OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hikayat Banjar

De Hikayat Banjar (Sage van de Banjar) is de kroniek van Banjarmasin, Indonesië. Deze tekst, ook wel de Geschiedenis van Lambung Mangkurat genoemd, beschrijft de geschiedenis van de vorsten van de sultanaten Banjarmasin en Kota Waringin in respectievelijk Zuid-Oost en Zuid-Borneo.
Het laatste gedeelte van de tekst, dat 4787 regels bevat, dateert van 1663, of iets daarna; het eerste gedeelte is ouder. Een Engelse vertaling met gedetailleerde beschrijving van de literaire- en cultuur- historische achtergrond werd in 1968 uitgegeven door de Nederlandse taalkundige Hans Ras.

## Inhoud

Structureel gezien kan de Hikayat Banjar verdeeld worden in negen delen. Het eerste deel behandelt het ontstaan van het toen Hindoestaanse koninkrijk Banjermasin in Zuid-Oost-Borneo. Het is duidelijk de functie van dit verhaal om een model te schetsen van het politieke systeem en de organisatie van het rijk en om de normen op het gebied van hof- ceremonies en etiquettes. Dan volgen er acht delen die verhandelen over:
* De eerste koning en koningin van de dynastie, gevolgd door een stuk genealogie (kraton I)
* De eerste koning van Negara Daya, gevolgd door een stuk genealogie (kraton II)
* De eerste koning van Banjarmasin, gevolgd door een stuk genealogie (kraton III)
* De eerste koning van Martapura, gevolgd door een stuk genealogie (kraton IV)
Omdat de religies zich in de rijken door de eeuwen heen nogal eens afwisselden en daarbij de vorst steeds ook een andere titel kreeg (bijvoorbeeld tijdens een islamitische periode "sultan" en tijdens een Hindoestaanse periode "maharadja"), worden de vorsten voor het gemak "koning" genoemd.

## Verschillende versies

De tekst van de Hikayat Banjar is meerdere malen herschreven. Van de oorspronkelijke versies die bewaard zijn gebleven is "Recension II" een herschrijving die teruggrijpt op een versie die uit orale overlevering is opgemaakt en waarschijnlijk origineler is dan de versie die in bezit is van de Universiteitsbibliotheek Leiden MS. Or. 1701.
* ↑ Johannes Jacobus Ras (1968). Hikajat Bandjar. A study in Malay historiography. OCLC 38909
# Khosro II van Armenië

Khosro II van Armenië (Armeens: Խոսրով Բ) was koning van het Romeinse westelijke deel van Armenië van 279 tot 287.
Toen Armenië in 252 door de Sassaniden was veroverd en zijn vader Tiridates II van Armenië door hen was vermoord, vluchtte Khosro met zijn broer Tiridates naar de Romeinen. De broers moeten toen nog kinderen zijn geweest. Uiteindelijk wordt er in 279 een verdrag tussen Rome en de Sassaniden gesloten waarbij het westelijk deel van Armenië een vazalstaat van Rome wordt. Omdat Khosro de oudste van de twee broers is, wordt hij tot koning gemaakt.
In 287 wordt hij vermoord door een Parthische edelman (aangenomen wordt dat dit in opdracht van de Sassaniden gebeurde) en wordt hij opgevolgd door zijn broer: Tiridates III van Armenië. Khosro's zoon Tiridates is nog een kind en hij vlucht naar de Romeinen. Hij zal zijn oom later opvolgen als Tiridates IV de Grote.
# Peruaanse voetbalbond

