OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gelijkenis van de lastige vriend

De gelijkenis van de lastige vriend is een parabel in het Nieuwe Testament. Het verhaal werd verteld door Jezus en staat in Lucas 11:5-8.

## Inhoud

Jezus schetste een situatie waarbij een vriend van iemand midden in de nacht vroeg om hem drie broden te lenen, omdat deze op zijn beurt een vriend op bezoek had gekregen en hij niets had om hem voor te zetten. Jezus stelde dat als hij zijn vriend niet die broden zou lenen omdat ze vrienden zijn, hij dat wel zou doen om van zijn onbeschaamde vriend af te zijn. Jezus zei daarom altijd te vragen omdat er gegeven zou worden, te zoeken omdat gevonden zou worden, te kloppen omdat zou worden opengedaan.

## Interpretatie

Vooral omdat deze gelijkenis direct volgt op Lucas' versie van het Onzevader (Lucas 11:1-4), wordt het meestal gezien als een aansporing gezien om met vertrouwen te bidden. Dit wordt versterkt door het einde van deze pericoop: "Hoeveel te meer zal de Vader in de hemel dan niet de heilige Geest geven aan wie Hem daarom vragen!" (Lucas 11:13).
Er zijn verschillende meningen over hoe de "opdringerigheid" die in het laatste vers wordt beschreven, moet worden geïnterpreteerd. Annette Merz suggereert deze opdringerigheid te zien in de context van de oude vriendschapsethiek - min of meer naar Cicero - waarbij opdringerigheid onder normale omstandigheden weliswaar niet passend is - maar acceptabel als gedrag onder vrienden, omdat het in het belang is van de gast die is aangekomen, d.w.z. om er zo aan bij te dragen dat de gastvrijheid aan deze reizende vriend kan worden vervuld; op dezelfde manier moeten mensen in gebed opdringerig zijn naar God toe als naar een vriend aan wie ze iets vragen en die hun verzoek niet zal weigeren.
# Gariwerdeus beehivensis

Gariwerdeus beehivensis is een pissebed uit de familie Phreatoicidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2002 door Wilson & Keable.
# Garfield Bound for Home

Garfield Bound for Home is een Nintendo DS-spel gebaseerd op de Amerikaanse stripserie Garfield. Het spel werd ontwikkeld door Two Tribes en uitgegeven door The Game Factory. In Europa verscheen het spel op 15 september 2006. In Noord-Amerika op 24 februari 2006.
Oorspronkelijk zou het spel Garfield Battle for Home gaan heten.

## Verhaal

Garfield maakt met zijn negatieve en kritische houding steeds meer vijanden. Een van die vijanden is Wild Cat, de leider van een bende katten. Hij komt met een plan om Garfield terug te pakken. Hij vermomt zich als Garfield en dringt zo ongestoord Jons huis binnen. Het plan is dat hij en zijn bende al het voedsel in huis zullen opeten. Niet alleen krijgt Garfield hier de schuld van, zijn baasje Jon zal zich zo arm kopen aan voedsel dat Wild Cat en zijn bende het huis kunnen overnemen. Het is aan Garfield om hem te stoppen.

## Spel

Het spel bevat 8 levels en 7 minigames in een interactieve omgeving. De levels bevatten zowel avontuurelementen als puzzelelementen. De moeilijkheidsgraad van het spel kan worden aangepast naar drie niveaus.
Garfield is het belangrijkste personage in het spel, maar ook Odie is een bespeelbaar personage.
# Gasparinahla

Gasparinahla is een geslacht van vliesvleugelige insecten uit de familie Andrenidae

## Soorten

* G. megapalpae Patiny, 2001
# Gasthuisstraat

Gasthuisstraat of Gasthuisstraatje kan verwijzen naar:

