OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cornelis van Mierop

Cornelis Vincentsz. van Mierop (1509 - 1572) was aartsdiaken en domproost, hoofd van het domkapittel van de Utrechtse Domkerk. Ook was hij deken van het kapittel van Oudmunster te Utrecht.

## Leven en werk

Van Mierop was een zoon van de thesaurier-generaal van Holland, Vincent Cornelisz. en Maria Ruysch. Hij schreef zich in 1522 in als minderjarige bij de Universiteit Leuven, waaruit blijkt dat hij toen nog geen veertien jaar was (de leeftijd waarop een jongen zich daar mocht inschrijven als meerderjarige). In 1528 werd hij deken van de kanunniken van de Haagse Hofkapel. Hij trad daarmee in de voetsporen van zijn grootvader Jacob Ruysch. In 1533 studeerde hij rechten in Padua, waar hij promoveerde tot doctor in de rechten. Weer trad hij daarmee in de voetsporen van zijn grootvader. Van 1534 tot 1537 was hij tevens onbezoldigd raadsheer in het Hof van Holland. In 1541 schonk hij het "Maaghdeglas" aan de Grote Kerk van Den Haag. In 1545 werd van Mierop benoemd tot domproost in Utrecht. Vanaf 1 juni 1547 was hij tevens raadsheer in de Geheime Raad, een adviescollege van de landsheer, ten tijde van zijn benoeming was dat keizer Karel V. In 1556 schonk hij een van de gebrandschilderde glazen in de Grote of Sint-Janskerk in Gouda, een afbeelding van Jezus die preekt bij de Jordaan. Hij werd als schenker van dit glas door de glazenier Dirk Crabeth afgebeeld. Achter hem staat zijn patroon, de heilige Vincentius. In 1557 had Van Mierop een renteloze lening van 500 Carolusguldens verstrekt aan de Broeders des Gemenen Levens van het Hieronymushuis aan de Kromme Nieuwe Gracht. Er werd een galerij gebouwd van zijn huis naar de fraterskerk en hun 'librije', alwaar de domproost zijn leven lang een gebedsruimte kreeg. In het Centraal Museum te Utrecht bevindt zich een penning uit 1558 waarop hij staat afgebeeld. In 1562 kocht hij de ridderhofstad Huis te Vliet te Lopik.
Van Mierop overleed in 1572. Hij had testamentair geregeld dat uit zijn nalatenschap de bouw van elf armenwoningen gefinancierd zou worden. Deze Myropscameren werden gebouwd aan de Springweg in Utrecht.
* Bosch, R. A., De 72 glazen van de Sint Janskerk in Gouda, Delft, 2008
* Braake, S. ter, Met Recht en Rekenschap. De ambtenaren bij het Hof van Holland en de Haagse Rekenkamer in de Habsburgse Tijd (1483-1558), Hilversum, 2007, p. 392
* Braake, S. ter, Rond het Binnenhof. Twintig Haagse geschiedenissen uit de zestiende eeuw, Hilversum 2012, geschiedenis 6
* Giebels, H, en Slits, F., Georgius Macropedius 1487-1558. Leven en werken van een Brabantse humanist, Tilburg 2005, pp. 124-125.
* Repertorium van ambtsdragers en ambtenaren 1428-1861: Dr. Cornelis Vincentsz. van Mierop
# Telmatometroides

Telmatometroides is een geslacht van wantsen uit de familie van de Gerridae (schaatsenrijders). Het geslacht werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Polhemus in 1991.

## Soorten

Het genus is monotypisch en bevat alleen de volgende soort:
* Telmatometroides rozeboomi (Drake & Harris, 1937)
* ↑ Telmatometroides Genus Informatie BioLib. biolib.cz. Geraadpleegd op 7 november 2023.
* ↑ Telmatometroides Genus Informatie GBIF. www.gbif.org. Geraadpleegd op 7 november 2023.
# Phoroncidia sjostedti

Phoroncidia sjostedti is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de kogelspinnen (Theridiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Phoroncidia. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Albert Tullgren.
# Stade Pierre Claver Divounguy

