# Slag om Charkov (2022)

De Slag om Charkov (of Charkiv, Engels Kharkiv) was een militair gevecht in en rond de stad Charkov, de op een na grootste stad van Oekraïne, dat begon met beschietingen in de ochtend van 24 februari 2022 tijdens de Russische invasie van Oekraïne en eindigde op 14 mei 2022 toen de Oekraïense strijdkrachten de Russische troepen verdreven tot aan de grens nabij de Russische stad Belgorod.
Het veroveren van Charkov was volgens commentatoren een belangrijk doel van het Russische leger, geen andere grote Oekraïense stad ligt dichter bij Rusland. Tijdens de Slag om Charkov werd de stad aangewezen als Heldenstad van Oekraïne.

## Achtergrond

Charkov was van december 1919 tot januari 1934 de eerste hoofdstad van de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek, waarna de hoofdstad naar Kiev verhuisde. Na het uiteenvallen van de Sovjet-unie in 1991 werd Oekraïne onafhankelijk.
In februari 2014 ontstonden na maandenlange pro-westerse protesten (Euromaidan) gewelddadige confrontaties tussen binnenlandse troepen en demonstranten in Kiev met een revolutie tot gevolg. Dit betekende de val van de Oekraïense pro-Russische president, Viktor Janoekovitsj. De voormalige president ontvluchtte Kiev en vertrok naar Charkov. Vanuit Charkov werd met steun van Rusland oppositie gevoerd tegen de nieuwe regering in een poging om Janoekovitsj weer aan de macht te brengen. Hij verscheen op congressen georganiseerd door de pro-Russische burgemeester Gennadi Kernes en andere pro-Russische politici uit Oost-Oekraïne. Uiteindelijk vluchtte hij naar Rusland.
In Oost- en Zuid-Oekraïne, waar Janoekovitsj eerder veel steun kreeg, vonden na de revolutie wijdverbreide protesten plaats, zowel pro-westers als pro-Russisch. Door Rusland gesteunde separatisten lieten de protesten escaleren, wat resulteerde in een militaire interventie, de Russische annexatie van de Krim en de oprichting van de zelfverklaarde pro-Russische volksrepublieken Donetsk en Loegansk, wat leidde tot de Oorlog in Oost-Oekraïne.
In 2021 begonnen steeds meer Russische militaire troepen zich te verzamelen langs de grens met Oekraïne. De Russische president Vladimir Poetin verklaarde dat een eventuele toetreding van Oekraïne tot de NAVO voor hem absoluut onacceptabel was, en zei zich zorgen te maken over de Russischtalige bevolking van Oekraïne.
De Russische regering bleef lange tijd volhouden dat er geen plannen waren voor een Russische invasie in Oekraïne. Echter, nadat Poetin op 21 februari 2022 de twee separatistische volksrepublieken Donetsk en Loegansk op Oekraïens grondgebied als onafhankelijke staten had erkend, stuurde hij er met goedkeuring van het Russische parlement militairen heen onder het mom van een "vredesmissie". In de ochtend van 24 februari 2022 kondigde Poetin op de staatstelevisie een wat hij zelf noemde "speciale militaire operatie" aan, die volgens hem bedoeld was om Oekraïne te "demilitariseren en denazificeren". Vrijwel onmiddellijk daarna viel het Russische leger Oekraïne van drie kanten binnen.

