OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sphallomorpha obsoleta

Sphallomorpha obsoleta is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1888 door Macleay.
# Sphallomorpha pilosa

Sphallomorpha pilosa is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1992 door Baehr.
# Spaniocerca hamishi

Spaniocerca hamishi is een steenvlieg uit de familie Notonemouridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2000 door McLellan.
* Joel Hallan (2008) Synopsis of Notonemouridae of the World
* DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1. Bezocht: 4-3-2013.
# Spilocephalus intermedius

Spilocephalus intermedius is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1895 gepubliceerd door Martin Jacoby.
# Spikkelvleugelmiersluiper

De spikkelvleugelmiersluiper (Microrhopias quixensis) is een zangvogel uit de familie Thamnophilidae (miervogels).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor van Mexico tot het in het Amazonegebied en telt tien ondersoorten:
* M. q. boucardi: van zuidoostelijk Mexico tot noordelijk Honduras.
* M. q. virgatus: van zuidoostelijk Honduras tot westelijk Panama.
* M. q. consobrina: van oostelijk Panama tot westelijk Colombia en westelijk Ecuador.
* M. q. quixensis: van zuidelijk Colombia tot oostelijk Ecuador en noordoostelijk Peru.
* M. q. intercedens: oostelijk-centraal Peru en zuidwestelijk amazonisch Brazilië.
* M. q. nigriventris: centraal Peru.
* M. q. albicauda: zuidoostelijk Peru en noordelijk Bolivia.
* M. q. microstictus: de Guyana's en noordoostelijk Brazilië.
* M. q. bicolor: zuidelijk-centraal Brazilië.
* M. q. emiliae: oostelijk-centraal Brazilië.

## Status

De grootte van de populatie is in 2022 geschat op 0,5-5 miljoen volwassen vogels. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.
* 1 2 (en) Spikkelvleugelmiersluiper op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2024. IOC World Bird List (v14.1).
# Spilosoma graminivora

Spilosoma graminivora is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1988 door Inoue.
# Spiroglossa

Spiroglossa is een geslacht van vliegen (Brachycera) uit de familie van de sluipvliegen (Tachinidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1858 door Doleschall.
# Spirocypris

Spirocypris is een geslacht van kreeftachtigen uit de klasse van de Ostracoda (mosselkreeftjes).

## Soorten volgens <ITIS>

* Spirocypris horrida (G. O. Sars, 1926)
* Spirocypris splendida (Furtos, 1933)
* Spirocypris tuberculata (Sharpe, 1908)
# Spiophanes lowai

Spiophanes lowai is een borstelworm uit de familie Spionidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Spiophanes lowai werd in 1983 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Solis-Weiss.
# Speak to Me (Pink Floyd)

Speak to Me is het openingsnummer van het album The Dark Side of the Moon van Pink Floyd. Op sommige persingen is het gelinkt aan Breathe en dus niet apart vermeld. Het is een van de weinige tracks die alleen door Nick Mason (drummer van PF) is geschreven. Gedurende de breuk binnen Pink Floyd vele jaren later zei Roger Waters, dat het aan hem geschonken zou zijn, maar hij trok die bewering weer in. Nick Mason zou uiteindelijk het bindmiddel vormen tussen Waters en de andere kant gevormd door Richard Wright en David Gilmour. Mason, zo bleek ook later, hield wel van experimenten. Hij speelde onder andere mee tijdens opnamen en concerten van Carla Bley.
The Dark Side of the Moon is een conceptalbum en op dergelijke albums is er een onderling verband tussen de nummers. Dat is hier zeker het geval. Speak to Me is een soort ouverture voor de rest van het album en bevat fragmenten uit (of legt de basis voor):
* de hartslag, die ook aan het eind te horen is van Eclipse, in Speak to Me wordt de hartslag sterker, in Eclipse steeds zachter; het album kan daardoor steeds maar achter elkaar gedraaid/afgespeeld worden; de hartslag is gedurende stille passages over het gehele album te horen;
* het tikken van een klok, later terug te vinden in Time
* het manische gelach van Peter Watts is terug te vinden in Brain Damage
* de kassageluiden, later terug te vinden in Money
* het geluid van een helikopter, later terug te vinden in On the Run
* een fragment met de stem van Clare Torry, later te horen in The Great Gig in the Sky
* een fragment uit Breathe, dat achterstevoren werd opgenomen, juist ter inleiding van dat nummer
Het nummer is instrumentaal en bestaat uit geluidseffecten. De zang van Clare Torry is vocalise (zangstem gebruikt als muziekinstrument) en er is enige gesproken tekst:
* I've been mad for fucking years, absolutely years. I've been over the edge for yonks. Been working with bands so long, I think. Crikey...
* I've always been mad, I know I've been mad, like the most of us are. It's very hard to explain why you're mad, even if you're not mad.
In het nummer zijn maar twee leden van Pink Floyd te horen:
* Richard Wright – toetsinstrumenten
* Nick Mason – percussie, geluidseffecten, loops
Speak to Me · Breathe · On the Run · Time · The Great Gig in the Sky · Money · Us and Them · Any Colour You Like · Brain Damage · Eclipse
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Speak to Me op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* het album
# Speak of the devil

