# Sergej Skripal

Sergej Viktorovitsj Skripal (Russisch: Серге́й Ви́кторович Скрипа́ль, uitspr.:) (Kiev, 23 juni 1951) is een voormalig medewerker van de Russische militaire inlichtingendienst GROe, en tevens een voormalig dubbelspion.
Op 4 maart 2018 werden hij en zijn dochter Joelia, die bij hem op bezoek was uit Moskou, vergiftigd met het zenuwgif novitsjok. Vanaf 15 maart 2018 verbleven ze in kritieke toestand in het Salisbury District Hospital. Joelia werd op 10 april uit het ziekenhuis ontslagen. Sergej volgde op 18 mei 2018.
De vergiftiging wordt onderzocht als een poging tot moord. Kort na het incident verklaarde de Russische regering dat ze geen informatie had over de nationaliteit van Sergej Skripal; de Britse politie zei dat hij een Brits staatsburger is.

## Biografie

In 1972 voltooide Skripal de militaire school in Kaliningrad, waar hij een gekwalificeerd sappeur-parachutist werd. Daarna studeerde hij aan de Militaire Engineering Academy in Moskou en diende vervolgens in de Sovjet Airborne-troepen.
Skripal ging werken bij de militaire inlichtingendienst (GROe) van de Luchtlandingstroepen. In het begin van de jaren negentig werd hij als GROe-officier gestationeerd op de ambassade in Malta. In 1994 kreeg hij een functie in het kantoor van de militaire attaché in Madrid, Spanje. Volgens de Russische geheime dienst, FSB, en andere bronnen, werd hij in 1995 in Spanje gerekruteerd door de Britse inlichtingenagent Pablo Miller, die toen gebruik maakte van de naam Antonio Alvarez de Hidalgo. Volgens door The Times geciteerde intelligence-bronnen in maart 2018 werd Skripal als eerste door de Spaanse inlichtingendienst opgemerkt als een potentieel interessant contact, maar hij werd rond juli 1995 benaderd door de Britse recruiter en kreeg de codenaam 'Forthwith'. Volgens de FSB was Pablo Miller ook betrokken bij pogingen om andere Russische activa te werven en stond hij in contact met Alexander Litvinenko.
In 1996 werd Skripal vanwege zijn slechte gezondheid (diabetes) teruggestuurd naar Moskou, waar hij ging werken in het hoofdkantoor van GROe en een tijd lang waarnemend directeur was van de personeelsafdeling van GROe. Skripal bekleedde de rang van kolonel toen hij in 1999 met pensioen ging, wegens zijn verminderde gezondheidstoestand. Hij bleef reizen naar Spanje, waar hij een huis in de buurt van Málaga tot zijn beschikking had, en verzorgd werd.
Volgens de Russische aanklagers begon hij in 1995 voor de geheime inlichtingendienst van het Verenigd Koninkrijk te werken (MI6) en gaf hij staatsgeheimen door, zoals de identiteit van Russische inlichtingenagenten. Na zijn pensionering werkte hij op de afdeling interne zaken van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, terwijl hij bleef werken voor MI6. Hij zou de dekking van 300 Russische agenten hebben opgeblazen.
Vanaf 2001 werkte Skripal bij het Ministerie van Gemeenten van het bestuur van de oblast Moskou.

### Arrestatie en veroordeling

In december 2004 werd Skripal kort nadat hij uit het Verenigd Koninkrijk was teruggekeerd, gearresteerd voor zijn huis in het district Krylatskoje in Moskou. In augustus 2006 werd hij, in een proces achter gesloten deuren, door het Moskouse regionaal militair hof veroordeeld op grond van artikel 275 van het Russische wetboek van strafrecht (hoogverraad in de vorm van spionage). De aanklagers, onder aanvoering van hoofdofficier van justitie Sergei Fridinsky, pleitten voor een straf van 15 jaar, in plaats van het maximum van 20 jaar krachtens artikel 275; zij hielden rekening met verzachtende omstandigheden, zoals zijn samenwerking met onderzoekers. Skripal werd veroordeeld tot dertien jaar opsluiting in een streng beveiligd detentiecentrum; zijn militaire rang en decoraties werden hem afgenomen. De affaire werd pas aan het publiek onthuld nadat hij in augustus 2006 was veroordeeld. De advocaten van Skripal gingen in beroep tegen het vonnis, dat op 30 november 2006 door het Militair College van het Hooggerechtshof werd bevestigd.

