OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Winsumerdiep

Het Winsumerdiep, vroeger ook Zijldiep genoemd, is een kanaal van het Boterdiep bij Onderdendam via het dorp Winsum naar het Reitdiep bij Schaphalsterzijl. Het is een overblijfsel van de Delf.
De licht slingerende loop is een gevolg van de eb-en-vloedwerking uit de tijd dat het Reitdiep nog in open verbinding stond met de zee. In 1877 werd het Reitdiep afgesloten.
Oorspronkelijk mondde het diep bij Oldenzijl even ten westen van Winsum uit in het Reitdiep, nu Oude Diepje. Het voormalige Winsumerdiep daar heet nu Oldenzijlsterdiepje.

## 1759

Beschrijving van het Winsumerdiep uit 1759 zoals dat is beschreven in het specificq Register van alle sodanige Zijllen &c. als waar over het Generale Zijlvest van Winsumer en Schaphalster Zijllen het opsight is hebbende
    Het opsight en onderhoudt over en van het grote Canaal of Zijldiep, waar door het gehele Zijlvest moet doorwateren beginnende ut Onderdendam. Langhs de Caspelen Menkeweer, Onderwierum, Winsum Obergum, en Maarhuisen tot an de Winsumer en Schaphalster Zijlen.
    Het opsight en onderhoudt op en van het Buijten Canaal, de Moude of Rijt genaamt, strekkende van de Winsumer en Schaphalster Zijllen tot het Reijdiep met sijn post en paalwerken.

## Verbreding

In 1856 is het kanaal verbreed om zo een betere afwatering te garanderen. Door Winsum was dit vanwege de bebouwing die dicht op het water stond niet mogelijk. Er werd toen een kanaal om het noordelijke deel van het dorp (Obergum) gegraven dat de naam Hulpkanaal om Obergum kreeg.

## Bruggen

Over het kanaal liggen van oost naar west de volgende bruggen:
* de Zijlvesterbrug, tegenover het voormalige Zijlvesterhuis in Onderdendam
* de brug in de weg De Ploeg in Winsum
* de Jeneverbrug, het hoogholtje in de Haven van Winsum
* de Boog, de stenen brug in de Hoofdstraat
* de dubbele brug in de Provinciale weg 361 en de parallelweg Wierdaweg
* de brug over de sluis de Winsumer- en Schaphalsterzijlen
* Het Winsumerdiep tussen Winsum en Onderdendam, bij de vm. steenfabriek De Brake, nu een scheepswerf
* Het Winsumerdiep gezien in de richting van de voormalige steenfabriek De Brake
* Gemaal Sichterman bij de instroom van De Weer tussen Winsum en Onderdendam
# Winsviertel

Het Winsviertel (Winskwartier) is een woonbuurt (Kiez) in het Berlijnse stadsdeel Prenzlauer Berg en is genoemd naar de centraal gelegen Winsstraße, die op haar beurt genoemd is naar de grondbezitter en burgemeester Thomas Wins (15e eeuw).
Onder Winsviertel wordt het gebied tussen de Danziger Straße, de Greifswalder Straße, de Mollstraße en de Prenzlauer Allee verstaan. Centrum van de buurt is de Winsstraße. Aangrenzende woonbuurten zijn het Ernst-Thälmann-Park, het Bötzowviertel en de Kollwitzkiez. In het zuiden grenst de buurt aan het stadsdelen Mitte en Friedrichshain.

## Bron

* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Winsviertel op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Xoanodera suturella

Xoanodera suturella is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2005 door Holzschuh.
# Xoanodera snizeki

Xoanodera snizeki is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Holzschuh.
# Gondreville (Loiret)

Gondreville is een gemeente in het Franse departement Loiret (regio Centre-Val de Loire) en telt 364 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Montargis.

## Geografie

De oppervlakte van Gondreville bedraagt 8,0 km², de bevolkingsdichtheid is 45,5 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Gondreville (Loiret) met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
* ↑ Populations légales 2021.
# Gondreville

Gondreville is de naam van een aantal (voormalige) Franse gemeenten:
* Gondreville (Loiret)
* Gondreville (Meurthe-et-Moselle)
* Gondreville (Oise)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Gondreville en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Goniopora polyformis

Goniopora polyformis is een rifkoralensoort uit de familie van de Poritidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Zou.
# Goniophila hampsoni

Goniophila hampsoni is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1900 door Leech.
# Wilhelmina Maria van Denemarken

Wilhelmina Maria van Denemarken (Kiel, 18 januari 1808 - Glücksburg, 30 mei 1891) was van 1838 tot 1878 hertogin van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg. Ze behoorde tot het huis Oldenburg.

