# Richard Roland Holst

Richard Nicolaüs (Rik) Roland Holst (Amsterdam, 4 december 1868 – Bloemendaal, 31 december 1938) was een Nederlandse beeldend kunstenaar: schilder, tekenaar, lithograaf, boekbandontwerper, etser, houtsnijder, glazenier en schrijver.

## Levensloop

Hij werd geboren als zoon van Adriaan Roland Holst, fabrikant en assuradeur, en Sabina Posthumus. De dichter Adriaan Roland Holst was een oomzegger van Richard. Rik - zijn roepnaam - Roland Holst studeerde van 1885 tot 1890 aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten te Amsterdam. Vanaf 1918 was hij er docent en van 1926 tot 1934 directeur. Hij trad op 16 januari 1896 in het huwelijk met de bekende dichteres en revolutionair Henriette van der Schalk. Dit huwelijk bleef kinderloos.

## Werk

Richard Roland Holst onderging de invloed van William Morris. Hij kende de kunst in de eerste plaats een ideële, dienende taak toe en legde vooral de nadruk op ambachtelijke zuiverheid en schone vorm. Daarbij hechtte hij grote waarde aan samenwerking tussen kunstenaars (uit verschillende "disciplines"). Om die reden wordt hij wel een gemeenschapskunstenaar genoemd. Hij was een vriend van Herman Gorter en werd overtuigd socialist.
Hij maakte houtsneden, ontwierp affiches, deed de typografische vormgeving van de dichtbundel “Sonnetten en verzen in terzinen geschreven” van Henriette Roland Holst en maakte muurschilderingen in de Beurs van Berlage, het kantoor van de Algemeene Nederlandse Diamantbewerkersbond de 'Burcht van Berlage' en het gebouw van de Hoge Raad in Den Haag.
Later maakte hij ook glas-in-loodramen, onder andere voor het Amsterdamse stadhuis, de Domkerk en het hoofdpostkantoor op de Neude, beide te Utrecht. Hij was ook boekbandontwerper.

## Beeld

Roland Holst staat afgebeeld op een beeldhouwwerk op de brug van de Parnassusweg over het Zuider Amstelkanaal in Amsterdam. Hij figureert daar met palet en penseel, tezamen met architect H.P. Berlage en beeldhouwer Joseph Mendes da Costa. Stadsbeeldhouwer Hildo Krop maakte het beeld in 1940-1941 maar het mocht van de Duitse bezetter niet worden geplaatst. Het werd uiteindelijk onthuld op 17 april 1957.

## Galerij

* Glas-in-loodramen in de Dom van Utrecht
* Affiche voor de "Raden van Arbeid", 1920
* Affiche voor Lucifer
* Omslag van het blad De architect
* Affiche voor Goethe's Faust
* Titelblad van het tijdschrift Wendingen
* Boer bij een hooischelf, 1889
* Jan Verkade schilderend onder een boom, 1891
* Huizer meisje onder een boom, 1892-1893
* Helga's intrede, 1894
* Ex libris S.A. Krijn door Nicolaas Roland Holst

## Werk in openbare collecties (selectie)

* Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam

## Publicaties

* Vijftien afbeeldingen in boekdruk naar de wandschilderingen van R.N. Roland Holst in het gebouw van den Algemeenen Nederlandschen Diamantbewerkersbond te Amsterdam. Rotterdam: Brusse, 1907
* George Hendrik Breitner, Architectura, 27e jaargang, 16 juni 1923, nummer 22, p. 117.
* De ontwikkeling en verwezenlijking der architecturale gedachte in Holland. Santpoort: C.A. Mees, 1924
* Overpeinzingen van een bramenzoeker (1923) (9e druk 1989, Rotterdam : Donker, ingeleid door Michaël Zeeman, ISBN 90-6100-322-9)
* De ontwikkeling en verwezenlijking der architecturale gedachte in Holland, Architectura, 28e jaargang, 16 en 23 februari 1924, nummer 4 en 5, pp. 15–24.
* Avonturen met Ariël. Maastricht: Boosten & Stols, 1924
* Puvis de Chavannes, 1824-1924. Ca. 1925
* Over kunst en kunstenaars (2 dln., 1923 & 1928) Amsterdam : Meulenhoff
* Dr. Petrus Josephus Hubertus Cuypers, 1827-1927, 1927
* Over vrije en gebonden vormen in de plastische kunst. Amsterdam: Van Kampen, 1927
* Chassériau et Puvis de Chavannes (1928), Amsterdam : H.J. Paris
* In en buiten het tij. Nagelaten beschouwingen en herdenkingen (1940; met een inleiding door Henriette Roland Holst), Amsterdam : Meulenhoff

## Externe link

* Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
* Biografie in het Biografisch Woordenboek voor het Socialisme en de Arbeidersbeweging
Bronnen en literatuur
* A.M. Hammacher (1938) Geteekende portretten en koppen van R.N. Roland Holst, maandblad Beeldende Kunst jrg. 25, afl. 1
* Arondéus, W. (1941) Figuren en problemen der monumentale schilderkunst in Nl, Amsterdam : Wereldbibliotheek (ISSN 2213-9524), nr 733.
* Roland Holst, H. (1940) Kinderjaren en jeugd van R. N. Roland Holst, Zeist : Ploegsma.
* Schathorn, P. (1979) Legaat R. N. Roland Holst; in cat. tent. Rijksmuseum Amsterdam
* Rijnders, M. (1992) R.N. Roland Holst, Amsterdam : Stadsuitgeverij Amsterdam (reeks Nederlandse affiches) (ISBN 90-5366-044-5)
* Tibbe, L. (1994) R.N. Roland Holst - Arbeid en schoonheid vereend. Opvattingen over gemeenschapskunst, Amsterdam : Architectura & Natura (ISBN 90-71570-39-8)
* Tibbe, L. (2000) Vier Kunstdebatten omstreeks 1900, Nijmegen : Stichting Nijmeegse Kunsthistorische Studies (ISBN 90-5710-092-4).
* Heijden, Marien van der, Biografie Richard Nicolaüs Roland Holst (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis), 10 februari 2003.
* Ria Laanstra, Suzanne Veldink, Maartje de Haan & Edwin Becker (2008) Vluchten in schoonheid : de Prerafaëlieten en Nederlandse kunstenaars rond 1900, Den Haag : Museum Mesdag (ISBN 978-90-8910-043-6)
* Elsbeth Etty & Ron Dirven (2012) Henriëtte & Richard Roland Holst : het boek van de Buisssche Heide, Schiedam : Scriptum Art Books (ISBN 978-90-5594-874-1)
Noten
* ↑ Ons Amsterdam, april 2007 p. 149
* ↑ Objecten in het Rijksmuseum
* ↑ online beschikbaar via Architectuurtijdschriften TU Delft.
* ↑ online beschikbaar via,,,, en.
* Bibliothèque nationale de France: cb13621287q (data)
* Biografisch Portaal: 04748563
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: rola002
* Gemeinsame Normdatei: 119020084
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 8119 5866
* Library of Congress Control Number: n91013007
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 068490623
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 39274
* Système universitaire de documentation: 113074573
* Union List of Artist Names: 500023112
* Virtual International Authority File: 40179306
* WorldCat (via VIAF): 40179306