# Jan Böhmermann

Jan Böhmermann (Bremen, 23 februari 1981) is een Duits komiek en presentator. Hij is tevens actief als schrijver en producent.

## Loopbaan

Böhmermann begon in 1997 als columnist bij Die Norddeutsche en ging presenteren bij Radio Bremen. Hij begon aan meerdere studies aan de Universiteit van Keulen maar maakte er geen af. In 2004 kwam hij als komiek bij de WDR en hij ging bij de zender 1 Live presenteren. Daar maakte hij in 2005 naam met een parodiereeks op voetballer Lukas Podolski genaamd Lukas’ Tagebuch. De reeks, die jaren liep, leidde tot meerdere gerechtelijke procedures van de voetballer tegen Böhmermann en diens werkgever. In 2007 liep op de televisiezender WDR de improvisatie-journalistieke-komedieshow echt Böhmermann.
In 2009 was hij overgestapt naar RTL Television en maakte hij samen met Pierre M. Krause en Caroline Korneli deel uit van het team van het satirische programma TV-Helden dat voor ophef zorgde met de Ersten Türkischen Karnevalsverein Deutschlands (1. TKVD), de eerste Turkse carnavalsvereniging in Duitsland. In Dortmund werd hierna een echte Turkse carnavalsvereniging gestart. Het programma kreeg in 2009 de Deutscher Fernsehpreis in de categorie komedie. Datzelfde jaar verscheen zijn eerste boek Alles, alles über Deutschland – Halbwissen kompakt.
In 2010 ging hij op de radio voor de ARD werken en was hij columnist bij de Süddeutsche Zeitung. Ook bleef hij actief voor 1 Live. In 2011 deed hij met Klaas Heufer-Umlauf een theatertour Zwei alte Hasen erzählen von früher en beiden hadden daarna tot september 2012 onder dezelfde titel een radioshow op Radio Eins. Hierna ging hij verder met singer-songwriter Olli Schulz met wie hij meerdere shows deed. Böhmermann deed vanaf 2011 de komische afsluiting van de late-night-show Die Harald Schmidt Show op Sat.1.
Met Heufer-Umlauf maakte Böhmermann een tweetal hoorspelen. Sinds oktober 2013 produceert hij de late-night-show Neo Magazin op ZDFneo. Voor de ZDF maakte hij sinds 2012 samen met Charlotte Roche ook de talkshow Roche & Böhmermann. Vanaf 2016 ging deze verder met Olli Schultz als Schulz & Böhmermann.
In september 2021 bracht Böhmermann in ZDF Magazin Royale op satirische wijze aan het licht hoe Duitse politici proberen artikelen in Wikipedia aan te (laten) passen.

## Controverses

In augustus 2014 twitterde hij een bekende afbeelding van fotograaf Martin Langer van de Rostock-Lichtenhagen-rellen (geweld tegen migranten in Rostock) van een man gekleed in joggingbroek en het shirt van het Duits voetbalelftal die de Hitlergroet maakte. In januari 2015 zette Böhmermann zich af tegen de fotograaf van de foto over copyright hierop en specifiek op het gebruik op sociale media. Böhmermann maakte later zijn excuses aan Langer en hij kreeg ook kritiek op deze actie.
In maart 2015 maakte hij ten tijde van de Europese staatsschuldencrisis een gemanipuleerde video waarin de Griekse minister van financiën Yanis Varoufakis de middelvinger op stak. Door een collegapresentator werd de video eerst als echt neergezet. Dit leidde op sociale media tot de hype #Varoufake. De ZDF gaf snel aan dat het om satire ging en de actie werd met veel lof ontvangen. Böhmermann kreeg er de Grimme-Preis voor.
Eind november van dat jaar bracht hij onder het pseudoniem POL1Z1STENS0HN het satirische rapnummer Ich hab Polizei uit. Zowel de tekst als de clip werden breed besproken en bediscussieerd en het nummer bereikte plaats tien in de Musikmarkt Top 100.
In maart 2016 stelde Böhmermann in de late-night-show Neo Magazin Royale de grens tussen satire en smaad aan de kaak. Daarvoor gebruikte hij een beledigend gedicht gericht aan de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan onder de titel Schmähkritik. Hierin vroeg hij zich onder meer af of je Erdoğan een pedofiel en geitenneuker mocht noemen. Zowel Erdoğan als anderen deden hierop aangifte en vanuit Turkije werd diplomatieke druk uitgevoerd op Duitsland om tot vervolging over te gaan. Böhmermann kwam onder politiebescherming te staan na bedreigingen en dook onder. De ontstane situatie werd bekend als de Böhmermannaffaire. De Duitse bondskanselier Angela Merkel maakte 15 april bekend dat Böhmermann inderdaad mag worden vervolgd. De rechtbank bepaalde eerst dat Böhmermann het overgrote deel van zijn gedicht niet mocht herhalen, op straffe van 250.000 euro of een half jaar cel. Uiteindelijk ging Böhmermann's advocaat in beroep. Die was niet blij met de resultaten. Na deze procedure besloot de rechtbank de zaak op te schorten. Ze besloten dat, vanwege vrijheid van meningsuiting, het niemand verboden was zijn mening te geven. Zelfs niet tegen een president. Er werden dus geen strafbare feiten gepleegd en Böhmermann kreeg geen sancties.

## Externe link

* (en) Jan Böhmermann in de Internet Movie Database
* ↑ (de) Wie Politik, PR und Nazis die Wikipedia beeinflussen. youtube.com. ZDF Magazin Royale (3 september 2021). Geraadpleegd op 8 maart 2024.
* ↑ Causa Böhmermann – Die Schmähkritik im Ganzen, Deutschlandfunk, 12 april 2016 (transcriptie). Gearchiveerd op 28 oktober 2021.
* ↑ (de) Böhmermanns Gedicht über Präsident Erdogan – Hier noch mal als Zitat, BILD.de, 15 april 2016 (video). Gearchiveerd op 19 april 2023.
* Gemeinsame Normdatei: 1031936548
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 0762 9379
* Library of Congress Control Number: no2017085443
* MusicBrainz: 1965aa78-3109-4ceb-9b7e-5e9b79b5a229
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: pna2010614072
* Système universitaire de documentation: 253643171
* Virtual International Authority File: 90796218
* WorldCat (via VIAF): 90796218