# Lijst van rijksmonumenten in de voormalige gemeente Littenseradeel

De voormalige gemeente Littenseradeel telde 135 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Hieronder een overzicht. Voor een overzicht van beschikbare afbeeldingen zie de categorie Rijksmonumenten in Littenseradiel op Wikimedia Commons.

## Baard

De plaats Baard telt 4 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Hervormde kerk, hek om kerkhof | Erfscheiding | 1900 late 19e eeuw 1900 late 19e eeuw | | Dekemawei 6 2 bij Dekemawei 6 Dekemawei 6 2 bij Dekemawei 6 | 53° 8' 32" NB, 5° 40' 7" OL | 8467 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk, hek om kerkhof |
| Hervormde kerk, kinderzerken en orgel | Kerk en kerkonderdeel | 1400 14e eeuw (kinderzerken) 1876 (gebouw) 1888 (orgel) 1400 14e eeuw (kinderzerken) 1876 (gebouw) 1888 (orgel) | Bakker 1888 Bakker en Timmenga (orgel) Bakker 1888 Bakker en Timmenga (orgel) | Dekemawei 6 1 Dekemawei 6 Dekemawei 6 1 Dekemawei 6 | 53° 8' 32" NB, 5° 40' 6" OL | 8468 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk, kinderzerken en orgel Meer afbeeldingen |
| Stelphoeve met ruim onderkelderd voorhuis met zesruitsvensters, toegankelijk langs bordes dat naar de omlijste ingang leidt | Boerderij | 1860 ca. 1860 1860 ca. 1860 | | Faldenserwei 25 Faldenserwei 25 | 53° 8' 15" NB, 5° 41' 11" OL | 8469 Dit rijksmonument op Wikidata | Stelphoeve met ruim onderkelderd voorhuis met zesruitsvensters, toegankelijk langs bordes dat naar de omlijste ingang leidt |
| Boerderij van het kop-hals-romptype in eclectische stijl met verwijzingen naar de stijl van de neo-renaissance | Boerderij | 1898 1898 | | Gele Buorren 2 Gele Buorren 2 | 53° 8' 31" NB, 5° 40' 1" OL | 516350 Dit rijksmonument op Wikidata | Boerderij van het kop-hals-romptype in eclectische stijl met verwijzingen naar de stijl van de neo-renaissance Meer afbeeldingen |

## Baijum

De plaats Baijum telt 2 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Kerk van Baijum (Hervormde Kerk) | Kerk en kerkonderdeel | 1865 (toren) 1876 (kerk) 1865 (toren) 1876 (kerk) | Sitema 1865 B.J. Sitema (1865) S. van der Veen (1876) Sitema 1865 B.J. Sitema (1865) S. van der Veen (1876) | Alde Dyk 2 Alde Dyk 2 | 53° 9' 52" NB, 5° 37' 58" OL | 21528 Dit rijksmonument op Wikidata | Kerk van Baijum (Hervormde Kerk) Meer afbeeldingen |
| Windmotor Baijum | Industrie- en poldermolen | 1935 ca. 1935 1935 ca. 1935 | | Kleasterwei bij Kleasterwei 7 Kleasterwei bij Kleasterwei 7 | 53° 9' 36" NB, 5° 38' 8" OL | 516366 Dit rijksmonument op Wikidata | Windmotor Baijum Meer afbeeldingen |

## Beers

De plaats Beers telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Mariakerk. Hervormde kerk, toren en kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1300 13e eeuw 14e eeuw (koor) 18e eeuw (toren en westgevel) 1981-'83 (rest.) 1300 13e eeuw 14e eeuw (koor) 18e eeuw (toren en westgevel) 1981-'83 (rest.) | Kijlstra R. Kijlstra (1981-'83) Kijlstra R. Kijlstra (1981-'83) | Tsjerkepaad 3 1 Tsjerkepaad 3 Tsjerkepaad 3 1 Tsjerkepaad 3 | 53° 9' 21" NB, 5° 43' 59" OL | 8470 Dit rijksmonument op Wikidata | Mariakerk. Hervormde kerk, toren en kerkhof Meer afbeeldingen |
| Hervormde kerk, hekwerk om kerkhof | Erfscheiding | 1900 late 19e eeuw 1900 late 19e eeuw | | Tsjerkepaad 3 2 bij Tsjerkepaad 3 Tsjerkepaad 3 2 bij Tsjerkepaad 3 | 53° 9' 21" NB, 5° 43' 58" OL | 8471 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk, hekwerk om kerkhof |
| Unia State, poortgebouw | Fort, vesting en -onderdl | 1616 1962-'63 (rest.) 1616 1962-'63 (rest.) | | Stinzepaed 9 Stinzepaed 9 | 53° 9' 24" NB, 5° 43' 56" OL | 8472 Dit rijksmonument op Wikidata | Unia State, poortgebouw Meer afbeeldingen |

## Bozum

De plaats Bozum telt 10 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Zie Lijst van rijksmonumenten in Bozum voor een overzicht.

