OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bachtsjisaraj Khanpaleis

Het Bachtsjisaraj Khanpaleis (Krim-Tataars: Hansaray) is een oorspronkelijk 16e-eeuws paleis in Bachtsjisaraj. Het paleis was twee eeuwen (van 1532 tot 1738) lang het middelpunt van het politieke, spirituele en culturele leven in het Kanaat van de Krim. Het is het belangrijkste historische monument uit de periode van het kanaat en het enige voorbeeld van Krim-tataarse paleisarchitectuur. Het paleis is in 2003 door Oekraïne genomineerd om op de UNESCO-lijst te staan.

## Geschiedenis

Het paleis in 1532 gesticht als residentie van de Giray dynastie-heersers en werd in 1555 voltooid. Het toenmalige paleis had marmeren vloeren en plafonds, met houten mozaïeken, terwijl de muren in de "Zaal van de rechters" met gekleurd porselein waren bedekt.
Het complex is in 1736 door het Russische leger onder graaf Burkhard von Münnich platgebrand en in 1738 heropgebouwd. Het paleis is in 1738 en 1771 opnieuw verwoest. Het complex is in 1787 gerenoveerd voor het bezoek van Catharina II van Rusland en opnieuw in 1837 voor Nicolaas I van Rusland. Het paleis is tijdens de Krimoorlog gebruikt als hospitaal en is in 1900 voor een derde keer gerenoveerd.

### Begraafplaats van de Khans

De Begraafplaats van de Khans is in de 16e eeuw gesticht en bevindt zich binnen de muren van het paleis. De Khans, directe familieleden van de Khans en de hoge adel van het Kanaat van de Krim liggen hier begraven.

### De fontein van Bachtsjisaraj

De fontein van Bachtsjisaraj (1824) door Aleksandr Poesjkin is geïnspireerd op een fontein in het paleis.

#### Bronnen

* (en) Brett, C.E.B., Towers of Crim Tartary: English and Scottish Architects and Craftsmen in the Crimea, 1762-1853 (2015)
* (en) De Montalk, S., The Fountain of Tears (2016)
* (en) Binyon, T.J., Pushkin: A Biography (2007)
* (en) ICOMOS, Jardins et sites historiques (1993)
* Ukranian travel information, Sights & Hotels in Ukraine

#### Noten

* ↑ Ukranian travel information, blz, 66
* ↑ Bagçesaray Palace of the Crimean Khans. Gearchiveerd op 6 mei 2023.
* 1 2 3 De Montalk 2016, blz. 234-235
* 1 2 ICOMOS 1993, blz. 78
* ↑ Brett 2015, blz. 31, 34
* ↑ Binyon 2007, blz. 167
# CA Tigre

Club Atlético Tigre is een Argentijnse voetbalclub uit Victoria, in de provincie Buenos Aires. De club werd opgericht op 3 augustus 1902. De thuiswedstrijden worden in het Estadio Monumental de Victoria gespeeld, dat plaats biedt aan 30.000 toeschouwers. De clubkleuren zijn donkerblauw-rood. In 2012 kwam de club tot de finale van de Copa Sudamericana.

## Bekende (oud-)spelers

* Rodolfo Arruabarrena
* Rubén Botta
* Luis Carniglia
* Mariano Izco
* Marcello Larrondo
* Román Martínez
* Lucas Orban
* Mariano Pernía
* Sebastián Rusculleda
* Enrique Wolff

## Externe link

* Officiële website
Aldosivi · Argentinos Juniors · Arsenal · Banfield ·
Boca Juniors · Central Córdoba (SdE) · Colón · Defensa y Justicia · Estudiantes · Gimnasia La Plata · Godoy Cruz · Huracán · Independiente · Lanús · Newell’s Old Boys · Patronato · Racing Club · River Plate · Rosario Central · San Lorenzo · Talleres · Tucumán · Unión · Vélez Sarsfield
# Oude Wereld

De Oude Wereld zijn de continenten die in Europa bekend waren voor de Europese ontdekkingen vanaf 1492. Dit zijn Europa, Afrika en Azië.
De Nieuwe Wereld betreft dan Noord- en Zuid-Amerika en Oceanië.

