OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Beemdlangbloem

Beemdlangbloem (Schedonorus pratensis) is een vaste plant die behoort tot de grassenfamilie (Gramineae of Poaceae). De plant komt van nature voor in Europa en West- en Midden-Azië en is van daaruit verspreid naar Noord- en Zuid-Amerika en Australië. De plant komt voor in grasland op vochtige tot natte, voedselrijke grond. Beemdlangbloem lijkt veel op rietzwenkgras, maar bij rietzwenkgras zijn de oortjes gewimperd (behaard). ×Festulolium-planten zijn ontstaan uit al of niet natuurlijke kruisingen tussen Festuca-soorten en Lolium-soorten, zoals beemdlangbloem met Italiaans raaigras (Lolium multiflorum) en beemdlangbloem met Engels raaigras (trosraaigras)

## Kenmerken

De plant vormt een losse pol en wordt 0,3–1 m hoog. Het jonge blad is opgerold. Het donkergroene en van onderen glanzende blad is 3–5 mm breed en 10–20 cm lang. De oortjes aan de voet van de bladschijf zijn kaal. Het tongetje is vrij kort, groenig, niet doorzichtig, vaak omgekruld en steekt niet boven de bladschede uit. De onderste bladscheden verweren tot bruine vezels.
De bladschijf is langs de randen ruw. De spitse, half stengelomvattende oortjes zijn onbehaard. Het tongetje is 1–2,5 mm lang.
Beemdlangbloem bloeit van juni tot september met rechtopstaande, vrij smalle, 10–20 cm lange pluimen, waarvan de aartjes min of meer naar één kant zijn gekeerd. Alleen tijdens de bloei is de pluim uitgestrekt. De onderste knoop van de bloeiwijze heeft meestal twee zijtakken, waarvan de kortste één tot drie aartjes draagt en de langste drie tot zes. Het aartje is 9–17 mm lang en bevat meestal zeven of acht, geelgroene of violet gevlekte bloempjes. Het onderste kelkkafje is ongeveer 3 mm lang en het bovenste 4,6 mm. Het onderste kroonkafje (lemma) is 6–7 mm lang en heeft al of niet een tot 1,5 mm lange kafnaald. Het bovenste kroonkafje heeft bijna dezelfde lengte als het onderste en een gefranjerde top. De vuilrode helmhokjes zijn ongeveer 4 mm lang.

## Plantengemeenschap

Beemdlangbloem is een kensoort voor de klasse van matig voedselrijke graslanden (Molinio-Arrhenatheretea), een klasse van plantengemeenschappen van matig droge tot natte, mesotrafente tot eutrafente graslandgemeenschappen.

## Gebruik

De beemdlangbloem wordt als voedergras gebruikt, maar kan meestal in een mengsel, vooral onder beweidingsomstandigheden, niet concurreren met Engels raaigras (Lolium perenne), waardoor het snel verdrongen kan worden. Onder alleen maaien kan de soort zich beter handhaven. De rassen worden naar hun doorschietdatum (de datum waarop het eerste aartje net zichtbaar is) ingedeeld in een weide- en hooitype. De weidetypen hebben een wat plattere groei dan de hooitypen.

## Ziekten

De beemdlangbloem kan aangetast worden door Pyrenophora dictyoides.

## In andere talen

* Duits: Wiesenschwingel
* Engels: Meadow fescue
* Frans: Fétuque des prés
* FLORON Verspreidingsatlas Vaatplanten
* Beemdlangbloem (Festuca pratensis) op SoortenBank.nl (gearchiveerd) (gebaseerd op de Heukels$^{23}$, dit is de voorlaatste uitgave)
# Baritius discalis

Baritius discalis is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1855 door Walker.
# Baritius eleuthera

Baritius eleuthera is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1781 door Stoll.
# Baritius flavescens

Baritius flavescens is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Rothschild.
# Beleg van Ieper

