OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 't Oude Bosch

't Oude Bosch is een natuurgebied ten noorden van Wijnjewoude in het oosten van de Nederlandse provincie Friesland.
't Oude Bosch werd rond 1880 door de familie Lycklama à Nijeholt aangelegd als productiebos. Deze familie bezat onder meer grote complexen heide en bossen rond Duurswoude. Het gebied maakt inmiddels deel uit van het door Staatsbosbeheer beheerd natuurgebied Koningsdiep. Een gebied, dat gelegen is in de buurt van het riviertje Boorne, dat ook Ouddiep of Koningsdiep wordt genoemd. In het noorden van 't Oude Bosch ligt de Freulevijver. Het bestaande meertje werd rond 1900 in opdracht van freule Eritia Ena Romelia Lycklama à Nijeholt (1845-1902) vergroot en verfraaid tot een vijver. Bij de vijver liet zij een theekoepel en een botenhuis aanleggen, zodat haar gasten zich konden verpozen. De theekoepel brandde later af en werd vervangen door een prieel.
* ↑ Volgens de informatie van Staatsbosbeheer was dit meertje oorspronkelijk een wiel, gevormd door een dijkdoorbraak van het Koningsdiep. Volgens andere bronnen is het echter een voormalige dobbe.
* ↑ Eritia Ena Romelia was een dochter van jhr. Jan Anne Lycklama à Nijeholt en Ypkjen Hillegonda van Eysinga. Zij was ongehuwd en bleef bij haar vader, die in 1854 weduwnaar was geworden, op het Lycklamahuis in Beetsterzwaag wonen. Na het overlijden van haar vader in 1891 erfde zij het Lycklamahuis, dat in 1971 in gebruik werd genomen door de gemeente Opsterland als gemeentehuis (bron: Tresoar - Frysk Histoarysk en Letterkundich Sintrum) - Jan Anne Lycklama à Nijeholt Lycklamahuis te Beetsterzwaag)
# .al

.al is het achtervoegsel van domeinnamen in Albanië. .al-domeinnamen worden uitgegeven door de Telecommunications Regulatory Authority of Albania, die verantwoordelijk is voor het topleveldomein 'al'.
# .app

.app is een generiek topleveldomein (gTLD) in het Domain Name System van het internet voor apps. Het wordt uitgesproken als 'dot-app'. Sinds 2018 is deze domeinextensie beschikbaar voor het registreren van domeinnamen. Het behoort net als .amsterdam, .shop en .online tot de nieuwere generatie topleveldomeinen.
# .aq

.aq is het achtervoegsel van domeinnamen in Antarctica. .aq-domeinnamen zijn bedoeld voor organisaties die er werken en die het continent promoten. De domeinnaam wordt beheerd door Peter Mott van Mott & Associates in Auckland, Nieuw-Zeeland.
# 119° westerlengte

119° westerlengte (ten opzichte van de nulmeridiaan) is een meridiaan of lengtegraad, onderdeel van een geografische positieaanduiding in bolcoördinaten. De lijn loopt vanaf de Noordpool naar de Noordelijke IJszee, Noord-Amerika, de Grote Oceaan, de Zuidelijke Oceaan en Antarctica en zo naar de Zuidpool.
De meridiaan op 119° westerlengte vormt een grootcirkel met de meridiaan op 61° oosterlengte. De meridiaanlijn beginnend bij de Noordpool en eindigend bij de Zuidpool gaat door de volgende landen, gebieden of zeeën.
    Land, gebied of zee Nauwkeurigere gegevens Noordelijke IJszee  Canada Northwest Territories - Prins Patrickeiland Crozierkanaal  Canada Northwest Territories - Eglintoneiland M'Clurestraat  Canada Northwest Territories - Bankseiland Straat Prince of Wales  Canada Northwest Territories - Victoria-eiland Golf van Amundsen  Canada Nunavut, Northwest Territories (dwarst Great Bear Lake), Alberta, British Columbia (een smalle strook van 2 km)  Verenigde Staten Washington, Oregon, Nevada, Californië Grote Oceaan Zuidelijke Oceaan Antarctica Niet-toegeëigend gebied in Antarctica
# .sx

.sx is het landelijke topleveldomein (ccTLD) van Sint Maarten. Sint Maarten heeft recht op deze eigen ccTLD nadat het op 10 oktober 2010 de status van autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden kreeg. Sinds 15 november 2012 kunnen .sx-domeinnamen worden geregistreerd.
# .su

