OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dunfermline Palace

Dunfermline Palace is de ruïne van een koninklijk paleis in de Schotse regio Fife. Het ontstond in de zestiende eeuw vanuit het hospitium van Dunfermline Abbey.

## Geschiedenis

Dunfermline Abbey werd gebouwd in de twaalfde eeuw door David I, die al gebruik maakte van het hospitium van de abdij. Het hospitium is vermoedelijk gebouwd in dezelfde tijd als de refter, namelijk in het begin van de veertiende eeuw. David II (1324) en Jacobus I (1394) werden er geboren. De latere koningen brachten wel af en toe wijzigingen aan; zo liet Jacobus V in de jaren dertig van de zestiende eeuw het wapen van zichzelf en zijn koningin Maria van Guise aanbrengen. Het was pas na de Reformatie in 1560 dat het gasthuis werd omgebouwd tot een volwaardig paleis.
In 1589 gaf Jacobus VI het paleis als bruidsgift aan Anna van Denemarken. Drie van hun kinderen werden geboren in het paleis, namelijk Elizabeth Stuart (1596), Karel I van Engeland (1600) en Robert Stuart, hertog van Kintyre (1602).
Anna liet haar master of works, William Schaw het paleis aanpassen. Hij bracht rechthoekige ramen aan op de eerste verdieping en het westelijke deel werd vrijwel geheel verbouwd. De westelijke vleugel van het klooster werd verbonden met het paleis. Ten westen van de abdijkerk bouwde hij het Queen's House, een gebouw met onder andere twee hallen en een eetkamer. Dit gebouw werd in 1797 afgebroken.
In 1603 kwam Jacobus VI van Schotland aan de macht, die tevens Jacobus I van Engeland werd. Jacobus VI verplaatste het Schotse hof naar Londen. In 1633 zou Karel I van Engeland het paleis, waar hij in 1600 geboren was, komen bezoeken na zijn kroning tot koning van Schotland; restauraties werden uitgevoerd maar Karel I bezocht het paleis niet. In 1650 verbleef Karel II van Engeland in Dunfermline Palace voor de Slag van Pitreavie. Tijdens het regime van Oliver Cromwell werd het paleis verlaten en in 1708 was het paleis dakloos.

## Bouw

Het hospitium van Dunfermline Abbey lag aan de zuidwestelijke zijde van het kloosterterrein en was via het poortgebouw Pends Gate verbonden aan de zuidvleugel van het klooster. Ook de keukens lagen in deze zuidvleugel en bedienden zowel de refter van de monniken als het gasthuis. Later werd het hospitium omgebouwd tot een volwaardig paleis. Oorspronkelijk was het gasthuis een gebouw van twee verdiepingen, waarvan de onderste verdieping diende als opslagruimte. Op het einde van de zestiende eeuw telde het gebouw drie verdiepingen. In de eenentwintigste eeuw staat enkel de zuidelijke muur van het paleis met grote rechthoekige ramen nog overeind.
Van de stenen versieringen is onder andere een Maria-Boodschap-steen, waarop de aartsengel Gabriël is afgebeeld die de geboorte van Jezus aankondigt aan de Maagd Maria, bewaard gebleven. Deze steen versierde ooit een oriel-raam en is tentoongesteld in het museum bij het paleis.

## Beheer

Dunfermline Palace wordt beheerd door Historic Environment Scotland, net als het nabijgelegen Dunfermline Abbey.

## Bron

* R. Fawcett, Dunfermline Abbey & Palace, third edition (2004), Historic Scotland, ISBN 1-903570-95-6
# LSD

LSD kan verwijzen naar:
* Lysergeenzuurdi-ethylamide, een synthetische hallucinogene drug
* Libra-Solidus-Denarius, de pre-decimale onderverdeling van onder andere het Britse pond
* Local service district, een lokaal bestuursniveau in de Canadese provincies New Brunswick en Newfoundland en Labrador
* LSD (muziek), een supergroep bestaande de Britse singer-songwriter Labrinth, de Australische zangeres Sia en de Amerikaanse dj Diplo
* Lumpy skin disease, Nodulaire dermatose, een besmettelijke virusziekte bij runderen en andere hoefdieren
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van LSD en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Ian Bowyer

Ian Bowyer (Ellesmere Port, 6 juni 1951) is een voormalig Engels voetballer en voetbaltrainer. Hij speelde zijn meeste competitiewedstrijden voor Nottingham Forest, waarmee hij onder anderen eenmaal de Football League First Division, tweemaal de European Cup en eenmaal de European Super Cup won. Met Manchester City won Bowyer de European Cup Winners' Cup. Opvallend is dat Bowyer, ondanks zijn vele clubsuccessen, nooit werd opgeroepen voor het Engels voetbalelftal.