Beleg van Ieper kan verwijzen naar:
* Beleg van Ieper (1383), gedurende de Despensers Kruistocht
* Beleg van Ieper (1583-1584), gedurende de Tachtigjarige Oorlog
* Beleg van Ieper (1658), na de Slag bij Duinkerke (1658)
* Beleg van Ieper (1678), gedurende de Hollandse Oorlog
* Beleg van Ieper (1709), voorgaande aan de Slag bij Malplaquet
* Beleg van Ieper (1744), gedurende de Oostenrijkse Successieoorlog
* Beleg van Ieper (1794), gedurende de Eerste Coalitieoorlog
# Beleg van Ieper (1678)

Het Beleg van Ieper in de Spaanse Nederlanden vond plaats tussen 18 en 25 maart 1678 als onderdeel van de Hollandse Oorlog. Het eindigde met de verovering van de stad Ieper door de Franse troepen.

## Inleiding

In oktober 1677 trouwde Mary Stuart, een nicht en mogelijke troonopvolgster van Karel II van Engeland met Willem III van Oranje, wat inhield dat er een verzoening tussen Engeland en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden tot stand kon komen, die in oorlog met elkander verkeerden tot in 1674. Lodewijk XIV van Frankrijk viel de Spaanse Nederlanden binnen met als excuus een mogelijke Engelse aanval tegen hem voor te zijn.
In de Nederlanden had men een aanval tegen het graafschap Namen verwacht, maar Lodewijk XIV dirigeerde zijn troepen richting Vlaanderen. Ze namen de stad Gent in op 9 maart en trokken daarna naar Ieper.

## Het beleg

Op 18 maart startten de Fransen onder leiding van Vauban met het graven van loopgraven in richting van de stadscitadel. Ieper werd op dat moment verdedigd door een Spaanse garnizoen onder Francisco de Pardo, die alle omringende polders onder water liet zetten. Maar de Fransen waren al te ver gekomen met hun acties om nog gestopt te kunnen worden. De stad werd onder vuur genomen door 22-kaliber geschut en 12 mortieren. Na een week waren de werkzaamheden zo gevorderd, dat Lodewijk XIV het bevel gaf tot een aanval op de stad op 24-25 maart. Ieper werd snel daarna veroverd en de verdedigers capituleerde bij het ochtendgloren. De citadel hield het nog een dag langer vol, waarna 1600 mensen en 600 gewonden zich overgaven.

## Gevolg

In april startte Vauban met het moderniseren van de fortificaties van Ieper, die de omvang kregen zoals die vandaag de dag nog steeds te zien is. Lodewijk van Crevant, hertog van Humières, werd gouverneur van de stad.
In Engeland regelde Karel II 20 regimenten om overgescheept te worden naar Oostende, maar daarna twijfelde hij om in oorlog te gaan met Frankrijk. In de tussentijd begonnen er onderhandelingen tussen Frankrijk en de Nederlandse Republiek, wat leidde tot het Verdrag van Nijmegen op 10 augustus 1678. Ieper ging deel uitmaken van het koninkrijk Frankrijk tot 1697, toen het terugkwam aan de Spaanse kroon bij de Vrede van Rijswijk.

## Literatuur

* Abel Hugo, France historique et monumentale: Histoire générale de France depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, 1843.
* Camille Rousset, Histoire de Louvois et de son administration politique et militaire, Volume 2, 1862.
* Luc-Normand Tellier, Face aux Colbert: les Le Tellier, Vauban, Turgot-- et l'avènement du libéralisme, Édition Presse de l'université de Quebec, 1987.

