OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Laurie J. Lafferty

Laurie J. Lafferty (Vandalia, 1951) is een Amerikaanse componiste, muziekpedagoge, dirigente en hoorniste.

## Levensloop

Lafferty studeerde aan het Baldwin-Wallace College Conservatorium in Berea en behaalde haar Bachelor of Music in muziekopleiding. Daarnaast studeerde zij aan de Youngstown State University in Youngstown, waar zij haar Master of Music behaalde. Haar studies voltooide zij aan de Kent State University in Kent en promoveerde tot Ph.D. (Philosophiæ Doctor) in muziekopleiding.
Als docente is zij verbonden aan de Universiteit van Akron in Akron. Aldaar is zij verantwoordelijk voor de coördinatie van het onderwijs. Verder is zij dirigente van het harmonieorkest van de Leesburg High School, dirigente van een harmonieorkest aan een "Junior High School" in Wapakoneta en dirigente van harmonieorkesten in openbare scholen in de regio Chagrin Falls. Met haar harmonieorkesten behaalde zij regelmatig prijzen gedurende de landelijke wedstrijden en concoursen georganiseerd door de Ohio Music Education Association. Zij was gastdirigent tijdens nationale en internationale festivals zoals het Midwest Band & Orchestra Clinic in Chicago.
Lafferty was hoornist in het Lima Symphony Orchestra en docente voor hoorn aan de Ohio Northern University in Ada alsook aan openbare scholen in Ashtabula.
Zij schreef werken voor orkest, harmonieorkest, kamermuziek en vocale muziek. Verder is zij auteur van diverse artikelen in Amerikaanse vakbladen zoals de magazines "The Instrumentalist", "Band Director's Guide" en anderen. Zij is lid van de Ohio Music Education Association (OMEA).

## Composities
### Werken voor orkest

* Of Pilgrims' Pride, voor jeugdstrijkorkest

### Werken voor harmonieorkest

* 1992 Deux chansons françaises
* 1993 Grandfather's Clock
* 1993 Slumber Sungs
* 1997 The Pipers' Parade
* 2005 Haydn Variations
* 2005 Island Holiday
* 2006 Christmas Variations, voor jeugdharmonieorkest

### Kamermuziek

* Saint Anthony Chorale (naar Ignaz Pleyel), voor koperensemble
* Two Folk Songs, voor hoornensemble

### Werken voor slagwerk

* Trio, voor kleine trommen
# Lausanne Football and Cricket Club

Lausanne Football and Cricket Club was een Zwitserse voetbalclub en cricketclub uit Lausanne.
De club werd in 1860 door Engelse studenten, die op privé-scholen in Lausanne zaten, opgericht. Door het vroeg oprichtingsjaar kon dit weleens de oudste club van het Europese vasteland zijn. De oudste club ter wereld, Sheffield FC is slechts 3 jaar ouder.
De club was mede-stichtend lid van de Zwitserse voetbalbond en nam deel aan de eerste 2 kampioenschappen in 1897/98 en 1898/99. In het eerste seizoen won de club 4-0 en 5-2, maar werd dan uitgeschakeld door Villa Longchamp Lausanne met 1-0. Het volgende seizoen versloeg de club Geneva United en FC Yverdon met duidelijke cijfers en plaatste zich zo voor de finaleronde. Op 5 maart 1899 moest de club aantreden tegen Old Boys Basel, maar de Britse spelers wilden niet op een zondag spelen en trokken zich terug.
Daarna verdween de club.
# Kwara

Kwara is een Nigeriaanse staat. De hoofdstad is Ilorin, de staat heeft 2.702.949 inwoners (2007) en een oppervlakte van 36.825 km².