## Biologie

In de biologie wordt de aanduiding gebruikt om verschil aan te geven in soorten apen: Apen van de Oude Wereld en die van de Nieuwe wereld

## Cultuur en politiek

Ook om verschillen in cultuur en politiek aan te duiden worden deze begrippen nog steeds gebruikt.

## Wijn

In de wijnwereld wordt een ander onderscheid gemaakt in de nieuwe en de oude wereld. Europese wijnen noemt men "oudewereldwijnen" en wijnen uit onder andere Zuid-Amerika, Australië, Californië, Libanon en Zuid-Afrika noemt men "nieuwewereldwijnen".
# Penrose-driehoek

De penrose-driehoek is een onmogelijke figuur, genoemd naar de Britse wis- en natuurkundige Roger Penrose, die dit figuur samen met zijn vader Lionel Penrose bedacht en in 1958 publiceerde. De Zweedse kunstenaar Oscar Reutersvärd had dezelfde driehoek reeds in 1934 getekend. De driehoek is een isometrische projectie van drie balken die alle drie loodrecht op de andere twee lijken te staan, maar tezamen toch een driehoek vormen (zie de afbeelding).
Het is een optische illusie en een onmogelijke figuur, wat wil zeggen dat door middel van bedrieglijke schaduw- en perspectiefwerking een ruimtelijke figuur wordt gesuggereerd die niet realiseerbaar is. Weliswaar is er een ruimtelijk bouwsel mogelijk dat dezelfde figuur suggereert, maar dat is niet de constructie die men "ziet".
De Nederlandse graficus M.C. Escher heeft de penrose-driehoek vaak toegepast in zijn werk.
# Ankie van Tatenhove

J.A. (Ankie) van Tatenhove-Meesen (Axel, 1967) is een Nederlandse bestuurder en ChristenUnie-politica. Sinds 17 april 2021 is zij partijvoorzitter van de ChristenUnie. Tot 1 november 2021 was zij wethouder van Lansingerland.

## Levensloop

Van Tatenhove groeide op in Zeeuws-Vlaanderen en bezocht het Zeldenrustcollege in Terneuzen. Later woonde ze in Amersfoort en Soest omdat haar man daar als beroepsmilitair werd geplaatst. Zij werkte destijds bij een bank. In 1995 kwam ze in Bergschenhoek wonen en vanaf 2011 in buurdorp Berkel en Rodenrijs. Ze schreef voor een lokale krant over de politiek. Voor de plaatselijke ChristenUnie-afdeling was dat aanleiding om haar te benaderen of ze zich namens die partij kandidaat wilde stellen bij de gemeenteraadsverkiezingen. In 2008 kwam ze in de raad.
Gedurende haar raadslidmaatschap was ze mede-eigenaar van een adviesbureau in Delfshaven. Daar stopte ze mee toen ze in 2014 wethouder werd in de gemeente Lansingerland. Ze beheerde de portefeuilles gezondheid, zorg, welzijn, jeugd, onderwijs, sport, cultuur en erfgoed. In september 2021 kondigde Van Tatenhove aan te gaan stoppen. Haar opvolgster is Titia Cnossen. Van Tatenhove werd per 1 november 2021 managing consultant bij adviesbureau BMC. Sinds 17 april 2021 is Van Tatenhove partijvoorzitter van de ChristenUnie.

## Persoonlijk

Van Tatenhove heeft met haar partner drie kinderen en is lid van de Nederlandse Gereformeerde Kerken (voorheen Gereformeerde Kerken vrijgemaakt).
* Ankie van Tatenhove: ‘Tuinders lijken wel wat op Zeeuwen’, Provinciale Zeeuwsche Courant, 8 januari 2020
* Ankie van Tatenhove verruilt wethouderschap voor adviseursfunctie, Hart van Lansingerland, 23 september 2021
* ↑ Bundel van de Gemeenteraad van 27 maart 2018, Gemeenteraad Lansingerland d.d. 27 maart 2018.
* ↑ Titia Cnossen nieuwe wethouder in Lansingerland, ChristenUnie Woudenberg d.d. 8 oktober 2021.
* ↑ Ankie van Tatenhove aan de slag bij BMC, BMC d.d. 11 oktober 2021.
* ↑ Verslag 43e partijcongres ChristenUnie 17 april 2021, ChristenUnie d.d. 17 april 2022.
# Laurent Binet

Laurent Binet (Parijs, 19 juli 1972) is een Frans schrijver. Hij verkreeg bekendheid met zijn verzetsroman HhhH uit 2009.