## Britswerd

De plaats Britswerd telt 2 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Sint-Joriskerk en kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1150 midden 12e eeuw 17e eeuw (vensters noordgevel) 18e eeuw (vensters zuidgevel) 1753 (poortje) 1883 (toren) 1974-'75 (rest.) 1150 midden 12e eeuw 17e eeuw (vensters noordgevel) 18e eeuw (vensters zuidgevel) 1753 (poortje) 1883 (toren) 1974-'75 (rest.) | Manen 1975 G.M. van Manen en J. Zwart (1974-'75) Manen 1975 G.M. van Manen en J. Zwart (1974-'75) | Terp 2 Terp 2 | 53° 6' 44" NB, 5° 40' 37" OL | 8483 Dit rijksmonument op Wikidata | Sint-Joriskerk en kerkhof Meer afbeeldingen |
| Windmotor Britswerd | Industrie- en poldermolen | 1925 ca. 1925 1925 ca. 1925 | | Oosterwierumer Oudvaart aan de Oosterwierumer Oudvaart Oosterwierumer Oudvaart aan de Oosterwierumer Oudvaart | 53° 6' 11" NB, 5° 40' 44" OL | 516365 Dit rijksmonument op Wikidata | Windmotor Britswerd Meer afbeeldingen |

## Edens

De plaats Edens telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd woonhuis onder zadeldak met twee topschoorstenen met borden en met beeldbepalende schuur onder zeer groot dak | Boerderij | | Van Burmaniawei 8 Van Burmaniawei 8 | 53° 7' 23" NB, 5° 36' 45" OL | 21530 Dit rijksmonument op Wikidata | Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd woonhuis onder zadeldak met twee topschoorstenen met borden en met beeldbepalende schuur onder zeer groot dak |
| Hervormde kerk en kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1300 13e eeuw vernieuwd in 1874 en 1852 1300 13e eeuw vernieuwd in 1874 en 1852 | Van Burmaniawei 3 Van Burmaniawei 3 | 53° 7' 20" NB, 5° 36' 48" OL | 21531 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk en kerkhof Meer afbeeldingen |
| Twee woningen naast de kerk onder breed schilddak met schoorstenen op de hoeken van de kap | Kerkelijke dienstwoning | | Van Burmaniawei Van Burmaniawei | 53° 7' 19" NB, 5° 36' 49" OL | 21532 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd voorhuis, een trapje aan de topgevelzijde, zesruitsvensters en kleine lichtkozijnen in de top en twee schoorstenen met borden | Boerderij | | Hegenserleane Hegenserleane | 53° 7' 25" NB, 5° 36' 22" OL | 21533 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Edensermolen De Edensermolen | Industrie- en poldermolen | 1847 verm. 1847 1996-'97 (rest./herbouw) 1847 verm. 1847 1996-'97 (rest./herbouw) | Hegenserleane bij Hegenserleane 3 Hegenserleane bij Hegenserleane 3 | 53° 5' 13" NB, 5° 41' 52" OL | 21571 Dit rijksmonument op Wikidata | Edensermolen De Edensermolen Meer afbeeldingen |
| Windmotor Edens | Industrie- en poldermolen | 1925 ca. 1925 1925 ca. 1925 | Bolswardertrekvaart bij de Bolswardertrekvaart Bolswardertrekvaart bij de Bolswardertrekvaart | 53° 7' 11" NB, 5° 36' 25" OL | 516367 Dit rijksmonument op Wikidata | Windmotor Edens Meer afbeeldingen |

## Hennaard

De plaats Hennaard telt 2 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Eenvoudig huis aan de voet van het kerkhof onder zadeldak tussen topgevels met beitelingen en topschoorstenen (voorm. kosterij en school) | Woonhuis | 1798 18e eeuw 1798 18e eeuw | | Sassingawei Sassingawei | 53° 6' 56" NB, 5° 37' 47" OL | 21534 Dit rijksmonument op Wikidata | Eenvoudig huis aan de voet van het kerkhof onder zadeldak tussen topgevels met beitelingen en topschoorstenen (voorm. kosterij en school) |
| Door bomen omringd kerkhof met gesloten klokhuis | Begraafplaats en -onderdl | 1825 vroege 19e eeuw (klokhuis) 1993 (rest.) 1825 vroege 19e eeuw (klokhuis) 1993 (rest.) | | Sassingawei 1 bij Sassingawei 1 Sassingawei 1 bij Sassingawei 1 | 53° 6' 56" NB, 5° 37' 46" OL | 21535 Dit rijksmonument op Wikidata | Door bomen omringd kerkhof met gesloten klokhuis Meer afbeeldingen |