.su is het achtervoegsel van domeinen van websites uit de voormalige Sovjet-Unie.
Omdat de Sovjet-Unie niet meer bestaat, is er formeel geen bestaansgrond meer voor deze extensie. Toch worden nog steeds registraties geaccepteerd. Het domein wordt beheerd door het Russische instituut voor ontwikkeling van publieke netwerken, ROSNIIROS.
# 136° westerlengte

136° westerlengte is een lengtegraad, onderdeel van geografische positieaanduiding in bolcoördinaten. De lijn loopt vanaf de Noordpool naar de Noordelijke IJszee, Noord-Amerika, de Grote Oceaan, de Zuidelijke Oceaan en Antarctica naar de Zuidpool.
De meridiaan 136° westerlengte vormt een grootcirkel met de meridiaan 44° oosterlengte. De meridiaanlijn begint bij de Noordpool en eindigt bij de Zuidpool. De meridiaan 136° westerlengte gaat door de volgende landen, gebieden of zeeën.
    Land, gebied of zee Nauwkeurigere gegevens Noordelijke IJszee Beaufortzee  Canada Northwest Territories, Yukon, British Columbia  Verenigde Staten Alaska Glacier Bay Basin  Verenigde Staten Alaska - Chichagof Island Grote Oceaan Zuidelijke Oceaan Antarctica Niet-toegeëigend gebied in Antarctica
# 9K720 Iskander

De 9K720 Iskander (Russisch: Искандер, verwijst naar Alexander de Grote) is een mobiele Russische eentraps ballistische raket.

## Beschrijving

De raket heeft een bereik van 500 kilometer die tot 800 kg kernwapens tot 50 kiloton TNT-equivalent kan dragen. De raket heeft vaste brandstof en vliegt met mach 6 naar haar doel tot 5 meter precies en kan luchtverdediging ontwijken. Door zijn kleine vinnen is hij moeilijk te zien op radar.
De raket is 7,3 m hoog, heeft 0,92 m diameter en heeft een massa van 3800 kg.

## Inzet

Rusland heeft Iskander ingezet in de Russisch-Georgische Oorlog, in de Syrische Burgeroorlog en in de Russische invasie van Oekraïne in 2022.
Armenië heeft Iskander ingezet in de oorlog in Nagorno-Karabach (2020).
In november 2014 zei US generaal Philip Breedlove dat Iskander raketten mogelijk met kernkoppen naar de Krim gebracht zijn.
Op 4 mei 2022 heeft Rusland de lancering vanuit Kaliningrad gesimuleerd van Iskander raketten. De Litouwse minister van Defensie Arvydas Anusauskas zei: "Er zijn altijd al kernwapens geweest in Kaliningrad".
* ↑ https://www.globalsecurity.org/wmd/world/russia/ss-26-program.htm. Gearchiveerd op 16 juni 2023.
* ↑ https://www.globalsecurity.org/wmd/world/russia/ss-26-specs.htm. Gearchiveerd op 11 april 2023.
* ↑ Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 24 november 2017. Geraadpleegd op 16 mei 2022.
* ↑ https://missilethreat.csis.org/missile/ss-26-2/. Gearchiveerd op 29 juni 2023.
* ↑ https://armenian.usc.edu/serzh-sargsyan-armenia-fired-iskander-missiles-at-shushi/. Gearchiveerd op 16 april 2023.
* ↑ https://www.middleeasteye.net/news/azerbaijan-armenia-israel-russia-missile-fired-shot-down. Gearchiveerd op 15 februari 2023.
* ↑ https://www.cbsnews.com/news/russian-forces-capable-of-being-nuclear-moving-to-crimea-nato-chief-says/. Gearchiveerd op 18 mei 2023.
* ↑ https://www.hln.be/buitenland/rusland-oefent-fictieve-nucleaire-raketaanvallen-in-exclave-kaliningrad-tussen-polen-en-litouwen~a700a95e/. Gearchiveerd op 15 april 2023.
* ↑ https://www.hln.be/buitenland/rusland-dreigt-met-kernwapens-als-navo-lidmaatschap-zweden-en-finland-toelaat~a6fad9e5/. Gearchiveerd op 16 april 2023.
# 9 (doorverwijspagina)

