# Orgel van de Royal Albert Hall

Het Orgel van de Royal Albert Hall in Londen (Grand Organ) is het op een na grootste orgel in het Verenigd Koninkrijk. Het werd oorspronkelijk gebouwd door Henry Willis & Sons en recentelijk gerenoveerd door de firma Mander Organs.

## Willis

Het eerste orgel werd tegelijk met Royal Albert Hall in 1871 opgeleverd. Het werd gebouwd door Henry "Father" Willis & Sons. Dit orgel had vier klavieren en 111 registers. Het was op dat moment het grootste orgel ter wereld.

## Harrisons

In 1924 en 1933 werd het orgel door de firma Harrison & Harrison uit Durham herbouwd. Hierbij werd het orgel omgebouwd tot een elektropneumatisch instrument en werd het aantal registers uitgebreid tot 146. Er werden 3 percussieregisters toegevoegd. Het was toen nog het grootste orgel in het Verenigd Koninkrijk. In de jaren 70 renoveerde Harrisons de console en het schakelwerk en werden er kleine veranderingen in de intonatie aangebracht. Het Hoofdwerk werd gesplitst zodat er twee individuele Great Organs op twee verschillende manualen tegelijkertijd konden worden bespeeld. Tevens werd er een plafond boven het orgel gemaakt om het geluid meer naar voren te brengen. Dit was echter geen succes. Componist Wendy Carlos gebruikte het orgel voor de aftitelingsmuziek van de Disney sciencefictionfilm Tron uit 1982.
Aan het einde van de 20e eeuw was het orgel opnieuw in staat van verval. Een groot aantal registers raakte onbruikbaar als gevolg van onder andere lekkages in de windvoorziening en breuken in orgelkast. Tot 2002 kon het orgel door enorme inspanningen van Harrisons aan de praat gehouden worden en bij bespelingen van het instrument moest altijd een medewerker van het orgelbedrijf paraat zijn. De windladen en het pijpwerk lekten duidelijk hoorbaar en de winddruk was onvoldoende om het orgel volledig te gebruiken.

## Mander

In 2002 werd het orgel voor 2 jaar buiten werking gesteld voor een uitgebreide verbouwing door de firma Mander Organs. Er werd overwogen om het instrument weer in de oorspronkelijke Willis-stijl terug te brengen, maar door de vele veranderingen en uitbreidingen was de conclusie dat dit praktisch niet haalbaar was. Het was nu eenmaal geen Willis-orgel meer, maar een Harrison.
De lage luchtvochtigheid in de Royal Albert Hall had de orgelkast geen goed gedaan en deze werd daarom vervangen door een nieuw en groter exemplaar. Het door Harrison aangebrachte plafond werd weer verwijderd en winddruk van de registers van het hoofdwerk werden teruggebracht naar de situatie van 1924. De splitsing van het hoofdwerk uit de jaren 70 werd aangepast waardoor het mogelijk werd afzonderlijke Willis-registraties en Harrison-registraties te maken. Er werd een Fourniture IV toegevoegd waardoor het totaal nu uitkwam op 147 registers en 9997 pijpen.
Het orgel werd op 26 juni 2004 opnieuw in gebruik genomen met een galaconcert door David Briggs, John Scott en Thomas Trotter samen met het Royal Philharmonic Orchestra onder leiding van Richard Hickox. Het instrument nam dat jaar een prominente plek in tijdens de Proms. De eerste opnames van het orgel werden gemaakt door Gillian Weir.

## Trivia

* In december 2007 ging de status van "grootste orgel van het Verenigd Koninkrijk" over naar de Kathedraal van Liverpool, waar door een aanpassing aan het orgel het aantal pijpen groeide tot 10.268.
* Op 12 april 2008 bespeelde Matt Bellamy, frontman van rockband Muse, tijdens een live-optreden in de Royal Albert Hall het orgel bij het nummer Megalomania. Voor het spelen van het nummer zei Bellamy het volgende:Since we're at the Royal Albert Hall, it would be rude not to play this beast.— Matthew Bellamy