## Hidaard

De plaats Hidaard telt 2 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Boerderij van het kop- hals-romptype met onderkelderd voorhuis onder zadeldak tussen rijzige topgevel met ankers en vlechtingen | Boerderij | 1820 1820 | | Buorren 4 Buorren 4 | 53° 4' 50" NB, 5° 36' 9" OL | 21536 Dit rijksmonument op Wikidata | Boerderij van het kop- hals-romptype met onderkelderd voorhuis onder zadeldak tussen rijzige topgevel met ankers en vlechtingen Meer afbeeldingen |
| Rispenserpoldermolen | Industrie- en poldermolen | 1821 1994 (verplaatsing en rest.) 1821 1994 (verplaatsing en rest.) | | Trijehuzen Trijehuzen | 53° 5' 21" NB, 5° 36' 26" OL | 21572 Dit rijksmonument op Wikidata | Rispenserpoldermolen Meer afbeeldingen |

## Hijlaard

De plaats Hijlaard telt 7 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Johannes de Doperkerk (Hervormde kerk) met toren en kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1225 begin 13e eeuw (toren) 15e/16e eeuw (kerk) 18e eeuw (geveltop toren) 1225 begin 13e eeuw (toren) 15e/16e eeuw (kerk) 18e eeuw (geveltop toren) | Skilpaed 1 Skilpaed 1 | 53° 9' 57" NB, 5° 42' 44" OL | 8486 Dit rijksmonument op Wikidata | Johannes de Doperkerk (Hervormde kerk) met toren en kerkhof Meer afbeeldingen |
| Boerderij met ingebouwd zeer breed dwarshuis met zesruitsvensters onder schilddak met dakkapel en schoorstenen | Boerderij | 1855 ca. 1855 1855 ca. 1855 | Aylvaleane 25 Van Aylvaleane 25 Aylvaleane 25 Van Aylvaleane 25 | 53° 9' 57" NB, 5° 42' 58" OL | 8487 Dit rijksmonument op Wikidata | Boerderij met ingebouwd zeer breed dwarshuis met zesruitsvensters onder schilddak met dakkapel en schoorstenen Meer afbeeldingen |
| Kop-hals-rompboerderij met zesruitsvensters, dakvensters en topschoorstenen met borden | Boerderij | 1869 1869 | Aylvaleane 02 Van Aylvaleane 2 Aylvaleane 02 Van Aylvaleane 2 | 53° 9' 51" NB, 5° 42' 42" OL | 8488 Dit rijksmonument op Wikidata | Kop-hals-rompboerderij met zesruitsvensters, dakvensters en topschoorstenen met borden Meer afbeeldingen |
| Bolswarder Tolhuis | Woonhuis | 1652 1652 | Hoptille 10 Hoptille 10 | 53° 10' 8" NB, 5° 40' 54" OL | 8489 Dit rijksmonument op Wikidata | Bolswarder Tolhuis Meer afbeeldingen |
| Woning zonder verdieping onder hoog, met pannen gedekt schilddak, dat doorloopt over het buurpand Skilpaed 7, met schoorsteen op nokeind | Woonhuis | 1800 18e eeuw 1800 18e eeuw | Skilpaed 5 Skilpaed 5 | 53° 9' 56" NB, 5° 42' 46" OL | 8490 Dit rijksmonument op Wikidata | Woning zonder verdieping onder hoog, met pannen gedekt schilddak, dat doorloopt over het buurpand Skilpaed 7, met schoorsteen op nokeind Meer afbeeldingen |
| Woning zonder verdieping onder hoog, met pannen gedekt zadeldak, dat doorloopt over het pand Skilpaed 5, en aan de rechterzijde aansluit tegen een puntgevel met vlechtingen | Woonhuis | 1800 18e eeuw 1800 18e eeuw | Skilpaed 7 Skilpaed 7 | 53° 9' 56" NB, 5° 42' 46" OL | 8491 Dit rijksmonument op Wikidata | Woning zonder verdieping onder hoog, met pannen gedekt zadeldak, dat doorloopt over het pand Skilpaed 5, en aan de rechterzijde aansluit tegen een puntgevel met vlechtingen Meer afbeeldingen |
| Westerhus It Westerhûs | Boerderij | 1850 1850 | Hilaarderdyk 3 Hilaarderdyk 3 | 53° 9' 37" NB, 5° 43' 10" OL | 8495 Dit rijksmonument op Wikidata | Westerhus It Westerhûs Meer afbeeldingen |

## Huins

De plaats Huins telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Kerk van Huins en kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1600 15e/16e eeuw (kern) 18e eeuw (noordgevel) ca. 1880 (toren, ommetseling) 1600 15e/16e eeuw (kern) 18e eeuw (noordgevel) ca. 1880 (toren, ommetseling) | Tsjerkebuorren 01 1 Tsjerkebuorren 1 Tsjerkebuorren 01 1 Tsjerkebuorren 1 | 53° 9' 36" NB, 5° 40' 0" OL | 8484 Dit rijksmonument op Wikidata | Kerk van Huins en kerkhof Meer afbeeldingen |
| Kerkhofomheining | Erfscheiding | 1900 late 19e eeuw 1900 late 19e eeuw | Tsjerkebuorren 01 2 bij Tsjerkebuorren 1 Tsjerkebuorren 01 2 bij Tsjerkebuorren 1 | 53° 9' 36" NB, 5° 40' 0" OL | 8485 Dit rijksmonument op Wikidata | Kerkhofomheining Meer afbeeldingen |
| Huinsermolen | Industrie- en poldermolen | 1829 1978-'80 (rest.) 1829 1978-'80 (rest.) | Koaidyk 39 Koaidyk 39 | 53° 9' 20" NB, 5° 39' 25" OL | 8530 Dit rijksmonument op Wikidata | Huinsermolen Meer afbeeldingen |