Speak of the devil is een studioalbum van John Abercrombie (niet te verwarren met het album van Ozzy Osbourne uit 1982). Hij keerde daarmee terug naar de samenstelling gitaar, hammondorgel en slagwerk. De heren namen het album op in de Rainbow Studio te Oslo onder leiding van geluidstechnicus Jan Erik Kongshaug. Barbara Wojirsch zorgde voor de lay-out van het album.

## Musici

* John Abercrombie – gitaar
* Dan Wall – hammondorgel
* Adam Nussbaum – slagwerk

## Muziek

* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Speak of the Devil (John Abercrombie album) op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* hardcopy van het album
# Splitting

Splitting kan verwijzen naar:
* splitting (psychologie), een begrip uit de psychoanalyse
* Uit elkaar (boek) (oorspronkelijke titel Splitting), een boek van Fay Weldon
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Splitting en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Spooners (warenhuis)

Spooner and Company Ltd. is een voormalig warenhuis in de Engelse stad Plymouth. Begin jaren 1970 werd het warenhuis omgedoopt tot Debenhams, dat al sinds 1927 eigenaar was van het warenhuis.

## Geschiedenis

In 1844 opende Joseph James Spooner een linnen en wollen stoffenwinkel in het Tuscan House aan 6 Wimple Street in Plymouth. De handel ging goed in 1851 bood het bedrijf werk aan zijn broer, Newby Abraham Spooner, drie vrouwelijke medewerkers, vier mannelijke medewerker, een kindermeisje, een houshulp en een kok. In 1858 verhuisde de winkel naar 48-49 Bedford Street. In 1859 stierf Joseph op een leeftijd van 44 jaar, waarna zijn vrouw Anne de winkel voortzette met hulp van haar zoons John Dawson en John Snell Spooner. Begin twintigste eeuw was de winkel uitgegroeid tot een groot warenhuis met etalages aan Bedford Street en Old Town Street. Op 14 juni 1902 werd de winkel getroffen door een grote brand en moest vervangende huisvesting zoeken. Op 23 juni werd de handel voortgezet vanuit drie tijdelijke locaties. In november 1910 werd de vervangende nieuwbouw geopend met elektrische verlichting, roltrappen, een modetheater, een theesalon en een daktuin.
In 1925 werd het bedrijf overgenomen door Drapery Trust van Clarence Hatry, dat op zijn beurt weer werd overgenomen door Debenhams in 1927.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd het warenhuis opnieuw door brand getroffen in maart 1941. Hierop werd de handel weer op diverse vervangende locaties voortgezet tot de opening van het nieuwe warenhuis in mei 1956 aan Royal Parade. In september 1971 werden de warenhuizen Spooner & Company Ltd. en John Yeo & Company Ltd. samengevoegd, waarna de naam werd omgedoopt tot Debenhams.
* 1 2 (en) Heath, Maggie, Spooner & Company Limited. Geraadpleegd op 5 januari 2024.
* ↑ Fire at Plymouth 14 June 1902. www.devonheritage.org. Geraadpleegd op 6 januari 2024.
* ↑ Tait, Derek, Derek Tait : Plymouth local history: Spooners. Derek Tait (13 januari 2011). Geraadpleegd op 6 januari 2024.
# Spiranthinae

