OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bisdom Verdun

Het bisdom Verdun (Latijn: Dioecesis Virodunensis; Frans: Diocèse de Verdun) is een rooms-katholiek bisdom in Frankrijk. Het bestaat onafgebroken sinds de 4e eeuw, met een onderbreking van 1801-1822. De bisschopskerk is de Onze-Lieve-Vrouwkathedraal in Verdun. Vandaag omvat het bisdom het grondgebied van het Maasdepartement (sinds 1822).

## Geschiedenis
### Romeinse Rijk

Na het Edict van Milaan richtte de katholieke kerk talrijke Gallische bisdommen op, zo ook in het oude gebied van de Mediomatrici in de provincie Belgica Prima. De Mediomatrici hadden al een bisdom in Metz doch ze kregen er een bij in Verdun.

### Middeleeuwen

In het Frankische rijk was Verdun een van de bisdommen van Austrasië, later werd het een bisdom in het hertogdom Lotharingen, in het Heilig Roomse Rijk. De bisschop kwam in het bezit van het graafschap Verdun en werd dus een wereldlijke heerser (circa 997). Zie verder: prinsbisdom Verdun. Het hoogtepunt van het prinsbisdom (of graaf-bisdom) was in de late middeleeuwen. Het bisdom huisvestte tientallen kloosters, inbegrepen deze van de Tempeliers.

### Nieuwe Tijd

Als een van de drie bisdommen van de Trois-Evêchés kwam Verdun in Franse handen. De band met het Heilig Roomse Rijk werd doorgesneden. De bisschoppen verloren hun grafelijk gebied (1648), de rijksstad Verdun verloor haar autonomie (1648) en de bisschoppen van Verdun werden onderworpen aan de politiek van de Franse koning in Lotharingen. In de 18e eeuw bouwden de bisschoppen een groter bisschoppelijk paleis, gelegen naast de kathedraal.

### Nieuwste Tijd

Met de Franse Revolutie hield het bisdom Verdun tijdelijk op te bestaan. In 1822 werd het bisdom opnieuw opgericht door paus Pius VII, mede onder impuls van de Franse koning Lodewijk XVIII.

## Kerkprovincie
### Trier

Van de 4e tot de 18e eeuw behoorde het bisdom Verdun tot de kerkprovincie van de aartsbisschop van Trier. De oorsprong ligt in de Romeinse administratieve indeling van de provincie Belgica Prima. Trier was de hoofdstad van Belgica Prima.

### Besançon

Sinds de 19e eeuw behoort het bisdom Verdun tot de kerkprovincie van Besançon.

## Enkele bisschoppen

* Sanctinus van Meaux, volgens traditie de eerste bisschop van Verdun in de 4e eeuw
* Paul van Verdun, bisschop 7e eeuw
* Wigfried van Verdun, bisschop 10e eeuw
* Adalbero II van Verdun, graaf-bisschop 10e eeuw
* Adalbero II van Metz, graaf-bisschop 10e eeuw
* Adalbero III van Chiny, graaf-bisschop 12e eeuw
* Jacques Pantaléon, graaf-bisschop en later paus Urbanus IV 13e eeuw
* Jacques de Révigny, bisschop 13e eeuw
* Hugo III van Bar, graaf-bisschop 14e eeuw
* Guy van Roye, graaf-bisschop 14e-15e eeuw
* Willem Fillastre de Jonge, graaf-bisschop 15e eeuw
* kardinaal de Guise, graaf-bisschop 16e eeuw
* Nicolaas van Lotharingen, graaf-bisschop 16e eeuw
* Armand van Monchy d'Hocquincourt, bisschop 17e eeuw, enkel in titel graaf van Verdun
* Placide-Bruno Valayer, bisschop 19e eeuw
* Louis-Ernest Dubois, bisschop 20e eeuw
# Oberliga Nord

De Oberliga Nord was een voetbalklasse in Duitsland. Oorspronkelijk was het een van de hoogste divisies, na de invoering van de Bundesliga werd het de naam voor een van de hoogste amateurklasses.

