# Equal Pay Day

De Equal Pay Day is een jaarlijkse dag waarop stilgestaan wordt bij de loonkloof tussen vrouwen en mannen. Equal Pay Day wordt in diverse landen "gevierd."
Door de loonkloof verdienen vrouwen per gewerkt uur gemiddeld minder geld dan mannen. Dat wil zeggen dat een gemiddelde man er korter over zou doen dan een gemiddelde vrouw om hetzelfde bedrag te verdienen. Op de datum van de Equal Pay Day zou een gemiddelde man het volledige jaarsalaris van een vrouw al verdiend hebben, terwijl de vrouw dan nog tot het eind van het jaar door moet werken. Er wordt hierbij geen rekening gehouden met verschil in functie tussen mannen en vrouwen, enkel met gemiddelden van loon over de totale groepen.
Met andere woorden, de dag markeert het aantal extra dagen dat vrouwen zouden moeten werken om gemiddeld hetzelfde te verdienen als mannen. Dit aantal dagen bedroeg in Nederland 59 dagen in 2014.
De datum van de "Equal Pay Day" wordt bepaald op basis van het gemiddelde verschil in loon. Omdat de loonkloof per land verschilt, valt de Equal Pay Day in alle landen op een andere datum, en kan de datum ook van jaar tot jaar verschillen. Hoe kleiner de loonkloof, des te later in het jaar valt de Equal Pay Day.
In Duitsland, en tot 2024 ook in België, wordt de Equal Pay Day andersom berekend: het is de datum in het volgende jaar tot wanneer vrouwen moeten doorwerken zodat ze evenveel hebben verdiend als mannen verdienden t/m 31 december. Als de loonkloof krimpt, zal in dit model de dag steeds vroeger in het jaar plaatsvinden.

## Europese Unie

In 2022 organiseerden twaalf landen van de Europese Unie (Oostenrijk, België, Cyprus, Tsjechië, Duitsland, Estland, Frankrijk, Nederland, Slowakije, Portugal, Spanje en Zweden) een Equal Pay Day. De datum wordt bepaald op basis van de loonkloof in dat land. Op deze dag worden activiteiten georganiseerd om het negatieve effect van de loonkloof tussen mannen en vrouwen te laten zien. Er zijn dan bijvoorbeeld acties voor gelijke beloning - vaak georganiseerd door vakbonden -, publieke debatten, seminars en persconferenties. De Equal Pay Day van de Europese Unie viel in 2022 op 15 november. In 2024 viel de dag ook op 15 november.
In Duitsland viel Equal Pay Day in 2009 op 20 maart. In 2022 was dat 7 maart geworden.

### België

In België wordt Equal Pay Day georganiseerd door ZIJkant. Deze organisatie baseert zich op berekeningen van de loonkloof door het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. Dit instituut kreeg rond 2020 toegang tot de database van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid, waardoor de loonkloof nauwkeuriger berekend kon worden. Daarom zit er rond 2020 een sprong in de datum van de Belgische Equal Pay Day. De loonkloof was groter dan eerder bepaald.
De Belgische Equal Pay Day geeft aan hoeveel een vrouw gemiddeld langer moet doorwerken als het jaar is afgelopen ten opzichte van de gemiddelde man. De dag viel in België op de onderstaande data, vanaf 2024 werd de datum verplaatst naar het najaar (zie definities in inleiding) en werd de dag "unequal pay day" genoemd:
| jaar | datum | bron |
| 2005 | 31 maart | |
| 2006 | 31 maart | |
| 2007 | 30 maart | |
| 2008 | 31 maart | |
| 2009 | 27 maart | |
| 2010 | 26 maart | |
| 2011 | 25 maart | |
| 2012 | 20 maart | |
| 2013 | 20 maart | |
| 2014 | 18 maart | |
| 2015 | 13 maart | |
| 2016 | 11 maart | |
| 2017 | 14 maart | |
| 2018 | 14 maart | |
| 2019 | 14 maart | |
| 2020 | 27 maart | |
| 2021 | 25 maart | |
| 2022 | 24 maart | |
| 2023 | 20 maart | |
| 2024 | 17 maart, 20 oktober | , |

### Nederland

In Nederland viel Equal Pay Day op de volgende data:
| Jaar | Datum | Opmerking |
| 2006 | 24 oktober | Dag van de Gelijke Beloning |
| 2016 | 4 maart | Omgerekend 30 oktober in het najaar |
| 2017 | 3 november | |
| 2018 | 5 november | |
| 2019 | 6 november | |
| 2020 | 11 november | |
| 2021 | 11 november | |
| 2022 | 14 november | |
| 2023 | 14 november | |
| 2024 | 14 november | |

