# Europese kampioenschappen schaatsen 2009

De Europese kampioenschappen schaatsen 2009 werden op 9, 10 en 11 januari 2009 gereden in Thialf te Heerenveen. Titelverdedigers waren de Europees kampioenen van 2008 in Kolomna, de Nederlanders Sven Kramer en Ireen Wüst.
Na de eerste dag stond Kramer riant aan de leiding door een slechte eerste bocht op de 500 meter van zijn grootste rivaal Håvard Bøkko en de diskwalificatie op de 5000 meter van de andere grote concurrent Enrico Fabris die met zijn schaats de baanmarkering in een bocht overschreed. Op de tweede dag versterkte Kramer zijn koppositie door de 1500 meter te winnen met een minieme voorsprong op de specialisten Jevgeni Lalenkov en Fabris. Bij de vrouwen nestelde de Duitse Claudia Pechstein zich stevig aan kop met een tweede plaats op de 500 meter en een eerste plaats op de 3000 meter. Alleen haar landgenote Daniela Anschütz en regerend wereldkampioene Paulien van Deutekom konden enigszins in haar kielzog blijven. Op de derde dag won Kramer de 10.000 meter, waardoor hij voor de derde maal op rij Europees kampioen werd. Bøkko verwees op de slotafstand Wouter Olde Heuvel naar de derde plaats. Bij de dames won Anschütz de 1500 meter en liep daardoor iets in op Pechstein maar die stelde op de 5000 meter in een onderling duel met Anschütz de titel veilig.
Ook stond dit kampioenschap in het teken van het afscheid van Nederlands succesvolste allrounder aller tijden: Rintje Ritsma. Op de tweede dag van het toernooi, 10 januari, werd er na afloop van het schaatsprogramma stilgestaan bij zijn afscheid. Oud-schaatser Jochem Uytdehaage maakte onder meer bekend dat er in Thialf een speciale "Hall of Fame" komt waar Ritsma de eerste schaatser wordt die daar een bronzen beeld krijgt.
Programma :
| vrijdag 9 januari | zaterdag 10 januari | zondag 11 januari |
| 500 meter mannen 5000 meter mannen | 500 meter vrouwen 1500 meter mannen 3000 meter vrouwen | 1500 meter vrouwen 10.000 meter mannen 5000 meter vrouwen |

## Vrouwen
### Deelname

De vrouwen streden voor de 34e keer om de Europese titel. Ze deden dit voor de zeventiende keer in Nederland en voor de vijftiende keer in Heerenveen. Achtentwintig deelneemsters (een evenaring van de recorddeelname uit 1971, 1983, 1987 en 1990) uit dertien landen namen aan dit kampioenschap deel. Alle dertien landen, Duitsland (4), Nederland (4), Noorwegen (3), Polen (2), Roemenië (2), Rusland (2), Tsjechië (2), Wit-Rusland (2), Zweden (2), Denemarken (1), Hongarije (1), Oekraïne (1) en Oostenrijk (1), waren ook vertegenwoordigd op het EK in 2008. Zeven vrouwen maakten hun EK debuut.
Bij haar zeventiende deelname aan een Europees kampioenschap, hetgeen geen enkele vrouw voor haar deed, werd Claudia Pechstein voor de derde keer Europees kampioene, in 1998 en 2006 won ze de titel ook. Het was voor haar de tiende keer dat ze op het eindpodium plaats nam. Haar landgenote Daniela Anschütz op plaats twee nam voor de tweede keer op dit podium plaats. De Europees kampioene van 2007, de Tsjechische Martina Sáblíková completeerde het erepodium, net als in 2008, op plaats drie, zij stond hier voor de derde keer.
Het kwartet Nederlandse deelneemsters eindigden in de vier aansluitende posities achter het trio op het erepodium. Paulien van Deutekom werd vierde, Renate Groenewold vijfde, Ireen Wüst zesde en debutante Elma de Vries zevende.