## Verloop van de slag
### Februari 2022

Op 24 februari staken Russische troepen die zich hadden verzameld in Belgorod de grens met Oekraïne over. Vervolgens begonnen ze op te rukken naar Charkov, waar ze op het Oekraïense verzet stuitten. Russische artillerie vuurde spervuur op de stad af, waarbij een jonge jongen om het leven kwam.
Op 25 februari braken er hevige gevechten uit in de noordelijke buitenwijken van de stad, in de buurt van het dorp Tsyrkuny, waar Oekraïense troepen standhielden tegen Russische troepen.
Sommige stations van de metro van Charkov werden gebruikt als schuilkelders voor de lokale bevolking.
Op 26 februari beweerde Oleg Sinegoebov, de gouverneur van de oblast Charkov, dat de hele stad onder Oekraïense controle bleef.
In de vroege ochtend van 27 februari vernielden Russische troepen een gaspijpleiding in Charkov. Later op de ochtend vielen Russische troepen Charkov binnen, waarbij Sinegoebov meldde dat er zware gevechten aan de gang waren en dat lichte Russische voertuigen waren doorgedrongen tot het centrum van de stad. De adviseur van het ministerie van Binnenlandse Zaken Anton Herasjenko meldde dat er straatgevechten gaande waren in het stadscentrum. Op sociale media circuleerden beelden van Russische legervoertuigen en een brandende tank in de straten van Charkov.
De woordvoerder van het Russische ministerie van Defensie Igor Konashenkov beweerde later dat Russische troepen het Oekraïense 302e luchtafweerraketregiment hadden overwonnen en 471 Oekraïense soldaten hadden gevangengenomen, een bewering die Oekraïense functionarissen ontkenden. Oekraïense functionarissen beweerden dat hun troepen de helft van de Russische militaire voertuigen hadden vernietigd die Charkov waren binnengedrongen, waaronder ten minste 6 GAZ Tigr-M's.
Tegen de middag van 27 februari meldde Sinegoebov dat Oekraïense troepen de volledige controle over de stad hadden herwonnen. Hij voegde eraan toe dat tientallen Russische soldaten zich hadden overgegeven.
De stad werd op 28 februari gebombardeerd met raketten. Meerdere instanties vermoedden dat er clustermunitie of vacuumbommen waren ingezet. Bij uitzondering werd de raketinslag op de Russische televisie getoond, waarbij de presentator stelde dat de inslag uit een richting kwam waar geen Russische troepen waren en dat dus iemand anders gebombardeerd had om de Russen te schuld te kunnen geven.
Op 28 februari beweerde Herasjenko dat de Russische raketaanvallen op de stad tientallen burgers hadden gedood, terwijl Sinegoebov meldde dat er elf burgers werden gedood en tientallen gewond waren geraakt. Ihor Terekhov, de burgemeester van Charkov, meldde dat er negen burgers werden gedood en 37 gewond raakten. Een van de doden was een 25-jarige student uit Algerije, die door een Russische sluipschutter om het leven was gebracht.
Later op 28 februari meldde Terekhov dat Russische troepen de energiecentrale in Charkov hadden aangevallen, waardoor sommige delen van de stad waren afgesloten van stroom, verwarming en water. Hij voegde eraan toe dat 87 huizen waren beschadigd door Russische beschietingen. Ook de Malyshev-fabriek werd verwoest.
Human Rights Watch verklaarde dat Russische troepen clusterbommen hadden gebruikt in wijken van de stad. De mensenrechtenorganisatie merkte op dat het gebruik van clusterbommen is verboden en dat het gebruik ervan een oorlogsmisdaad is, door de bedreiging die deze wapens vormen voor burgers.

### Maart 2022

Bij een raketaanval in het centrum van Charkov vielen op 1 maart 10 doden en raakten 35 mensen gewond. Het vermoedelijke doelwit van de aanval was het regionale overheidsgebouw dat aan de rand van het Vrijheidsplein ligt.
Russische parachutisten die waren geland in Charkov, vielen daar op 2 maart een militaire medische kliniek aan.
Op 8 maart meldde de politie van de stad dat er binnen een dag tijd als gevolg van de Russische aanvallen zeker 27 burgers waren omgekomen. Sinds het begin van de gevechten rond de stad zouden er in totaal minstens 170 burgeres zijn gedood. Het lukte de Russen niet om Charkov in te nemen, maar ze bleven wel op grote afstand het centrum bestoken. Op foto's waren grote verwoestingen te zien.
Op 15 maart meldde de burgemeester van Charkov, Ihor Terekhov, dat er sinds het begin van de oorlog in Oekraïne inmiddels meer dan 600 gebouwen in de stad waren verwoest, waaronder scholen, ziekenhuizen en kinderopvangcentra.
Op 18 maart kwam de 96-jarige Boris Romantstsjenko, een Holocaustoverlevende uit de Tweede Wereldoorlog, om het leven door een Russische aanval op Charkov. Hij overleefde tijdens de Tweede Wereldoorlog vier concentratiekampen, waaronder Buchenwald.
Op 24 maart vielen er volgens berichten zes burgerdoden bij een aanval op een kantoor van Nova Poshta.
Op 25 maart verklaarde het Russische ministerie van Defensie dat Rusland klaar was om de tweede fase van de militaire operatie in te gaan bij het bezetten van grote Oekraïense steden in Oost-Oekraïne.
Op 26 maart raakte een Holocaustmonument bij Drobytsky Yar beschadigd door een Russisch bombardement.
Op 28 maart berichtte burgemeester Terekhov dat 30% van de inwoners van Charkov de stad waren ontvlucht sinds het begin van de oorlog.
Op 30 maart meldde PBS News dat Charkov opnieuw onder vuur lag, hoewel de vredesbesprekingen tussen Oekraïne en Rusland in Istanbul op het punt stonden om te worden hervat.

