# Ken Wilber

Kenneth Earl Wilber Jr. (Oklahoma City, 31 januari 1949) is een Amerikaans filosoof. Zijn werken richten zich vooral op het maken van een 'integrale theorie van het bewustzijn' en zijn gevuld met inzichten uit de psychologie, mystiek, postmodernisme, empirische wetenschap en systeemtheorie, waarmee hij een samenhangend beeld schetst van het heelal.

## Karakterisering

In zijn werken tracht Wilber een groot aantal ideeën uit de westerse psychologie en filosofie, en uit de oosterse spiritualiteit te integreren. Essentieel zijn de zogeheten structureel stage-theory zoals die door Piaget en Kohlberg is toegepast, en door onder andere Loevinger en Kegan verder is uitgewerkt; Hegels filosofie, en het werk van Aurobindo.
In zijn vroege werk ligt de nadruk op de menselijke ontwikkeling: van ongedifferentieerd pre-persoonlijk via persoonlijk bewustzijn naar transpersoonlijk eenheidsbewustzijn. In zijn latere werk ligt de nadruk op een holistisch model waarin alles, van eencellige wezens tot de kosmische evolutie, een plaats krijgt.
In zijn werken komt hij met ideeën als holons, AQAL, Spiral dynamics, absolute en relatieve waarheid, het 'pre/trans-misverstand', Integral post-metafysica en Wilber-Combs raamwerk. Verder geeft hij z'n commentaren op wetenschap en Darwinisme.

## Kritieken

Wilbers werk is populair en ontvangt veel bijval, maar oogst ook veel kritiek. Essentieel zijn de volgende twee methodologische kritieken.

### Mystieke ervaring als metafysisch bewijs

Wilber stelt voor om mystieke ervaring als uitgangspunt te nemen voor het beschrijven van een metafysische werkelijkheid. Maar meer dan een voorstel is het niet; waarom mystieke ervaring zou verwijzen naar een metafysische werkelijkheid, en niet naar menselijke ervaring waar betekenis aan wordt gegeven, wordt niet duidelijk.

### Opeenvolgende ontwikkelingsstadia

Wilber stelt dat mystieke ervaringen volgen op het voltooien van de persoonlijke ontwikkeling, zoals die bijvoorbeeld door Loevinger wordt beschreven. Maar mystieke ervaringen komen ook bij kinderen voor. De bekende advaita-heilige Ramana Maharshi was als jongeman reeds volledig verlicht, nog voordat hij een volledige persoonlijke ontwikkeling had kunnen doormaken. En anderzijds zijn er te veel verhalen van verlichte meesters die tot zeer aards en onverlicht gedrag in staat blijken te zijn. Wilber lost dit op door deze ervaringen te zien als een tijdelijk binnendringen van transpersoonlijke ervaring. Uitgaande van een transcendente werkelijkheid, waar we in deze wereld op verschillende wijzen iets van kunnen ervaren, is dat een prima oplossing. Maar het is niet in lijn met de theoretische aannames van structurele ontwikkeling, waarbij de verschillende ontwikkelingsstructuren elkaar in een vaste volgorde opvolgen, concreet in deze wereld.

## Literatuur
### Werken van Ken Wilber

Inleiding Het werk van Wilber is zeer uitgebreid. Een goede inleiding vormen:
* No Boundary: Eastern and Western Approaches to Personal Growth, 1979, reprint ed. 2001: ISBN 1570627436
* Grace and Grit: Spirituality and Healing in the Life of Treya Killam Wilber, 1991, 2nd ed. 2001: ISBN 1570627428
Verder lezen Essentieel zijn de volgende drie werken:
* The Atman Project: A Transpersonal View of Human Development, 1980, 2nd ed. ISBN 0835607305
* Integral Psychology: Consciousness, Spirit, Psychology, Therapy, 2000, ISBN 1570625549
* Sex, Ecology, Spirituality: The Spirit of Evolution, 1st ed. 1995, 2nd rev. ed. 2001: ISBN 1570627444
En daarna
* The Spectrum of Consciousness, 1977, anniv. ed. 1993: ISBN 0835606953
* Up from Eden: A Transpersonal View of Human Evolution, 1981, new ed. 1996: ISBN 0835607313
* The Holographic Paradigm and Other Paradoxes: Exploring the Leading Edge of Science (editor), 1982, ISBN 0394712374
* A Sociable God: A Brief Introduction to a Transcendental Sociology, 1983, new ed. 2005 subtitled Toward a New Understanding of Religion, ISBN 1590302249
* Eye to Eye: The Quest for the New Paradigm, 1984, 3rd rev. ed. 2001: ISBN 157062741X
* Quantum Questions: Mystical Writings of the World's Great Physicists (editor), 1984, rev. ed. 2001: ISBN 1570627681
* Transformations of Consciousness: Conventional and Contemplative Perspectives on Development (co-authors: Jack Engler, Daniel Brown), 1986, ISBN 0394742028
* Spiritual Choices: The Problem of Recognizing Authentic Paths to Inner Transformation (co-authors: Dick Anthony, Bruce Ecker), 1987, ISBN 0913729191
* A Brief History of Everything, 1st ed. 1996, 2nd ed. 2001: ISBN 1570627401
* The Eye of Spirit: An Integral Vision for a World Gone Slightly Mad, 1997, 3rd ed. 2001: ISBN 1570628718
* The Essential Ken Wilber: An Introductory Reader, 1998, ISBN 1570623791
* The Marriage of Sense and Soul: Integrating Science and Religion, 1998, reprint ed. 1999: ISBN 0767903439
* One Taste: The Journals of Ken Wilber, 1999, rev. ed. 2000: ISBN 1570625476
* Integral Psychology: Consciousness, Spirit, Psychology, Therapy, 2000, ISBN 1570625549
* A Theory of Everything: An Integral Vision for Business, Politics, Science and Spirituality, 2000, paperback ed.: ISBN 1570628556
* Speaking of Everything (2 hour audio interview on CD), 2001
* Boomeritis: A Novel That Will Set You Free, 2002, paperback ed. 2003: ISBN 1590300084
* Kosmic Consciousness (12 hour audio interview on ten CDs), 2003, ISBN 1591791243
* With Cornel West, commentary on The Matrix, The Matrix Reloaded and The Matrix Revolutions and appearance in Return To Source: Philosophy & The Matrix on The Roots Of The Matrix, both in The Ultimate Matrix Collection, 2004
* The Simple Feeling of Being: Visionary, Spiritual, and Poetic Writings, 2004, ISBN 159030151X (selected from earlier works)
* The Integral Operating System (a 69 page primer on AQAL with DVD and 2 audio CDs), 2005, ISBN 1591793475
* Integral Spirituality: A Startling New Role for Religion in the Modern and Postmodern World, 2006, ISBN 1590303466
* The Many Faces of Terrorism, (forthcoming)
* Kosmic Karma and Creativity: Volume Two of the Kosmos Trilogy (forthcoming)