### Afstandmedailles

Van de Nederlandse deelneemsters won alleen Paulien van Deutekom op dit kampioenschap afstandmedailles, zij bracht haar totaal tot zes stuks middels brons op de 1500 en 3000 meter.
Europees kampioene Claudia Pechstein won dit jaar vier afstandmedailles en bracht haar totaal op dit kampioenschap tot 34 medailles (8-16-10). Alleen Gunda Niemann-Kleemann met vierenveertig afstandmedailles (28-10-6) won er meer. De nummer twee in het eindklassement, Daniela Anschütz, won ook vier afstandmedailles. Ze won goud op de 1500, zilver op de 3000 en brons op de 500 en 5000 meter.
De Tsjechische Martina Sáblíková won de gouden medaille 5000 meter, en bracht daarmee haar totaalscore aan afstandmedailles tot zeven stuks.
De Russische Alla Sjabanova won met de gouden medaille op de 500 meter haar eerste medaille.
| 500 meter Rang Schaatser Land Tijd 1 Alla Sjabanova RUS39,58 2 Claudia Pechstein GER39,74 3 Daniela Anschütz GER40,00 4Paulien van Deutekom NED40,04 5Jekaterina Abramova RUS40,18 6Ireen Wüst NED40,19 7Hege Bøkko NOR40,42 8Elma de Vries NED40,47 9Anna Badajeva BLR40,61 10Renate Groenewold NED40,73 | 3000 meter Rang Schaatser Land Tijd 1 Claudia Pechstein GER4.04,41 2 Daniela Anschütz GER4.04,97 3 Paulien van Deutekom NED4.05,24 4Martina Sáblíková CZE4.05,34 5Renate Groenewold NED4.07,52 6Stephanie Beckert GER4.10,08 7Ireen Wüst NED4.11,36 8Maren Haugli NOR4.12,20 9Katarzyna Wójcicka POL4.12,92 10Elma de Vries NED4.13,42 |
| 1500 meter Rang Schaatser Land Tijd 1 Daniela Anschütz GER1.57,21 2 Claudia Pechstein GER1.57,72 3 Paulien van Deutekom NED1.58,13 4Ireen Wüst NED1.58,28 5Renate Groenewold NED1.58,66 6Martina Sáblíková CZE1.59,12 7Alla Sjabanova RUS1.59,81 8Katarzyna Wójcicka POL2.00,69 9Elma de Vries NED2.00,98 10Maren Haugli NOR2.01,29 | 5000 meter Rang Schaatser Land Tijd 1 Martina Sáblíková CZE6.53,19'CR 2 Claudia Pechstein GER7.02,99 3 Daniela Anschütz GER7.04,09 4Renate Groenewold NED7.04,29 5Ireen Wüst NED7.05,34 6Stephanie Beckert GER7.06,99 7Paulien van Deutekom NED7.08,33 8Maren Haugli NOR7.13,06 9Elma de Vries NED7.14,55 10Anna Rokita AUT7.18,77 11Katarzyna Wójcicka POL7.19,00 12Lucille Opitz GER7.26,27 CR = kampioenschapsrecord |