Het Stade Pierre Claver Divounguy is een multifunctioneel stadion in Port-Gentil, een stad in Gabon. In het stadion is plaats voor 7.000 toeschouwers. Het stadion wordt vooral gebruikt voor voetbalwedstrijden, de voetbalclub AS Stade Mandji maakt gebruik van dit stadion.
* 1 2 3 Stade Pierre Claver Divounguy, Soccerway (24 april 2022).
* 1 2 3 (en) Stadiums in Gabon, World Stadiums (24 april 2022).
# Notopomala glaucipes

Notopomala glaucipes is een rechtvleugelig insect uit de familie veldsprinkhanen (Acrididae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Rehn.
# Xylocopa mohnikei

Xylocopa mohnikei is een vliesvleugelig insect uit de familie bijen en hommels (Apidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Cockerell.
# Cornelis van Nijmegen Schonegevel

Cornelis van Nijmegen Schonegevel (Dokkum, 8 december 1861 – Wolvega, 2 februari 1941) was een Nederlandse burgemeester en kantonrechter.

## Leven en werk

Van Nijmegen Schonegevel was een zoon van Dionys van Nijmegen Schonegevel, koopman, en Magdalena Wentholt. Hij trouwde met Dieuwke Cath (1872-1946)
Hij studeerde rechten aan de Rijksuniversiteit Groningen en promoveerde in juli 1892. Hij was korte tijd advocaat in Leeuwarden tot hij in november 1893 werd benoemd tot burgemeester van Grootegast. Drie jaar later volgde zijn benoeming tot burgemeester van Doniawerstal. Hij was bovendien plaatsvervangend kantonrechter in het kanton Lemmer (1898-1907). Per 1 maart 1907 werd hij ten slotte burgemeester van Weststellingwerf. In 1930 werd hij benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Ter gelegenheid van zijn zilveren jubileum als burgemeester, werd in 1932 in het gemeentehuis een gedenksteen onthuld. Van Nijmegen Schonegevel werd, op eigen verzoek, per 1 mei 1934 eervol ontslagen. Op 26 april leidt hij voor het laatst een raadsvergadering, zijn 284e, waarin hij aan het begin het overlijden van koningin Emma herdenkt en later volgt zijn afscheidstoespraak met onder andere deze woorden:
   Het spreekt van zelf, dat ik tekortkomingen heb gehad. Toch hoop ik, dat ik naar uw oordeel, raad van Weststellingwerf, zoveel mogelijk ben nagekomen den eed, bij de aanvaarding van mijn ambt afgelegd, dat ik de belangen van de gemeente Weststellingwerf zal voorstaan en bevorderen. Ingezetenen der gemeente, ik breng u hartelijk dank voor de sympathieke wijze, waarop u mij steeds zijt tegemoet gekomen; ik wil u mijnerzijds ook nog wel eens gaarne verzekeren, dat ik met u heb medegeleefd en u van deze plaats uit nog gaarne alle goeds toewensen. Met den wens, dat de gemeente Weststellingwerf in bloei moge toenemen als straks weer eens betere tijden aanbreken, neem ik afscheid van u. Het ga de gemeente wel.
Van Nijmegen Schonegevel overleed in zijn woonplaats Wolvega op 79-jarige leeftijd.
* ↑ "Jubileum burgemeester Van Nijmegen Schonegevel" in Nieuwsblad van Friesland, 26 februari 1932, p. 13
* ↑ Nieuwsblad van het Noorden, 30 augustus 1930, p. 2
* ↑ "Een gedenksteen onthuld" in Nieuwsblad van Friesland, 11 juli 1932
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 8855 937X
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 072646950
* Virtual International Authority File: 281780379
* WorldCat (via VIAF): 281780379
# Telogmometopius sarawakensis

Telogmometopius sarawakensis is een halfvleugelig insect uit de familie schuimcicaden (Cercopidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Liang, Jiang & Webb.
# Phoroncidia scutellata

Phoroncidia scutellata is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de kogelspinnen (Theridiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Phoroncidia. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1879 door Władysław Taczanowski.
# Stalix sheni

Stalix sheni is een straalvinnige vissensoort uit de familie van kaakvissen (Opistognathidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1989 door Smith-Vaniz.
# Notoxus hokkaidensis

Notoxus hokkaidensis is een keversoort uit de familie snoerhalskevers (Anthicidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Kono.
# Paradoxostoma flaccidum

Paradoxostoma flaccidum is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Paradoxostomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door Schornikov.
# Xerosicyos

Xerosicyos is een geslacht uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae). Het geslacht bestaat uit vier soorten die endemisch zijn in Madagaskar. De botanische naam is afkomstig van de Griekse woorden xeros (droge) en sicyos (komkommer).
In Nederland heeft de Botanische Tuin Kerkrade planten uit dit geslacht in zijn collectie.

