OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Onafhankelijkheid of de Dood

Onafhankelijkheid of de Dood (Portugees: Independência ou Morte) is de naam van een schilderij uit 1888 van de Braziliaanse kunstenaar Pedro Américo. Het schilderij beeldt het moment uit dat de latere keizer Peter I in 1822 aan de oever van de rivier Ipiranga de onafhankelijkheid van Brazilië uitriep. Het schilderij wordt ook wel Grito do Ipiranga ('de Schreeuw aan de Ipiranga') genoemd.
Het schilderij is besteld door de keizerlijke familie, voor het Museum van de Ipiranga (Museu do Ipiranga, het huidige Museu Paulista) dat zij bezig waren op te richten. Het doel was om de monarchie te verheerlijken. Américo voltooide het schilderij in 1888 in Florence, 66 jaar na de gebeurtenis.
Het werk lijkt sterk op het schilderij 1807, Friedland uit 1875 van de Franse kunstenaar Ernest Meissonier. Américo is hierdoor wel van plagiaat beschuldigd. Volgens andere bronnen heeft hij het werk van Meissonier pas na het voltooien van Onafhankelijkheid of de Dood gezien.
Er zijn verschillende elementen in het schilderij die afwijken van de werkelijke gebeurtenis:
* Peter I gebruikte geen paarden, maar ezels en muildieren.
* Hij had maar weinig soldaten bij zich.
* Peter I en zijn soldaten droegen geen gala-uniformen.
* Op het schilderij staat een huis dat pas in 1884 gebouwd is.
* De rivier Ipiranga is op de verkeerde plaats afgebeeld.
* Pedro Américo heeft zichzelf als een van de soldaten afgebeeld.
* In werkelijkheid was Peter I moe en had hij last van diarree.
# Onland (plaats)

Onland (Fries: Unlân of It Unlân) is een buurtschap in de gemeente De Friese Meren, in de Nederlandse provincie Friesland.
De buurtschap bevindt zich ten zuidoosten van Joure en ten westen van Heerenveen en ligt parallel aan de dorpen Rotsterhaule en Sintjohannesga. De plaats is ontstaan in het begin van de 20ste eeuw.
De plaatsnaam is afkomstig van een oudere veldnaam. Deze duidt op kwalijk/slecht (un) land. Het gebied was een vergraven veenland. Eind 18e en begin 19e eeuw was het (deels) ondergelopen geraakt. In de 19e eeuw werd het drooggemaakt, maar vervolgens bleef het braak liggen. Het gebied werd op het kadaster aangeduid als 'Drooggemaakt doch nog niet verkaveld'. In het begin van de twintigste eeuw werd het toch in cultuur gebracht en zo ontstond ook de buurtschap.
De hoofdweg van de buurtschap heet de Kadijk. Tussen Rotsterhaule en de Kadijk ligt de verbindingsweg Nieuweweg, waaraan zich ook bewoning bevindt, met een los buurtje voor de bebouwde kom van Rotsterhaule. In de tweede helft van de twintigste eeuw werd de Kampweg aangelegd, waaraan ook diverse huizen aan staan die bij de buurtschap behoren. Het merendeel van de bewoning van de buurtschap valt qua adressering onder Rotsterhaule en een klein deel onder Sintjohannesga.
Voor de gemeentelijke herindelingen in 1984 behoorde Onland tot de gemeente Haskerland en van 1984 tot 2014 tot de gemeente Skarsterlân.
Hoofdplaats: Joure Stad: Sloten Dorpen en gehuchten: Akmarijp · Bakhuizen · Balk · Bantega · Boornzwaag · Broek · Delfstrahuizen · Dijken · Doniaga · Echten · Echtenerbrug · Eesterga · Elahuizen · Follega · Goingarijp · Harich · Haskerhorne · Idskenhuizen · Kolderwolde · Langweer · Legemeer · Lemmer · Mirns · Nijehaske · Nijemirdum · Oldeouwer · Oosterzee · Oudega · Oudehaske · Oudemirdum · Ouwster-Nijega · Ouwsterhaule · Rijs · Rohel · Rotstergaast · Rotsterhaule · Rottum · Ruigahuizen · Scharsterbrug · Sint Nicolaasga · Sintjohannesga · Snikzwaag · Sondel · Terhorne · Terkaple · Teroele · Tjerkgaast · Vegelinsoord · Wijckel Buurtschappen: Ballingbuur · Bargebek · Boornzwaag over de Wielen · Brekkenpolder · Commissiepolle · De Rijlst · Delburen · Finkeburen · Heide · Hooibergen · Nieuw Amerika · Onland · Schoterzijl (deels) · Schouw · Spannenburg · Tacozijl · Trophorne · Tweehuis · Vierhuis · Vrisburen · Westerend-Harich · Zevenbuurt
Friesland: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
# Oospila miccularia

