naar zuid: Mamaia · Eforie (Nord · Sud) · Costinești · Olimp · Neptun · Jupiter · Cap Aurora · Venus · Saturn · 2 Mai · Vama Veche
# 2 Stupid Dogs

2 Stupid Dogs is een Amerikaanse tekenfilmserie van Donovan Cook, geproduceerd door Hanna-Barbera Cartoons.
Van 1993 tot 1995 werd de serie uitgezonden door TBS Superstation. Later werden herhalingen vertoond door Cartoon Network en Boomerang. De serie gaat over een kleine, drukke hond en een grote, trage hond die, zoals de titel al zegt, niet al te slim zijn.
# 932 v.Chr.

Het jaar 932 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen

* De Feniciërs bouwen het paleis van Omri in Samaria.
# 937

Het jaar 937 is het 37e jaar in de 10e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen

* Slag bij Brunanburh: Athelstan verslaat een verbond van Keltische en Vikingvorsten, onder wie Olaf Ghutfrithson van Dublin, Constantijn II van Schotland en Owen van Strathclyde. Heel Engeland valt nu onder de macht van Wessex.
* Generaal Kieu Cong Tien doodt gouverneur-heerser Duong Dinh Nge en neemt de macht in Vietnam over.
* Soembat I volgt David II op als koning van Kartli.
* Koenraad volgt zijn vader Rudolf II op als koning van Opper-Bourgondië.
* Everhard volgt zijn vader Arnulf I op als hertog van Beieren. Hij komt al snel in conflict met koning Otto I die de autonomie van het hertogdom wil inperken.
* Gero wordt benoemd tot markgraaf van de Saksische Oostmark. (vermoedelijke datum)
* Slag bij Lough Ree: De Vikingen van Limerick verslaan die van Dublin.
* Alan II van het huis Nantes volgt Juhe van het huis Rennes op als koning van Bretagne.
* Frederik volgt Hildebert op als aartsbisschop van Mainz.
* Ato II volgt Ato I op als burggraaf van Albi.
* 12 december - Hugo van Arles trouwt met Bertha van Zwaben.
* Hugo de Grote trouwt met Hedwig van Saksen.
* Voor het eerst genoemd: Mariakerke.

## Geboren

* Gu Hongzhong, Chinees kunstschilder (overleden 975)
* Johannes XII, paus van Rome (waarschijnlijke datum)
* Willem IV, hertog van Aquitanië (overleden 995)

## Overleden

* 31 mei - Hildebert, aartsbisschop van Mainz (927-937)
* 11 juli - Rudolf II, koning van Bourgondië (912-937) en Italië (923-926)
* 14 juli - Arnulf I, hertog van Beieren (907-937)
* Abbo van Soissons, Frankisch bisschop en kanselier
* Ermengard, graaf van Rouergue en Quercy (906-937)
* Duong Dinh Nge, gouverneur van Vietnam (931-937)
# Matorraltapaculo

De Matorraltapaculo (Scytalopus griseicollis) is een zangvogel uit de familie Rhinocryptidae (tapaculo's).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort is endemisch in Colombia en telt twee ondersoorten:
* S. g. gilesi: Yariguiesgebergte.
* S. g. griseicollis: Cundinamarca en Boyacá.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als vrij algemeen rondom Bogota. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Matorraltapaculo op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.1). Gearchiveerd op 15 juni 2024.
# Okerflanktapaculo

De okerflanktapaculo (Eugralla paradoxa) is een zangvogel uit de familie Rhinocryptidae (tapaculo's).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor in het zuidelijke deel van centraal Chili en het westelijke deel van centraal Argentinië.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als schaars tot plaatselijk vrij algemeen, met name in het zuiden van zijn verspreidingsgebied. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Okerflanktapaculo op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Perijátapaculo

De perijátapaculo (Scytalopus perijanus) is een zangvogel uit de familie Rhinocryptidae (tapaculo's). De vogel werd in 2015 geldig beschreven in een uitgebreid artikel in het Amerikaanse vogelkundige tijdschrift The Auk. Het is een voor uitsterven gevoelige soort die endemisch is in een gebergte op de grens van Colombia en Venezuela.

## Taxonomie

In 1941 werden door de Amerikaanse vogelkundige Melbourne Armstrong Carriker al vogels verzameld in dit gebied die niet helemaal juist werden gedetermineerd. Ook daarna vonden diverse onderzoekingen plaats die wezen op de aanwezigheid van een nieuwe soort apaculo. Pas in 2006 en 2008/09 werd uitgebreid veldonderzoek gedaan aan de ecologie en de geluiden van apaculo's en werden 16 exemplaren voor vervolg onderzoek verzameld, gevolgd door DNA-onderzoek in het laboratorium. Hieruit bleek de aanwezigheid van een nieuw soort tapaculo.