De Spiranthinae vormen een subtribus binnen de Cranichideae, een tribus uit de orchideeënfamilie (Orchidaceae)
De subtribus omvat ongeveer 40 geslachten en ongeveer 410 soorten.
Spiranthinae zijn voornamelijk terrestrische orchideeën, enkele soorten zijn epifytisch. Ze hebben dikwijls zilvergevlekte of -gestreepte bladeren (vandaar de Engelse naam 'Painted Leaved Orchids') in een basale spiraal of een bladrozet. De wortelstok is vlezig. De bloemen zijn klein tot middelgroot en meestal wit, geel, groen, roze of rood gekleurd. De bloemlip draagt meestal een spoor.
Spiranthinae-soorten zijn wereldwijd verspreid, maar vooral in de neotropen (tropisch Midden- en Zuid-Amerika) is dit geslacht vertegenwoordigd. Slechts één geslacht, Spiranthes, is met enkele soorten ook in Europa vertegenwoordigd.

## Taxonomie

De subtribus Spiranthinae, zoals gedefinieerd door Dressler (1993), is geen monofyletische groep, tenzij het geslacht Galeottiella wordt uitgesloten.
* Geslachten:
** Aracamunia Carnevali & I.Ramirez
** Aulosepalum Garay
** Beloglottis Schlechter
** Brachystele Schltr.
** Buchtienia Schltr.
** Coccineorchis Schltr.
** Cotylolabium Garay
** Cybebus Garay
** Cyclopogon C.Presl
** Degranvillea Determann
** Deiregyne Schltr.
** Dichromanthus Garay
** Discyphus Schltr.
** Dithyridanthus Garay
** Eltoplectris Raf.
** Eurostyles Wawra
** Funkiella Schltr.
** Galeottiella Schltr.
** Greenwoodia Burns-Bal.
** Hapalorchis Schltr.
** Helonema Garay
** Kionophyton Garay
** Lankesterella Ames
** Lyroglossa Schltr.
** Mesadenella Pabst & Garay
** Mesadenus Schltr.
** Microthelys Garay
** Odontorrhynchos Correa (1953)
** Oestlundorchis Szlach.
** Pelexia Poit. ex Lindl.
** Pseudogoodyera Schltr.
** Pteroglossa Schltr.
** Sacoila Raf.
** Sarcoglottis C.Presl.
** Sauroglossum Lindl.
** Schiedeella Schltr.
** Skeptrostachys Garay
** Spiranthes Rich.
** Stalkya Garay
** Stenorrhynchus A.Rich.
** Stigmatosema Garay
** Svenkoeltzia Burns-Bal.
** Thelyschista Garay
** Veyretia Szlach.
** Wallnoeferia Szlach.
* (en) 'Orchid Tree': een fylogenie van epifyten in de 'Tree of Life'
* (en) Spiranthinae in BioLib
* (en) Painted Leaved Orchids
* ↑ (en) Phylogenetic assessment of subtribe Spiranthinae and tribe Cranichideae (Orchidaceae) from four plastid and one nuclear DNA sequence datasets
# Spoorlijn Erftstadt - Vochem

De spoorlijn Erftstadt - Vochem was een Duitse spoorlijn en was als spoorlijn 32 onder beheer van DB Netze.