Oospila miccularia is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1857 door Guenée.
# Onychocepon resupinum

Onychocepon resupinum is een pissebed uit de familie Bopyridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Sueo M. Shiino.
# Onychocerus hovorei

Onychocerus hovorei is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2001 door Júlio & Monné.
# Ophiomyia bohemica

Ophiomyia bohemica is een vliegensoort uit de familie van de mineervliegen (Agromyzidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door Cerny.
# Ophiomyia buccata

Ophiomyia buccata is een vliegensoort uit de familie van de mineervliegen (Agromyzidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Hendel.
# Oosterterptocht

De Oosterterptocht is een kanaal in Wieringermeer in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het kanaal loopt van de Robbevaart tot de Waterkaaptocht. De Oosterterptocht stroomt door Wieringerwerf en heeft een lengte van 3 km.
# Opisthodontia tamsi

Opisthodontia tamsi is een vlinder uit de familie van de spinners (Lasiocampidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1963 door Kiriakoff.
# Strudà

Strudà is een plaats (frazione) in de Italiaanse gemeente Vernole.
# José Carlos Fernández (Peruviaanse voetballer)

José Carlos Fernández (Trujillo, 14 mei 1983) is een Peruviaanse profvoetballer en international (2 caps). Hij fungeert normaal gezien als aanvaller en is 1,88 m groot. Op 30 mei 2008 tekende hij een contract voor één seizoen met optie voor nog een bijkomend seizoen bij Cercle Brugge.
Eerder speelde hij vier maanden op uitleenbasis bij Tsjornomorets Odessa in Oekraïne, waar hij in de competitie slechts 19 minuten in actie kwam. Bij Cercle kwam hij niet verder dan zeven invalbeurten. Op 10 februari 2009 werd in onderling overleg zijn contract verbroken. Fernández keerde terug naar zijn vaderland, waar hij voor Alianza Lima tekende.
# Sebastianus van Nuenen

Sebastianus (Sebastiaan) van Nuenen, o.e.s.a., (Stratum, 28 juli 1898 - Hilversum, 24 januari 1966) was een Nederlandse geestelijke en ordestichter.
Van Nuenen legde op 11 september 1910 zijn eeuwige geloften af en werd in 1924 tot priester gewijd. Hij was lange tijd als priester verbonden aan de Augustinuskerk, aan de Oudegracht in Utrecht. Met - de latere - mater Augustina van Reijsen o.s.a. richtte hij in 1934 de congregatie van de Zusters Augustinessen van Sint-Monica op. Deze congregatie legde zich aanvankelijk vooral in Utrecht toe op de zorg voor arme gezinnen en ander sociaal werk, vooral in Wijk C. De congregatie kreeg later vestigingen in Amsterdam, Hilversum (Klooster de Stad Gods), Maastricht, Sittard en Arnouville-lès-Gonesse.
Vanaf 1939 legde pater Van Nuenen zich, met de zusters augustinessen, toe op de zorg voor ongehuwde, zwangere meisjes in een project dat Meisjesstad werd genoemd. Hij bleef tot zijn dood de grote inspirator van de zusters, die hem kortweg de pater noemden. Hij was bovendien iemand die - dankzij zijn grote netwerk - er steeds in slaagde om de benodigde middelen voor het werk van de zusters bijeen te brengen. Daarnaast was hij een begenadigd predikant. Een selectie uit zijn preken - die hij uit het hoofd hield, maar die door zusters werden gestenografeerd - werd in 1974, ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan van de congregatie, bijeengebracht in de bundel Want hiertoe zijn wij tezamen gekomen. De bundel werd geïllustreerd door Harry Sterk.
Externe links
* Kwartierstaat van pater Sebastianus van Nuenen - thuisinbrabant.nl
* Zusters Augustinessen van Sint-Monica, Geschiedenis in vogelvlucht
* Nederlandse Provincie van de Orde der Augustijnen - augustijnen.nl
Bronnen, noten en/of referenties
# Cumella (Cumella) rigida