## 1947-1963

De Oberliga Nord was van 1947 tot 1963 een van de 5 hoogste divisies in het Duitse voetbal. De Bundesländer Nedersaksen, Hamburg, Bremen en Sleeswijk-Holstein waren hierin vertegenwoordigd. De kampioen en vaak ook de vicekampioen kwalificeerden zich voor de eindronde om de Duitse landstitel. De overheersende ploeg was Hamburger SV die 15 keer kampioen werd.

### Statistieken eerste klasse

* /16 = aantal seizoenen in 1ste (1947-1963)
| Club | /16 | Seizoen (1947-1963) |
| Hamburger SV | 16 | 1947-1963 |
| FC St. Pauli | 16 | 1947-1963 |
| Werder Bremen | 16 | 1947-1963 |
| VfL Osnabrück | 16 | 1947-1963 |
| Holstein Kiel | 16 | 1947-1963 |
| Eintracht Braunschweig | 15 | 1947-1952, 1953-1963 |
| Hannover 96 | 15 | 1947-1948, 1949-1963 |
| TuS Bremerhaven 93 | 15 | 1948-1963 |
| Concordia Hamburg | 13 | 1947-1953, 1956-1963 |
| FC Altona 93 | 12 | 1950-1951, 1952-1963 |
| Arminia Hannover | 11 | 1947-1957, 1962-1963 |
| 1. SC Göttingen 05 | 10 | 1948-1958 |
| Bremer SV | 9 | 1947-1955, 1961-1962 |
| VfB Lübeck | 9 | 1947-1950, 1952-1954, 1957-1958, 1959-1961,1962-1963 |
| Eimsbütteler TV | 8 | 1948-1956 |
| VfR Neumünster | 8 | 1955-1963 |
| VfB Oldenburg | 7 | 1949-1951, 1954-1960, 1960-1963 |
| VfL Wolfsburg | 5 | 1954-1959 |
| Eintracht Nordhorn | 5 | 1955-1959, 1961-1962 |
| VfV Hildesheim | 5 | 1958-1963 |
| ASV Bergedorf 85 | 5 | 1958-1963 |
| Harburger TB 1865 | 4 | 1948-1949, 1952-1955 |
| Eintracht Osnabrück | 4 | 1950-1953, 19659-1960 |
| Victoria Hamburg | 3 | 1947-1948, 1951-1952, 1953-1954 |
| 1. FC Phönix Lübeck | 3 | 1957-1960 |
| Heider SV | 2 | 1956-1957, 1960-1961 |
| Itzehoer SV | 1 | 1950-1951 |
| Lüneburger SK | 1 | 1951-1952 |

## Amateurs

In 1963 werd de Oberliga Nord de hoogste amateurvoetbalklasse in Noord-Duitsland. Samen met nog 8 andere Oberliga's vormde ze de 4de klasse. Na de invoering van de Derde Bundesliga in 2008 werd de Oberliga Nord opgeheven. In de plaats daarvan vormen de Verbandsliga's in Nedersaksen (Oost en West), in Bremen, Hamburg en Sleeswijk-Holstein in het Noorden van Duitsland nu de 5de klasse.
1947/48 · 1948/49 · 1949/50 · 1950/51 · 1951/52 · 1952/53 · 1953/54 · 1954/55 · 1955/56 · 1956/57 · 1957/58 · 1958/59 · 1959/60 · 1960/61 · 1961/62 · 1962/63
# Kurów (Święty Krzyż)

Kurów is een plaats in het Poolse district Opatowski, woiwodschap Święty Krzyż. De plaats maakt deel uit van de gemeente Lipnik en telt 490 inwoners.
# Lygelater torridus

Lygelater torridus is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Costa.
# Andoharano

Andoharano is een geslacht van spinnen uit de familie van de Filistatidae (spleetwevers).