## Levensloop

Wilhelmina werd geboren als de jongste dochter van koning Frederik VI van Denemarken en diens echtgenote Maria, dochter van landgraaf Karel van Hessen-Kassel.
Op twintigjarige leeftijd huwde ze op 1 november 1828 in de Slotkerk van Christiansborg in Kopenhagen met haar neef, de latere koning Frederik VII van Denemarken (1808-1863). Door dit huwelijk werden de twee linies van het Deense koningshuis met elkaar verenigd, die sinds 1814 een koele verhouding met elkaar hadden. Het huwelijk werd door de bevolking met grote begeestering begroet en gevierd. Deze begeestering hield nog maanden aan en spiegelde zich weer in gedichten, verhalen en feesten.
Het huwelijk bleek al snel zeer ongelukkig. Vooral het losbandige leven van Frederik zorgde ervoor dat het echtpaar in 1834 uit elkaar ging. Op 4 september 1837 werd de formele echtscheiding uitgesproken.
Op 19 mei 1838 huwde Wilhelmina met haar neef, hertog Karel van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (1813-1878), die vijf jaar jonger was dan zij. Karel was de oudere broer van de latere koning Christiaan IX van Denemarken, die in 1863 Frederik VII opvolgde. In 1848 streed Karel als brigadechef aan de zijde van Sleeswijk-Holstein mee in de Eerste Duits-Deense Oorlog tegen Denemarken, wat tot een breuk tussen Wilhelmina en de koninklijke familie leidde. In de zomer van 1848 beëindigde Karel zijn militaire dienst, waarna het echtpaar tot in 1852 in Dresden woonde. In hetzelfde jaar kwam het tot een verzoening tussen Wilhelmina en haar Deense verwanten. Vanaf dan verbleven Wilhelmina en Karel voornamelijk in het Slot van Kiel en in het Slot Louisenlund in Güby, in het bijzonder na de troonsbestijging van Karels broer Christiaan IX in Denemarken. In 1864 werd het hertogdom Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg Pruisisch grondgebied, waardoor Karel vanaf dan enkel titelvoerend hertog was. Het echtpaar trok zich vervolgens terug op het Slot van Glücksburg, waar Karel in oktober 1878 stierf. Wilhelmina zelf stierf dertien jaar later, in 1891, op 83-jarige leeftijd. Ze werd aan de zijde van Karel bijgezet in het Hertogelijke Mausoleum op de stedelijke begraafplaats van Glücksburg.
De beide huwelijken van Wilhelmina waren kinderloos gebleven.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Wilhelmine von Dänemark op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Wilhelmina Monument

Wilhelmina Monument kan verwijzen naar:
* Monument koningin Wilhelmina (Den Haag)
* Monument koningin Wilhelmina (Waddinxveen)
* Standbeeld koningin Wilhelmina (Paramaribo)
* Wilhelmina Monument (Geleen)
# Wilhelmina Louisa van Hessen-Darmstadt

Wilhelmina Louisa van Hessen-Darmstadt (Prenzlau, 25 juni 1755 - Sint-Petersburg, 26 april 1776) was de eerste echtgenote van tsaar Paul I van Rusland. In die hoedanigheid was ze bekend als grootvorstin Natalia Aleksejevna van Rusland (Russisch: Наталья Алексеевна).
Zij was de dochter van Lodewijk IX van Hessen-Darmstadt en Henriëtte Caroline van Palts-Zweibrücken en via haar zuster Frederika was ze een schoonzus van koning Frederik Willem II van Pruisen.
Zij stierf bij de geboorte van haar eerste kind, dat het zelf overigens evenmin overleefde.
# Golden Reel Award (MPSE)

De Golden Reel Award is een Amerikaanse prijs die sinds 1953 wordt uitgereikt door de Motion Picture Sound Editors (MPSE). De prijs specialiseert zich in het belonen van geluidseffecten en de industrie hieromheen.