Cumella (Cumella) rigida is een zeekommasoort uit de familie van de Nannastacidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1963 door Gamo.
# Cylicolaimus

Cylicolaimus is een geslacht van vrij in zee levende rondwormen uit de familie van de Leptosomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1889 door Johannes Govertus de Man. De Man beschreef tevens de soort Cylicolaimus magnus (oorspronkelijk door Villot Leptosomatum magnum genoemd), gevonden aan de kust van Cornwall bij Penzance.

## Soorten

* Cylicolaimus brachyurus
* Cylicolaimus edentulus
* Cylicolaimus jaegerskioeldi
* Cylicolaimus magnus
* Cylicolaimus minutus
* Cylicolaimus obtusidens
* Cylicolaimus simplex
* 1 2 Bezerra, T.N. et al. (2018). NeMys. World database of free-living nematodes. Geraadpleegd via: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=2530
* ↑ J.-G. de Man. "Espèces et genres nouveaux de nématodes libres de la Mer du Nord et de La Manche." Mémories de la Société zoologique de France vol. 2 (1889), blz. 1
# Palaemnema brevignoni

Palaemnema brevignoni is een libellensoort uit de familie van de Platystictidae, onderorde juffers (Zygoptera).
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Machet.
# Cyana torrida

Cyana torrida is een vlinder uit de familie spinneruilen (Erebidae), onderfamilie beervlinders (Arctiinae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1893 door Holland.
Deze nachtvlinder komt voor in tropisch Afrika.
# Palaeotanais quenstedti

Palaeotanais quenstedti is een naaldkreeftjessoort . De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Reiff.
# Palaeosynthemis kimminsi

Palaeosynthemis kimminsi is een libellensoort uit de familie van de zuidelijke glanslibellen (Synthemistidae), onderorde echte libellen (Anisoptera).
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1953 door Lieftinck.
# Cymodusa cruentata

Cymodusa cruentata is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Gravenhorst in 1829.
# Cyclops dulvertonensis

Cyclops dulvertonensis is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Cyclopidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Smith G.W..
# Cyclops diversus

Cyclops diversus is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Cyclopidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1935 door Kiefer.
# Custodiale

De custodiale of custodia is een doorgaans ronde metalen doos met deksel die in de katholieke liturgie wordt gebruikt om een grote hostie voor de eucharistische aanbidding te bewaren. Doorgaans is de custodiale, net als de kleinere pyxis, van zilver en is de binnenkant verguld. Het belangrijkste verschil met een gewone pyxis is dat de custodiale rechtop op een voetstuk staat, waarbij het deksel naar voren of naar achteren opent.
# Palthis misantlalis

Palthis misantlalis is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Schaus.
# Panurginus lactipennis

Panurginus lactipennis is een vliesvleugelig insect uit de familie Andrenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Friese.
# Panurginus gracilis

Panurginus gracilis is een vliesvleugelig insect uit de familie Andrenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1935 door Michener.
# Pamphilius inanitus

Pamphilius inanitus is een vliesvleugelig insect uit de familie van de spinselbladwespen (Pamphiliidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1789 door Villers.
# Pamphilius nigrifemoratus

