# Aanmeldcentrum Ter Apel

Het aanmeldcentrum in Ter Apel van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, aan de westzijde van het dorp Ter Apel, is een van de grootste asielzoekerscentra van Nederland. Gemiddeld verblijven er rond de 2.000 asielzoekers in het centrum. Vrijwel alle asielzoekers moeten zich hier melden als ze in Nederland komen. Er is het aanmeldcentrum (AC) van de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de centrale ontvangstlocatie (col), de procesopvanglocatie (pol), de locatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv), de vrijheidsbeperkende locatie (vbl) en een opvang voor asielzoekers met een kansarme asielaanvraag, de zogenaamde procesbeschikbaarheidslocatie (pbl).

## Geschiedenis

In mei 1996 werd op een voormalig NAVO-terrein bij Ter Apel een vertrekcentrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers geopend. In juni 2001 werd het aanmeldcentrum Ebony van de Immigratie- en Naturalisatiedienst geopend. Ook heeft het centrum een procesopvanglocatie, een opvang voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen, een vrijheidsbeperkende locatie en een versoberde opvang voor asielzoekers uit veilige landen. In 2010 sloten het COA en de gemeente Vlagtwedde een bestuursovereenkomst, waaraan het COA masterplan Ter Apel ten grondslag lag. Als gevolg van de overeenkomst werd alle bebouwing op eigen COA-terrein afgebroken en vervangen door nieuwbouw.

### Gezondheidsklachten

Nadat er vanaf 2015 was begonnen aan nieuwbouw in het centrum, liep het ziekteverzuim onder personeel op. Uit onderzoek van het Dagblad van het Noorden bleek in maart 2017 dat oude bodemverontreinigingen niet adequaat zouden zijn aangepakt. Uit een onderzoek dat het COA liet doen bleek dat gezondheidsklachten toe te schrijven waren aan de slechte staat van de gebouwen. Werknemers hadden klachten overeenkomstig met het sickbuildingsyndroom. Na het onderzoek werden er meerdere aanpassingen aan de gebouwen gedaan voor een gezonder binnenklimaat.

### Asielcrisis

Na weken van onrust bestempelde de veiligheidsregio Groningen in oktober 2021 de opgelopen toestroom van asielzoekers als ernstige crisis en begon een artikel 51-procedure. De situatie in het centrum zou onhoudbaar zijn; in de nachtopvang verbleven 750 asielzoekers, terwijl er slechts plaats was voor 275. Het kabinet ging niet in op het verzoek van de veiligheidsregio. In april 2022 sprak de burgemeester van Groningen, Koen Schuiling, zich uit over de omstandigheden in het asielzoekerscentrum en het onvermogen hier iets aan te kunnen doen. Als het gevolg van de capaciteitsproblemen moesten in augustus 2022 honderden asielzoekers buiten het asielzoekerscentrum bij Ter Apel overnachten.

## Vervoer

Veelal reizen asielzoekers met de bus tussen Station Emmen en het asielzoekerscentrum. Na de Europese vluchtelingencrisis verschenen er beveiligers op de bussen, op kosten van Qbuzz en de provincies Groningen en Drenthe. Vaak waren er geweldsincidenten op de buslijn. In april 2019 besloot staatssecretaris Mark Harbers van Justitie en Veiligheid dat er voor een periode speciale pendelbussen zouden worden ingezet om de reguliere buslijn te ontzien. In augustus 2021 werd dit verlengd tot het einde van het jaar. In 2022 is er geld vrijgemaakt om de pendelbus tot 2026 te laten rijden.

