# George August Samuel van Nassau-Idstein

George August Samuel van Nassau-Idstein (Idstein, 26 februari 1665 o.s. - Biebrich, 26 oktober 1721) was graaf van Nassau-Idstein, een deel van het graafschap Nassau. In 1688 werd hij verheven tot rijksvorst. Hij stamt uit de Walramse Linie van het Huis Nassau.

## Biografie

George August Samuel was het op een na jongste kind van graaf Johan van Nassau-Idstein en Anna van Leiningen-Dachsburg, dochter van dochter van graaf Filips George van Leiningen-Dachsburg en Anna van Erbach.
George August Samuel was slechts 12 jaar oud toen zijn vader Johan in 1677 overleed. De regering werd aanvankelijk waargenomen door twee voogden: graaf Johan Caspar van Leiningen-Dachsburg, een broer van zijn moeder, en graaf Johan August van Solms. George August Samuel gebruikte deze tijd door studies in Gießen, Straatsburg en Parijs, later ook in Engeland en Brabant. Daarbij leerde hij ook verscheidene Europese hoven kennen, waarbij hij vooral onder de indruk was van het Paleis van Versailles. In 1683 nam hij deel aan de verdediging van Wenen tijdens de Tweede Turkse Belegering. Een jaar later, op achttienjarige leeftijd, werd hij de regerende graaf. Op 4 augustus 1688 benoemde keizer Leopold I hem voor zijn diensten bij de bevrijding van Wenen, na betaling van een grote som geld, tot rijksvorst.
De stad Wiesbaden, en het hele graafschap Nassau-Idstein, hadden tijdens de Dertigjarige Oorlog, en de pest in 1675, zwaar geleden. Van de oorspronkelijke 1800 inwoners van Wiesbaden leefden er nog slechts enkele tientallen. Onder George August Samuel beleefden beiden een enorme opleving. Hij begon een drukke bouwactiviteit. Hij voltooide onder meer het residentieslot in Idstein, legde in Wiesbaden de Herrengarten en de Fasanerie aan, liet het voorgebouw van het stadspaleis verbouwen en uitbreiden, en legde aan de oevers van de Rijn in Biebrich een baroktuin aan. Een eerste zomerhuis was de eerste steen voor het latere Slot Biebrich, dat echter pas na zijn dood werd voltooid.
George August Samuel overleed - net als zijn twee jongste dochters - aan de pokken. Hij werd begraven in de Uniekerk te Idstein op 13 januari 1722. Hij werd opgevolgd door zijn achterneven Frederik Lodewijk van Nassau-Ottweiler en Karel Lodewijk van Nassau-Saarbrücken.
* Slot Idstein
* De Uniekerk te Idstein
* Jachtslot Fasanerie
* Slot Biebrich

## Huwelijk en kinderen

George August Samuel huwde te Kirchheim unter Teck op 22 september 1688 met Henriette Dorothea van Oettingen-Oettingen (Oettingen, 14 februari 1672 o.s. - Wiesbaden, 18 mei 1728), dochter van vorst Albrecht Ernst I van Oettingen-Oettingen en Christiane Frederica van Württemberg. Henriette Dorothea werd begraven in de Uniekerk te Idstein op 21 mei 1728. Uit dit huwelijk werden de volgende kinderen geboren:
* Frederik Ernst (Idstein, 27 augustus 1689 - Idstein, 21 maart 1690).
* Christiane Louise (Idstein, 31 maart 1691 - Aurich, 13 april 1723), huwde te Slot Idstein op 23 september 1709 met vorst George Albrecht van Oost-Friesland (Aurich, 13 juni 1690 - Sandhorst, 12 juni 1734).
* Charlotte Eberhardina (Idstein, 16 juli 1692 o.s. - Idstein, 6 februari 1693).
* Henriette Charlotte (Idstein, 9 november 1693 o.s. - Delitzsch, 8 april 1734), huwde te Idstein op 4 november 1711 met hertog Maurits Willem van Saksen-Merseburg (Merseburg, 5 februari 1688 - Merseburg, 21 april 1731).
* Eleonora Charlotte (Idstein, 28 november 1696 - Idstein, 8 december 1696).