## Geschiedenis

Het traject werd door de Mödrath-Liblar-Brühler Eisenbahn geopend op 1 mei 1901 met een spoorwijdte van 1000 mm. Vanaf 1904 was de lijn met een derde rail uitgerust waardoor ook normaalsporig materiaal gebruik kon maken van de lijn. Na de nationalisering van de lijn in 1913 is het meterspoor opgebroken.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Erftstadt

    DB 2606, spoorlijn tussen Erftstadt en Mödrath
    DB 2609, spoorlijn tussen Erftstadt en Liblar Dorf
    DB 2631, spoorlijn tussen Kalscheuren en Ehrang

### Brühl-Vochem

    DB 9261, spoorlijn tussen Keulen en Bonn
    DB 9262, spoorlijn tussen Brühl-Vochem en Wesseling

## Literatuur

* Eisenbahnatlas Deutschland. Schweers + Wall, Aachen 2014, ISBN 978-3-89494-145-1.
* http://nrwbahnarchiv.bplaced.net/strecken/32.htm
# Sprint

Sprint kan verwijzen naar:
* Sprint, een term voor rennen over een relatief korte afstand
* A.V. Sprint, atletiekvereniging uit Breda
* Alfa Romeo Sprint, een auto uit 1976
* AV de Sprinter, atletiekvereniging uit Meppel
* Sprint, een ontwikkelmethode voor software
* Sprint! (televisieserie), een Nederlandse serie uit 2005
* Sprint Corporation, een Amerikaans telecombedrijf

## Sport

* Sprint (atletiek)
* Sprint (baanwielrennen)
* Sprint (biatlon)
* Sprint (bromfiets)
* Sprint (duivensport)
* Sprint (inline-skaten)
* Sprint (langlaufen)
* Sprint (motorfiets)
* Sprint (schaatsen)
* Sprint (triatlon)
* Sprint (wegwielrennen)
* Sprint (zwemmen)
* Eindsprint
* Massasprint
# Springvloed

Springvloed kan verwijzen naar:
* Springtij, de periode van het getij waarin het verschil tussen hoog- en laagwater het grootst is
* Springvloed (televisieserie), origineel Springfloden, een Zweedse misdaadserie
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Springvloed en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Springweg

De Springweg is een straat in het centrum van de Nederlandse stad Utrecht. Over een afstand van ongeveer een halve kilometer loopt de straat van de Mariaplaats naar de Geertekerk.
De Springweg bestond reeds in de middeleeuwen en is ontstaan uit een landweg die dateert van voor de stedelijke structuur. Het is een van de oudste straten van Utrecht. De oorsprong van de naam is onduidelijk, delen van de straat hebben vroeger andere namen gehad. In de 11e eeuw is in het noordelijke gebied van de Springweg de inmiddels verdwenen Mariakerk gebouwd. Daaromheen ontstond een immuniteit, waarvoor een deel van de oude bebouwing aan de Springweg diende te wijken. De Springweg werd daarbij verdeeld in twee straten, de Springweg en Achter Clarenburg. Aan de Springweg zijn vandaag de dag onder meer de rijksmonumentale Myropscameren, het voormalige Andreasklooster en het Duitse Huis gelegen. Verder bevindt zich in de straat de bioscoop Springhaver. Op nummer 162 staat de voormalige synagoge, die thans in gebruik is door de evangelische gemeente "Ruth" (ook wel het Broodhuis genoemd). Het interieur in artdecostijl is intact gebleven.
# Stadtbrücke (Frankfurt an der Oder)

De Stadtbrücke in Frankfurt (Oder) in Duitsland verbindt de stad Frankfurt met de Poolse stad Słubice. De brug ligt over de rivier de Oder en de grens tussen Duitsland en Polen wordt ter plaatse ook wel de Oder-Neissegrens genoemd. De Oder is ter plaatse nauwelijks gekanaliseerd waardoor de oevers zeer grillig zijn en daardoor een aantrekkelijk punt zijn voor toeristen.
Aan Duitse zijde vonden tot 21 december 2007 veel grensformaliteiten plaats. Alhoewel de grens een binnengrens is van de Europese Unie was het tot die datum een buitengrens van het Schengengebied.
Aan Poolse zijde zijn veel artikelen, waaronder genotsmiddelen, beduidend goedkoper dan in Duitsland. Direct aan de voet van de brug liggen dan ook enkele tabakszaken en even verder bevinden zich slijterijen, horeca en kappers. Ook is prostitutie in Słubice een aanmerkelijke en zichtbare bron van inkomsten. Opmerkelijk is dat het vrije verkeer van goederen en diensten ter plaatse door Duitse wetgeving enigszins is ingeperkt. Zo is het bijvoorbeeld niet toegestaan meer dan een slof sigaretten vanuit Polen in Duitsland in te voeren ter bescherming van de lokale Duitse middenstand. Soortgelijke import rechtstreeks vanuit Polen naar België of Nederland, bijvoorbeeld per vliegtuig, valt onder de reguliere EU-bepalingen.
# Staatshogeschool voor Film, Televisie en Theater Łódź

