OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Astacilla nodosa

Astacilla nodosa is een pissebed uit de familie Arcturidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1849 door Dana.
# Zelo Buon Persico

Zelo Buon Persico is een gemeente in de Italiaanse provincie Lodi (regio Lombardije) en telt 6010 inwoners (31-12-2004). De oppervlakte bedraagt 18,7 km², de bevolkingsdichtheid is 288 inwoners per km².
De volgende frazioni maken deel uit van de gemeente: Villa Pompeiana.

## Demografie

Zelo Buon Persico telt ongeveer 2284 huishoudens. Het aantal inwoners steeg in de periode 1991-2001 met 28,1% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.
| Jaar | Inwoneraantal |
| 1991 | 4058 |
| 2001 | 5200 |

## Geografie

Zelo Buon Persico grenst aan de volgende gemeenten: Merlino, Paullo (MI), Spino d'Adda (CR), Mulazzano, Cervignano d'Adda, Boffalora d'Adda, Galgagnano.
* Italiaans bureau voor statistiek
Abbadia Cerreto · Bertonico · Boffalora d'Adda · Borghetto Lodigiano · Borgo San Giovanni · Brembio · Camairago · Casaletto Lodigiano · Casalmaiocco · Casalpusterlengo · Caselle Landi · Caselle Lurani · Castelnuovo Bocca d'Adda · Castiglione d'Adda · Castiraga Vidardo · Cavacurta · Cavenago d'Adda · Cervignano d'Adda · Codogno · Comazzo · Cornegliano Laudense · Corno Giovine · Cornovecchio · Corte Palasio · Crespiatica · Fombio · Galgagnano · Graffignana · Guardamiglio · Livraga · Lodi · Lodi Vecchio · Maccastorna · Mairago · Maleo · Marudo · Massalengo · Meleti · Merlino · Montanaso Lombardo · Mulazzano · Orio Litta · Ospedaletto Lodigiano · Ossago Lodigiano · Pieve Fissiraga · Salerano sul Lambro · San Fiorano · San Martino in Strada · San Rocco al Porto · Sant'Angelo Lodigiano · Santo Stefano Lodigiano · Secugnago · Senna Lodigiana · Somaglia · Sordio · Tavazzano con Villavesco · Terranova dei Passerini · Turano Lodigiano · Valera Fratta · Villanova del Sillaro · Zelo Buon Persico
* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Hoenn

Hoenn (Japans, ホウエン地方 Hōen-chihō) is een regio in de Pokémonwereld. Deze komt voor in de serie en in de spellen Pokémon Ruby, Sapphire, Emerald, Omega Ruby en Alpha Sapphire. De regio ligt ten zuiden van Johto en Kanto en maakte zijn debuut in de derde generatie. Net als de andere regio's heeft ook Hoenn acht gymleiders. De starterpokémon waaruit je kan kiezen in de spellen zijn Treecko, Torchic en Mudkip. De regio is gebaseerd op het Japanse eiland Kyushu.
De steden in Hoenn zijn Littleroot Town, Oldale Town, Petalburg City, Rustboro City, Dewford Town, Slateport City, Mauville City, Verdanturf Town, Fallarbor Town, Lavaridge Town, Fortree City, Lilycove City, Mossdeep City, Pacifidlog Town, Sootopolis City en Ever Grande City (met de Pokémon League, een competitie die gedaan kan worden nadat alle gymleiders zijn verslagen).

## Gymleiders

Hoenn heeft 8 gymleiders die elk een ander type Pokémon gebruiken
* Roxanne (steentype)
* Brawly (vechttype)
* Wattson (elektrisch type)
* Flannery (vuurtype)
* Norman (normaal type)
* Winona (vliegtype)
* Tate & Liza (psychisch type)
* Juan (in Emerald) of Wallace (in Ruby & Sapphire) (watertype)
In Pokémon Emerald is Wallace de kampioen van de Pokémon League in plaats van Steven (in Ruby & Sapphire). Steven komt wel nog voor in Pokémon Emerald.
# Hoptrup

Hoptrup kan verwijzen naar:
* Hoptrup (plaats), plaats in Denemarken
* Hoptrup (parochie), parochie in Denemarken
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Hoptrup en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Holothuria thomasi

Holothuria thomasi is een zeekomkommer uit de familie Holothuriidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1980 gepubliceerd door David Pawson & I.E. Caycedo.
# Holothuria tripilata