## Oorzaken

Er zijn diverse oorzaken voor het verschil in betaling tussen mannen en vrouwen:
* Het management en toezichthoudende functies worden overwegend bezet door mannen. Bij elke sector worden mannen vaker gepromoveerd in functie dan vrouwen, en als gevolg daarvan beter betaald.
* Vrouwen besteden meer tijd dan mannen aan belangrijke onbetaalde taken, zoals het huishouden en de zorg voor kinderen of familieleden.
* Vrouwen zijn geneigd hun carrière vaker dan mannen te onderbreken, hetgeen effect heeft op hun uurloon, hun toekomstige verdiensten en op hun pensioen.
* Vrouwen zijn oververtegenwoordigd in banen zoals het onderwijs en in winkels. Dit zijn functies die slechter betaald worden dan banen die overwegend door mannen worden bezet.
* Discriminatie op het gebied van het loon. Hoewel dit niet is toegestaan draagt dit bij aan de loonkloof.

## Geschiedenis

In België was de progressieve vrouwenbeweging ZIJkant initiatiefnemer de Equal Pay Day-campagnes. Deze organisatie startte daarmee rond 2004. In 2006 werd in Nederland de Dag van de Gelijke Beloning gehouden. Deze dag heeft 5 jaar stand gehouden.
In 2011 werd voor het eerst de European Equal Pay Day gehouden. België was het eerste Europese land dat een dag voor gelijke beloning organiseerde, in 2005. In Nederland werd op 24 oktober 2006 voor het eerst de Dag van de Gelijke Beloning georganiseerd door de Werkgroep Gelijke beloning, dat werkt!. Dit is een project van onder andere Atria, Bureau Clara Wichmann, Emancipator, Feminists Against Ableism, FNV, Stem op een Vrouw, S.P.E.A.K., Women's March NL en Women Inc.
In Nederland is het in 2022 Equal Pay Day op 14 november. Deze datum is gebaseerd op een loonkloof van 13% over het jaar 2021. Dit cijfer is niet gecorrigeerd voor verschillen in bijvoorbeeld opleidingsniveau, functieniveau, werkervaring en leeftijd, maar wel voor het aantal gewerkte uren. De FNV heeft op basis van deze 13% berekend dat vrouwen in 2022 "gratis" werken gedurende 34 dagen.
De Europese Unie stemde in april 2023 in met een richtlijn die ervoor zorgt dat bedrijven looninformatie openbaar moeten maken en maatregelen moeten treffen als de loonkloof hoger is dan vijf procent.
* ↑ (en) Equal Pay Day. Europese Commissie - European Commission. Gearchiveerd op 14 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ (en) Equal Pay Day - European Commission. commission.europa.eu. Geraadpleegd op 12 november 2024.
* ↑ Informatie verkregen van Zij-kant, zie ticket:2022120510012119
* 1 2 8 september – Dag van de Gelijke Beloning | Dag van de Rechtspraak | Internationale Alfabetiseringdag | Internationale Dag van de Fysiotherapie. dagenvanhetjaar.nl (8 september 2016). Gearchiveerd op 20 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Factsheet Gelijke beloning v/m. atria.nl. Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Equal Pay voor vrouwen en mannen (20-10-2017). loonwijzer.nl (20 oktober 2017). Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Equal Pay Day. atria.nl (1 november 2018). Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Blinde vlek. groene.nl (27 november 2019). Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Equal Pay Day 2020. atria.nl. Gearchiveerd op 30 juni 2023. Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Equal pay. awvn.nl. Gearchiveerd op 29 augustus 2024. Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Atria doet mee aan ‘Ik verdien meer’. atria.nl (14 september 2022). Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Equal Pay Day. fnv.nl. Gearchiveerd op 13 november 2023. Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Equal Pay Day: vrouwen werken eigenlijk de rest van het jaar voor niks. nos.nl (14 november 2024). Geraadpleegd op 14 november 2024.
* ↑ Questions and Answers on the gender pay gap - Equal pay day. www.europa-nu.nl. Gearchiveerd op 20 november 2022. Geraadpleegd op 20 november 2022.
* ↑ Equal Pay Day | Equal Pay Day, een initiatief van Zij-kant vzw. Gearchiveerd op 20 november 2022. Geraadpleegd op 20 november 2022.
* ↑ (en) Equal Pay Day, Business and Professional Women
* ↑ (en) Equal Pay Days, Europese Commissie
* ↑ 24 oktober 2006: Dag van de gelijke beloning, Vereniging van Nederlandse Gemeenten, 23 oktober 2006
* ↑ Over ons - Ik Verdien meer (9 augustus 2022). Gearchiveerd op 14 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* 1 2 Loonkloof in bedrijfsleven onverminderd groot. FD.nl. Gearchiveerd op 15 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ Vrouwen, zet je out of office aan op Equal Pay Day. www.fnv.nl. Gearchiveerd op 14 november 2022. Geraadpleegd op 14 november 2022.
* ↑ Loontransparantie in de EU. consilium.europa.eu. Gearchiveerd op 10 maart 2024. Geraadpleegd op 14 november 2024.