## Itens

De plaats Itens telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Martinikerk op omheind kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1806 1804-'06 1842 (toren) 1806 1804-'06 1842 (toren) | Tsjerkebuorren 1 Tsjerkebuorren 1 | 53° 6' 4" NB, 5° 38' 32" OL | 21538 Dit rijksmonument op Wikidata | Martinikerk op omheind kerkhof Meer afbeeldingen |
| Windmotor Pieter Gerritspolder | Industrie- en poldermolen | 1930 kort na 1930 1930 kort na 1930 | Iewei buiten het dorp aan de Iewei Iewei buiten het dorp aan de Iewei | 53° 6' 17" NB, 5° 38' 35" OL | 516362 Dit rijksmonument op Wikidata | Windmotor Pieter Gerritspolder Meer afbeeldingen |
| Windmotor Polder Bruinsma | Industrie- en poldermolen | 1930-1935 1930-1935 | It Sân bij 3 It Sân bij 3 | 53° 6' 22" NB, 5° 39' 0" OL | 516369 Dit rijksmonument op Wikidata | Windmotor Polder Bruinsma Meer afbeeldingen |

## Jellum

De plaats Jellum telt 4 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Kerkhof, stenen brug met toegangshek bij Theaterkerk Mammemahuis | Brug | 1900 eind 19e eeuw (hek) 1900 eind 19e eeuw (hek) | | Hegedyk bij Hegedyk 15 Hegedyk bij Hegedyk 15 | 53° 9' 46" NB, 5° 44' 36" OL | 8492 | Kerkhof, stenen brug met toegangshek bij Theaterkerk Mammemahuis Meer afbeeldingen |
| Boerderij van het winkelhaaktype met onderkelderd voorhuis met zesruitsvensters en schoorstenen boven de topgevels | Boerderij | 1850 1800-1850 1850 1800-1850 | | Smidshoeke 4 Smidshoeke 4 | 53° 10' 6" NB, 5° 44' 19" OL | 8493 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Veldzicht | Woonhuis | 1884 1884 | Rapper 1884 W.A. de Rapper Rapper 1884 W.A. de Rapper | Hegedyk 21 1 Hegedyk 21 Hegedyk 21 1 Hegedyk 21 | 53° 9' 56" NB, 5° 44' 30" OL | 516339 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Veldzicht, tuin | Tuin, park en plantsoen | 1900 ca. 1898-1900 1900 ca. 1898-1900 | Bosgra 1900 L.P. Bosgra Bosgra 1900 L.P. Bosgra | Hegedyk 21 2 bij Hegedyk 21 Hegedyk 21 2 bij Hegedyk 21 | 53° 9' 56" NB, 5° 44' 29" OL | 516340 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |

## Jorwerd

De plaats Jorwerd telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Hervormde kerk met toren en kerkhof (Sint-Radboudkerk) | Kerk en kerkonderdeel | 1125 vroege 12e eeuw eind 12e eeuw (toren) vroege 13e eeuw (uitbr.) 17e eeuw (verb.) 1890 (rest.) kort na 1951 (herb. kerk en toren) 1125 vroege 12e eeuw eind 12e eeuw (toren) vroege 13e eeuw (uitbr.) 17e eeuw (verb.) 1890 (rest.) kort na 1951 (herb. kerk en toren) | | Sluytermanwei 4 Sluytermanwei 4 | 53° 8' 45" NB, 5° 42' 40" OL | 8494 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk met toren en kerkhof (Sint-Radboudkerk) Meer afbeeldingen |
| Hervormde kerk, pastorie | Dienstwoning | 1871 1910 (verb.) 1927 (verb.) 1871 1910 (verb.) 1927 (verb.) | Swart 1871 F. Swart Swart 1871 F. Swart | Sluytermanwei 6 Sluytermanwei 6 | 53° 8' 43" NB, 5° 42' 40" OL | 516341 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk, pastorie Meer afbeeldingen |
| Windmotor Jorwerd | Industrie- en poldermolen | 1925 ca. 1925 2009 (rest.) 1925 ca. 1925 2009 (rest.) | | Jorwerdervaart aan de Jorwerdervaart Jorwerdervaart aan de Jorwerdervaart | 53° 8' 53" NB, 5° 43' 5" OL | 516361 Dit rijksmonument op Wikidata | Windmotor Jorwerd Meer afbeeldingen |