* Albertina Juliana (Idstein, 29 maart 1698 - Jachtpaviljoen Wilhelmstal bij Eisenach, 9 oktober 1722), huwde te Idstein op 15 februari 1713 met hertog Willem Hendrik van Saksen-Eisenach (Paleis Oranjewoud, 10 november 1691 o.s. - Eisenach, 26 juli 1741).
* Augusta Frederica (Idstein, 17 augustus 1699 o.s. - Kirchheim, 8 juni 1750), huwde te Wiesbaden op 17 augustus 1723 met vorst Karel August van Nassau-Weilburg (Weilburg, 17 september 1685 o.s. - Weilburg, 9 november 1753).
* Johannetta Wilhelmina (Idstein, 14 september 1700 - Brake, 2 juni 1756), huwde te Biebrich op 16 oktober 1719 met vorst Simon Hendrik Adolf van Lippe-Detmold (Detmold, 25 januari 1694 o.s. - Detmold, 12 oktober 1734).
* Frederik August (Idstein, 30 april 1702 - Idstein, 30 januari 1703).
* Willem Samuel (Idstein, 14 februari 1704 - Idstein, 4 mei 1704).
* Elisabeth Francisca Maria (Idstein, 17 september 1708 - Idstein, 7 november 1721).
* Charlotte (Idstein, 17 maart 1710 - Biebrich, 4 november 1721).
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Georg August (Nassau-Idstein) op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* W. Ritter von Blaschek, Ahnentafel S.H. des Prinzen Philipp Josias von Sachsen-Coburg-Gotha, Herzog von Sachsen, Wenen, 1933-1934 (4 delen).
* dr. A.W.E. Dek, Genealogie van het Vorstenhuis Nassau, Europese Bibliotheek, Zaltbommel, 1970.
* J.G. Hagelgans, Nassauische Geslechtstafel des Walramischen Stammes, Frankfurt/Leipzig, 1753.
* Michel Huberty, Alain Giraud, F. & B. Magdelaine, l’Allemagne Dynastique. Tome III Brunswick-Nassau-Schwarzbourg, Alain Giraud, Le Perreux, 1981.
* Wilhelm Karl Prinz von Isenburg, Stammtafeln zur Geschichte der europäischen Staaten, Berlijn, 1936.
* Detlev Schwennicke, Europäische Stammtafeln. Stammtafeln zur Geschichte europäischen Staaten. Neue Folge, Marburg 1978-1982.
* dr. Christian Spielmann, Geschichte von Nassau, Wiesbaden/Montabaur, 1909-1926 (3 delen).
* J.M. van der Venne en Alexander A.M. Stols, Geslachts-Register van het Vorstenhuis Nassau, Maastricht, 1937.
* A.A. Vorsterman van Oyen, Het vorstenhuis Oranje-Nassau. Van de vroegste tijden tot heden, A.W. Sijthoff en J.L. Beijers, Leiden en Utrecht, 1882.
* Ausgewählte Ahnentafeln der Edda (Eisernes Buch Deutschen Adels Deutscher Art), Gotha, 1925-1942 (4 delen).
* Genealogisches Handbuch des in Bayern immatrikulierten Adels, Neustadt an der Aisch, 1950-1975 (11 delen).
* (en) Medieval Lands - Nassau.
Voetnoten
* ↑ Huberty et al. (1981), die in een voetnoot vermeldt: “Von Blaschek zegt dat hij is geboren te Idstein op 8-3-1665 (te begrijpen als ‘nieuwe stijl’). Aufzeichnungen des Grafen Johann von Nassau-Idstein über die Geburtstage und Todestage seiner Kinder, sowie biographischen Notizen über den Fürsten Georg August Samuel und dessen Familie in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 133): ‘26-2-1665 morgens gegen 4 Uhr’. Een kennisgeving van geboorte in het Staatsarchiv te Wiesbaden bevestigt de geboorte te Idstein op 26-2.” (en) Medieval Lands - Nassau vermeldt Idstein 26 februari/8 maart 1665. Dek (1970) vermeldt Idstein 26 februari 1665. Van der Venne & Stols (1937) en Schwennicke vermelden de datum 26 februari 1665.
* 1 2 3 4 5 6 7 Huberty et al. (1981).
* 1 2 3 4 5 (en) Medieval Lands - Nassau.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 Dek (1970).