## Leven en werk

Binet is de zoon van een historicus en studeerde literatuur in Parijs. In 1996 vervulde hij zijn vervangende dienstplicht in Košice, Slowakije, waar hij Frans doceerde aan een luchtmachtschool. Sindsdien is hij leraar moderne literatuur in Parijs en werkt hij ook aan de Universiteit van Vincennes Saint-Denis (Universiteit van Parijs VIII).
In 2000 publiceerde Binet zijn surrealistische vertelling Forces et faiblesses de nos muqueuses ('Sterke en zwakke kanten van onze slijmvliezen', niet vertaald) en in 2004 verscheen zijn boek La Vie professionnelle de Laurent B. ('Het beroepsleven van Laurent B', niet vertaald), over zijn ervaringen als docent Frans.
Internationale bekendheid verwierf Binet met zijn debuutroman HHhH (acroniem voor Himmlers Hirn heißt Heydrich, in het Nederlands uitgekomen met als titel HhhH Himmlers hersens heten Heydrich) uit 2009, zich afspelend binnen het Tsjechische verzet in de Tweede Wereldoorlog, culminerend in de aanslag in Praag op SS-leider Reinhard Heydrich in 1942. HhhH werd in meer dan 35 talen vertaald, waaronder in het Nederlands. Voor dit werk kreeg hij de Prix Goncourt du premier roman toegekend. Roel van Broekhoven bewerkte de roman HhhH tot een tv-serie. Laurent Binet speelde in deze tv serie zichzelf.
In 2012 verscheen zijn boek Rien ne se passe comme prévu (Niets gaat zoals werd verwacht), over de verkiezingscampagne van François Hollande. In 2015 verscheen La septième fonction du langage (De zevende functie van de taal), een roman die speelt met werkelijkheid en fictie, tevens een satire op het intellectuele discours van het Franse poststructuralisme. Hij ontving hiervoor zowel de Prix du roman FNAC als de Prix Interallié. De Engelse vertaling The 7th Function of Language stond op de longlist voor de Booker Prize international 2018.
In 2019 ontving hij de Grand Prix du roman de l'Académie française voor zijn roman Civilizations (Beschavingen).
# Dividendbelasting

Dividendbelasting (Europees Nederland), opbrengstbelasting (Caribisch Nederland) of roerende voorheffing (België) is een internationaal veel voorkomende vorm van directe belasting die door een staat wordt geheven op inkomen in de vorm van dividend.
De belasting wordt geïnd door inhouding op de dividenduitkering. Een dividenduitkering is een uitkering van een door een vennootschap in het verleden behaalde winst aan haar aandeelhouder(s).
Dividendbelasting is veelal, maar niet onder alle omstandigheden, een voorheffing: de vennootschap die het dividend uitkeert, houdt de belasting op de dividendbetaling in en draagt de belasting vervolgens aan de fiscus af. De aldus afgedragen dividendbelasting, mag vervolgens door de aandeelhouder op de door hem over het dividend verschuldigde inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting in mindering gebracht worden.
Een van de redenen om dividenden apart te belasten is het voorkomen van belastingontwijking: in een stelsel zonder dividendbelasting is het te makkelijk om inkomstenstromen via dividenden te laten verlopen en zo de inkomstenbelasting te omzeilen.

## België

In België heet deze belasting roerende voorheffing. Het tarief op dividenden bedraagt 30%. Sinds 2018 kan een Belgische belastingplichtige deze roerende voorheffing op een eerste schijf van €640, later verhoogd tot €800, terugvorderen via de personenbelasting.