Holothuria tripilata is een zeekomkommer uit de familie Holothuriidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1987 gepubliceerd door C. Massin.
# Holothuria strigosa

Holothuria strigosa is een zeekomkommer uit de familie Holothuriidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1867 gepubliceerd door Emil Selenka.
# Huis Hauteville

Het huis Hauteville (Frans: Maison de Hauteville, Italiaans: Casa d'Altavilla) was een Normandische dynastie van aristocratische rang uit Cotentin.
Tancred van Hauteville uit de 11e eeuw was de stamvader van de vorstenhuizen van Sicilië en Napels en van Apulië. De laatste Normandische koning van Sicilië, Willem III, stierf eind 12e eeuw.
# Huis Hatert

Huis Hatert is een rijksmonument (nummer 31201) in de Nijmeegse wijk Hatert.
Huis Hatert werd in de 14de eeuw gebouwd. Met zijn verdedigingsmuren, torens en grachten is het zeer waarschijnlijk een soort kasteel geweest. Een van de torens is gedeeltelijk bewaard gebleven en nog steeds markant aanwezig. Later is de toren verhoogd, zoals de tegenwoordige toestand. Deze toren is overigens het enige nog zichtbare deel van het kasteel. In de Tachtigjarige Oorlog is het ernstig beschadigd. Daarna is het Huis als een boerderij herbouwd. Pas in de 19de eeuw kreeg Huis Hatert zijn huidige aangezicht.
Huis Hatert lag tot circa 1970 aan de doorgaande weg van Hatert naar de Hatertse Vennen. Sinds de aanleg van de Haterse Brug over het Maas-Waalkanaal ligt het huis aan een doodlopende straat.

## Externe link

* Huis Hatert op monumentenlijst Nijmegen
# Horismenus megascapus

Horismenus megascapus is een vliesvleugelig insect uit de familie Eulophidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Hansson.
# Horismenus malus

Horismenus malus is een vliesvleugelig insect uit de familie Eulophidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Hansson.
# Huttonsville

Huttonsville is een plaats (town) in de Amerikaanse staat West Virginia, en valt bestuurlijk gezien onder Randolph County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 217. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 214, een daling van 3 (-1,4%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 0,8 km², geheel bestaande uit land.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 28 km rond Huttonsville.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Huttonsville op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
# Hutts

Hutts is een fictief ras van criminele aliens in de populaire filmreeks Star Wars. Ze komen in 4 van de 6 films voor, Episode 1, 2, 4 en 6.
Daarbuiten komen ze ook voor in de verschillende Star Warscomputerspellen. Hun taal, het Huttese, is de lingua franca voor criminele activiteiten in het Star Warssterrenstelsel.

## Oorsprong

De Hutts komen oorspronkelijk van een bosplaneet genaamd Varl. In oude tijden vereerden ze de twee zonnen van hun planeet als goden. Ze waren getuige van de ondergang van de zonnen, en dachten dat ze nu zelf goden waren geworden. Dit verklaart waarom Hutts erg egocentrisch zijn.
Na Varls vernietiging migreerden de Hutts naar Evocar, dat zij omdoopten tot Nal Hutta. Nal Hutta is nu het centrum van de Huttruimte.
Vóór de oprichting van de oude republiek waren de Hutts de dominante soort in het universum.

## Uiterlijk

Hutts zijn een evolutionaire mix. Ze worden gezien als een soort grote slakken vanwege hun manier van voortbewegen, maar in de romanversie van Return of the Jedi wordt vermeld dat Hutts geboren worden met twee benen. Hun benen vergroeien in de loop der tijd vanwege gebrek aan beweging. Hutts hebben twee armen en een grote mond. Hun huid is erg dik, wat hen in staat stelt kleine wapens zoals handblasters te weerstaan.
Hutts zijn hermafrodiet, maar vertonen wel per individu sterke mannelijke of vrouwelijke kenmerken. Hutts planten zich aseksueel voort, en kunnen zelf kiezen wanneer ze zich voort willen planten. Jabba de Hutt is met zijn obsessie voor vrouwen een uitzondering op de regel.
Hutts zijn tevens door hun lichaamsbouw oneetbaar voor elke levensvorm. Zelfs de Sarlacc kan een Hutt niet verteren. De levensverwachting van een Hutt is niet bekend, maar zelf beweren ze 1000 jaar te kunnen worden.
Hutts kunnen weerstand bieden aan de jedigedachtentruc.