Pamphilius nigrifemoratus is een vliesvleugelig insect uit de familie van de spinselbladwespen (Pamphiliidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Shinohara & Taeger.
# Cypholoba tenuicollis

Cypholoba tenuicollis is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1878 door Chaudoir.
# Cypholomia crypsibela

Cypholomia crypsibela is een vlinder uit de familie grasmotten (Crambidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1934 door Meyrick.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Paleis Bánffy

Paleis Bánffy (Roemeens: Palatul Bánffy, Hongaars: Bánffy-palota) is een barok gebouw in de Roemeense stad Cluj-Napoca, in de 18e eeuw ontworpen door de Duitse architect Johann Eberhard Blaumann voor de adellijke familie Bánffy de Losonc. Het werd gebouwd van 1774 tot 1785 en geldt als een van de meest representatieve voorbeelden van barokarchitectuur in Zevenburgen. De kostprijs bedroeg 40.000 Oostenrijks-Hongaarse gulden. De eerste eigenaar was de Hongaarse graaf György Bánffy (1746–1822), de latere gouverneur van Zevenburgen.
Het gebouw bevindt zich op de Piața Unirii (Hongaars: Főtér), het grootste plein van de stad.

## Geschiedenis

Keizer Frans II en zijn echtgenote Caroline Augusta van Beieren waren te gast op het paleis tijdens hun bezoek in augustus 1817 aan Kolozsvár, de Hongaarse naam van het huidige Cluj-Napoca, dat toen in het koninkrijk Hongarije lag. Dit was de eerste keer dat een heerser uit de Habsburg-dynastie een bezoek bracht aan de stad. Ook keizer Frans Jozef I werd op Paleis Bánffy ontvangen bij zijn bezoeken in augustus 1852 en september 1887.
In februari 1951 besloot het stadsbestuur van het toen al Roemeense Cluj-Napoca om het gebouw leeg te maken en er een kunstmuseum in onder te brengen. De werken waren afgerond in de zomer van 1954, maar het museum opende de deuren pas op 30 december 1965. De bioscoop op de binnenplaats van het paleis werd afgebroken in 1974.

## Architectuur

Het gebouw werd opgetrokken in barokstijl. Het grondoppervlak van het paleis meet 66 × 48 m, de binnenplaats 26 × 26 m. De zijvleugels bestaan uit elk één rij van vertrekken, terwijl de voor- en achtervleugel elk twee rijen kamers bevatten. De binnenplaats is op de eerste verdieping omringd door een portico. De voorgevel is versierd met standbeelden van Mars, Minerva, Apollo, Diana, Hercules en Perseus, alsook het wapenschild van de familie Bánffy de Losonc, met griffioen en kronen. In het middenrisaliet bevindt zich een poort, met daarboven een loggia met zeven zuilen.
# Panaxia nepos

Panaxia nepos is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Leech.
# Cythere perieri

Cythere perieri is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Cytheridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1868 door Brady.
# Cyclododecanol

Cyclododecanol is een secundair alcohol met als brutoformule C$_{12}$H$_{24}$O. Het is een kleurloze vaste stof met een sterke kamferachtige geur, die praktisch onoplosbaar is in water. Het is goed oplosbaar in organische oplosmiddelen.

## Synthese

Cyclododecanol wordt geproduceerd door de oxidatie van cyclododecaan, met boorzuur als katalysator.

