# Jacob Boonvang

Jacob Boonvang (Rotterdam, 5 juni 1897 – Rotterdam, 11 augustus 1976) was een Nederlands pianist en orkestleider. Zijn artiestennaam was Jacques Bonevito.

## Biografie

Jacob Boonvang werd op 5 juni 1897 in Rotterdam geboren. Hij was de zoon van de Joodse Leon Boonvang en Marianna Slier. Op 17 oktober 1923 trouwde de 26-jarige Jacob Boonvang in Rotterdam met de 17-jarige rooms-katholieke Kaatje Dina Helena Snijders (geboren op 17 november 1905), dochter van Johannes Snijders en Adriana Klijnman. Jacob en Dina Boonvang kregen twee kinderen. Marianna werd geboren op 8 september 1924, maar overleed achttien dagen na de geboorte op 26 september 1924. Hun tweede dochter Adriana werd geboren op 8 maart 1928. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontmoette de 16-jarige Adriana in april 1944 haar grote liefde, de 22-jarige Duitse militair Karl Leiprecht. Over het leven van Jacob en Dina Boonvang en hun dochter Adriana en Karl Leiprecht heeft Jacobs kleinzoon professor dr. Rudolf Leiprecht een documentaire gemaakt. Jacob Boonvang was de neef van Maurits Boonvang (1878-1937), een zanger en humorist die optrad onder het pseudoniem Maurice Dumas.

## Loopbaan voor de Tweede Wereldoorlog

In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog werkte Jacob Boonvang als pianist in het variététheater, in muziekcafés en in bioscopen. Hij begeleidde ook stomme films, o.a. in het Luxor theater in Rotterdam. Als pianist trad Jacob Boonvang op door het hele land.

### Het Prins Bernhard Lied

Ter gelegenheid van de verloving van prinses Juliana en Bernhard van Lippe-Biesterfeld schreef Jacob Boonvang/Jac. Bonevito in 1936 de muziek voor het Prins Bernhard Lied: hij kwam, zag en hij overwon. De tekst voor dit lied werd geschreven door Enrico Paoli (pseudoniem van Henk Paauwe) en Paul Duval (pseudoniem van cabaretier Gerrit Jan Hendrik Dorgelo, 1899-1984) had alle rechten verworven. Het Prins Bernhard lied werd gelanceerd door de AVRO. Op 8 oktober 1936 werden er 100.000 exemplaren bij ruim duizend winkeliers en kiosken gratis ter beschikking van het publiek gesteld.
          Prins Bernhard Lied
          Hij kwam, zag en … overwon
       Hollanders zijn koel en nuchter
       ’t Is hun Noord’lijke natuur
       En men zegt: “Wij Nederlanders
       Raken niet zoo gauw in vuur”
       Doch, daar kwam een Prins uit Lippe
       Heel gewoontjes, in jacquet
       En hij heeft zoo, in een weekje
       Aller hart in vlam gezet
       Een ieder roemt in strijd
       Zijn jovialiteit
          Refrein
          Prins Bernhard, gij hebt met Uw lach ons betooverd
          Thans schijnt in ’t Oranjehuis weder de zon
          Met één slag hebt gij aller harten veroverd
          Prins Bernhard, hij kwam, zag en hij overwon
       ’t Geen wij hoorden sprak al aanstonds
       Tot het hart van klein en groot
       ’n Prins, die niet in weelde baadde
       Maar wou werken voor zijn brood
       In colbert, in ’n kleine auto
       Vriend’lijk wuivend: “Goeden Dag”
       Ongekunsteld, toch vol charme
       Won hij ieders hart op slag
       Dat hielden wij niet uit
       Wij zongen overluid
          Refrein
       Alle soorten Nederlanders
       Ongeacht hun rang of stand
       Hebben d’oogen uitgewreven
       Toen zij ’t lazen in de krant
       Stoere kerels – oude bestjes
       Alles juicht’ in vreugdekoor
       En de koelste Nurks zei zuchtend
       Nou, ik geef me over, hoor!
       Daar was in Nederland
       Geen mensch tegen bestand
          Refrein

