OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jan Blok (gitarist)

Johannes Carolus (Jan) Blok (Amsterdam, 6 augustus 1923 – aldaar, 30 november 1995) was een Nederlands gitarist.
Zijn gitaar kreeg hij van zijn moeder; hij kreeg geen opleiding maar haalde de grepen uit gitaarboekjes. Hij liet zich daarbij beïnvloeden door Django Reinhardt en Charlie Christian. Zijn debuut vond plaats aan zijn Hogere Burgerschool. Aanvullend speelde hij overal en nergens, onder andere bij Piet van Dijk, maar na de Tweede Wereldoorlog wil hij stoppen. Hij ging werken bij de KLM waar hij zijn vrouw, een stewardess, ontmoette. Na een concertreis met Pia Beck kreeg de gitaar hem weer te pakken. Wim Ibo en Cor Lemaire schakelden hem in voor Familie Doorsnee.
Zo werd Blok gitarist binnen het genre kleinkunst en cabaret. In die hoedanigheid begeleidde hij Wim Sonneveld, Toon Hermans, Seth Gaaikema en Herman Emmink. Andere artiesten waarmee hij heeft samengewerkt zijn Gerry van der Kleij, Nelly Frijda, Jasperina de Jong, Hetty Blok, Adele Bloemendaal, Jetty Paerl, Annet Nieuwenhuyzen, Ton van Duinhoven, Purper. In 1993 werd Jan Blok voor zijn zeventigste verjaardag door zijn collegae onder leiding van Gerrit den Braber getrakteerd op een avond in het Nieuwe de la Mar. Jan Blok zat veertig jaar "in het vak" waarvan vijftien jaar bij Sonneveld. Tijdens de feestavond reikte Wim Sonneveld en zijn partner Friso Wiegersma hem een gouden Wim Sonneveld-penning uit. Ook bij Gaaikema speelde hij meer dan vijftien jaar.
Karakteristiek voor zijn spel waren de vele arpeggios. Jans vrouw Carla Meijer (1940-2014) trad op als kleedster, begeleidster en souffleur van onder meer Jasperina de Jong.
Hij overleed na een lang ziektebed in een Amsterdams ziekenhuis. Jan en Carla Blok zijn begraven op Zorgvlied.
* Verslag feestavond in De Telegraaf van 7 september 1993
* Necrologie in het NRC van 2 december 1995
* Therenfrews, site gewijd aan Jan Blok
* Theaterencyclopedie
* Gemeinsame Normdatei: 116669674X
* MusicBrainz: a9375a78-a7d4-491d-b0d3-95c02331ce41
* Virtual International Authority File: 27256234
* WorldCat (via VIAF): 27256234
# Kanton Beauvais

Kanton Beauvais kan verwijzen naar:
* kanton Beauvais-Nord-Est
* kanton Beauvais-Sud-Ouest
* kanton Beauvais-Nord-Ouest
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Kanton Beauvais en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Julien Pillet

Julien Pillet (Dijon, 28 september 1977) is een Frans schermer.
Pillet werd met het Franse team driemaal wereldkampioen en tweemaal olympisch kampioen en eenmaal olympisch zilver.

## Resultaten
### Olympische Zomerspelen

| Jaar | Plaats | Resultaten |
| 2000 | Sydney | sabel team 12e sabel |
| 2004 | Athene | sabel team 11e sabel |
| 2008 | Peking | sabel team 4e sabel |

