OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Oncocephala proxima

Oncocephala proxima is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1899 gepubliceerd door Raffaello Gestro.
# Olesno (stad in powiat Dąbrowski)

Olesno is een dorp in het Poolse woiwodschap Klein-Polen, in het district Dąbrowski. De plaats maakt deel uit van de gemeente Olesno en telt 1708 inwoners.

## Verkeer en vervoer

De plaats wordt doorsneden door de autowegen 11 en 494, die elkaar in het centrum kruisen.
* Station Olesno Tarnowskie
# Olesno (stad in powiat Oleski)

Olesno (Duits: Rosenberg) is een stad in het Poolse woiwodschap Opole, gelegen in de powiat Oleski. De oppervlakte bedraagt 15,1 km², het inwonertal 10.204 (2005).

## Geschiedenis

Olesno ligt in Silezië en maakte tot 1945 deel uit van Duitsland. Het is een van de oudste nederzettingen van deze (historische) streek.

## Verkeer en vervoer

* Station Olesno Śląskie

## Geboren

* Adam Ledwoń (1974-2008), Pools-Duits voetballer

## Externe link

* Officiële website
* Pools Bureau voor Statistiek
# Omer Talon

Omer Talon (Saint-Quentin, 1595 - 1652) was een Frans jurist en was advocaat-generaal van het Parlement van Parijs.

## Biografie

De familie Talon was oorspronkelijk afkomstig uit Ierland en Omer Talon werd geboren als een zoon van Omer Talon, die als kanselier had gediend onder Margaretha van Valois en als locoburgemeester van Parijs, en Marie Choart Buzenval. Na zijn rechtenstudie te hebben afgerond in 1613 ging hij werken voor de balie van Parijs. Na het aftreden van zijn oudere broer Jacques werd hij advocaat voor het Parlement van Parijs. Vanwege zijn welsprekendheid viel Talon op en was hij een belangrijk pleitbezorger van het verdedigen van de prerogatieven van de magistraten.
In 1634 werd hij als procureur-generaal naar Poitiers gestuurd om daar de Grand Jours voor te zitten. Ten tijde van de regering van Lodewijk XIII hekelde hij het beleid van de koninklijke regering en bij de troonsbestijging van Lodewijk XIV sprak Talon zijn weerzin uit over hoe de Franse staat er voor stond, wat een directe aanval was op het koninklijk gezag. In La Fronde die vervolgens uitbarst blijft hij de rechten van de parlementen verdedigen, maar blijft gelijktijdig ook trouw aan de koning. In 1652 overleed Omer Talon en werd als advocaat-generaal opgevolgd door zijn zoon Denis Talon.
* ↑ Johan Op de Beeck (2018): De zonnekoning, glorie & schaduw van Lodewijk XIV, Horizon, Antwerpen, blz. 35.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Omer Talon op de Franstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Biblioteca Nacional de España: XX1758313
* Bibliothèque nationale de France: cb122156496 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 104268352
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 0862 8124
* KulturNav: 2ba134b4-37e2-4121-b724-4dedce9ed625
* Library of Congress Control Number: no99005355
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007458997605171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 071660194
* LIBRIS: 255319
* Système universitaire de documentation: 030817412
* Virtual International Authority File: 2522073
* WorldCat (via VIAF): 2522073
# Omer Simoen

Omer Simoen (Oostende, 8 maart 1927 - Eernegem, 5 oktober 1976) was een Belgische politicus voor CVP en burgemeester van Eernegem.