* ↑ Dit wordt vermeld in het artikel over George August Samuel op de Duitstalige Wikipedia. In het artikel over zijn vader Johan op de Duitstalige Wikipedia wordt de voogd echter Johan Casimir van Leiningen genoemd.
* ↑ Huberty et al. (1981), die in een voetnoot vermeldt: “Zie Aufzeichnungen des Grafen Johann von Nassau-Idstein über die Geburtstage und Todestage seiner Kinder, sowie biographischen Notizen über den Fürsten Georg August Samuel und dessen Familie in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 133): ‘Das Beylager ist gewesen den 22ten Septembr. selbigen Jahres (1688) zu Kirchheim untern Teck’. De datum 22-9 wordt ook gegeven door Von Isenburg (1936). Een kerkelijk huwelijk wordt noch vermeld in de parochieregisters van Kirchheim unter Teck, noch in die van Darmstadt. Hagelgans (1753) vermeldt 26-10-1688 (oude stijl?). Zie Dek (1970) en Von Blaschek: 5-11-1688 (nieuwe stijl?) te Darmstadt. Zie Idsteiner Heimatschau 1933: ‘Personalia der … Fürstin … Henrietten Dorotheen, verwittibten Fürstin von Nassau … wie dieselbigen bei Deren … in Wiesbaden und Idstein den 22. August 1728 gehaltenen Gedächtnispredigten öffentlich verlesen worden: dieselbige …, da sie Ihren … Vater verloren, … begaben sich auch kurz darauf von Oettinger hinweg zu Dero hohen Verwandten nach Kirchheim, im Württembergischen gelegen, … Doch daselbst gingen wenige Jahre vorbei, als der gütige Gott auf einen hinlänglichen Ersatz des an dem Vater erlittenen Verlustes … bedacht war. Denn es schickte sich duch diese weise Schickung, das im Jahre 1688 den 22. September der Fürst Georg August Samuel … sich die teuerste Fürstin … zu seiner würdigen Gemahlin erwähnte, welche hohe Ehe … nicht anders als höchst vergnügt sein könnte’. Deze tekst lijkt de aannames te bevestigen volgens welke het huwelijk werd gevierd te Kirchheim.” (en) Medieval Lands - Nassau vermeldt dezelfde huwelijksplaats en -datum. Schwennicke vermeldt de datum 22 september 1688. Dek (1970) vermeldt Darmstadt 26 oktober 1688. Van der Venne & Stols (1937) vermeldt de datum 26 oktober 1688.
* ↑ Huberty et al. (1981), die in een voetnoot vermeldt: “Oettingen 14-2-1672 in Aufzeichnungen des Grafen Johann von Nassau-Idstein über die Geburtstage und Todestage seiner Kinder, sowie biographischen Notizen über den Fürsten Georg August Samuel und dessen Familie in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 133) en Personalia (zie vorige voetnoot). Oettingen 24-2-1672 bij Von Blaschek. Dit is zeker een verschil van stijl.” (en) Medieval Lands - Nassau vermeldt Oettingen 14/24 februari 1672. Dek (1970) vermeldt Oettingen 14 februari 1672. Van der Venne & Stols (1937) en Schwennicke vermelden de datum 14 februari 1672.
* ↑ Huberty et al. (1981), die in een voetnoot vermeldt: “Von Isenburg (1936) situeert de geboorte op 26-8; Hagelgans (1753) op 27. Hij is degene die gelijk heeft. Zie: - kennisgeving gedateerd Idstein 28-8-1689 in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 2229): ‘gestern morgens gegen 8 Uhr’. - Aufzeichnungen des Grafen Johann von Nassau-Idstein über die Geburtstage und Todestage seiner Kinder, sowie biographischen Notizen über den Fürsten Georg August Samuel und dessen Familie in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 133): ‘geb. zu Idstein 27-8-1689 morgens 6 Uhr’. - Antwoord, gedateerd Birstein 19-9-1689, op een kennisgeving van 27 augustus in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 2380$_{a.d.}$).” (en) Medieval Lands - Nassau vermeldt dezelfde geboorteplaats en -datum. Dek (1970) vermeldt de datum 27 augustus 1689. Van der Venne & Stols (1937) vermeldt de datum 26 augustus 1689.