## Soorten

Sinds 2019 behoren er 12 soorten tot Andoharano.
* Andoharano ansieae Zonstein & Marusik, 2015
* Andoharano decaryi (Fage, 1945)
* Andoharano grandidieri (Simon, 1901)
* Andoharano griswoldi Magalhaes & Grismado, 2019
* Andoharano lehtineni Magalhaes & Grismado, 2019
* Andoharano milloti Legendre, 1972
* Andoharano monodi Legendre, 1972
* Andoharano ramirezi Magalhaes & Grismado, 2019
* Andoharano rollardae Magalhaes & Grismado, 2019
* Andoharano simoni Magalhaes & Grismado, 2019
* Andoharano woodae Magalhaes & Grismado, 2019
* Andoharano zonsteini Magalhaes & Grismado, 2019
* ↑ World Spider Catalog Version 22.0 - Andoharano. Gearchiveerd op 4 juni 2019. Geraadpleegd op 4 maart 2021.
# Spetzerfehn

Spetzerfehn is een dorp in de Duitse gemeente Großefehn in de deelstaat Nedersaksen. Het dorp ontstond als veenkolonie in de achttiende eeuw. Sinds 1972 is het dorp deel van de gemeente Großefehn.
In Spetzerfehn staat de molen Steenblock uit 1886. Als enige molen in Oost-Friesland is deze nog commercieel in bedrijf.
# Bisdom Viana (Brazilië)

Het bisdom Viana (Latijn: Dioecesis Vianensis) is een rooms-katholiek bisdom met als zetel Viana, in Brazilië. Het bisdom is suffragaan aan het aartsbisdom São Luís do Maranhão.

## Geschiedenis

Het bisdom werd opgericht op 30 oktober 1962, uit delen van het aartsbisdom São Luís do Maranhão.

## Parochies

Het bisdom had in 2020 een oppervlakte van 26.000 km$^2$ en telde 678.520 inwoners waarvan 79,8% rooms-katholiek was.

## Bisschoppen

* Amleto de Angelis (30 mei 1963 - 25 februari 1967)
* Francisco Hélio Campos (14 april 1969 - 23 januari 1975)
* Adalberto Paulo da Silva (3 april 1975 - 24 mei 1995)
* Xavier Gilles de Maupeou d’Ableiges (18 februari 1998 - 7 juli 2010)
* Sebastião Lima Duarte (7 juli 2010 - 20 december 2017)
* Evaldo Carvalho dos Santos (20 februari 2019 - heden)
* Diocese of Viana. catholic hierarchy (2023). Geraadpleegd op 15 november 2023.
São Luís do Maranhão (aartsbisdom) · Bacabal · Balsas · Brejo · Carolina · Caxias do Maranhão · Coroatá · Grajaú · Imperatriz · Pinheiro · Viana · Zé Doca
# Odontanax maculicollis

Odontanax maculicollis is een keversoort uit de familie keikevers (Psephenidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1888 gepubliceerd door Léon Marc Herminie Fairmaire.
# La Chapelle-Rambaud

La Chapelle-Rambaud is een gemeente in het Franse departement Haute-Savoie (regio Auvergne-Rhône-Alpes) en telt 177 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Bonneville.

## Geografie

De oppervlakte van La Chapelle-Rambaud bedraagt 4,3 km², de bevolkingsdichtheid is 41,2 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van La Chapelle-Rambaud met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Ebraucus

Ebraucus was volgens de legende, zoals beschreven door Geoffrey of Monmouth koning van Brittannië van 996 v.Chr. - 957 v.Chr. Hij was de zoon van koning Mempricius.
Toen zijn vader bij een jachtpartij werd aangevallen door wolven, en overleed, werd Ebraucus koning en regeerde 39 jaar. Hij was een lange en opmerkelijk sterke man, en werd door zijn onderdanen bewonderd. Hij was de eerste koning die ten strijde trok tegen de Galliërs sinds Brutus van Brittannië. Door plundering werd hij een welvarend man. Hij stichtte Kaerebrauc (de stad Ebraucus) ten zuiden van de Humber, en Alclud in Alba. Hij had 20 vrouwen, waarbij hij 20 zonen en 30 dochters kreeg. Al zijn dochters stuurde hij naar zijn neef Silvius Alba in Alba Longa (Italië) om gehuwd te worden met andere nakomelingen uit de Trojaanse afstamming. Afgezien van Brutus Groenschild trokken alle zonen van Ebraucus naar Duitsland om daar een koninkrijk te stichten.
Na de dood van Ebraucus werd hij opgevolgd door zijn zoon Brutus Groenschild.
# Arend Jean Adriaan Hagen

