# Choloma

Choloma (uit het Nahuatl: "Vocht van de maguey") is een stad en gemeente (gemeentecode 0502) in het departement Cortés in Honduras. Mede door de aanwezigheid van vele sweatshops (Spaans: maquilas) is het een belangrijke industriestad. Met haar 250.000 inwoners is het de derde grootste stad van het land.

## Geschiedenis

De Spaanse conquistador Hernán Cortés schreef in 1525 in zijn vijfde brief aan koning Karel I van Spanje dat er in dit gebied een Maya-dorp lag met de naam Tholomac. Dit betekent "Helling onderaan de vallei". De Maya's leefden van de landbouw en de handel.
In 1536 kwam Pedro de Alvarado in het gebied aan. Op dat moment heette het opperhoofd van Tholomac Cicumba. Nadat De Alvarado de inheemse stammen in Quimistan onder controle had gebracht, viel hij de stellingen van Cicumba aan en veroverde deze. Hij nam Cicumba gevangen en executeerde hem. Daarna raakten de inheemse dorpen in verval.
In hetzelfde gebied lag een dorp met de naam Santa María de Candelaria, dat beheerd werd door de Franciscanen. Het was een belangrijke doorgangsplaats tussen Comayagua en de haven van Omoa. Aan het eind van de 17e eeuw vielen de inwoners van Santa María de Candelaria het inheemse dorp Tholomac aan en vernietigden het. De reden hiervoor is onbekend.
In 1739 werd Santa María de Candelaria zelf aangevallen en vernietigd, door Los Sambos. Dit was een revolutionaire groepering die onafhankelijkheid van Spanje beoogde. Daarop trokken de inwoners weg en stichtten even verderop een nieuw dorp dat ze Choloma noemden. Hierin komt de oude naam Tholomac terug.
Het dorp maakte deel uit van de gemeente San Pedro Sula, tot het in 1894 een zelfstandige gemeente werd. Deze kreeg de naam El Paraíso. In 1905 overleden veel mensen aan de gele koorts. Velen van hen liggen begraven in een plaats die Trincheras wordt genoemd. In 1933 werd de naam van de gemeente terug veranderd in Choloma.

## Economie

In de koloniale tijd was in het gebied vooral de landbouw belangrijk. Deze werd echter belemmerd door de vele overstromingen. Halverwege de 19e eeuw werden de eerste zaden van de bananenplant vanuit Jamaica overgebracht. Hierop ontstonden grote bananenplantages, met name na de komst van de New York Tropical Agricultural Company. Er werd een spoorlijn aangelegd om de bananen te kunnen exporteren. Deze verbond Choloma met San Pedro Sula en Puerto Cortés.
Aan het begin van de 20e eeuw werd de teelt van suikerriet geïntroduceerd. In 1919 werd in La Lima een suikerfabriek gebouwd. Alle suikerriet die in de gemeente Choloma geteeld werd, werd daar verwerkt.
In 1936 ging een groot deel van de bananenoogst verloren door de Zwarte Sigatokaziekte en de Panamaziekte. Hierop verplaatste de New York Tropical Agricultural Company haar activiteiten naar Zuid-Amerika. Daarop begonnen de boeren vooral vee te houden en citrusvruchten te telen. In de jaren '50 werd tevens de export van hout belangrijk.
Tegenwoordig zijn grote delen van de gemeente als belastingvrije zone aangewezen. Daardoor hebben zich hier veel sweatshops (Spaans: maquilas) gevestigd. Hierdoor is Choloma een belangrijke industriestad geworden. Sociale organisaties protesteren tegen de arbeidsomstandigheden in deze maquilas.