## Kenmerken

De vogel is 10,5 tot 11,5 cm lang. De vogel lijkt sterk op de bruinstuittapaculo (S. latebricola), een grijs en bruin, gedrongen vogeltje met een kort dun staartje. De buik is grijs en de onderbuik is roodbruin.

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor in het Serranía del Perijá, een gebergte op de grens van Colombia en Venezuela. De leefgebieden liggen in nevelwoud op hoogten tussen 1600 en 3225 meter boven zeeniveau.

## Status

De soort heeft een beperkt verspreidingsgebied en daardoor is de kans op uitsterven aanwezig. De grootte van de populatie werd in 2017 door BirdLife International geschat op tien- tot twintigduizend volwassen individuen. De populatie-aantallen nemen af door habitatverlies. Het leefgebied wordt aangetast door ontbossing, mijnbouwactiviteiten waarbij natuurlijk bos plaats maakt voor intensief agrarisch gebruikt land en verder de aanleg van infrastructuur. Om deze redenen staat deze soort als gevoelig op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Perijátapaculo op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 3 Avendaño, J.E. et al, 2015. "A new species of tapaculo (Rhinocryptidae: Scytalopus) from the Serranía de Perijá of Colombia and Venezuela" (PDF). The Auk. 132 (2): 450–466. DOI:10.1642/AUK-14-166.1
* ↑ Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.1). DOI:10.14344/IOC.ML.12.1
* ↑ Del Hoyo et al (red.). All birds of the world. Lynx Barcelona. ISBN 9788416728374
* ↑ Scytalopus perijanus. eBird.
# Páramotapaculo

De páramotapaculo (Scytalopus opacus) is een zangvogel uit de familie Rhinocryptidae (tapaculo's).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor in de páramo in centraal Colombia en Ecuador.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als vrij algemeen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Páramotapaculo op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Roodkeeltapaculo

De roodkeeltapaculo (Scelorchilus rubecula) is een zangvogel uit de familie Rhinocryptidae (tapaculo’s).

## Kenmerken

De onderdelen zijn zwart-wit gestreept en de bovendelen zijn grijs. De borst is oranjerood gekleurd en dwars over de ogen bevindt zich een horizontale oranjerode streep. Ze hebben lange poten, een lange staart en korte afgeronde vleugels. De lichaamslengte bedraagt 19 cm.

## Leefwijze

Hun voedsel bestaat voornamelijk uit insecten en andere ongewervelden.

## Voortplanting

Het nest bevindt zich meestal in een hol of spleet of in een zelfgegraven gang. Daarin worden 2 tot 4 witte eieren gelegd.

## Verspreiding

Deze vogel komt hoofdzakelijk voor in de bossen en dichte bamboestruwelen van Chili en Argentinië en telt twee ondersoorten:
* S. r. rubecula: zuidelijk Chili en westelijk Argentinië.
* S. r. mochae: het eiland Mocha (nabij Chili).

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als vrij algemeen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.
* 1 2 (en) Roodkeeltapaculo op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.1).
* David Burnie (2001) - Animals, Dorling Kindersley Limited, London. ISBN 90-18-01564-4
# Stresemanns tapaculo

Stresemanns tapaculo (Merulaxis stresemanni) is een bijna uitgestorven zangvogel uit de familie der tapaculo's (Rhinocryptidae).

## Vondst en naamgeving

Het holotype is tussen 1831 en 1838 in Recôncavo nabij de stad Salvador verzameld. Ruim een eeuw later, in 1945, werd in Ilhéus het paratype verzameld. Op basis van het holotype en het paratype beschreef Helmut Sick in 1960 het typesoort Merulaxis stresemanni. Hij noemde deze soort Merulaxis stresemanni ter ere van de Duitse ornitholoog Erwin Stresemann.

## Kenmerken

Stresemanns tapaculo is een middelgrote vogel van circa 20 centimeter groot. De soort vertoont seksuele dimorfie. Het mannetje is zowel aan de bovenzijde als de onderzijde zwart. Het vrouwtje heeft een donkerbruine bovenzijde en een kastanje rode onderzijde. Beide seksen hebben een slanke, zwarte snavel (2 cm) en een lange staart. Verder hebben beide seksen een toefje veren op hun voorhoofd. De soort lijkt sterk op de borsteltapaculo (M. ater), maar het verspreidingsgebied van beide soorten overlapt elkaar niet en verder maken ze onderling verschillende geluiden.

