# Hans Sonnenberg

Hans Sonnenberg (Makassar, 22 februari 1928 – Rotterdam, 29 september 2017) was een Nederlands kunsthandelaar en -verzamelaar, galeriehouder en filantroop.
Sonnenberg werd in 1928 geboren op Zuid-Celebes in het toenmalige Nederlands-Indië (thans Indonesië) als zoon van een marinecommandant. In 1938 verhuisde de familie Sonnenberg naar Rotterdam, waar zijn moeder het ouderlijk huis met antiek inrichtte en hij het lyceum volgde. Na zijn dienstplicht ging hij aan de slag bij het havenbedrijf Cornelder.

## Kunsthandelaar

Sonnenberg was actief binnen de kunstenaarssociëteit van het Schielandshuis en de Rotterdamse Kunstkring, en organiseerde in 1954 zijn eerste tentoonstelling. In 1958 kwam de Italiaanse kunstenaar Piero Manzoni voor een tentoonstelling naar Rotterdam, dat echter niet in verkopen resulteerde. Na de tentoonstelling deed Sonnenberg zijn eerste grote aankoop, en kocht hij de hele collectie van zeventien schilderijen. Samen met Manzoni en Nel en Gust Romijn stond hij aan de basis van de zero-beweging en organiseerde hij diverse internationale exposities.
Sonnenberg's entree in de kunstwereld lag in 1960 in Den Haag, toen hij de nieuwe internationale galerie Orez ('zero' achterstevoren) ging leiden. Hij legde de basis voor een galerie die tot 1971 internationaal gericht kon werken, met diverse zero- en Nul-kunstenaars als Jan Schoonhoven.
Op 8 januari 1962 startte Sonnenberg Galerie Delta op het terrein van de Rotterdamse Kunstkring, waar ook Manzoni bij betrokken was tot zijn overlijden in 1963. In zijn galerij verkocht hij hedendaagse kunst van zowel vermaarde internationale als van opkomende Rotterdamse kunstenaars. Uiteindelijk in 1972 verdiende hij genoeg met zijn kunsthandel om zijn baan als cargadoor bij Cornelder op te kunnen zeggen. Tot op hoge leeftijd bleef Sonnenberg betrokken bij zijn kunsthandel.
In de loop van de jaren ging hij zich vooral specialiseren in Nederlandse kunstenaars, waardoor hij erom bekend is komen te staan dat hij veel vaderlandse (en vooral Rotterdamse) kunstenaars de kans bood om bij hem te exposeren, die later zouden doorbreken. In 2003 ontving Sonnenberg de Wolfert van Borselenpenning van de gemeente Rotterdam voor zijn jarenlange inzet voor de beeldende kunst in Rotterdam.

## Filantroop

In 2000 zegde Sonnenberg een collectie van vijftien schilderijen toe aan Museum Boijmans Van Beuningen die in 2012 daadwerkelijk werden omgezet in een gift met een waarde van zo'n 30 miljoen euro. In datzelfde jaar organiseerde Museum Boijmans Van Beuningen een tentoonstelling Meneer Delta ter ere van Sonnenberg, naar aanleiding van het 50-jarig bestaan van zijn galerij. In 2017 schonk hij een Cobra-collectie van negen kunstwerken aan het Stedelijk Museum Schiedam als aanvulling op hun Appel-collectie.
* 1 2 3 4 5 Jan Donia, Hans Sonnenberg: 50 jaar meneer Delta. Kunstspectrum 1 p. 31-35 (februari 2012). Geraadpleegd op 27 juni 2017.
* ↑ Hans Sonnenberg (1928 -2017), pionier in de Rotterdamse kunstwereld AD.nl d.d. 30 september 2017. Gearchiveerd op 30 december 2019.
* ↑ Bij het overlijden van Hans Sonnenberg, meneer Delta website Stedelijk Museum Schiedam
* ↑ Hans Sonnenberg. rkd.nl. Gearchiveerd op 1 oktober 2017. Geraadpleegd op 27 juni 2017.
* 1 2 3 Het moet aan een spijker kunnen hangen, hè; Gesprek met Hans Sonnenberg van de 35-jarige galerie Delta. nrc.nl. Gearchiveerd op 25 juli 2023. Geraadpleegd op 27 juni 2017.
* 1 2 NOS, 'Ik ben 89, wat moet ik met een miljoen op de bank?' (17 juni 2017). Geraadpleegd op 27 juni 2017.
* ↑ Rotterdams Jaarboekje 2004, Gemeentearchief Rotterdam en Historisch Genootschap Roterodamum, p. 13
* ↑ Boijmans ontvangt particuliere schenking ter waarde van 30 miljoen. www.boijmans.nl (20 april 2012). Gearchiveerd op 13 juli 2017. Geraadpleegd op 27 juni 2017.
* ↑ Museum Boijmans van Beuningen, Meneer Delta, een galeriehouder en verzamelaar in het museum. Gearchiveerd op 13 juli 2017. Geraadpleegd op 27 juni 2017.
* ↑ Overzicht werken tentoonstelling Meneer Delta
* ↑ Nadia Berkelder, Stedelijk Museum krijgt CoBrA-verzameling van Rotterdamse verzamelaar. www.ad.nl (27 juni 2017). Geraadpleegd op 27 juni 2017.
* Gemeinsame Normdatei: 1026853869
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 9615 4903
* Library of Congress Control Number: nb2013007600
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 358752
* Système universitaire de documentation: 167301268
* Virtual International Authority File: 296099213
* WorldCat (via VIAF): 296099213