## Externe link

* Fortified Places (EN): Ieper in 1678
# Begraafplaats Duinhof

Begraafplaats Duinhof kan verwijzen naar:
* Begraafplaats Duinhof (IJmuiden)
* Begraafplaats Duinhof (Lisse)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Begraafplaats Duinhof en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Begraafplaats Duinhof (IJmuiden)

Op begraafplaats Duinhof aan de Slingerduinlaan in IJmuiden, aangelegd in de jaren 1959-1961, omvat een rooms-katholieke begraafplaats en een algemene begraafplaats, waar zich ook de oorlogsbegraafplaats bevindt. De begraafplaats ligt in de duinen net buiten de bebouwde kom van IJmuiden en Driehuis, tussen het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en de begraafplaats Westerveld.
De aula uit 1961 is, evenals de begraafplaats zelf, een ontwerp van Willem Dudok en, na opname in het Beschermingsprogramma Wederopbouw 1959-1965, in 2014 geplaatst op de Rijksmonumentenlijst.
Sinds september 2015 is er ook een "buitenaula" in een duinkom.

## Oorlogsbegraafplaats

Op de oorlogsbegraafplaats bevinden zich dertien graven:
* J Boszhard, 1900-1945
* Pieter Dekker, 1921-1944
* Jasper van Gelder, 1902-1940
* Ab Homburg, 1917-1945, 322 Dutch Squadron RAF, kreeg tweemaal de Bronzen Leeuw
* Nikorinus Cornelis van Kampen, 1923-1940
* Wouter Korteweg, 1915-1940
* Albert Kraaijeveld, 1921-1944
* Johannes Krijger, 1904-1940
* W Mattijssen, 1904-1942, 320 Dutch Squadron RAF, KM-MLD, kreeg het Vliegerkruis
* Jan Rijnsburger, 1922-1940
* Bernardus Marinus Josephus Johannes Frans Smulders, 1913-1940, matroos
* Adriaan Stadt, 1910-1940
* Gerrit Laurentius Wolf, 1919-1940
Van Kampen, Korteweg, Rijnsburger, Stadt, Wolf en Van Gelder vielen reeds tijdens de meidagen van 1940. Homburg werd eerst onder de naam Harvey in Delden begraven en werd later naar Duinhof overgebracht.

### Monument

Op 15 februari 1963 werd tegenover de oorlogsgraven het monument 'De Vallende Man' onthuld, gemaakt door de Rotterdamse beeldhouwer Cor van Kralingen (1908-1977). Het is een bronzen beeld van een naakte man die achterover valt, als ware hij door een kogel getroffen. Het monument herdenkt alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.
Eenzelfde beeld staat op het militaire erehof op de Rotterdamse begraafplaats Crooswijk, op de Nederlandse erevelden in Mill Hill, Oslo, Orry-la-Ville, Salzburg en op de Duitse erevelden te Frankfurt, Hamburg en Hannover.

## Trivia

Op de algemene begraafplaats is het graf van Hans Kok, een Amsterdamse kraker die in een politiecel is omgekomen.
* Twee graven van Nederlandse vliegeniers
* Het ruimen van graven in 2011
* Dertien oorlogsgraven
* Website 4&5 mei: De Vallende Man
* Matroos Smulders
* ↑ Haarlems Dagblad: Buitenaula op begraafplaats Duinhof, 3 september 2015.
* ↑ Dertien oorlogsgraven. Gearchiveerd op 7 maart 2016.
* ↑ Ab Homburg alias Harvey. Gearchiveerd op 6 maart 2016.
# Begraafplaats Elzestraat

Begraafplaats Elzestraat (voluit begraafplaats Elzestraat Hogevelden), ook wel kerkhof Liersesteenweg genoemd, is een begraafplaats in Elzestraat, een gehucht van de Belgische gemeente Sint-Katelijne-Waver. Het zou in 1888 door kardinaal Goossens ingewijd zijn in een tijdperk van ideologische strijd tussen de katholieken en liberalen.