## Verspreiding en leefgebied

Deze vogel is endemisch in Brazilië en komt enkel voor in de staten Bahia en Minas Gerais. De natuurlijke leefgebieden zijn ongerepte subtropische of tropische regenwouden op een hoogte tot 800 meter boven zeeniveau. Deze habitats liggen binnen het bioom Atlantisch Woud.

## Voeding

De Stresemanns tapaculo voedt zich met insecten en andere ongewervelden.

## Status

Stresemanns tapaculo heeft een zeer klein verspreidingsgebied en is bijna uitgestorven. Er zijn sinds 2000 maar heel weinig waarnemingen geweest. De grootte van de populatie is in 2020 geschat op 1-50 volwassen vogels, maar het wordt waarschijnlijk geacht dat er niet meer dan tien vogels resteren. De populatie is sterk gedaald door verlies en versnippering van de leefgebieden. Regenwoud wordt omgezet in cacaoplantages of weidegrond. Daarom worden bossen gekapt en/of in brand gestoken. Om deze redenen staat deze soort als kritiek op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 3 4 (en) Stresemanns tapaculo op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 Sick, H. Zur Systematik und Biologie der Bürzelstelzer (Rhinocryptidae), speziell Brasiliens. J Ornithol 101, 141–174 (1960). DOI:10.1007/BF01670638
# Teledromas

Teledromas is een geslacht van zangvogels uit de familie tapaculo's (Rhinocryptidae).

## Soorten

Het geslacht kent de volgende soort:
* Teledromas fuscus – Bruine gallito
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.1).
# Christelijke Majesteit

De pausen hebben in de 16e eeuw bepaalde Europese vorsten een bijzondere titel verleend. Deze keert terug in de aanspreekvorm en zo werden de opvolgers van de "katholieke koningen" Katholieke Majesteiten. De "Apostolische Koning" werd Apostolische Majesteit. De Franse koningen mochten zich "Roi Chrétien" oftewel Christelijke Majesteit noemen. In oude Nederlandse bronnen zijn veel verwijzingen naar "Sijne christelijke majesteit" te vinden. De laatste koning die deze titel droeg was Karel X van Frankrijk die in 1830 werd verjaagd.
# Zeer Getrouwe Majesteit

Zeer Getrouwe Majesteit is een bijzondere titel van bepaalde Europese vorsten in de 16e eeuw door pausen verleend. Deze titel keert terug in de aanspreekvorm en zo werden de opvolgers van De Katholieke Koningen, Katholieke Majesteiten genoemd. De 'Apostolische Koning' werd Apostolische Majesteit. De Portugese koningen mochten zich 'Zeer Getrouwe Koningen' noemen en werden aangeduid als de Zeer Getrouwe Majesteiten. Dat bleef gebruikelijk tot aan de val van de Portugese monarchie in 1910.
# Koningspinguïn

De koningspinguïn (Aptenodytes patagonicus) is een pinguïnsoort die eilanden rond Antarctica bewoont en in grote kolonies broedt. De koningspinguïn is op de keizerspinguïn na de grootste pinguïnsoort. Deze twee pinguïnsoorten zijn nauw met elkaar verwant.
De koningspinguïn eet voornamelijk vis, krill en inktvis.

## Broedzorg

Het ei maakt circa 30 % van het lichaamsgewicht van het vrouwtje uit. Ze geeft het aan het mannetje dat broedt en gaat naar zee. Het mannetje verliest ongeveer 50 % van zijn lichaamsgewicht tijdens het wachten op het vrouwtje. Als het ei na circa 50 dagen uitkomt, zorgen de ouders om de beurt voor voedsel. De jongen brengen lange perioden in hun eentje door. De ouders komen maar met grote tussenpozen voedsel brengen. Het ei broeden ze tussen hun poten en een stukje warme huid.

## Uiterlijke kenmerken

De koningspinguïn is ongeveer 95 centimeter groot en is wat dunner en kleiner dan de keizerspinguïn. Verder heeft de koningspinguïn een grijsblauwe rug, een witte buik en een oranje wangvlek. Een zeldzame kleurenvariatie heeft een witte met gelige kop.