## Soorten

* Xerosicyos danguyi
* Xerosicyos decaryi
* Xerosicyos perrieri
* Xerosicyos pubescens

## Externe link

* Xerosicyos in de Madagascar Catalogue
... · Alsomitra · Benincasa · Bryonia · Citrullus · Coccinia · Cucumis · Cucurbita · Ecballium · Gynostemma · Lagenaria · Luffa · Momordica · Sechium · Sicana · Trochomeria · Xerosicyos · Zehneria · ...
# Cranaus praedo

Cranaus praedo is een hooiwagen uit de familie Cranaidae.
# Ton van Summeren

Ton van Summeren (Oss, 24 maart 1953 - Amsterdam, 29 mei 2017) was een Nederlands schilder die deel uitmaakte van het postmodernisme.

## Opleiding

Van Summeren studeerde van 1970-1972 aan de Grafische School te Eindhoven en aan de Stadsacademie te Maastricht (1972-1975). Daarna verhuisde Van Summeren naar Noord-Holland, alwaar hij zich verder schoolde bij Ateliers '62 te Haarlem.

## Werk

Het werk van Van Summeren bestaat onder andere uit beschilderde foto's, installaties en wandschilderingen. Een aantal van zijn werken zijn te vinden in de openbare ruimte en openbare gebouwen. Enkele voorbeelden hiervan zijn de lichtinstallatie Meteorenregen op het plafond van een passage aan de Kostverlorenkade, Nap (2001), een vloerschildering in de Christelijke Scholengemeenschap in Buitenveldert en de Kikkerbrug (2011) aan de Inlaagdijk in de wijk Bangert Oosterpolder in Zwaag.
* ↑ Straus, Cees, "De Harry Mulish van de schilderkunst", Trouw, 28-10-1993, pp. 2. Geraadpleegd op 24 augustus 2020.
* ↑ Ton van Summeren - history. tonvansummeren.nl. Geraadpleegd op 24 augustus 2020.
* ↑ Kaartviewer Gemeente Hoorn. kaartviewer.hoorn.nl. Geraadpleegd op 24 augustus 2020.
* Gemeinsame Normdatei: 119425343
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 4489 7586
* Library of Congress Control Number: no2006085157
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 070990190
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 76052
* Union List of Artist Names: 500390536
* Virtual International Authority File: 73612576
* WorldCat (via VIAF): 73612576
# Telogmometopius sabahensis

Telogmometopius sabahensis is een halfvleugelig insect uit de familie schuimcicaden (Cercopidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Liang, Jiang & Webb.
# Phoroncidia splendida

Phoroncidia splendida is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de kogelspinnen (Theridiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Phoroncidia. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Tord Tamerlan Teodor Thorell.
# Spoorlijn Treis - Neef

De spoorlijn Treis - Neef was een geplande Duitse spoorlijn in Rijnland-Palts en gepland als spoorlijn 3113 onder beheer van DB Netze.

## Geschiedenis

Met de aanleg van het traject werd door de Preußische Staatseisenbahnen aangevangen in 1915 waarbij de verbinding tussen Koblenz en Trier op vier sporen gebracht moest worden, naast de reeds bestaande spoorlijn Koblenz - Perl. Vanwege de strategische gevoeligheid van de Kaiser Wilhelm tunnel, toen de langste tunnel van Duitsland werd besloten om ter hoogte van Cochem de lijn op de rechteroever van de Moezel te bouwen. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog werd de bouw van strategisch belangrijke bouwwerken aan banden gelegd onder het Verdrag van Versailles. De verdubbeling van de verbinding Koblenz - Trier was economisch niet rendabel en derhalve werd het project stilgelegd.