## Kubaard

De plaats Kubaard telt 5 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Grenspaal | Grensafbakening | 1707 1707 | | Slachte 6 bij Slachte 6 Slachte 6 bij Slachte 6 | 53° 5' 13" NB, 5° 41' 52" OL | 21529 Dit rijksmonument op Wikidata | Grenspaal |
| Stelphoeve met melkkelder rechts aan de voorgevel, kenbaar door drie vensters met luiken | Boerderij | 1918 1928 (herstel na brand) 1918 1928 (herstel na brand) | Zee 1918 G. van der Zee Zee 1918 G. van der Zee | Berkwerterleane 4 Berkwerterleane 4 | 53° 7' 41" NB, 5° 35' 32" OL | 21539 Dit rijksmonument op Wikidata | Stelphoeve met melkkelder rechts aan de voorgevel, kenbaar door drie vensters met luiken Meer afbeeldingen |
| Boerderij met groot schuurdak en dwars voorhuis met omlijste ingang en geblokte kroonlijst onder schilddak met tweedelige dakkapel en twee hoekschoorstenen met versierde borden | Boerderij | 1850 ca. 1850 1850 ca. 1850 | | Berkwerterleane 2 Berkwerterleane 2 | 53° 7' 50" NB, 5° 35' 22" OL | 21540 Dit rijksmonument op Wikidata | Boerderij met groot schuurdak en dwars voorhuis met omlijste ingang en geblokte kroonlijst onder schilddak met tweedelige dakkapel en twee hoekschoorstenen met versierde borden |
| Kerk van Kubaard | Kerk en kerkonderdeel | 1500 oorspr. 15e eeuw waarsch. 1857 (bepleistering) 1885 (toren) 1500 oorspr. 15e eeuw waarsch. 1857 (bepleistering) 1885 (toren) | | Tsjerkebuorren 3 Tsjerkebuorren 3 | 53° 7' 11" NB, 5° 34' 17" OL | 21541 Dit rijksmonument op Wikidata | Kerk van Kubaard Meer afbeeldingen |
| Stelpboerderij in ambachtelijk-traditionele bouwstijl met art-nouveau-invloeden | Boerderij | 1918 1918 | | Slachte 2 Slachte 2 | 53° 6' 32" NB, 5° 33' 19" OL | 516354 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |

## Lions

De plaats Lions telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Catharinakerk (Hervormde kerk) | Kerk en kerkonderdeel | 1400 mog. 14e eeuw middeleeuwen (kern toren) 1800-1850 (ommetseling toren) 1968-'70 (rest.) 1400 mog. 14e eeuw middeleeuwen (kern toren) 1800-1850 (ommetseling toren) 1968-'70 (rest.) | Baart jr 1970 A. Baart jr. en J.D. van der Molen (1968-'70) Baart jr 1970 A. Baart jr. en J.D. van der Molen (1968-'70) | Lions 1 Lions 1 | 53° 9' 8" NB, 5° 40' 47" OL | 8496 Dit rijksmonument op Wikidata | Catharinakerk (Hervormde kerk) Meer afbeeldingen |
| Hervormde kerk, pastorie | Woonhuis | 1878 1878 | | Lions 2 Lions 2 | 53° 9' 7" NB, 5° 40' 47" OL | 8497 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk, pastorie |
| Stelpboerderij in ambachtelijk-traditionele stijl | Boerderij | 1914 1914 | Meintema 1914 D. Meintema Meintema 1914 D. Meintema | Leons Leons | 53° 9' 15" NB, 5° 40' 15" OL | 516351 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |

## Lutkewierum

De plaats Lutkewierum telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Gertrudiskerk (Herv.Kerk) en toren op kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1500 mog. 15e eeuw (toren) 1557 (kerk) 1722 (beklamping toren) 1928 (rest.) 1982 (rest.) 1500 mog. 15e eeuw (toren) 1557 (kerk) 1722 (beklamping toren) 1928 (rest.) 1982 (rest.) | Veenstra G. Veenstra (1928) F. Kroes (1982) Veenstra G. Veenstra (1928) F. Kroes (1982) | Buorren 3 Buorren 3 | 53° 5' 19" NB, 5° 39' 46" OL | 21542 Dit rijksmonument op Wikidata | Gertrudiskerk (Herv.Kerk) en toren op kerkhof Meer afbeeldingen |
| Kop-hals-rompboerderij tussen topgevels onder zadeldak met schoorstenen met versierde borden, met onderkelderd voorhuis, zesruitsvensters en kroonlijsten langs de zijgevels | Boerderij | 1850 midden 19e eeuw 1850 midden 19e eeuw | | Molmawei Molmawei | 53° 5' 22" NB, 5° 40' 10" OL | 21543 Dit rijksmonument op Wikidata | Kop-hals-rompboerderij tussen topgevels onder zadeldak met schoorstenen met versierde borden, met onderkelderd voorhuis, zesruitsvensters en kroonlijsten langs de zijgevels Meer afbeeldingen |
| Groote Wierumerpolder | Industrie- en poldermolen | 1921 1921 | | Nylânsdyk Nylânsdyk | 53° 4' 45" NB, 5° 39' 49" OL | 516360 Dit rijksmonument op Wikidata | Groote Wierumerpolder Meer afbeeldingen |

## Mantgum

De plaats Mantgum telt 21 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Zie Lijst van rijksmonumenten in Mantgum voor een overzicht.