### Afbeeldingen van het Prins Bernhard Lied, 1936

* Prins Bernhard Lied p. 1, 1936.
* Prins Bernhard Lied p. 2, 1936.
* Prins Bernhard Lied p. 3, 1936

## Optredens in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog

Jacob Boonvang had een succesvolle carrière tot de Tweede Wereldoorlog in Nederland uitbrak op 10 mei 1940. Hij trad nog volop op in 1939 en in het begin van 1940. Hij zorgde op 6 juni 1939 voor de pianomuziek tijdens een feestavond voor militairen in Rijswijk. Eind februari 1940 trad hij twee avonden op voor ruim duizend militairen in het café-restaurant de Karseboom aan de Groest in Hilversum. Hij kreeg lovende recensies als “gewaardeerd begeleider en uitstekende piano-solist”. In april 1940 trad hij op tijdens de Dobbelmann feestavond voor de gemobiliseerde land- en zeemacht.

## Optredens tijdens de Tweede Wereldoorlog

In 1941 kreeg Jacob Boonvang als Joodse man door de Duitse bezetters niet alleen een werkverbod, maar ook een speelverbod opgelegd. De Nederlandsche Kultuurkamer was een door de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog op 25 november 1941 ingesteld instituut, waar alle kunstenaars, architecten, schrijvers, journalisten, muzikanten, filmacteurs en podiumartiesten bij aangesloten moesten zijn om te mogen werken. Joodse Nederlanders mochten geen lid worden van de Nederlandse Kultuurkamer. Het oogmerk was de pers en de kunstenwereld onder strenge controle te houden en waar nodig te censureren. De Kamer was onderdeel van de nazificatie van de Nederlandse samenleving tijdens de bezetting.
Als gemengd-gehuwde Joodse man werd Jacob Boonvang wel vrijgesteld van deportatie naar concentratiekampen of vernietigingskampen. Dit betekende dat hij in zijn persoonsbewijs niet alleen een Joden-stempel had staan, maar ook een Sperr-stempel. In maart 1944 werd Jacob Boonvang als gemengd-gehuwde Joodse man gedwongen te werk gesteld op Fliegerhorst Havelte, een locatie in Drenthe die was uitgekozen door de Duitse bezetter voor de aanleg van een vliegveld. Hij werd ondergebracht in het barakkenkamp bij De Doeze aan de Hunebeddenweg, dat ook wel het Jodenkamp werd genoemd. In het arische (niet-Joodse) kamp, dat iets verderop aan De Wal in Havelte lag, werden af en toe cabaretavonden georganiseerd die toegankelijk waren voor alle kamparbeiders, inclusief de Joodse arbeiders, en de plaatselijke bevolking. Jacob Boonvang speelde op deze avonden soms als pianobegeleider. Hij verbleef in het Jodenkamp tot kort na Dolle Dinsdag, 5 september 1944, en overleefde de oorlog.

## Hervatting van zijn loopbaan na de Tweede Wereldoorlog

Na de oorlog trad Jacob Boonvang weer op als pianist tot er aan het begin van de jaren zestig door gezondheidsproblemen een einde aan zijn loopbaan als pianist kwam. Op 1 december 1958 trad Jacob Boonvang op in het Odeon theater voor duizenden “Parool-kinderen” die de speciale Sint Nicolaas voorstelling bijwoonden die door het Parool was georganiseerd. Samen met Joop Schröder verzorgde Jacob Boonvang de muzikale begeleiding. Het Rotterdamsche Parool van 1 december 1958 beschrijft het optreden van Jac. Boonvang tijdens het bezoek van St. Nicolaas die in drie zalen de Parool-jeugd bezocht. Een van zijn laatste optredens vond plaats in Amicitia, Den Haag, voor de personeelsvereniging van de directie van Wegen van Rijkswaterstaat.