## Gemeenschap

Nal Hutta wordt geleid door enkele clans bestaande uit de oudste Hutts. Voor Hutts is familie het belangrijkste dat er is, tenzij er een nieuw stamhoofd moet komen voor een clan: dan ruimen ze zelfs directe familieleden uit de weg om die positie te krijgen.
Als een niet-Hutt een Hutt vermoord, is die persoon voor het leven getekend. Andere Hutts zullen onheroepelijk een hoge prijs op het hoofd van de moordenaar zetten. Dit overkomt in het Star Wars Expanded Universe ook Han Solo, Leia Organa en Luke Skywalker omdat ze Jabba de Hutt hebben gedood.
Hutts onthullen hun familienamen maar zelden aan niet-Hutts.

## Bekende Hutts

De bekendste Hutt uit de filmreeks is Jabba de Hutt, die gezien wordt als de grootste crimineel in het Star Warssterrenstelsel.
In het Expanded Universe komt ook een jedi hutt voor: Beldorion de Hutt. Beldorion is in meerdere opzichten uniek. Zo is hij groter dan de gemiddelde Hutt (9 meter), en traint geregeld waardoor hij in tegenstelling tot zijn (vaak luie) soortgenoten erg snel en wendbaar is.
# Hoofddocent

Een hoofddocent is in de Vlaamse Gemeenschap een docent in het universitair onderwijs die tevens onderzoek verricht. In Nederland bestaat de gelijkaardige term universitair hoofddocent. De term hoofddocent bestaat ook in Nederland voor een bepaalde rang van docenten aan universiteiten die geen onderzoek verrichten.
Een hoofddocent in de Vlaamse Gemeenschap maakt deel uit van het zelfstandig academisch personeel (ZAP). Het is de graad onder die van hoogleraar en boven die van andere docenten. De hoofddocent verricht wetenschappelijk onderzoek en heeft een lesopdracht. Voor het onderzoeksgedeelte kan de hoofddocent alleen of in samenwerking met andere ZAP-leden werken, maar hij is autonoom. Dat betekent dat hij onafhankelijk is bij wetenschappelijke producties, bij het beheren van onderzoeksprojecten en bij het promotorschap van doctoraten. Daarnaast is de hoofddocent binnen een vakgroep betrokken bij de wetenschappelijke leiding.
# Hoofddorpweg

De Hoofddorpweg in de Hoofddorppleinbuurt van Amsterdam-Zuid werd aangelegd in de jaren 20 op het grondgebied van de in 1921 door Amsterdam geannexeerde gemeente Sloten. Deze gemeente Sloten had voordien al plannen gemaakt voor een nieuwbouwwijk ten westen van de Sloterkade, maar de plannen werden in gewijzigde vorm uitgevoerd door de gemeente Amsterdam als onderdeel van het Plan West.
De Hoofddorpweg is vernoemd naar Hoofddorp in de Haarlemmermeer. Andere straten in de Hoofddorppleinbuurt zijn eveneens vernoemd naar plaatsen ten zuidwesten van Amsterdam. Sinds 1927 is de Hoofddorpweg via de Zeilbrug verbonden met de Zeilstraat en verdere omgeving van de Amstelveenseweg.
Tot de indeling in stadsdelen maakte de Hoofddorpweg onderdeel uit van het Overtoomse Veld. Vanaf 1990 werd de buurt ingedeeld bij stadsdeel Amsterdam-Zuid.
# Hoofdwacht (Bad Nieuweschans)

De Hoofdwacht in Bad Nieuweschans is een monument uit 1631. Het is een gebouw met een zadeldak en een torentje erop. Het was tot in de 19e eeuw in gebruik als hoofdwachtlokaal waarvoor de wacht elk uur ceremonieel werd gewisseld. De eigenaar is de Stichting Vrienden van de Nieuweschans, die ook eigenaar is van het nabijgelegen Vestingmuseum in de Kanonnierstraat. Momenteel is er een thee- en koffieschenkerij gevestigd.
# Hoofdvlak