### April 2022

In de ochtend van 1 april ontstond er brand in een olieopslagplaats in de Russische stad Belgorod, op ca. 35 km van de Oekraïense grens. Volgens Rusland was de brand veroorzaakt door een Oekraïense luchtaanval, maar de Oekraïense defensiesecretaris Danilov ontkende deze beschuldiging.
Op 3 april meldde de regionale gouverneur dat er bij Russische beschietingen in Charkov 7 doden en 34 gewonden waren gevallen.
Op 7 april bracht de hernieuwde opeenhoping van Russische invasietroepen en tankdivisies rond de oostelijke steden Izjoem, Slovjansk en Kramatorsk Oekraïense regeringsfunctionarissen ertoe om de overgebleven inwoners van de oblasten Donetsk en Loehansk en van het oostelijke deel van oblast Charkov te adviseren hun steden en dorpen te verlaten en naar het westen van Oekraïne te vluchten.
Op 11 april kondigde Zelensky aan dat Oekraïne een groot nieuw Russisch offensief verwachtte in het oosten. Militaire satellieten registreerden uitgebreide Russische konvooien van infanterie en gemechaniseerde eenheden terwijl deze van Charkov zuidwaarts naar Izjoem reden voor de geplande Russische herschikking van zijn noordoostelijke troepen naar het zuidoostelijke front van de invasie.
Op 13 april werd er melding gemaakt van een mogelijke sabotage van een spoorbrug in de buurt van het Russische Belgorod. De Oekraïense legerleiding beweerde op 14 april een brug te hebben opgeblazen in Charkov waardoor een complete Russische legercolonne die op weg was naar Izjoem in een hinderlaag liep en werd geneutraliseerd.
President Zelensky meldde op 17 april dat er de afgelopen vier dagen als gevolg van Russische aanvallen op Charkov zeker 18 doden en meer dan 100 gewonden waren gevallen.
Het Russische persbureau TASS berichtte op 23 april dat het Russische leger een grote wapenopslagplaats in de regio rondom Charkov had ingenomen, waar duizenden tonnen munitie zouden zijn opgeslagen die nu in Russische handen waren. Van Oekraïense zijde werd gemeld dat er in de stad slachtoffers waren gevallen door een granaataanval op een markt en een trouwzaal.
Tegen eind april werden veel voorsteden ten oosten en ten noorden van de stad Charkov bevrijd, wat de artilleriedruk op de stad verminderde.