De Poolse Staatshogeschool voor Film, Televisie en Theater "Leona Schiller" Łódź (Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi, afgekort PWSFTviT) is een van de belangrijkste filmhogescholen voor regie, camerawerk en toneel.
Tot 1958 bestond de school uit twee geheel gescheiden scholen: een voor acteurs en een voor filmmakers. De scholen werden opgericht te Łódź, omdat deze stad gedurende de Tweede Wereldoorlog aanzienlijk minder schade had geleden dan Warschau en het culturele leven zich na de oorlog er daardoor sneller ontwikkelde. Destijds was het de bedoeling dat de school op termijn zou verhuizen naar Warschau. De toneelschool droeg daarom de naam Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie z siedzibą w Łodz (Nationale Hogeschool voor Theater van Warschau gevestigd te Łódź). De eerste rector van deze toneelschool was de acteur en regisseur Leon Schiller. De filmschool kreeg de naam Wyższa Szkoła Filmowa (Hogere Filmschool), met twee hoofdrichtingen: regie en camerawerk. In 1958 verenigden de beide scholen zich.
Tegenwoordig studeren er omstreeks 1000 studenten aan de hogeschool. In de afdeling regie worden jaarlijks uit een veelheid van aanmeldingen twaalf nieuwe studenten aangenomen, van wie de helft van buiten Polen afkomstig is.

## Rectoren

* 1952–1957 Roman Ozogowski
* 1957–1968 Jerzy Toeplitz
* 1968–1969 Bolesław Lewicki
* 1969–1972 Jerzy Kotowski
* 1972–1980 Stanisław Kuszewski
* 1980–1982 Roman Wajdowicz
* 1982–1990 Henryk Kluba
* 1990–1996 Wojciech Has
* 1996–2002 Henryk Kluba († 2004)
* 2002–2008 Jerzy Wozniak
* 2008–2012 Robert Gliński
* 2012-heden Mariusz Grzegorzek

## Regisseurs

* Filip Bajon
* Andrzej Barański
* Ryszard Bugajski
* Josef Cyrus
* Feliks Falk
* Kazimierz Karabasz
* Krzysztof Kieślowski
* Janusz Kijowski
* Andrzej Kondratiuk
* Janusz Kondratiuk
* Witold Leszczyński
* Marcel Łoziński
* Juliusz Machulski
* Lech Majewski
* Wojciech Marczewski
* Janusz Morgenstern
* Andrzej Munk
* Marek Piwowski
* Roman Polański
* Barbara Sass
* Jerzy Skolimowski
* Piotr Szulkin
* Małgorzata Szumowska
* Andrzej Wajda
* Krzysztof Zanussi
* Edward Żebrowski
# Stagetus puncticollis

Stagetus puncticollis is een keversoort uit de familie klopkevers (Anobiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1884 door Brenske & Reitter.
# Station Bjørgeseter

Station Bjørgeseter is een station in Bjørgeseter in de gemeente Lunner in fylke Viken in Noorwegen. Het station aan Gjøvikbanen werd geopend in 1902. In 2006 stopte er voor het laatst een personentrein. Het stationsgebouw van Bjørgeseter stond oorspronkelijk in Heia in Østfold. Het werd daar in 1909 afgebroken en vervolgens in Bjørgeseter weer opgebouwd.

## Externe link

* (no) Station Bjørgeseter op Jernbane.net
# St. Thomas (Newfoundland en Labrador)

St. Thomas is een buurt van de gemeente Paradise in de Canadese provincie Newfoundland en Labrador. De plaats is gelegen aan de oevers van Conception Bay in het oosten van het eiland Newfoundland. Van 1977 tot 1992 was St. Thomas een zelfstandige gemeente.