### Wereldkampioenschappen schermen

| Jaar | Plaats | Resultaten |
| 1999 | Seoel | 1 sabel team |
| 2001 | Nimes | 2 sabel |
| 2002 | Lissabon | 2 sabel |
| 2005 | Leipzig | 3 sabel team |
| 2006 | Turijn | 1 sabel team |
| 2007 | Sint Petersburg | 2 sabel team |
* (en) Profiel van Julien Pillet op olympedia.org
1908: Földes, Fuchs, Gerde, Tóth, Werkner · 1912: Berti, Földes, Fuchs, Gerde, Mészáros, Schenker, Tóth, Werkner · 1920: Baldi, Gargano, A. Nadi, N. Nadi, Puliti, Santelli, Urbani · 1924: Anselmi, Balzarini, Bertinetti, Bini, Cuccia, Moricca, Puliti, Sarrocchi · 1928: Garay, Glykais, Gombos, Petschauer, Rády, Tersztyánszky · 1932: Gerevich, Glykais, Kabos, Nagy, Petschauer, Piller · 1936: Berczelly, Gerevich, Kabos, Kovács, Rajcsányi, Rajczy · 1948: Berczelly, Gerevich, Kárpáti, Kovács, Rajcsányi, Papp · 1952: Berczelly, Gerevich, Kárpáti, Kovács, Rajcsányi, Papp · 1956: Gerevich, Hámori, Kárpáti, Keresztes, Kovács, Magay · 1960: Delneky, Gerevich, Horváth, Kárpáti, Kovács, Mendelényi · 1964: Asatiani, Mavlichanov, Melnikov, Rakita, Rylski · 1968: Oemjar Mavlichanov, Naslimov, Rakita, Sidjak, Vinokoerov · 1972: Maffei, M.A. Montano, M.T. Montano, Rigoli, Salvadori · 1976: Boertsev, Krovopoeskov, Naslimov, Sidjak, Vinokoerov · 1980: Aljochin, Boertsev, Krovopoeskov, Naslimov, Sidjak · 1984: Arcidiacono, Dalla Barba, Marin, Meglio, Scalzo · 1988: Bujdosó, Csongrádi, Gedővári, Nébald, Szabó · 1992: Goettsajt, Kirijenko, Pogossov, Pozdnjakov, Sjirsjov · 1996: Kirijenko, Pozdnjakov, Tsjarikov · 2000: Frossin, Pozdnjakov, Tsjarikov · 2004: Pillet, D. Touya, G. Touya · 2008: Pillet, Sanson, Lopez · 2012: Gu, Kim, Oh, Won · 2020: Oh, Kim Jun, Kim Jung, Gu · 2020: Oh, Gu, Park, Do
# Julien Peurquaet

Juliaan Hendrik Emiel Peurquaet, ook Jules, (Oostende, 30 november 1885 - 4 oktober 1947) was een Belgisch volksvertegenwoordiger.

## Levensloop

Hij was een zoon van Juliaan Peurquaet en van Victorina Boudeloot. Hij trouwde met Helena Asaert.
Metaalbewerker van beroep werd hij actief bij socialistische organisaties. Hij was stichter van de metaalwerkersbond, van het syndicaat van trambedienden (1909) en van het syndicaat van gemeentepersoneel (1923). Hij werd voorzitter van de federatie van socialistische vakbonden in het arrondissement Oostende. Tijdens het interbellum was hij een van de kopstukken van het socialisme in Oostende.
In 1921 werd hij verkozen tot gemeenteraadslid van Oostende en vanaf 1933 tot aan zijn dood was hij schepen van openbare werken.
Van 1925 tot 1932 was hij provincieraadslid voor het district Oostende.
Hij werd verkozen tot socialistisch volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Oostende en vervulde dit mandaat tot aan zijn ontslag op 1 oktober 1946, waarbij hij werd opgevolgd door Roger De Kinder.
Hij was beheerder van de coöperaties De Oostendse Haard en Heropbouw Oostende en voorzitter van de samenwerkende maatschappij Volkshuis van Oostende.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij oorlogsvrijwilliger en tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij politiek gevangene.

## Literatuur

* Paul VAN MOLLE, Het Belgisch Parlement, 1894-1972, Antwerpen, 1972.
* Luc SCHEPENS, De provincieraad van West-Vlaanderen, 1921-1978, Tielt, 1979.