## Historiek

Eind negentiende eeuw werd besloten tot de opwaardering van de kapel van Sint-Augustinus tot parochiekerk. En passant zou er een grote begraafplaats bijgebouwd worden. De geplande gemeentelijke begraafplaats zou echter moeilijk bereikbaar zijn voor de buurtbewoners. Daarom kocht gemeente Sint-Katelijne-Waver als geschiktere locatie voor de begraafplaats een groot perceel op de hoek van de Liersesteenweg en de Hoge Velden.
Tijdens kardinaal Goossens' bezoek in 1888 voor de eerstesteenlegging van parochiekerk Sint-Augustinus van Sint-Katelijne-Waver zou hij tevens deze begraafplaats ingewijd hebben. Hier is echter geen zekerheid over, want als deze gebeurtenis strookt met de werkelijkheid, dan overtrad de prelaat met deze handeling de wetgeving die alleen wijding van individuele graven toelaat. Mocht het werkelijk gebeurd zijn, dan past deze gebeurtenis in de ideologische strijd tussen de katholieken en liberalen destijds. Deze gebeurtenis zou ook de aanwezigheid van religieuze grafsymboliek en ongebruikelijke concentratie van uitgesproken katholieke families uit de Mechelse binnenstad verklaren. En ook al lag het kerkgebouw relatief ver weg, verkozen ook de begijnen, de zusters van Liefde, de apostolinnen, de ongeschoeide karmelietessen, de clarissen, de jezuïeten en de zusters van de christelijke scholen deze begraafplaats.
In 2019 werd op de begraafplaats een nieuwe groetzone, strooiweide en columbarium geopend. In 2021 waren plannen in de maak om op Elzestraat een sterrenweide voor overleden kinderen aan te leggen.

## Bekend graf

Het mausoleum van de familie Ysebrant de Lendonck is sinds 2007 een beschermd monument. Het werd in 1929 op hoek van de Duivenstraat en Kauwendaal gebouwd als imitatiegrot met een bekronend Heilig Hartbeeld, met daarin gegraveerde taferelen betreffende de verrijzenis. Het monument moest wijken voor straatverbreding en het werd naar zijn huidige plek op het kerkhof verplaatst.
# Bembidion atrox

Bembidion atrox is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1935 door Andrewes.
# Bauhaus (bouwmarkt)

Bauhaus is een Duitse winkelketen van bouwmarkten. Het bedrijf werd opgericht door Heinz-Georg Baus (1934-2016) en behoort tot de grootste doe-het-zelfketens van Europa. Het hoofdkantoor bevindt zich in het Zwitserse Belp in kanton Bern. De eerste Bauhaus-winkel is geopend in Mannheim in 1960. In januari 2015 beschikte de keten over meer dan 250 vestigingen in 19 landen, waarvan ca. 125 vestigingen in Duitsland. De onderneming werkt niet met franchisenemers, zoals de meeste bouwmarkten in Duitsland, maar is in regionale bedrijven opgedeeld.
Bauhaus had in 2015 een omzet van 6,0 miljard euro. In 2018 waren er 34.500 mensen werkzaam.
In september 2015 opende Bauhaus haar eerste Nederlandse filiaal in de stad Groningen. Nadien volgden vestingen in Hengelo, Venlo en Den Hoorn.
# Bauhaus Center Tel Aviv

Bauhaus Center Tel Aviv (Hebreeuws: מרכז באוהאוס; Merkaz Bauhaus) is een organisatie die zich bezighoudt met Bauhaus-architectuur en design in de stad Tel Aviv, Israël. Het omvat een winkel, uitgeverij en privégalerie.

## Achtergrond

Het Bauhaus Center werd in 2000 opgericht door Asher Ben Shmuel, Micha Gross en Shlomit Gross. De oprichters vonden het noodzakelijk om de geschiedenis en het erfgoed van de Bauhaus-architectuur in Tel Aviv te documenteren. Door deze bouwstijl wordt de kuststad immers de Witte stad van Tel Aviv genoemd.
Sinds 2003 werkt het Bauhaus Center nauw samen met de Israëlische Nationale Commissie voor UNESCO. Daarnaast werkt het ook samen met de gemeente Tel Aviv en verschillende onderwijsinstellingen, galerieën, musea en verenigingen van techniek en architectuur.
In het verleden was de organisatie gevestigd op Dizengoffstraat 99 en later nummer 155. Tegenwoordig bevindt het zich op nummer 77 in diezelfde straat.