## Europees Nederland

In Nederland is de dividendbelasting geregeld in de Wet op de dividendbelasting 1965. Het tarief bedraagt 15% van het uitgekeerde dividend.
Voor belasting over inkomen (waaronder dividend) uit aanmerkelijk belang, zie box 2.

## Caribisch Nederland

In Caribisch Nederland heet deze belasting opbrengstbelasting en wordt geregeld in hoofdstuk V van de Belastingwet BES. Het tarief bedraagt thans 5% van de opbrengst.

## Internationale aspecten

Een staat kan als gevolg van belastingverdragen gedwongen zijn om het nationale belastingtarief te verlagen.
# John David Carson

John David Carson (Los Angeles, 6 maart 1952 – Las Vegas, 27 oktober 2009) was een Amerikaanse acteur.

## Biografie

Carson was van Ierse en Cherokee afkomst. Hij werd geboren in Los Angeles op 6 maart 1952 als zoon van westernacteur Eldridge "Kit" Carson en Rosemonde James. Hij studeerde aan Los Angeles Valley College, waar hij in 1969 een hoofdrol speelde in een productie van The Taming Of The Shrew.
Toen hij in Hollywood terechtkwam had hij al verschillende traumatische gebeurtenissen meegemaakt: zijn ouders waren uit elkaar en hij was betrokken geweest bij een ernstig motorongeluk waardoor hij bijna volledig doof was geworden aan één oor.
Hij trouwde met Vicki Morgan in 1976, de twee scheidden het jaar daarop. Zijn tweede huwelijk uit 1981 met Colette Trygg eindigde eveneens in een scheiding in 1993. In 2007 trouwde Carson met zijn derde vrouw, Diana. Dit huwelijk hield stand tot zijn dood. Hij had twee stiefdochters, Amber en Alana, uit het vorige huwelijk van zijn vrouw.
Carson overleed op 27 oktober 2009 in Las Vegas op 57-jarige leeftijd aan de gevolgen van lymfeklierkanker.

## Carrière

Carson begon zijn carrière op jonge leeftijd in televisiereclames en als stemacteur voor tekenfilms van Hanna-Barbera. Zijn eerste opdracht was de stem van "Dino Boy/Todd" in 18 afleveringen van Space Ghost van 1966 tot 1968 onder de naam Johnny Carson. Bij de start van zijn Hollywood-carrière raakte hij meteen verwikkeld in een dispuut met televisiepresentator Johnny Carson over het gebruik van hun gedeelde naam. Hij ging van dan af door het leven als John David Carson.
Carsons eerste speelfilm was Pretty Maids All in a Row uit 1971 met Rock Hudson en Angie Dickinson, waarin hij een nerdy en seksueel onervaren jongeman speelt. In The Day of the Dolphin uit 1973 speelde hij naast George C. Scott en een jaar later acteerde hij opnieuw tegenover Scott in The Savage Is Loose. Een andere opmerkelijke rol was in de film Stay Hungry uit 1976, naast Arnold Schwarzenegger, Jeff Bridges en Sally Field.
Carson was als gastacteur te zien in veel televisieproducties, waaronder Hawaii Five-O, Charlie's Angels, Murder She Wrote en Falcon Crest, een primetime soapserie.
Hij verscheen in verschillende B-films zoals Empire of the Ants, een bewerking van een H.G. Wells-verhaal over gigantische mensenetende mieren, Creature from Black Lake, Charge of the Model T's en The Fifth Floor.
Carson bleef acteren in kleine rollen tot 1990 toen hij verscheen in de Julia Roberts-hit Pretty Woman, wat zijn laatste rolvermelding is.

## Filmografie

Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel John David Carson op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ (en) On the Loose with "John David Carson". YouTube.
* ↑ (en) Milton, Joyce, Bardach, Ann Louise (1986). Vicki. St. Martin's Press, pp. 155-178. ISBN 0-312-90446-0.
* ↑ (en) Lentz, Harris, Empire of the Ants Actor John David Carson Dies. Famous Monsters of Filmland (30 december 2009). Gearchiveerd op 10 juli 2011.
# Zoetzak

De zoetzak (Annona squamosa), suikerappel, kaneelappel of schubappel is een in droge tijden bladverliezende, tot zeven meter hoge boom.

