# Lijst van rijksmonumenten in Zaandam

De plaats Zaandam telt 128 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Hieronder een overzicht.

## Hembrugterrein

Het Hembrugterrein in Zaandam telt 35 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Zie voor een overzicht de lijst van rijksmonumenten in Hembrug.

## Zaandam

| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| De Ooijevaar | Industrie- en poldermolen | 1669 1669 | | Diederik Sonoyweg 19 Diederik Sonoyweg 19 | 52° 28' 14" NB, 4° 48' 54" OL | 40032 Dit rijksmonument op Wikidata | De Ooijevaar Meer afbeeldingen |
| Houten 1-beukig woonhuis onder zadeldak, met rechthoekige plattegrond | Woonhuis | 1661 1661 | | Haaldersbroek 11 Haaldersbroek 11 | 52° 28' 18" NB, 4° 49' 40" OL | 40033 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten 1-beukig woonhuis onder zadeldak, met rechthoekige plattegrond Meer afbeeldingen |
| Houten woonhuis | Woonhuis | ca 1700 ca 1700 | | Hogendijk 5 Hogendijk 5 | 52° 26' 17" NB, 4° 49' 27" OL | 40034 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten woonhuis |
| Houten 1-beukig woonhuis onder zadeldak, met rechthoekige plattegrond | Woonhuis | eind 17e eeuw eind 17e eeuw | | Haaldersbroek 1 Haaldersbroek 1 | 52° 28' 14" NB, 4° 49' 42" OL | 40035 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten 1-beukig woonhuis onder zadeldak, met rechthoekige plattegrond |
| Houten huis met ingezwenkt voorschot, bekroond door een fronton | Woonhuis | 1730 1730 | | Hogendijk 9 Hogendijk 9 | 52° 26' 16" NB, 4° 49' 27" OL | 40036 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis met ingezwenkt voorschot, bekroond door een fronton Meer afbeeldingen |
| 'Het huis der Cardinalen' | Woonhuis | 1655 1655 | | Hogendijk 62 Hogendijk 62 | 52° 26' 15" NB, 4° 49' 27" OL | 40037 Dit rijksmonument op Wikidata | 'Het huis der Cardinalen' Meer afbeeldingen |
| 'Het blauwe huis' | Woonhuis | 1724 1724 | | Hogendijk 78 Hogendijk 78 | 52° 26' 13" NB, 4° 49' 26" OL | 40038 Dit rijksmonument op Wikidata | 'Het blauwe huis' Meer afbeeldingen |
| Twee natuurstenen bekroningen | Waterkering en -doorlaat | 1780 1780 | Cressant, Jacob Mattheus Jacob Mattheus Cressant Cressant, Jacob Mattheus Jacob Mattheus Cressant | Dam bij 1 Dam bij 1 | 52° 26' 22" NB, 4° 49' 32" OL | 40039 Dit rijksmonument op Wikidata | Twee natuurstenen bekroningen Meer afbeeldingen |
| Twee natuurstenen bekroningen | Waterkering en -doorlaat | 1724 1724 | Beek, Jacob van der Jacob van der Beek Beek, Jacob van der Jacob van der Beek | Dam bij 1 Dam bij 1 | 52° 26' 22" NB, 4° 49' 32" OL | 40040 Dit rijksmonument op Wikidata | Twee natuurstenen bekroningen Meer afbeeldingen |