## Categorieën

Jaarlijks worden er prijzen uitgereikt in de volgende categorieën:
* Dialogue & ADR
* Effects & Foley
* Muziek
Deze categorieën worden vaak nog onderverdeeld in specifieke genres zoals “film” en “televisieserie”.
Er zijn ook andere categorieën zoals “Geluidsmontage in computerentertainment”, de "Career Achievement Award," en de "Inaugural Filmmaker's Award."

## Externe link

* MPSE-website
# Xylotoles pygmaeus

Xylotoles pygmaeus is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1923 door Broun.
# Goniadides madagascariensis

Goniadides madagascariensis is een borstelworm uit de familie Goniadidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Goniadides madagascariensis werd in 2005 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Böggemann.
# Goniotorna

Goniotorna is een geslacht van vlinders van de familie bladrollers (Tortricidae), uit de onderfamilie Tortricinae.

## Soorten

* G. angusta Diakonoff, 1960
* G. chersopis Meyrick, 1933
* G. chondrocentra Diakonoff, 1973
* G. chrondrocentra Diakonoff, 1973
* G. decipiens Diakonoff, 1960
* G. deinozona Diakonoff, 1973
* G. erratica (Diakonoff, 1947)
* G. heteropa Diakonoff, 1960
* G. iecoricolor Diakonoff, 1960
* G. illustra Diakonoff, 1960
* G. insatiana Diakonoff, 1973
* G. insatiata Diakonoff, 1973
* G. irresoluta Diakonoff, 1960
* G. lacrimosa Diakonoff, 1960
* G. leucophrys Diakonoff, 1960
* G. macula Diakonoff, 1970
* G. megalogonia Diakonoff, 1960
* G. melanoconis Diakonoff, 1960
* G. mesostena Diakonoff, 1963
* G. mianta Diakonoff, 1973
* G. micrognatha Diakonoff, 1960
* G. mucida Diakonoff, 1960
* G. niphotoma Diakonoff, 1960
* G. pleuroptila (Meyrick, 1937)
* G. polyops Diakonoff, 1960
* G. praeornata Diakonoff, 1960
* G. praerupta Diakonoff, 1960
* G. rhodolemma Diakonoff, 1960
* G. rhodoptila Diakonoff, 1960
* G. suspiciosa Diakonoff, 1960
* G. synastra (Meyrick, 1918)
* G. trignoma Diakonoff, 1973
* G. trigodes Diakonoff, 1973
* G. vadoni Diakonoff, 1960
* G. valentini Karisch, 2008
* G. verticillata Diakonoff, 1960
* G. vinacea Diakonoff, 1960
* G. vulpicolor Diakonoff, 1960
# Goniotorna decipiens

Goniotorna decipiens is een vlinder uit de familie bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam voor deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1960 door Diakonoff.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# World Council for Renewable Energy

De World Council for Renewable Energy of WCRE is een internationale organisatie die herbruikbare energie en beleid rond herbruikbare energie promoot en vertegenwoordigt op lokaal, nationaal en internationaal vlak.
Hermann Scheer was tot zijn overlijden in oktober 2010 voorzitter van de raad.

## Externe link

* www.wcre.de, de Officiële webstek van het WCRE
* ↑ Voorstellingsfolder van het WWRE
# World Coming Down

World Coming Down is het vijfde album van de Amerikaanse gothicmetalband Type O Negative. Het album is uitgebracht op 21 september 1999.
# Xysticus grallator

Xysticus grallator is een spinnensoort uit de familie van de krabspinnen (Thomisidae).
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1932 gepubliceerd door Eugène Simon.
# Xysticus hepaticus

Xysticus hepaticus is een spinnensoort uit de familie van de krabspinnen (Thomisidae).
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1903 gepubliceerd door Eugène Simon.
# Wąsewo (Mazovië)

Wąsewo is een dorp in het Poolse woiwodschap Mazovië, in het district Ostrowski (Mazovië). De plaats maakt deel uit van de gemeente Wąsewo en telt 780 inwoners.
# Gordelkardinaalbaars

De gordelkardinaalbaars (Apogon townsendi) is een straalvinnige vissensoort uit de familie van kardinaalbaarzen (Apogonidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door Breder.
* ↑ (en) Gordelkardinaalbaars op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Apogon townsendi. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Gordeljufferduif