## Toepassingen

Cyclododecanol is een tussenproduct in de synthese van laurolactam, het monomeer van polyamide 12. De syntheseweg van laurolactam loopt van cyclododecaan over achtereenvolgens cyclodecanol, cyclododecanon en cyclododecanonoxime. Cyclododecanol is een belangrijke grondstof in de parfumindustrie voor de synthese van macrocyclische geurstoffen, onder andere met muskusachtige geur.
De oxidatieve ringopening van cyclododecanol levert het dicarbonzuur 1,12-dodecaandizuur dat ook in de synthese van polymeren wordt gebruikt.
# Padula

Padula kan verwijzen naar:
* Padula (Campanië), een gemeente in de Italiaanse provincie Salerno
* Padula (Cortino), een plaats in de Italiaanse gemeente Cortino
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Padula en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
Padula: een Foambloem uit de Voorjaarskollektie van Corios, niet bestaande Bloemsoort maar naam is referentie naar Italiaanse plaats
# Paduleddi

Paduleddi (volledig: Isolotti Paduleddi) is de naam voor enkele kleine rotseilandjes in de La Maddalena-archipel voor de kust van het Italiaanse eiland Sardinië.
De eilandjes bestaande uit roze graniet zijn gelegen in de wateren ten westen van Budelli, vlak voor de zuidkust van Santa Maria. Het grootste, noordelijke eiland meet honderdvijftig bij honderd meter, het op een na grootste eiland ligt zuidelijker en meet honderdtwintig bij vijftig meter. De eilanden worden omringd door allerlei kleinere eilandjes en kliffen.
Het eiland is een habitat voor de Tyrreense muurhagedis.
Het IOTA-nummer van Paduleddi is, zoals voor de meeste andere eilanden in de archipel, EU-041. De Italian Islands Award-referentie (I.I.A., gegeven aan natuurlijke eilanden) was SS-018. Inmiddels heeft het in de Mediterranean Islands Award de code MIS-107.
* ↑ Comune di La Maddalena - Uffici e frazioni
* ↑ S. Bruschi, C. Corti, M.A. Carretero, D.J. Harris, B. Lanza, A. Leviton. Comments on the Status of the Sardinian-Corsican Lacertid Lizard Podarcis tiliguerta. PCAS, 2006; 57(6): 225-245
* ↑ Elenco Referenze I.I.A.
* ↑ M.I.A. Directory (Mediterranean Islands Award)
# Paracanthonchus multitubifer

Paracanthonchus multitubifer is een rondwormensoort uit de familie van de Cyatholaimidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1961 door Timm.
# Papilio torquatus

Papilio torquatus is een vlinder uit de familie van de pages (Papilionidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1777 door Pieter Cramer.

## Verspreiding en leefgebied

Deze vlindersoort komt voor van Mexico tot Bolivia tot 800 meter boven zeeniveau.

## Waardplanten

De waardplanten behoren tot de wijnruitfamilie (Rutaceae).
* Vlinderencyclopedie, (6e druk 2010) Rebo Productions B.V., Lisse. ISBN 978 90 366 2806 8.
* ↑ Beccaloni, G.W., Scoble, M.J., Robinson, G.S. & Pitkin, B. (Editors). (2003). The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
# Cyclophora acutaria

Cyclophora acutaria is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1862 door Walker.
# Cyclophora annulata

Cyclophora annulata is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in door Schultze.
# Człopa

Człopa (Duits: Schloppe) is een stad in het Poolse woiwodschap West-Pommeren, gelegen in de powiat Wałecki. De oppervlakte bedraagt 6,33 km², het inwonertal 2400 (2005).
# Cyderius urbicola

Cyderius urbicola is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Noyes.
# D49

D49 kan verwijzen naar:
* D49 (hunebed), een hunebed in Drenthe
* D49 (Kroatië), een nationale weg in Kroatië
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van D49 en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Cyclosa oatesi

Cyclosa oatesi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de wielwebspinnen (Araneidae).
Het dier behoort tot het geslacht Cyclosa. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1892 door Tord Tamerlan Teodor Thorell.
# Cyclosa nigra

Cyclosa nigra is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de wielwebspinnen (Araneidae).
Het dier behoort tot het geslacht Cyclosa. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Chang-Min Yin et al..
# Panaxia coreana

Panaxia coreana is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door Matsumura.
# Panaxia

Panaxia is een geslacht van vlinders uit de familie van de spinneruilen (Erebidae) en de onderfamilie Arctiinae.