## Boom

Het is een halfbladverliezende boom. Deze wordt tussen de 3 en 7 meter hoog. De afwisselend geplaatste, ovaalvormige, 2-5,5 × 5–17 cm grote bladeren zijn van boven dof en groen en van onderen lichter groen en donzig behaard. De bloemen groeien aan jonge takken tegenover de bladeren in groepen van één tot vier stuks op 2,5 cm lange, dunne, gebogen stelen. Wanneer de bomen 3 à 4 jaar oud zijn beginnen ze vrucht te dragen.

## Vruchten

De verzamelvrucht is rond van vorm, bij de steel ingedeukt en 5–10 cm groot. Typisch voor de vrucht is de grofschubbige schil die uit onregelmatige knopvormige, sterk gewelfde, vlezige delen bestaat, die in volrijpe toestand maar net aan elkaar blijven zitten. De 2 mm dikke schil is rijp meestal groen tot geelgroen en blauw, maar enkele rassen krijgen roze en violette vruchten. De pulp is crèmewit, uitgerijpt zeer zacht, sappig en pappig, fijnkorrelig en zoet-aromatisch van smaak. Uiterlijk doet dit rijpe vruchtvlees wel aan yoghurt denken. In de vrucht zitten vele 1,5 cm grote zaden. De vrucht is voor 50-80% eetbaar en wordt veelal vers gegeten. Er zit redelijk veel vitamine C in, tussen de 35 en 42 milligram per 100 gram vruchtvlees en dat is iets meer dan in grapefruit.

## Teelt

De vrucht, die als een van de smakelijkste soorten van het geslacht Annona wordt beschouwd, stamt uit tropisch Amerika en wordt wereldwijd in de (sub)tropen gekweekt, het meest noordelijk in Florida, Egypte en Zuid-China.
* Bladen
* Bloemen
* Vrucht
* Opengesneden vrucht
* Zaden

## Naslagwerk

* (en) World Agroforestry Annona Squamosa
... · A. ×atemoya (Atemoya) · A. cherimola (Cherimoya) · A. montana (Bergzuurzak) · A. muricata (Zuurzak) · A. purpurea (Soncoya) · A. squamosa (Zoetzak) · A. reticulata (Custardappel) · ...
# Biribá

De biribá (Annona mucosa, synoniem: Rollinia mucosa) is een plant uit de familie Annonaceae. Het is een tot 20 m hoge boom, die in droge tijden zijn blad kan verliezen. De plant is nauw verwant aan de soorten uit het geslacht Annona.
De jonge takken zijn bezet met dichte bruine beharing. De afwisselend geplaatste, gaafrandige, ovale, spitse bladeren zijn tot 35 × 15 cm groot. Van de bovenkant zijn ze donkergroen en glanzend en aan de onderkant lichtgroen en bezet met een witte beharing. De tot 5 cm lange bloeiwijzen bevatten één tot zeven, tweeslachtige, groene bloemen.
De verzamelvrucht van de biribá is hartvormig of rond en tot 15 cm groot. Rijp is de vrucht geelgroen of geelbruin. De schil bestaat uit 50-150 vlezige schubben, met daarop een kegelvormige punt. Het vruchtvlees is crème-wit en rijp wordt het pappig en sappig. De smaak is zuur of zoetzuur en aromatisch. De vrucht bevat vele 2 cm grote zaden.
De soort komt van nature voor in de tropen van Midden- en Zuid-Amerika. De vrucht wordt daar veel geteeld alsmede in Florida en op de Filipijnen.