### Vrijlating en leven in het VK

In juli 2010 werd Skripal, samen met drie andere Russische staatsburgers die waren opgesloten voor spionage, vrijgelaten als onderdeel van een spionnenruil voor de tien Russische agenten die in de Verenigde Staten waren gearresteerd als onderdeel van het Illegals-programma; eerder had hij al gratie gekregen van de toenmalige president van Rusland, Dmitri Medvedev. De Britse regering had erop aangedrongen dat Skripal in deze ruil zou worden opgenomen.
Skripal verhuisde naar Salisbury, Wiltshire, waar hij in 2011 een huis kocht. Volgens Britse veiligheidsfunctionarissen bleef Skripal na 2010 een tijdlang informatie verstrekken aan inlichtingendiensten van het Verenigd Koninkrijk en andere westerse landen. Skripals echtgenote stierf in 2012 aan uitgezaaide baarmoederkanker. Zijn dochter keerde in 2014 terug naar Moskou en werkte in de verkoop. Zijn zoon stierf op 43-jarige leeftijd in maart 2017, onder onbekende omstandigheden, tijdens een bezoek aan Sint-Petersburg; Sergei's oudere broer stierf in de twee jaar voorafgaand aan Skripals vergiftiging. Zowel de vrouw van Skripal als zijn zoon zijn begraven op een kerkhof bij Salisbury.