## Ligging

Choloma ligt in het noordwesten van de Vallei van Sula. In het westen van de gemeente, waar de Cordillera del Merendón begint, loopt de hoogte op tot 500 à 1000 meter. In het oosten loopt het terrein af naar 40 meter hoogte. De laaggelegen delen zijn moerassig. Hier vinden veel overstromingen plaats, wat de landbouw bemoeilijkt.
De lage delen maken 65% van de gemeente uit. De gond bestaat hier voor 70% uit klei. Het water zit tot 110 cm diep. De grond is geschikt voor de verbouw van oliepalm, suikerriet, maïs en rijst. In de hogere delen bestaat de grond voor 50% uit klei. De grondwaterdiepte bedraagt hier 20 tot 150 cm. Deze grond is geschikt voor citrusvruchten, veeteelt, groenten, plataan en sorghum.
In de gemeente is niet veel bos meer. In 1974 heeft de orkaan Fifi een groot deel van het bos verwoest. Ook heeft er veel ontbossing door mensen plaatsgevonden.
Binnen de grenzen van de gemeente ligt het Meer van Ticamaya (Laguna de Ticamaya).

## Klimaat

Choloma ligt in een vochtig tropisch klimaat. De temperatuur varieert van 17°C tot 34°C. Er bestaat een warm, droog seizoen van januari tot juni, en een koeler regenseizoen van juli tot september. De wind komt uit het noorden of noordoosten, met een gemiddelde snelheid van 14 km/u. In februari en oktober voelt Choloma de effecten van tropische hogedrukgebieden in de Caraïbische Zee.

## Bevolking

De bevolking is als volgt verdeeld:
| Vrouwen | 129.714 | 52% |
| Mannen | 119.503 | 48% |

## Dorpen

De gemeente bestaat uit 41 dorpen (aldea), waarvan de grootste qua inwoneraantal: Choloma (code 050201), La Jutosa (050221 en Quebrada Seca (050232).

## Voorzieningen

In de gemeente Choloma functioneren 74 onderwijsinstellingen. Hiervan zijn 61 publiek en 13 privaat:
* 19 kleuterscholen
* 51 basisscholen
* 3 middelbare scholen
* 1 avondschool
In 2004 is er een nieuw ziekenhuis geopend.

## Dorpen en wijken

De gemeente Choloma is ingedeeld in 5 sectoren die op hun beurt weer zijn opgedeeld in dorpen of wijken:
Sector Los Bajos :
| Agua Prieta Banderas Brisas Del Norte Col. Magnolia COPECO BID El Higüero El Porvenir | Guanacaste Jardines del Norte La Danta La Davis La Funez La Gálvez La Lechuga | La Protección La Unión La Venta Las Delicias Las Garzas Los Caraos Lupo Viejo | Montañuela Monterrey Poza Del Riel Tibombo Ticamaya Waller Adentro Waller Bordo |
| Sector Sur ||||
| B. Trincheras Col. Altos De Santa Fe Col. Armando Gale #2 Col. Edilberto Zolano Col. Éxitos De ANACH #1 Col. Éxitos De ANACH #2 Col. Fe Y Esperanza Col. Godoy | Col. Inés Carranza Barnica Col. La Primavera Col. La Unidad Col. Las Colinas Col. Las Pilas Col. Las Torres Col. Libertad De Anach Col. Lomas De Las Cascadas | Col. López Arellano Col. San Francisco Del Ceibon Col. San Miguel Col. Santa Fe Central Col. Santa Fe Sur Col. Sinor Col. Trincheras Col. Valle De Sula | Col. Victoria Col. Vista Hermosa #1 Col. Vista Hermosa #2 Res. Cerro Verde Res. Las Cascadas Res. Las Colinas Res. Lomas De Las Cascadas Res. Quintas San Miguel |
| Sector Centro ||||
| B. Abajo B. Arriba B. El Banco B. El Centro B. El Chaparro B. El Guayabal B. El Naranjal B. Primavera B. San Antonio Col. A.D.H.E. Col. Anexo Al Manantial | Col. Armando Gale #1 Col. Bella Vista Col. Bellas San Antonio Col. Canadá Col. Coco Norte Col. Coco Sur Col. El Manantial Col. Granja #1 Col. Granja #2 Col. Japón Col. Jardines Del Campo #1 | Col. Jardines Del Campo #2 Col. La Curva Col. La Mora Col. Las Lomas Col. Loma Verde Col. Los Leones Col. Los Profesionales Col. Monte Hebron Col. Prado Norte #1 Col. Prado #2 Col. Rubí #1 | Col. Rubí #2 Col. Santa Fe Col. Sato Col. Sierra Verde Col. Villa Cecilia Lot. Reparto San José Res. América Res. Ciudad Jardín Res. Europa Res. San Carlos Urbanización 2000 |
| Sector Norte ||||
| B. Concepción B. Pueblo Nuevo Boquitas Y Morales Col. 11 De Abril Col. 19 De Septiembre Col. Brisas De Chamelecon #1 Col. Brisas De Chamelecon #2 | Col. CARE Col. Ceden Col. García Col. INFOP Col. Los Almendros Col. Mississippi Col. Pagan | Col. San Francisco Col. Twana Los Laureles Quebrada Seca Res. Bosques de Choloma Res. Los Prados Río Bijao | Río Blanquito Río Nance San Antonio San José |
| Sector de Omoa ||||
| Brisas De San Antonio Buena Vista El Rancho Buenos Aires California Buenos Aires Chachaguala Cerro Negro Chorreron | El Barrial El Porvenir El Rancho El Tamarindo La Jutosa Las Flores | Maria Y Planes Nueva Ceibita Ocotillo Occidental Palma Real Portillo #2 San Antonio de Las Quebradas | San Isidro San Marcos Del Majaine Santa Marta |