## Leefgebied

De koningspinguïn komt voor op Sub-Antarctisch eilanden zoals Vuurland, de Falklandeilanden, Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden, Prins Edwardeilanden, Crozeteilanden, Kerguelen, Heard en Macquarie-eiland. De eilanden daar hebben een iets warmer klimaat dan op Antarctica. De keizerspinguïn daarentegen leeft langs de kust van Antarctica.
Bij de verkenning van de Grote Oceaan in de 18e eeuw ontdekte men op de eilanden rond Antarctica de koningspinguïn. In de 19e eeuw hebben robbenjagers duizenden pinguïns het leven ontnomen, waardoor ze op sommige eilanden bijna niet meer voorkwamen. Maar tegenwoordig wordt er niet meer op de koningspinguïn gejaagd en is het aantal koningspinguïns op veel eilanden weer aangegroeid. Her en der dalen de aantallen echter weer: zo was op Île aux Cochons een populatie uit 1982 van 500.000 individuen in 2018 met bijna 90% gedaald. In totaal zijn er volgens een schatting van 2019 ongeveer 1,1 miljoen broedparen.
Pinguïns zijn traditioneel erg populair in dierentuinen. In de dierentuin van Edinburgh, Antwerpen en Rotterdam hebben ze koningspinguïns.

## Trivia

* Nils Olav, de mascotte van het Koninklijke Garde in Noorwegen, is een koningspinguïn.
* ↑ (en) Koningspinguïn op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Charlotte Uhlenbroek (2008) - Animal Life, Tirion Uitgevers BV, Baarn. ISBN 978-90-5210-774-5
* ↑ Vlaamse natuurgids en fotograaf spot zeldzame gele pinguïn op eiland in Atlantische oceaan. VRT NWS (17 februari 2021). Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 19 februari 2021.
* ↑ Aantal koningspinguïns drastisch verminderd. Metro (31 juli 2018). Gearchiveerd op 1 augustus 2018. Geraadpleegd op 31 juli 2018.
# Magelhaenpinguïn

De magelhaenpinguïn (Spheniscus magellanicus) is een zeevogel uit de familie van de pinguïns (Spheniscidae). De soort is vernoemd naar Ferdinand Magellaan.

## Kenmerken

De vogel is 70 tot 76 cm lang en weegt 4 tot 6 kg. Deze pinguïn lijkt sterk op de zwartvoetpinguïn (S. demersus) en de humboldtpinguïn (S. humboldti); het is een zwart en wit gekleurde zeevogel met een doorlopend band over buik en borst. De magelhaenpinguïn heeft op de bovenborst een dubbele band die de andere Spheniscus-soorten missen.

## Leefwijze

Deze pinguïns leven van kleine visjes die ver in zee in scholen voorkomen zoals bepaalde soorten ansjovis (Engraulis anchoita en E. ringens) verder schaaldieren. De prooigrootte ligt tussen 2,5 en 16 cm. Ze blijven boven het continentale plat, maar soms wel honderden kilometers van de broedplaatsen en zij duiken tientallen meters diep (tot 100 meter).

## Verspreiding

De magelhaenpinguïns nestelen langs de kusten van zowel de Atlantische Oceaan als de Grote Oceaan van de Zuidkegel (Zuid-Amerika). Er zijn 66 locaties in Argentinië, 31 in Chili en 100 op de Falklandeilanden. Vogels van de Atlantische kusten verblijven buiten de broedtijd tot aan de kusten van Zuid-Brazilië, vogels van de Grote oceaan zwerven gemiddeld minder ver uit, maar dwaalgasten zijn tot aan de kust van El Salvador, het Antarctisch Schiereiland, Australië en Nieuw-Zeeland aangetroffen.

## Status

De grootte van de populatie werd in 2015 door BirdLife International geschat op 1,1 tot 1,6 miljoen broedparen en de populatie-aantallen nemen af. In 43 van de 66 Argentijnse broedkolonies werd een achteruitgang in de buurt van 30% over een periode van 10 jaar geconstateerd. De grootste bedreigingen voor deze zeevogels zijn de grootschalige beroepsvisserij en oliewinning op zee (en daarmee gepaard gaande olievervuiling) en klimaatverandering. Om deze redenen staat deze soort als gevoelig op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 3 4 (en) Magelhaenpinguïn op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) bbc.co.uk, Science & Nature, 26 juni 2009: Magellanic penguin (Internet Archive). Geraadpleegd op 9 juni 2020.
* ↑ (en) Martínez, I. et al., 2018. Magellanic Penguin (Spheniscus magellanicus). In: del Hoyo, J. et al. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. (retrieved from https://www.hbw.com/node/52471 on 19 May 2018).