OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# South Miami

South Miami is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Florida, en valt bestuurlijk gezien onder Miami-Dade County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 10.741. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 11.025, een stijging van 284 (2,6%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 5,9 km², geheel bestaande uit land. South Miami ligt op ongeveer 2 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 8 km rond South Miami.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over South-Miami op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# South Milton

South Milton is een civil parish in het bestuurlijke gebied South Hams, in het Engelse graafschap Devon. In 2001 telde het civil parish 408 inwoners. De parish omvat de gehuchten Upton en Sutton.
# South Mimms

South Mimms (ook South Mymms) is een civil parish in het bestuurlijke gebied Hertsmere, ongeveer 20 km ten noorden van Londen. Het behoort sinds 1894 tot het Engelse graafschap Hertfordshire. In 2001 had het 729 inwoners. Het ligt bij de kruising van de M25 en de A1.

## Koningin Wilhelmina

Vanaf begin 1944 woonde koningin Wilhelmina in The Grange, een huis vlak bij het vliegveld. Op 10 februari 1944 viel een Duitse bom op twintig meter van haar huis, waarbij twee marechaussees werden gedood. De koningin bleef ongedeerd. Ze besloot terug te keren naar Stubbings House.
* ↑ Aantal inwoners
* ↑ Bom naast The Grange
# Sornay (Saône-et-Loire)

Sornay is een gemeente in het Franse departement Saône-et-Loire (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 1812 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Louhans.

## Geografie

De oppervlakte van Sornay bedraagt 18,1 km², de bevolkingsdichtheid is 100,1 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Sornay (Saône-et-Loire) met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Sornéville

Sornéville is een gemeente in het Franse departement Meurthe-et-Moselle (regio Grand Est) en telt 253 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Nancy.

## Geografie

De oppervlakte van Sornéville bedraagt 9,1 km², de bevolkingsdichtheid is 27,8 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Sornéville met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Spadella bradshawi

Spadella bradshawi is een soort in de taxonomische indeling van de pijlwormen. De worm is langwerpig (torpedovormig) en bedekt met een cuticula. Het lichaam bestaat uit een kop, een lijf en een staart. Aan de zijkanten van de kop bevinden zich enkele haakvormige stekels, die de mond omsluiten en dienstdoen als grijporgaan voor prooien. Verder is de pijlworm carnivoor.
Het dier behoort tot het geslacht Spadella en behoort tot de familie Spadellidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Bieri.
# Spadella ledoyeri

Spadella ledoyeri is een soort in de taxonomische indeling van de pijlwormen. De worm is langwerpig (torpedovormig) en bedekt met een cuticula. Het lichaam bestaat uit een kop, een lijf en een staart. Aan de zijkanten van de kop bevinden zich enkele haakvormige stekels, die de mond omsluiten en dienstdoen als grijporgaan voor prooien. Verder is de pijlworm carnivoor.
Het dier behoort tot het geslacht Spadella en behoort tot de familie Spadellidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1986 door Casanova.
# Spadella duverti

Spadella duverti is een soort in de taxonomische indeling van de pijlwormen (Chaetognatha).
De worm behoort tot het geslacht Spadella en behoort tot de familie Spadellidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Hernandez, De Vera & Casanova.
# Sonora (Kentucky)

Sonora is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Kentucky, en valt bestuurlijk gezien onder Hardin County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 350. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 337, een daling van 13 (-3,7%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 2,1 km², geheel bestaande uit land. Sonora ligt op ongeveer 215 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 28 km rond Sonora.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Sonora op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Sonoma Raceway

De Sonoma Raceway (voorheen Infineon Raceway en Sears Point Raceway) is een racecircuit gelegen in Sears Point, Sonoma County, Californië. Het is een wegcircuit dat in 1968 in gebruik werd genomen. Voor 2002 had het circuit de naam Sears Point Raceway. Het circuit heeft twee verschillende lay-outs, een langere met een lengte van 3,57 km, waar onder meer Indy Racing League races worden op gehouden en de kortere versie van 3,2 km, waar onder meer NASCAR races gehouden worden. De volledige lengte van het circuit is 4,06 km. Het Amerikaanse superbike kampioenschap dat georganiseerd wordt door de American Motorcyclist Association heeft het circuit ook op de kalender staan.

