# Lijst van rijksmonumenten op de Zaanse Schans

Dit is een lijst van rijksmonumenten op de Zaanse Schans te Zaanstad. In dit gebied zijn houten bouwwerken te zien die vaak eeuwenlang op een andere plek in de Zaanstreek hebben gestaan. De bouwwerken moesten op de oude plek weg, vanwege uitbreidingsplannen of leegstand en zijn daarna naar het terrein verplaatst.
De bouwwerken staan in onderstaande tabel.
| Object | Oorspronkelijke functie$^?$ | Bouwjaar | Architect | Locatie | Coördinaten$^?$ | Nr.$^?$ | Afbeelding |
| Tuinkoepel | Bijgebouwen kastelen enz. | eerste kwart 18e eeuw eerste kwart 18e eeuw | | Kalverringdijk 1 Kalverringdijk 1 | 52° 28' 18" NB, 4° 48' 55" OL | 40072 Dit rijksmonument op Wikidata | Tuinkoepel |
| Eenvoudig houten huis met puntgevel, gesneden voordeur | Woonhuis | eerste kwart 19e eeuw eerste kwart 19e eeuw | | Kalverringdijk 3 Kalverringdijk 3 | 52° 28' 19" NB, 4° 48' 55" OL | 39920 Dit rijksmonument op Wikidata | Eenvoudig houten huis met puntgevel, gesneden voordeur Meer afbeeldingen |
| Het Kruideniersmuseum, de eerste winkel van Albert Heijn | Woonhuis | 19e eeuw 19e eeuw | | Kalverringdijk 5 Kalverringdijk 5 | 52° 28' 19" NB, 4° 48' 55" OL | 40051 Dit rijksmonument op Wikidata | Het Kruideniersmuseum, de eerste winkel van Albert Heijn Meer afbeeldingen |
| Groot houten huis | Woonhuis | tweede kwart 17e eeuw tweede kwart 17e eeuw | | Kalverringdijk 7 Kalverringdijk 7 | 52° 28' 19" NB, 4° 48' 56" OL | 40043 Dit rijksmonument op Wikidata | Groot houten huis Meer afbeeldingen |
| Houten huis, afkomstig van oostzijde 8 | Woonhuis | 1800-1825 (voorhuis oostzijde) 1800-1825 (voorhuis oostzijde) | | Kalverringdijk 9 Kalverringdijk 9 | 52° 28' 20" NB, 4° 48' 56" OL | 40044 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis, afkomstig van oostzijde 8 Meer afbeeldingen |
| Houten huis | Woonhuis | midden 17e eeuw midden 17e eeuw | | Kalverringdijk 11 Kalverringdijk 11 | 52° 28' 20" NB, 4° 48' 56" OL | 40045 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis Meer afbeeldingen |
| Houten huis met ingezwenkt, door een fronton bekroond voorschot, dat geleed is door pilasters | Woonhuis | 1825-1850 1825-1850 | | Kalverringdijk 13 Kalverringdijk 13 | 52° 28' 20" NB, 4° 48' 56" OL | 40047 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis met ingezwenkt, door een fronton bekroond voorschot, dat geleed is door pilasters Meer afbeeldingen |
| De Hoop Op d'Swarte Walvis, voormalig weeshuis | Sociale zorg, liefdadigh. | 1717 1717 | | Kalverringdijk 15 Kalverringdijk 15 | 52° 28' 21" NB, 4° 48' 57" OL | 40046 Dit rijksmonument op Wikidata | De Hoop Op d'Swarte Walvis, voormalig weeshuis Meer afbeeldingen |
| Gedeeltelijk bakstenen koopmanshuis 'Van ouds het Noorderhuis'. Verplaatst in 1968/1970 naar Kalverringdijk 17 | Woonhuis | 1650 1650 | | Kalverringdijk 17 (Voorheen Lagedijk 240, Zaandijk) Kalverringdijk 17 (Voorheen Lagedijk 240, Zaandijk) | 52° 28' 48" NB, 4° 47' 31" OL | 40125 Dit rijksmonument op Wikidata | Gedeeltelijk bakstenen koopmanshuis 'Van ouds het Noorderhuis'. Verplaatst in 1968/1970 naar Kalverringdijk 17 Meer afbeeldingen |
| Koopmanshuis D'Mol. Grotendeels houten huis in L-vorm. Brede bakstenen voorgevel met geblokte hoeklisenen en in het midden een rijk versierde ingangspartij met Ionische pilasters. | Woonhuis | 18e/19e eeuw 18e/19e eeuw | Samuel Daesdonck Samuel Daesdonck | Kalverringdijk 19 Kalverringdijk 19 | 52° 28' 22" NB, 4° 48' 58" OL | 40124 Dit rijksmonument op Wikidata | Koopmanshuis D'Mol. Grotendeels houten huis in L-vorm. Brede bakstenen voorgevel met geblokte hoeklisenen en in het midden een rijk versierde ingangspartij met Ionische pilasters. Meer afbeeldingen |