## Erelijst
### Manchester City

* FA Cup: 1968/69
* Football League Cup: 1969/70
* European Cup Winners' Cup: 1969/70

### Nottingham Forest

* European Cup: 1978/79, 1979/80
* European Super Cup: 1979
* Football League First Division: 1977/78
* Football League Cup: 1977/78, 1978/79
* FA Charity Shield: 1978
* Anglo-Scottish Cup: 1976/77
* ↑ Spelersprofiel Ian Bowyer Transfermarkt, geraadpleegd op 6 juni 2023
# Tienviertel

Tienviertel is een polder in de Krimpenerwaard. De polder wordt begrensd door de Hollandse IJssel in het Noordwesten, de polder De Nesse in het Zuidwesten, de polder Kattendijksblok in het Noordoosten en de polder Wellepoort in het Zuidoosten.

## Geschiedenis

De naam Tienviertel is afgeleid van viertel, een oude Hollandse vlaktemaat. De polder loosde zijn water vroeger rechtstreeks op de Hollandse IJssel via de Torenvliet. Toen het land door inklinken van de bodem te laag kwam te liggen werd de polder met een windmolen, een wipmolen, drooggehouden. Deze molen brandde in 1780 door een blikseminslag af en werd vervangen door een stenen grondzeiler. Deze verdween omstreeks 1885.
De polder maakte later deel uit van de polder Stolwijk. Aan de IJssel stond tot ongeveer 1930 een steenplaats.
* Aa, A.J. van der (1848): Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, deel 11, p. 199, Gorinchem: Jacobus Noorduyn.
* Groningen van, Catharina L. (1996): De Krimpenerwaard, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zwolle: Waanders Uitgevers.
* Database van verdwenen molens in Nederland
# Andreas Karo

Andreas Karo (Grieks: Ανδρέας Καρώ) (Nicosia, 9 september 1996) is een Cypriotisch voetballer. Hij speelt voor APOEL Nicosia en Cyprus

## Erelijst

* Cypriotische voetbalbeker : 2016-2017 (Apollon Limasol)
1 Uzoho · 2 Karo · 3 Vinícius · 4 Santos · 5 Souza · 6 Daoesjvili · 7 Efrem · 8 Lundemo · 9 Maglica · 10 De Vincenti · 11 Kvilitaia · 16 Katsantonis · 17 Okriasjvili · 18 Satsias · 19 Hani · 21 Theodorou · 25 Gavriel · 27 Chebake · 29 Byrne · 33 Diawara · 35 Polykarpou · 36 Zabala · 42 Wheeler · 74 Georgiou · 75 Tsilingiris · 76 Vrontis · 77 Ndongala · 78 Tsoutsouki · 80 Hadjigavriel · 88 Kittos · 89 Koutsakos · 90 Savić · 93 Michael · 99 Danilo · Coach: Poursaitidis
# Angonyx

Angonyx is een geslacht van vlinders uit de onderfamilie Macroglossinae van de familie pijlstaarten (Sphingidae).

## Soorten

* Angonyx boisduvali Rothschild, 1894
* Angonyx chelsea Eitschberger & Melichar, 2009
* Angonyx kai Eitschberger, 2006
* Angonyx krishna Eitschberger & Haxaire, 2006
* Angonyx meeki Rothschild & Jordan, 1903
* Angonyx papuana Rothschild & Jordan, 1903
* Angonyx sumbawensis Brechlin, 2014
* Angonyx testacea (Walker, 1856)
** = Perigonia testacea Walker, 1856
* Angonyx williami Eitschberger & Melichar, 2009
* Angonyx boisduvali
* Angonyx papuana
* Angonyx testacea
# Mysmenopsis mexcala

