# Zeekadettenmat

Het zeekadettenmat of mat van Legall is in een schaakpartij de benaming voor een type openingsmat. De oudst bekende variant werd gespeeld door Legall (1702–1792) tegen Saint-Brie, in het Café de la Régence, Parijs, 1750. In die tijd was het niet gebruikelijk dat spelers hun partijen noteerden; spelers en toeschouwers moesten de zetten onthouden en vanuit het geheugen navertellen. De partij verliep vermoedelijk als volgt:
| 8 | | | | | | | | |
| 7 | | | | | | | | |
| 6 | | | | | | | | |
| 5 | | | | | | | | |
| 4 | | | | | | | | |
| 3 | | | | | | | | |
| 2 | | | | | | | | |
| 1 | | | | | | | | |
| | a | b | c | d | e | f | g | h |
| | Zeekadettenmat | Zeekadettenmat | Zeekadettenmat | Zeekadettenmat | Zeekadettenmat | Zeekadettenmat | Zeekadettenmat | Zeekadettenmat |
* e2-e4 e7-e5
* Lf1-c4 d7-d6
* Pg1-f3 Pb8-c6
* Pb1-c3 h7-h6
* d2-d4 Lc8-g4
* Pf3×e5! Lg4×d1?
Chevalier de Saint-Brie kon de verleiding van de aangeboden dame niet weerstaan. Beter was 6. ...Pc6×e5 waarna zwart een paard voorstaat.
* Lc4×f7† Ke8-e7
* Pc3-d5 # (zie diagram)
In de operette Der Seekadett van Richard Genée uit het jaar 1876 werd deze partij als levendschaakpartij opgevoerd, waardoor zij aan haar naam kwam.

## Kortere variant

| 8 | | | | | | | | |
| 7 | | | | | | | | |
| 6 | | | | | | | | |
| 5 | | | | | | | | |
| 4 | | | | | | | | |
| 3 | | | | | | | | |
| 2 | | | | | | | | |
| 1 | | | | | | | | |
| | a | b | c | d | e | f | g | h |
| | Stelling na de 5e zet van wit | Stelling na de 5e zet van wit | Stelling na de 5e zet van wit | Stelling na de 5e zet van wit | Stelling na de 5e zet van wit | Stelling na de 5e zet van wit | Stelling na de 5e zet van wit | Stelling na de 5e zet van wit |
Dit type mat is op meerdere manieren te bereiken. Een kortere variant gaat als volgt:
* e2-e4 e7-e5
* Lf1-c4 d7-d6
* Pg1-f3 h7-h6
* Pb1-c3 Lc8-g4
* Pf3×e5! (diagram) Wit offert zijn dame. Hij negeert de penning, om mat te zetten.
* ...Lg4×d1? Nu volgt mat in twee zetten. Zwart zou ook verloren hebben als hij de beste zet (5. ... d6×e5) had gespeeld. In dat geval zou 6. Dd1×g4 volgen met een zekere pluspion voor wit.
* Lc4×f7† Ke8-e7
* Pc3-d5# (diagram)
| 8 | | | | | | | | |
| 7 | | | | | | | | |
| 6 | | | | | | | | |
| 5 | | | | | | | | |
| 4 | | | | | | | | |
| 3 | | | | | | | | |
| 2 | | | | | | | | |
| 1 | | | | | | | | |
| | a | b | c | d | e | f | g | h |
| | Eindstelling: zwart staat mat | Eindstelling: zwart staat mat | Eindstelling: zwart staat mat | Eindstelling: zwart staat mat | Eindstelling: zwart staat mat | Eindstelling: zwart staat mat | Eindstelling: zwart staat mat | Eindstelling: zwart staat mat |

## Andere versies

| 8 | | | | | | | | |
| 7 | | | | | | | | |
| 6 | | | | | | | | |
| 5 | | | | | | | | |
| 4 | | | | | | | | |
| 3 | | | | | | | | |
| 2 | | | | | | | | |
| 1 | | | | | | | | |
| | a | b | c | d | e | f | g | h |
Een soortgelijk mat werd door Ernst Falkbeer 1847 in Wenen gespeeld:
* e2-e4 e7-e5
* Pg1-f3 Pb8-c6
* d2-d4 e5×d4
* c2-c3 d4×c3
* Pb1×c3 d7-d6
* Lf1-c4 Lc8-g4
* 0-0 Pc6-e5
* Pf3×e5 Lg4×d1
* Lc4×f7+ Ke8-e7
* Pc3-d5 mat
Ook met verwisselde kleuren is dit matbeeld mogelijk:
| 8 | | | | | | | | |
| 7 | | | | | | | | |
| 6 | | | | | | | | |
| 5 | | | | | | | | |
| 4 | | | | | | | | |
| 3 | | | | | | | | |
| 2 | | | | | | | | |
| 1 | | | | | | | | |
| | a | b | c | d | e | f | g | h |
* e2-e4 Pg8-f6
* Pb1-c3 d7-d5
* e4×d5 c7-c6
* d5×c6 Pb8×c6
* d2-d3 e7-e5
* Lc1-g5 Lf8-c5
* Pc3-e4 Pf6×e4
* Lg5×d8 Lc5×f2†
* Ke1-e2 Pc6-d4 mat
herdersmat · narrenmat · zeekadettenmat