| Pand, een van de weinige stolpvormige gebouwen | Onderwijs en wetenschap | 18e eeuw 1974 (gesloopt?) 18e eeuw 1974 (gesloopt?) | | Kalf 64 Kalf 64 | 52° 28' 16" NB, 4° 49' 55" OL | 40041 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Houten huis | Woonhuis | laatste kwart 19e eeuw laatste kwart 19e eeuw | | Kalf 86 Kalf 86 | 52° 28' 5" NB, 4° 49' 27" OL | 359656 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis Meer afbeeldingen |
| Bakstenen woonhuis in T-vorm | Woonhuis | 1750-1800 1750-1800 | | Oostzijde 221 Oostzijde 221 | 52° 27' 3" NB, 4° 49' 17" OL | 40052 Dit rijksmonument op Wikidata | Bakstenen woonhuis in T-vorm Meer afbeeldingen |
| Bakstenen huis met ingezwenkt, door een fronton bekroond en door pilasters geleed houten voorschot. Links een vooruitspringende vleugel van hout met hoekvensters en een borstwering met pilasters | Woonhuis | 19e eeuw 19e eeuw | | Oostzijde 202 Oostzijde 202 | 52° 27' 3" NB, 4° 49' 17" OL | 40053 Dit rijksmonument op Wikidata | Bakstenen huis met ingezwenkt, door een fronton bekroond en door pilasters geleed houten voorschot. Links een vooruitspringende vleugel van hout met hoekvensters en een borstwering met pilasters Meer afbeeldingen |
| Houten huis met in- en uitgezwenkt voorschot | Woonhuis | 1800-1825 1800-1825 | | Oostzijde 220 Oostzijde 220 | 52° 27' 5" NB, 4° 49' 15" OL | 40054 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis met in- en uitgezwenkt voorschot Meer afbeeldingen |
| Grotendeels houten woonhuis 't Skeve Skans' | Woonhuis | eerste helft 18e eeuw eerste helft 18e eeuw | | Oostzijde 242 Oostzijde 242 | 52° 27' 9" NB, 4° 49' 10" OL | 40055 Dit rijksmonument op Wikidata | Grotendeels houten woonhuis 't Skeve Skans' Meer afbeeldingen |
| Houten woonhuis 'Het huis met de haan' | Woonhuis | 1775 1775 | | Oostzijde 256 Oostzijde 256 | 52° 27' 12" NB, 4° 49' 5" OL | 40056 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten woonhuis 'Het huis met de haan' Meer afbeeldingen |
| Houten huis met gebogen hoekvenster en een topgevel met uitgeschulpte windveren | Woonhuis | 18e eeuw 18e eeuw | | Oostzijde 268 Oostzijde 268 | 52° 27' 14" NB, 4° 48' 59" OL | 40057 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis met gebogen hoekvenster en een topgevel met uitgeschulpte windveren Meer afbeeldingen |
| Oud-katholieke schuilkerk Heilige Maria-Magdalena | Kerk en kerkonderdeel | 1695 1695 | | Papenpad 13 Papenpad 13 | 52° 26' 52" NB, 4° 49' 4" OL | 40058 Dit rijksmonument op Wikidata | Oud-katholieke schuilkerk Heilige Maria-Magdalena Meer afbeeldingen |
| Voormalig Doopsgezind Weeshuis | Sociale zorg, liefdadigh. | 1712-1713 1712-1713 | | Stationsstraat 6 Stationsstraat 6 | 52° 26' 30" NB, 4° 49' 17" OL | 40060 Dit rijksmonument op Wikidata | Voormalig Doopsgezind Weeshuis Meer afbeeldingen |
| Evangelisch-Lutherse kerk | Kerk en kerkonderdeel | 1699 1699 | | Vinkenstraat 34 Vinkenstraat 34 | 52° 26' 24" NB, 4° 49' 16" OL | 40061 Dit rijksmonument op Wikidata | Evangelisch-Lutherse kerk Meer afbeeldingen |