### Eindklassement

| Rang | Schaatsster | Land | 500m | 3000m | 1500m | 5000m | Punten |
| 1 | Claudia Pechstein (17) | Duitsland | 39,74 (2) | 4.04,41 (1) | 1.57,72 (2) | 7.02,99 (2) | 162,014 |
| 2 | Daniela Anschütz (11) | Duitsland | 40,00 (3) | 4.04,97 (2) | 1.57,21 (1) | 7.04,09 (3) | 162,307 |
| 3 | Martina Sáblíková (6) | Tsjechië | 40,90 (12) | 4.05,34 (4) | 1.59,12 (6) | 6.53,19 (1) | 162,815 |
| 4 | Paulien van Deutekom (3) | Nederland | 40,04 (4) | 4.05,24 (3) | 1.58,12 (3) | 7.08,33 (7) | 163,119 |
| 5 | Renate Groenewold (11) | Nederland | 40,73 (10) | 4.07,52 (5) | 1.58,66 (5) | 7.04,34 (4) | 163,965 |
| 6 | Ireen Wüst (5) | Nederland | 40,19 (6) | 4.11,36 (7) | 1.58,28 (4) | 7.05,34 (5) | 164,043 |
| 7 | Elma de Vries | Nederland | 40,47 (8) | 4.13,42 (10) | 2.00,97 (9) | 7.14,35 (9) | 166,454 |
| 8 | Katarzyna Wójcicka (10) | Polen | 40,88 (11) | 4.12,92 (9) | 2.00,69 (8) | 7.19,00 (11) | 167,163 |
| 9 | Maren Haugli (5) | Noorwegen | 41,42 (17) | 4.12,20 (8) | 2.01,28 (10) | 7.13,05 (8) | 167,184 |
| 10 | Anna Rokita (5) | Oostenrijk | 41,37 (18) | 4.14,64 (12) | 2.02,33 (11) | 7.18,77 (10) | 168,853 |
| 11 | Lucille Opitz (5) | Duitsland | 41.09 (13) | 4.13,78 (11) | 2.02,52 (14) | 7.26,27 (12) | 168,853 |
| 12 | Stephanie Beckert | Duitsland | 43,62 (26) | 4.10,08 (6) | 2.04,79 (20) | 7.06,98 (6) | 169,594 |
| NC13 | Alla Sjabanova | Rusland | 39,58 (1) | 4.17,12 (13) | 1.59,81 (7) | | 122.369 |
| NC14 | Jekaterina Abramova (4) | Rusland | 40,18 (5) | 4.26,10 (18) | 2.02,63 (15) | | 125,406 |
| NC15 | Hege Bøkko | Noorwegen | 40,42 (7) | 4.25,29 (17) | 2.02,43 (13) | | 125,445 |
| NC16 | Luiza Złotkowska (3) | Polen | 41,27 (16) | 4.21,12 (14) | 2.02,82 (16) | | 125,730 |
| NC17 | Mari Hemmer (3) | Noorwegen | 41,69 (20) | 4.21,53 (15) | 2.03,09 (18) | | 126,308 |
| NC18 | Karolína Erbanová | Tsjechië | 41,12 * (14) | 4.26,64 (19) | 2.02,36 (12) | | 126,346 |
| NC19 | Daniela Dumitru (4) | Roemenië | 41,66 (19) | 4.30,34 (22) | 2.07,02 (21) | | 129,056 |
| NC20 | Marita Johansson (4) | Zweden | 43,06 (24) | 4.28,19 (20) | 2.04,08 (19) | | 129,118 |
| NC21 | Joelija Jasenok (6) | Wit-Rusland | 41,26 (15) | 4.34,86 (25) | 2.07,49 (22) | | 129,566 |
| NC22 | Olena Mjagkych (10) | Oekraïne | 41,85 (21) | 4.33,15 (24) | 2.07,67 (24) | | 129,931 |
| NC23 | Daniela Oltean (10) | Roemenië | 42,69 (23) | 4.30,67 (23) | 2.07,61 (23) | | 130,337 |
| NC24 | Emma Andersson | Zweden | 42,34 (22) | 4.38,30 (26) | 2.08,33 (25) | | 131,499 |
| NC25 | Anna Badajeva | Wit-Rusland | 40,61 (9) | 4.50,19 (28) | 2.08,61 (26) | | 131,845 |
| NC26 | Cathrine Grage (4) | Denemarken | 45,04 (27) | 4.28,38 (21) | 2.11,16 (27) | | 133,490 |
| NC27 | Ágota Tóth (3) | Hongarije | 43,09 (25) | 4.39,75 (27) | 2.15,17 (28) | | 134,771 |
| DQ1 | Jekaterina Sjichova | Rusland | diskw. ** | 4.23,23 (16) | 2.03,00 (17) | | |
    vet= kampioenschapsrecord
    * vallend gefinisht, ** gevallen, onreglementair gefinisht
De eerste veertien schaatssters bezorgden hun land een startplek op het wereldkampioenschap schaatsen allround 2009. Dit betekent dat op het WK voor Nederland en Duitsland vier schaatssters uitkomen, voor Rusland twee en voor Noorwegen, Oostenrijk, Polen en Tsjechië één schaatsster.
De startplaatsen voor de Europese kampioenschappen schaatsen 2010 worden eveneens bepaald aan de hand van bovenstaand klassement. Landen met minstens drie schaatssters bij de eerste twaalf mogen vier rijdsters afvaardigen, landen met minstens twee schaatssters bij de eerste zestien mogen drie rijdsters afvaardigen, en landen met minstens één schaatsster bij de eerste twintig mogen twee rijdsters afvaardigen. De overige landen mogen één schaatsster afvaardigen.
    4 startplaatsen: Nederland en Duitsland
    3 startplaatsen: Noorwegen, Polen en Rusland
    2 startplaatsen: Oostenrijk, Roemenië, Tsjechië en Zweden
Door hun eindklassering in de top 6 hebben Paulien van Deutekom, Ireen Wüst en Renate Groenewold zich rechtstreeks geplaatst voor het WK.

