# Zeilen op de Olympische Zomerspelen

Zeilen is een van de sporten die op de Olympische Zomerspelen worden beoefend.
Met uitzondering in 1904 is deze sport altijd op het programma van de Olympische Spelen opgenomen geweest. Op de eerste editie in 1896 kon er door de weersomstandigheden niet gevaren worden. In 1904 maakte het zeilen bij gebrek aan goed bezeilbaar water in de omgeving van St. Louis en de logistieke problemen geen deel uit van het olympisch programma.
Er werd bij de diverse Spelen in diverse klassen gezeild met een telkens wisselende typen van boten. Aanvankelijk drukte men de klassen uit in tonnen, later in meters of voet en nog later werden ze aangeduid met een verscheidenheid aan namen. Voor de klassen die in de loop van de jaren stopgezet werden bestaan sinds 2008 de Vintage Yachting Games.
Tot 1984 werd het zeilen in open klassen gezeild. Al in 1900 zeilden vrouwen, zij het in geringe mate, als bemanningslid mee. In 1924 verscheen de eerste, en ook voor lange tijd de enige, vrouwelijke stuurman aan de start. In 1984 werd de windglider (plankzeilen) voor mannen toegevoegd In 1988 werd voor het eerst een specifieke klasse voor vrouwen toegevoegd; de 470-klasse. In 1992 volgden de europe-klasse en het plankzeilen. In 2004 volgde de yngling-klasse als vierde.
Het merendeel van de evenementen wordt in de vorm van "fleetracing" gezeild. De spelen van 1992, 1996 en 2000 kenden ook een gecombineerde "fleet/matchrace"-evenement. In 2012 was er een specifiek "matchrace"-evenement voor vrouwen in de Elliott 6m.

## Zeilklassen

Het olympische zeilprogramma heeft door de jaren heen vele wijzigingen ondergaan.
| Boottype | Boottype | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | 16 | 20 | 24 | 28 | 32 | 36 | 40 | 44 | 48 | 52 | 56 | 60 | 64 | 68 | 72 | 76 | 80 | 84 | 88 | 92 | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | 16 | 20 | 24 | Med. |
| Open zeilklasse | o | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 0 |
| 0,5 ton | o | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 0,5-1 ton | o | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 1-2 ton | o | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 2-3 ton | o | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 3-10 ton | o | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 10-20 ton | o | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| Open klasse | o | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 6 Metre klasse | 1907 | | | | • | • | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 11 |
| 6 Metre klasse | 1919 | | | | | | | • | • | • | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 11 |
| 6 Metre klasse | 1933 | | | | | | | | | | | • | • | | • | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 11 |
| 7 Metre klasse | 1907 | | | | • | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 2 |
| 8 Metre klasse | 1907 | | | | • | • | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 8 |
| 8 Metre klasse | 1919 | | | | | | | • | • | • | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 8 |
| 8 Metre klasse | 1933 | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 8 |
| 12 Metre klasse | 1907 | | | | • | • | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 4 |
| 12 Metre klasse | 1919 | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 4 |
| 15 Metre klasse | 1907 | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 0 |
| 10 Metre klasse | 1907 | | | | | • | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 3 |
| 10 Metre klasse | 1919 | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 3 |
| 9 Metre klasse | 1907 | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 0 |
| 12 voets jol | o | | | | | | | • | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 2 |
| 18 voets jol | o | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 6,5 Metre klasse | o | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 8.5 Metre klasse | o | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 0 |
| 30m$^2$ klasse | o | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| 40m$^2$ klasse | o | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| Nationale Franse eenheidsklasse (Scheldejol) | o | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| Snowbird | o | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| Star | o | | | | | | | | | | • | • | • | | • | • | • | • | • | • | • | | • | • | • | • | • | • | | | | | | | 19 |
| Star | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | | | | 19 |
| Olympiajol | o | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| Japanse eenmansboot | o | | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 0 |
| Draak | o | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | • | • | | | | | | | | | | | | | | 7 |
| Swallow | o | | | | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| Firefly | o | | | | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| Finn | o | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | • | • | • | • | | | | | | • | | | | | 18 |
| Finn | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | | • | • | • | | 18 |
| 5,5m klasse | o | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | | | | | | | | | | | | | | | 5 |
| Sharpie 12m$^2$ | o | | | | | | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 |
| Flying Dutchman | o | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | • | • | • | • | | | | | | | | | 9 |
| Soling | o | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | | | | | | | | | | 8 |
| Soling | oc | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | | | | | | | 8 |
| Tempest | o | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | | | | | | | | | | | | | 2 |
| Tornado | o | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | | • | • | • | • | • | • | | | | 9 |
| 470 | o | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | | | | | | | | | | • | 22 |
| 470 | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | • | • | • | • | | 22 |
| 470 | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | • | • | • | • | | 22 |
| 470 | vm | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 22 |
| Windglider | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | | 1 |
| Division II | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | | 1 |
| Lechner | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | 2 |
| Lechner | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | | | | | | | | | 2 |
| Europe | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | | | | | | 4 |
| Mistral | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | | | | | | 6 |
| Mistral | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | | | | | | 6 |
| Laser | o | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | | | | | | 8 |
| Laser | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | 8 |
| 49er | o | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | | | | | | 7 |
| 49er | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | 7 |
| Yngling | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | | | | | 2 |
| RS:X | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | | 8 |
| RS:X | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | | 8 |
| Laser Radiaal | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | • | • | 5 |
| Elliott 6m | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | | | | 1 |
| 49er FX | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | 3 |
| Nacra 17 | vm | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | • | • | 3 |
| IQFoil | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | 2 |
| IQFoil | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | 2 |
| Formula Kite | m | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | 2 |
| Formula Kite | v | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | • | 2 |
| Totaal: 50 | Totaal: 50 | 1 | 10 | 0 | 5 | 4 | 0 | 16 | 3 | 3 | 4 | 4 | 3 | 0 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 6 | 6 | 6 | 7 | 8 | 10 | 10 | 11 | 11 | 11 | 10 | 10 | 10 | 10 | 201 |