## Lokale bestuurseenheden

Er zijn 16 lokale bestuurseenheden (Local Government Areas of LGA's). Elk LGA wordt bestuurd door een gekozen raad met aan het hoofd een democratisch gekozen voorzitter.
De lokale bestuurseenheden zijn:
| Asa Baruten Edu Ekiti Ifelodun Ilorin-East Ilorin-South Ilorin-West | Irepodun Isin Kaiama Moro Offa Oke-Ero Oyun Patigi |
* ↑ Laatste census 26 november 1991 (via statoids)
* ↑ Niet-officiële schatting van World Gazetteer 1 januari 2007
Abia · Adamawa · Akwa Ibom · Anambra · Bauchi · Bayelsa · Benue · Borno · Cross River · Delta · Ebonyi · Edo · Ekiti · Enugu · Gombe · Imo · Jigawa · Kaduna · Kano · Katsina · Kebbi · Kogi · Kwara · Lagos · Nassarawa · Niger · Ogun · Ondo · Osun · Oyo · Plateau · Rivers · Sokoto · Taraba · Yobe · Zamfara
Federaal district: Federal Capital Territory
# Kwaremont

Kwaremont is een dorpje in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Kluisbergen, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1971. De plaats ligt in de Vlaamse Ardennen en is bij wielerminnend Vlaanderen vooral bekend door de hellingen, de Kwaremont en de Oude Kwaremont, in het dorp.

## Geschiedenis

Onder meer op de Paterberg werden voorwerpen uit de Michelsbergcultuur aangetroffen. Al in 1816 werd een Gallo-Romeinse muntschat aangetroffen. Ook overblijfselen van Romeinse villa's zijn uit de omgeving van Kwaremont bekend. Een heerbaan liep van Kerkhove door het huidige Kwaremont naar Blicquy en Bavay.
De oudste schriftelijke vermelding van Kwaremont is van 1119. De naam is van Gallo-Romeinse oorsprong en betekent "vierkante berg". In het betreffende document wordt het patronaatsrecht van de plaatselijke capella geschonken aan de Abdij van Saint-Thierry bij Reims.
Bestuurlijk hoorde Kwaremont bij de heerlijkheid Kwaremont-Zulzeke, en in de 16e eeuw werd Ruien daaraan toegevoegd.
Kort na de Tweede Wereldoorlog vestigden zich heel wat kunstenaars in Kwaremont. Ook begin 21e eeuw werken er nog veel kunstenaars en zijn er veel kunstgaleries. Ook het toerisme is een bestaansbron in Kwaremont.

## Demografische ontwikkeling

* Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen

## Bezienswaardigheden

* De witgekalkte Sint-Amanduskerk dateert uit 1787.
* Kasteel Calmont staat nabij het Kluisbos. Een 19e-eeuwse dienstwoning ervan werd uitgevoerd als een Zwitsers chalet, een unicum in de streek.
* De dorpskom met kasseibestrating
* Het monument voor Karel Van Wijnendaele aan de Ronde van Vlaanderenstraat

## Natuur en landschap

Kwaremont ligt in de Vlaamse Ardennen, de hoogte varieert van 15 meter in de Scheldevallei tot 125 meter op een uitloper van de Kluisberg. Verder zijn er de Paterberg en de Kwaremontberg. Op de hellingen van de heuvels ontspringen beekjes die uiteindelijk naar de Schelde vloeien. Op de hellingen zijn bossen aanwezig en in de nabijheid van de Schelde zijn vochtige meersen.

## Trivia

Er is een bier met de naam Kwaremont, dat wordt gebrouwen door Brouwerij De Brabandere.