### Treiser tunnel

In 1916 werd met de bouw van de Treiser tunnel begonnen, de doorbraak werd in 1919 gevierd en de tunnel werd voltooid in 1923. Met een lengte van 2565 meter was de Treiser tunnel de zeven langste tunnel van Duitsland en de langste waar nooit een trein heeft gereden. Wel is de tunnel in gebruik geweest als champignonkwekerij en in de Tweede Wereldoorlog als ondergrondse fabriek waar krijgsgevangenen werden in gezet voor de oorlogsindustrie. In 1946 werden beide tunnelportalen opgeblazen door het Franse leger.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen zou er een aansluiting zijn op de volgende spoorlijnen:

### Treis-Karden

    DB 3010, spoorlijn tussen Koblenz en Perl

### Neef

    DB 3010, spoorlijn tussen Koblenz en Perl

## Galerij

* Zuidportaal van de Treiser tunnel met restanten van bunkers
* Tracé met resterende stutmuur bij het voormalige zuidportaal
* Tracé door Bruttig
* Elke straat een onderdoorgang in Bruttig
* Grootste overspanning in Bruttig

## Literatuur

* Eisenbahnatlas Deutschland. Schweers + Wall, Aachen 2014, ISBN 978-3-89494-145-1.
* http://www.eisenbahn-tunnelportale.de/lb/inhalt/tunnelportale/3113.html
* https://web.archive.org/web/20170609093456/http://www.railations.net/rechte-moselstrecke.html
# Notoraja sapphira

Notoraja sapphira is een vissensoort uit de familie van de Arhynchobatidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Bernard Séret en Peter Robert Last.
* ↑ (en) Notoraja sapphira op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Notoraja sapphira. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 02 2013 version. N.p.: FishBase, 2013.
# Paradoxostoma fluctusbenguelensis

Paradoxostoma fluctusbenguelensis is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Paradoxostomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Hartmann.
# Xylophanes jordani

Xylophanes jordani is een vlinder uit de familie van de pijlstaarten (Sphingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1916 gepubliceerd door Benjamin Preston Clark.
# Cordilura gagatina

Cordilura gagatina is een vliegensoort uit de familie van de drekvliegen (Scathophagidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1869 door Loew.
# Torpediniformes

Torpediniformes zijn een orde van roggen. Het is een orde bestaande uit vijf families: de stroomroggen (Narcinidae), de sluimerroggen (Narkidae), de Hypnidae, de Platyrhinidae en de sidderroggen (Torpedinidae).

## Leefwijze

De sidderroggen jagen op betrekkelijk grote prooien die zij verdoven met een stroomschok uit hun elektrisch orgaan. De stroomroggen jagen op kleinere prooien en gebruiken hierbij waarschijnlijk niet hun elektrische orgaan. Roggen uit beide families gebruiken altijd hun vermogen om elektrische schokken af te geven ter verdediging.

## Families

Over de systematiek bestaat geen consensus.
* Narcinidae (Stroomroggen)
* Narkidae (Sluimerroggen) (ook wel als onderfamilie Narkinae van de Narcinidae)
* Hypnidae
* Platyrhinidae
* Torpedinidae (Sidderroggen)
* ↑ Fishbase Torpediniformes
* ↑ Compagno, Leonard J.V. & Heemstra, Phillip C. (May 2007) Electrolux addisoni, a new genus and species of electric ray from the east coast of South Africa (Rajiformes: Torpedinoidei: Narkidae), with a review of torpedinoid taxonomy. Smithiana, Publications in Aquatic Biodiversity, Bulletin 7: 15-49
Rajiformes · Torpediniformes · Rhinopristiformes · Myliobatiformes
# Tayeb Braikia

Tayeb Braikia (Aarhus, 8 maart 1974) is een voormalig Deense prof-wielrenner en sinds 2009 bondscoach van de Deense wielerbond. Een taak die hij eerder ook al bekleedde van 2002 tot 2005. In zijn loopbaan als wielrenner was Braikia zowel op de weg als op wielerbaan succesvol. Hij was de eerste buitenlandse winnaar van de Ronde van Overijssel en won onder meer de Clásica de Almería in 2001. Die laatste wedstrijd zou tevens de laatste overwinning uit de loopbaan van Braikia blijken. In de eerste etappe van de Ronde van Murcia kwam de Deen dat jaar zwaar ten val in de massasprint. Een lange revalidatie volgde, maar zwaar schouderletsel zorgde ervoor dat Braikia nooit meer terugkeerde in het wielerpeloton.
Het meest succesvol was Braikia misschien wel op de baan. Hij won meerdere Deense titels op diverse onderdelen en was daarnaast twee keer winnaar van een zesdaagse. In 1997 won hij samen met landgenoot Jakob Piil de Zesdaagse van Grenoble, waarna hij in 1999 samen met Jimmi Madsen in eigen land de Zesdaagse van Kopenhagen op zijn naam schreef.