* Dikke lens F$_{1,2}$ = brandpunten, H$_{1,2}$ = hoofdpunten, N$_{1,2}$ = knooppunten. Straal 1 valt // aan as in, straal 2 valt door F$_1$ in, straal 3 treedt // zichzelf uit.
In de geometrische optica definieert men voor dikke lenzen en lenzenstelsels twee hoofdvlakken als volgt (zie nevenstaande afbeelding):
* Een straal (1) die evenwijdig aan de optische as invalt, gaat na breking door het beeldzijdige brandpunt F$_2$. Het snijpunt van (het verlengde van) de invallende straal en (het verlengde van) de uittredende straal definieert het beeldzijdige hoofdvlak, dat loodrecht op de optische as staat en deze snijdt in H$_2$. De beeldzijdige brandpuntsafstand f$_2$ is de afstand tussen F$_2$ en H$_2$.
* Een straal (2) die door het voorwerpszijdige brandpunt F$_1$ invalt, treedt na breking evenwijdig aan de optische as uit. Het snijpunt van (het verlengde van) de invallende straal en (het verlengde van) de uittredende straal definieert het voorwerpszijdige hoofdvlak, dat eveneens loodrecht op de optische as staat en deze snijdt in H$_1$. De voorwerpszijdige brandpuntsafstand f$_1$ is de afstand tussen F$_1$ en H$_1$.
# Hoofdwacht (Haarlem)

De Hoofdwacht aan de Grote Markt 17 van Haarlem is een van de oudste monumenten van Haarlem. De aanduiding hoofdwacht verwijst naar de functie die het waarschijnlijk 13e-eeuwse gebouw vanaf de 18e eeuw had voor de schutterij die als stadwacht fungeerde. Het gebouw is een rijksmonument.

## Geschiedenis

Historische gegevens en bouwsporen duiden erop dat op de oudste delen van het gebouw uit het midden of de tweede helft van de 13e eeuw stammen. De oostelijke muur aan de Smedestraat is het oudst bekende metselwerk van Haarlem, waarmee de Hoofdwacht het oudste stenen gebouw van Haarlem is. In de eerste jaren werd de Hoofdwacht gebruikt door de Graven van Holland, wanneer zij in Kennemerland verbleven. Van 1250 tot 1350 was het gebouw in gebruik als eerste Haarlemse stadhuis. Nadat het stadsbestuur in 1350 zijn intrek had genomen in het huidige stadhuis, werd de Hoofdwacht weer een woonhuis. Het gebouw bood onderdak aan verschillende voorname Haarlemse families, de benedenverdieping werd gebruikt door drukkerijen, winkels en bierkelders.
Omstreeks 1650 werd op de plaats van het oude stadhuis een particulier huis gebouwd. De gemeente kocht dit pand in 1755, waarna het in 1765 het wachtgebouw van de schutterij en later het hoofdkwartier van de huzaren werd. Op de benedenverdieping kwam de wachtkamer, op de eerste verdieping werden houten cachotten gebouwd. Vanuit deze centrale post op de Grote Markt werden de stadspoorten geopend en gesloten en werd de openbare orde gehandhaafd. Het pand werd al snel De Hoofdwacht genoemd en die naam is gebleven.
Sinds 1919 huurt de Historische Vereniging Haerlem het pand van de gemeente en gebruikt het als thuisbasis. Ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van de stad is de Hoofdwacht in de periode 1994 en 1995 gerestaureerd.
In het gebouw is een opmerkelijke kaart te zien, genaamd “HARLEMUM: VICIT VIM VIRTUS”. Dit is de grote kaart van Haarlem uit 1688. Het is een historisch en artistiek waardevol stuk dat een gedetailleerd beeld geeft van Haarlem in de late 17e eeuw. De Latijnse titel betekent “Deugd heeft geweld overwonnen”, wat een belangrijk thema van die tijd weerspiegelt.
* Rapport Rijksmonumenten
* Historische Vereniging Haerlem - Hoofdwacht
* Historische Kring Velsen - Hoofdwacht
# Hyale kajiharai

Hyale kajiharai is een vlokreeftensoort uit de familie van de Hyalidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Hiwatari.
# Horodnic de Jos

Horodnic de Jos is een Roemeense gemeente in het district Suceava. Horodnic de Jos telt 2525 inwoners.
# Hoplunnis pacifica

Hoplunnis pacifica is een straalvinnige vissensoort uit de familie van toveralen (Nettastomatidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1968 door Lane & Stewart.
# Hycleus tenuepictus

Hycleus tenuepictus is een keversoort uit de familie van oliekevers (Meloidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1892 door Fairmaire.
# Humberto Maschio