De Federación Peruana de Fútbol (afkorting: FPF) is de Peruaanse voetbalbond die werd opgericht op 23 augustus 1922. De bond organiseert het Peruviaans voetbalelftal en het professionele voetbal in Peru (onder andere de Primera División). De president is Manuel Burga, het hoofdkantoor is gezeteld in Lima. De FPF is aangesloten bij de FIFA sinds 1924.
Het wordt in volgorde van prioriteit geregeld door internationale regelgeving, het burgerlijk wetboek en de sportwet waarvan de regels de basis vormen van de statuten en reglementen. De basisvergadering is het hoogste orgaan van de FPF en bestaat uit de professionele voetbalclubs en de 25 departementale competities.
Het doel van de Federatie is het bevorderen, leiden, beheren en controleren van de beoefening van amateur- en betaald voetbal, in overeenstemming met haar statuten, de reglementen die van toepassing zijn op deze discipline en de internationale sportreglementen.
De huidige president van de Peruaanse voetbalbond is Agustín Lozano, vergezeld van de raad van bestuur bestaande uit Franklin Chuquizuta (vice-president), Lucio Alva Ochoa, Juan Francisco Quispe, Severo Salazar en Cirila Haydée Paitán en Genaro Miñán en José Carlos Isla. Het secretariaat-generaal wordt gevormd door Juan Matute Quiroga (secretaris-generaal) en Víctor Villavicencio Mantilla (adjunct-secretaris-generaal).
# Productores de Música de España

Productores de Música de España (afgekort PROMUSICAE) is de belangrijkste Spaanse muziekhitlijst. PROMUSICAE begon in de jaren vijftig als Grupo Español de la Federación Internacional de la Industria Fonográfica, oftewel Spaanse groep van de IFPI.

## Hitlijsten

PROMUSICAE heeft de volgende hitlijsten:
* Top 50 (liedjes)
* Top 100 (albums)
* Top 20 (compilaties)
* Top 20 (dvd's)
* Airplay Chart

## Externe link

* (es) Officiële website
2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019
# Station Ruja

Station Ruja is een voormalig spoorwegstation in de Poolse plaats Ruja (tot 1945 Royn) in Neder-Silezië. Het lag aan de voormalige smalspoor spoorlijn 315, die van het dorp Malczyce (Maltsch) naar het stadje Jawor (Jauer) liep. Het werd in 1902 geopend en had een enkelzijdig perron.
In 1944 stopte er nog twee keer per dag een trein
# Sciophila silvatica

Sciophila silvatica is een muggensoort uit de familie van de paddenstoelmuggen (Mycetophilidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1962 door Plotnikova.
# Phytomyza nervosa

Phytomyza nervosa is een vliegensoort uit de familie van de mineervliegen (Agromyzidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1869 door Loew.
# Heterobapta plumellata

Heterobapta plumellata is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1943 door Wiltshire.
# Knob Noster

Knob Noster is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Missouri, en valt bestuurlijk gezien onder Johnson County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 2462. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 3027, een stijging van 565 (22,9%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 4,5 km², geheel bestaande uit land. Knob Noster ligt op ongeveer 245 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 24 km rond Knob Noster.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Knob-Noster op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Peruaanse weidespreeuw

De Peruaanse weidespreeuw (Leistes bellicosa synoniem: Sturnella bellicosa) is een zangvogel uit de familie Icteridae (troepialen).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort telt 2 ondersoorten:
* L. b. bellicosa: van Ecuador tot noordelijk Chili.
* L. b. albipes: westelijk Ecuador en noordwestelijk Peru.

## Externe link

* Avibase
* ↑ (en) Peruaanse weidespreeuw op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Pristomyrmex collinus

Pristomyrmex collinus is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Wang, M..
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Steam

Steam kan verwijzen naar:
* Steam (band)
* Steam (dienst)
* Steam (film), een Amerikaanse film uit 2007 van Kyle Schickner
* Steam (Peter Gabriel)
* Steam!, een televisieprogramma van JIM
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Steam en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Hongkong op de Olympische Winterspelen 2006

Tijdens de Olympische Winterspelen van 2006 die in Turijn werden gehouden nam Hongkong voor de tweede keer deel aan de Winterspelen.
Net als in 2002 werd er alleen deelgenomen in de sportdiscipline shorttrack, Han Yueshueng was de derde vrouwelijke deelnemer namens de autonome stadstaat.