## Afbeeldingen van krantenartikelen over Jacob Boonvang

* Jacob Boonvang geeft als kapelmeester leiding aan het groot orkest, advertentie Rotterdamsch Nieuwsblad, 27 september 1928.
* Jacob Boonvang geeft leiding aan het Rotterdams orkest, advertentie Voorwaarts sociaal-democratisch dagblad, 18 oktober 1928.
* Jacob Boonvangs optreden in het Luxor Theater, advertentie in De Schakel, 28 januari 1955.
Bronnen
* Delpher krantenarchief.
* Leiprecht, Rudolf, Lange schaduwen van het zwijgen: de liefdesgeschiedenis van zijn ouders en het lot van zijn verzwegen joodse familie, in samenwerking met Erik Willems en Gerard Leenders (Stichting Job Amsterdam) (duur van de film is ca. 60 minuten).
* Joods Erfgoed Rotterdam.
* Open Archieven Rotterdam.
* VPRO gids, 13-17 april, 2023, Verzwegen verleden.
* Wijk, Wim van der, De gemengd gehuwde Joden in Havelte in oorlogstijd, drukkerij J. en J. in Havelte, oktober 2020, en 2e druk, februari 2022.
* Wijk, Wim van der, Leestekens in het Holtingerveld, op zoek naar de geschiedenis in het landschap, Koninklijke Van Gorcum BV, Assen, 208 blz., mei 2023, ISBN 9789023259657.
Referenties
* ↑ Overlijdensbericht van Jacob Boonvang in Het Vrije Volk, democratisch socialistisch dagblad, 24 augustus 1976.
* ↑ Aankondiging van een optreden van Jac. Bonevito, Rotterdamsch nieuwsblad 21-2-1938. Gearchiveerd op 12 augustus 2023.
* ↑ Het huwelijk Jacob Boonvang en Kaatje Dina Helena Snijders. Gearchiveerd op 25 mei 2023.
* 1 2 Joods Erfgoed Rotterdam. Gearchiveerd op 30 mei 2023.
* 1 2 VPRO gids, 13-17 april, 2023, Verzwegen verleden.
* ↑ Lange schaduwen van het zwijgen, de liefdesgeschiedenis van zijn ouders en het lot van zijn verzwegen joodse familie, Rudolf Leiprecht, Erik Willems en Gerard Leenders (Stichting Job Amsterdam). De film is op 5 mei 2023 in het Goethe instituut in Amsterdam in première gegaan.
* ↑ Rudolf Leiprecht op de Duitstalige Wikipedia
* ↑ Ter gelegenheid van de verloving van prinses Juliana en prins Bernhard schreef Jac. Bonevito de muziek voor Het Prins Bernhard lied, dat door de AVRO werd gelanceerd. Gearchiveerd op 12 augustus 2023.
* ↑ https://etymologiebank.nl/trefwoord/besje
* ↑ Uitgave Paul Duval, Delftschestraat 5, Tel. 11991, R.dam.
* ↑ Optreden van Jacob Boonvang voor in Rijswijk (Zuid-Holland) gelegerde militairen, Het Vaderland, 6-6-1939.
* ↑ Optreden van Jacob Boonvang voor ruim 1000 militairen, Gooi- en Eemlander, 2-3-1940.
* ↑ Optreden voor de land- en zeemacht, Rotterdamsch Nieuwsblad, 30-4-1940.
* ↑ Wim van der Wijk, De gemengd gehuwde Joden in Havelte, Havelte, februari 2022, p. 35.
* ↑ Wim van der Wijk, Leestekens in het Holtingerveld, Koninklijke Van Gorcum BV, Assen, 2023, p. 131.
* ↑ Wim van der Wijk, Leestekens in het Holtingerveld, Koninklijke Van Gorcum BV, Assen, 2023, p. 132.
* ↑ Een optreden van Jacob Boonvang in het Odeon in Rotterdam.
* ↑ Optreden in Amicitia in Den Haag, Het Binnenhof, 5 november 1960.