Humberto Maschio (Avellaneda, 20 februari 1933 – 20 augustus 2024) was een Italiaans-Argentijns voetballer en voetbaltrainer.
Maschio begon zijn profcarrière bij Quilmes en maakte in 1954 de overstap naar Racing. In 1956 begon hij ook als international en hij was topscorer op de Copa América 1957, die Argentinië won. In 1957 verkaste hij naar het Italiaanse Bologna. In deze tijd mochten internationals niet in andere competities spelen waardoor hij niet meer voor het nationale elftal kon spelen. In 1960 ging hij voor Atalanta spelen, waar hij furore maakte. In 1962 maakte hij de overstap naar Inter Milaan. Echter was zijn carrière daar kort door conflicten met trainer Helenio Herrera. Na nog enkele seizoenen bij Fiorentina maakte hij zijn carrière af bij Racing.
Door zijn Italiaanse afkomst mocht hij ook voor het Italiaanse nationale elftal spelen. Hij werd geselecteerd voor het WK in 1962. Hij speelde er twee wedstrijden, waaronder de erg beladen en beruchte wedstrijd tegen Chili, die ook weleens de Battle of Santiago wordt genoemd. De Chileen Leonel Sánchez brak zelfs de neus van Maschio en werd niet van het veld gestuurd.
Maschio overleed op 20 augustus 2024 op 91-jarige leeftijd.

## Erelijst
### Internazionale

* Serie A: 1962/63

### Fiorentina

* Coppa Italia: 1965/66

### Racing Club

* Primera División: 1966
* Copa Libertadores: 1967
* Wereldbeker voor clubteams: 1967

### Argentinië

* Copa América: 1957
* Pan-Amerikaanse Spelen: 1955
Als trainer

### Independiente

* Copa Libertadores: 1973
* Copa Interamericana: 1973
* Humberto Maschio op National Football Teams
* ↑ (es) Murió Humberto Maschio, crack de Racing y símbolo imprescindible de la historia del fútbol argentino
# Hoogdruk boardsnede

Hoogdruk boardsnede is een hoogdruktechniek waarbij hardboard wordt gebruikt om de tekening uit te gutsen. Vanwege het relatief zachte materiaal is het niet mogelijk om fijne detaillering aan te brengen waardoor de afdrukken minder complex kunnen zijn dan bij de houtsnede.
Fon Klement heeft in zijn werk veel gebruikgemaakt van de hoogdruk boardsnede.
# Hydrograaf

Hydrograaf kan verwijzen naar:
* Een persoon werkzaam in het beroepenveld van de Hydrografie
* Hydrograaf (schip, 1910), de stoomboot van Sinterklaas
* De hydrograaf, een roman van Allard Schröder
* Hr.Ms. Bangkalan (1942) het schip voer tot de militarisatie ervan onder de naam Hydrograaf
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Hydrograaf en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Hydrografische apparatuur

Binnen de hydrografie wordt gebruikgemaakt van vele soorten apparatuur. Deze worden ingezet voor het opnemen van data, het verwerken van data en het presenteren van data.
Om data te verkrijgen van de (zee)bodem wordt er vaak gebruikgemaakt van speciale apparatuur. Er zijn verschillende manieren om data te verkrijgen, meest voorkomende is het (single beam) echolood. Iets geavanceerder is een multibeam echolood, waarbij gelijktijdig meerdere bundels de diepte meten. Een side scan sonar wordt veel gebruikt om objecten te detecteren op de waterbodem. In ondiep water wordt gebruikgemaakt van akoestisch vegen.
Ook is een getijmeter nodig om de gemeten waterdiepte te kunnen refereren aan het juiste niveau, zoals Normaal Amsterdams Peil. Een geluidssnelheidsmeter is een apparaat dat de snelheid meet die geluid aflegt in het water, dit is nodig om echoloden goed te kunnen gebruiken (anders worden dieptes verkeerd vastgelegd). Doordat er gemeten wordt vanaf een boot heeft een hydrograaf vaak last van deining en golfslag. Die aspecten worden gecompenseerd door een bewegingscompensator.
De dieptes die worden gemeten moeten op de goede plaats worden vastgelegd. Als een diepte wordt gemeten op een bepaalde plaats dan moet die plaats gekoppeld worden aan een positie, met behulp van bijvoorbeeld GPS of RTK.
Op grotere dieptes moet ook vaak gewerkt worden. Bijvoorbeeld bij het aanleggen van een pijpleiding of controle daarvan. Een remotely operated vehicle (ROV) is dan handig. Deze apparatuur fungeert als een soort robot. Om nóg dieper te kunnen meten onder de zeebodem is een parametrisch echolood een handig systeem. Dit is een echolood die door middel van lage frequenties dieper de bodem in kan kijken dan een normaal systeem, bijvoorbeeld voor het zoeken naar zand voor baggerprojecten.
Uiteindelijk moeten de verkregen data uitgewerkt worden. Speciale software helpt bij het verwerken van de data. Het uiteindelijk presenteren van de data vindt plaats met geografische informatiesystemen en door middel van (digitale) kaarten.