## België

* Gasthuisstraat (Beerse), een straat in de gemeente Beerse
* Gasthuisstraat (Brussel)/Rue de l'hôpital, een straat in de stad Brussel
* Gasthuisstraat (Dendermonde), een straat in de stad Dendermonde
* Gasthuisstraat (Mechelen), een straat in de stad Mechelen
* Gasthuisstraat (Meerhout), een straat in de gemeente Meerhout
* Gasthuisstraat (Merchtem), een straat in de gemeente Merchtem
* Gasthuisstraat (Nijlen), een straat in de gemeente Nijlen
* Gasthuisstraat (Poperinge), een straat in de stad Poperinge
* Gasthuisstraat (Ranst), een straat in de gemeente Ranst
* Gasthuisstraat (Turnhout), een straat in de stad Turnhout

## Nederland

* Gasthuisstraat (Bredevoort), een straat in het oude centrum van het stadje Bredevoort
* Gasthuisstraatje, een straat in de binnenstad van Groningen
* Gasthuisstraat (Haarlem), een straat in de binnenstad van Haarlem
* Gasthuisstraat (Kampen), een straat in het oude centrum van de stad Kampen
* Gasthuisstraat (Tilburg), een buurt in de plaats Tilburg
* Gasthuisstraat (Utrecht), een straat in de stad Utrecht
* Gasthuisstraat (Venlo), een straat in de binnenstad van Venlo
* Gasthuisstraat (Zaltbommel), een straat in de plaats Zaltbommel
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Gasthuisstraat en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Gasthuissingel

De Gasthuissingel is een singel en straat in de Noord-Hollandse stad Haarlem. De singel maakte deel uit van vestingwerken van Haarlem, die de stad in vroegere tijden moesten beschermen tegen indringers.
Deze singelgracht loopt vanaf de Raamsingel nabij de Grote Houtbrug en Houtplein naar de Kampersingel, nabij de Kleine Houtbrug. Langs de noordelijke zijde ligt in het centrum van Haarlem het voormalig complex van het Sint Elisabeth Gasthuis dat hier vanaf 1581 tot 1973 zijn vestiging nam. Eerder was het gelegen aan de Botermarkt nabij het Claraklooster, waar het tot 1576 gevestigd was tot de grote stadsbrand van 1576 het complex in de as legde. Hedendaags gaat dit ziekenhuis verder als het Spaarne Gasthuis.
# Gasthuisstraat (Bredevoort)

De Gasthuisstraat is een straat in het oude centrum van Bredevoort. De straat begint als zijstraat van 't Zand en loopt dan oostelijk door tot aan het kruispunt Hozenstraat, Pater Jan de Vriesstraat en Ambthuiswal.

## Geschiedenis

In het verleden heeft aan deze straat daadwerkelijk een gasthuis gestaan, er stonden een aantal armenhuizen van de diaconie. Arme gezinnen en bejaarden vonden hier onderdak, ook probeerde de diaconie werk te vinden voor deze mensen. Voor de 17e-eeuwse uitbreiding van de vestingwerken van Bredevoort liep hier de stadsmuur en stond aan het einde van de straat op het kruispunt met de Ambthuiswal een waltoren. Als men rechts afsloeg liep met langs de Ambtshof en het Ambthuis naar de Misterpoort. Na de uitbreiding van de stad ontstond wat extra ruimte aan de achterliggende Hozenstraat, vooral na het dempen van de kasteel buitengracht die hier oorspronkelijk lag. Het stukje Pater Jan de Vriesstraat tot aan school 't Bastion heette de eerste jaren na aanleg ook nog Gasthuisstraat. Ter hoogte van de Ganzenmarkt heeft de Gasthuisstraat een kleine zijweg. Dit pad komt uit op de Boterstraat en halverwege staat de Muur van de Vrijheid, een oorlogsmonument.
* 17e-eeuws huis aan de Gasthuistraat, Bredevoort
Ambthuiswal · Ambtshof · Bastionstraat · Bleekwal · Boterstraat · Frederik Hendrikstraat · Ganzenmarkt · Gasthuisstraat · Hozenstraat · Izermanstraat · Kerkstraat · Kleine Gracht · Kloosterdijk · Koppelstraat · Kruittorenstraat · Landstraat · Markt · Muizenstraat · Officierstraat · Pater Jan de Vriesstraat · Prins Mauritsstraat · Prinsenstraat · Roelvinkstraat · Stadsbroek · Stationsweg · Vismarkt · 't Walletje · 't Zand
# Gauliga Nordmark 1940/41