### Mei 2022

Op 2 mei heroverden de Oekraïense strijdkrachten het dorp Staryi Saltiv, 40 kilometer ten oosten van Charkov. Het dorp ligt aan een stuwmeer dat bescherming bood voor aanvallen vanuit het oosten. Zelensky verklaarde op 11 mei 2022 dat de Russische troepen rond Charkov "geleidelijk" werden verdreven en zich terug hadden getrokken tot 10 km voor de Russische grens. In de buurt van Charkov werd een massagraf met Russische soldaten gevonden. Op 14 mei meldde de Amerikaanse denktank ISW dat het Russische leger zich waarschijnlijk volledig had teruggetrokken uit zijn posities rond Charkov, als gevolg van het Oekraïense tegenoffensief en de beperkte beschikbaarheid van versterkingen. Volgens getuigen voerden de Russen nog wel luchtaanvallen uit op dorpen in de omgeving van de stad.
De Russen werden door het Oekraïense tegenoffensief gedwongen om legereenheden over de grens in Rusland, bij Belgorod, in reserve te houden. Deze legereenheden konden daardoor niet ingezet worden op andere fronten. Tevens werd een belangrijke Russische aanvoerlijn, de internationale spoorlijn tussen Belgorod en Koepjansk, bedreigd bij Vovtsjansk, oblast Charkov.
Op 14 mei maakte de burgemeester van Charkov bekend dat de Russische troepen uit de oblast Charkov waren verdreven.
Op 29 mei bracht president Zelensky een bezoek aan de regio Charkov, waarbij hij ook de frontlinies bezocht. Het was voor het eerst sinds het begin van de oorlog dat Zelensky Kiev verliet.
* 1 2 Burgemeester Charkov: 'Russische soldaten verdreven uit de stad'. tijd.be (14 mei 2022). Geraadpleegd op 16 mei 2022.
* ↑ Beelden tonen ravage in woning in Kharkiv na raketaanval: “Ik hoorde lawaai, sprong recht en zag plots een raket in mijn huis” (24 februari 2022). Geraadpleegd op 25 februari 2022.
* ↑ (en) (en) Higgins, A., "Kharkiv, Ukraine’s second-largest city, is a major target of Russia. Here’s why.", The New York Times, 24 februari 2022. Geraadpleegd op 25 februari 2022.
* ↑ Spanning in Oekraïne stijgt naar het kookpunt: 5 vragen over het conflict. RTL Nieuws (19 februari 2022). Geraadpleegd op 15 maart 2022.
* ↑ Poetin stuurt militairen naar Donetsk en Loegansk voor 'vredesmissie'. nos.nl (21 februari 2022). Geraadpleegd op 15 maart 2022.
* ↑ (en) Russia attacks Ukraine. CNN (24 februari 2022). Gearchiveerd op 24 februari 2022. Geraadpleegd op 24 februari 2022.
* ↑ (ru) Украинские пограничники сообщили об атаке границы со стороны России и Белоруссии (24 februari 2022). Gearchiveerd op 24 februari 2022. Geraadpleegd op 24 februari 2022.
* ↑ (en) Jack Losh, The Kharkiv Resistance Has Already Begun. Foreign Policy (24 februari 2022). Geraadpleegd op 16 mei 2022.
* ↑ (ru) Войска России на севере Украины продвинулись вглубь до пяти километров – Арестович. unian.net (24 februari 2022). Geraadpleegd op 25 februari 2022.
* ↑ Al Jazeera, Ukraine death toll: What we know so far (24 februari 2022). Geraadpleegd op 25 februari 2022.
* ↑ (en) Scenes from Kharkiv: Battle wreckage, the boom of artillery, and people sheltering in the subway.. New York Times (25 februari 2022). Geraadpleegd op 16 mei 2022.
* ↑ (en) Russian forces are meeting more resistance near Kyiv and Kharkiv than farther south, analysts say. The New York Times (25 februari 2022). Geraadpleegd op 25 februari 2022.
* ↑ Inwoners schuilen in metrostation Kharkiv: “Kinderen niet tonen dat we bang zijn”. Het Laatste Nieuws (25 februari 2022). Geraadpleegd op 25 februari 2022.
* ↑ Walker, Shaun [@shaunwalker7], Governor of Kharkiv says whole city under Ukrainian control, announced curfew from 6pm – non-military vehicles on the street will be "liquidated" (26 februari 2022). Geraadpleegd op 27 februari 2022 – via X.