## Biografie

Simoen trok in 1954 naar Eernegem, waar hij secretaris van de CM werd. Hij werd er actief in de gemeentepolitiek en nam er in 1958 deel aan de verkiezingen op de lijst van burgemeester Boudewijn Vandervennet. Simoen kende er succes en werd een van de belangrijkste mensen van de partij. In 1964 behaalde CVP-lijst de meerderheid en Simoen bleek de op een na populairste politicus van de lijst. Vier landbouwersverkozenen van de lijst stemden echter samen met de oppositie twee landbouwers tot schepen en zo greep Simoen naast een functie als schepen, wat hij in 1968 uiteindelijk toch werd toen na het overlijden van burgemeester Vandervennet schepen Louis Schatteman burgemeester werd.
In 1970 kwam het tot een scheuring bij de katholieken in Eernegem en Simoen kwam bij de verkiezingen op met zijn scheurlijst Christelijke Gemeentebelangen. De lijst haalde vijf zetels. Simoen sloot een coalitie met twee afgescheurde liberalen en werd zo burgemeester. In de verkiezingsstrijd van eind 1976 overleed hij. Tot het eind van het jaar was eerste schepen Camiel Jonckheere waarnemend burgemeester. Na 1976 werd Eernegem een deelgemeente van fusiegemeente Ichtegem en Simoen was zo de laatste burgemeester van Eernegem geweest.
* Ernigahem, Site over de geschiedenis van Eernegem
# Oneirodes posti

Oneirodes posti is een straalvinnige vissensoort uit de familie van armvinnigen (Oneirodidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Bertelsen & Grobecker.
* ↑ (en) Oneirodes posti op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Oneirodes posti. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Onze-Lieve-Vrouw Visitatiekerk (Micheroux)

De Onze-Lieve-Vrouw Visitatiekerk is de parochiekerk van de tot de Belgische gemeente Soumagne behorende plaats Micheroux, gelegen aan de Rue de la Chapelle.
In 1850 was er al een kapel. In 1910 werd een parochiekerk gebouwd die door de Duitse bezetter in 1914 in brand werd gestoken. In 1921 werd een nieuwe kerk gebouwd, een eenvoudig eenbeukig bakstenen gebouw zonder toren in historiserende stijl.
# Oligotoma hova

Oligotoma hova is een insectensoort uit de familie Oligotomidae, die tot de orde webspinners (Embioptera) behoort. De soort komt voor in Madagaskar.
Oligotoma hova is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Saussure in 1896.
# Oligotoma insularis

Oligotoma insularis is een insectensoort uit de familie Oligotomidae, die tot de orde webspinners (Embioptera) behoort.
Oligotoma insularis is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door McLachlan in 1877.
# Ontzuiling

Ontzuiling is het tegenovergestelde van verzuiling en duidt op het wegvallen van naast elkaar bestaande structuren in een samenleving die duidelijk getekend zijn door verschillende levensbeschouwelijke groepen. Individuen kiezen niet enkel bij welke ideologische groep ze horen, maar nemen op basis van eigen afwegingen deel aan organisaties van buiten de eigen 'zuil' waarbij ze zich niet meer (per se) houden aan de voorschriften van die zuil.
In Nederland begon een snelle ontzuiling op het einde van de jaren zestig en doorheen de jaren zeventig. Die was onlosmakelijk verbonden met de democratisering en emancipatie die in die periode hun intrede deden. De invloed van de televisie en andere vormen van massacommunicatie waren hierbij belangrijk, want die maakte het mogelijk kennis te nemen van gedachten en ideeën die bij anderen leefden.
In België bleven de zuilen sterk tot in de jaren negentig. Dit verschil kan verklaard worden door de snellere bevolkingsaangroei in het noorden (zowel natuurlijk als door immigratie) en doordat de industrialisering in het zuiden al langer bezig was en geleidelijker gebeurde. Ook waren de dominante zuilen in België streekgebonden (vooral katholiek in het Nederlandstalige noorden en eerder socialistisch in het Franstalige zuiden) waardoor ideologische tegenstellingen vaak een uitlaatklep vonden in de taalstrijd.
# Oosterse dwergooruil

De oosterse dwergooruil (Otus sunia) is een vogelsoort uit de familie van de strigidae (uilen).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor in Zuid-Azië en telt negen ondersoorten:
* O. s. japonicus: Japan.
* O. s. stictonotus: zuidoostelijk Siberië, noordelijk China en Korea.
* O. s. malayanus: zuidelijk China.
* O. s. sunia: noordelijk Pakistan, noordelijk India, Nepal en Bangladesh.
* O. s. distans: noordelijk en oostelijk Thailand.
* O. s. rufipennis: zuidelijk India.
* O. s. leggei: Sri Lanka.
* O. s. modestus: de Andaman-eilanden.
* O. s. nicobaricus: de Nicobar-eilanden.