9 kan verwijzen naar:
* 9, jaar in de eerste eeuw na Christus
* 9 (2005), korte film uit 2005
* 9 (2009), animatiefilm uit 2009
* 9 (getal), natuurlijk nummer volgend op 8, gevolgd door 10
* 9 (album van Damien Rice), folkrockalbum uit 2006
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van 9 en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# 1-hexeen

Hex-1-een is een onverzadigd koolwaterstof met de brutoformule C$_6$H$_{12}$. Het is een naar benzine ruikende, kleurloze vloeistof, die vaak gewonnen wordt in aanwezigheid van meerdere isomeren. De stof is een isomeer van hexeen.
De stof wordt verkregen door koolwaterstoffen (aardolie) te kraken en vervolgens te destilleren. Een ander proces dat uitgevoerd wordt, is het zogenaamde SHOP-proces. Hierbij wordt etheen gebruikt om via een metathese-reactie hogere olefines te verkrijgen.

## Toepassingen

Hex-1-een wordt gebruikt als co-monomeer in co-polymerisatiereacties met bijvoorbeeld etheen. Een andere toepassing is het te oxideren en zo bijvoorbeeld hexaanaldehyde te maken. Een derde mogelijkheid is de koolstofketen te verlengen met koolmonoxide door een hydroformylatie uit te voeren, en zo heptaanzuur te produceren.
# 1-dodecaanthiol

1-dodecaanthiol is een organische verbinding met als brutoformule C$_{12}$H$_{26}$S. Het is een kleurloze tot lichtgele vloeistof met een kenmerkende geur, die onoplosbaar is in water.

## Toxicologie en veiligheid

De stof ontleedt bij verbranding met vorming van giftige gassen en reageert met sterk oxiderende stoffen.
# 1-hepteen

1-hepteen (oude benaming: 1-heptyleen), vaak afgekort aangeduid als hepteen, is een organische verbinding uit de stofklasse der alkenen (meer bepaald de alfa-alkenen) en heeft als brutoformule C$_7$H$_{14}$. Hepteen bevat een dubbele koolstof-koolstofbinding en hoort daarmee dus tot de onverzadigde verbindingen. In zuivere toestand is het een kleurloze en bijna reukloze ontvlambare vloeistof, die onoplosbaar is in water.

## Isomeren

Van 1-hepteen is een groot aantal structuurisomeren bekend:
* lineaire isomeren: 2-hepteen, 3-hepteen
* vertakte isomeren: onder andere 2-methyl-1-hexeen, 3-methyl-1-hexeen, 4-methyl-1-hexeen, 5-methyl-1-hexeen, 2,3-dimethyl-1-penteen, 2,4-dimethyl-1-penteen, 3,3-dimethyl-1-penteen
Commercieel verkrijgbaar hepteen is een isomerenmengsel met een kookpunt van ongeveer 90°C. 1-hepteen wordt gebruikt als additief in smeermiddelen, als katalysator en als oppervlakte-actieve stof.

## Voorkomen

1-hepteen is een van de producten van de petrochemische industrie en komt als bestanddeel in benzine voor. In zeer kleine hoeveelheden wordt het door de bloesems van appels, abrikozen, zoete kersen en pruimen afgegeven.

## Toepassingen

1-hepteen wordt als uitgangsstof in een aantal synthesen gebruikt, bijvoorbeeld als comonomeer in de bereiding van polyethyleen en de synthese van lineaire aldehyden. Daarbij wordt eerst een hydroformylering uitgevoerd waarbij octanal ontstaat. Aansluitende reductie tot 1-octanol, gevolgd door een dehydratie leidt tot vorming van 1-octeen. Jaarlijks wordt op deze wijze 100.000 ton geproduceerd.