Mysmenopsis mexcala is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de Mysmenidae.
Het dier behoort tot het geslacht Mysmenopsis. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1960 door Willis J. Gertsch.
# Mysmenopsis schlingeri

Mysmenopsis schlingeri is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de Mysmenidae.
Het dier behoort tot het geslacht Mysmenopsis. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Norman I. Platnick & Mohammad U. Shadab.
# Mysmenopsis pachacutec

Mysmenopsis pachacutec is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de Mysmenidae.
Het dier behoort tot het geslacht Mysmenopsis. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door L. Baert.
# Mézères

Mézères is een gemeente in het Franse departement Haute-Loire (regio Auvergne-Rhône-Alpes) en telt 102 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Le Puy-en-Velay.

## Geografie

De oppervlakte van Mézères bedraagt 8,4 km², de bevolkingsdichtheid is 12,1 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Mézères met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Mézières (Ardennes)

Mézières is een plaats en voormalige gemeente in het Franse departement Ardennes in de regio Grand Est. De plaats ligt aan de Maas, een kilometer ten zuiden van Charleville waarmee het de gemeente Charleville-Mézières vormt.
Mézières is een voormalige grensstad die ontstond als handelscentrum en evolueerde vanaf de 16e eeuw als vestigstad.

## Geschiedenis

De plaats was in de Gallo-Romeinse tijd bekend als Maceriae. In de middeleeuwen werd Mézières een belangrijk economisch centrum. Het ontwikkelde zich vanaf de 10e eeuw in een bocht van de Maas op de oude baan tussen Reims en Keulen en dreef handel met Vlaanderen, Champagne en Bourgondië. Vanaf de 16e eeuw werd de stad ook op militair gebied belangrijker. De stad werd in 1521 vruchteloos belegerd door het leger van keizer Karel V. Daarna werden op bevel van koning Frans I van Frankrijk de al bestaande vestingwerken gemoderniseerd en er werd een garnizoen gelegerd in de stad. In 1570 huwde Karel IX van Frankrijk in de basiliek Notre-Dame-d'Espérance met Elisabeth van Oostenrijk.
In de 19e eeuw kwam er industrie in de Mézières. De stad leed schade door bombardementen, zowel in de Frans-Duitse Oorlog (1870), de Eerste Wereldoorlog als de Tweede Wereldoorlog. Mézières was vanaf 16 november 1870 volledig omsingeld door een Pruisisch leger. Na de val van Montmédy op 14 december, werd de daar gebruikte zware artillerie verplaatst naar Mézières. Na 30 uren van intensieve bombardementen diende de stad zich over te geven: de Pruisen deden er op 7 januari 1871 hun intrede. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was het hele departement bezet door de Duitsers. De Duitse generale staf was gevestigd in Mézières. In 1947 werd het 3e genieregiment gelegerd in Mézières.
Op 1 januari 1965 werd de gemeente Le Theux opgenomen in de Mézières. Op 1 oktober 1966 fuseerde Mézières met Charleville, Étion, Mohon en Montcy-Saint-Pierre tot de gemeente Charleville-Mézières.

## Bezienswaardigheden

De stad ligt ingebed tussen de Maas. Van de vestingwerken zijn de 16e-eeuwse torens Tour Milard en Tour du Roy bewaard gebleven. Achter de oude vestingmuur staat de basiliek Notre-Dame d'Espérance (1499-1615). De kerk is laatgotisch met renaissance-elementen. De toren is 19e-eeuws. De kerk heeft opvallende 20e-eeuwse glasramen. Op het Square Bayard staat het standbeeld van ridder Bayard, die de stad in 1521 zou hebben gered. Langsheen de Promenade de Dülmen staan huizen van gegoede burgers.
Na de verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog werd de stad heropgebouwd. Opvallende exponent van deze wederopbouw is het stadhuis uit 1933 in neorenaissancestijl.
* Basiliek Notre-Dame d'Espérance
* Zuidportaal van de basiliek
* Tour du Roy
* Tour Milard
* Vestingwerken en gebouw van de prefectuur
* Standbeeld van de ridder Bayard
* ↑ (fr) Histoire de la ville. charleville-mezieres.fr. Geraadpleegd op 29 november 2022.
* ↑ (fr) Charleville-Mézières, Détours en France, oktober-november 2023, pp. 62-69
Charleville · Étion · Mézières · Mohon · Montcy-Saint-Pierre · Le Theux
# Ann De Bode

Ann De Bode (Congo-Kinshasa, 28 augustus 1956) is een Belgische schrijfster en illustrator van kinderboeken.