## Geschiedenis

Rond 1810 vestigden de eerste twee huishoudens zich op de tot dan toe onbewoonde plaats ten westen van St. John's. De plaats ging bekendstaan als Horse Cove en doorheen de 19e eeuw groeide de bevolking vooral door immigratie geleidelijk verder aan. Zij die zich er in de 19e eeuw vestigden waren voornamelijk Ierse immigranten met daarnaast ook heel wat Newfoundlanders uit de onmiddellijke omgeving. In 1922 werd de plaats officieel hernoemd tot St. Thomas.
In 1951 bedroeg het inwoneraantal van St. Thomas 206. In 1976 telde de plaats reeds 461 inwoners en in het daaropvolgende jaar werd St. Thomas door de provincie erkend als een gemeente. In 1991 bereikte de gemeente een bevolkingsomvang van 763 inwoners.
In 1992 vond er een gemeentelijke herindeling plaats waarbij St. Thomas geannexeerd werd door de zuidelijke buurgemeente Paradise.

## Geografie

St. Thomas bevindt zich op het schiereiland Avalon in het zuidoosten van het eiland Newfoundland en maakt deel uit van de Metropoolregio St. John's. De plaats is gelegen in het noorden van de gemeente Paradise en grenst in het noordoosten aan Portugal Cove en in het oosten aan St. Philip's. Het stadscentrum van St. John's ligt 14 km naar het oosten toe.
De hoofdbaan van de plaats is provinciale route 50 die er bekendstaat onder de naam St. Thomas Line.
# Stabiele vlucht

Stabiele vlucht is naast onstabiele vlucht een van de manieren waarop een vliegtuig veilig kan vliegen.

## Voorwaarden voor stabiel vliegen

Een vliegtuig vliegt stabiel als bij toevallige toename van aanstroomhoek van de vleugel (zie voor de werking daarvan bij vliegtuig), de aanstroomhoek als reactie weer afneemt. Hoe gebeurt dit? Op de vleugel werkt een liftkracht die toeneemt met de aanstroomhoek van de vleugel. Zou je die liftkracht, die overal op de vleugel werkt, geconcentreerd denken op één punt (liftpunt), dan zit hij midden onder de vleugel op iets meer dan een kwart van de voorzijde. Als nu die liftkracht achter het zwaartepunt van het vliegtuig aangrijpt, zal bij een toename van de liftkracht, behalve het hele vliegtuig ook de staart van het vliegtuig, vergeleken met de neus, omhoog geduwd worden. Zo wordt de aanstroomhoek van de vleugel en dus de lift weer kleiner: het vliegtuig vliegt stabiel.
Als de geconcentreerde liftkracht echter voor het zwaartepunt van het vliegtuig zit, zal een lifttoename, de neus van het vliegtuig omhoogdrukken waardoor de aanstroomhoek en dus de liftkracht nog verder zullen toenemen. Je moet dan snel bijsturen om een overtrek te voorkomen.
De ligging van het zwaartepunt in het vliegtuig moet zorgvuldig gepland worden. Voordat het vliegtuig in de lucht gaat, berekent de piloot hoe de passagiers en de bagage zo over het vliegtuig verdeeld moeten worden, dat het zwaartepunt voor het liftpunt ligt. Heel soms gaat een vlucht niet door omdat er te weinig gewicht is om het zwaartepunt goed te krijgen. Vliegen is dan te gevaarlijk.

## Onstabiele vliegtuigen

Voorbeelden van onstabiel vliegende vliegtuigen zijn het eerste vliegende vliegtuig van de gebroeders Wright en de F-16.
Alle vliegtuigen voor de F-16 en na de WrightFlyer waren stabiel, omdat een vliegtuig dan veel makkelijker en veiliger te besturen is. De gebroeders Wright daarentegen vonden de stabiele vliegtuigen veel te log reageren. Daarom ook is de F-16 weer onstabiel gemaakt. Om zo'n vliegtuig toch bestuurbaar te maken, moet je dan wel de hulp van een snelle computer hebben.