## Politiek

Kwaremont had een eigen gemeentebestuur en burgemeester tot de fusie van 1971. Burgemeesters waren:
* 1947 - ?: Achiel De Keyser
* 1965-1970 : Gies Cosyns

## Nabijgelegen kernen

Berchem, Russeignies, De Klijpe, Zulzeke
* ↑ https://www.kerkeninvlaanderen.be/pages/kerk_01665.htm
* ↑ Inventaris Onroerend Erfgoed. Gearchiveerd op 26 november 2022.
Deelgemeenten: Berchem · Kwaremont · Ruien · Zulzeke Belgische gemeenten · Arrondissement Gent · Oost-Vlaanderen · Vlaanderen
# Kweekschool

Kweekschool kan verwijzen naar:
* Kweekschool voor onderwijzers, Nederlandse opleiding tot onderwijzer(es) aan een lagere school (1795-1968)
** Kweekschool Immaculata, een voormalige kweekschool in Maastricht
** Rijkskweekschool (Haarlem), een voormalige kweekschool aan de Leidsevaart in Haarlem
** Rijkskweekschool (Emmen), een voormalige kweekschool in Emmen
** Rijks Kweekschool (Utrecht), een voormalige kweekschool in de stad Utrecht
* Seminarie (lett.: 'kweekschool'), opleiding tot geestelijke
** Kweekschool (Stellenbosch), de theologische opleiding van de Nederduits Gereformeerde Kerk
** Kweekschool van de Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis, voormalige katholieke school in Maastricht
* Kweekschool voor machinisten
* Kweekschool voor vroedvrouwen
** Vroedvrouwenschool in Heerlen
* Kweekschool voor Zeevaart
** Kweekschool voor Zeevaart (1855-1914), een opleidingsinstituut van de Koninklijke Marine in Leiden
** Kweekschool voor de Zeevaart (1785-2000) te Amsterdam
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Kweekschool en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Laparoscoop

Een laparoscoop is een lange, stevige, rechte pijp met een videocamera en een lichtbron erop gemonteerd, voor een laparoscopie: een operatie aan de buik waarbij de laparoscoop en andere dunne instrumenten via relatief kleine sneetjes het lichaam binnengaan.
Een chirurg kan met de beelden die de laparoscoop doorgeeft aan een monitor in het lichaam kijken, en via de andere sneetjes waar nodig ingrijpen.
Operaties met een laparoscoop zijn niet altijd mogelijk. Soms omdat het instrument niet geschikt is voor betreffende operaties, soms omdat inwendige verklevingen van eerdere operaties het zicht van de laparoscoop hinderen.
# Lapazina

Lapazina is een kevergeslacht uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1973 door Lane.

## Soorten

Lapazina omvat de volgende soorten:
* Lapazina discicollis (Bates, 1881)
* Lapazina fuscipennis (Bates, 1881)
* ↑ (fr) Tavakilian, G. (auteur) & Chevillotte, H. (software) (2012) Base de données Titan sur les Cerambycidés ou Longicornes. (bezocht 30 januari 2014)
# Krijgshamer

Een krijgshamer of strijdhamer is een oorlogswapen, gemodelleerd naar de doorsnee hamer. Het is bedoeld voor gevechten van op korte afstand.
De bekendste versie van de krijgshamer deed zijn intrede in de late middeleeuwen. Oorlogshamers waren vooral bedoeld als nieuw wapen tegen de steeds sterker wordende harnassen in de 14e en 15e eeuw, die beter bestand waren tegen wapens als zwaarden dan oudere modellen. Krijgshamers konden deze harnassen vaak beschadigen zonder ze te doorboren.
Het handvat van de krijgshamer kon verschillende lengtes hebben: de langste hadden het formaat van een hellebaard en de kortste het formaat van een knots. Sommige modellen hadden aan een zijde een puntvormig uitsteeksel.