## Dispositie sinds 2004

Hieronder volgt de dispositie van het orgel sinds de verbouwing door Manders in 2004.
I Choir and Orchestral Organ C–c$^4$ :
| | First Division (Choir) unenclosed: |
| 37 | Open Diapason | 8′ |
| 38 | Lieblich Gedeckt | 8′ |
| 39 | Dulciana | 8′ |
| 40 | Gemshorn | 4′ |
| 41 | Lieblich Flute | 4′ |
| 42 | Nazard | 2+$^2$⁄$_5$′ |
| 43 | Flageolet | 2′ |
| 44 | Tierce | 1+$^3$⁄$_5$′ |
| 45 | Mixture 15.19.22 | III |
| 46 | Trumpet | 8′ |
| 47 | Clarion | 4′ |
| | Second Division (Orchestral) enclosed: |
| 48 | Contra Viole | 16′ |
| 49 | Violoncello | 8′ |
| 50 | Viole d’Orchestre I | 8′ |
| 51 | Viole d’Orchestre II | 8′ |
| 52 | Viole Sourdine | 8′ |
| 53 | Violes Celestes II | 8′ |
| 54 | Viole Octaviante | 4′ |
| 55 | Cornet de Violes 12.15.17.19.22 | V |
| 56 | Quintaton | 16′ |
| 57 | Harmonic Flute | 8′ |
| 58 | Concert Flute | 4′ |
| 59 | Harmonic Piccolo | 2′ |
| 60 | Double Clarinet | 16′ |
| 61 | Clarinet | 8′ |
| 62 | Orchestral Hautboy | 8′ |
| 63 | Cor Anglais | 8′ |
| VI | Tremulant |
II Great Organ C–c$^4$ :
| 64 | Contra Violone | 32′ |
| 65 | Contra Gamba | 16′ |
| 66 | Double Open Diapason | 16′ |
| 67 | Double Claribel Flute | 16′ |
| 68 | Bourdon | 16′ |
| 69 | Open Diapason 1 | 8′ |
| 70 | Open Diapason 2 | 8′ |
| 71 | Open Diapason 3 | 8′ |
| 72 | Open Diapason 4 | 8′ |
| 73 | Open Diapason 5 | 8′ |
| 74 | Geigen | 8′ |
| 75 | Hohl Flute | 8′ |
| 76 | Viola da Gamba | 8′ |
| 77 | Rohr Flute | 8′ |
| 78 | Quint | 5+$^1$⁄$_3$′ |
| 79 | Octave | 4′ |
| 80 | Principal | 4′ |
| 81 | Viola | 4′ |
| 82 | Harmonic Flute | 4′ |
| 83 | Octave Quint | 2+$^2$⁄$_3$′ |
| 84 | Super Octave | 2′ |
| 85 | Fifteenth | 2′ |
| 86 | Mixture 8.12.15.19.22 | V |
| 87 | Harmonics 10.15.17.19.21.22 | VI |
| 88 | Fourniture 19.22.26.29 | IV |
| 89 | Cymbale 19.22.26.29.31.33.36 | VII |
| 90 | Contra Tromba | 16′ |
| 91 | Tromba | 8′ |
| 92 | Octave Tromba | 4′ |
| 93 | Posaune | 8′ |
| 94 | Harmonic Trumpet | 8′ |
| 95 | Harmonic Clarion | 4′ |
III Swell Organ C–c$^4$ :
| 96 | Double Open Diapason | 16′ |
| 97 | Bourdon | 16′ |
| 98 | Open Diapason | 8′ |
| 99 | Viola da Gamba | 8′ |
| 100 | Salicional | 8′ |
| 101 | Vox Angelica | 8′ |
| 102 | Flûte à Cheminée | 8′ |
| 103 | Claribel Flute | 8′ |
| 104 | Principal | 4′ |
| 105 | Viola | 4′ |
| 106 | Harmonic Flute | 4′ |
| 107 | Octave Quint | 2+$^2$⁄$_3$′ |
| 108 | Super Octave | 2′ |
| 109 | Harmonic Piccolo | 2′ |
| 110 | Mixture 8.12.15.19.22 | V |
| 111 | Furniture 15.19.22.26.29 | V |
| 112 | Contra Oboe | 16′ |
| 113 | Oboe | 8′ |
| 114 | Baryton | 16′ |
| 115 | Vox Humana | 8′ |
| XVII | Tremulant |
| 116 | Double Trumpet | 16′ |
| 117 | Trumpet | 8′ |
| 118 | Clarion | 4′ |
| 119 | Tuba | 8′ |
| 120 | Tuba Clarion | 4′ |
IV Solo and Bombard Organ C–c$^4$ :
| | First Division (Solo) enclosed: |
| 121 | Contra Bass | 16′ |
| 122 | Flûte à Pavillon | 8′ |
| 123 | Viole d’Amour | 8′ |