De Gauliga Nordmark 1940/41 was het achtstevoetbalkampioenschap van de Gauliga Nordmark. De twee groepen werden weer samen gevoegd. HSV werd kampioen en plaatste zich voor de eindronde om de Duitse landstitel. HSV werd groepswinnaar van 2b maar moest eerst langs de winnaar van 2a om naar de halve finale te gaan. Schalke 04 won van HSV en ging zelf naar de halve finale.
De wedstrijd Barmbecker SG-HSV werd niet dit seizoen gespeeld, maar werd wel ingehaald op 22 maart 1942. De wedstrijd, die niet meer relevant was voor de eindstand werd alsnog gespeeld zodat de eindstand toch volledig zou zijn, echter waren de teams van beide ploegen wel niet meer hetzelfde als het jaar ervoor.

## Eindstand

| Plaats | Club | Wed. | W | G | V | Saldo | Ptn |
| 1. | Hamburger SV | 22 | 22 | 0 | 0 | 104:25 | 44 |
| 2. | Eimsbütteler TV | 22 | 16 | 2 | 4 | 86:35 | 34:10 |
| 3. | SV Polizei Lübeck | 22 | 13 | 2 | 7 | 67:41 | 28:16 |
| 4. | SC Victoria Hamburg | 22 | 12 | 4 | 6 | 68:54 | 28:16 |
| 5. | Kieler SV Holstein | 22 | 11 | 2 | 9 | 71:51 | 24:20 |
| 6. | Altonaer FC 1893 Borussia | 22 | 9 | 3 | 10 | 56:53 | 21:23 |
| 7. | Barmbecker SG | 22 | 8 | 4 | 10 | 53:73 | 20:24 |
| 8. | Wilhelmsburger FV 09 | 22 | 6 | 7 | 9 | 41:47 | 19:25 |
| 9. | Fortuna Glückstadt | 22 | 7 | 2 | 13 | 63:80 | 16:28 |
| 10. | KSG Sperber/St. Georg Hamburg | 22 | 6 | 2 | 14 | 42:73 | 14:30 |
| 11. | FC Borussia 04 Harburg | 22 | 6 | 0 | 16 | 35:82 | 12:32 |
| 12. | SC Concordia Hamburg | 22 | 0 | 4 | 18 | 24:96 | 04:40 |
* Kampioen
* Degradatie

## Externe link

* Euroleagues
1933/34 · 1934/35 · 1935/36 · 1936/37 · 1937/38 · 1938/39 · 1939/40 · 1940/41 · 1941/42
Gauliga Hamburg: 1942/43 · 1943/44 · 1944/45
Gauliga Mecklenburg: 1942/43 · 1943/44
Gauliga Schleswig-Holstein: 1942/43 · 1943/44 · 1944/45
Baden · Bayern · Berlin-Brandenburg · Danzig-Westpreußen · Elsaß · Hessen · Mitte · Mittelrhein · Niederrhein · Niedersachsen · Nordmark · Ostmark · Ostpreußen · Pommern · Sachsen · Schlesien · Sudetenland · Südwest-Mainhessen · Wartheland · Westfalen · Württemberg
# Gazalina apsara

Gazalina apsara is een processievlinder uit de familie van de tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1859 door Moore.
# Gazalina transversa

Gazalina transversa is een processievlinder uit de familie van de tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1879 door Moore.
# Gastroblasta timida

