# Komen-Waasten

Komen-Waasten (Frans: Comines-Warneton) is een stad en faciliteitengemeente in de Belgische provincie Henegouwen. De stad telt zo'n 18.000 inwoners. Zij vormt een Henegouwse exclave aan de zuidgrens van de provincie West-Vlaanderen. Vóór de vaststelling van de taalgrens in 1963 behoorden de deelgemeenten van de huidige fusiegemeente tot de Vlaamse provincie West-Vlaanderen, net als het naburige Moeskroen. Ondanks deze ligging in de provincie West-Vlaanderen was de bevolking begin 19e eeuw hoofdzakelijk Franstalig, door de sterke toename van de bevolking in de tweede helft van de 19e eeuw nam het aandeel Nederlandstaligen echter gevoelig toe, om vanaf het einde van de Eerste Wereldoorlog terug af te nemen. Derhalve werd deze gemeenten ingedeeld als Franstalig met taalfaciliteiten voor de Nederlandstalige minderheid. In oktober 2012 werd aan ongeveer 7 à 8 procent van de inwoners een identiteitskaart in het Nederlands uitgereikt.

## Kernen

De fusiegemeente Komen-Waasten werd in 1977 gevormd en bestaat uit de deelgemeenten Houthem, Komen (Comines), Neerwaasten (Bas-Warneton), Ploegsteert en Waasten (Warneton). Het gemeentehuis is gevestigd in Komen.
Te vermelden is dat tot 1963 het gehucht Kruiseke deel uitmaakte van Komen. Dit gehucht werd in 1963 naar aanleiding van het vastleggen van de taalgrens overgeheveld van Komen naar Wervik (W.Vl.) en zo bleef dit gehucht in de provincie West-Vlaanderen.

### Deelgemeenten

| # | Naam | Opp. (km²) | Inwoners (2020) | Inwoners per km² | NIS-code |
| 1 | Komen (I) | 11,77 | 7.938 | 675 | 57097A |
| 2 | Neerwaasten (III) | 6,43 | 1.470 | 229 | 57097B |
| 3 | Houthem (II) | 5,95 | 1.266 | 213 | 57097C |
| 4 | Waasten (IV) | 17,51 | 3.016 | 172 | 57097D |
| 5 | Ploegsteert (V) | 19,71 | 4.359 | 221 | 57097E |

### Overige kernen

In het noorden van deelgemeente Komen ligt het gehucht en de parochie Ten Brielen (VI), van Komen gescheiden door de N58. Op het grondgebied van Ploegsteert ligt helemaal ten zuiden, op de Franse grens, het gehucht Le Bizet (VII), dat aansluit op de bebouwing van de Franse stad Armentières.
Tot 1963 maakte het gehucht Kruiseke deel uit van Komen. Naar aanleiding van het vastleggen van de taalgrens in 1963 werd het overgeheveld van Komen naar Wervik (W.Vl.) en bleef zo in de provincie West-Vlaanderen.

### Aangrenzende gemeenten

De gemeente Komen-Waasten grenst door zijn uitgestrektheid aan een groot aantal landelijke dorpjes en gemeenten in België en Frankrijk:
* a. Nieuwkerke (gemeente Heuvelland)
* b. Wulvergem (gemeente Heuvelland)
* c. Wijtschate (gemeente Heuvelland)
* d. Mesen (stad Mesen)
* e. Hollebeke (stad Ieper)
* f. Zandvoorde (gemeente Zonnebeke)
* g. Wervik (stad Wervik)
* h. Komen (Comines, Frankrijk)
* i. Waasten (Warneton, Frankrijk)
* j. Deûlémont (Frankrijk)
* k. Frelinghien (Frankrijk)
* l. Houplines (Frankrijk)
* m. Armentières (Frankrijk)
* n. Niepkerke (Nieppe, Frankrijk)