### Voetnoten

* ↑ Boottype: o = open klasse, m = mannen, v = vrouwen, oc = open klasse fleet/matchrace, vm = vrouwen matchrace, 1907 = open 1907 regel, 1919 = open 1919 regel, 1933 = open 1933 regel.
* ↑ 1896: Nog onduidelijk in wat voor jachten er gevaren werd.
* ↑ In 1900 werden er in de ½ Ton, 1–2 Ton en 2–3 Ton klasse twee races gehouden waarbij na elke race medailles werden uitgedeeld. Deze extra drie medailles zijn echter niet door het IOC erkend.
* ↑ 1904: Zeilen is wel een Olympische Sport maar staat hier niet op het Olympisch Programma.
* 1 2 1916: Geen klassen bekend.
* ↑ 1940: Programma Tokio opgesteld.
* ↑ 1944: geen programma opgesteld.

## Medailles
### Individuele winnaars

De Brit Ben Ainslie volgde in 2012 de Deen Paul Bert Elvström op als de 'succesvolste medaillewinnaar' in het zeilen, hij won vier gouden en een zilveren medaille. Samen met de Braziliaan Robert Scheidt nestelde Ainslie zich in 2012 ook naast de eveneens Braziliaan Torben Grael als de enige olympiërs bij het zeilen die vijf medailles wonnen.
| | Olympiër | Jaren | 1 | 2 | 3 | Totaal | Bootype |
| ten minste 2 gouden medailles en één bronzen medaille ||||||||
| 01 | Ben Ainslie | 1996-2012 | 4 | 1 | 0 | 05 | laser / finn |
| 02 | Paul Bert Elvström | 1948-1960 | 4 | 0 | 0 | 04 | firefly / finn |
| 03 | Valentin Mankin | 1968-1980 | 3 | 1 | 0 | 04 | finn / tempest / star |
| 03 | Jochen Schümann | 1976-2000 | 3 | 1 | 0 | 04 | finn / soling |
| 05 | Robert Scheidt | 1996-2012 | 2 | 2 | 1 | 05 | laser / star |
| 06 | Torben Grael | 1984-2004 | 2 | 1 | 2 | 05 | soling / star |
| 07 | Marit Bouwmeester | 2012-2024 | 2 | 1 | 1 | 04 | laser |
| 08 | Magnus Konow | 1912-1936 | 2 | 1 | 0 | 03 | 12m / 8m (1919) / 6m |
| 08 | Rodney Pattisson | 1968-1976 | 2 | 1 | 0 | 03 | flying dutchman |
| 08 | Mark Reynolds | 1988-2000 | 2 | 1 | 0 | 03 | star |
| 08 | Iain Percy | 2000-2012 | 2 | 1 | 0 | 03 | finn / star |
| 08 | Mathew Belcher | 2012-2020 | 2 | 1 | 0 | 03 | 470 |
| 08 | Hannah Mills | 2012-2020 | 2 | 1 | 0 | 03 | 470 |
| 14 | Tore Holm | 1920-1948 | 2 | 0 | 2 | 04 | 40 m$^2$ / 8m / 6m |
| 15 | Jesper Bank | 1988-2000 | 2 | 0 | 1 | 03 | soling |
| 15 | Marcelo Ferreira | 1996-2004 | 2 | 0 | 1 | 03 | star |
| ten minste vier medailles ||||||||
| | Alessandra Sensini | 1996-2008 | 1 | 1 | 2 | 04 | plankzeilen |
| | Carlos Espínola | 1996-2008 | 0 | 2 | 2 | 04 | laser / finn |