## Leven

De Bode werd geboren in Belgisch-Congo. Drie jaar na haar geboorte verhuisden haar ouders naar Antwerpen. In de basisschool merkten leerkrachten haar talent al op. In het secundair onderwijs volgde ze Graduaat Publiciteit in het Sint-Maria Instituut, waar ze later ook zelf les ging geven. Ook werkte ze voor verschillende reclamebureaus. Vanaf 1992 start haar carrière als kinderboekenillustrator – ondertussen heeft ze al meer dan 200 boeken geïllustreerd.

## Werk

In de jaren 1990 raakt De Bode bekend door de Hartenboeken-reeks: tien prentenboeken voor 4- tot 7-jarigen over emotionele thema’s als scheiden, pesten, dood en angst. Het eerste boek uit de reeks, Morgen ben ik beter, gaat over ziek zijn. De Bode schrijft en illustreert het zelf. Voor de volgende boeken maakt ze enkel de illustraties, auteur is Rien Broere. Het duo slaagt erin om abstracte, emotionele begrippen concreet te maken voor jonge kinderen. De succesvolle Hartenboeken-reeks verschijnt in twaalf talen.
Recenter wordt De Bode vooral geassocieerd met haar bijzondere techniek die erg in de smaak valt bij een jong publiek. Ze maakt figuurtjes in fimo (een soort kneedpasta van polymeerklei) die ze in scène opstelt, bakt en fotografeert. Zo creëert ze een heel eigen wereld. Haar eerste boek met fimofiguurtjes verschijnt in 2003: De fanfare van Flierefluitegem. In 2009 publiceert ze Mijn familie: een reis door de tijd, waarin jonge kinderen kennismaken met het begrip tijd. Van de oertijd over de middeleeuwen tot vandaag: bij elk tijdperk toont dit boek een gezin, telkens een nieuwe generatie uit dezelfde familie. Zo zie je het familieleven evolueren doorheen de tijd.
In 2008 publiceerde ze Kneedkneepjes voor wie zelf aan de slag wil, een knutselboek waarmee kinderen zelf kinderboekenscènes en juwelen kunnen maken.

## Bekroningen

* 1996: Eerste Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen voor De Duinenhond
* 2005: Eerste Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen voor De Wereld van Camillo
* De informatie op deze pagina, of een eerdere versie daarvan, is geheel of gedeeltelijk afkomstig van de website jeugdliteratuur.org, waarvan overname van teksten toegestaan is onder CC-BY-SA/GFDL
* 1 2 Ann De Bode. Gearchiveerd op 1 oktober 2018.
* Bibliothèque nationale de France: cb124447883 (data)
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: bode022
* Gemeinsame Normdatei: 11523361X
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 2143 704X
* Library of Congress Control Number: nb98046326
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: mzk2010580850
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 068897979
* Système universitaire de documentation: 033596476
* Virtual International Authority File: 92944390
* WorldCat (via VIAF): 92944390
# Anetarca brasiliana

Anetarca brasiliana is een slakkensoort uit de familie van de Facelinidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2004 door Garcia F. & Troncoso.
# Aneta Langerová

Aneta Langerová (Benešov, 29 november 1986) is een Tsjechische pop-rockzangeres. Op zeventienjarige leeftijd werd zij nationaal bekend door het televisieprogramma Česko hledá SuperStar (de Tsjechische versie van Idols). Sindsdien heeft ze drie studioalbums, twee livealbums en een dvd uitgebracht. De teksten zijn voornamelijk in het Tsjechisch.

## Discografie
### Studioalbums

* 2004 – Spousta andělů (veel engelen)
* 2007 – Dotyk (contact)
* 2009 – Jsem (ik ben)
* 2014 - Na radosti (de vreugden)

### Livealbums

* 2005 – Spousta andělů – Koncert
* 2012 – Pár míst…

### DVD

* 2005 – Spousta andělů...na cestě
# Andrena sibthorpi

Andrena sibthorpi is een vliesvleugelig insect uit de familie Andrenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1952 door Mavromoustakis.
* ↑ (en) Andrena sibthorpi op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008 (niet meer beschikbaar, nieuwe lijst hier)
# N-2-naftylaniline

N-2-naftylaniline is een organische verbinding met als brutoformule C$_{16}$H$_{13}$N. De stof komt voor als een witte tot grijze vaste stof, die onoplosbaar is in water.