## Externe link

* COA - Ter Apel - Ter Apelervenen
* ↑ Cyril Rosman; Peter Winterman, Grote asielopvang net zo (on)veilig als klein azc. Leeuwarder Courant (3 februari 2016). Gearchiveerd op 9 januari 2022. Geraadpleegd op 19 oktober 2021 – via De krant van toen.
* 1 2 Rik Rutten, Het is weer heibel in de bus naar Ter Apel. NRC Handelsblad (6 november 2018). Gearchiveerd op 19 oktober 2021. Geraadpleegd op 19 oktober 2021.
* ↑ https://www.coa.nl/nl/opvanglocaties-tijdens-de-asielprocedure. Gearchiveerd op 11 november 2021.
* ↑ Een kleine 'ongewenste' stad voor 'ongewenste' inwoners. Nieuwsblad van het Noorden (30 maart 1997). Gearchiveerd op 9 januari 2022. Geraadpleegd op 19 oktober 2021 – via De krant van toen.
* ↑ Jan Venema, 'Bij ons hebben de bergen geen naam'. Nieuwsblad van het Noorden (9 juni 2001). Gearchiveerd op 9 januari 2022. Geraadpleegd op 19 oktober 2021 – via De krant van toen.
* ↑ Aanmeldcentrum 'Ebony' in beeld. Nieuwsblad van het Noorden (15 juni 2001). Gearchiveerd op 9 januari 2022. Geraadpleegd op 19 oktober 2021 – via De krant van toen.
* ↑ Website van het COA. Gearchiveerd op 21 oktober 2021.
* ↑ Van NAVO-depot tot asielcomplex. Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Gearchiveerd op 19 oktober 2021. Geraadpleegd op 19 oktober 2021.
* 1 2 Ina Reitzema, Asielcomplex Ter Apel: gifbelt of net schoon genoeg?. Dagblad van het Noorden (11 maart 2017). Geraadpleegd op 19 oktober 2021.
* ↑ Naar een gezond werkklimaat (pdf). Onderzoekscommissie gezondheidsklachten Ter Apel (26 maart 2018). Gearchiveerd op 20 oktober 2021. Geraadpleegd op 20 oktober 2021.
* ↑ Stef Bandstra, Rapport: 'Klachten COA Ter Apel niet door de grond, maar door gebouw'. RTV Noord (26 maart 2018). Gearchiveerd op 19 oktober 2021. Geraadpleegd op 19 oktober 2021.
* ↑ Anne-Marie Hutten, Naar een gezonder werkklimaat Ter Apel - eindrapport (pdf). Centraal Orgaan opvang asielzoekers (22 januari 2020). Gearchiveerd op 19 oktober 2021. Geraadpleegd op 20 oktober 2021.
* ↑ Ina Reitzema, Vuile gebouwen asieldorp Ter Apel 'gezond', nu de werknemers nog. Dagblad van het Noorden (30 januari 2020). Gearchiveerd op 31 januari 2020. Geraadpleegd op 19 oktober 2021.
* 1 2 Veiligheidsregio bestempelt Ter Apel als 'ernstige crisis', doet beroep op ramp-procedure. NOS (20 oktober 2021). Geraadpleegd op 21 oktober 2021.
* ↑ Mark Misérus, Veiligheidsregio Groningen wil dat kabinet andere gemeenten dwingt asielzoekers op te vangen om chaos in Ter Apel op te lossen. de Volkskrant (21 oktober 2021). Geraadpleegd op 21 oktober 2021.
* ↑ Martijn Klungel; Reinalda Start, Ministerie wilde meer doen tijdens noodsituatie aanmeldcentrum Ter Apel, maar ‘politiek aarzelde’. RTV Noord (10 april 2022). Gearchiveerd op 14 april 2022. Geraadpleegd op 14 april 2022.
* ↑ Martijn Delaere, Burgemeester Koen Schuiling: ‘We moeten ons schamen’. Binnenlands Bestuur (4 september 2022). Gearchiveerd op 11 april 2022. Geraadpleegd op 12 april 2022. “Aan alle kanten overtreden we de wet. Het is beschamend”
* ↑ Jarl van der Ploeg, De treurnis van Ter Apel: ‘Ik dacht dat Nederland het beloofde land was’. de Volkskrant (18 augustus 2022). Gearchiveerd op 22 augustus 2022. Geraadpleegd op 31 augustus 2022.
* ↑ Pepijn de Lange, De nachten worden kouder, en de urgentie om buitenslapers in Ter Apel te helpen neemt toe. de Volkskrant (28 augustus 2022). Geraadpleegd op 31 augustus 2022.
* ↑ Marcel Looden, Asielzoekers krijgen na overlast eigen buslijn tussen Ter Apel en Emmen. Dagblad van het Noorden (10 april 2019). Gearchiveerd op 5 september 2021. Geraadpleegd op 19 oktober 2021.
* ↑ Staatssecretaris komt met oplossing voor 'asielbussen' Ter Apel. NOS (31 augustus 2021). Geraadpleegd op 19 oktober 2021.
* ↑ Pendelbus tussen Emmen en AZC in Ter Apel opnieuw verlengd. Rijksoverheid (5 april 2022). Gearchiveerd op 24 maart 2023. Geraadpleegd op 14 juni 2023.