## Mannen

| 500m Rang Schaatser Land Tijd 1 Jevgeni Lalenkov RUS36,22 2 Konrad Niedźwiedzki POL36,25 3 Robert Lehmann GER36,34 PB 4Joel Eriksson SWE36,45 5Sven Kramer NED36,47 6Enrico Fabris ITA36,55 7Ivan Skobrev RUS36,68 8Wouter Olde Heuvel NED36,72 PB 9Lars Kvaalen NOR36,79 10Matteo Anesi ITA36,94 19Carl Verheijen NED37,71 26Kris Schildermans BEL39,80 31Koen Verweij NED1.06,95 (val) | 5000 meter Rang Schaatser Land Tijd 1 Sven Kramer NED6.15,76 2 Håvard Bøkko NOR6.18,51 3 Wouter Olde Heuvel NED6.21,84 4Sverre Haugli NOR6.25,11 5Carl Verheijen NED6.25,52 6Koen Verweij NED6.29,91 PB 7Ivan Skobrev RUS6.30,22 8Øystein Grødum NOR6.32,56 9Sławomir Chmura POL6.34,08 10Tobias Schneider GER6.35,17 15Kris Schildermans BEL6.43,48 |
| 1500 meter Rang Schaatser Land Tijd 1 Sven Kramer NED1.46,53 2 Jevgeni Lalenkov RUS1.46,62 3 Enrico Fabris ITA1.46,68 4Wouter Olde Heuvel NED1.47,44 5Håvard Bøkko NOR1.47,47 6Ivan Skobrev RUS1.47,97 7Koen Verweij NED1.48,24 8Konrad Niedźwiedzki POL1.48,27 9Robert Lehmann GER1.48,28 10Carl Verheijen NED1.48,88 DQKris Schildermans BEL1.55,07* * gediskwalificeerd wegens het niet voorrang verlenen aan de schaatser in de buitenbaan | 10.000 meter Rang Schaatser Land Tijd 1 Sven Kramer NED13.00,16 2 Håvard Bøkko NOR13.09,23 3 Carl Verheijen NED13.18,11 4Wouter Olde Heuvel NED13.18,25 5Ivan Skobrev RUS13.19,86 6Øystein Grødum NOR13.26,84 7Sverre Haugli NOR13.28,79 8Koen Verweij NED13.35,07 9Tobias Schneider GER13.35,70 10Robert Lehmann GER13.44,84 11Konrad Niedźwiedzki POL14.07,05 12Jevgeni Lalenkov RUS14.35,33 |