## Voornaamste overwinningen

1997
* Zesdaagse van Grenoble
* Deens kampioenschap baanwielrennen, ploegenachtervolging
1998
* Ronde van Overijssel
* Deens kampioenschap baanwielrennen, ploegenachtervolging
1999
* 2 ritten en eindklassement Circuit Franco-Belge
2001
* Clásica de Almería

## Resultaten in voornaamste wedstrijden

| Jaar | Ronde van Italië | Ronde van Frankrijk | Ronde van Spanje |
| 2000 | 114e | | |
Aerts · Baguet · Blijlevens · Braikia · Brandt · D'Hollander · De Clercq · De Waele · Eeckhout · Gardeyn · Marichal · Michajlov · Paulissen · Tchmil · Van de Wouwer · Van Dyck · van Gulik · Van Hyfte · Van Lancker · Van Speybroeck · I. Verbrugghe · R. Verbrugghe · Vermaut · Amorison (stagiair) · Van Huffel (stagiair) · Van Impe (stagiair)
Aerts · Amorison · Baguet · Braikia · Brandt · D'Hollander · De Clercq · Detilloux · Eeckhout · Gardeyn · Marichal · McEwen · Michajlov · Stremersch · Tchmil · Van de Wouwer · Van Dijk · van Gulik · Van Impe · Van Lancker · Van Petegem · Van Speybroeck · I. Verbrugghe · R. Verbrugghe · Vermaut · Vierhouten · Caethoven (stagiair) · D'Haese (stagiair) · Van der Slagmolen (stagiair)
# Phoroncidia thwaitesi

Phoroncidia thwaitesi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de kogelspinnen (Theridiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Phoroncidia. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1869 door Octavius Pickard-Cambridge.
# Notoraja hirticauda

Notoraja hirticauda is een vissensoort uit de familie van de Arhynchobatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Last & McEachran.
* ↑ (en) Notoraja hirticauda op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Notoraja hirticauda. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 02 2013 version. N.p.: FishBase, 2013.
# Paradoxostoma fuscum

Paradoxostoma fuscum is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Paradoxostomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Müller.
# Xylophanes hydrata

Xylophanes hydrata is een vlinder uit de familie van de pijlstaarten (Sphingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1903 gepubliceerd door Lionel Walter Rothschild & Heinrich Ernst Karl Jordan.
# Cordilura fulvipes

Cordilura fulvipes is een vliegensoort uit de familie van de drekvliegen (Scathophagidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1838 door Meigen.
# Torpedo (Frankfurt)

Torpedo is een historisch merk van motorfietsen.
De bedrijfsnaam was: Weil-Werke AG, later Torpedo-Werke AG, Frankfurt-Rödelheim.
Dit was een Duitse fietsenfabriek die in 1949 motorfietsen ging produceren. Men bouwde voornamelijk machines met ILO- en Sachs-tweetaktmotoren van 125-, 147- en 175 cc. De productie werd in 1956 beëindigd.
* Erwin Tragatsch: Alle Motorräder 1894-1981: Eine Typengeschichte. 2500 Marken aus 30 Ländern' Stuttgart 1997, ISBN 3-87943-410-7
* Erwin Tragatsch: The Illustrated Encyclopedia of Motorcycles', Secaucus 1985. ISBN 0890098689
* S. Ewald/G. Murrer: Enzyklopädie des Motorrads, Marken - Modelle - Technik, Bechtermünz Verlag 1999, ISBN 3-8289-5364-6
# Tatárszentgyörgy

Tatárszentgyörgy is een plaats (község) en gemeente in het Hongaarse comitaat Pest. Tatárszentgyörgy telt 1858 inwoners (2001).
# Phanagnathus

Phanagnathus is een geslacht van kevers uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1950 door Basilewsky.