Arend Jean Adriaan Hagen (Kampen, 11 maart 1896 - Rotterdam, 14 november 1967) was een Nederlandse kunstschilder.
Hagen schilderde en aquarelleerde voornamelijk stillevens, stadsgezichten en landschappen. Vanaf 1907 woonde en werkte hij in Rotterdam, waar hij zijn opleiding aan de Academie voor Beeldende Kunsten genoot en lid was van de Rotterdamsche Kunstenaars-Sociëteit. Voor de gemeente Rotterdam maakte hij topografisch werk. Veel van zijn werk is terug te vinden in het Rotterdamse gemeentearchief.

## Externe link

* Hagen bij RKD
# Canthocamptus aischghoi

Canthocamptus aischghoi is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Canthocamptidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1930 door Schiklejew.
# Andohajango

Andohajango is een plaats en commune in het noorden van Madagaskar, behorend tot het district Mandritsara, dat gelegen is in de regio Sofia. Tijdens een volkstelling in 2001 telde de plaats 13.049 inwoners.
De plaats biedt naast lager onderwijs ook middelbaar onderwijs aan. 99 % van de bevolking werkt als landbouwer. Het belangrijkste landbouwproduct is rijst; andere belangrijke producten zijn pinda's, mais, maniok en raffia. Verder is 1% actief in de dienstensector.
# Spetses

Spetses (Grieks: Σπέτσες, Katharevousa: Σπέτσαι, in de klassieke oudheid Πιτυούσα) is een van de Saronische Eilanden op 52 zeemijl (96 kilometer) van de haven van Pireus. Het heeft een oppervlakte van 22 km² en 4000 inwoners. Vanuit bestuurlijk oogpunt maakt het eiland vanaf 2011 deel uit van de Griekse bestuurlijke regio (periferia) Attica; tot 1948 behoorde het echter tot het oude departement Argolidocorinthia dat nu in Argolis en Corinthia is onderverdeeld. Spetses-stad dat circa 3900 inwoners telt is de enige grotere plaats gemeenschap op het eiland op een paar dorpjes na. Alle liggen ze aan de kust met elkaar verbonden door een geasfalteerde ringweg. Het eiland kent een aantal kleine baaien. Net als op Hydra en op Angistri is er enkel autoverkeer toegelaten voor de eilandbewoners en voor hulpdiensten. Tot Spetses behoren de twee kleinere eilanden Spetsopoula (8 inwoners) en het onbewoonde eilandje Velopoula.
Vanuit Piraeus zijn er elke dag draagvleugelboten die op hun tocht naar Porto Cheli de Saronische Eilanden Poros, Hydra, (soms ook Ermioni) en Spetses aandoen. Vanuit Kosta (vasteland) zijn er ook watertaxi's en kleine bootjes beschikbaar om naar Spetses te varen. In de zomer is er tevens er een kleine ferryboot die vanuit Kosta naar Spetses-stad vaart.

## Geschiedenis

Het eiland was samen met Hydra en Psara een van de grote handelsmachten van het Griekenland van het einde van de achttiende en het begin van de negentiende eeuw, en speelde een belangrijke rol in de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog.
* ↑ (el) Aantal inwoners in 2011 (p. 8 Δήμος Σπετσών)
* ↑ (el) Bestuurlijke indeling vanaf 2011 en aantal inwoners in 2001 (p. 17425 ΔΗΜΟΣ ΣΠΕΤΣΩΝ)
# Lijst van fauvisten