## Burgemeesters

Lijst van burgemeesters van Choloma:
| 1894: José María Cobas B. 1895: Jesús Urbina 1896: Ángel Vaquero 1902: José D. Portocarrero 1903: Pedro Hernández 1916: Alonso G. Urbina 1917: Pedro Alemán 1918: Justiniano Aguiluz 1919: Dionisio Ortega 1920: Pablo Reyes 1927: Ildefonso Martínez 1928: Pablo Reyes 1929: Guillermo Mayes 1931: Pablo Reyes 1932: José Cándido Mejía 1933: Pablo Reyes 1934: José María Galdámez | 1935: Máximo Zúñiga 1936: Carmen Bardales 1937: Eduardo Ramos 1938: Roque Moreira 1943: Raimundo Tejada 1944: Juan Martínez 1945: Ernesto Tejada 1946: Rafael García Caballero 1947: Roque Matta 1948: Luciano Hernández Henríquez 1950: Roque Matta 1954: Jacinto Medina R. 1955: Jesús Alcacer 1959: Selvin Peña 1962: Manuel Pagan Lozano 1964: Leopoldo Aguilar Cantarero 1965: Arnold Alcacer | 1966: Luciano Hernández Henríquez 1969: Juan Pagan Lozano 1971: Manuel Pagan Lozano 1973: Fausto Deras Velásquez 1976: Circuncisión Hernández Cruz 1980: Miguel Ángel Alvarado 1982: Blanca Aída Reyes Contreras 1984: Rómulo Castellón Casco 1986: Julio César Yánez Cerna 1987: Blanca Alicia Milla Vda. de Yáñez 1990: Gustavo Adolfo Torres 1994: José Armando Gale 1998: José Armando Gale 2002: Sandra Derás Rivera 2006: Leopoldo Crivelli |
* ↑ Instituto Nacional de Estadistica (acroniem: INE); bevolking 2016
* ↑ (es) HONDURAS: Precarias condiciones de trabajo aceleran enfermedades en obreras de la maquila op de pagina van het Solidaire Netwerk voor de Mensenrechten (Red Solidaria por los Derechos Humanos)
* ↑ Redatam; División Política Territorial.
* ↑ B.=Barrio, Col.=Colonia, Lot.=Lotificación, Res.=Residencia
* 1 2 3 ANACH is een boerenvakbond die strijdt voor landhervorming. Deze dorpen zijn gesticht op land dat op deze manier is verworven.
* (es) Municipio de Choloma op de pagina Honduras Universal