## Externe link

* (en) MSDS van 1-hepteen
Etheen · Propeen · Buteen · Penteen · Hexeen · Hepteen · Octeen · Noneen · Deceen
* ↑ Veiligheidsblad - Merck Schuchardt OHG
* 1 2 3 4 5 Robert C. Weast (Editor): CRC Handbook of Chemistry and Physics, 58th edition, CRC Press, Cleveland, Ohio, USA, 1977
* 1 2 (en) Gegevens van 1-hepteen in de GESTIS-stoffendatabank van het IFA (geraadpleegd op 7 augustus 2008)
* ↑ (en) R. Baraldi, F. Rapparini, F. Rossi, A. Latella and P. Ciccioli (1999). Volatile Organic Compound Emissions from Flowers of the Most Occurring and Economically Important Species of Fruit Trees. Phys. Chem. Earth (B), 24: 729–732
* ↑ U.S. Patent 7312295 – Copolymers of ethylene and 1-heptene, December 25, 2007
* ↑ State-of-the-art technology for new Sasol plant
# .zw

.zw is het achtervoegsel van domeinnamen in Zimbabwe. .zw-domeinnamen worden uitgegeven door ZISPA, dat verantwoordelijk is voor het topleveldomein 'zw'.
# .укр

De domeinnaamextensie .укр is de Cyrillische vorm van de domeinnaamextensie voor Oekraïne.
# 2e Commando-brigade

2e Commando-brigade kan verwijzen naar:
* 2e Commando-brigade (Groot-Brittannië) - Britse voormalige legereenheid
* 2e Commando-brigade (Turkije) - Turkse legereenheid
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van 2e Commando-brigade en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# AP-69 (Spanje)

De autopista AP-69 is een geplande snelweg in Spanje. Deze weg moet Reinosa en de Atlantische kust gaan verbinden met de autopista AP-68 bij Miranda de Ebro ten oosten van Burgos. Het is een opwaardering van de nationale weg N-232.
Autopistas: AP-1 · AP-2 · AP-4 · AP-6 · AP-7 · AP-8 · AP-9 · AP-15 · AP-36 · AP-37 · AP-41 · AP-46 · AP-51 · AP-53 · AP-61 · AP-66 · AP-68 · AP-69 · AP-71 · R-1 · R-2 · R-3 · R-4 · R-5
Autovías: A-1 · A-2 · A-3 · A-4 · A-5 · A-6 · A-7 · A-8 · A-10 · A-11 · A-12 · A-13 · A-14 · A-15 · A-16 · A-19 · A-21 · A-22 · A-23 · A-24 · A-26 · A-27 · A-28 · A-30 · A-31 · A-32 · A-33 · A-34 · A-35 · A-38 · A-40 · A-41 · A-42 · A-43 · A-44 · A-45 · A-48 · A-49 · A-50 · A-52 · A-54 · A-55 · A-56 · A-57 · A-58 · A-59 · A-60 · A-62 · A-63 · A-64 · A-65 · A-66 · A-67 · A-68 · A-70 · A-72 · A-73 · A-74 · A-75 · A-76 · A-77 · A-80 · A-81 · A-83 · A-91
Regionale Autovías: · A-92 · A-92G · A-92M · A-92N · A-316 · A-318 · A-334 · A-357 · A-376 · A-381 · A-382 · A-383 · ARA-A1 · ARA-A2 · ARA-A3 · AS-I · AS-II · AS-III · BI-631 · BI-636 · BI-637 · GI-131 · A-636 · CM-10 · CM-40 · CM-41 · CM-42 · CM-43 · CM-44 · CM-45 · A-231 · A-601 · CL-631 · C-13 · C-14 · C-15 · C-16 · C-17 · C-25 · C-31 · C-32 · C-33 · C-35 · C-58 · C-60 · C-65 · EX-A1 · EX-A2 · EX-A3 · EX-A4 · EX-C1 · AG-11 · AG-22 · AG-41 · AG-53 · AG-54 · AG-55 · AG-56 · AG-57 · AG-58 · AG-59 · AG-64 · M-45 · M-406 · M-407 · M-409 · M-501 · M-506 · M-607 · RM-1 · RM-2 · RM-3 · RM-11 · RM-15 · RM-16 · RM-17 · RM-23 · CV-10 · CV-30 · CV-31 · CV-35 · CV-36 · CV-60 · CV-80 · GC-1 · GC-2 · GC-3 · GC-4 · LZ-3 · TF-1 · TF-2 · TF-4 · TF-5 · Ma-1 · Ma-13 · Ma-19 · Ma-20
Stedelijke Autovías · AC-10 · AC-11 · AC-12 · AC-14 · AI-12 · AI-81 · AI-82 · AL-12 · AL-14 · AV-20 · BA-11 · BA-20
· B-10 · B-20 · B-21
· B-22 · B-23
· B-24 · B-30
· B-40 · BU-11 · BU-30 · CC-11
· CC-21
· CC-23 · CA-31
· CA-32
· CA-33
· CA-34 · CA-35 · CA-36 · CO-31 · CO-32 · CT-31
· CT-32
· CT-33
· CT-34
· CS-22 · CO-31 · CO-32 · CU-11 · EL-20 · EL-28 · FE-11 · FE-12 · FE-13 · FE-14 · GJ-10 · GJ-20 · GJ-81 · GR-12 · GR-14 · GR-16 · GR-30 · GR-43 · H-30 · H-31 · JA-12 · JA-14 · LE-12 · LE-20 · LE-30 · LL-11 · LL-12 · LO-20 · LU-11 · M-11 · M-12 · M-13 · M-14 · M-21 · M-22 · M-23 · M-30 · M-31 · M-40 · M-50 · MA-20 · MA-21 · MA-22 · MA-23 · MA-24 · MA-40 · MU-30 · MU-31 · O-11 · O-12 · O-14 · OU-11 · P-11 · PO-10 · PO-11 · PO-12 · PU-11 · SA-11 · SA-20 · S-10 · S-20 · S-30 · SC-11 · SC-12 · SC-20 · SC-21 · SG-20 · SE-20 · SE-30 · SE-40 · SE-50 · SO-20 · T-11 · TO-20 · TO-21 · TO-22 · TO-23 · VA-11 · VA-12 · VA-20 · VA-30 · V-11 · V-15 · V-21 · V-23 · V-30 · V-31 · VG-20 · ZA-11 · ZA-12 · ZA-13 · ZA-30 · Z-30 · Z-32 · Z-40
# AP-6 (Spanje)