## Externe link

* Fiche Julien Peurquaet op Odis
# Julien Quercia

Julien Quercia (Thionville, 17 augustus 1986) is een Franse voetballer (aanvaller) die sinds 2011 voor de Franse eersteklasser FC Lorient uitkomt. Voordien speelde hij voor FC Sochaux en FC Lorient.
# Kanton Cosne-Cours-sur-Loire

Cosne-Cours-sur-Loire is een kanton van het Franse departement Nièvre. Het kanton werd opgericht bij decreet van 18 februari 2014, met uitwerking op 22 maart 2015. Het maakt deel uit van het arrondissement Cosne-Cours-sur-Loire.

## Gemeenten

Het kanton Cosne-Cours-sur-Loire omvat volgende gemeenten:
* Alligny-Cosne
* La Celle-sur-Loire
* Cosne-Cours-sur-Loire
* Myennes
* Pougny
* Saint-Loup
* Saint-Père
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Canton de Cosne-Cours-sur-Loire op de Franstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Jefferson County (Missouri)

Jefferson County is een county in de Amerikaanse staat Missouri.
De county heeft een landoppervlakte van 1.701 km² en telt 198.099 inwoners (volkstelling 2000). De hoofdplaats is Hillsboro.
# Jefferson County (Ohio)

Jefferson County is een van de 88 county's in de Amerikaanse staat Ohio.
De county heeft een landoppervlakte van 1.061 km² en telt 73.894 inwoners (volkstelling 2000). De hoofdplaats is Steubenville.

## Bevolkingsontwikkeling

Adams County · Allen County · Ashland County · Ashtabula County · Athens County · Auglaize County · Belmont County · Brown County · Butler County · Carroll County · Champaign County · Clark County · Clermont County · Clinton County · Columbiana County · Coshocton County · Crawford County · Cuyahoga County · Darke County · Defiance County · Delaware County · Erie County · Fairfield County · Fayette County · Franklin County · Fulton County · Gallia County · Geauga County · Greene County · Guernsey County · Hamilton County · Hancock County · Hardin County · Harrison County · Henry County · Highland County · Hocking County · Holmes County · Huron County · Jackson County · Jefferson County · Knox County · Lake County · Lawrence County · Licking County · Logan County · Lorain County · Lucas County · Madison County · Mahoning County · Marion County · Medina County · Meigs County · Mercer County · Miami County · Monroe County · Montgomery County · Morgan County · Morrow County · Muskingum County · Noble County · Ottawa County · Paulding County · Perry County · Pickaway County · Pike County · Portage County · Preble County · Putnam County · Richland County · Ross County · Sandusky County · Scioto County · Seneca County · Shelby County · Stark County · Summit County · Trumbull County · Tuscarawas County · Union County · Van Wert County · Vinton County · Warren County · Washington County · Wayne County · Williams County · Wood County · Wyandot County
# Janthura bougainvillei

Janthura bougainvillei is een pissebed uit de familie Janiridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1963 door Birstein.
# KBO-PCOB

KBO-PCOB is met een kwart miljoen leden de grootste seniorenorganisatie van Nederland.

## Structuur

KBO-PCOB is een samenwerkingsverband tussen de ouderenbonden Unie KBO (Katholieke Bond van Ouderen) en PCOB (Protestants Christelijke Ouderenbond). KBO-PCOB behartigt de belangen van ouderen rondom thema’s zoals pensioenen, eenzaamheid en gezond ouder worden. Deze thema’s zijn in vijf speerpunten verwoord: wonen, welzijn, zorg (speerpunt 1), veiligheid (speerpunt 2), koopkracht (speerpunt 3), digitalisering (speerpunt 4) en zingeving (speerpunt 5).
KBO-PCOB heeft meer dan 800 lokale afdelingen. Deze afdelingen organiseren ontmoetingsbijeenkomsten en uitjes, maar ook voorlichtingsavonden over bijvoorbeeld valpreventie, digitale veiligheid en eenzaamheid onder ouderen.