| Houten huis onder pannen zadeldak met topmakelaar op de rechter zijgevel | Woonhuis | midden 18e eeuw midden 18e eeuw | | Westzanerdijk 305 Westzanerdijk 305 | 52° 25' 51" NB, 4° 47' 6" OL | 40062 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis onder pannen zadeldak met topmakelaar op de rechter zijgevel Meer afbeeldingen |
| Voormalig woonhuis familie Corver van Weesem | Woonhuis | 1866 1866 | L.J. Immink L.J. Immink | Westzijde 39 Westzijde 39 | 52° 26' 32" NB, 4° 49' 18" OL | 40063 Dit rijksmonument op Wikidata | Voormalig woonhuis familie Corver van Weesem Meer afbeeldingen |
| Westzijderkerk | Kerk en kerkonderdeel | 1638 1638 | | Westzijde 75 Westzijde 75 | 52° 26' 40" NB, 4° 49' 9" OL | 40064 Dit rijksmonument op Wikidata | Westzijderkerk Meer afbeeldingen |
| Gepleisterd woonhuis | Woonhuis | ca 1825 ca 1825 | | Westzijde 109 Westzijde 109 | 52° 26' 50" NB, 4° 49' 9" OL | 40065 Dit rijksmonument op Wikidata | Gepleisterd woonhuis Meer afbeeldingen |
| Grotendeels houten woonhuis | Woonhuis | 18e eeuw 18e eeuw | | Westzijde 155 Westzijde 155 | 52° 26' 59" NB, 4° 49' 11" OL | 40066 Dit rijksmonument op Wikidata | Grotendeels houten woonhuis Meer afbeeldingen |
| Houten huis in l-vorm | Woonhuis | ca 1625 ca 1625 | | Westzijde 185 Westzijde 185 | 52° 27' 2" NB, 4° 49' 7" OL | 40067 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis in l-vorm |
| Stenen theekoepel | Onderdeel woningen e.d. | ca 1775 ca 1775 | | Westzijde bij 12 Westzijde bij 12 | 52° 26' 25" NB, 4° 49' 24" OL | 40068 Dit rijksmonument op Wikidata | Stenen theekoepel |
| Herenhuis | Woonhuis | 1725-1750 1725-1750 | | Westzijde 38 Westzijde 38 | 52° 26' 29" NB, 4° 49' 22" OL | 40069 Dit rijksmonument op Wikidata | Herenhuis Meer afbeeldingen |
| Stenen theekoepel | Bijgebouwen kastelen enz. | ca 1750 ca 1750 | | Westzijde bij 208 Westzijde bij 208 | 52° 26' 32" NB, 4° 49' 20" OL | 40070 Dit rijksmonument op Wikidata | Stenen theekoepel Meer afbeeldingen |
| Doopsgezinde Vermaning | Kerk en kerkonderdeel | 1687 1687 | | Westzijde 80-82 Westzijde 80-82 | 52° 26' 33" NB, 4° 49' 19" OL | 40071 Dit rijksmonument op Wikidata | Doopsgezinde Vermaning Meer afbeeldingen |
| Gedeeltelijk bakstenen woonhuis | Woonhuis | eerste helft 19e eeuw eerste helft 19e eeuw | | Westzijde 202 Westzijde 202 | 52° 26' 51" NB, 4° 49' 10" OL | 40073 Dit rijksmonument op Wikidata | Gedeeltelijk bakstenen woonhuis |
| Voormalig weeshuis Nederlands Hervormde gemeente | Sociale zorg, liefdadigh. | 18e eeuw 18e eeuw | | Westzijde 204 Westzijde 204 | 52° 26' 51" NB, 4° 49' 11" OL | 40074 Dit rijksmonument op Wikidata | Voormalig weeshuis Nederlands Hervormde gemeente |
| Huis met ingezwenkt van zijmeanders voorzien voorschot boven een bakstenen pui | Woonhuis | ca 1800 ca 1800 | | Westzijde 240 Westzijde 240 | 52° 26' 55" NB, 4° 49' 12" OL | 40075 Dit rijksmonument op Wikidata | Huis met ingezwenkt van zijmeanders voorzien voorschot boven een bakstenen pui Meer afbeeldingen |