## Synoniemen

| Annona biflora Ruiz & Pav. ex G.Don Annona biflora Sessé & Moc. Annona mucosa Jacq. Annona muscosa Aubl. Annona obtusiflora Tussac Annona obtusifolia DC. Annona pterocarpa Ruiz & Pav. ex G.Don Annona pteropetala Ruiz & Pav. Annona pteropetala Ruiz & Pav. ex R.E.Fr. Annona reticulata var. mucosa (Jacq.) Willd. Rollinia biflora Ruiz & Pav. ex G.Don Rollinia curvipetala R.E.Fr. Rollinia deliciosa Saff. | Rollinia jimenezii Saff. Rollinia jimenezii var. nelsonii R.E.Fr. Rollinia mucosa subsp. aequatorialis R.E.Fr. Rollinia mucosa var. macropoda R.E.Fr. Rollinia mucosa var. neglecta (R.E.Fr.) R.E.Fr. Rollinia mucosa subsp. portoricensis R.E.Fr. Rollinia neglecta R.E.Fr. Rollinia orthopetala A.DC. Rollinia permensis Standl. Rollinia pterocarpa G.Don Rollinia pulchrinervia A.DC. Rollinia sieberi A.DC. |
* ↑ Sinónimos en Catalogue of life
# Medcezir

Medcezir is een Turkse dramaserie. De serie werd in Turkije uitgezonden vanaf 13 september 2013 op de Turkse zender Star TV en eindigde op 12 juni 2015 na 2 seizoenen. Medcezir is een remake van de Amerikaanse tienerdrama The O.C.

## Rolverdeling
### Hoofdrol

* Çağatay Ulusoy als Yaman Koper
* Serenay Sarıkaya als Mira Beylice
* Barış Falay als Selim Serez
* Mine Tugay als Ender Kaya Serez (seizoen 1)
* Metin Akdülger als Orkun Civanoğlu
* Taner Ölmez als Mert Serez
* Hazar Ergüçlü als Eylül Buluter

### Terugkerende rol

* Şebnem Dönmez als Asude "Sude" Beylice/ Sude Kaya
* Defne Kayalar als Sedef Kaya
* Murat Aygen als Faruk Beylice
* Miray Daner als Beren Beylice
* Can Gürzap als Asım Şekip Kaya
* Ali Aksöz als Kenan Koper
* Meriç Aral als Hale
* Ecem Akbin als Tuğçe
* Ezgi Sözüer als Eda
* Batuhan Ekşi als Doruk
* Batuhan Begimgil als Burak
* Hare Sürel als Leyla
* Mert Tanık als Barış Buluter
* Nihan Aslı Elmas als Gamze
* Cenk Kangöz als Hasan
* Sibel Taşçıoğlu als Nevin Koper
* Serhat Parıl als Giray
* Pınar Tuncegil als Ayşe
* Kürşat Alnıaçık als Nadir Baktıroğlu/Turunç Nadir
* Berk Erçer als Sinan Enveroğlu

## Externe link

* (en) Medcezir in de Internet Movie Database
# Goede Herderkerk (Bedum)

Goede Herderkerk (ook wel Noorderkerk) is een gereformeerde kerk in Bedum, in de provincie Groningen. De kerk werd gebouwd tussen 1937 en 1938 en bezit zowel kenmerken van de Amsterdamse School als de Delftse School. Ontwerpend architect was toen onder andere Egbert Reitsma en uitvoerend architect Albert Wiersema.
De plattegrond van de kerk vormt een Grieks kruis met op de zuidoostelijke hoek een toren, aan de zuidkant een aanbouw voor het catechisatielokaal en aan de zuidwestzijde een aanbouw voor de kerkeraadskamer. In de kerk bevinden zich gebrandschilderde glas-in-loodramen.
In 1976 vonden er enkele verbouwingen van de bijruimten aan de westgevel plaats. Sinds 1998 heeft het gebouw de status rijksmonument. In datzelfde jaar werd de kerk overgenomen door de Gereformeede Kerken in Nederland (vrijgemaakt) ter plaatse In 2003 werd de kerk verbouwd en in de originele kleuren hersteld. Vanaf december 2010 was de kerk voor de erediensten gesloten. Sinds februari 2018 wordt de kerk gebruikt voor de erediensten van de Gereformeerde Kerken (hersteld), in 2024 opgegaan in de Gereformeerde Kerken.
# Rehobothkerk (Oegstgeest)