Gastroblasta timida is een hydroïdpoliep uit de familie Campanulariidae. De poliep komt uit het geslacht Gastroblasta. Gastroblasta timida werd in 1883 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Keller.
# Gastroblasta raffaelei

Gastroblasta raffaelei is een hydroïdpoliep uit de familie Campanulariidae. De poliep komt uit het geslacht Gastroblasta. Gastroblasta raffaelei werd in 1886 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Lang.
# Gaudin

Gaudin kan verwijzen naar:
* Damien Gaudin, Frans wielrenner
* Gabriel Gaudin, Frans wielrenner
* Pierre & Pascal Gaudin, Franse militairen
* Thibaud Gaudin, grootmeester van de Orde van de Tempeliers
* Jean François Aimé Théophile Philippe Gaudin (1766-1833), Zwitsers botanicus
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Gaudin en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Geheime Feldpolizei

De Geheime Feldpolizei (GFP) was een afdeling van de Duitse Wehrmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. De dienst stond onder andere in voor contraspionage en was verantwoordelijk voor de bestrijding van partizanen en verzetsgroepen. Hierbij werden veel oorlogsmisdaden gepleegd.

## Ontstaan

Binnen het Pruisisch leger werd al in de jaren 1860 een Geheime Feldpolizei opgericht. Deze was actief tijdens militaire acties en werd daarna weer ontbonden. Zo was de Geheime Feldpolizei ook actief in bezet gebied tijdens de Eerste Wereldoorlog en was er verantwoordelijk voor contraspionage.

## Tweede Wereldoorlog

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd de GFP opnieuw opgericht. De GFP hing af van de plaatselijke militaire commandanten maar rapporteerde ook rechtstreeks aan het hoofdkwartier van de Wehrmacht in Berlijn. De GFP werkte nauw samen met de Abwehr en had verschillende taken:
* politionele taken binnen de Wehrmacht: optreden tegen plunderingen, smokkel, dronkenschap en andere misdrijven door militairen, opsporen van deserteurs en het controleren en censureren van briefwisseling;
* beveiliging van hoogwaardigheidskleders;
* ordehandhaving ten aanzien van de burgerbevolking: optreden tegen wapenbezit, diefstal, oplichting of vervalsing van documenten;
* optreden tegen sabotage, spionage en andere verzetsdaden. In de loop van de oorlog kwam daar ook het opsporen van de bemanningen van neergehaalde geallieerde vliegtuigen bij.
De taak van de GFP was voor een groot deel dezelfde als die van de Reichssicherheitsdienst (RSD). De GFP had een beperkt personeelskader - zo kon ze in België rekenen op ongeveer 500 manschappen - maar kon beroep doen op de Feldgendarmerie voor het uitvoeren van haar taken. Ook werden collaborateurs ingeschakeld om inlichtingen te vergaren. De GFP moest veelal beroep doen op oudere dienstplichtigen die te oud waren voor dienst aan het front en geen ervaring hadden met inlichtingenwerk, wat de effeciëntie van de dienst beperkte.
De GFP was verantwoordelijk voor duizenden arrestaties van burgers. Ze maakte van gebruik van geweld, marteling en afpersing. Ze trad buitengewoon wreed op tegen (vermeende) verzetslui en partizanen, zoals bij het dorpje Distomo in Griekenland. Daar ontsnapte de GFP aan een hinderlaag van partizanen en nam wraak door het verkrachten, plunderen en standrechtelijk executeren van de dorpsbewoners.

## Na de oorlog

Na de oorlog werd de GFP door het Internationaal Tribunaal van Neurenberg niet veroordeeld als criminele organisatie, maar werden de leden wel beschuldigd van oorlogsmisdaden, hoewel nooit een leidend figuur van de GFP werd berecht, laat staan veroordeeld. In België werden enkel leden van groep 530, de Brusselse antenne, na de oorlog systematisch vervolgd. Van de ongeveer honderd leden werden er dertien vervolgd door het Belgische gerecht en werden veroordeeld tot gevangenisstraffen van tien tot twintig jaar. Deze straffen werden later sterk ingekort.
* ↑ (fr) Pierre De Vuyst, Les exactions de la "Gestapo" de l'armée allemande, Soir mag, 4779, 24 januari 2024, pp. 50-51
# Georges Cools de Juglart

Georges Marie Ghislain Cools de Juglart (Lier, 14 februari 1889 - Ukkel, 14 november 1953) was een Belgisch senator.