| 124 | Doppel Flute | 8′ |
| 125 | Harmonic Claribel Flute | 8′ |
| 126 | Unda Maris II | 8′ |
| 127 | Wald Flute | 4′ |
| 128 | Flauto Traverso | 4′ |
| 129 | Piccolo Traverso | 2′ |
| 130 | Double Bassoon | 16′ |
| 131 | Corno di Bassetto | 8′ |
| 132 | Hautboy | 8′ |
| 133 | Bassoon | 8′ |
| XX | Tremulant |
| 134 | Double Horn | 16′ |
| 135 | French Horn | 8′ |
| 136 | Carillons |
| 137 | Tubular Bells |
| | Second Division (Bombard) 138-144 enclosed in Solo box |
| 138 | Bombardon | 16′ |
| 139 | Tuba | 8′ |
| 140 | Orchestral Trumpet | 8′ |
| 141 | Cornopean | 8′ |
| 142 | Quint Trumpet | 5+$^1$⁄$_3$′ |
| 143 | Orchestral Clarion | 4′ |
| 144 | Sesquialtera 12.15.17.19.22 | V |
| 145 | Contra Tuba | 16′ |
| 146 | Tuba Mirabilis | 8′ |
| 147 | Tuba Clarion | 4′ |
Pedal C–g$^1$ :
| 1 | Acoustic Bass (van 7) | 64′ |
| 2 | Double Open Wood (van 7) | 32′ |
| 3 | Double Open Diapason (van 9) | 32′ |
| 4 | Contra Violone (van 64) | 32′ |
| 5 | Double Quint (van 9) | 21+$^1$⁄$_3$′ |
| 6 | Open Wood I | 16′ |
| 7 | Open Wood II | 16′ |
| 8 | Open Diapason I | 16′ |
| 9 | Open Diapason II | 16′ |
| 10 | Violone | 16′ |
| 11 | Sub Bass | 16′ |
| 12 | Salicional | 16′ |
| 13 | Viole (van 48) | 16′ |
| 14 | Quint | 10+$^2$⁄$_3$′ |
| 15 | Octave Wood (van 6) | 8′ |
| 16 | Principal (van 8) | 8′ |
| 17 | Violoncello | 8′ |
| 18 | Flute | 8′ |
| 19 | Octave Quint | 5+$^1$⁄$_3$′ |
| 20 | Super Octave | 4′ |
| 21 | Harmonics 10.12.15.17.19.21.22 | VII |
| 22 | Mixture 15.19.22.26.29 | V |
| 23 | Double Ophicleide (van 25) | 32′ |
| 24 | Double Trombone (van 27 in Swell) | 32′ |
| 25 | Ophicleide | 16′ |
| 26 | Bombard | 16′ |
| 27 | Trombone (in Swell) | 16′ |
| 28 | Fagotto | 16′ |
| 29 | Trumpet (van 116) | 16′ |
| 30 | Clarinet (van 60) | 16′ |
| 31 | 16′ |
| 32 | Quint Trombone | 10+$^2$⁄$_3$′ |
| 33 | Posaune (van 25) | 8′ |
| 34 | Clarion | 8′ |
| 35 | Octave Posaune (van 25) | 4′ |
| 36 | Bass Drum |
Koppelingen :
* I Choir to Pedal
* II Great to Pedal
* III Swell to Pedal
* IV Solo to Pedal
* V Choir (unenclosed) on Solo
* VII Octave Orchestral
* VIII Sub Octave Second Division (Orchestral)
* IX Unison off
* X Swell to Choir
* XI Solo to Choir
* XII Reeds on Choir
* XIII Great Second Division on Choir
* XIV Choir to Great
* XV Swell to Great
* XVI Solo to Great
* XVIII Octave (alleen 16′, 8′, 4′)
* XIX Solo to Swell
* XXI Octave
* XXII Sub Octave
* XXIII Unison off
* XXIV Octave Bombard (16′, 8′, 4′ stops only)
* XXV Bombard on Choir
* XXVI Tubas on Choir

### Noten

* 1 2 Harrison & Harrison 1974.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Cf. XIII. Great Second Division on Choir.
* ↑ (en) Website Henry Willis & Sons Ltd.
* ↑ (en) The organ rebuild - Beschrijving van de verbouwing door Mander Organs
* ↑ (en) The Grand Organ of The Royal Albert Hall door Gillian Weir
* ↑ http://www.youtube.com/watch?v=Ksuuqz3EorQ
* ↑ (en) Specificatie van het orgel in het National Pipe Organ Register