| Bakstenen woonhuis | Woonhuis | 19e eeuw 19e eeuw | | Westzijde 256 Westzijde 256 | 52° 26' 57" NB, 4° 49' 12" OL | 40076 Dit rijksmonument op Wikidata | Bakstenen woonhuis Meer afbeeldingen |
| Bakstenen woonhuis | Woonhuis | 18e eeuw 18e eeuw | | Westzijde 254 en 254A Westzijde 254 en 254A | 52° 26' 57" NB, 4° 49' 12" OL | 40077 Dit rijksmonument op Wikidata | Bakstenen woonhuis Meer afbeeldingen |
| Huis in l-vorm | Werk-woonhuis | eerste helft 19e eeuw eerste helft 19e eeuw | | Westzijde 352 Westzijde 352 | 52° 27' 8" NB, 4° 48' 58" OL | 40078 Dit rijksmonument op Wikidata | Huis in l-vorm Meer afbeeldingen |
| De Burcht, voormalig raadhuis | Bestuursgebouw en onderdl | 1846 1846 | W.A. Scholten W.A. Scholten | Burcht 10 Burcht 10 | 52° 26' 21" NB, 4° 49' 38" OL | 40079 Dit rijksmonument op Wikidata | De Burcht, voormalig raadhuis Meer afbeeldingen |
| Nederlands Hervormde Oostzijderkerk | Kerk en kerkonderdeel | 1685 1685 | | Zuiddijk 1 Zuiddijk 1 | 52° 26' 23" NB, 4° 49' 34" OL | 40087 Dit rijksmonument op Wikidata | Nederlands Hervormde Oostzijderkerk Meer afbeeldingen |
| Houten huis met ingezwenkt voorschot, bekroond door een fronton | Woonhuis | eerste helft 19e eeuw eerste helft 19e eeuw | | Zuiddijk 53 Zuiddijk 53 | 52° 26' 21" NB, 4° 49' 42" OL | 40088 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis met ingezwenkt voorschot, bekroond door een fronton Meer afbeeldingen |
| Bakstenen woonhuis | Woonhuis | eerste helft 19e eeuw eerste helft 19e eeuw | | Zuiddijk 119 Zuiddijk 119 | 52° 26' 15" NB, 4° 49' 51" OL | 40089 Dit rijksmonument op Wikidata | Bakstenen woonhuis |
| Voormalig predikantenwoning, voormalig raadshuis Oostzaandam | Woonhuis | laatste kwart 17e eeuw laatste kwart 17e eeuw | | Zuiderkerkstraat 3 Zuiderkerkstraat 3 | 52° 26' 25" NB, 4° 49' 37" OL | 40090 Dit rijksmonument op Wikidata | Voormalig predikantenwoning, voormalig raadshuis Oostzaandam |
| De Held Jozua | Industrie- en poldermolen | 1719 1719 | | Held Jozuapad 4 Held Jozuapad 4 | 52° 26' 38" NB, 4° 48' 25" OL | 40094 Dit rijksmonument op Wikidata | De Held Jozua Meer afbeeldingen |
| Houten woonhuis | Woonhuis | 1721 1721 | | Braakdijk 1 Braakdijk 1 | 52° 28' 14" NB, 4° 49' 44" OL | 506284 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten woonhuis Meer afbeeldingen |
| Essencefabriek N.V. Polak/Schwarz | Industrie | 1930 1930 | Jacob Coenraad Jacob Coenraad | Provincialeweg bij 128 Provincialeweg bij 128 | 52° 26' 26" NB, 4° 48' 56" OL | 508797 Dit rijksmonument op Wikidata | Essencefabriek N.V. Polak/Schwarz Meer afbeeldingen |
| Czaar Peterhuisje | Woonhuis | 1632 1632 | | Krimp 23 Krimp 23 | 52° 26' 14" NB, 4° 49' 24" OL | 518020 Dit rijksmonument op Wikidata | Czaar Peterhuisje Meer afbeeldingen |
| Museumhal Czaar Peterhuisje | Welzijn, kunst en cultuur | 1896-1897 1896-1897 | A. Salm en G.B. Salm A. Salm en G.B. Salm | Krimp bij 23 Krimp bij 23 | 52° 26' 14" NB, 4° 49' 24" OL | 518021 Dit rijksmonument op Wikidata | Museumhal Czaar Peterhuisje |