### Vergiftiging

Op 4 maart 2018 werden Skripal en zijn 33-jarige dochter Joelia, die op bezoek was vanuit Moskou, bewusteloos (in een catatonische toestand) op een openbare bank bij een winkelcentrum in Salisbury gevonden door Abigail McCourt en haar moeder, de militaire verpleegkundige Alison McCourt. Verplegers brachten hen naar het Salisbury District Hospital, waar medisch personeel vaststelde dat het paar was vergiftigd met een zenuwgas. De politie behandelde de zaak als een groot incident, omdat meerdere instanties betrokken waren. Na het incident controleerden de gezondheidsautoriteiten 21 leden van de hulpdiensten en het publiek op symptomen; drie politieagenten werden opgenomen in het ziekenhuis - twee leden hadden lichte verwondingen, terwijl rechercheur Nick Bailey, die naar het huis van Sergei Skripal was gestuurd, zich in een ernstige toestand bevond. Op 11 maart 2018 waren Skripal en zijn dochter nog steeds in kritieke toestand en Bailey was ernstig ziek maar stabiel.
Op 6 maart werd in het National Counter Terrorism Policing Network besloten dat het Counter Terrorism Command, onderdeel van de Metropolitan Police, het onderzoek van de politie van Wiltshire zou overnemen. Assistent-commissaris Mark Rowley, hoofd van Counter Terrorism Policing, deed een beroep op getuigen van het incident om zich te melden, na een COBR-vergadering (Cabinet Office Briefing Rooms) onder voorzitterschap van minister van Binnenlandse Zaken Amber Rudd.
Op 12 maart 2018 noemde premier Theresa May het middel dat bij de aanval was gebruikt het door Rusland gemaakte novitsjok en eiste uitleg van de Russische regering. Twee dagen later zei May dat Rusland verantwoordelijk was voor het incident en kondigde aan dat als vergelding 23 Russische diplomaten werden uitgezet.
Medio maart 2018 stelde de Russische regering dat haar diplomaten de toegang werd ontzegd tot zowel Sergej Skripal als zijn dochter, die de Russische nationaliteit heeft.
Op 6 september 2018 werd bekend dat twee leden van de Russische geheime dienst GROe verdacht werden van het uitvoeren van de gifaanval. De twee werden in Engeland aangeklaagd voor samenzwering, poging tot moord en het gebruik van zenuwgif. Omdat Rusland geen onderdanen uitlevert werd niet actief geprobeerd om de twee verdachten naar Engeland te halen; ze werden bij verstek aangeklaagd.
In een interview met Russia Today ontkenden de twee verdachten - Ruslan Bosjirov en Alexander Petrov - te werken voor de Russische geheime dienst; ze waren volgens eigen zeggen werkzaam in de fitness-industrie. Op de bewuste dag (4 maart 2018) waren ze wel in Salisbury geweest, maar volgens eigen verklaring was dat om de kathedraal van Salisbury en de resten van de middeleeuwse stad Old Sarum te bezichtigen. De Britse regering nam de ontkennende verklaring van de twee Russen niet serieus. Een woordvoerder van de premier May verklaarde dat "de leugens en overduidelijke verzinsels in het vraaggesprek met een door de Russische staat gesponsorde tv-omroep ook een belediging zijn van de slachtoffers".
Op 14 september maakte het onderzoekscollectief Bellingcat bekend dat er onregelmatigheden waren geconstateerd met de paspoorten van de twee verdachten. Het leek erop dat beiden wel degelijk banden hadden met de Russische geheime dienst.
Eind september 2018 maakten Bellingcat en het Russische onderzoeksplatform The Insider bekend dat de twee mannen die verklaarden als toeristen naar Salisbury gekomen te zijn niet de waarheid hadden gesproken. De man die bekendstaat als Ruslan Bosjirov is volgens de onderzoekers in werkelijkheid kolonel Anatoli Tsjepiga, een kolonel van de militaire inlichtingendienst GROe. De identiteit van de andere man, die zich voordeed als Aleksander Petrov was nog niet achterhaald, bronnen bevestigden echter dat ook hij een hoge Russische officier was. Op 9 oktober werd bekend dat het zou gaan om een militaire arts bij de GROe, Aleksander Jevgenjevitsj Misjkin.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Sergei Skripal op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
Referenties
* 1 2 3 Тихомиров, Владимир, "Яд для шпиона. Кто и зачем отравил экс-разведчика Сергея Скрипаля", Life (news agency, Russia); life.ru, 8 maart 2018.
* ↑ "Vergiftigde Yulia Skripal ontslagen uit ziekenhuis", NU.nl, 10 april 2018.
* ↑ "Vergiftigde Russische ex-spion Skripal ontslagen uit ziekenhuis", NU.nl, 18 mei 2018.
* ↑ (en) "May issues ultimatum to Moscow over Salisbury poisoning", 12 maart 2018. Geraadpleegd op 13 maart 2018.
* ↑ Dodd, Vikram, Sergei Skripal: former Russian spy poisoned with nerve gas, say police (8 maart 2018). Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ "Russia spy: Allies condemn nerve agent attack", BBC News, 15 maart 2018. Geraadpleegd op 15 maart 2018.
* ↑ "Critically ill man 'former Russian spy'", BBC News, 5 maart 2018. Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ "Russian spy: Russia 'has no information' on Sergei Skripal collapse", BBC News, 6 maart 2018. Geraadpleegd op 8 March 2018.
* ↑ Lavrov kondigde het Russische staatsburgerschap aan van Julia Skripal RBC, 13 maart 2018.
* ↑ Reactie van het Ministerie van Buitenlandse Zaken op het verhaal van ex-kolonel GROe Skripal RBC, 7 maart 2018.
* ↑ Russische spion: reactie deadline voor vergiftiging verstrijkt BBC, 14 maart 2018.
* 1 2 3 (ru) "Sergei is altijd alert geweest: hoe woonde hij in Rusland en Groot-Brittannië", www.bbc.com, 8 maart 2018.