### Medaillespiegel

N.B. Medaillespiegel is bijgewerkt tot en met de Olympische Spelen van 2024.
| Plaats | Land | NOC | 1 Goud | 2 Zilver | 3 Brons | Totaal |
| 1 | Groot-Brittannië | GBR | 32 | 21 | 13 | 66 |
| 2 | Verenigde Staten | USA | 19 | 23 | 20 | 62 |
| 3 | Noorwegen | NOR | 17 | 11 | 5 | 33 |
| 4 | Frankrijk | FRA | 15 | 15 | 21 | 51 |
| 5 | Australië | AUS | 14 | 9 | 8 | 31 |
| 6 | Spanje | ESP | 14 | 5 | 3 | 22 |
| 7 | Denemarken | DEN | 13 | 10 | 9 | 32 |
| 8 | Zweden | SWE | 10 | 15 | 14 | 39 |
| 9 | Nederland | NED | 10 | 9 | 11 | 30 |
| 10 | Nieuw-Zeeland | NZL | 9 | 10 | 8 | 27 |
| 11 | Brazilië | BRA | 8 | 3 | 8 | 19 |
| 12 | Italië | ITA | 6 | 3 | 8 | 17 |
| 13 | Oostenrijk | AUT | 5 | 4 | 1 | 20 |
| 14 | Sovjet-Unie | URS | 4 | 5 | 3 | 12 |
| 15 | Duitsland | GER | 3 | 5 | 7 | 15 |
| 16 | China | CHN | 3 | 3 | 2 | 8 |
| 17 | Griekenland | GRE | 3 | 2 | 3 | 8 |
| 18 | België | BEL | 2 | 4 | 3 | 9 |
| 19 | Finland | FIN | 2 | 2 | 7 | 11 |
| 20 | Bondsrepubliek Duitsland | FRG | 2 | 2 | 3 | 7 |
| 21 | DDR | GDR | 2 | 2 | 2 | 6 |
| 22 | Israël | ISR | 2 | 1 | 2 | 5 |
| 23 | Gemengd team | ZZX | 2 | 0 | 0 | 2 |
| 24 | Argentinië | ARG | 1 | 5 | 5 | 11 |
| 25 | Oekraïne | UKR | 1 | 2 | 2 | 5 |
| 26 | Zwitserland | SUI | 1 | 2 | 1 | 4 |
| 27 | Kroatië | CRO | 1 | 2 | 0 | 3 |
| 28 | Polen | POL | 1 | 1 | 3 | 5 |
| 29 | Duits eenheidsteam | EUA | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 30 | Bahama's | BAH | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 31 | Hongkong | HKG | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 32 | Canada | CAN | 0 | 3 | 6 | 9 |
| 33 | Slovenië | SLO | 0 | 3 | 1 | 4 |
| 34 | Japan | JPN | 0 | 2 | 1 | 3 |
| 35 | Portugal | POR | 0 | 2 | 2 | 4 |
| 36 | Ierland | IRL | 0 | 2 | 0 | 2 |
| 36 | Cyprus | CYP | 0 | 2 | 0 | 2 |
| 38 | Rusland | RUS | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 39 | Hongarije | HUN | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 40 | Cuba | CUB | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 40 | Tsjechië | CZE | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 40 | Litouwen | LTU | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 40 | Nederlandse Antillen | AHO | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 40 | Amerikaanse Maagdeneilanden | ISV | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 45 | Estland | EST | 0 | 0 | 2 | 2 |
| Totaal | Totaal | Totaal | 225 | 217 | 210 | 652 |