## Winnaars

Winnaars op het circuit voor een race uit de Indy Racing League kalender.
| Jaar | Rijder |
| 2005 | Tony Kanaan |
| 2006 | Marco Andretti |
| 2007 | Scott Dixon |
| 2008 | Hélio Castroneves |
| 2009 | Dario Franchitti |
| 2010 | Will Power |
| 2011 | Will Power |
| 2012 | Ryan Briscoe |
# Sonoma State University

De Sonoma State University (SSU), kortweg Sonoma State, is een Amerikaanse openbare universiteit in de Californische stad Rohnert Park in Sonoma County. Het is een van de kleinere universiteiten in het California State University-systeem, dat in totaal 23 campussen in heel Californië telt. Sonoma State biedt meer dan 65 onderwijsprogramma's aan.

## Alumni

Enkele bekende alumni van Sonoma State zijn:
* Larry Allen, American footballspeler
* Kevin Danaher, antiglobalismeactivist
* Mike Horner, pornoacteur
* Carole Migden, politica
* Jason Robinson, muzikant
Volgende personen zijn of waren (gast)docent aan de Sonoma State University: de componist Brian Scott Wilson, de dichter David Bromige, de trompettist Lu Watters en de Belgische econoom Bernard Lietaer.

## Externe link

* (en) Officiële website
# Sonomachipmunk

De sonomachipmunk (Neotamias sonomae) is een zoogdier uit de familie van de eekhoorns (Sciuridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Grinnell in 1915.

## Voorkomen

De soort komt voor in de Verenigde Staten.
* ↑ (en) Sonomachipmunk op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Sonora (Californië)

Sonora is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Californië, en valt bestuurlijk gezien onder Tuolumne County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 4423. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 4648, een stijging van 225 (5,1%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 7,9 km², geheel bestaande uit land. Sonora ligt op ongeveer 497 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond Sonora.

## Geboren

* Jenny O'Hara (1942), actrice
* Rocco Prestia (1951-2020), bassist (Tower of Power)
* T.J. Dillashaw (1986), vechtsporter
# Sostea hirta

Sostea hirta is een keversoort uit de familie ruighaarkevers (Dryopidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1896 gepubliceerd door Antoine Henri Grouvelle.
# Sostea haemorrhoidalis

Sostea haemorrhoidalis is een keversoort uit de familie ruighaarkevers (Dryopidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1896 gepubliceerd door Antoine Henri Grouvelle.
# Sostea maculata

Sostea maculata is een keversoort uit de familie ruighaarkevers (Dryopidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1903 gepubliceerd door Antoine Henri Grouvelle.
# Sphecodes punctiscutum

Sphecodes punctiscutum is een vliesvleugelig insect uit de familie Halictidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Eardley & R. P. Urban.
# Speloeophorus pontifer

Speloeophorus pontifer is een krabbensoort uit de familie van de Leucosiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1871 door Stimpson.
# Songeson

Songeson is een gemeente in het Franse departement Jura (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 72 inwoners (2009). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Lons-le-Saunier.

## Geografie

De oppervlakte van Songeson bedraagt 8,5 km², de bevolkingsdichtheid is dus 8,5 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Songeson met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Soul food

Soul food (letterlijk: zielvoedsel) is een aanduiding voor de traditionele keuken van Afro-Amerikanen in de Verenigde Staten, met het zwaartepunt in de Zuidelijke Staten.

## Geschiedenis

In de jaren 1960 werd soul food een onderdeel van de etnische identiteit van Afro-Amerikanen. Deze ontwikkeling hing samen met de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging van Martin Luther King, wat zorgde voor een versterking van het zelfbewustzijn van deze etnische groep.
In tijden van schaarste ontstonden er soul-foodgerechten die heden ten dage een vast bestanddeel zijn van de Amerikaanse keuken en ook internationaal populair werden, zoals spareribs en chicken wings. Aanvankelijk waren veel Afro-Amerikanen in de tijd van de slavernij en de daarop volgende periode genoodzaakt goedkope ingrediënten of restvlees te gebruiken. Voorbeelden hiervan zijn orgaanvlees, varkenspoten en -oren, alsook kippenvleugels.