| Conciërgewoning bij Czaar Peterhuisje | Dienstwoning | 1896-1897 1896-1897 | A. Salm en G.B. Salm A. Salm en G.B. Salm | Krimp 24 Krimp 24 | 52° 26' 14" NB, 4° 49' 24" OL | 518022 Dit rijksmonument op Wikidata | Conciërgewoning bij Czaar Peterhuisje |
| Erfafscheiding van Czaar Peterhuisje | Erfscheiding | 1896-1897 1896-1897 | | Krimp bij 23 Krimp bij 23 | 52° 26' 14" NB, 4° 49' 24" OL | 518023 Dit rijksmonument op Wikidata | Erfafscheiding van Czaar Peterhuisje |
| Houten scheepvaartgeleidebaken | Kust- en oevermarkering | 1886 1886 | | Spiekeroog/In de oude Haven Spiekeroog/In de oude Haven | 52° 26' 5" NB, 4° 49' 25" OL | 518025 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten scheepvaartgeleidebaken Meer afbeeldingen |
| IJzeren scheepvaartgeleidebaken | Kust- en oevermarkering | 1886 1886 | | Houthavenkade tegenover 36 Houthavenkade tegenover 36 | 52° 26' 6" NB, 4° 49' 19" OL | 518026 Dit rijksmonument op Wikidata | IJzeren scheepvaartgeleidebaken Meer afbeeldingen |
| Meelfabriek Vrede | Industrie | 1918 1918 | S.B. van Sante S.B. van Sante | Sluispolderweg 53 Sluispolderweg 53 | 52° 25' 6" NB, 4° 51' 12" OL | 518028 Dit rijksmonument op Wikidata | Meelfabriek Vrede Meer afbeeldingen |
| Voormalig ketelhuis van meelfabriek Vrede (gesloopt) | Industrie | 1918 1918 | S.B. van Sante S.B. van Sante | Sluispolderweg bij 53 Sluispolderweg bij 53 | 52° 25' 6" NB, 4° 51' 12" OL | 518029 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Bonifatiuskerk | Kerk en kerkonderdeel | 1899-1900 1899-1900 | A.A. Margry en J.M. Snickers A.A. Margry en J.M. Snickers | Oostzijde 14 Oostzijde 14 | 52° 26' 29" NB, 4° 49' 36" OL | 518043 Dit rijksmonument op Wikidata | Bonifatiuskerk Meer afbeeldingen |
| Pastorie Sint-Bonifatiuskerk | Kerkelijke dienstwoning | 1899-1900 1899-1900 | A.A. Margry en J.M. Snickers A.A. Margry en J.M. Snickers | Oostzijde 12 Oostzijde 12 | 52° 26' 29" NB, 4° 49' 36" OL | 518044 Dit rijksmonument op Wikidata | Pastorie Sint-Bonifatiuskerk |
| Verkade: fabrieksgebouw deel uitmakend van het fabriekscomplex "Verkade". Brede gevel van de oorspronkelijk vrijstaande brood-en beschuitfabriek De Ruyter | Industrie | 1886 1886 | P. Molenaar P. Molenaar | Westzijde bij 103 Westzijde bij 103 | 52° 26' 47" NB, 4° 49' 11" OL | 518046 Dit rijksmonument op Wikidata | Verkade: fabrieksgebouw deel uitmakend van het fabriekscomplex "Verkade". Brede gevel van de oorspronkelijk vrijstaande brood-en beschuitfabriek De Ruyter |
| Verkade: beschuitfabriek | Industrie | 1927 1927 | P. Molenaar P. Molenaar | Westzijde 103 Westzijde 103 | 52° 26' 49" NB, 4° 49' 8" OL | 518047 Dit rijksmonument op Wikidata | Verkade: beschuitfabriek |