## Soorten

Het geslacht Phanagnathus is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
* Phanagnathus overlaeti Burgeon, 1936
* ↑ Anichtchenko A. et al., (editors): Carabidae of the World. www.carabidae.org (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)
# Nueva Esperanza (Argentinië)

Nueva Esperanza is een plaats in het Argentijnse bestuurlijke gebied Pellegrini in de provincie Santiago del Estero. De plaats telt 4.278 inwoners.
# Paradox van Günther

De paradox van Günther stelt dat op middellange termijn de beroepsbevolking kan toenemen bij dalende totale bevolking en vice versa. Dat is het gevolg van het ontbreken van een systematisch verband tussen de totale bevolking en de rekruteringsbevolking. Zo kan de groeivoet van de rekruteringsbevolking sterk afwijken van de totale bevolking. Op lange termijn betekent een dalend geboortecijfer echter hoe dan ook een daling van de rekruteringsbevolking.
Het paradox van Günther is vernoemd naar de Duitse econoom Ernst Günther, die de theorie in 1931 publiceerde in de Jahrbücher für Nationalökonomie und Statistik.
# Xyleen

Xyleen of dimethylbenzeen, vroeger (in het Duits nog steeds) ook wel xylol genoemd, is een heldere, kleurloze vloeistof met kenmerkende geur.

## Chemische structuur

De chemische structuur is die van een benzeenring, waarvan twee waterstofatomen door een methylgroep zijn vervangen.
Er zijn drie isomeren, die van elkaar verschillen in de ligging van de methylgroepen en een aantal fysische grootheden (vergelijk de tabel hiernaast):
* ortho-xyleen (1,2-dimethylbenzeen) (o-xyleen) (methylgroepen op aangrenzende C-atomen in de benzeenring)
* meta-xyleen (1,3-dimethylbenzeen) (m-xyleen) (methylgroepen gescheiden door één CH-groep)
* para-xyleen (1,4-dimethylbenzeen) (p-xyleen) (beide methylgroepen liggen tegenover elkaar)
Xyleen dat als oplosmiddel wordt gebruikt bestaat gewoonlijk uit een mengsel van deze isomeren. Als de stof als grondstof voor andere stoffen wordt gebruikt, wordt een zuiver isomeer gebruikt.

## Productie

Xylenen zijn voornamelijk afkomstig uit de olieraffinage; een belangrijke bron is de katalytische reforming. Een van de stromen uit dit proces is de "C$_8$"-aromatische fractie, die hoofdzakelijk bestaat uit xylenen en ethylbenzeen.
Xylenen worden geproduceerd door de methylering van benzeen en/of tolueen.
De commercieel belangrijkste xyleenisomeer is para-xyleen. Para-xyleen kan uit een mengsel van xylenen geïsoleerd worden door kristallisatie: de smeltpunten van de xyleen-isomeren liggen vrij ver uiteen. De kookpunten daarentegen verschillen weinig waardoor destillatie moeilijk wordt. Meta- en ortho-xyleen en ethylbenzeen kunnen door isomerisatie omgezet worden in para-xyleen.
Het is ook mogelijk om para-xyleen te produceren op basis van biomassa. Dit kan door de reactie van 2,5-dimethylfuraan (DMF) met etheen; DMF kan uit hernieuwbare biomassa bekomen worden. Een andere mogelijke route loopt langs isobutanol, dat door fermentatie uit biomassa kan gewonnen worden. In het Gevo-proces wordt isobutanol katalytisch gedehydrateerd tot isobuteen, daarna gedimeriseerd tot 2,4,4-trimethyl-1-penteen en in een derde reactie gebeurt dan de dehydrocyclisatie van iso-octeen tot p-xyleen.

## Toepassing

Xyleen wordt voornamelijk toegepast als oplosmiddel van organische stoffen (harsen, verf en vetten). Uit para-xyleen wordt tereftaalzuur door middel van oxideren bereid. Het zuur wordt gebruikt voor de productie van de polyester polyethyleentereftalaat (bekend van de petflessen).

## Toxicologie en veiligheid

Xyleen is een ontvlambare vloeistof. Inademing van de dampen kan aanleiding geven tot hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid of bewusteloosheid. De stof is irriterend voor de huid en de ogen. Blootstelling van zwangere vrouwen aan xyleen dient vermeden te worden.
# Corynoptera praefurcifera

Corynoptera praefurcifera is een muggensoort uit de familie van de rouwmuggen (Sciaridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door Mohrig.
# Townsendmol

De townsendmol (Scapanus townsendii) is een zoogdier uit de familie van de mollen (Talpidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Bachman in 1839.

## Voorkomen

De soort komt voor in Canada en de Verenigde Staten.
* ↑ (en) Townsendmol op de IUCN Red List of Threatened Species.