Hieronder volgt een overzicht van fauvistische kunstenaars in chronologische volgorde gerangschikt:
* Étienne Terrus 1857-1922 Frans kunstschilder
* Georges Braque 1882-1963 Frans kunstschilder
* Charles Camoin 1879-1965 Frans kunstschilder
* André Derain 1880-1954 Frans kunstschilder en beeldhouwer
* Kees van Dongen 1877-1968 Nederlands kunstschilder
* Raoul Dufy 1877-1953 Frans kunstschilder
* Roger de la Fresnaye 1885-1925 Frans kunstschilder
* Emile-Othon Friesz 1879-1949 Frans kunstschilder
* Leo Gestel 1881-1941 Nederlands kunstschilder
* Henri Manguin 1874-1949 Frans kunstschilder
* Albert Marquet 1875-1947 Frans kunstschilder
* Henri Matisse 1869-1954 Frans beeldhouwer en kunstschilder
* Jean Puy 1876-1960 Frans kunstschilder
* Georges Rouault 1871-1958 Frans kunstschilder
* Jan Sluijters 1881-1957 Nederlands kunstschilder
* Louis Valtat 1869-1952 Frans kunstschilder
* Maurice de Vlaminck 1876-1958 Frans kunstschilder
* Rik Wouters 1882-1916 Vlaams kunstschilder en beeldhouwer
* Marguerite Thompson Zorach 1887-1968 Amerikaans kunstschilder
# Odontanthias caudicinctus

Odontanthias caudicinctus is een straalvinnige vissensoort uit de familie van zaag- of zeebaarzen (Serranidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1986 door Heemstra & Randall.
* ↑ (en) Odontanthias caudicinctus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Odontanthias caudicinctus. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Oxystigma caerulans

Oxystigma caerulans is een libellensoort uit de familie van de Megapodagrionidae (Vlakvleugeljuffers), onderorde juffers (Zygoptera).
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1987 door De Marmels.
# Sari (stad)

Sari is de hoofdstad van de provincie Māzandarān in het noorden van Iran en had in 2011 bijna 300.000 inwoners. De stad ligt ten westen van de Tajan-rivier, in het noorden van de Elboers.

## Sari als hoofdstad van Iran

Op 21 maart 1782 benoemde Mohammad Khan Qajar Sari tot zijn imperiale hoofdstad. Tijdens die jaren was Sari dé plaats waar lokale strijden werden gehouden. Later werd Teheran de hoofdstad. Dit gebeurde onder leiding van Fath Ali Sjah.

## Mens en cultuur

Bewoners van Sari zijn gekend als Saravi en Sariyan. De populatie is een mix van Perzen, Mazandarani's, Turken, Koerden, Afghanen, Turkmenen en Balochis. Ook wonen er vele buitenlanders waaronder Japanners, Arabieren, Duitsers en Russen. Sari staat, net als de andere noordelijke regio's, bekend om zijn gastvrijheid. De meeste mensen spreken Mazandarani, het Saravi-dialect en Perzisch.
* ↑ Iran Statistical Yearbook (nr 2.10): Resultaat van de Census 1390 (24/10/2011).
# Arend Jacob Unico van Wassenaer Catwijck

Arend Jacob Unico baron van Wassenaer Catwijck (Nijmegen, 26 september 1825 − Driebergen, 18 januari 1876) was een Nederlands burgemeester.

## Biografie

Van Wassenaer werd geboren als telg uit het oud-adellijke geslacht Van Wassenaer en een zoon van Otto baron van Wassenaer, heer van de beide Katwijken, 't Zandt en Valkenburg (1795-1858), lid Provinciale Staten en Ridderschap van Gelderland, en Jacqueline Cornélie barones van Balveren, vrouwe van Weurt en Hoekelom (1792-1858), telg uit het geslacht Van Balveren. In de zomer van 1848 werd hij burgemeester en secretaris van Hemmen (Gelderland), hetgeen hij zou blijven tot zijn benoeming in 1850 tot burgemeester van de gemeenten Driebergen, Rijsenburg en Sterkenburg. In 1857 ging Sterkenburg op in de gemeente Rijsenburg; beide andere ambten zou hij tot 1874 vervullen. Vervolgens was hij nog commissaris van de Nederlandse Rijnspoorweg Maatschappij.
Van Wassenaer trouwde in 1851 met jkvr. Gerardina Andrea Helena Brantsen (1828-1882), telg uit het geslacht Brantsen en dochter van mr. Derk Willem Gerard Johan Hendrik baron Brantsen van de Zijp (1801-1851). Zij kregen vijf kinderen.
A.J.U. baron van Wassenaer Catwijck overleed in 1876 op 50-jarige leeftijd.
* Nederland's Adelsboek 97 (2012), p. 165.
# Lucusta