## Externe link

* Officiële website
# Jean-Pierre Maeren

Jean-Pierre Maeren (Gent, 31 mei 1955) is een Belgisch scenograaf en poppenspeler en vooral bekend als de man achter de pop van Koning Albert waarmee hij 4 weken op nummer één stond in de Vlaamse hitparade.
Als kind al werd hij door zijn vader en tevens poppenspeler Henri Maeren binnengeleid in de wereld van het poppentheater.
Met zijn poppen (onder andere Nicootje en Zuster Vaseline) verscheen hij vanaf 1996 in tal van televisieprogramma's waaronder HT&D , een komisch programma op VTM, gepresenteerd door Walter Capiau. Met de pop van Koning Albert zat hij als panellid in het programma 'Sterrenconnectie'.
Sinds 2007 wordt Jean-Pierre tijdens zijn shows begeleid door zijn vaste pianist Jürgen De Smet. Met de shows 'Rollebollen met Latexlollen', 'Alleen om te lachen' en 'Bakken vol Humor' deden ze tal van zaaloptredens in Vlaanderen. In 2010 maakte Jean-Pierre de show 'Grapjassen' met Chris Van Den Durpel en opnieuw Jürgen aan de toetsen. In 2016 stond Maeren 20 jaar op de planken als poppenspeler.

## Erkentelijkheden

* Tony Fakkel Award (2001)
* De Kastaar (2004)
* Henri Van Daele Award voor volkstheater (2007)
* Ambassadeur van de Gensche Leute (2009)
* Handje van de Gentsche Sosseteit (2010)
# Juliusput

De Juliusput is een natuurgebied bij landgoed Stoutenburg. Het gebied is sinds het jaar 2000 eigendom van Utrechts Landschap. De Juliusput maakt evenals Stoutenburg deel uit van de ecologische hoofdstructuur van Nederland.
De voormalige zandwinningsput ligt op de grens van de provincie Utrecht en Gelderland en ligt voor een deel bij de gemeente Amersfoort en voor het overgrote deel in de gemeente Barneveld. Aan de noordoostzijde van het gebied loopt de weg Vinkelaar. De plas heeft een diepte van negen tot zestien meter De put ontstond tussen 1966 en 1971 bij de zandwinning voor de aanleg van de naastgelegen A1. De plas is rijk aan vis en watervogels en soms laat ook de ijsvogel zich er zien. De naam is afgeleid van de ingenieur die de put liet graven ten behoeve van de aanleg van het knooppunt Hoevelaken. De bijnaam Het gat van 100 ontstond toen visclub "De club van 100" het viswater pachtte.
In het gebied de Zwarte Goor bij de Juliusput werden door het Utrechts Landschap natte schraallanden en vochtige hooilanden ontwikkeld. Op de Zwarte Goor groeit naast het moeraskartelblad, blauwe knoop en gevlekte orchis ook het zeldzame draadgentiaan.
Amerongse Bos · Amerongse Bovenpolder · Landgoed Beerschoten · Beukenburg · Biltse Duinen · Birkhoven · Blauwe Kamer · Blikkenburg · Bloeidaal · Bornia · Bosch en Duin · Breeveen · Broekerbos · Buitenplaatsen Driebergseweg · Dartheide · Elster Buitenwaarden · Grebbeberg · Heidestein · Hoge Ginkel · Hooge Kampse Plas · Hoog Moersbergen · Houdringe · Juliusput · Kasteelbos Renswoude · De Kievit · Kooilust · Kozakkenput · De Krakeling · Laarsenberg · De Leyen · Lockhorsterbos · Lunenburgerwaard · Maartensdijkse Bos · Middelwaard · Moersbergen · Niënhof · Noordhout · Okkersbos · Oostbroek · Over-Holland · Palmerswaard · De Paltz · Panbos · Plantage Willem III · Pleinesbos · De Pol · Ridderoordse Bos · Sandenburg · Sandwijck · De Schammer · Stameren · Landgoed Stoutenburg · Viaanse Bos · Viaanse polders en uiterwaarden · Vikinghof · Park Vliegbasis Soesterberg · Vijverbos · Vijverhof · Voordorpse polder · Willem Arntszbos · Witte Hull · De Woerd · Wulperhorst · Zeisterbos
# Kalkkögel