## Levensloop

Cools de Juglart promoveerde tot doctor in de rechten. Hij werd provincieraadslid voor Brabant (1921-1936).
In 1936 werd hij verkozen tot katholiek senator voor het arrondissement Brussel en vervulde dit mandaat tot in 1946.

## Publicatie

* Recherches généalogiques et héraldiques. Basternay, de Maillé, de Monchenu, de Brosse, de Châtillon, de Deols, Chauvigny, Montfort, Montauban, de Rieux, de Rohan, de Clisson, ...,
* Recherches généalogiques et héraldiques. Maison de Bastarnay.

## Literatuur

* Paul VAN MOLLE, Het Belgisch parlement, 1894-1972, Antwerpen, 1972.
# Georges Salmon

Georges Salmon kan verwijzen naar:
* Georges Salmon (atleet)
* Georges Salmon (graficus)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Georges Salmon en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Gemeenschappelijke voorouder

Een gemeenschappelijke voorouder is in de genealogie en evolutiebiologie een individu waar twee of meer individuen of soorten van afstammen. Meer specifiek kan ermee worden bedoeld:
* de recentste gemeenschappelijke voorouder van individuen of soorten, zoals de voorouders van chimpansees en gorilla's, die samen met de mens afstammen van een gemeenschappelijke voorouder. De recentste daarvan, die zich zo'n acht tot vijftien miljoen jaar geleden afsplitste, behoorde tot de onderfamilie Homininae.
* LUCA of laatste universele gemeenschappelijke voorouder, uit het Engels: Last Universal Common Ancestor. Omdat alle organismen op Aarde dezelfde biochemische basiseigenschappen bezitten, is hun oorsprong terug te voeren naar een hypothetische gemeenschappelijke eencellige voorouder.
# Geothelphusa bicolor

Geothelphusa bicolor is een krabbensoort uit de familie van de Potamidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door Shy, Ng & Yu.
* ↑ (en) Geothelphusa bicolor op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Davie, P. (2012). Geothelphusa bicolor Shy, Ng & Yu, 1994. Geraadpleegd via: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=443046
# Gennadi Krasnitski (voetballer)

Gennadi Krasnitski (Russisch: Геннадий Александрович Красницкий) (Tasjkent, 27 augustus 1940 - Koergan-Tjoebe, 12 juni 1988) was een voetballer en trainer uit de Sovjet-Unie van Oezbeekse afkomst. Hij pleegde op 47-jarige leeftijd zelfmoord door uit een raam te springen.

## Biografie

Krasnitski speelde zijn hele carrière bij Pachtakor Tasjkent, de Oezbeekse topclub ten tijde van de Sovjetcompetitie. In 1960 speelde deze club voor het eerst in de hoogste klasse. Krasnitski werd al snel publiekslieveling en droeg bij aan het behoud van de club, al degradeerden ze wel voor één seizoen in 1963. In 1968 speelde hij met de club de finale van de beker tegen Torpedo Moskou. Hij scoorde 102 keer voor de club en is daarmee topschutter aller tijden voor Pachtakor. Ook was hij de eerste Oezbeekse speler in de Sovjet-Unie die meer dan 100 goals maakte.
Hij speelde drie wedstrijden voor het nationale elftal en maakte zijn debuut op 21 mei 1961 in een vriendschappelijke wedstrijd tegen Polen.
# Genootschap van Estische Geleerden

