# Joan Triadú i Font

Joan Triadú i Font (Ribes de Freser, 30 juli 1921 – Barcelona, 30 september 2010) was een Catalaanse schrijver, literair criticus en leraar afkomstig uit Ribes de Freser. Hij was een cultureel activist die vanuit de weerstand tegen de franquistische dictatuur onder meer vanuit de ondergrond zeer actief was in het verboden onderwijs van de Catalaanse taal.

## Leven

Hij komt uit een arbeidersgezin. Hij volgde lager en middelbaar onderwijs en werd in 1938 onderwijzer na een spoedcursus opgezet door de Generalitat de Catalunya om het tekort aan te vullen, wegens het vertrek van vele leerkrachten naar het front tegen het rebellenleger van Francisco Franco. Hij kreeg zijn diploma persoonlijk uit de hand van de befaamde grammaticus Pompeu Fabra i Poch. Na de Spaanse Burgeroorlog moest hij zijn examens opnieuw afleggen, omdat het nieuwe regime zijn diploma niet erkende. In 1939 kon hij dan toch zijn studies aan de Universiteit van Barcelona beginnen. Kort nadat hij in 1942 afgestudeerd was, werd bij hem een latente vorm van tuberculose vastgesteld. Na een operatie volgde een lange convalescentieperiode in Cantonigròs (Santa Maria de Corcó) die hij gebruikte om veel te lezen. In 1945 keerde hij naar Barcelona terug als onderwijzer. Van 1948 tot 1950 was hij docent Catalaans aan de Universiteit van Liverpool.
In 1946 stichtte hij samen met Josep Palau i Fabre, Josep Romeu i Figueras, Miquel Tarradell en Frederic-Pau Verrié i Faget het clandestiene tijdschrift Revista Ariel waarin hij zijn talent als literatuurcriticus ontplooide. In 1951 werd dit tijdschrift door de censuur opgedoekt. Hij publiceerde in 1953 de bloemlezing van de Catalaanse poëzie, waarvan ook een Engelse versie verscheen. Zijn keuze en kritische aanmerkingen werden niet altijd gewaardeerd, vooral niet door zij die niet opgenomen werden. De conservatieve Carles Fages de Climent loosde zijn gram in een bijtend spotdicht, dat wegens de vele woordspelingen moeilijk te vertalen is. Hij bleef schrijven in tijdschriften zoals Forja, Pont Blau, Vida Nova, Serra d'Or en na de Spaanse democratische overgang in de krant Avui en ook in ontelbare verenigings- en lokale bladen. Dan werd hij ook voorzitter van de Societat Catalana de Pedagogia (Catalaanse vereniging voor onderwijs), een onderafdeling van het Institut d'Estudis Catalans. Vanaf 1993 was hij ook actief in het Plataforma per la Llengua.
Nog tijdens zijn convalescentie begon hij in Cantonigròs met het inrichten van een parochiale dichtwedstrijd in samenwerking met het bisdom Vic en de lokale vicaris. Veel latere grote Catalaanse dichters zijn via deze wedstrijd gepasseerd. Die wedstrijd werd in 1969 toen het franquistische regime enige voorzichtige tegemoetkomingen aan de Catalanen deed, omgevormd tot de Culturele Volksfeesten Pompeu Fabra. De rest van zijn tijd stak hij in het organiseren van clandestiene cursussen Catalaans. In 1962 werd hij lid van Òmnium Cultural en hield zich bezig met de Romanprijs Sint-Joris en de Ereprijs der Catalaanse Letteren. Hij werd ook medeorganisator van de Jocs Florals, een soort landjuweel van de Catalanen in diaspora. Voor zijn medewerking aan de Jocs Florals van 1972 in Genève kreeg hij een forse boete van de Spaanse militaire regering.
Voor zijn inzet voor de Catalaanse taal en in het verzet tegen de dictatuur kreeg hij in 1982 het ereteken Creu de Sant Jordi.