## Structuur

* Boekwinkel en bibliotheek: De boekwinkel is gespecialiseerd in design, architectuur en de stad Tel Aviv. De bibliotheek bevat archiefmateriaal over het Bauhaus-tijdperk in de stad, evenals zeldzame boeken over het onderwerp. De organisatie fungeert tevens als onafhankelijke uitgeverij voor boeken omtrent Bauhaus-architectuur en design, en de stad Tel Aviv. Er zijn tot nu toe 15 titels gepubliceerd.
* Galerie: In de vorm van tentoonstellingen wordt er verteld over Tel Aviv en de architectuur, cultuur en bewoners van de stad. Hierbij ligt de focus op design en fotografie.
* Rondleidingen: Er worden wandeltochten door de Witte Stad georganiseerd waarbij prominente Bauhaus-gebouwen worden getoond. Deze gebouwen zijn gebouwd in de jaren dertig en veertig van de 20e eeuw.
* Winkel: De winkel biedt lokale kunstenaars en ontwerpers de ruimte om hun werk te tonen, promoten en verkopen.
# Belgische Federatie voor Bob- en Sleesporten

De Belgische Federatie voor Bob- en Sleesporten (BFBS), in het Frans Fédération Belge de Bobsleigh et Skeleton, is de nationale sportbond in België die is aangesloten bij de Internationale bobslee- en skeletonfederatie (FIBT). Skeleton is sterk verwant aan het rodelen, waarbij één atleet de afdaling liggend op een slee ondergaat. Een bobslee is iets groter waar twee tot vier atleten al zittend afdalen.

## (Ex-) atleten
### Bobslee
#### Mannen

* Thomas Siech
* Korneel Deblock
* Sebastien Trouillez
* Lino Vandoorne
* Michaël Dezutter
* Davy Bastiaens
* Michael Serisé
* Tom Plessers
* Roel Hermans
* Robert van Impe
* Arno van Impe

#### Vrouwen

* Hanna Mariën
* An Vannieuwenhuyse
* Annelies Holthof
* Eveline Vercammen
* Lien De Decker
* Elfje Willemsen
* Eva Willemarck
* Caroline De Bock
* Nel Paulissen
* Lies Defreyne

### Skeleton
#### Mannen

* Korneel Deblock

#### Vrouwen

* Kim Meylemans

## Externe link

* Officiële website
* Fiche Belgische Federatie voor Bob- en Sleesporten, KBO
# Bemisia decipiens

Bemisia decipiens is een halfvleugelig insect uit de familie witte vliegen (Aleyrodidae), onderfamilie Aleyrodinae.
De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd door Maskell in 1896.
# Bdín

Bdín (Duits: Bdin of Wacht) is een Tsjechische gemeente in de regio Midden-Bohemen en maakt deel uit van het district Rakovník, op 7,5 km afstand van Nové Strašecí.
Bdín telt 73 inwoners (2023).

## Geschiedenis

Het dorp werd voor het eerst vermeld in 1318, toen Jan van Bdín (Jan de Ptyna) het dorp bezocht. De naam is afgeleid van de persoonsnaam Bda en betekent landgoed, hof.
Op de weg tussen Bdín en Srbeč werd op 18 april 1945 een vrachtwagen aangevallen vanuit een loods. De bestuurder kwam om het leven en twee andere inzittenden raakten gewond. Op de plaats van de aanslag staat een gedenkteken.
Sinds 2003 is Bdín een zelfstandige gemeente binnen het district Rakovník.