## Toepassingen

De voornaamste toepassing van N-2-naftylaniline is als antioxidant in Semtex, een plastisch explosief materiaal. Verder kent het nog toepassingen als stabilisator.

## Toxicologie en veiligheid

N-2-naftylaniline reageert met oxiderende stoffen. Ze ontleedt bij verbranding, met vorming van giftige en corrosieve dampen.
De stof is matig irriterend voor de ogen, de huid en de luchtwegen. N-2-naftylaniline is door het IARC ingedeeld in klasse 3, wat betekent dat de stof niet onder te brengen is voor wat betreft de carcinogeniciteit voor de mens.
# N-232 (Spanje)

De N-232 is een weg in Spanje. Het volgt grofweg de rivier Ebro vanaf Logroño tot aan de kust. De weg begint ten zuidoosten van Logroño bij de ringweg LO-20 en loopt parallel aan de Autopista AP-68. De weg passeert Calahorra voordat het kruist met de N-113, N-121 en de Autovía A-15.
De weg gaat verder langs Tudela en daarna is het geen nationale weg meer maar een Autovía. 30 km zuidoostelijk is een aansluiting met de N-122. De weg komt dan Zaragoza binnen. Daar zijn aansluitingen met de N-330 de Autovía A-2 of de Autovía A-23.
Richting het zuidoosten gaat de weg verder tussen de rivier Ebro en het kanaal Canal Imperial de Aragón. De AVE kruist deze weg ook. In het zuiden verlaat de weg de vallei langs Iberische ruïnes en het monument Monumento al Tambor voordat Alcañiz bereikt wordt. Hier kruist de weg de N-211 en de rivier Rio Guadalope. De N-420 gaat verder richting het noordoosten over de Coll del Moro richting Tarragona.
De N-232 zelf gaat verder richting het zuiden over de bergen van El Maesrat. Sommige gedeelten van de weg zijn hier smal en gevaarlijk. Het passeert de Hermitage de la Consolación voor de Port Torre Miró (1259 m). Na Morella gaat de weg oostwaarts door de Sierra del Turmell en over de Port de Querol. De weg volgt verder de vallei van de Rambla de Cervera en eindigt bij de N-340 bij Vinaròs 15 km ten noorden van Peñíscola.
Autovías: A-1 · A-2 · A-3 · A-4 · A-5 · A-6 · A-7 · A-8 · A-9 · A-10 · A-11 · A-12 · A-13 · A-14 · A-15 · A-16 · A-19 · A-21 · A-22 · A-23 · A-24 · A-26 · A-27 · A-28 · A-30 · A-31 · A-32 · A-33 · A-34 · A-35 · A-38 · A-40 · A-41 · A-42 · A-43 · A-44 · A-45 · A-47 · A-48 · A-49 · A-50 · A-51 · A-52 · A-53 · A-54 · A-55 · A-56 · A-57 · A-58 · A-59 · A-60 · A-62 · A-63 · A-64 · A-65 · A-66 · A-67 · A-68 · A-70 · A-72 · A-73 · A-75 · A-76 · A-77 · A-80 · A-81 · A-83 · A-91 N-Wegen: N-102 · N-104 · N-110 · N-111 · N-113 · N-120 · N-121 · N-121a · N-121b · N-121c · N-122 · N-123 · N-124 · N-135 · N-138 · N-141 · N-145 · N-152 · N-204 · N-211 · N-220 · N-225 · N-230 · N-232 · N-234 · N-236 · N-237 · N-238 · N-240 · N-260 · N-301 · N-310 · N-320 · N-322 · N-323 · N-324 · N-325 · N-330 · N-331 · N-332 · N-333 · N-334 · N-335 · N-340 · N-341 · N-343 · N-344 · N-345 · N-350 · N-351 · N-357 · N-400 · N-401 · A-402 · N-403 · N-420 · N-431 · N-432 · N-433 · N-435 · N-441 · N-442 · N-443 · N-501 · N-502 · N-521 · N-525 · N-532 · N-536 · N-540 · N-541 · N-547 · N-550 · N-551 · N-552 · N-553 · N-554 · N-557 · N-601 · N-603 · N-610 · N-611 · N-620 · N-621 · N-622 · N-623 · N-625 · N-627 · N-629 · N-630 · N-631 · N-632 · N-634 · N-635 · N-636 · N-637 · N-640 · N-641 · N-642 · N-643 · N-651 Oude benummering Autovía's (wordt ook nog gebruikt): N-I · N-II · N-III · N-IV · N-IVa · N-V · N-VI
# Anoplophora ogasawaraensis