* ↑ De belastingagent erkende zijn recruiter: hij bleek een oude bekende van contraspionage FSB, Kommersant, 16 aug. 2007.
* ↑ A hundred grand and hundreds of betrayed agents What was former GRU Colonel Sergey Skripal's treason against Russia? Meduza, 6 maart 2018.
* ↑ Ben Mecintyre. Sergei Skripal: 'Forthwith' gave MI6 telephone directory of Russian agents, The Times, 10 maart 2018.
* ↑ Шпион-идальго: ФСБ назвала имя британского шпиона, вербовавшего российских силовиков, lenta.ru, 15 aug. 2007.
* ↑ Лондон пообещал Москве жесткий ответ в случае причастности РФ к инциденту со Скрипалем Interfax, 6 maart 2018.
* ↑ Russian convicted spy colonel worked for Britain's MI6, RIA Novosti/Sputnik, 9 aug. 2006.
* ↑ "Russian colonel sentenced to 13 years in prison for spying for Britain", Agence France-Presse, 9 aug. 2006. Gearchiveerd op 12 maart 2007.
* ↑ Neil Buckley, David Bond, Henry Foy. The unanswered questions over the attack on a Russian double agent Financial Times, 9 maart 2018 (op papier verschenen 10 maart 2018)
* ↑ Полковник на службе ее величества: Осужден агент британской разведки в ГРУ, Kommersant, 10 aug. 2006.
* ↑ Отставной полковник спецслужб Скрипаль получил 13 лет за шпионаж в пользу британской разведки, NEWSru, 9 aug. 2006.
* ↑ "Russian colonel jailed for spying", BBC News, 9 aug. 2006. Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ "Colonel convicted of spying for U.K. appeals verdict", 10 aug. 2006. Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ Оставлен в силе приговор полковнику Скрипалю, осужденному за шпионаж, RIA Novosti, 30 nov. 2006.
* ↑ "Russia and US preparing spy swap", The Telegraph, 7 juli 2010. Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ Parfitt, Tom, Spy swap: US and Russia hand over agents in full media glare 9 juli 2010, geraadpleegd op 8 maart 2018
* ↑ Norton-Taylor, Richard, "British security services debrief two Russians freed in spy swap", The Guardian, 11 juli 2010. Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ Boris Johnson warns Russia over spy collapse. BBC News (6 maart 2018). Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ "Salisbury, scratchcards and sausage: the quiet life of Sergei Skripal", The Guardian, 6 maart 2018. Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ Dodd, Vikram, "Russian spy attack: military convoy arrives at Salisbury hospital", The Guardian, 9 maart 2018. Geraadpleegd op 9 maart 2018.
* ↑ "Russian spy: Sergei Skripal collapsed alongside daughter", BBC News, 6 maart 2018. Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ In Poisoning of Sergei Skripal, Russian Ex-Spy, U.K. Sees Cold War Echoes The New York Times, 6 maart 2018.
* ↑ Novichok poisoning victims first helped by teenage girl, The Guardian, 20 januari 2019
* ↑ "Russian spy: What we know so far", BBC News, 8 maart 2018.
* ↑ "Alleged former Russian spy critically ill after exposure to unknown substance in Salisbury", The Daily Telegraph, 5 maart 2018. Geraadpleegd op 8 maart 2018.
* ↑ "Up to 21 people treated after nerve agent attack on Russian spy Sergei Skripal", ITV News, 8 maart 2018. Geraadpleegd op 9 maart 2018.
* ↑ World at One, www.bbc.co.uk, 9 maart 2018, Dominic Casciani; citaat: There was some erroneous reporting that there were 21 other people being treated, that is not true, there has only been these three casualties and they are all still in hospital.
* ↑ "Russian spy 'attacked with nerve agent'", BBC News, 7 maart 2018.
* ↑ Robert MendickRobert Mendick, "Russian spy may have been poisoned at home, police believe, as military deployed to Salisbury", 9 maart 2018.
* ↑ "Russian ex-spy, daughter still critical", 11 maart 2018.
* ↑ Patrick SawerPatrick Sawer, "Poisoned police officer: 'I'm not a hero. I was just doing my job'", 11 maart 2018.
* ↑ 'More known' about substance in spy case. BBC News (7 maart 2018). BBC News (7 maart 2018)
* ↑ "Russian spy: Highly likely Moscow behind attack, says Theresa May", BBC News, 12 maart 2018. Geraadpleegd op 12 maart 2018.
* ↑ (en) Barry, Ellen, "Britain Blames Moscow for Poisoning of Former Russian Spy", The New York Times, 12 maart 2018. Geraadpleegd op 12 maart 2018.
* ↑ "May says 23 Russian diplomats will be expelled", The Guardian, 14 maart 2018.
* ↑ Groot-Brittannië weigerde Russische diplomaten toegang te verlenen tot Sergei Skripal TASS, 18 maart 2018.
* ↑ Russische diplomaten hebben de toegang tot Skripal TASS ontzegd.
* ↑ Britten verdenken Russische geheime dienst van vergiftigen Skripal, NOS, 5 september 2018
* ↑ Verdachten in Skripal-zaak: 'We waren in de buurt, maar zijn onschuldig', NOS, 13 september 2018
* ↑ Tv-optreden verdachten Skripal-zaak is 'teken van minachting' naar Westen, NOS, 13 september 2018
* ↑ Onderzoekers: Skripal-verdachten hadden wel banden met geheime dienst, NOS, 14 september 2018
* ↑ Skripal Poisoning Suspect’s Passport Data Shows Link to Security Services
* ↑ Verdachten vergiftiging oud-spion Skripal zijn hoge Russische officieren, NOS, 26 september 2018
* ↑ Skripal Poisoning Suspect Is a Russian Military Doctor, Report Says, The New York Times, 9 oktober 2018
* ↑ “Tweede verdachte in zaak-Skripal kreeg onderscheiding van Poetin”, HLN, 9 oktober 2018
* Gemeinsame Normdatei: 115383071X
* Library of Congress Control Number: no2018136189
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: jo20181017988
* Nationale Bibliotheek van Polen: a0000003745927
* Système universitaire de documentation: 234267704
* Virtual International Authority File: 4047152080595407230004
* WorldCat (via VIAF): 4047152080595407230004