## Alfabetische opsomming van de apparatuur

| ADCP Airborne Laser Bathymetry Artemis plaatsbepaling Bewegingscompensator dataverwerking Deiningscompensator DensiTune DGPS Differentieel netwerk | ECDIS Echolood Geluidssnelheidsmeter Getijmeter Global Positioning System LRK magnetometer Multibeam Microfix | MSAS Multibeam echolood Parametrisch echolood Plaatsbepaling ROV RTK Rooster (geometrie) Side scan sonar Transducer | WAAS Short Baseline(SBL) Ultra Short Baseline |
# Hydrografische geschiedenis

Er wordt getwijfeld aan de juistheid van een of meer onderdelen van dit artikel. Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina en pas na controle desgewenst het artikel aan. Opgegeven reden: Effectief bronloos, waardoor onduidelijk is of dit eigen conclusies zijn of dat dit wel op betrouwbare bronnen gestoeld is. Was Columbus een hydrograaf? (sjabloon geplaatst op 7 juli 2019)
De hydrografische geschiedenis beschrijft het onderzoek naar het in kaart brengen van de zeeën en oceanen. Deze is vrijwel volledig geautomatiseerd maar dat was vroeger niet zo.
In de vijftiende eeuw begonnen Europeanen de oceanen te onderzoeken. Denk maar aan Columbus, Magellan, Cook en vele anderen. Zij voeren met hun schepen de oceanen over op zoek naar andere continenten, en zorgde voor een wereldwijde kolonisatie.
De eerste zeereizen waren vaak ook de bron voor de eerste zeekaarten. De navigatie was nog niet zo goed, met behulp van sterren en zichtpeilingen op de kust. Dat was dus nog niet erg precies. Maar toch stammen de eerste kaarten uit die tijd. Net als bij de horizontale coördinaten werden de verticale coördinaten, diepten, relatief eenvoudig gemeten. Op een simpele manier werd er een bepaalde diepte gemeten onder een schip. Door een lang touw te laten zakken vanaf het schip tot op de bodem, kon op het touw de uitgerolde lengte worden gemeten, dit stond dan gelijk met de plaatselijke diepte. In combinatie met de horizontale coördinaten kon dan in een kaart de diepte getekend worden. Deze manier van diepte meting werd loden genoemd. Dit komt van het woord lood, de gewichtjes aan een stuk touw, waren namelijk van lood. De gehele reis werden er regelmatig diepte peilingen uitgevoerd. En aan de hand van alle verzamelde gegevens konden dan kaarten worden gemaakt. Naast het gebruik van een lood, werden er ook door middel van baken dieptes bepaald. Dit gebeurde door een stok in het (ondiepe) water te plaatsen en de diepte daarop af te lezen.
De manier van dieptemeting met behulp van een touw en lood, was niet erg precies. Zo was het schip namelijk, bij peiling van grote dieptes vaak al, verplaatst vóór dat het lood de bodem had geraakt. Of werd het lood door onderzeese stromingen weggezet. Dit betekent het touw ondanks het gewicht niet recht naar de bodem liep, maar schuin naar beneden, waardoor er vaak een veel grotere diepte gemeten werd dan er in werkelijkheid op die plaats was.

## Bekende hydrografen

Vrij vertaald is een hydrograaf iemand die het water beschrijft. Vroeger, toen de meeste mensen nog dachten dat de aarde plat was waren er een aantal figuren die dat tegendeel wilden bewijzen, of simpelweg verder wilden kijken dan het beperkte Europa. Die reizen gingen meestal over zee. Het bekendste voorbeeld is wel Columbus, maar Amerigo Vespucci (naar wie het werelddeel Amerika is genoemd) en Ferdinand Magelhaen zijn ook bekende ontdekkers. Deze mensen waren de eerste hydrografen. Ze beschreven hun routes, in woord en beeld (kaarten).

## Externe link

* Hydrografie