## Status

De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd maar de soort wordt omschreven als regionaal zeer algemeen. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

## Externe link

* Avibase
* 1 2 (en) Oosterse dwergooruil op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2023. IOC World Bird List (v13.1). DOI:10.14344/IOC.ML.13.1
# Oosterse holenduif

De oosterse holenduif (Columba eversmanni) is een vogel uit de familie van duiven (Columbidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1856 gepubliceerd door Charles Lucien Bonaparte, die deze vogel noemde naar de Duitse bioloog Eduard Friedrich Eversmann. Het is een door jacht en habitatverlies kwetsbaar geworden vogelsoort voorkomt in het zuiden en oosten van Azië.

## Kenmerken

De vogel is 30 cm lang en lijkt sterk op de in Europa voorkomende (gewone) holenduif. De vogel is merendeels grijs, maar heeft een bruinachtige glans op de bovendelen. De ondervleugel, stuit en onderrug zijn witachtige. Kenmerkend zijn de gele ogen en gele oogring.

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor van noordoostelijk Iran tot Siberië, noordwestelijk India en westelijk China. De leefgebieden van deze vogel in droge gebieden, ook in cultuurlandschappen en in de buurt en van menselijke nederzettingen. De vogel nestelt in holle bomen, maar ook in gebouwen, elektriciteitsmasten, rotsspleten en holen in de grond van bijvoorbeeld rivieroevers. In de winter verblijven de vogels in open gebieden met her en der boomgroepen.

## Status

De grootte van de populatie werd in 2022 door BirdLife International geschat op 10 tot 20 duizend volwassen individuen. De populatie-aantallen nemen af door jacht (vooral in het overwinteringsgebied) en habitatverlies. Het leefgebied wordt aangetast door het in cultuur brengen van extensief gebruikt land waarbij boomgroepen worden verwijderd en ontbost land plaats maakt voor intensief agrarisch gebruikte landerijen. Om deze redenen staat deze soort als kwetsbaar op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 3 4 (en) Oosterse holenduif op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Comptes Rendus Hebdomadaire des Séances de l'Académie des Sciences [Paris] 43 p. 838
# Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopnemingskerk (Wijshagen)

De Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopnemingkerk is de parochiekerk van Wijshagen, gelegen aan de Kerkstraat.

## Geschiedenis

De oorsprong van de toenmalige Onze-Lieve-Vrouweparochie is niet geheel bekend, maar ze is zeer oud. Mogelijk was het de moederkerk van Meeuwen, Gruitrode en Ellikom en mogelijk werd de parochie gesticht door het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Maastricht. Dit kapittel bezat het patronaatsrecht en één derde deel van het tiendrecht. Later werd het patronaatsrecht afgestaan aan de Abdij van Herkenrode. In 1157 was voor het eerst sprake van een kerkgebouw, met de rang van kwartkerk, dat opgetrokken was in Maaskeien en blijkbaar slechts één zijbeuk bezat.
In 1726 was er sprake van ingrijpend herstel ten gevolge van verwaarlozing. Een groot deel van de kerk, waaronder de zijbeuk, werd daartoe afgebroken. De toren werd hersteld.
Van 1887-1888 werden kerk en toren vervangen door een neoromaans gebouw, ontworpen door Mathieu Christiaens. Ook dit gebouw werd, op de toren na, gesloopt, en in 1967-1968 werd een nieuwe zaalkerk gebouwd in modernistische stijl. De neoromaanse toren bleef hierbij behouden, en -in sterk gewijzigde vorm- ook het koor.