De autopista AP-6 of Autopista del Noroeste is een snelweg in Spanje, die begint in de buurt van Collado Villalba en eindigt in de buurt van Adanero. Deze tolweg heeft een lengte van 66 km. De weg sluit aan op de A-6.
# AP-68 (Spanje)

De AP-68 of Autopista Vasco-Aragonesa (Baskisch: Eusko-Aragoiar Autobidea) is een autosnelweg en tolweg in Spanje. Deze 295 kilometer lange snelweg, die onderdeel is van de Europese route E-804, loopt tussen de steden Bilbao in Baskenland en Zaragoza in Aragón en vormt een belangrijke schakel tussen de noordkust en de oostkust van het land. Ook Logroño ligt langs het traject.
Samen met de AP-2 (de autosnelweg Zaragoza-El Vendrell) is de AP-68 aangelegd tussen 1974 en 1979 om de noordkust met de westkust te verbinden. De bijnaam van deze snelweg was aanvankelijk Autopista del Ebro, zo genoemd omdat het traject voor een groot gedeelte de rivier de Ebro volgt, de AP-68 doet dat tussen Zaragoza en Miranda de Ebro.
De AP-68 heeft de status van autopista, een van de twee typen snelweg die Spanje kent. Een autopista is een luxe uitvoering van een autosnelweg, met gemiddeld een relatief kleine afstand tussen verzorgingsplaatsen en een relatief grote afstand tussen afritten, vooral bedoeld voor transitverkeer. Het is de bedoeling dat over een aantal jaar parallel hieraan ook een simpelere autosnelweg komt te lopen met een relatief kleine afstand tussen afritten, de autovía A-68, vooral bedoeld voor lokaal verkeer.

## Traject

De AP-68 begint in Bilbao nadat de kustsnelweg A-8 zich aldaar opsplitst in twee richtingen: Zaragoza en Frankrijk (AP-8). De weg loopt de eerste circa 80 kilometer door de Baskische bergen om ter hoogte van Miranda de Ebro de Ebro-vallei binnen te lopen. Bij deze stad ligt een belangrijk knooppunt met de AP-1, de snelweg van de noordkust naar Burgos.
Voorbij Miranda vervolgt de AP-68 zich in zuidoostelijke richting, langs Logroño. Na deze stad komt de weg bijna 150 kilometer lang door zeer dunbevolkt gebied tot bij Figueruelas de eerste voorsteden van Zaragoza beginnen. Bij Zaragoza sluit de AP-68 aan op de grote ringweg van deze stad.
Over zijn lengte loopt de AP-68 door vijf autonome regio's: Baskenland, Castilië en León, La Rioja, Navarra en Aragón.