Het Genootschap van Estische Geleerden (Estisch: Õpetatud Eesti Selts) is de oudste wetenschappelijke organisatie van Estland, opgericht aan de Universiteit van Tartu in 1838. De doelstelling van het genootschap is het bestuderen van de geschiedenis en prehistorie van Estland, evenals de taal, literatuur en folklore van het land. Hierdoor speelde de vereniging een cruciale rol in de Estse nationale ontwakingsperiode.
Het genootschap werd opgericht door Friedrich Robert Faehlmann, Alexander Friedrich von Hueck en Dietrich Heinrich Jürgenson, en de leden bestonden uit Estische of Estofiele Baltisch-Duitse geleerden. Het genootschap heeft een belangrijke rol gespeeld in het bevorderen van onderzoek op het gebied van geschiedenis, archeologie, etnografie, numismatiek en kunstgeschiedenis. Naast het aanbieden van taalanalyse diensten, ondersteunde het genootschap ook de ontwikkeling van wetenschappelijke studies.
Gedurende zijn geschiedenis heeft het genootschap jaarboeken, bibliografieën en verslagen gepubliceerd. Een opmerkelijke bijdrage was de publicatie van de oorspronkelijke versie van Friedrich Reinhold Kreutzwalds Kalevipoeg tussen 1857 en 1861.
Tijdens de Sovjetbezetting in 1950 werd het genootschap gesloten, en de verzamelingen werden verdeeld over verschillende instituten. Ondanks deze onderbreking werd het genootschap in 1988 hersteld.
# Gerry van der Velden

Gerry van der Velden (Helvoirt, 17 april 1947) is een Nederlandse beeldhouwer.

## Leven en werk

Van der Velden volgde de Academieklas aan de Katholieke Leergangen in Tilburg en studeerde aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. Zij specialiseerde zich in beeldhouwen en tekenen. Van der Velden maakt beelden in was of gips die in brons gegoten worden. Naast haar beeldhouwwerk tekent zij veel. Haar favoriete onderwerpen zijn dieren en mensen.
Haar werk is onder andere in bezit van de gemeenten Tiel, Wageningen, Harderwijk, Helvoirt, Buren, Beek Ubbergen en Nijmegen (beeldentuin in het Westerpark in Nijmegen-West).

## Selectie van werken

* Naar boven kijken (2024), Varik
* Kijken (2016), Varik
* Oorlogsmonument De Verrekijker (2013), Eldik
* Hallo (2013), bij afslag Kesteren aan de A15
* Wachter (2013), Rijnbandijk, Opheusden
* Overpeinzing van de herfst (2012), begraafplaats in Varik
* Paard (2010), Zoelen
* Zomer (2008), Zoelen
* Stier (2006), Zoelen
* Wachters (2004), Haaften
* De Koe (2003), Heesselt
* Schip (1986), Tiel
* Kat (1979), De Broederij in Nijmegen
* Turnster (1976), Helvoirt
* Vissersvrouw met kind (1975), Havendam, Harderwijk

## Fotogalerij

* Naar boven kijken, Varik
* Kijken, Varik
* De verrekijker, Eldik
* Hallo, Kesteren
* Wachter, Opheusden
* Overpeinzing van de herfst, Varik
* Paard, Zoelen
* Zomer, Zoelen
* Stier, Zoelen
* Wachters, Haaften
* De Koe, Heesselt
* Schip, Tiel
* Kat, Nijmegen
* Turnster, Helvoirt
* Vissersvrouw met kind, Harderwijk

## Externe link

* Biografische gegevens bij het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
* ↑ In de jaren zestig van de twintigste eeuw bestonden er plannen om de Kerkerwaard bij Haaften op te hogen en er industrie te vestigen. Hiertegen bestond veel verzet, omdat het karakteristieke uiterwaardenlandschap werd aangetast en de afvoercapaciteit bij hoogwater in gevaar kwam. De wachters zijn door Kunststichting Neerijnen geplaatst om over de Kerkerwaard te waken.
* ↑ Dwars door de verticale plaat heen die als een schild fungeert, steekt een schip. Daarop is een figuur te zien, leunend over de reling. Het schip is min of meer abstract gemodelleerd naar een Middeleeuws Hanzeschip. Het beeld verwijst naar de geschiedenis van Tiel als Hanzestad. Het schild duidt op de strijd om het behoud van de stad. De kop van de figuur in reliëf is afgeleid van een munt uit de tiende eeuw.
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 79801
# Gerry Waller