De Rehobothkerk is een kerk aan de Lijtweg in de Nederlandse plaats Oegstgeest, die onderdeel is van de Nederlandse Gereformeerde Kerken. De naam Rehoboth komt uit het Bijbelboek Genesis (26: 22) en verwijst naar de naam die Isaak gaf aan een waterput die hij gegraven had.
Het kerkgebouw was oorspronkelijk een school. Het gebouw is in 1993 voor de functie van godshuis aangepast naar ontwerp van de architect A. Munneke in Warmond. De gereformeerd-vrijgemaakte gemeente in Oegstgeest, die bestaat sedert 1950, had tot 1993 geen eigen gebouw. Zij telde in 2013 ongeveer 220 leden. In 2023 is het kerkverband opgegaan in de Nederlandse Gereformeerde Kerken.
Sinds 2006 heeft de kerk een eenklaviers orgel met zeven registers en aangehangen pedaal in bruikleen. Het orgel is in 1973 gemaakt door de orgelbouwersfirma K.B. Blank & Zn. te Herwijnen en stond tot 2004 in de (in dat jaar gesloten) Verzoeningskerk in Rijswijk ZH.
# Montigny-lès-Metz

Montigny-lès-Metz (Duits: Monteningen bei Metz) is een gemeente in het Franse departement Moselle (regio Grand Est). De gemeente telde 21.854 inwoners op 1 januari 2021.
De plaats maakte deel uit van het arrondissement Metz-Campagne tot dat op 22 maart 2015 fuseerde met het arrondissement Metz-Ville tot het huidige arrondissement Metz.

## Geschiedenis

Het oudste gebouw van de gemeente is de kapel van Saint-Privat die teruggaat tot de 9e eeuw. Rond deze kapel werden aan aantal boerderijen gebouwd en ontstond zo een dorp. In de Middeleeuwen hing de plaats af van de bisschoppen van Metz; later van de heren van Varize. Het dorp werd in 1552 afgebroken door de verdedigers van Metz bij de belegering van de stad door de troepen van keizer Karel V. De kapel bleef wel bestaan en deed vanaf 1561 dienst als protestantse kerk. De protestantse gemeenschap verdween in de 17e eeuw. In 1641 werd een klooster van benedictinessen gesticht. Al snel was het dorp Montigny dat ontstond rond dit klooster groter dan het gehucht rond de kapel van Saint-Privat en in 1729 kreeg Montigny een eigen parochiekerk.
In 1809 werden Saint-Privat en Montigny één gemeente en het jaar erop besliste het gemeentebestuur om de kerk van Saint-Privat af te breken om een begraafplaats aan te leggen. In de 21e eeuw werd de kapel heropgebouwd met enkele authentieke elementen die bewaard waren gebleven.
Door de bevolkingsgroei werd de kerk van Montigny te klein en tussen 1903 en 1906 werd de nieuwe neoromaanse kerk Saint-Joseph gebouwd. Aan het begin van de 20e eeuw kwamen er werkplaatsen van de SNCF en een kazerne in Montigny. Ook de stad Metz breidde zich uit naar het zuiden. Om tegemoet te komen aan de nieuwe bevolking werd een tweede kerk gebouwd vanaf 1938. De werken werden onderbroken door de start van de Tweede Wereldoorlog en werden pas hervat in 1950. De kerk Jeanne-d'Arc werd ingewijd in 1960. Tussen 1892 en 1894 werd er ook een protestantse kerk gebouwd. Een deel van de nieuwe bevolking bestond uit protestanten gevlucht uit de Elzas na de annexatie door Duitsland in 1871.

## Geografie

De oppervlakte van Montigny-lès-Metz bedroeg op 1 januari 2021 6,7 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 3.261,8 inwoners per km². De gemeente ligt aan de Moezel en vormt een stedelijke agglomeratie met Metz.
De onderstaande kaart toont de ligging van Montigny-lès-Metz met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

## Geboren

* Jean Rustin (1928-2013), kunstschilder
* Kiliann Sildillia (2002), Frans-Guadeloups voetballer