Anoplophora ogasawaraensis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door Makihara.
# Aneflus cylindricollis

Aneflus cylindricollis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1892 door Bates.
# Aneflus levettei

Aneflus levettei is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Casey.
# Aneflus maryannae

Aneflus maryannae is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1968 door Chemsak & Linsley.
# Anisopodus scriptipennis

Anisopodus scriptipennis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door Bates.
# Anisopodus nigripes

Anisopodus nigripes is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1885 door Bates.
# Crytea proletes

Crytea proletes is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Heinrich in 1938.
# Crytea nyassae

Crytea nyassae is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Heinrich in 1968.
# Curt von François

Curt Karl Bruno von François (Luxemburg, 2 oktober 1852 – Zernsdorf, 28 december 1931) was een Duits militair, koloniaal en ontdekkingsreiziger. Hij was een belangrijk militair en politiek leider in de vroege dagen van de Duitse kolonisatie van Afrika, met name in Duits-Zuidwest-Afrika. Hij is tevens de stichter van het moderne Windhoek.

## Biografie

François werd geboren in de stad Luxemburg. Zijn familie was van Frans-Hugenotische komaf. Hij was de oudere broer van Hermann von François.
Tijdens de Frans-Duitse Oorlog diende hij als soldaat in het Duitse leger, waarin zijn vader, generaal-majoor Bruno von François, sneuvelde. In 1883 reisde hij als geograaf mee met een ontdekkingsreis naar Kongo, geleid door Hermann von Wissmann. In de jaren erop stroomde François door naar de generale staf van de koloniën.
In 1883 kocht de Duitse handelaar Adolf Lüderitz Angra Pequena, en adviseerde de Duitse kanselier Otto von Bismarck om dit land snel te claimen voor de Duitse kroon voordat de Britten er beslag op konden leggen. Dit werd gedaan op de Koloniale Conferentie van Berlijn. Om het gebied veilig te stellen werd Curt von François, die sinds 1887 was gestationeerd in Togoland, benoemd tot Hauptmann en met 21 troepen naar de Walvisbaai gestuurd. Kort hierna vestigde François zich tegen het advies van commissaris Heinrich Göring in Otjimbingwe om hier af te rekenen met tegenstanders van de Duitsers. Hij liet zijn garnizoen intrek nemen in op dat moment reeds verwoeste nederzetting Windhoek, om zo als buffer tussen de regelmatig oorlogvoerende Nama en de Herero te dienen. Zijn jongste broer Hugo sneuvelde in 1904 in een gevecht met de Herero. Op 18 oktober 1890 gaf François het bevel tot de bouw van een fort, wat later zou uitgroeien tot de moderne plaats Windhoek. Dit fort noemde hij Alte Feste (oud fort).
Van maart 1891 tot november 1893 was François commissaris voor Duits-Zuidwest-Afrika. Tijdens deze periode stichtte hij tevens de kustplaats Swakopmund om als primaire haven voor de kolonie te dienen. In 1893 werd hij gepromoveerd tot majoor en kreeg de titel Landeshauptmann. Datzelfde jaar voerde hij een aanval uit op het hoofdkwartier van de Namaleider Hendrik Witbooi in Hoornkrans.
In 1894 werd François als Landeshauptmann opgevolgd door Theodor Leutwein. Het jaar erop ging hij met pensioen. Na zijn pensionering schreef hij nog veelvuldig over zijn tijd in Afrika. François stierf op 28 december 1931 in het dorp Zernsdorf. Hij ligt begraven op het Invalidenfriedhof in Berlijn.