Gerry Waller (Gert Israël Waller, Berlijn, 17 oktober 1912 - Zwitserland, 17 november 1994) was een Duits-Nederlands literatuurcriticus, filmrecensent en bankier.

## Levensloop

Hij werd in 1912 in Berlijn geboren als zoon van een joodse bankier van de Deutsche Bank. Hij zat daar op het Französisches Gymnasium en ontmoette thuis beroemdheden als Albert Einstein. In 1931 ging hij naar Londen, waar hij vier jaar bij een bank in de deviezen- en valutahandel werkte. Na terugkeer in Duitsland protesteerde hij tegen hoge belastingen, voerde een proces tegen de overheid en werd enkele malen gearresteerd door het nazi-regime. In 1937 vertrok hij naar Amsterdam, waar hij introk bij de bankiersfamilie Kahn en daar zijn latere vrouw Ellen Zlata Kahn ontmoette. Op 29 juli 1942 trouwden ze in Amsterdam. Al in 1938 waren de ouders Kahn naar New York geëmigreerd, maar Ellen en Gerry konden niet mee omdat Gerry geen paspoort had. Ze wilden niet onderduiken en werden op 29 juli 1943 in Amsterdam gearresteerd en op 15 maart 1944 vanuit Kamp Westerbork op transport gesteld naar concentratiekamp Bergen-Belsen, waar ze wisten te overleven mede doordat Gerry baantjes regelde. Na de bevrijding ging hij voor het Amerikaanse filmbedrijf Shaeff-film werken en zorgde dat Ellen voor het Algemeen Handelsblad films kon recenseren. In oktober 1954 verhuisden ze naar Londen, waar Gerry een financieringsmaatschappij oprichtte, die uiteindelijk in moeilijkheden kwam. Gerry werd in 1960 voor financiële malversaties veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf. Toen hij vrijkwam werd Gerry literatuurcriticus voor het Algemeen Handelsblad en in 1964 keerde hij met Ellen terug naar Amsterdam. Hetzelfde jaar werd hij directiesecretaris van H.J. van der Rijn nv, een firma in non-ferrometalen halffabricaten (later gefuseerd met Billiton International Metals). In 1967 werd de Van der Rijn-prijs, door Gerry bedacht als een aanmoedigingsprijs voor kunst, toegekend aan de filmers Johan van der Keuken en Jan Boon.
In de jaren zeventig ondersteunde hij met Ellen het International Film Festival Rotterdam, dat in 1972 werd opgericht. Samen met Ellen en een andere filmjournalist verzorgde hij ongeveer tien jaar de filmpagina van het gefuseerde NRC Handelsblad. Na ongenoegen met de hoofdredactie begin jaren 80 vertrok het paar bij deze krant. Van 1983 tot 1992 was Gerry filmrecensent van Nederlandse films voor het Amerikaanse blad Variety (en ondertekende met "Wail").

## Literatuur en overige bronnen

* Sandra van Beek: De grote illusie, leven en liefde van Ellen en Gerry Waller, uitgeverij De Geus 2000
* Wallerarchief (EYE filmmuseum)
* Biografische aantekeningen bij het archief van Ellen en Gerry Waller, Filmmuseum, 2007
* Delpher.nl Krantenarchief, zoek op Gerry Waller
* ↑ Biografische aantekeningen bij het archief van Ellen en Gerry Waller, Filmmuseum, 2007
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 194107027
* Virtual International Authority File: 285003267
* WorldCat (via VIAF): 285003267