## Ingrediënten

Hoewel enkele Afrikaanse ingrediënten zoals okra gebruikt worden voor soul food, is deze keuken grotendeels gebaseerd op de culinaire traditie van de Zuidelijke Amerikaanse Staten. Ook bevat soul food Europese en Indiaanse invloeden. Vanuit de Indiaanse keuken werden mais, diverse erwten en bonen, meervalachtigen, garnalen en kalkoenvlees overgenomen.
Naast zelfgejaagde dieren zoals grijze eekhoorns, opossums, konijnen, edelherten en verschillende soorten vissen en mosselen en restvlees zijn vooral mais, tarwe, rijst, aardappels en zoete aardappels de maaltijdbasis van soul food.
Kruiden en specerijen die kenmerkend zijn voor soul food zijn cayennepeper, nootmuskaat, piment, kaneel, kruidnagel, sesam, saffraan, tijm en azijn. Veelgebruikte groenten in soul food zijn behalve bonen en erwten diverse soorten kool, pompoen, koolraap en uien.
Soul food bevat doorgaans veel vet en suiker, wat van oudsher toegevoegd wordt om de smaak van de relatief laagwaardige ingrediënten te verbeteren. Vlees wordt meestal gestoofd, gefrituurd of gebraden; groenten worden veelal gestoofd in reuzel.
Een zeer geliefde drank is gezoete ijsthee. Traditioneel wordt ook vaak karnemelk gedronken.

## Bekende gerechten

* Collard greens (vergelijkbaar met Savooiekool)
* Drumsticks (kip)
* Fatback (gerookt en gezouten varkensspek)
* Geglazuurde zoete aardappel
* Gehaktballen
* Gekookte varkenspoten
* Grits (grutten, vergelijkbaar met polenta)
* Hoppin' John (rijst met zwarte bonen en varkensspek)
* Hushpuppy's
* Johnny Cakes (gezouten pannenkoeken van maismeel)
* Kalkoen- of kippenvleugels
* Kippenlever
* Maisbrood
* Ossenstaartsoep
* Spareribs
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Soul food op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ (en) African American Foodways. Encyclopedia of Food and Culture. Geraadpleegd op 19 augustus 2018.
# Soul Revolution

Soul Revolution is het derde studioalbum van de Jamaicaanse reggaeband The Wailers, uitgebracht in 1971. Het werd geproduceerd door Lee Perry en Bob Marley.

## Nummers

Alle nummers zijn geschreven door Bob Marley, behalve waar aangegeven.
* ↑ Allmusic review
Bob Marley · Junior Braithwaite · Beverley Kelso · Bunny Wailer · Peter Tosh · Cherry Smith · Constantine "Vision" Walker · Earl "Chinna" Smith · Aston Barrett · Joe Higgs · Earl Lindo · Carlton Barrett · Al Anderson · Alvin Patterson · Junior Marvin · Donald Kinsey · Tyrone Downie · I Threes (Rita Marley · Marcia Griffiths · Judy Mowatt)
# Sphenacodontoidea

