# Spaans (schaakopening)

De Spaanse opening of Spaanse partij, kortweg het Spaans, is de schaakopening die begint met de zetten 1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 (zie diagram). Deze opening, een van de open spelen, behoort zowel tot de oudste als tot de meestgespeelde openingen. De Spanjaard Ruy López schreef in de 16e eeuw een boek waarin hij deze opening propageerde; vandaar dat de opening later naar zijn geboorteland werd genoemd. Grootmeesters als Paul Keres, Aleksandr Aljechin en Bobby Fischer hebben het Spaans tot grote bloei gebracht waardoor de Italiaanse partij van zijn vooraanstaande plaats verdrongen werd. Door Vladimir Kramnik is de Berlijnse verdediging van Emanuel Lasker opnieuw populair gemaakt.
De hoofdvariant gaat verder met: 3...a6 4.La4 Pf6 5.0-0 waarna twee grote varianten ontstaan:
* open Spaans na 5...Pe4; en
* gesloten Spaans na 5...Le7.

## Open Spaans
### Spaans gambiet

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Pe4

### Tarraschverdediging

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Pe4

### Tartakower

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Pe4 6.De2:

### Rigavariant

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Pe4 6.d4 ed

### Bernstein

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Pe4 6.d4 b5 7.Lb3 d5 8.de Le6 9.Pbd2

### Berlijnse variant

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Pe4 6.d4 b5 7.Lb3 d5 8.de Le6 9.c3 Pc5:

### Klassiek

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Pe4 6.d4 b5 7.Lb3 d5 8.de Le6 9.c3 Le7

## Gesloten Spaans
### Worell

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.De2

### Steenwijkervariant

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Lc6

### Trajkovic

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 Lb7

### anti-Marshall

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.a4

### Marshallgambiet

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d5

### Bogolubov

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d6 9.d4-Lg4

### Keres

    1.e4 e5 2.Pc3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d6 9.h3 a5

### Zaitsev

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d6 9.h3 Lb7

### Smyslov

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d6 9.h3 h6

### Breyer

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d6 9.h3 Pb8

### Tschigorin

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d6 9.h3 Pa5 10.Lc2 c5 11.d4 Dc7

## Overige varianten binnen het Spaans
### Spaans

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 (diagram)

### Polluckverdediging

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Pa5

### Brentanoverdediging

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 g5

### Fianchetto

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 g6

### Cozioverdediging

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Pge7

### Birdverdediging

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Pd4

### Jänischgambiet of Schliemanngambiet

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5

### Klassiek

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Lc5

### Vleugelgambiet

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Lc5 4.b4

### Cordelgambiet

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Lc5 4.c3 f5

### Berlijnse verdediging

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Pf6

### Riogambiet

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Pf6 4.0-0 Pe4

### Steinitzverdediging

    1.e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 d6

### Ruilvariant

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.Lxc6

### Alapingambiet

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.Lc6 dc 5.0-0 Lg4 6.h3 h5

### Uitgestelde Steinitzverdediging

    1.e4 e5 2 Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 d6

### Steinitzaanval

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 d6 5.c3

### Siestavariant

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 d6 5.c3 f5

### Rubinstein

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 d6 5.c3 Ld7 6.d4 Pge7

### Keres

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 d6 5.c4

### Gambietvariant

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 b5 5.Lb3 Pa5 6.Lf7

### Spaans middengambiet

    1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.d4