## Demografische ontwikkeling

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
* Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
* 1920: Terugval van de bevolking als gevolg van Wereldoorlog I
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari vanaf 1992 tot heden :
| jaar | Aantal | Evolutie: 1992=index 100 |
| 1992 | 17.823 | 100,0 |
| 1993 | 17.822 | 100,0 |
| 1994 | 17.786 | 99,8 |
| 1995 | 17.706 | 99,3 |
| 1996 | 17.736 | 99,5 |
| 1997 | 17.691 | 99,3 |
| 1998 | 17.696 | 99,3 |
| 1999 | 17.597 | 98,7 |
| 2000 | 17.564 | 98,5 |
| 2001 | 17.541 | 98,4 |
| 2002 | 17.444 | 97,9 |
| 2003 | 17.448 | 97,9 |
| 2004 | 17.429 | 97,8 |
| 2005 | 17.432 | 97,8 |
| 2006 | 17.562 | 98,5 |
| 2007 | 17.544 | 98,4 |
| 2008 | 17.649 | 99,0 |
| 2009 | 17.612 | 98,8 |
| 2010 | 17.729 | 99,5 |
| 2011 | 17.806 | 99,9 |
| 2012 | 17.884 | 100,3 |
| 2013 | 18.005 | 101,0 |
| 2014 | 18.039 | 101,2 |
| 2015 | 18.132 | 101,7 |
| 2016 | 18.101 | 101,6 |
| 2017 | 18.102 | 101,6 |
| 2018 | 18.063 | 101,3 |
| 2019 | 18.024 | 101,1 |
| 2020 | 18.058 | 101,3 |
| 2021 | 18.090 | 101,5 |
| 2022 | 18.209 | 102,2 |
| 2023 | 18.336 | 102,9 |
| 2024 | 18.391 | 103,2 |

## Resultaten van de talentelling voor de fusiegemeente Komen-Waasten

Gekende talen
| | Aantal | Aantal | Aantal | Aantal | Aantal | Aantal | Aantal | Aantal | Aandeel | Aandeel | Aandeel | Aandeel | Aandeel | Aandeel | Aandeel |
| Jaar | enkel nl | fr & nl | enkel fr | de & fr | enkel de | de & nl | de & fr & nl | enkel andere | enkel nl | fr & nl | enkel fr | de & fr | enkel de | de & nl | de & fr & nl |
| 1846 | 701 | | 9.944 | | 0 | | | | 6,6% | | 93,4% | | 0,0% | | |
| 1866 | 1.630 | 1.028 | 8.186 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 15,0% | 9,5% | 75,5% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% |
| 1880 | 1.679 | 1.551 | 8.468 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 14,4% | 13,3% | 72,4% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% |
| 1890 | 1.121 | 4.889 | 8.067 | 4 | 1 | 0 | 1 | 0 | 8,0% | 34,7% | 57,3% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% |
| 1900 | 1.828 | 5.460 | 8.172 | 10 | 0 | 0 | 9 | 928 | 11,8% | 35,3% | 52,8% | 0,1% | 0,0% | 0,0% | 0,1% |
| 1910 | 2.922 | 5.897 | 8.444 | 9 | 0 | 0 | 0 | 960 | 16,9% | 34,1% | 48,9% | 0,1% | 0,0% | 0,0% | 0,0% |
| 1920 | 1.288 | 2.510 | 5.620 | 1 | 0 | 0 | 5 | 362 | 13,7% | 26,6% | 59,6% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,1% |
| 1930 | 1.568 | 5.210 | 10.495 | 0 | 0 | 2 | 19 | 721 | 9,1% | 30,1% | 60,7% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,1% |
| 1947 | 1.172 | 7.244 | 9.002 | 12 | 2 | 6 | 132 | 680 | 6,7% | 41,2% | 51,2% | 0,1% | 0,0% | 0,0% | 0,8% |
Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt.
| | Aantal | Aantal | Aantal | Aandeel | Aandeel | Aandeel |
| Jaar | nl | fr | de | nl | fr | de |
| 1910 | 5.134 | 12.138 | 0 | 29,7% | 70,3% | 0,0% |
| 1920 | 2.064 | 7.360 | 0 | 21,9% | 78,1% | 0,0% |
| 1930 | 3.517 | 13.752 | 0 | 20,4% | 79,6% | 0,0% |
| 1947 | 2.747 | 14.750 | 19 | 14,3% | 85,5% | 0,1% |