De gordeljufferduif (Ptilinopus cinctus) is een vogel uit de familie Columbidae (duiven).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor op Bali en de Kleine Soenda-eilanden en telt zes ondersoorten:
* P. c. baliensis: Bali.
* P. c. albocinctus: Lombok, Soembawa en Flores (Kleine Soenda-eilanden).
* P. c. everetti: Pantar en Alor (Kleine Soenda-eilanden).
* P. c. cinctus: Timor, Wetar en Romang (Kleine Soenda-eilanden).
* P. c. lettiensis: Leti-eilanden, Sermata-eilanden en Teun (Kleine Soenda-eilanden).
* P. c. ottonis: Damer, Babar en Nila (Kleine Soenda-eilanden).

## Externe link

* Avibase
* ↑ (en) Gordeljufferduif op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Temminck, 1809. Columba Cincta (protoniem). Les Pigeons, par madame Knip. p. 58. BHL
* ↑ (en) Gill, F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2022. IOC World Bird List (v12.2). Gearchiveerd op 30 mei 2023.
# Gorenje Zabukovje

Gorenje Zabukovje is een plaats in Slovenië en maakt deel uit van de gemeente Mokronog-Trebelno in de NUTS-3-regio Jugovzhodna Slovenija. De plaats telde 57 inwoners op 1 januari 2020.
# Gracilipsodes robustus

Gracilipsodes robustus is een schietmot uit de familie Leptoceridae. De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Graf van A.S. Talma

Het graf van A.S. Talma is een grafmonument op het kerkhof van de Nederlands Hervormde Kerk in de Noord-Hollandse plaats Bennebroek. Het grafmonument is ontworpen door Dirk Wolbers en staat op de plek waar Syb Talma twee jaar eerder nog in het familiegraf was bijgezet. Het monument maakt onderdeel uit van het als gemeentelijk beschermde kerkhof.
Het graf werd op verzoek van het Christelijk Nationaal Vakverbond ontworpen door Dirk Wolbers. Het bestaat uit een bakstenen voet met daarop een natuurstenen dekplaat. De stele eindigt in een punt en toont op een bronzen plaquette ds. Talma. Boven de plaquette staat de tekst De gedachtenis des Rechtvaardigen zal tot Zegening zijn (Spreuken 10). Op de plaquette staan de geboorte- en sterfdatum van Talma, waar hij predikant is geweest en zijn politieke loopbaan. Voor de stele knielen twee mannen. De twee mannen zijn een jongere en een oudere arbeider en herinneren aan de Arbeidswet van 1911 die mede door Talma tot stand is gebracht. In 1979 werd een herdenkingsdienst gehouden waarbij Marinus Ruppert de twee mannen als volgt omschreef: Links de jonge arbeider, die uitdrukking geeft aan het geloof en vertrouwen, waarmede de Christelijke sociale actie na Talma's verscheiden wordt voortgezet. Rechts symboliseert de oude arbeider met zijn gesloten ogen de herinnering, die voortleeft bij de arbeidende stand aan de Chrislijk-sociale strijder Talma.
Behalve Talma zijn ook zijn vrouw (Margaretha Talma-van Schaardenberg) en een dochter (Aleida) in het graf bijgezet.
# Graf van Antenor

Het graf van Antenor uit Troje bevindt zich op de gelijknamige Piazza Antenore in de Noord-Italiaanse stad Padua. Volgens de traditie van Padua en van de Romeinse geschiedschrijver afkomstig uit Padua, Titus Livius, was Antenor de stichter van de stad. Dit was ook de mening van Vergilius.