## Deelnemers en resultaten

(m) = mannen, (v) = vrouwen

### Shorttrack

| Olympiër | Onderdeel | Resultaat | Prestatie |
| Han Yueshuang | 500 m (v) | 24e | heat 6: 47,087 (4e) |
| Han Yueshuang | 1000 m (v) | 18e | heat 4: 1.37,883 (3e) |
| Han Yueshuang | 1500 m (v) | 24e | heat 5: 2.36,233 (5e) |
Albanië · Algerije · Amerikaanse Maagdeneilanden · Andorra · Argentinië · Armenië · Australië · Azerbeidzjan · België · Bermuda · Bosnië en Herzegovina · Brazilië · Bulgarije · Canada · Chili · China · Chinees Taipei · Costa Rica · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Ethiopië · Finland · Frankrijk · Georgië · Griekenland · Groot-Brittannië · Hongarije · Hongkong · Ierland · IJsland · India · Iran · Israël · Italië · Japan · Kazachstan · Kenia · Kirgizië · Kroatië · Letland · Libanon · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Madagaskar · Moldavië · Monaco · Mongolië · Nederland · Nepal · Nieuw-Zeeland · Noord-Korea · Noorwegen · Oekraïne · Oezbekistan · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Senegal · Servië en Montenegro · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tadzjikistan · Thailand · Tsjechië · Turkije · Venezuela · Verenigde Staten · Wit-Rusland · Zuid-Afrika · Zuid-Korea · Zweden · Zwitserland
# Scleroconcha wolffi

Scleroconcha wolffi is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Philomedidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door Kornicker.
# Heterobapta ejana

Heterobapta ejana is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1961 door Wiltshire.
# Knobbeldijplatbek

De knobbeldijplatbek (Pipiza austriaca) is een vliegensoort uit de familie van de zweefvliegen (Syrphidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1822 door Meigen.
# Cajabamba

Cajabamba kan verwijzen naar:
* Een stad in Colombia, zie Cajabamba, Colombia
* Een stad in Ecuador, zie Cajabamba, Ecuador
* Een stad in Peru, zie Cajabamba (stad)
* Een provincie van Peru, zie Cajabamba (provincie)
* Een district van Peru, zie Cajabamba (district)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Cajabamba en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Pristomyrmex costatus

Pristomyrmex costatus is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Wang, M..
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Huli jing

In de Chinese mythologie zijn vossen dieren met gevaarlijke krachten. Een huli jing (Chinees: 狐狸精; pinyin: húli jīnɡ), in het Nederlands vossengeest, wordt geassocieerd met vrouwen die, als een soort vampier, de kracht uit mannen halen.
Zo'n vos zag er precies zo uit als een normale vos, alleen kon het wezen wel 800 tot 1000 jaar oud worden. Elk lichaamsdeel van de vos had speciale krachten. Als hij met zijn staart de grond raakte, vloog die in brand. Hij kon in de toekomst kijken en van gedaante veranderen.
De vos was een oplichter en zijn verschijning kon een slecht voorteken zijn. Hij was dol op het veroorzaken van pijn en ellende of het uithalen van kattenkwaad.
Dergelijke tovervossen konden worden gevonden op en rond kerkhoven. Men zegt dat de zielen van gestorven mensen zich konden verenigen met het lichaam van dit wezen.

## Vossenverhalen

Er zijn vele verhalen over vossen die mensen bedriegen of juist niet. Enige bekende verhalen zijn:
* Vrouwe Ren
# Phyllidiopsis crucifera

Phyllidiopsis crucifera is een slakkensoort uit de familie van de Phyllidiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2001 door Valdés.
# Hilarographa fassliana

Hilarographa fassliana is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Dognin.
# Sceptrum

Sceptrum (53 Eridani) is een ster in het sterrenbeeld Eridanus (Rivier Eridanus).

## Externe link

* (en) Sceptrum in SIMBAD
* Bright Star Catalogue
# Kildebrønde

Kildebrønde is een plaats in de Deense regio Seeland, gemeente Greve, en telt 358 inwoners (2007).
# Pentax K-50 en K-500

De Pentax K-50 en het instapmodel K-500 digitale spiegelreflexcamera werden aangekondigd op 12 juni 2013. Beide camera's volgen de K-30 op, die net als K-50 weerbestendig is.