* ↑ (en) "Ukraine says Russian troops blow up gas pipeline in Kharkiv", Reuters, 27 februari 2022. Geraadpleegd op 27 februari 2022.
* ↑ (en) Ukraine says Russian forces blew up gas pipeline in Kharkiv, country's second-largest city. AP News (26 februari 2022). Geraadpleegd op 15 april 2022.
* ↑ (en) Russian troops enter Kharkiv, Ukraine's second-largest city. Times of Israel (27 februari 2022). Geraadpleegd op 15 april 2022.
* ↑ (en) Kharkiv governor reports that heavy fighting is taking place inside the city. The Kyiv Independent (27 februari 2022). Geraadpleegd op 27 februari 2022.
* ↑ "Street fighting rages in Ukraine's second-biggest city", CNBC, 27 september 2022. Geraadpleegd op 27 February 2022.
* ↑ One battle in Kharkiv shows how Ukraine is fighting back against the Russian invasion. CNN (1 maart 2022). Geraadpleegd op 21 maart 2022.
* ↑ Liveblog: President Zelenski wijst overleg in Wit-Rusland af, Russische militairen in stad Charkov. VRT (27 februari 2022 8:14). Geraadpleegd op 27 februari 2022 10:22. “Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken: "Russen dringen stad Charkov binnen"”
* ↑ (en) Center for Countering Misinformation: Russian reports about surrendered 302nd anti-aircraft regiment in Kharkiv region fake. Interfax-Ukraine (27 februari 2022). Geraadpleegd op 27 februari 2022.
* ↑ (en) Brown, Defense Ministry: The 302nd Anti-Aircraft Missile Regiment of The Armed Forces of Ukraine, Armed With BukM-1 Systems, Voluntarily Laid Down Arms. ePrimefeed (27 februari 2022). Geraadpleegd op 27 februari 2022.
* ↑ Ukrainian army destroys half of Russian transport in Kharkiv: Top adviser. Daily Sabah (27 februari 2022). Geraadpleegd op 27 februari 2022.
* ↑ (en) Russian Armored Vehicles Meet Tough Resistance in Kharkiv. Wall Street Journal (27 februari 2022). Geraadpleegd op 27 februari 2022.
* ↑ (en) Sullivan, Becky, "After a night of heavy fighting, Ukrainian officials say they still control Kharkiv", NPR, 27 februari 2022. Geraadpleegd op 27 februari 2022.
* ↑ (en) "Ukrainian commander in Kharkiv says dozens of Russians surrendered", Azeri-Press Agency, 27 februari 2022. Geraadpleegd op 28 februari 2022.
* ↑ (en) Kharkiv rockets shelling Russia Ukraine war. Washington Post (28 februari 2022). Geraadpleegd op 1 maart 2022.
* ↑ 'De ergste oorlogsdag' in Charkov door de ogen van vijf bewoners. nos.nl (28 februari 2022). Geraadpleegd op 1 maart 2022.
* ↑ Paddenstoelwolk bij Charkov baart grote zorgen dit lijkt op een vacuumbom. Algemeen Dagblad (2 maart 2022). Geraadpleegd op 3 maart 2022.
* ↑ Parallelle wereld op Russische televisie: 'Ze zeggen dat Oekraïners eigen gebouwen opblazen'. pzc.nl (2 maart 2022). Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* ↑ Several killed as Russian rockets pound Ukraine's Kharkiv. Al Jazeera (28 februari 2022). Geraadpleegd op 21 maart 2022.
* ↑ (en) Dozens wounded in shelling of Kharkiv as Russia strikes buildings with suspected cluster munitions. Washington Post (27 februari 2022). Geraadpleegd op 27 februari 2022.
* ↑ Ukraine invasion: Three children among nine dead as footage shows Kharkiv apartment block being rocked by series of blasts. Sky News (1 maart 2022). Geraadpleegd op 16 mei 2022.
* ↑ (en) Algerian graduate killed in fierce Russian bombardment of Ukraine's second city Kharkiv. Al Araby (28 februari 2022). Geraadpleegd op 1 maart 2022.
* ↑ (en) Roshchina, Olena, Invaders have begun to blow up power substations in Kharkiv – mayor. Pravda (28 februari 2022). Geraadpleegd op 1 maart 2022.
* ↑ (en) Ukrainian Tractor Factory Destroyed in Bombing. AG equipment intelligence (4 maart 2022). Geraadpleegd op 22 maart 2022.