## Tol

De AP-68 is een tolweg (autopista de peaje), waarover de private wegbeheerder Autopista Vasco-Aragonesa, C.E.S.A. concessie heeft. Voor het gebruik van het gehele traject, behalve een kleine gedeelte tussen Zaragoza en Utebo, moet de gebruiker betalen. Bij het oprijden van de tolweg trekt de gebruiker een ticket en betaalt bij het verlaten.
# 416

Het jaar 416 is het 16e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Italië

* Priscus Attalus, Romeins usurpator, wordt als krijgsgevangene meegevoerd in een triomftocht van keizer Honorius door de straten van Rome. Na de festiviteiten wordt hij verbannen naar de Liparische Eilanden ten noorden van Sicilië.

### Europa

* De Visigoten onder leiding van Wallia voeren oorlog tegen de Vandalen, Alanen en Sueben in Spanje. Hij verovert de Romeinse provincie Tarraconensis en de goudmijnen in Las Médulas. Volgens Plinius de Oudere wordt er jaarlijks 20.000 Romeinse ponden gedolven.

### Azië

* In Japan wordt het keizerlijk paleis in Kioto getroffen door een aardbeving.

## Literatuur

* Rutilius Namatianus verlaat Rome en begint aan een terugreis naar zijn vaderland in Zuid-Gallië. Onderweg maakt hij een poëtisch dichtwerk De Reditu suo (over zijn eigen terugkeer).
# 1070

Het jaar 1070 is het 70e jaar in de 11e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen

* De Byzantijnen onder Manuel Comnenus verslaan de Seltsjoeken die worden teruggedreven over de Eufraat.
* Stigand wordt afgezet als aartsbisschop van Canterbury.
* Bergen gesticht door Olav Kyrre. (traditionele datum)
* Willem de Veroveraar laat Windsor Castle bouwen. (jaartal bij benadering)
* De Literatuurtempel (Văn Miếu) in Hanoi wordt gebouwd.
* De bouw van de (nooit voltooide) kerk San Michele in Foro in Lucca wordt begonnen.
* Ralph de Gaël wordt benoemd tot graaf van Norfolk.
* Sancho I van Aragón scheidt van zijn vrouw Isabella van Urgel.
* Malcolm III van Schotland trouwt met Margaretha, een dochter van Eduard Ætheling.
* Het Bisdom Oslo wordt opgericht. (jaartal bij benadering)
Als Otto, de hertog van Beieren, in conflict komt met keizer Hendrik IV en zijn hertogstitel verliest, benoemt hij Welf tot hertog van Beieren.

## Opvolging

* Beieren - Otto van Northeim opgevolgd door Welf IV
* aartsbisschop van Canterbury - Stigand opgevolgd door Lanfranc van Bec
* Istrië - Ulrich I van Weimar opgevolgd door Hendrik I
* hertogdom Lotharingen - Gerard opgevolgd door zijn zoon Diederik II
* Saint-Pol - Hugo I opgevolgd door zijn zoon Gwijde I onder voogdij van diens stiefvader Arnold van Ardres
* Vlaanderen - Boudewijn VI opgevolgd door zijn zoon Arnulf III
* Weimar-Orlamünde - Ulrich I opgevolgd door zijn zoon Ulrich II
* Zweden - Halsten opgevolgd door Haakon (jaartal bij benadering)

## Geboren

* Hendrik I, markgraaf van Meißen (1089-1103)
* Abraham Bar Hiyya, Joods-Catalaans wiskundige en filosoof (jaartal bij benadering)
* Hendrik III, graaf van Luxemburg (1086-1096) (jaartal bij benadering)
* Hugo van Payens, eerste grootmeester van de Orde der Tempeliers (jaartal bij benadering)
* Isidorus van Madrid, Spaans heilige (jaartal bij benadering)
* Koloman, koning van Hongarije (1095-1116) (jaartal bij benadering)
* Willem van Champeaux, Frans filosoof en theoloog (jaartal bij benadering)
* Willem I, graaf van Luxemburg (1086-1129) (jaartal bij benadering)

## Overleden

* 6 maart - Ulrich I, markgraaf van Istrië (1060-1070) en graaf van Weimar (1067-1070)
* 14 april - Gerard, hertog van Lotharingen (1048-1070)
* 17 juli - Boudewijn VI (~40), graaf van Vlaanderen (1067-1070)
* Hugo I, graaf van Saint-Pol (1067-1070)
* Godelieve (~21), Vlaams heilige (jaartal bij benadering)
* Ivo II, heer van Bellême en bisschop van Sées (jaartal bij benadering)
* Ulrich I, graaf van Fenis en heer van Neuchâtel (jaartal bij benadering)
# 106° westerlengte