Lucusta of Locusta was een beruchte Romeinse gifmengster en mogelijk de eerste historisch geattesteerde seriemoordenares. Zij werd gezegd het vergif te hebben bereid, waaraan keizer Claudius en Britannicus stierven.
Volgens Tacitus en Cassius Dio was Lucusta in 54 n.Chr. gearresteerd en veroordeeld wegens gifmengerij, maar wist Julia Agrippina minor, Claudius' echtgenote, - die haar tijdens haar ballingschap op de Pontijnse Eilanden had leren kennen - haar hebben gevraagd een vergif te maken om haar echtgenoot te doden.
Het jaar daarop zou Nero haar een gif hebben laten maken om zich van zijn stiefbroer Britannicus te ontdoen. Omdat haar eerste gif deze laatste enkel diarree bezorgde, riep Nero haar bij zich om in zijn aanwezigheid een krachtiger gif te brouwen. Toen haar tweede gifmengsel effectief bleek te zijn, beloonde hij haar niet enkel met landgoederen maar ook met vrijstelling van vervolging én leerlingen om haar gifmengkunsten aan door te geven.
Hij zou tevens een gif van haar op zak hebben gehad, toen hij op de vlucht was, maar dit niet durven hebben in te nemen.
Onder Galba werd zij ter dood gebracht.
# Andoharano monodi

Andoharano monodi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de spleetwevers (Filistatidae).
Het dier behoort tot het geslacht Andoharano. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1971 door Legendre.
# Spennymoor Town FC

Spennymoor Town FC is een voetbalclub uit het Engelse Spennymoor, die in 2005 is opgericht. De club speelt anno 2019 in de National League North.

## Bekende (oud-)speler

* Ville Väisänen

## Erelijst

* Northern League Division One North: 2009-2010, 2010-2011, 2011-2012, 2013-2014
* Northern League Division Two North: 2006-2007
* FA Vase: 2012-2013
* Durham County Challenge Cup: 2011-2012
* Brooks Mileson Memorial League Cup: 2012-2013
* JR Cleator Cup: 2011-2012, 2012-2013, 2013-2014, 2014-2015
Alfreton Town · Brackley Town · Buxton · Chester · Chorley · Curzon Ashton · Darlington · Farsley Celtic · Hereford · Kidderminster Harriers · King's Lynn Town · Leamington · Marine · Needham Market · Oxford City · Peterborough Sports · Radcliffe · Rushall Olympic · Scarborough Athletic · Scunthorpe United · South Shields · Southport · Spennymoor Town · Warrington Town
# Lijst van festivals

Lijst van festivals kan verwijzen naar:
* Lijst van Belgische muziekfestivals
* Lijst van Nederlandse muziekfestivals
* Lijst van evenementen in Suriname
* Lijst van folklorefestivals in Nederland en België
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Lijst van festivals en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Oșorhei

Oșorhei (Hongaars: Fugyivásárhely) is een Roemeense gemeente in het district Bihor. Oșorhei telt 6151 inwoners waarvan circa 30% behoort tot de Hongaarse minderheid in Roemenië. De naam van de gemeente is afgeleid van het Hongaarse vásárhely, dat marktplaats betekent. Naast Oșorhei bestaat de gemeente uit nog vier dorpen.
# Simson MSA50 Spatz-serie

De Simson MSA50 Spatz was een bromfiets van het Duitse merk Simson, de Simson MSA25 was vrijwel identiek, maar werd als snorfiets ("Mofa") verkocht en had een topsnelheid van 25 km per uur.