## Afbeeldingen

* Portret van Maurits van Saksen (1521-1553) met krijgshamer (Staatliche Kunstsammlungen Dresden).
* Ridder met krijgshamer (geschilderd) door Paolo Uccello (1438).
* ↑ De vroegst gekende artistieke voorstelling van een krijgshamer dateert van rond 1250, al is het niet uit te sluiten dat krijgshamers reeds eerder werden gebruikt, zie: K. DeVries - R. Douglas, Medieval Military Technology, Toronto, 2012, pp. 32-33, 49 (nn. 98-100). Gearchiveerd op 4 september 2023.
* 1 2 H. Nickel - S.W. Pyhrr - L. Tarassuk, The Art of Chivalry: European Arms and Armor from The Metropolitan Museum of Art, New York, 1982, p. 128.
# Krijgskunst

Krijgskunst kan verwijzen naar:
* Krijgswetenschap, de leer van oorlogsvoering
* Vechtkunst, een geheel van vechttechnieken en -tradities, zoals de vechtsport karate
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Krijgskunst en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Lascoria cristata

Lascoria cristata is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Schaus.
# Lascoria arenosa

Lascoria arenosa is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Schaus.
# Lascoria ambigualis

Lascoria ambigualis is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1865 door Walker.
# La-Platameesstekelstaart

De La-Platameesstekelstaart (Leptasthenura platensis) is een zangvogel uit de familie Furnariidae (ovenvogels).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor in het zuidelijke deel van Zuid-Amerika in Argentinië, Uruguay, zuidelijk Paraguay en zuidelijk Brazilië.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als schaars. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.
* 1 2 (en) La-Platameesstekelstaart op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Lauren Arnouts

Lauren Arnouts-de Keijzer (9 november 1994) is een wielrenster uit Nederland.
Op het nationaal kampioenschap op de weg, reed Arnouts bij de junioren in 2012 naar de tweede plaats op het onderdeel tijdrit.
Ook bij de elite reed Arnouts tussen 2013 en 2015 op het nationaal kampioenschap op de tijdrit en de wegrit.
Arnouts reed in 2016 voor de Spaanse ploeg Bizkaia-Durango.
* ↑ ProCyclingStats––profiel. Gearchiveerd op 20 augustus 2023.
* ↑ Cycling Archives––profiel. Gearchiveerd op 2 april 2022.
* ↑ CQ-Ranking––profiel. Gearchiveerd op 20 augustus 2023.
* ↑ De Wielersite––Nationaal Kampioenschap, Op de weg, Ind. tijdrit, Junioren, Nederland (V) 2012. Gearchiveerd op 20 mei 2021.
* ↑ Sportuitslagen––profiel. Gearchiveerd op 20 mei 2021.
# La Grande Roue

La Grande Roue is een reuzenrad in het familiepretpark Walibi Holland in Biddinghuizen.

## Algemeen

De attractie is in 2000 gebouwd door Vekoma in opdracht van Six Flags. Het rad is 45 meter hoog en heeft 40 gondels. Tijdens evenementen is de attractie regelmatig decor voor vuurwerk- en lichtshows, zoals tijdens de Halloween Fright Nights.
La Grande Roue is gelegen in het themagebied France.

## Geschiedenis

In de winter van 2014-2015 onderging het reuzenrad een ingrijpende renovatie. Hiervoor werd de attractie volledig afgebroken en naar een revisiebedrijf getransporteerd. Daar werden de onderdelen opgeknapt en in een nieuwe kleur gespoten. Het uiterlijk veranderde van groen, rood en geel naar blauw en wit.
Afbeeldingen · Lijst van attracties
* ↑ Reuzenrad Walibi Holland ontmanteld. www.omroepflevoland.nl. Gearchiveerd op 12 december 2021. Geraadpleegd op 12 december 2021.
# La Grange

La Grange kan verwijzen naar:
* La Grange (acteur) (1635–1692)
* plaatsen in de Verenigde Staten
** La Grange (Georgia)
** La Grange (Illinois)
** La Grange (Kentucky)
** La Grange (Michigan)
** La Grange (Missouri)
** La Grange (New York)
** La Grange (North Carolina)
** La Grange (Tennessee)
** La Grange (Texas)
** La Grange (Wisconsin)
** La Grange (Wyoming)
* gemeente in Frankrijk
** La Grange (Doubs)
* La Grange (ZZ Top), een nummer van de Amerikaanse band ZZ Top
Zie ook:
    plaatsen en gemeenten met de naam LaGrange
    plaatsen en gemeenten met de naam Lagrange
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van La Grange en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# La Grandville

La Grandville is een gemeente in het Franse departement Ardennes (regio Grand Est) en telt 679 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Charleville-Mézières.