## Politiek
### Burgemeesters

* ?-1988: Daniel Pieters
* 1988-2018: Gilbert Deleu
* 2016-2018: Marie-Eve Desbuquoit (waarnemend)
* 2019-heden: Alice Leeuwerck

### Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

| Partij | Partij | 10-10-1976 | 10-10-1976 | 10-10-1982 | 10-10-1982 | 9-10-1988 | 9-10-1988 | 9-10-1994 | 9-10-1994 | 8-10-2000 | 8-10-2000 | 8-10-2006 | 8-10-2006 | 14-10-2012 | 14-10-2012 | 14-10-2018 | 14-10-2018 | 13-10-2024 | 13-10-2024 |
| Stemmen / Zetels | Stemmen / Zetels | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 |
| | PSC$^1$ / AGIR$^2$ / ACTION$^3$ | 41,77$^1$ | 11 | 45,9$^1$ | 13 | 49,82$^2$ | 14 | 48,72$^3$ | 14 | 53,01$^3$ | 15 | 51,98$^3$ | 14 | 49,53$^3$ | 13 | 40,00$^3$ | 11 | 36,17$^3$ | 8+1 |
| | PS$^1$ / PS-Ecolo$^A$ / Horizon$^2$ | 24,78$^1$ | 6 | 16,9$^1$ | 4 | 21,87$^1$ | 5 | 17,84$^1$ | 4 | 17,59$^1$ | 4 | 22$^A$ | 5 | 20,26$^A$ | 5 | 6,97$^1$ | 1 | 19,41$^2$ | 4 |
| | ECOLO / PS-Ecolo$^A$ / Ensemble-Ecolo-MCI$^B$ | - | | - | | - | | 8,09$^1$ | 1 | 6,22$^1$ | 0 | 22$^A$ | 5 | 20,26$^A$ | 5 | 17,59$^1$ | 4 | 44,42$^B$ | 12 |
| | IC$^1$ / PRL$^2$ / PRL-MCC$^3$ / MR$^4$ / Ensemble$^5$ / Ensemble-Ecolo-MCI$^B$ | 32,25$^1$ | 8 | 28,32$^2$ | 7 | 23,81$^2$ | 6 | 22,98$^2$ | 6 | 23,17$^3$ | 6 | 26,02$^4$ | 6 | 30,21$^4$ | 7 | 24,93$^5$ | 7 | 44,42$^B$ | 12 |
| | MCI$^1$ / Ensemble-Ecolo-MCI$^B$ | - | | - | | - | | - | | - | | - | | - | | 10,51$^1$ | 2 | 44,42$^B$ | 12 |
| | RS | - | | 7,61 | 1 | - | | - | | - | | - | | - | | - | | - | |
| Anderen$^{(*)}$ | Anderen$^{(*)}$ | 1,2 | 0 | 1,28 | 0 | 4,51 | 0 | 2,38 | 0 | - | | - | | - | | - | | - | |
| Totaal stemmen | Totaal stemmen | 11281 | 11281 | 10936 | 10936 | 10669 | 10669 | 10271 | 10271 | 10833 | 10833 | 10682 | 10682 | 10334 | 10334 | 9977 | 9977 | 9493 | 9493 |
| Opkomst % | Opkomst % | | | | | 94,13 | 94,13 | 92,24 | 92,24 | 93,08 | 93,08 | 93,77 | 93,77 | 92,13 | 92,13 | 91,47 | 91,47 | 88,27 | 88,27 |
| Blanco en ongeldig % | Blanco en ongeldig % | 5,66 | 5,66 | 7,08 | 7,08 | 9,3 | 9,3 | 11,19 | 11,19 | 10,41 | 10,41 | 10,20 | 10,20 | 9,31 | 9,31 | 9,51 | 9,51 | 11,81 | 11,81 |
(*) 1976: SCD (1,2%) / 1982: UDRT (1,28%) / 1988: Gemeentebelangen (4,51%) / 1994: PTB (2,38%) De gevormde meerderheidscoalitie wordt vet aangegeven. De grootste partij is in kleur.