De Sphenacodontoidea zijn een groep (onderorde) uitgestorven Synapsida, behorend tot de Eupelycosauria.
In 1973 benoemde Eleanor Daly een onderorde Sphenacodontoidea. Dat begrip was toen in wezen slechts bedoeld om de Sphenacodontidae een hogere rang te geven. Het bevond zich in de parafyletische Pelycosauria.
In 1991 gaf James Allen Hopson een heel andere interpretatie aan het begrip: de Sphenacodontoidea bestonden uit de Sphenacodontidae en hun zustergroep de Therapsida. Dat betekent dat ook de zoogdieren, waaronder de mens, sphenacodontoïden zijn.
In 1992 gaven Robert Rafael Reisz e.a. een exacte definitie als klade: de groep bestaande uit de Sphenacodontidae, de Therapsida en alle Synapsida nauwer aan deze groepen verwant dan aan Haptodus. Deze definitie was dus een stamklade. De publicatie van Reisz e.a. kruiste die van Hopson en was zich ook niet bewust van de eerdere naamgeving door Daly. Men meende dus per abuis de eerste te zijn die het begrip gebruikte.
Reisz e.a. gaven zevenentwintig synapomorfieën, gedeelde nieuwe kenmerken. Later onderzoek zou dat aantal weer verminderen.
Een mogelijke stamboom toont het volgende cladogram.
| Sphenacodontia | Haptodus Palaeohatteria Pantelosaurus Ianthodon Cutleria Sphenacodontoidea  Therapsida Sphenacodontidae  Secodontosaurus Cryptovenator Sphenacodon Ctenospondylus Dimetrodon |
Literatuur
* E. Daly. 1973. "A Lower Permian vertebrate fauna from southern Oklahoma". Journal of Paleontology 47(3): 562-589
* Hopson, J.A. 1991. "Systematics of the nonmammalian Synapsida and implications for patterns of evolution in synapsids". p. 635–693 in: Schultze, H-P. and Trueb, L. (eds.), Origins of the Higher Groups of Tetrapods: Controversy and Consensus, Comstock Publishing Associates, Ithaca, NY
* Reisz, R.R.; Berman, D.S.; Scott, D. 1992. "The cranial anatomy and relationships of Secodontosaurus, an unusual mammal-like reptile (Pelycosauria: Sphenacodontidae) from the early Permian of Texas". Zoological Journal of the Linnean Society. 104: 127–184
Noten
# Sphecomimax aurifera

Sphecomimax aurifera is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Klages.
# Sphecodes intermedius

Sphecodes intermedius is een vliesvleugelig insect uit de familie Halictidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1923 door Blüthgen.
# Sphecodes iridipennis

Sphecodes iridipennis is een vliesvleugelig insect uit de familie Halictidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1879 door Smith.
# Sphecodes iwatensis

Sphecodes iwatensis is een vliesvleugelig insect uit de familie Halictidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door Tsuneki.
# Sphegigaster longicornis

Sphegigaster longicornis is een vliesvleugelig insect uit de familie Pteromalidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1962 door Delucchi.
# Sphegigaster obliqua

Sphegigaster obliqua is een vliesvleugelig insect uit de familie Pteromalidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Graham.
# Sphegigaster karnatakaensis

Sphegigaster karnatakaensis is een vliesvleugelig insect uit de familie Pteromalidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door Sureshan.
# Spindasis syama

Spindasis syama is een dagvlinder uit de familie van de Lycaenidae, de kleine pages, vuurvlinders en blauwtjes. De vlinder komt verspreid over het Zuidoost-Azië voor.
De spanwijdte van de vlinder is 27 tot 32 millimeter. De waardplanten zijn guave en Dioscorea batatus.
# Spindasis balina

Spindasis balina is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd door Fruhstorfer.
# Spindasis eslicolor

Spindasis eslicolor is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd door Elwes.
# Spindasis loxura

Spindasis loxura is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst gepubliceerd in 1919 door Hans Rebel.

## Verspreiding

De soort komt voor in de bossen van Congo-Kinshasa, Oeganda, Kenia, Tanzania en Zambia.

## Waardplanten

De rups leeft op Maesa lanceolata en Maesa welwitschii (Myrsinaceae).
* (en) Mark C. Williams (2021). Genus Lipaphnaeus Aurivillius, 1916. Afrotropical Butterflies. Metamorphosis, Official Journal of the Lepidopterists' Society of Africa. Geraadpleegd op 9-9-2022.
# Spilophorella tollenifera

Spilophorella tollenifera is een rondwormensoort uit de familie van de Chromadoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1955 door Wieser.
# South Salem

South Salem is een plaats (village) in de Amerikaanse staat Ohio, en valt bestuurlijk gezien onder Ross County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 213. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 219, een stijging van 6 (2,8%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 0,5 km², geheel bestaande uit land. South Salem ligt op ongeveer 243 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 24 km rond South Salem.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over South-Salem op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Spathoptera albilatera

Spathoptera albilatera is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1835 door Audinet-Serville.
# Spongionella nigra

Spongionella nigra is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Spongionella en behoort tot de familie Dictyodendrillidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1889 door Dendy.
# Spongionella pulvilla

Spongionella pulvilla is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Spongionella en behoort tot de familie Dictyodendrillidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door Dendy.
# Sphaeronemoura hamistyla