| Verkade: biscuitfabriek. Tweelaags hoekgebouw met sheddak en een tegen de noordzijde daarvan gebouwde watertoren met sprinklerinstallatie | Industrie | 1931 (uitbreiding) 1931 (uitbreiding) | P. Molenaar P. Molenaar | Westzijde bij 103 Westzijde bij 103 | 52° 26' 49" NB, 4° 49' 8" OL | 518048 Dit rijksmonument op Wikidata | Verkade: biscuitfabriek. Tweelaags hoekgebouw met sheddak en een tegen de noordzijde daarvan gebouwde watertoren met sprinklerinstallatie Meer afbeeldingen |
| Windmotor Hercules | Industrie- en poldermolen | 1922 1922 | | Ringdijk vd Kalverpolder Ringdijk vd Kalverpolder | 52° 28' 34" NB, 4° 50' 17" OL | 518058 Dit rijksmonument op Wikidata | Windmotor Hercules Meer afbeeldingen |
| Czaar Peter Monument | Gedenkteken | 1909-1911 1909-1911 | Leopold Bernstamm Leopold Bernstamm | Dam bij 7 Dam bij 7 | 52° 26' 21" NB, 4° 49' 27" OL | 518060 Dit rijksmonument op Wikidata | Czaar Peter Monument Meer afbeeldingen |
| Vrijmetselaars loge Anna Paulowna | Vergadering en vereniging | 1858 1858 | L.J. Immink L.J. Immink | Dam 2 Dam 2 | 52° 26' 23" NB, 4° 49' 29" OL | 518061 Dit rijksmonument op Wikidata | Vrijmetselaars loge Anna Paulowna |
| Voormalige vermaning der Waterlandse doopsgezinden | Kerk en kerkonderdeel | 1860 1860 | L.J. Immink L.J. Immink | Oostzijde 82 Oostzijde 82 | 52° 26' 44" NB, 4° 49' 26" OL | 518062 Dit rijksmonument op Wikidata | Voormalige vermaning der Waterlandse doopsgezinden |
| Voormalige Gortpellerij | Industrie | 1913-1914 1913-1914 | Bastiaan Schelling Bastiaan Schelling | Oostzijde 193 Oostzijde 193 | 52° 26' 56" NB, 4° 49' 20" OL | 518063 Dit rijksmonument op Wikidata | Voormalige Gortpellerij Meer afbeeldingen |
| Villa | Woonhuis | 1862 1862 | L.J. Immink L.J. Immink | Westzijde 81 Westzijde 81 | 52° 26' 44" NB, 4° 49' 8" OL | 518064 Dit rijksmonument op Wikidata | Villa |
| Voormalig woonhuis E.G. Verkade | Woonhuis | 1895 1895 | H.G. Jansen H.G. Jansen | Westzijde 87 Westzijde 87 | 52° 26' 45" NB, 4° 49' 7" OL | 518066 Dit rijksmonument op Wikidata | Voormalig woonhuis E.G. Verkade |
| Halte Zaanbrug | Dienstwoning | 1883 1883 | | Westzijde 428 Westzijde 428 | 52° 27' 17" NB, 4° 48' 43" OL | 518065 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Arbeiderswoning. Verplaatst naar Zonnewijzerspad 6 (Zaanse Schans) | Woonhuis | 1600-1700 1600-1700 | | Zonnewijzerspad 6 (voorheen Lagedijk 36, Koog a/d Zaan) Zonnewijzerspad 6 (voorheen Lagedijk 36, Koog a/d Zaan) | 52° 28' 19" NB, 4° 48' 43" OL | 39936 Dit rijksmonument op Wikidata | Arbeiderswoning. Verplaatst naar Zonnewijzerspad 6 (Zaanse Schans) Meer afbeeldingen |
| Paaskerk | Kerk en kerkonderdeel | 1955-1958 1955-1958 | | Burgemeester Ter Laanplantsoen 21 Burgemeester Ter Laanplantsoen 21 | 52° 26' 11" NB, 4° 50' 12" OL | 530856 Dit rijksmonument op Wikidata | Paaskerk Meer afbeeldingen |

## Zaanse Schans

De Zaanse Schans in Zaandam telt 25 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Zie voor een overzicht de lijst van rijksmonumenten op de Zaanse Schans.