* ↑ (en) Ukraine: Cluster Munitions Launched Into Kharkiv Neighborhoods. Human Rights Watch (4 maart 2022). Geraadpleegd op 13 maart 2022.
* ↑ (en) Kharkiv's Freedom Square Struck by Missile. WSJ (1 maart 2022). Geraadpleegd op 3 maart 2022.
* ↑ Dag 7 van de oorlog in Oekraïne, dit zijn de laatste ontwikkelingen. nos.nl (2 maart 2022). Geraadpleegd op 3 maart 2022.
* ↑ Het Parool, Dit gebeurde er vannacht: ‘Russische parachutisten landen in Charkov’. Het Parool (2 maart 2022). Geraadpleegd op 16 mei 2022.
* ↑ Zeker 27 burgers gedood in dag tijd, zegt politie van Charkov. NOS Nieuws (8 maart 2022). Geraadpleegd op 21 maart 2022.
* ↑ Enorme verwoesting in Charkov door Russische raketbeschietingen. NOS Nieuws (8 maart 2022). Geraadpleegd op 21 maart 2022.
* ↑ Appartementencomplex Charkov geraakt door Russische aanval. NOS Nieuws (12 maart 2022). Geraadpleegd op 21 maart 2022.
* ↑ (en) UN says 75,000 children a day have become refugees - as it happened. The Guardian (16 maart 2022). Geraadpleegd op 3 april 2022.
* ↑ 96-jarige Holocaustoverlevende sterft in Charkov door Russisch bombardement. knack.be (21 maart 2022).
* ↑ (en) Six civilians reported killed in Russian strike near Kharkiv aid station. The Times of Israel (24 maart 2022). Geraadpleegd op 3 april 2022.
* ↑ (en) Russia bombs Drobitsky Yar Holocaust memorial in Ukraine. The Jerusalem Post (26 maart 2022). Geraadpleegd op 3 april 2022.
* ↑ (uk) Харків залишили близько 30% жителів. city.kharkov.ua (28 maart 2022). Gearchiveerd op 2 april 2022. Geraadpleegd op 3 april 2022.
* ↑ (en) Civilians endure intense suffering as Russian shelling reduces Kharkiv to ‘a smoking ruin’. Public Broadcasting Service (30 maart 2022). Geraadpleegd op 16 mei 2022.
* ↑ Isabel Bolle, Rusland beschuldigt Oekraïne van luchtaanval op Belgorod. Trouw (2 april 2022). Geraadpleegd op 14 mei 2022.
* ↑ 'Doden en gewonden bij beschietingen Charkov' • Rusland ontkent burgerexecuties. NOS Nieuws (3 april 2022). Geraadpleegd op 3 april 2022.
* ↑ (en) Russian army shelling in Kharkiv: 7 killed, 34 wounded, among them 3 children. Liveuamap (3 april 2022). Geraadpleegd op 3 april 2022.
* ↑ (en) Tens of thousands feared dead in Mariupol. NBC News (11 april 2022). Geraadpleegd op 14 mei 2022.
* ↑ (en) Ivana Saric, Satellite images show 8-mile-long Russian convoy heading toward Donbas region. Axios (10 april 2022). Geraadpleegd op 14 mei 2022.
* ↑ (en) Key Russian railway bridge damaged after possible act of sabotage. RailTech.com (13 april 2022). Geraadpleegd op 14 mei 2022.
* ↑ (en) Siladitya Ray, Ukrainian Military Claims It Has Blown Up A Bridge Carrying A Russian Convoy In Kharkiv. Forbes (14 april 2022). Geraadpleegd op 14 mei 2022.
* ↑ (en) Kharkiv shelling kills 18, injures scores over past four days, Zelenskiy says. Reuters (17 april 2022). Geraadpleegd op 24 april 2022.
* ↑ Rusland: één matroos van de Moskva omgekomen • VN-chef Guterres ontmoet Poetin in Moskou. NOS Nieuws (22 april 2022). Geraadpleegd op 24 april 2022.
* ↑ Oekraïne lijkt slag om Charkiv gewonnen te hebben: Russisch leger trekt zich terug. HLN.be (14 mei 2022). Geraadpleegd op 14 mei 2022.
* ↑ Analysis by Tim Lister CNN, Analysis: A meandering river in eastern Ukraine is hindering both sides in the war. CNN (13 mei 2022). Geraadpleegd op 14 mei 2022.
* ↑ Grote delen Severodonetsk verwoest, Zelensky bezoekt front. nu.nl (29 mei 2022). Geraadpleegd op 30 mei 2022.
* ↑ (en) President of Ukraine visited the frontline positions in the east of the country and presented state awards to the military. president.gov.ua (29 mei 2022). Geraadpleegd op 30 mei 2022.