## Gebouw

De neoromaanse toren is een bakstenen bouwwerk van drie geledingen, met een tentdak als spits, die met leien gedekt is.
Het kerkgebouw, in modernistische stijl, is een doosvormige constructie in baksteen, met betonnen pijlers en met verticale vensters met glas in beton.

## Meubilair

Er is een 12e-eeuws hardstenen romaans doopvont dat vier maskers toont. Het neogotische altaar en de communiebank zijn van 1888. Er zijn een aantal laatgotische beelden: Een calvariegroep in gepolychromeerd hout (1510-1520), vervaardigd door de Meester van de Kempisch Calvaries, een piëtà uit begin 16e eeuw, een Sint-Anna te Drieën. Beelden van de Heilige Barbara, Catharina en Lucia, van omstreeks 1525. Het schilderij Jezus aan het Kruis werd omstreeks 1700 vervaardigd. Het orgel is uit 1901.
Omstreeks 1968 werden de koorlezenaars en de altaarkandelaars vervaardigd, door F. Brans.
De torenklok is uit 1427.
# Oost-Timor (provincie)

Oost-Timor (Indonesisch: Timor Timur) was de facto een provincie van Indonesië tussen 1976 en 1999 tijdens de Indonesische bezetting. Het grondgebied kwam overeen met het voormalige Portugees-Timor en het huidige onafhankelijke land Oost-Timor.

## Geschiedenis

Van 1702 tot 1975 was Oost-Timor een overzees gebiedsdeel van Portugal, genaamd "Portugees Timor". In 1974 begon Portugal een proces van geleidelijke dekolonisatie van de resterende overzeese gebiedsdelen, inclusief Portugees-Timor. Tijdens dit proces brak er een burgerconflict uit tussen verschillende Timorese politieke partijen. In 1975 viel Indonesië Oost-Timor binnen en in 1976 annexeerde het formeel het gebied en verklaarde het tot zijn 27e provincie, genaamd "Timor Timur". De Verenigde Naties erkenden de annexatie echter niet en bleven Portugal beschouwen als de legitieme bestuursmacht van Oost-Timor. Na het einde van de Indonesische bezetting in 1999 en een door de Verenigde Naties geleide overgangsperiode, werd Oost-Timor in 2002 formeel onafhankelijk van Portugal en nam het als landsnaam Oost-Timor aan.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Provincia de Timor Oriental op de Spaanstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Oostkanaalhaven

De Oostkanaalhaven is een haven en industrieterrein in de Nederlandse stad Nijmegen.
De haven ligt aan het Maas-Waalkanaal in het Haven- en industrieterrein en bestaat uit twee armen en een voorarm. De binnenste arm was in 1950 gereed en de buitenste in 1957. De haven had eerst de namen Industriehaven en Kanaalhaven voor in 1968 de huidige naam werd vastgesteld.
De voorarm is 550 meter lang en 100 meter breed. De buitenste arm is 700 meter lang en de binnenste 600 meter en beiden zijn circa 60 meter breed. De diepte is circa 3,50 meter en de kade ligt op ongeveer 9 meter boven NAP. De haven is een overslaghaven en staat onder beheer van de gemeentelijke havendienst. Ook het omringende industrieterrein draagt de naam Oostkanaalhaven.
* ↑ Stratenlijst Nijmegen, Rob Essers
* ↑ Oostkanaalhavens, Nijmegen.nl
# Ophioplinthaca amezianeae

Ophioplinthaca amezianeae is een slangster uit de familie Ophiacanthidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 2006 gepubliceerd door Tim O'Hara & Sabine Stöhr.
# Ophiopleura borealis

Ophiopleura borealis is een slangster uit de familie Ophiuridae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1877 gepubliceerd door Daniel Cornelius Danielssen & Johan Koren.
# Ophiosciasma attenuatum

Ophiosciasma attenuatum is een slangster uit de familie Ophiomyxidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1878 gepubliceerd door Theodore Lyman.
# Ophioscion

Ophioscion is een geslacht van straalvinnige vissen uit de familie van ombervissen (Sciaenidae).