## Historiek

In de 13e eeuw ontdekten stedelingen een graf met skelet in een loden kist. De bijgeroepen rechter en dichter, Lovato Lovati (Latijn: Lupatus de Lupatis) schreef het graf toe aan de legendarische stichter van de stad, Antenor uit Troje. Het stoffelijk overschot werd in een marmeren graf gelegd en er werd een boogvormig gebouwtje rond gemetseld. Het was een periode van Welfen-politiek van de stad Padua, die erop gericht was de macht van de Rooms-Duitse keizer weg te duwen. De vondst van het graf van de legendarische stichter viel op een goed moment voor Padua. De stad kon zo het symbool tonen van haar autonomie.
Naast het grafmonument kwam de zijmuur van de kerk van San Lorenzo (14e eeuw – 20e eeuw). Deze kerk verving een kapelletje uit de 9e eeuw. Eeuwenlang stond het graf van Antenor zo tegenaan de kerk van San Lorenzo. De kerk van San Lorenzo bezat onder meer het graf van Lovato Lovati.
Na de afbraakwerken in de jaren ’30 in de 20e eeuw kwam het graf van Antenor terug vrij te staan. Het vrijgekomen plein kreeg de naam van Antenor. Onderzoek in de 20e eeuw toonde aan dat het graf van Antenor het stoffelijk overschot van een Magyaar bevat; deze Magyaar sneuvelde in de 10e eeuw. Zijn loden kist werd niet vernield tijdens de reusachtige stadsbrand van 1174.
Het graf van Lovato Lovati uit de voormalige kerk werd op het plein geplaatst, vlak naast het graf van Antenor.
* ↑ (it) De Sanctis, Francesco, Wikisource (1890). Storia della letteratura italiana. Cav. Antonio Morano, Napels, "VIII. Il Canzoniere", blz 262. Gearchiveerd op 13 augustus 2022.
* ↑ (it) Padoan, Giorgio (1970). Enciclopedia Dantesca. Treccani, Rome, "Antenore".
* ↑ (it) Antenore. Il mitico fondatore di Patavium, una leggenda dai fondamenti storici. Cultura e turismo » Turismo - Discover Padova » Storia e tradizioni » Tradizioni e costumi » Protagonisti illustri. stad Padua (2018). Gearchiveerd op 3 februari 2023.
* ↑ (it) Fraccaro, Plinio (1929). Enciclopedia Italiana. Treccani, Rome, "Antenore".
# World Series of Poker 2008: Battle for the Bracelets

World Series of Poker 2008: Battle for the Bracelets is een computerspel voor de Nintendo DS, Xbox 360, PlayStation Portable, PlayStation 3, PlayStation 2 en PC. De versie voor Nintendo DS is ontwikkeld door Farmind, de andere versies zijn ontwikkeld door Left Field Productions. De spellen zijn uitgegeven door Activision.
De speler neemt deel aan de World Series of Poker en speelt de events om zo hoog mogelijk te eindigen. In het spel zitten allerlei pokervarianten waaronder Omaha High, Razz, 7 card stud en Texas Hold 'em.
In het spel zijn bekende pokerspelers Scotty Nguyen, Phil Hellmuth, Chris Ferguson en Johnny Chan te herkennen.

## Ontvangst

| Beoordeeld door | Platform | Datum | Score |
| Game Chronicles | PlayStation 2 | 20071015 15 oktober 2007 | 88% |
| PGNx Media | Xbox 360 | 20071015 15 oktober 2007 | 85% |
| IGN | PlayStation 3 | 20071012 12 oktober 2007 | 79% |
| Gamesmania | PlayStation 3 | 20071219 19 december 2007 | 79% |
| IGN | PlayStation 2 | 20071012 12 oktober 2007 | 79% |
| IGN | PSP | 20071114 14 november 2007 | 76% |
| Game Chronicles | Xbox 360 | 20071208 8 december 2007 | 62% |
| Jeuxvideo.com | PlayStation 3 | 20080118 18 januari 2008 | 55% |
| Computer Bild Spiele | PlayStation 2 | 20080102 2 januari 2008 | 55% |
| Jeuxvideo.com | Windows | 20080108 8 januari 2008 | 4% |
# Xarifia jugalis

Xarifia jugalis is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Xarifiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1985 door Humes.
# Graaf van Abercorn

Graaf van Abercorn (Engels: earl of Abercorn) was een Schotse adellijke titel, genoemd naar de plaats Abercorn.
De titel werd in 1606 gecreëerd voor James Hamilton, die in 1603 al beleend was met de titel lord Abercorn. De 4e graaf, Claud Hamilton werd na zijn dood in 1691 vervallen verklaard van de titel, maar zijn jongere broer Charles Hamilton kreeg de titel het jaar erop terug.
De 9e graaf werd in 1790 markgraaf van Abercorn, waarmee de grafelijke titel aan de kroon viel.