## Geografie

De oppervlakte van La Grandville bedraagt 10,0 km², de bevolkingsdichtheid is 67,9 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van La Grandville met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.
# Lea Halpern

Lea Henny Halpern (Mikuliczyn, 8 september 1899 - Salford (Greater Manchester), 6 november 1985) was een beeldend kunstenaar die actief was als sieraadontwerper en keramist. Zij was werkzaam in onder meer Berlijn en Amsterdam.

## Biografie

Halpern kwam uit een orthodox-joodse familie en werd opgeleid in Wenen, Berlijn en aan de Kunstnijverheidsschool Quellinus te Amsterdam en de Rijks Keramische School Gouda (1926-1930). Zij was leerling van onder meer Bert Nienhuis en Kurt Zimmermann. Tussen circa 1930 en 1940 hield zij atelier te Amsterdam alwaar zij actief was als pottenbakker en geglazuurde keramische plastieken vervaardigde alsook broches. Van 1936 tot 1938 gaf Halpern les aan de Nieuwe Kunstschool te Amsterdam, onder anderen Meta Rozelaar was haar leerling. Eind 1939 ontvluchtte zij de dreiging van de nazi's en vertrok naar New York. Zij was getrouwd met Lincoln Newfield.

## Bibliografie (selectie)

* Unger, M. (2004) Het Nederlandse sieraad in de 20ste eeuw. Bussum: THOTH. ISBN 9789068683486
* Biografisch Portaal: 96180059
* Gemeinsame Normdatei: 141819731
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 87314
* Union List of Artist Names: 500764888
* Virtual International Authority File: 96177202
* WorldCat (via VIAF): 96177202
# Leburtonstadion

Het Leburtonstadion (Frans:Stade Leburton) is een voetbalstadion in Tubeke, Waals-Brabant. Het is de thuisbasis van voetbalclub AFC Tubize en heeft een capaciteit van 8.100 plaatsen. In 2008, toen AFC Tubeke promoveerde vanuit de Tweede klasse, werden verbouwingswerken uitgevoerd om het stadion te laten voldoen aan de vereisten voor Eerste klasse.
AFAS-stadion Achter de Kazerne (KV Mechelen) · Bosuilstadion (Antwerp FC) · Cegeka Arena (KRC Genk) · Edmond Machtensstadion (RWDM) · Ghelamco Arena (KAA Gent) · Guldensporenstadion (KV Kortrijk) · Jan Breydelstadion (Cercle Brugge · Club Brugge) · Joseph Marienstadion (Union Sint-Gillis) · Kehrwegstadion (KAS Eupen) · King Power at Den Dreef Stadion (OH Leuven) · 't Kuipje (KVC Westerlo) · Lotto Park (RSC Anderlecht) · Maurice Dufrasnestadion (Standard Luik) · Stade du Pays de Charleroi (Sporting Charleroi) · Stayen (STVV)
# Lebusa

Lebusa is een gemeente in de Duitse deelstaat Brandenburg, en maakt deel uit van het Landkreis Elbe-Elster. Lebusa telt 806 inwoners.
# Le Postillon de Lonjumeau

Le Postillon de Lonjumeau is een opéra comique van Adolphe Adam in 3 bedrijven naar een libretto van Adolphe de Leuven en Léon-Lévy Brunswick. De eerst opvoering was op 30 oktober 1836 in Parijs, in de Opéra-Comique.