## Soorten

* Ophioscion adustus (Agassiz, 1831)
* Ophioscion costaricensis Caldwell, 1958
* Ophioscion imiceps (Jordan & Gilbert, 1882)
* Ophioscion panamensis Schultz, 1945
* Ophioscion punctatissimus Meek & Hildebrand, 1925
* Ophioscion scierus (Jordan & Gilbert, 1884)
* Ophioscion simulus Gilbert, 1898
* Ophioscion strabo Gilbert, 1897
* Ophioscion typicus Gill, 1863
* Ophioscion vermicularis (Günther, 1867)
* ↑ (en) Ophioscion. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Ophioscion imiceps

Ophioscion imiceps is een straalvinnige vissensoort uit de familie van ombervissen (Sciaenidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1882 door Jordan & Gilbert.
De soort staat op de Rode Lijst van de IUCN als niet bedreigd, beoordelingsjaar 2007.
* 1 2 (en) Ophioscion imiceps op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Ophioscion imiceps. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Olivier Coumans

Olivier Coumans (Bree, 23 juli 1978) is een Vlaamse presentator en producer, die te zien was op TMF. Hij kwam terecht bij TMF na deelname aan een videowedstrijd. Hij was er sinds 2003 presentator, onder de naam VJ Olli.
Sinds zijn begin bij TMF vormde hij vaak een presentatieduo met An Lemmens. Ze presenteerden samen onder andere de TMF Awards, "Zoom" en "Oh My God!".
Hij had lange tijd een relatie met presentatrice Sofie Engelen.
# Olivier De Smet (acteur)

Olivier De Smet is een Vlaamse acteur die zowel in theater- als in televisieproducties is te zien. Hij speelt veelal wat 'ruigere' rollen.

## Televisieserie

* 1985 - André De Vuyst (2022)
* Aspe - Serge (2010)
* Flikken - Alain Nietvelt (2008)
* Kinderen van Dewindt - Christof (2008)
* Sara - Koen Meuris (2007-2008)
* Familie - Jens Vermeer (2007-2008) – Lotte
* GodzijDank - andere typetjes (2007)
* Witse - Stefaan De Wit (2006)
* Rupel - Roland Collet (2004)
* Wittekerke - Zizi (2002)
* Droge voeding, kassa 4 - Dealer van hifi-apparatuur (2002)
* Spoed – Roy (2002)
* Flikken - Guido (2000)
* W817- Dick (1999)
* Heterdaad - Benny Burgraeve (1998)

## Film

* Loft - Security Guard (2008)
* Vleugels - ex van Kris (2006)
* Suspect - speedfreak (2005)
* Costa! - Stijn (2004)

## Externe link

* (en) Olivier De Smet in de Internet Movie Database
# Estadio José María Minella

Het Estadio José María Minella is een voetbalstadion in de Argentijnse stad Mar del Plata. Oorspronkelijk was de naam Estadio Mar del Plata. Het stadion werd gebouwd in de aanloop naar het WK voetbal 1978. Bij de WK had het een capaciteit van ruim 42.700 toeschouwers. Er werden zes wedstrijden uit de eerste ronde gespeeld. Het stadion is genoemd naar de legendarische voetballer en trainer José María Minella.