## Voorgeschiedenis

Simson was halverwege de 19e eeuw opgericht als staalfabriek, maar had in het eerste deel van de 20e eeuw wapens, fietsen, automobielen, motorfietsen en kinderwagens geproduceerd. Na de Tweede Wereldoorlog kwam het in de Sovjet-bezettingszone in Duitsland te liggen. Na de oprichting van de Duitse Democratische Republiek was het een Volkseigener Betrieb geworden en richtte het zich naar de Oost-Duitse Planeconomie. Omdat er in de DDR grote behoefte was aan betaalbare transportmiddelen was men al in 1955 begonnen met de productie van de SR1 bromfietsen. In 1964 volgde de "Vogelserie", een serie bromfietsen die allemaal vogelnamen hadden. Halverwege de jaren zeventig waren deze modellen dermate ouderwets geworden dat ze - met name in het Westen - niet meer te verkopen waren. Toen werden ze vervangen door een nieuwere, vlottere modellen, de S50 in 1975, de S51 in 1980 en de S53 in 1990. In de jaren tachtig was men zich al meer op de export buiten het Oostblok gaan richten, maar in 1990, na de Duitse hereniging, was Simson een Duits bedrijf geworden, verlost van de centraal geleide economie, maar nu wel gedwongen concurrerende modellen op de markt te brengen. Dat had men in eerste instantie gedaan door de S53-serie van moderne kleurstellingen en andere namen te voorzien. Halverwege de jaren negentig kregen ze de namen van de "Vogelserie": Habicht (havik), Sperber (sperwer) en Star (spreeuw). De naam "Spatz" (mus) kwam pas in 1999 terug, toen de MSA50 verscheen.

## MSA50 Spatz en MSA25 Spatz

De MSA50 en MSA25 Spatz modellen verschenen in 1999 en waren voorzien van een katalysator. De motor was waarschijnlijk het Franco Morini exemplaar van de nieuwe "Star" scootermodellen, getuige de traploze automatische versnellingen en de riemaandrijving. Ook de plaatsing van het motorblok vlak vóór het achterwiel duidde daarop. In elk geval was niet langer de motor van de S53-serie gebruikt: boring en slag waren afwijkend en er was weer geforceerde luchtkoeling toegepast.

## Technische gegevens MSA50 en MSA25

| Simson | MSA50 | MSA25 |
| Periode | 1999-2002 | 1999-2002 |
| Motor | AT-50JT | AT-50JT |
| Motor type | eencilinder tweetakt met katalysator | eencilinder tweetakt met katalysator |
| Koeling | geforceerd | geforceerd |
| boring in mm | 40 | 40 |
| slag in mm | 39,2 | 39,2 |
| Cilinderinhoud in cc | 49,3 | 49,3 |
| Compressieverhouding | 9,5:1 | 9,5:1 |
| Max. Vermogen in pk | 3,1 bij 7.000 tpm | onbekend |
| Topsnelheid in km/h | 50 | 25 |
| Versnellingen | CVT | CVT |
* Mopedfreunde Oldenburg
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Simson MSA 50 op de Poolstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Arbelodes collaris

Arbelodes collaris is een vlinder uit de familie van de Metarbelidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst gepubliceerd in 1921 door Per Olof Christopher Aurivillius.
Deze soort komt voor in Zuid-Afrika.
# Lyonsia californica

Lyonsia californica is een tweekleppigensoort uit de familie van de Lyonsiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1837 door Conrad.
# An Châu (An Giang)

An Châu is een thị trấn en tevens de hoofdplaats in het district Châu Thành, een van de districten in de Vietnamese provincie An Giang in de Mekong-delta. An Châu ligt op de westelijke oever van de Hậu.
# Spennymoor

Spennymoor is een civil parish in het bestuurlijke gebied Sedgefield, in het Engelse graafschap Durham. De plaats telt bijna 20.000 inwoners.