## Graaf van Abercorn (1606)

* 1606 – 1618: James Hamilton (1575 – 1618), 1e graaf van Abercorn
* 1618 – 1670: James Hamilton (ca 1604 – 1670), 2e graaf van Abercorn
* 1670 – 1680: George Hamilton (ca 1636 – 1680), 3e graaf van Abercorn
* 1680 – 1691: Claud Hamilton (ca 1659 – 1691), 4e graaf van Abercorn
* 1692 – 1701: Charles Hamilton († 1701), 5e graaf van Abercorn
* 1701 – 1734: James Hamilton (ca 1661 – 1734), 6e graaf van Abercorn
* 1734 – 1744: James Hamilton (1685 – 1744), 7e graaf van Abercorn
* 1744 – 1789: James Hamilton (1712 – 1789), 8e graaf van Abercorn
* 1789 – 1790: John Hamilton (1756 – 1818), 9e graaf van Abercorn; werd in 1790 markgraaf van Abercorn
# Graaf van Arundel

De graaf van Arundel is de edelman van het oudste nog bestaande Engelse graafschap. Hij draagt de oudste adellijke titel in de Peerage van Engeland. Deze titel wordt samen met de titel graaf van Surrey gewoonlijk als hoffelijkheidstitel gevoerd door de vermoedelijke opvolger van de hertog van Norfolk, vaak diens oudste zoon.

## Geschiedenis

De titel werd in 1138 in het leven geroepen voor de Normandische baron Sir William d'Aubigny. De graven van Arundel stonden tot de dertiende eeuw vaak ook als graaf van Sussex bekend, waarna de laatste titel in onbruik raakte. Rond deze tijd verviel de titel aan het Bretoense huis FitzAlan, waarvan een jongere tak later als het Huis Stuart over Schotland zou heersen.
Traditioneel was het zo dat de kasteelheer van Arundel Castle vrijwel automatisch graaf van Arundel was; dit gebruik werd formeel bevestigd door Hendrik VI. Toch was het niet altijd het geval; sommige heren van Arundel werden tijdens hun leven nooit graaf genoemd. Andere bronnen gaan ervan uit dat de titel een aantal keren opnieuw is ingesteld (meerdere creaties).
M. A. Tierney, kapelaan van de hertog van Norfolk, stelt in zijn boek uit 1834 over de graven van Arundel dat de eerste graaf uit het huis Montgomery kwam. Roger of Montgomery, 1e graaf van Shrewsbury was een van de belangrijkste generaals van Willem I van Engeland. Hij kreeg Arundel - en meer dan honderd andere huizen - van de koning met het bevel om het van een ommuring te voorzien. Men gaat ervan uit dat Montgomery het oorspronkelijke mottekasteel gebouwd heeft, ook zou hij een houten donjon gebouwd hebben die over de rivier Arun uitkeek. Montgomery en twee van zijn zonen kunnen als de eerste graven worden gezien, maar worden vaak niet als zodanig erkend.
* Arundel Castle en graven van Arundel
* Arundel Castle: De donjon
* Arundel Castle: De motte
* Henry FitzAlan, laatste graaf van Arundel uit het huis Fitzalan
* Philip Howard, 1e graaf van Arundel uit het huis Howard
* Edward Fitzalan-Howard, 18e hertog van Norfolk en 17e graaf van Arundel
In 1580 overleed de laatste graaf uit het huis FitzAlan zonder mannelijke nakomelingen. Zijn dochter Maria FitzAlan was getrouwd met Thomas Howard, 4e hertog van Norfolk wiens adellijke titels hem echter door koningin Elizabeth I waren ontnomen. Het graafschap ging over op hun zoon Filips, die in 1589 zelf ook bij de koningin in ongenade viel. Koning Jacobus I gaf in 1604 de titel terug aan Filips' zoon Thomas Howard. In 1660 herkreeg de vijfde graaf van Arundel, de vijfde Howard die de titel voerde, ook het hertogdom van Norfolk. Sindsdien vererft de grafelijke titel met het hertogdom.
In 1842 verkreeg Henry Howard, 14e hertog van Norfolk bij Koninklijk Besluit de achternaam Fitzalan-Howard, die nog steeds door deze tak van de familie wordt gevoerd. Edward Fitzalan-Howard is anno 2014 de 18e hertog van Norfolk en de 17e graaf van Arundel.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Earl of Arundel op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.