## Oosterend

De plaats Oosterend telt 10 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Zie Lijst van rijksmonumenten in Oosterend (Littenseradeel) voor een overzicht.

## Oosterlittens

De plaats Oosterlittens telt 2 inschrijving in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Margarethakerk. Hervormde kerk met aangebouwde sacristie en kerkhof met hekwerk en keermuur | Kerk en kerkonderdeel | 1200 12e eeuw (schip) 13e eeuw (koor) 15e eeuw (sacristie) 1655 (poortje) 1854 (toren) 1200 12e eeuw (schip) 13e eeuw (koor) 15e eeuw (sacristie) 1655 (poortje) 1854 (toren) | Stoett F 1854 F. Stoett (1854) Stoett F 1854 F. Stoett (1854) | Huylckensteinstrjitte 4 Huylckensteinstrjitte 4 | 53° 8' 9" NB, 5° 38' 59" OL | 8506 Dit rijksmonument op Wikidata | Margarethakerk. Hervormde kerk met aangebouwde sacristie en kerkhof met hekwerk en keermuur Meer afbeeldingen |
| Alde Swarte | Industrie- en poldermolen | | | Wieuwens 165 Wieuwens 165 | 53° 7' 47" NB, 5° 39' 24" OL | 8531 Dit rijksmonument op Wikidata | Alde Swarte Meer afbeeldingen |

## Oosterwierum

De plaats Oosterwierum (Easterwierrum) telt 4 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Groot Walcama | Boerderij | 1873 1873 | Tsjerkebuorren 1 Tsjerkebuorren 1 | 53° 6' 53" NB, 5° 44' 10" OL | 8508 Dit rijksmonument op Wikidata | Groot Walcama Meer afbeeldingen |
| Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd voorhuis | Boerderij | 1819 1819 | Tsjerkebuorren Tsjerkebuorren | 53° 7' 1" NB, 5° 43' 56" OL | 8510 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Kerktoren van Oosterwierum Kerkhof en toren | Kerk en kerkonderdeel | 1400 13e/14e eeuw 1589 (herstel) 1776 (verb.) 1950 (rest.) 1400 13e/14e eeuw 1589 (herstel) 1776 (verb.) 1950 (rest.) | Tsjerkebuorren 7 1 Tsjerkebuorren 7 Tsjerkebuorren 7 1 Tsjerkebuorren 7 | 53° 6' 58" NB, 5° 43' 52" OL | 8511 Dit rijksmonument op Wikidata | Kerktoren van Oosterwierum Kerkhof en toren Meer afbeeldingen |
| Kerkhof, muur met hekwerk | Erfscheiding | 1900 late 19e eeuw 1900 late 19e eeuw | Tsjerkebuorren 7 2 bij Tsjerkebuorren 7 Tsjerkebuorren 7 2 bij Tsjerkebuorren 7 | 53° 6' 58" NB, 5° 43' 53" OL | 8512 Dit rijksmonument op Wikidata | Kerkhof, muur met hekwerk Meer afbeeldingen |

## Rien

De plaats Rien telt 8 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Zie Lijst van rijksmonumenten in Rien voor een overzicht.

## Spannum

De plaats Spannum telt 4 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Boerderij met dwarshuis met omlijste ingang en consoleparen aan de gootlijst onder schilddak met twee hoekschoorstenen waarop versierde borden | Boerderij | 1865 ca. 1865 1865 ca. 1865 | Tsjerkebuorren 01 Tsjerkebuorren 1 Tsjerkebuorren 01 Tsjerkebuorren 1 | 53° 8' 34" NB, 5° 36' 28" OL | 21558 Dit rijksmonument op Wikidata | Boerderij met dwarshuis met omlijste ingang en consoleparen aan de gootlijst onder schilddak met twee hoekschoorstenen waarop versierde borden Meer afbeeldingen |
| Hervormde kerk en toren | Kerk en kerkonderdeel | 1500 eind 15e eeuw (toren) ca. 1500 (kerk) 1726 (top toren) 1742 (herstel toren) 1850-1900 (beklamping koor en zuidgevel) 1500 eind 15e eeuw (toren) ca. 1500 (kerk) 1726 (top toren) 1742 (herstel toren) 1850-1900 (beklamping koor en zuidgevel) | Tsjerkebuorren 08 1 Tsjerkebuorren 8 Tsjerkebuorren 08 1 Tsjerkebuorren 8 | 53° 8' 37" NB, 5° 36' 27" OL | 21559 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk en toren Meer afbeeldingen |
| Kop-hals-rompboerderij met stenen schuurtje met zadeldak en windveren | Boerderij | 1865 ca. 1865 1865 ca. 1865 | Tsjerkebuorren 16 Tsjerkebuorren 16 | 53° 8' 35" NB, 5° 36' 21" OL | 21560 Dit rijksmonument op Wikidata | Kop-hals-rompboerderij met stenen schuurtje met zadeldak en windveren Meer afbeeldingen |
| Hervormde kerk, stookhok | Boerderij | 1910 1910 | Tsjerkebuorren 08 2 bij Tsjerkebuorren 8 Tsjerkebuorren 08 2 bij Tsjerkebuorren 8 | 53° 8' 37" NB, 5° 36' 27" OL | 516353 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |

## Waaxens

De plaats Waaxens (Waaksens) telt 1 inschrijving in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Hervormde kerk op kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 13e eeuw 13e eeuw | | Buorren 9 Buorren 9 | 53° 6' 44" NB, 5° 40' 27" OL | 21562 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk op kerkhof Meer afbeeldingen |

## Weidum

De plaats Weidum telt 9 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Zie Lijst van rijksmonumenten in Weidum voor een overzicht.

## Welsrijp

De plaats Welsrijp telt 5 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Grote kop-rompboerderij met alleen achteraan onderkelderd voorhuis, gepleisterde topgevel met gesloten top met kleine lichtopeningen en omlopende houten goot | Boerderij | 1676 1676 | Oasterein 4 Oasterein 4 | 53° 10' 6" NB, 5° 36' 35" OL | 21563 Dit rijksmonument op Wikidata | Grote kop-rompboerderij met alleen achteraan onderkelderd voorhuis, gepleisterde topgevel met gesloten top met kleine lichtopeningen en omlopende houten goot |
| Ursulakerk (Hervormde kerk) op kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1200 oorspr. ca. 1200 verm. 18e eeuw (noordgevel) verm. 1892 (toren, ommetseling kerk) 1200 oorspr. ca. 1200 verm. 18e eeuw (noordgevel) verm. 1892 (toren, ommetseling kerk) | Lytse Buorren 2 Lytse Buorren 2 | 53° 10' 6" NB, 5° 36' 27" OL | 21564 Dit rijksmonument op Wikidata | Ursulakerk (Hervormde kerk) op kerkhof Meer afbeeldingen |
| Pand onder zadeldak tussen twee topgevels met waterlijsten, beitelingen langs de zijden en ieder twee kleine lichtopeningen met luiken | Woonhuis | | Lytse Buorren 20 Lytse Buorren 20 | 53° 10' 3" NB, 5° 36' 24" OL | 21565 Dit rijksmonument op Wikidata | Pand onder zadeldak tussen twee topgevels met waterlijsten, beitelingen langs de zijden en ieder twee kleine lichtopeningen met luiken |
| Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd voorhuis met zesruitsvensters | Boerderij | 1875 ca. 1875 1875 ca. 1875 | Westerein 5 Westerein 5 | 53° 9' 54" NB, 5° 35' 43" OL | 21566 Dit rijksmonument op Wikidata | Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd voorhuis met zesruitsvensters |
| Betonnen voetgangersbrug over de Franekervaart | Brug | 1925 ca. 1925 1925 ca. 1925 | Heechhout bij 't Heechhout 1 Heechhout bij 't Heechhout 1 | 53° 10' 7" NB, 5° 36' 6" OL | 516352 Dit rijksmonument op Wikidata | Betonnen voetgangersbrug over de Franekervaart |

## Wieuwerd

De plaats Wieuwerd telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Nicolaaskerk en kerkhof | Kerk en kerkonderdeel | 1200 oorspr. ca. 1200 14e eeuw (vensters noordgevel) 1868-'70 (beklamping) 1888 (toren) 1200 oorspr. ca. 1200 14e eeuw (vensters noordgevel) 1868-'70 (beklamping) 1888 (toren) | Kuikstra 1888 E. Kuikstra (1888) Kuikstra 1888 E. Kuikstra (1888) | Terp 1 1 Terp 1 Terp 1 1 Terp 1 | 53° 6' 36" NB, 5° 41' 22" OL | 8521 Dit rijksmonument op Wikidata | Nicolaaskerk en kerkhof Meer afbeeldingen |
| Hervormde kerk, hekwerk met toegangspoorten | Erfscheiding | 1900 late 19e eeuw 1900 late 19e eeuw | | Terp 1 2 bij Terp 1 Terp 1 2 bij Terp 1 | 53° 6' 36" NB, 5° 41' 20" OL | 8522 Dit rijksmonument op Wikidata | Hervormde kerk, hekwerk met toegangspoorten Meer afbeeldingen |
| Kop-hals-rompboerderij met niet-onderkelderd voorhuis | Boerderij | 1803 1803 | | Terp 8 Terp 8 | 53° 6' 34" NB, 5° 41' 26" OL | 8523 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |

## Winsum

De plaats Winsum telt 3 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Kop-hals-rompboerderij in gele Friese steen onder door pannen gedekt zadeldak met twee schoorstenen en met jongere aanbouw onder schilddak | Boerderij | 1800 18e eeuw 1800 18e eeuw | Boskdyk 4 Boskdyk 4 | 53° 9' 18" NB, 5° 37' 54" OL | 8526 Dit rijksmonument op Wikidata | Kop-hals-rompboerderij in gele Friese steen onder door pannen gedekt zadeldak met twee schoorstenen en met jongere aanbouw onder schilddak Meer afbeeldingen |
| Hekwerk om kerkhof van Mariakerk | Erfscheiding | 1900 late 19e eeuw 1900 late 19e eeuw | Tsjerkebuorren bij Tsjerkebuorren 1 Tsjerkebuorren bij Tsjerkebuorren 1 | 53° 9' 10" NB, 5° 37' 58" OL | 8527 Dit rijksmonument op Wikidata | Hekwerk om kerkhof van Mariakerk Meer afbeeldingen |
| Langwert | Industrie- en poldermolen | circa 1866 1978-'79 (plaatsing op huidige locatie) circa 1866 1978-'79 (plaatsing op huidige locatie) | Bruggeburen Bruggeburen | 53° 8' 47" NB, 5° 38' 20" OL | 8529 Dit rijksmonument op Wikidata | Langwert Meer afbeeldingen |

## Wommels

De plaats Wommels telt 11 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Zie Lijst van rijksmonumenten in Wommels voor een overzicht.
* Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed KICH - Rijksmonumenten Dataset
* Stenvert, Ronald [et al.] (2000) Fryslân. Monumenten in Nederland, deel 6. Zeist: Rijksdienst voor de Monumentenzorg / Zwolle: Waanders. ISBN 90 400 9476 4
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 Stenvert (2000)
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Amerikaanse windmotor, Baaium. Gearchiveerd op 10 juni 2023.
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Amerikaanse windmotor, Baaium. Gearchiveerd op 10 juni 2023.
* ↑ De Hollandse Molen - Windmotor Britswert te Britswert
* ↑ De Hollandse Molen - Windmotor Britswert te Britswert
* ↑ Nederlandse Molendatabase - De Edensermolen. Gearchiveerd op 24 januari 2022.
* ↑ Nederlandse Molendatabase - De Edensermolen. Gearchiveerd op 24 januari 2022.
* ↑ De Hollandse Molen - Windmotor Iens te Iens
* ↑ De Hollandse Molen - Windmotor Iens te Iens
* ↑ Stenvert (2000): in de gevel zitten jaartalankers die 17?8 als bouwjaar aangeven.
* ↑ Stenvert (2000): in de gevel zitten jaartalankers die 17?8 als bouwjaar aangeven.
* 1 2 3 4 Datering in ankers
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Rispens
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Rispens
* 1 2 Datering in gevelsteen
* ↑ Nederlandse Molendatabase - De Huinsermolen. Gearchiveerd op 5 februari 2023.
* ↑ Nederlandse Molendatabase - De Huinsermolen. Gearchiveerd op 5 februari 2023.
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Amerikaanse windmotor, Itens
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Amerikaanse windmotor, Itens
* ↑ In dit pand is de Friese dichter Rely Jorritsma geboren.
* ↑ De Hollandse Molen - Windmotor Jorwert te Jorwert
* ↑ De Hollandse Molen - Windmotor Jorwert te Jorwert
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Groote Wierumerpolder
* ↑ Volgens een stichtingssteen dateert de molen uit 1922.
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Groote Wierumerpolder
* ↑ Volgens een stichtingssteen dateert de molen uit 1922.
* ↑ Stenvert (2000): de bijbehorende kerk is in 1905 gesloopt.
* ↑ Stenvert (2000): de bijbehorende kerk is in 1905 gesloopt.
* ↑ De bescherming betreft enkel het hoofdgebouw van de boerderij en het schuurtje.
* ↑ De bescherming betreft enkel het hoofdgebouw van de boerderij en het schuurtje.
* ↑ Volgens Stenvert (2000) werd de brug rond 1930 gebouwd.
* ↑ Volgens Stenvert (2000) werd de brug rond 1930 gebouwd.
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Langwert. De molen stond aanvankelijk aan de zuidzijde van de Oudemoer bij Winsum en is verplaatst nadat zijn voorganger op de huidige locatie in 1974 door brand was verwoest. Gearchiveerd op 10 oktober 2022.
* ↑ Nederlandse Molendatabase - Langwert. De molen stond aanvankelijk aan de zuidzijde van de Oudemoer bij Winsum en is verplaatst nadat zijn voorganger op de huidige locatie in 1974 door brand was verwoest. Gearchiveerd op 10 oktober 2022.