# Johannes (voornaam)

Johannes is zowel de Nederlandse als Duitse vorm van de Bijbelse jongensnaam Johanan en betekent 'Jahweh is genadig' of Yochanan' of 'de door God begenadigde' in het Hebreeuws.
De naam werd ten tijde van de verspreiding van het christendom in Noord-Europa(Nederland en Duitsland) voor het eerst gebruikt. Aanvankelijk werd de naam in de Latijnse vorm Joannes gebruikt die verwant is aan de Griekse vorm: Ιωαννης (Ioannes). De vorm Johannes (onder invloed van het Hebreeuws) is sinds de Renaissance en de Reformatie de meest gebruikelijke geworden. In Noord-Nederland dateren de oudste voorbeelden uit de 12e eeuw.
Voornamen die zijn afgeleid van Johannes zijn onder andere: Johan, Joan, Jan, Yohan, Jonas, Jon, Joost, Hans, Han en Wannes. In het Engels luiden de varianten John, Jon, Johnny en Jonny, in het Deens wordt het Jens, in het Frans Jean, Juan in het Spaans, João in het Portugees, Joan in het Catalaans, Giovanni in het Italiaans, Jonas in het Litouws, Ion in het Roemeens, János in het Hongaars, en Sean (of Shaun en Shawn) of Ian voor de Schotse en Ierse talen.
De vrouwelijke tegenhanger van Johannes is Johanna of Johanne; in het Engels wordt dit Joanna of Jane, in het Frans Jeanne, met vleiende verkleinnamen Jeanine of Janine.
Johannes is met name bekend van de volgende Bijbelse personages:
* Johannes (apostel), volgeling van Jezus en wellicht dezelfde als de evangelist Johannes, hoewel dit laatste niet erg waarschijnlijk is omdat het Johannes-evangelie vermoedelijk pas ná het jaar 100 is ontstaan.
* Johannes (evangelist), schrijver van het Evangelie volgens Johannes
* Johannes de Doper, profeet en neef van Jezus

## Bekende personen met de voornaam Johannes

* Apostel Johannes, zoon van Zebedeüs en Salome (vlg. Mt 27:55, 56; Mr 15:40) en broer van de apostel Jakobus, maar waarschijnlijk eerder diens jongere broer, want gewoonlijk wordt laatstgenoemde het eerst genoemd wanneer over beiden wordt gesproken.
* Evangelist Johannes
* Johannes Makkabeüs
* Johannes de Doper, zoon van Zacharias en Elisabeth; de voorloper van Jezus. Johannes’ ouders stamden beiden uit het priesterlijke huis van Aäron. Zacharias was een priester van de afdeling van Abia (vlg. Lu 1:5, 6)
* Johannes I van Byzantium
* Johannes II van Byzantium
* Johannes III van Byzantium
* Johannes IV van Byzantium
* Johannes V van Byzantium
* Johannes VI van Byzantium
* Johannes VII van Byzantium
* Johannes VIII van Byzantium
* Johannes II van Liechtenstein
* Johannes Alamanus
* Johannes Alvarez Manusama
* Johannes Bayer
* Johannes Benedictus van Heutsz
* Johannes Bessarion
* Johannes Blaskowitz
* Johannes Bogerman
* Johannes Bosboom
* Johannes Brahms
* Johannes Brockmann
* Johannes Brugman
* Johannes Calvijn
* Johannes Casper van Beek
* Johannes Chrysostomus
* Johannes Ciconia
* Johannes Diderik van der Waals
* Johannes Dirk Bloemen
* Johannes Don Bosco
* Johannes Drost
* Johannes Duns Scotus
* Johannes Esser
* Johannes Godefridus Frederiks
* Johannes Gutenberg
* Johannes Hendricus Jurres
* Johannes Hendrik Eversen
* Johannes Hunyadi
* Johannes Hus
* Johannes Hyrcanus
* Johannes Itten
* Johannes Jacob Buskes, jr.
* Johannes Jacobus Ras
* Johannes Kapodistrias
* Johannes Kepler
* Johannes Leendert Scherpenisse
* Johannes Leonardi
* Johannes Markus
* Johannes Martin Bijvoet
* Johannes O.
* Johannes Ockeghem
* Johannes Pieter Pronk
* Johannes Post
* Johannes Psycháris
* Johannes Rau
* Johannes Reuchlin
* Johannes Scotus Eriugena
* Johannes Strijdom
* Johannes Theodorus van der Kemp
* Johannes Vares
* Johannes Verhulst
* Johannes Verkuyl
* Johannes Vermeer
* Johannes Wier
* Johannes Willebrands
* Johannes de Deo
* Johannes de Heer
* Johannes van Ávila
* Johannes van Dam
* Johannes van den Bosch
* Johannes van der Hoeven
* Johannes van der Poel
* Johannes van het Kruis
* Keizer Johannes, West-Romeins keizer (423-425)
* Paus Johannes I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI (tegenpaus), XVII, XVIII, XIX, XX (nooit bestaan), XXI, XXII en XXIII
* Paus Johannes Paulus I en II
* Priester Johannes
* ↑ Johannes. www.meertens.knaw.nl/. Gearchiveerd op 14 mei 2023.