## Rolverdeling

* Chapelou, Postillon, later de eerste zanger van de koninklijke Opera Saint-Phar - lyrische tenor
* Madeleine, vrouw van Chapelou, later madame Latour - lyrische coloratuur-sopraan
* Bijou, smid - bas buffo
* Bourdon, koorzanger - bas-bariton
* Markies de Corcy, theaterdirecteur en koninklijke kamerheer - tenor
* Rose - sopraan
# Le Poët

Le Poët is de naam van een aantal (voormalige) Franse gemeenten:
ook:
    Le Poët-Célard, Drôme
    Le Poët-Laval, Drôme
    Le Poët-Sigillat, Drôme
    Le Poët-en-Percip, Drôme
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Le Poët en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Lathrolestes saliceti

Lathrolestes saliceti is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Roman in 1909.
# Lathrolestes tripunctor

Lathrolestes tripunctor is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Thunberg in 1822.
# Lathrolestes tepeyollotlis

Lathrolestes tepeyollotlis is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Reshchikov in 2011.
# Kvelertak

Kvelertak is een Noorse heavy-metalband uit Stavanger, Noorwegen die in 2007 werd opgericht. De naam van de band betekent "wurghouding" in het Noors. De groep bestaat uit zanger Ivar Nikolaisen, die in 2018 Erlend Hjelvik verving, gitaristen Vidar Landa, Bjarte Lund Rolland en Maciek Ofstad, bassist Marvin Nygaard en drummer Håvard Takle Ohr welke Kjetil Gjermundrød verving. Kvelertak gebruikt Noorse teksten. De muziek is gebaseerd op onder andere rock-'n-roll, black metal en punk.
Het debuutalbum, met dezelfde naam als de band, kwam uit in 2010 en werd meer dan 15.000 keer verkocht in Noorwegen. Het tweede album genaamd Meir kwam uit in maart 2013. Het derde album Nattesferd kwam uit op 13 mei 2016. Kvelertak speelde in het voorprogramma van Metallica tijdens hun Worldwired Tour in 2017 en 2018.

## Discografie
### Albums

* Kvelertak (2010)
* Meir (2013)
* Gojira/Kvelertak Live (2013, ep)
* Nattesferd (2016)
* Splid (2020)

### Singles

* "Mjød" (2010)
* "Blodtørst" (2010)
* "Bruane Brenn" (2013)
* "Kvelertak" (2013)
* "1985" (2016)
* "Berserkr" (2016)

## Externe link

* Officiële website
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Kvelertak op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ Carlos Ramirez, Kvelertak Strangle the Crowd in 'Ordsmedar Av Rang'. Noisecreep (29 april 2011).
# LISA

LISA (Laser Interferometer Space Antenna) is een zwaartekrachtgolvendetector die zich in de ruimte moet gaan bevinden. Het systeem wordt gebouwd door de ESA met een bijdrage van NASA en staat gepland om gelanceerd te worden rond 2036.
Het beoogde systeem bestaat uit drie satellieten op onderlinge afstanden van 2,5 miljoen kilometer. Door nauwkeurig de afstand te meten tussen de satellieten is het mogelijk zwaartekrachtgolven te detecteren in de frequentieband tussen de 0,1 mHz (milliHertz) en 1 Hz. Het voordeel van het plaatsen van dit instrument in de ruimte ten opzichte van plaatsing op de aarde, is dat er in de ruimte minder storende invloeden zijn, zoals voorbijrijdend verkeer of de invloed van de maan. Daarnaast is het praktisch onmogelijk om een dergelijk groot instrument - een driehoek met zijden van 2,5 miljoen kilometer lang - onder te brengen op Aarde, omdat de planeet hier met een diameter van ca. 13.000 km veel te klein voor is.
De kosten van het project bedragen ongeveer 1,5 miljard euro.
Nederland draagt bij aan de LISA missie via hardware ontwikkeld door SRON, Nikhef en TNO en wetenschappelijke expertise. De bijdragen worden gecoördineerd door het LISA-NL consortium.