* ↑ Huberty et al. (1981), die in een voetnoot vermeldt: “Zie kennisgeving gedateerd Idstein 18-7-1692 in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 2240): ‘gestrigen Samstags den 16ten dieses Monats (dus oude stijl) abends zwischen 4 v. 5 Uhr’. Zie Aufzeichnungen des Grafen Johann von Nassau-Idstein über die Geburtstage und Todestage seiner Kinder, sowie biographischen Notizen über den Fürsten Georg August Samuel und dessen Familie in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 133): ‘16-7-1692 vorm. zw. 4 u. 5 Uhr’.” (en) Medieval Lands - Nassau vermeldt Idstein 16/26 juli 1692. Dek (1970) en Van der Venne & Stols (1937) vermelden de datum 16 juli 1692.
* ↑ Huberty et al. (1981), die in een voetnoot vermeldt: “Zie Ausgewählte Ahnentafeln der Edda, I, 3 en III, 18; Genealogisches Handbuch des in Bayern immatrikulierten Adels, V, 61. De datum 17-8-1699 wordt bevestigd, maar zonder indicatie van de stijl, door de Aufzeichnungen des Grafen Johann von Nassau-Idstein über die Geburtstage und Todestage seiner Kinder, sowie biographischen Notizen über den Fürsten Georg August Samuel und dessen Familie in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 133). Een kennisgeving (Staatsarchiv te Darmstadt, Hausarchiv 5/73/1) komt uit Idstein 17-8, maar geeft niet de geboortedatum aan.” (en) Medieval Lands - Nassau vermeldt Idstein 17/27 augustus 1699. Dek (1970) en Van der Venne & Stols (1937) vermelden Idstein 17 augustus 1699. Schwennicke I-113a vermeldt 17 augustus 1698, I-113b vermeldt 17 augustus 1699.
* ↑ Huberty et al. (1981), die in een voetnoot vermeldt: “Ausgewählte Ahnentafeln der Edda, I, 3 en III, 18; Genealogisches Handbuch des in Bayern immatrikulierten Adels, V, 61 zeggen overleden te Weilburg wat niet klopt. Zie Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 2313): a) een kennisgeving d.d. Kirchheim 8-6-1750: ‘diesen Morgen nach 7 Uhr’, b) twee kennisgevingen d.d. Weilburg 15-6-1750: ‘am 8t. dieses Morgens um 7 Uhr in Kirchheim’.” (en) Medieval Lands - Nassau vermeldt dezelfde overlijdensplaats en datum. Dek (1970) en Van der Venne & Stols (1937) vermelden Weilburg 8 juni 1750. Schwennicke vermeldt 8 juni 1750.
* ↑ Huberty et al. (1981), die in een voetnoot vermeldt: “Hagelgans (1753) schrijft overleden te Biebrich. Anderzijds, de Aufzeichnungen des Grafen Johann von Nassau-Idstein über die Geburtstage und Todestage seiner Kinder, sowie biographischen Notizen über den Fürsten Georg August Samuel und dessen Familie in het Staatsarchiv te Wiesbaden (130$^{II}$ 133), na gezegd te hebben dat haar vader op 26-10 te Biebrich aan de pokken overleed, en ook haar zus te Biebrich op 4-11-1721, schrijven over Elisabeth Françoise: ‘7-11-1721 abends gegen 50 Minuten auff 8 Uhr, nachdem sie 4. Tag an denen Blattern zu Itztein Krank darniedergelegen’. Het overlijden te Idstein wordt bevestigd door een aankondiging van 13-1-1722 gewijd aan Vorst George August en zijn laatste twee dochters: ‘der Aelteren Höchstseligen Princessinen Namen Elisabetha Franziska Maria genannt, da dieselbige kurz vorher den 17 September das 13 Jahr vollendet (dit bevestigt ook de geboortedatum) und darauf im Anfang des angetretenen 14ten den 7 Nov. 1721 an den sogenannten Kinder-blattern Abends zw. 7 u. 8 Uhr allhier verschieden ist’.” (en) Medieval Lands - Nassau vermeldt dezelfde overlijdensplaats en -datum. Dek (1970) en Van der Venne & Stols (1937) vermelden Biebrich 7 november 1721. Schwennicke vermeldt de datum 7 november 1721.