## Verschillen K-50 en K-500

Verdere verschillen tussen K-50 en K-500:
* Huis en weerbestendige kitlens,
* Leverbaar in 120 kleurcombinaties,
* Actieve autofocus-punt licht op, ter onderscheiding van andere AF-punten,
* "Elektronische level".

## Kenmerken

De omkasting is gemaakt van roestvrij staal en polycarbonaat (plastic). Een bijzonderheid is de aanpasbare RAW/Fx-knop aan voorzijde; zo kan de knop ook gebruikt worden voor bracketing waarbij de EV-instelling in drie frames onderling verschillen tot +/- 2EV. Verder heeft de camera twee draaiwieltjes in tegenstelling tot de meeste andere instapmodellen.
Bij de K-500 variant wordt de camera geleverd met DA L 18-55 mm standaard objectief, niet-weerbestendig.
De APS-C beeldsensor is voorzien van een type beeldstabilisatie die ook bij andere Pentax- en Olympus-modellen toegepast wordt en door de leverancier "sensor-shift" genoemd wordt.
De lithium-ion-accu kan vervangen worden door een batterijhouder voor vier AA-batterijen (Pentax D-BH109 AA).
* ↑ D-LI109-accu
* ↑ 4 AA-batterijen
* ↑ Pentax lanceert K-50 en K-500 als 16 MP DSLRs (mid- and entry-level)
# Pristomyrmex brevispinosus

Pristomyrmex brevispinosus is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1887 door Carlo Emery. Odoardo Beccari had deze soort op Sumatra verzameld.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Emery. "Catalogo delle Formiche esistenti nelle collezioni del Museo Civico di Genova." Annali del Museo Civico di Storia naturale di Genova Serie 2, vol. V (1887-88), blz. 451
# Station Mieszkowice

Station Mieszkowice is een spoorwegstation in de Poolse plaats Mieszkowice.
# Hulingsina

Hulingsina is een geslacht van kreeftachtigen uit de klasse van de Ostracoda (mosselkreeftjes).

## Soorten

* Hulingsina calvertensis Forester, 1980 †
* Hulingsina cylindrica (Ulrich & Bassler, 1904) Forester, 1980 †
* Hulingsina echolsae (Malkin, 1953) Forester, 1980 †
* Hulingsina gioi Machain-Castillo, 1989 †
* Hulingsina glabra (Hall, 1965) Valentine, 1971 †
* Hulingsina granulata Guan, 1978 †
* Hulingsina longula (Ulrich & Bassler, 1904) Forester, 1980 †
* Hulingsina purii Jain, 1975 †
* Hulingsina rugipustulosa (Edwards, 1944) †
* Hulingsina rugosa (Stephenson, 1944) Puri, 1958 †
* Hulingsina semicircularis (Ulrich & Bassler, 1904) Forester, 1980 †
* Hulingsina subaequalis (Ulrich & Bassler, 1904) Forester, 1980 †
* Hulingsina sulcata Puri, 1960
* Hulingsina toreuma Bergue & Coimbra, 2002
* Hulingsina wilberti (Puri, 1952) Puri, 1958
# Phymosomatidae

De Phymosomatidae zijn een familie van uitgestorven zee-egels (Echinoidea) uit de orde Phymosomatoida.

## Geslachten

* Acanthechinus Duncan & Sladen, 1882 †
* Actinophyma Cotteau & Gauthier, 1895 †
* Cosmocyphus Pomel, 1883 †
* Diplotagma Schlueter, 1870 †
* Gauthieria Lambert, 1888 †
* Kachchhia Srivastava, Gupta & Jauhri, 2008 †
* Narindechinus Lambert, 1933 †
* Phymosoma Haime, in d'Archiac & Haime, 1853 †
* Pliocyphosoma Pomel, 1883 †
* Trochalosoma Lambert, 1897 †
# Hilarographa hexapeda

Hilarographa hexapeda is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1913 door Meyrick.
# Sceptrothelys parviclava

Sceptrothelys parviclava is een vliesvleugelig insect uit de familie Pteromalidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Graham.
# Kildangan

Kildangan is een plaats in het Ierse graafschap County Kildare. De plaats telt 570 inwoners.
# Pentax ME-F