### Eindklassement

| Rang | Schaatsster | Land | 500m | 5000m | 1500m | 10.000m | Punten |
| 1 | Sven Kramer | Nederland | 36,47 (5) | 6.15,76 (1) | 1.46,53 (1) | 13.00,16 (1) | 148,564 |
| 2 | Håvard Bøkko | Noorwegen | 37,36 (15) | 6.18,51 (2) | 1.47,47 (5) | 13.09,23 (2) | 150,495 |
| 3 | Wouter Olde Heuvel | Nederland | 36,72 (8) | 6.21,84 (3) | 1.47,44 (4) | 13.18,25 (4) | 150,629 |
| 4 | Ivan Skobrev | Rusland | 36,68 (7) | 6.30,22 (7) | 1.47,97 (6) | 13.19,85 (5) | 151,684 |
| 5 | Carl Verheijen | Nederland | 37,71 (19) | 6.25,52 (5) | 1.48,88 (10) | 13.18,11 (3) | 152,460 |
| 6 | Robert Lehmann | Duitsland | 36,34 (3) | 6.36,29 (11) | 1.48,48 (9) | 13.44,84 (10) | 153,304 |
| 7 | Sverre Haugli | Noorwegen | 37,97 (21) | 6.25,11 (4) | 1.50,00 (15) | 13.28,79 (7) | 153,586 |
| 8 | Tobias Schneider | Duitsland | 37,09 (12) | 6.35,17 (10) | 1.49,26 (11) | 13.35,70 (9) | 153,812 |
| 9 | Konrad Niedźwiedzki | Polen | 36,25 (2) | 6.44,89 (17) | 1.48,27 (8) | 14.07,05 (11) | 155,181 |
| 10 | Jevgeni Lalenkov | Rusland | 36,20 (1) | 6.47,96 (20) | 1.46,62 (2) | 14.35,33 (12) | 156,302 |
| 11 | Øystein Grødum | Noorwegen | 39,88 (27) | 6.32,56 (8) | 1.53,51 (22) | 13.26,84 (6) | 157,314 |
| 12 | Koen Verweij | Nederland | 1.06,95 * (31) | 6.29,91 (6) | 1.48,24 (7) | 13.35,07 (8) | 182.774 |
| NC13 | Joel Eriksson | Zweden | 36,45 (4) | 6.47,50 (18) | 1.49,50 (13) | | 113,700 |
| NC14 | Johan Röjler | Zweden | 37,41 (16) | 6.39,93 (13) | 1.50,14 (16) | | 114,116 |
| NC15 | Alexis Contin | Frankrijk | 37,81 (20) | 6.38,74 (12) | 1.49,45 (12) | | 114,167 |
| NC16 | Matteo Anesi | Italië | 36,94 (10) | 6.47,70 (19) | 1.49,86 (14) | | 114,330 |
| NC17 | Andrei Burljajev | Rusland | 37,35 (14) | 6.49,09 (21) | 1.50,55 (17) | | 115,109 |
| NC18 | Marco Cignini | Italië | 37,63 (18) | 6.49,95 (22) | 1.50,69 (18) | | 115,521 |
| NC19 | Marco Weber | Duitsland | 38,21 (23) | 6.40,35 (14) | 1.52,30 (20) | | 115,678 |
| NC20 | Vitalij Michajlov | Wit-Rusland | 37,46 (17) | 6.55,54 (25) | 1.52,40 (21) | | 116,480 |
| NS21 | Sławomir Chmura | Polen | 39,24 (25) | 6.34,08 (9) | 1.53,89 (24) | | 116,611 |
| NC22 | Milan Sáblík | Tsjechië | 38,19 (22) | 6.53,08 (23) | 1.53,54 (23) | | 117,341 |
| NC23 | Marian Christian Ion | Roemenië | 38,95 (24) | 6.53,54 (24) | 1.54,41 (25) | | 118,440 |
| NC24 | Philip Brojaka | Verenigd Koninkrijk | 37,06 (11) | 7.23,55 (28) | 1.52,25 (19) | | 118,831 |
| NC25 | Jan Caflisch | Zwitserland | 40,31 (28) | 7.07,21 (26) | 2.00,27 (29) | | 123,121 |
| NC26 | Asier Peña Iturria | Spanje | 40,99 (30) | 7.17,54 (27) | 2.00,20 (27) | | 124,810 |
| NC27 | Szabolcs Szőllősi | Hongarije | 40,42 (29) | 7.24,00 (29) | 2.00,20 (27) | | 124,886 |
| DQ2 | Enrico Fabris | Italië | 36,55 (6) | diskw. | 1.46,68 (3) | | |
| DQ2 | Jarmo Valtonen | Finland | 37,12 (13) | diskw. | 1.54,41 (25) | | |
| DQ3 | Lars Kvaanen | Noorwegen | 36,79 (9) | 6.44,87 (16) | diskw. | | |
| DQ3 | Kris Schildermans | België | 39,80 (26) | 6.43,48 (15) | diskw. | | |
    * gevallen, DQ = gediskwalificeerd
De eerste zestien schaatsers bezorgden hun land een startplek op het wereldkampioenschap schaatsen allround 2009. Dit betekent dat op het WK voor Nederland vier schaatsers uitkomen, voor Noorwegen drie, voor Rusland, Duitsland en Zweden twee en voor Frankrijk, Italië en Polen een.
De startplaatsen voor de Europese kampioenschappen schaatsen 2010 werden eveneens bepaald aan de hand van bovenstaand klassement. Landen met minstens drie schaatsers bij de eerste twaalf mogen vier rijders afvaardigen, landen met minstens twee schaatsers bij de eerste zestien mogen drie rijders afvaardigen, en landen met minstens één schaatser bij de eerste twintig mogen twee rijders afvaardigen. De overige landen mogen één schaatser afvaardigen.
    4 startplaatsen: Nederland en Noorwegen
    3 startplaatsen: Duitsland, Rusland en Zweden
    2 startplaatsen: Frankrijk, Italië, Polen en Wit-Rusland
Door hun eindklassering in de top 6 hebben Sven Kramer, Wouter Olde Heuvel en Carl Verheijen zich rechtstreeks geplaatst voor het WK 2009.
* ↑ https://web.archive.org/web/20170110085848/https://kijkonderzoek.nl/component/com_kijkcijfers/Itemid,133/file,j1-6-1-p
* Uitslagen op ISUresults.eu
* (nl) Uitslag EK Allround mannen 2009. SchaatsStatistieken.nl. Geraadpleegd op 11 oktober 2013.
* (nl) Uitslag EK Allround vrouwen 2009. SchaatsStatistieken.nl. Geraadpleegd op 11 oktober 2013.