## Soorten

* P. albipuncta Wileman, 1910
* P. coreana Matsumura, 1927
* P. dominula Linnaeus, 1758
* P. eques P.Reich, 1932
* P. equitalis Kollar, 1844
* P. histrio Walker, 1855
* P. lemnia Boisduval, 1932
* P. lenzeni Daniel, 1943
* P. miranda Oberthür, 1894
* P. nepos Leech, 1899
* P. nyctemerata Moore, 1879
* P. philippsi Bartel, 1906
* P. plagiata Walker, 1855
* P. principalis Kollar, 1844
* P. quadripunctaria Poda, 1761
* P. similis F.Moore, 1879
# Pageas

Pageas is een gemeente in het Franse departement Haute-Vienne (regio Nouvelle-Aquitaine) en telt 594 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Limoges.

## Geografie

De oppervlakte van Pageas bedraagt 27,4 km², de bevolkingsdichtheid is 21,7 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Pageas met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Papyrus 37

Papyrus 37, of ${\mathfrak {P}}$$^{37}$ (nummering volgens Gregory-Aland) is een oud Grieks handschrift van het Nieuwe Testament. Het is geschreven op papyrus en bevat het Evangelie volgens Matteüs, 26:19-52. Het wordt gedateerd in de derde eeuw, rond het jaar 250 of 260, gezien zijn verwantschap aan Papyrus 53 (gedateerd 260), de brieven van Heroninos (rond 260) en een brief van Kopres (P. Greco-Egizi 208) die gedateerd wordt in 256.

## Beschrijving

Het handschrift wordt bewaard in de bibliotheek van de University of Michigan (inv. 1570), en is gekocht in 1924 in Caïro, Egypte. Waar het precies vandaan komt is onbekend, waarschijnlijk uit Egypte. Het is een fragment van een blad met één kolom van 33 regels en 40 tot 50 letters per regel. Het fragment is ongeveer 12,1 cm bij 22,4 cm. Het fragment is aan alle zijden beschadigd, zodat er stukken ontbreken, oorspronkelijk was het waarschijnlijk 15 cm bij 25,5 cm.

## Schrift en ouderdom

De tekst is Matteüs 26:19-52; het Laatste Avondmaal, het verraad van Judas en het begin van de arrestatie van Jezus. De papyrus is beschreven met een leesbaar, iets cursief schrift waarbij de letters soms met elkaar verbonden worden. De cursieve letters doen denken aan het schrift dat in zwang was tussen 200 en 350. Er is nog al wat variatie tussen de letters, wat het moeilijker maakt om precies te dateren op basis van schrifttype. Waarschijnlijk was de schrijver een geletterd en geleerd iemand; de letters zijn niet onhandig en maken geen nagetekende indruk. De onregelmatigheden suggereren dat hij niet heel ervaren was; het schrift doet denken aan wat we vinden in persoonlijke brieven en dergelijke in het midden van de tweede eeuw. Bepakte heilige namen (ΚΕ ΙΗΣ ΠΝΑ ΙΗΣΥ) worden afgekort in de tekst. Er zijn geen accenten of leestekens. Wel zijn er later op onregelmatige afstand punten gezet, kennelijk als hulp bij het lezen. Dit doet de gedachte opkomen dat het handschrift ooit in de kerk is gebruikt. Omdat het handschrift zo kort is, weten we dat niet zeker.

## Tekst

Het is nog het meest een Westerse tekst. Dit stukje Matteüs kent zo’n 85 varianten. 18 daarvan worden ondersteund door vrijwel alle handschriften. 11 zijn uniek aan het handschrift. De resterende 56 is in te delen binnen de Westerse, Alexandrijnse, en Caesareaanse tekst-types.
Waar de papyrus beschadigd is, moet de tekst gereconstrueerd worden door te berekenen hoeveel letters er op het ontbrekende deel passen. De tekst is, afgaande op de varianten, waarschijnlijk afkomstig uit Egypte.
Aland plaatst het in categorie 1 van zijn Categorieën van manuscripten van het Nieuwe Testament.