De Pentax ME-F is een spiegelreflexcamera met verwisselbare lens en 35mm-film gericht op amateurs. De camera werd van november 1981 tot 1984 gemaakt door Asahi Optical Co., Ltd. (in 2002 hernoemd naar Pentax). De ME-F is een zwaar aangepaste versie van de Pentax ME-Super uit 1979 en komt uit de Pentax M-serie. Deze familie gebruikt een ultra-compact chassis gemaakt van een aluminiumlegering en is een van de lichtste en kleinste analoge full-frame-35mm-spiegelreflexcamera's ooit gemaakt.
De camera gebruikt een Seiko MFC-E2 verticale sluiter met metalen lamellen, met een snelheid van 4 seconden tot 1/2000e seconde en flitssynchronisatie van 1/125e seconde. De camera is 87,5 mm hoog, 132 mm breed, 49 mm diep en weegt 480 gram.

## Significantie en marktpositie

De ME-F is een historisch significante camera. Het is de eerste 35mm-autofocuscamera (AF) die geproduceerd werd. Het heeft een ingebouwd door-de-lens-contrast-detectiesysteem om automatisch het scherpstelpunt te bepalen. Hoewel de autofocus matig is en de camera een commerciële flop werd, is de ME-F een grote mijlpaal in de geschiedenis van cameratechnologie. Vrijwel alle camera's tegenwoordig, zowel film, video als digitaal, hebben een autofocus-systeem.
De ME-F was niet de eerste camera met AF en ook niet de eerste spiegelreflex met AF. Deze eer gaat respectievelijk naar de Konica C35 AF, een compactcamera uit 1977 met elektronische zoeker en naar de Polaroid SX-70 Sonar, een spiegelreflex uit 1978 met echosysteem.
De 35mm-70mm-zoomlens is niet de eerste autofocus-lens voor consumenten. Naast de bovenstaande voorbeelden kwamen er verwisselbare lenzen uit van Canon, Ricoh en Chinon.
# Proxanthobasis

Proxanthobasis is een geslacht van vliegen (Brachycera) uit de familie van de sluipvliegen (Tachinidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1966 door Blanchard.
# Station Sierpów

Station Sierpów is een spoorwegstation in de Poolse plaats Sierpów.
0: Łódź Widzew · 3: Łódź Stoki · 4: Łódź Uniwersytet · 6: Łódź Marysin · 7: Łódź Radogoszcz · 9: Łódź Arturówek · 14: Zgierz · 16: Zgierz Jaracza · 18: Zgierz Północ · 21: Zgierz Kontrewers · 25: Grotniki · 31: Chociszew · 34: Ozorków Nowe Miasto · 36: Ozorków · 42: Sierpów · 46: Łęczyca · 54: Gawrony · 60: Witonia · 71: Kutno
# Hulitherium

Hulitherium is een geslacht van uitgestorven buideldieren uit de familie Diprotodontidae van de orde Diprotodontia. Het geslacht omvat als enige soort Hulitherium tomasetti.
Hulitherium leefde in het Pleistoceen tijdens de Laatste IJstijd op Nieuw-Guinea in bergstreken. Het dier was ongeveer honderdtachtig centimeter lang, honderd centimeter hoog en honderdvijftig kilogram zwaar. Hulitherium wordt wel aangeduid als de buidelpanda, aangezien het zich vermoedelijk net als de hedendaagse reuzenpanda met name met bamboe voedde. Gezien de zeer mobiele poten leefde Hulitherium mogelijk gedeeltelijk in de bomen. Fossielen zijn onder meer gevonden in Nombe Rockshelter.
Literatuur
* Prehistoric mammals of Australia and New Guinea: one hundred million years of evolution. JA Long & M Archer (2002).
* Lost marsupial giants of New Guinea. In: The future eaters: an ecological history of the Australasian lands and people. TG Flannery (2002).
* Prehistoric Australasia. M Archer, SJ Hand, J Long, TH Worthy & P Schouten. CSIRO Publishing (2023).
Noten
* ↑ Hulitherium. www.prehistoric-wildlife.com. Gearchiveerd op 16 oktober 2021. Geraadpleegd op 13-04-2023.
* ↑ Fossilworks: Hulitherium thomasetti. www.fossilworks.org. Geraadpleegd op 13-04-2023.
# Phyodexia atronitida

Phyodexia atronitida is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Hayashi.
# Hippotion brunnea

Hippotion brunnea is een vlinder uit de familie van de pijlstaarten (Sphingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1896 gepubliceerd door Semper.
# Scolopembolus

Scolopembolus is een geslacht van spinnen uit de familie hangmatspinnen (Linyphiidae).