## Verkeer en vervoer
### Buslijnen

De volgende buslijnen halteren in Bdín:
* 583 Milý - Bor - Mšec - Nové Strašecí
* 628 Řevničov - Mšec - Kladno

## Galerij

* Gemeentehuis
* Akkerbouw nabij Bdín
* Straat in Bdín
* Straat op de heuvel
* Oud huis langs de heuvel
# Berggoffer

De berggoffer (Thomomys talpoides) is een zoogdier uit de familie van de goffers (Geomyidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Richardson in 1828.

## Voorkomen

De soort komt voor in Canada en de Verenigde Staten.
* ↑ (en) Berggoffer op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Bembidion yoshikawai

Bembidion yoshikawai is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1996 door Morita.
# Bembidion wraseanum

Bembidion wraseanum is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1998 door Toledano.
# Bergby

Bergby is een plaats in de gemeente Gävle in het landschap Gästrikland en de provincie Gävleborgs län in Zweden. De plaats heeft 815 inwoners (2005) en een oppervlakte van 191 hectare. De rivier de Hamrångeån loopt langs de plaats en net buiten de plaats ligt een waterkrachtcentrale aan deze rivier.

## Verkeer en vervoer

Bij de plaats lopen de E4 en Länsväg 303.
De spoorlijn Ostkustbanan loopt door de plaats.
* ↑ (sv) Tätort (17-02-2006). Zweeds Bureau voor Statistiek. Tätorter 2005. Bezocht op 13 april 2009.
Bestuurscentrum: Gävle (Tätort)
Tätort: Åbyggeby · Berg · Bergby · Björke · Bönan · Forsbacka · Forsby · Furuvik · Hagsta · Hamrångefjärden · Hedesunda · Lund · Norrsundet · Totra · Trödje · Valbo
Småort: Åbyggeby (tegelbruket) · Alborga · Allmänninge · Axmar by · Backa · Berg en Sjökalla · Björke (oostelijk deel) · Brunnsvik · Eskön en Esköränningen · Finnböle · Grinduga · Häcklinge · Harkskär · Hästbo · Hillevik · Hillsjöstrand · Lövåsen en Dansheden · Mårtsbo · Ölbo · Oppala · Östanbäck en Lund · Sikvik · Småmuren · Utvalnäs
# Bergdierenrots (Diergaarde Blijdorp)

De bergdierenrots is een onderdeel van Diergaarde Blijdorp in Rotterdam en kwam naar het ontwerp van Sybold van Ravesteyn tot stand in 1939-1941. De kunstmatige rots met verblijven voor bergdieren intern is gesitueerd in de noordoostelijke hoek van de dierentuin. Het object is een rijksmonument
De bergdierenrots is in de loop van de tijd meerdere keren hersteld waardoor de vorm gewijzigd is. De sierlijke contouren van de borstwering aan de achterzijde zijn verdwenen door ophoging.
Door de tijd heeft de rots meerdere bewoners gehad, waaronder Makaken. Sinds de zomer van 2022 is de rots in gebruik door de rode panda.

## Omschrijving

De door een verdiept buitenterras omgeven rots is opgetrokken uit baksteen dat is afgesmeerd met betonspecie om een rotsachtig uiterlijk te verkrijgen. Het object heeft een min of meer rechthoekige, afgeronde plattegrond en kent een symmetrische opbouw. Intern zijn verblijven opgenomen voor bergdieren. Het verdiepte buitenterras wordt begrensd door een betonnen borstwering. Aan de uiteinden loopt de wand schuin af en eindigt in rond gemetselde kolommen met vlaggenmasthouders.

## Waardering

De Bergdierenrots is van algemeen belang:
* het object heeft architectuurhistorische waarde vanwege het materiaalgebruik, de toegepaste verhoudingen, de vormgeving en de verzorgde detaillering.
* het object heeft stedenbouwkundige en ensemblewaarde vanwege de functionele situering op het diergaarde terrein en vanwege de samenhang met andere complexe onderdelen.
* het object heeft visueel-ruimtelijke waarde als manifest onderdeel binnen het complex.