## WK interlands

| № | Datum | Wedstrijd | Uitslag | Competitie | Toeschouwers |
| 1 | 2 juni 1978 | Italië – Frankrijk | 2 – 1 | WK 1978 1e Groepsfase (A) | 42.5373 |
| 2 | 3 juni 1978 | Brazilië – Zweden | 1 – 1 | WK 1978 1e Groepsfase (C) | 32.424 |
| 3 | 6 juni 1978 | Italië – Hongarije | 3 – 1 | WK 1978 1e Groepsfase (A) | 26.533 |
| 4 | 7 juni 1978 | Brazilië – Spanje | 0 – 0 | WK 1978 2e Groepsfase (C) | 34.771 |
| 5. | 10 juni 1978 | Frankrijk – Hongarije | 3 – 1 | WK 1978 1e Groepsfase (A) | 23.127 |
| 6. | 11 juni 1978 | Brazilië – Oostenrijk | 1 – 0 | WK 1978 2e Groepsfase (C) | 35.221 |
Estadio Monumental (Buenos Aires) · Estadio José Amalfitani (Buenos Aires) · Estadio Córdoba (Córdoba) · Estadio Mar del Plata (Mar del Plata) · Estadio Gigante de Arroyito (Rosario) · Estadio Mendoza (Mendoza)
# Versainville

Versainville is een gemeente in het Franse departement Calvados (regio Normandië) en telt 389 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Caen.
* Kasteel van Versainville
* Kasteel van Versainville
* Kerk van St. Pierre

## Geografie

De oppervlakte van Versainville bedraagt 7,6 km², de bevolkingsdichtheid is 51,2 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Versainville met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.
* ↑ Populations légales 2021.
# Jeroen Hopster

Jeroen Hopster (Amsterdam, 1987) is een Nederlandse filosoof en schrijver. Voor Filosofie Magazine schrijft hij de maandelijkse rubriek Moreel Dilemma. Aan de Universiteit van Graz doet hij academisch onderzoek naar klimaatethiek.

## Loopbaan

Hopster studeerde aan de universiteiten van Amsterdam, Edinburgh, Melbourne, Harvard en Utrecht. In Utrecht behaalde hij in 2019 zijn doctoraat in de filosofie. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek binnen het NWO-project Evolutionary Ethics, geleid door Herman Philipse. Zijn onderzoeksinteresse gaat uit naar vragen op het snijvlak van ethiek en wetenschap.
In 2013 won Hopster de essaywedstrijd van de Academische Boekengids (tegenwoordig dNBg), met een essay over het leven en denken van Stephen Jay Gould. In 2015 werd hij genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs klein, met een essay over David Attenborough en liefde in het dierenrijk.
Hij was enkele jaren redacteur van Filosofie Magazine, waarvoor hij samen met Maarten Boudry de rubriek Denkfouten schreef.
# Bédier - Lachmann

Bédier - Lachmann duidt op twee verschillende filologische methodes die gebruikt worden in de tekstkritiek op handschriften, respectievelijk enerzijds door Joseph Bédier en anderzijds door Karl Lachmann ontworpen.

## Algemeen

Handschriften kunnen ons soms in verminkte vorm, onvolledig, overgeleverd zijn. Hier zal de historische wetenschap door middel van het zogenaamde tekstherstel trachtten de originele tekst in een zo oorspronkelijk mogelijke vorm te reconstrueren. Deze opdracht is eenvoudig wanneer het origineel voorhanden is. Deze tekst geldt dan als meest oorspronkelijke vorm. Om op zoek te gaan naar de geschiedenis van de tekst in een handschrift gebruikt de historicus een stemma. Echter wanneer het handschrift ons enkel in afschriften is overgeleverd, gaan we ons bedienen van ofwel de methode-Bédier ofwel de methode-Lachmann. Men kan ook opteren voor een voorzichtige mengvorm van beide.

## Methode-Bédier

Hier neemt kiest men één prototype handschrift (d.i. de stamvader van een groep handschriften) en men gaat de alternatieve lezingen van de andere handschriften vermelden in voetnoten. De keuze van dat handschrift wordt bepaald door de historicus die moet oordelen welke van alle beschikbare handschriften het dichtst bij het origineel zou hebben aangesloten.

## Methode-Lachmann

In deze methode zal de historicus trachten alle handschriften te laten samensmelten. Hij zal proberen bij elke variante lezing een redelijke keuze te maken met de bedoeling zo dicht mogelijk het origineel te benaderen. Het resultaat zal hier dan een nieuwe tekst zijn die in theorie zou moeten overeenkomen met het origineel.