106° westerlengte (ten opzichte van de nulmeridiaan) is een meridiaan of lengtegraad, onderdeel van een geografische positieaanduiding in bolcoördinaten. De lijn loopt vanaf de Noordpool naar de Noordelijke IJszee, Noord-Amerika, de Grote Oceaan, de Zuidelijke Oceaan en Antarctica en zo naar de Zuidpool.
De meridiaan op 106° westerlengte vormt een grootcirkel met de meridiaan op 74° oosterlengte. De meridiaanlijn beginnend bij de Noordpool en eindigend bij de Zuidpool gaat door de volgende landen, gebieden of zeeën.
    Land, gebied of zee Nauwkeurigere gegevens Noordelijke IJszee  Canada Nunavut - Lougheedeiland Byam Martin Channel  Canada Nunavut - Melville-eiland Parrykanaal  Canada Nunavut - Stefansson Island, Victoria-eiland, Finlayson Islands Dease-straat  Canada Nunavut, Northwest Territories, Saskatchewan  Verenigde Staten Montana, Wyoming, Colorado, New Mexico, Texas  Mexico Chihuahua, Durango, Sinaloa Grote Oceaan Zuidelijke Oceaan Antarctica Niet-toegeëigend gebied in Antarctica
# 789

Het jaar 789 is het 89e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Brittannië

* De Vikingen plunderen tijdens het bewind van koning Beorhtric voor het eerst langs de Engelse kust een handelsnederzetting in Dorset bij Isle of Portland. (Volgens de Angelsaksische kroniek)
* Koning Egbert van Wessex wordt door zijn rivalen Offa van Mercia en Beorhtric verbannen naar het vasteland van Europa. Hij zoekt bescherming aan het Frankische hof.

### Europa

* Koning Karel de Grote steekt met een Frankisch expeditieleger (bestaande uit Friezen, Saksen en Abodriten) de rivier de Elbe over. Hij dringt door tot in de richting van de Oostzee (huidige Mecklenburg).
* Karel de Grote vertrouwt het Frankisch bestuur van de grensgebieden met Bretagne aan zijn oudste zoon Karel toe, nu de oorlog tegen de Bretons (Keltische stam) op vrijwel niets is uitgelopen.

### Arabische Rijk

* Marokko maakt zichzelf onafhankelijk van het kalifaat van de Abbasiden. Hiermee begint de dynastie van de Idrisiden in de westelijke Maghreb (Noord-Afrika). De stad Fez wordt gesticht.

### Azië

* Keizer Kammu lijdt een zware nederlaag tegen de opstandige Emishi. In Japan breekt een hongersnood uit, in de hoofdstad Nagaoka-kyō sterven duizenden inwoners door ondervoeding.

## Religie

* Bisschop Willehad geeft opdracht tot de bouw van de Dom van Bremen. Hij laat een houten kathedraal bouwen, die later door Ansgarius wordt geprezen voor haar schoonheid.

## Geboren

* Ziryâb, Arabisch poëet en wetenschapper (waarschijnlijke datum)

## Overleden

* 8 november - Willehad, Angelsaksisch missionaris
# 78 (getal)

78 (achtenzeventig) is het natuurlijke getal volgend op 77 en voorafgaand aan 79.
In de Franse taal (vooral in Frankrijk) is het getal 78 samengesteld uit meerdere telwoorden: soixante-dix-huit (60+10+8). Andere Franstaligen, zoals de Belgen en de Zwitsers, gebruiken: septante huit.

## In de wiskunde

* 78 is een driehoeksgetal.
* De getallen 77 en 78 vormen een getallenpaar van Ruth–Aaron: twee opvolgende positieve gehele getallen waarvan de sommen van de priemfactoren aan elkaar gelijk zijn: 7 + 11 = 2 + 3 + 13.

## Overig

78 is ook:
* het jaar A.D. 78 en het jaar 1978;
* het aantal omwentelingen per minuut (toeren) van een bepaald type grammofoonplaat: 78 toerenplaat;
* het atoomnummer van het scheikundige element Platina (Pt).