## Soorten

De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:
* Scolopembolus littoralis (Emerton, 1913)
* ↑ Platnick, N.I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
# Koningsvis

De koningsvis (Lampris guttatus) is een veelkleurige zeevis. De vis is een vertegenwoordiger van de familie Lampridae en de orde Lampriformes. Het is de enige vis waarvan bekend is dat hij volledig warmbloedig is.

## Kenmerken

Volwassen vissen zijn gemiddeld 1,2 m, de vis kan een lengte bereiken van 2,0 meter en 270 kg wegen. De vis heeft een donkerblauwe rug, verder groenachtige flanken, een zilverkleurige buik en rode vinnen. Over het hele lichaam zijn er ronde, lichte vlekken. De vinnen zijn sikkelvormig en de kieuwdeksels zijn relatief groot.

## Leefwijze

Het is een solitair levende vis, die overigens wel te vinden is in zwermen met tonijn. De vis voedt zich met pijlinktvissen, blauwe wijting en haring. De vis zelf wordt bejaagd door grote soorten haaien zoals de witte haai en de kortvinmakreelhaai.

### Warmbloedig

De koningsvis is de eerste vissoort waarvan ontdekt is dat deze zijn hele lijf warm houdt. Dit in tegenstelling tot zwaardvis en tonijn, die gedurende korte tijd hun ogen, hersenen of zwemspieren opwarmen tijdens de jacht naar voedsel. Uit onderzoek in 2015 bleek dat de lichaamstemperatuur (gemeten op dieptes variërend van 45 tot 305 meter) gemiddeld 5 °C hoger is dan zijn omgeving. Hierdoor kan deze vis grote afstanden (duizenden kilometers) afleggen en wendbare prooi zoals inktvis bejagen. Peilingen via satelliet wezen uit, dat de gevolgde exemplaren niet vaak naar de oppervlakte kwamen en zich meestal op een diepte tussen 45 en 396 m ophielden.
Tijdens het ontleden van enige exemplaren viel de ingewikkelde wirwar van rode en blauwe bloedvaten in de kieuwen op. De vaten liggen dicht tegen elkaar aan. Warme bloedvaten staan zo warmte af aan koude bloedvaten, voordat de lichaamswarmte via de kieuwen verloren gaat door contact met het koude zeewater. De door de borstspieren opgewekte lichaamswarmte wordt door een dikke vetlaag tussen hart en kieuwen tegen afkoeling beschermd.

## Voorkomen

De koningsvis komt voor in de Atlantische Oceaan, in de Middellandse Zee, in de gematigde zone van de Indische Oceaan en het oosten van de Grote Oceaan van Alaska tot zuid Californië. De koningsvis leeft in de open oceanen meestal op een diepte tussen de 100 en 400 meter. In de Noordzee en zeker langs de kusten van de Lage Landen is de koningsvis zeer zeldzaam. Aangespoelde exemplaren leveren altijd persberichten op. Tussen 1927 en 1974 zijn drie wetenschappelijk gedocumenteerde strandvondsten bekend.
In augustus 1996 werd op het strand van Terschelling een koningsvis gevonden. Deze vis is overgebracht naar het Centrum voor Natuur en Landschap in West-Terschelling. Hij was bijna een meter lang. In augustus 2002 werd op de afslag van Urk een koningsvis verhandeld die ten westen van Denemarken was gevangen. Dit exemplaar woog 64 kg.
# Calliphora terraenovae

Calliphora terraenovae is een vliegensoort uit de familie van de bromvliegen (Calliphoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1851 door Macquart.