### Literatuur over Ken Wilber

* Donald Jay Rothberg and Sean Kelly, Ken Wilber in Dialogue: Conversations With Leading Transpersonal Thinkers, 1998, ISBN 0835607666
* Joseph Vrinte, Perennial Quest for a Psychology with a Soul: An inquiry into the relevance of Sri Aurobindo's metaphysical yoga psychology in the context of Ken Wilber's integral psychology, Motilal Banarsidass, 2002, ISBN 8120819322
* Frank Visser, Ken Wilber: Thought As Passion, SUNY Press, 2003, ISBN 0-7914-5816-4, (first published in Dutch as Ken Wilber: Denken als passie, Rotterdam, Netherlands, 2001)
* Brad Reynolds, Embracing Reality: The Integral Vision of Ken Wilber: A Historical Survey and Chapter-By-Chapter Review of Wilber's Major Works, 2004, ISBN 1585423173
* Lew Howard, Introducing Ken Wilber, May 2005, ISBN 1420829866
* Raphael Meriden, Entfaltung des Bewusstseins: Ken Wilbers Vision der Evolution, 2002, ISBN 88-87198-05-5
Externe links
* (en) Integral World, zeer uitvoerige website over het werk van Ken Wilber
* (en) Ken Wilbers officiële website
* (en) Are mystical experiences metaphysical evidence?
Referenties
* ↑ Loevinger’s Developmental Model of Personality. Gearchiveerd op 14 september 2012. Geraadpleegd op 14 september 2011.
* ↑ Ego Development : the nine stages theory of Loevinger. Gearchiveerd op 20 juni 2023.
* ↑ The evolving self. Gearchiveerd op 16 april 2015.
* ↑ The Atman Project: A Transpersonal View of Human Development, 1980, 2nd ed. ISBN 0835607305
* ↑ De negen scharnierpunten van de persoonlijkheidsontwikkeling
* ↑ De dynamiek tussen cultuur en bewustzijn
* ↑ Sex, Ecology, Spirituality: The Spirit of Evolution, 1st ed. 1995, 2nd rev. ed. 2001: ISBN 1570627444
* ↑ Integral World, website van Frank Visser
* ↑ Nanninga, Rob (2006). Ken Wilbers Holargie (in 'Evolutionair leiderschap - De goeroes van Herman Wijffels'). Skepter 19 (3)
* ↑ Berger, peter L. (1990), The sacred canopy. Elements of a sociological theory of religion. New York: Anchor Books
* ↑ Are mystical experiences metaphysical evidence?.
* ↑ Zen meesters in Amerika
* Bibsys: 90067629
* Biblioteca Nacional de España: XX1073438
* Bibliothèque nationale de France: cb12017425s (data)
* Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058507691906706
* CiNii: DA00111726
* Gemeinsame Normdatei: 122904737
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1453 2110
* Library of Congress Control Number: n79092287
* Nationale Bibliotheek van Letland: 000144625
* MusicBrainz: 934159d9-c7ba-4e68-be92-813ad91784c3
* Bibliotheek van het Japanse parlement: 00460896
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: jx20060320012
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007273661705171
* Nationale Bibliotheek van Polen: a0000001185379
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 069837228
* Système universitaire de documentation: 028312465
* Virtual International Authority File: 99984866
* WorldCat (via VIAF): 99984866