## Legaat

In Vic wordt de stadsbibliotheek aan hem gewijd.
Zijn archief, meer dan tien meter documenten die de periode van 1945 tot 2007 bestrijken, heeft hij aan het Catalaans Nationaal Archief geschonken en is toegankelijk voor wetenschappelijk onderzoek.
In januari 2013 werd de reizende tentoonstelling over zijn leven en werk ingewijd in het Palau Robert in Barcelona.

## Belangrijkste werken
### Poësie

* 1948: Endimió. Barcelona: Ariadna

### Prosa

* 1957: El Collsacabra. Itinerari espiritual. Barcelona: Els Cinquanta-cinc

### Bloemlezingen en essays

| 1951: Antologia de la poesia catalana 1900-1950 1951; Antologia de contistes catalans 1953: Panorama de la poesia catalana. Barcelona: Barcino 1953: Antolology of Catalan Lyric Poetry 1954: La poesia segons Carles Riba. Barcelona: Barcino 1954: Narcís Oller. Resum biogràfic. Barcelona: Barcino 1961: La literatura catalana i el poble. Barcelona: Selecta 1963: Llegir com viure. Barcelona: Fontanella 1967: Prudenci Bertrana per ell mateix. Barcelona: Ed. 62 | 1969: Lectures escollides. Barcelona: Barcino 1978: Una cultura sense llibertat. Barcelona: Proa 1982: La novel·la catalana de postguerra. Barcelona: Ed. 62 1985: La poesia catalana de postguerra. Barcelona: Ed. 62 1993: Per comprendre Carles Riba. Manresa: Parcir 1999: La ciutat dels llibres. Barcelona: Proa 2001: Dies de memòria 1938-1940. Barcelona: Proa 2003: 100 poesies catalanes que cal conèixer. De Verdaguer a M. Mercè Marçal. Barcelona: Pòrtic |

### Vertalingen

* 1957/1959: Olímpiques, van Pindarus. Barcelona: Fundació Bernat Metge. 2 delen
* 1970: 40 sonets, van William Shakespeare. Barcelona: Proa

### Memoires

* 2002: Dies de memòria 1938-1940: diari d'un mestre adolescent. Barcelona: Proa
* 2008: Memòries d'un segle d'or. Barcelona: Proa

### In het Fries

* 1963: “Joan Triadú: De situaesje fan de Katalaenske literatuer” In: De Tsjerne. Jaargang 18 (1963)
* ↑ Beknopte biografische fiche over “Joan Triadú” bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
* ↑ 'Joan Triadú i Font”, Gran Enciclopèdia Catalana, Barcelona
* 1 2 3 Susanna Àlvarez & Joan Josep Isern, Llegir com viure, homenatge a Joan Triadú 1921-2010, Catalogus van de reizende tentoonstelling, Barcelona, Generalitat de Catalunya, 2013, 42 blz
* ↑ Carles Fages de Climent, Epigrames, Figueres, Nordest Llibres, 2002
* 1 2 Antolology of Catalan Lyric Poetry, selection and introduction by Joan Triadú, Oxford, Uitg. Joan Gili, 1953, LXXIX-369 blz.
* ↑ “Mor l’escriptor Joan Triadú a l’edat de 89 anys”, Barcelona, officiële webpagina van de Generalitat de Catalunya
* ↑ «Fons ANC1-667 / Joan Triadú 1932-2010», Catalaans Nationaal Archief
* Biblioteca Nacional de España: XX1109562
* Bibliothèque nationale de France: cb124882488 (data)
* Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058521611706706
* CiNii: DA18380579
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: tria002
* Gemeinsame Normdatei: 119211920
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 8553 0758
* Library of Congress Control Number: n82106145
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007325967105171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 129396613
* Système universitaire de documentation: 034090959
* Virtual International Authority File: 214982183
* WorldCat (via VIAF): 214982183