## Afbeeldingen

* Bergdierenrots
# Bergdietikon

Bergdietikon is een gemeente en plaats in het Zwitserse kanton Aargau en maakt deel uit van het district Baden. Bergdietikon telt 2.523 inwoners.

## Externe link

* Statistische gegevens over deze gemeente bij Bundesamt für Statistik
Baden · Bellikon · Bergdietikon · Birmenstorf · Ehrendingen · Ennetbaden · Fislisbach · Freienwil · Gebenstorf · Killwangen · Künten · Mellingen · Mägenwil · Neuenhof · Niederrohrdorf · Oberrohrdorf · Obersiggenthal · Remetschwil · Spreitenbach · Stetten · Turgi · Untersiggenthal · Wettingen · Wohlenschwil · Würenlingen · Würenlos
* Gemeinsame Normdatei: 4537443-0
* Historisch woordenboek van Zwitserland: 001635
* Virtual International Authority File: 236555627
* WorldCat (via VIAF): 236555627
# Bergisel

De Bergisel is een 746 meter hoge heuvel in het zuiden van het stadsdeel Wilten van de stad Innsbruck in de Oostenrijkse deelstaat Tirol. De heuvel ligt aan de rivier de Sill, waar het Wipptal uitmondt in het Inndal.
De naam is afgeleid van de Latijnse naam Burgusinus, wat berg betekent, en is later verbasterd tot het Duitse Bergisel. Archeologische vondsten hebben aangetoond dat de heuvel al lange tijd geleden gebruikt werd als offerplaats en reeds gedurende de ijstijd bewoond werd.
Onder de Bergisel door lopen tunnels voor zowel de Brennerspoorlijn als de Brenner Autobahn. Aan de voet van de heuvel ligt de Sillkloof. Het gebied hieromheen wordt door veel Innsbruckers gebruikt voor recreatie.

## Geschiedenis

In 1809 vormde de heuvel viermaal het toneel voor de Slagen bij de Bergisel, toen tijdens de Tiroolse Volksopstand het napoleontische Franse leger en zijn bondgenoten werden verslagen door een Tirools verzetsleger onder leiding van de Tiroolse vrijheidsstrijder Andreas Hofer. Ter nagedachtenis aan deze veldslagen werd in 1892 op de heuvel een gedenkteken voor Andreas Hofer onthuld. De gebeurtenissen tijdens de derde Slag bij Bergisel op 13 augustus 1809 zijn afgebeeld op het zogenaamde Riesenrundgemälde, een panoramaschildering in Innsbruck.

## Sport

Sinds 1952 is Innsbruck een van de deelnemende plaatsen aan het Vierschansentoernooi. Nadat er eerst een kleinere schans stond, werd voor de Olympische Winterspelen van 1964 uit beton de Bergiselschans gebouwd, die ook voor de Winterspelen van 1976 gebruikt werd. Omdat deze schans na verloop van tijd niet meer aan alle veiligheidseisen voldeed, werd in 2003 een nieuwe schans geopend, ontworpen door de Iraaks-Britse architect Zaha Hadid.
Het Bergiselstadion was vanaf 1993 ook thuishaven voor het Air & Style Snowboard Festival, totdat op 4 december 1999 bij de westuitgang van het Bergiselstadion paniek uitbrak, waardoor een tribune instortte en vijf jonge vrouwen om het leven kwamen en vele andere jongeren zwaargewond raakten. Nadien is dit evenement verhuisd naar Seefeld.

## Bereikbaarheid

De Bergisel is bereikbaar via de Stubaitalspoorlijn, station Sonnenburgerhof, of via tramlijn 1 vanuit Innsbruck, station Bergisel.
* Gemeinsame Normdatei: 4069277-2
* Library of Congress Control Number: sh2010005796
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007602143205171
* Virtual International Authority File: 236808504
* WorldCat (via VIAF): 236808504