## Wedstrijdwateren

| Spelen | Locatie |
| 1896 Athene | niet gevaren in verband met weersomstandigheden |
| 1900 Parijs | Le Havre en Meulan |
| 1904 St. Louis | niet op het programma |
| 1908 Londen | Glasgow, Firth of Clyde en Ryde |
| 1912 Stockholm | Nynäshamn |
| 1920 Antwerpen | Oostende |
| 1924 Parijs | Le Havre en Meulan |
| 1928 Amsterdam | Zuiderzee |
| 1932 Los Angeles | Haven van Los Angeles |
| 1936 Berlijn | Kiel |
| 1948 Londen | Torquay |
| 1952 Helsinki | Helsinki - Harmaja, Liuskasaari |
| 1956 Melbourne | Melbourne - Port Phillipbaai |
| 1960 Rome | Napels |
| 1964 Tokio | Fujisawa - Enoshima-eiland |
| 1968 Mexico-Stad | Acapulco |
| 1972 München | Kiel |
| 1976 Montreal | Kingston |
| 1980 Moskou | Tallinn |
| 1984 Los Angeles | Long Beach |
| 1988 Seoel | Busan |
| 1992 Barcelona | Barcelona |
| 1996 Atlanta | Savannah |
| 2000 Sydney | Sydney |
| 2004 Athene | Athene |
| 2008 Peking | Qingdao |
| 2012 Londen | Weymouth en Isle of Portland |
| 2016 Rio de Janeiro | Marina da Glória |
| 2020 Tokio | Enoshima |
| 2024 Parijs | Marseille Marina |
Athene 1896 · Parijs 1900 · St. Louis 1904 · Londen 1908 · Stockholm 1912 · Antwerpen 1920 · Parijs 1924 · Amsterdam 1928 · Los Angeles 1932 · Berlijn 1936 · Londen 1948 · Helsinki 1952 · Melbourne 1956 · Rome 1960 · Tokio 1964 · Mexico-stad 1968 · München 1972 · Montréal 1976 · Moskou 1980 · Los Angeles 1984 · Seoel 1988 · Barcelona 1992 · Atlanta 1996 · Sydney 2000 · Athene 2004 · Peking 2008 · Londen 2012 · Rio de Janeiro 2016 · Tokio 2020 · Parijs 2024 · Los Angeles 2028 Medaillewinnaars
Olympische Zomerspelen
Olympische Winterspelen
Gerelateerd
Olympische Jeugdspelen · Paralympische Spelen · Deaflympische Spelen · Special Olympic World Games
IOC · COA · BOIC · NOC*NSF · NAOC · SOC
Evenementen: Admiral's Cup · America's Cup · Audi MedCup · Cowes Week · Extreme Sailing Series · Kieler Woche · Louis Vuitton Cup · Olympische Spelen · RC44 Championship Tour · Ronde om Texel · 52 Super Series · Vintage Yachting Games · WK Zeilen Oceaanwedstrijden: Barcelona World Race · Bermuda Race · Cape to Rio Yacht Race · Fastnet Race · Jules Verne Trofee · Mini Transat · OSTAR/Transat · Route du Rhum · Solitaire du Figaro · Sydney to Hobart Yacht Race · Transat Jacques Vabre · Transpacific Yacht Race · Velux 5 Oceans Race · Vendée Globe · Volvo Ocean Race
* Zeilen op www.sports-reference.com