| Houten woonhuis | Woonhuis | ca 1630 ca 1630 | | Kalverringdijk 21 Kalverringdijk 21 | 52° 28' 22" NB, 4° 48' 59" OL | 40059 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten woonhuis Meer afbeeldingen |
| De Huisman | Industrie- en poldermolen | 1955 1955 | | Kalverringdijk 23 Kalverringdijk 23 | 52° 28' 23" NB, 4° 48' 60" OL | 40091 Dit rijksmonument op Wikidata | De Huisman Meer afbeeldingen |
| De Gekroonde Poelenburg | Industrie- en poldermolen | 1963 1963 | | Kalverringdijk 27 Kalverringdijk 27 | 52° 28' 27" NB, 4° 49' 3" OL | 40093 Dit rijksmonument op Wikidata | De Gekroonde Poelenburg Meer afbeeldingen |
| De Kat | Industrie- en poldermolen | 1696/1783/1960 1696/1783/1960 | | Kalverringdijk 29 Kalverringdijk 29 | 52° 28' 30" NB, 4° 49' 4" OL | 40092 Dit rijksmonument op Wikidata | De Kat Meer afbeeldingen |
| De Zoeker | Industrie- en poldermolen | 1676/1968 1676/1968 | | Kalverringdijk 31 Kalverringdijk 31 | 52° 28' 33" NB, 4° 49' 4" OL | 40127 Dit rijksmonument op Wikidata | De Zoeker Meer afbeeldingen |
| De Os | Industrie- en poldermolen | voor 1663 voor 1663 | | Kalverringdijk 33 Kalverringdijk 33 | 52° 28' 37" NB, 4° 48' 56" OL | 40048 Dit rijksmonument op Wikidata | De Os Meer afbeeldingen |
| De Bonte Hen | Industrie- en poldermolen | 1693/1975 1693/1975 | | Ongd bij Kalverringdijk Ongd bij Kalverringdijk | 52° 28' 41" NB, 4° 48' 48" OL | 506221 Dit rijksmonument op Wikidata | De Bonte Hen Meer afbeeldingen |
| Houten pakhuis | Opslag | 18e eeuw 18e eeuw | | Kalverringdijk 40 Kalverringdijk 40 | 52° 28' 55" NB, 4° 48' 54" OL | 39929 Dit rijksmonument op Wikidata | Upload foto |
| Houten koopmanshuis 'het Jagershuis' | Woonhuis | 1623 1623 | | Zeilenmakerspad 2 Zeilenmakerspad 2 | 52° 28' 23" NB, 4° 49' 2" OL | 40080 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten koopmanshuis 'het Jagershuis' Meer afbeeldingen |
| Houten woonhuis | Woonhuis | 1680-1700 1680-1700 | | Zeilenmakerspad 3 Zeilenmakerspad 3 | 52° 28' 23" NB, 4° 49' 3" OL | 40081 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten woonhuis Meer afbeeldingen |
| Woonhuis, In de Gecroonde Duyvekater | Woonhuis | 1658 1658 | | Zeilenmakerspad 4 Zeilenmakerspad 4 | 52° 28' 23" NB, 4° 49' 4" OL | 40082 Dit rijksmonument op Wikidata | Woonhuis, In de Gecroonde Duyvekater Meer afbeeldingen |
| Houten huis met deurkalf 1743 (Afkomstig van Kerkstraat 5, Westzaan) | Woonhuis | | | Zeilenmakerspad 1 Zeilenmakerspad 1 | 52° 28' 24" NB, 4° 49' 6" OL | 40083 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis met deurkalf 1743 (Afkomstig van Kerkstraat 5, Westzaan) Meer afbeeldingen |
| Voormalig werkplaats 'Haremmakerij' | Nijverheid | 1600-1673 1600-1673 | | Zonnewijzerspad 2 Zonnewijzerspad 2 | 52° 28' 19" NB, 4° 48' 58" OL | 40084 Dit rijksmonument op Wikidata | Voormalig werkplaats 'Haremmakerij' Meer afbeeldingen |
| Houten huis met links een van hoekvensters voorziene voorspringende zijvleugel | Woonhuis | 19e eeuw 19e eeuw | | Zonnewijzerspad 7 Zonnewijzerspad 7 | 52° 28' 20" NB, 4° 49' 1" OL | 40085 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis met links een van hoekvensters voorziene voorspringende zijvleugel Meer afbeeldingen |
| Houten huis | Houten woonhuis | 17e eeuw 17e eeuw | | Zonnewijzerspad 8 Zonnewijzerspad 8 | 52° 28' 20" NB, 4° 49' 1" OL | 40086 Dit rijksmonument op Wikidata | Houten huis Meer afbeeldingen |