Sphaeronemoura hamistyla is een steenvlieg uit de familie beeksteenvliegen (Nemouridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1962 door Wu.
* Joel Hallan (2008) Synopsis of Nemouridae of the World
* DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1. Bezocht: 4-3-2013.
# Spaghetti met gehaktballen

Spaghetti met gehaktballen is een eenvoudig Italiaans-Amerikaans hoofdgerecht. Dit pastagerecht ontstond in het New York van de 19e eeuw alwaar het geïntroduceerd werd door Zuid-Italiaanse immigranten. Het gerecht bestaat uit spaghetti, gehaktballen en tomatensaus. Het is geïnspireerd op gelijksoortige gerechten uit het zuiden van Italië, o.a. op spaghetti alla chitarra (overigens een voorgerecht) waar zeer kleine gehaktballetjes in gebruikt worden. In de Verenigde Staten was meer vlees voor handen waardoor grotere ballen gebruikt werden.
Het werd een populair gerecht onder Italiaanse immigranten in New York. In 1888 publiceerde Juliet Corson uit New York een recept voor pasta met gehaktballetjes en tomatensaus. In 1909 verscheen een recept met de naam Beef Balls with Spaghetti in de dertiende editie van het kookboek American Cookery. In de jaren twintig publiceerde de National Pasta Association een zelfde soort recept. In 1931 bracht Venice Maid in New Jersey ingeblikte spaghetti met gehaktballen en tomatensaus op de markt.
# Spagaatfinish

Een spagaatfinish is een manier van finishen die met name bij het inline-skaten veel toegepast wordt. Dit, omdat er meteen gefinisht is als het eerste wieltje van de skeeler over de eindstreep is. Als men op de finish afrijdt zet men vlak voor de finish de spagaat in, waarbij van de voorste skeeler het achterste wieltje nog contact maakt met het wegdek en van de achterste skeeler het voorste wieltje.
# Spaghetti

Spaghetti (Italiaans: /spaˈɡetti/), (spreek uit: spa-kè-tie) is een ronde pastasliert, waarmee typisch Italiaanse gerechten kunnen worden gemaakt. Spaghetti wordt, onder de naam itriyya voor het eerst vermeld in een Syrisch-Arabisch woordenboek door Isho bar Ali, een arts en lexicograaf in de negende eeuw als product van Siciliaanse boeren dat met scheepsladingen tegelijk wordt geëxporteerd.
Het verhaal dat Marco Polo spaghetti uit China zou hebben meegebracht is fantasie en werd in de wereld gebracht door het Macaroni Journal, een publicatie van de voedselindustrie om pastaproducten te populariseren in de Verenigde Staten.
De bekendste variant buiten Italië is de spaghetti bolognese, Italianen eten dat met tagliatelle. Andere bekende recepten zijn spaghetti al Milanese, spaghetti Napoletana, spaghetti carbonara of spaghetti vongole.

## Naam

De naam spaghetti is de meervoudsvorm van het Italiaanse spaghetto, dat bindgaren betekent. Spaghetto is het verkleinwoord van spago (bindtouw). Letterlijk vertaald betekent spaghetti dus bindtouwtjes.

## Keukengerei voor spaghetti

Om spaghetti makkelijk te kunnen opdienen, gebruikt men een spaghettitang. Een spaghettilepel heeft een gat in het midden; dit dient om de ongekookte spaghetti te doseren: de spaghetti die door dit gat past is goed voor een portie. Er zijn ook speciale voorraaddozen voor spaghetti, met gaten in de deksel met een soortgelijke functie.

## Trivia

* In de astrofysica staat een bepaald verschijnsel bekend als spaghettificatie.
* Computerprogrammeurs gebruiken de term spaghetti-code voor onontwarbare computerprogramma's.
* Een spaghettiwestern is een Italiaanse westernfilm.

## Galerij

* Spaghetti alle vongole in Italië
* Spaghetti pomodoro e basilico in Italië
* Spaghetti wordt buiten Italië vaak met Bolognesesaus gegeten.
* Spaghetti met gehaktballen en tomatensaus is een typisch gerecht uit de Verenigde Staten.
* ↑ S. Serventi, F. Sabban La pasta. Storia e cultura di un cibo universale, VII. Economica Laterza 2004