De Kalkkögel zijn een bergketen behorend tot de Stubaier Alpen in het Oostenrijkse Tirol. De hoogste bergtop in deze kleine bergketen is de 2804 meter hoge Schlicker Seespitze.
De Kalkkögel bestaan uit Triaskalksteen, dat gelegen is op de ondergrond van Gneis van het oergesteente. Omdat de Kalkkögel lijken op de Dolomieten worden ze ook wel de Noord-Tiroler Dolomieten genoemd.
In 1983 werd het Ruhegebiet Kalkkögel gevormd, dat met 77,7 km² bijna de gehele Kalkkögel en het omliggende gebied omvat. De Kalkkögel zijn thans een geliefd wandel- en klimgebied en deelt met de omgeving tevens eens skigebied, dat vanuit Fulpmes bereikbaar is. De Kalkkögel zijn tevens toegankelijk vanuit Grinzens over de Kemater Alm en de Adolf-Pichler-Hütte of via de Axamer Lizum. Andere ondersteuningspunten zijn de Starkenburger Hütte en de Birgitzkopfhütte.

## Literatuur

* Heinrich und Walter Klier, Alpenvereinsführer Stubaier Alpen, Bergverlag Rudolf Rother, München 1988. ISBN 3-7633-1252-8
# Jensen device

Het Jensen device is een in sommige compilers toepasbare constructie waarin het mogelijk is om parameters die van elkaar afhankelijk zijn met call-by-name door te geven. De evaluatie van de parameterexpressie wordt pas in de procedureaanroep uitgevoerd tijdens executie van het programma. Een taal waarin het Jensen device toepasbaar is, is Algol 60. Het Jensen device is bedacht in 1960 door de Deen Jørn Jensen.
Hierin is x een expressie die afhankelijk is van i. Wordt in de functie de waarde van i veranderd, dan verandert ook de waarde van x.
De aanroep optellen(i, n, u[i]*v[i]) kan zo het inwendig product van de vectoren u en v berekenen. Het gebruik van optellen(i, n, sin(i) ) telt waarden van de sinusfunctie op.
# Jazavica

Jazavica is een plaats in de gemeente Novska in de Kroatische provincie Sisak-Moslavina. De plaats telt 429 inwoners (2001).
# Kanton Angers-5

Angers-5 is een kanton van het Franse departement Maine-et-Loire. Het kanton maakt deel uit van het arrondissement Angers. In 2020 telde het 40.556 inwoners. Het kanton werd gevormd ingevolge het decreet van 26 februari 2014, met uitwerking op 22 maart 2015, met Angers als hoofdplaats.

## Gemeenten

Het kanton omvat volgende gemeenten:
* Angers (noordelijk deel)
* Briollay
* Cantenay-Épinard
* Écouflant
* Écuillé
* Feneu
* Soulaire-et-Bourg
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Canton d’Angers-5 op de Franstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ (fr) /Décret 2014-259 du 26 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de Maine-et-Loire (raadpleging 20/07/2023)
# Jean-Baptiste Buterne

Jean-Baptiste Buterne (Toulouse, ca. 1650 – Parijs, 28 maart 1727) was een Frans componist, organist en klavecinist.
Voor zijn benoeming aan de Chapelle royale was Buterne organist te Toulouse, te Pontoise en in Parijs. In die laatste stad was hij vanaf 1674 verbonden aan de St.-Étienne-du-Mont en vanaf 1684 aan de St.-Paul-des-Champs (als opvolger van Henri Du Mont).
Samen met Jacques Thomelin, Guillaume-Gabriel Nivers en Nicolas Lebègue trad hij in 1678 in dienst als organist van de Chapelle royale, een betrekking die elk van de organisten voor een kwartaal van het jaar bekleedde. Buterne was tevens klavecimbelleraar van de hertogin van Bourgogne. Hij bleef tot zijn dood in dienst van de Chapelle royale. Na de dood van Thomelin werd François Couperin benoemd.
Van Buterne zijn geen composities overgeleverd; bekend is alleen van hem een Règles pour l'accompagnement.
Broer David Buterne was organist van de St-Étienne-du-Mont (in dezelfde periode als zijn broer). Zoon Charles Buterne was eveneens organist en componist; hij publiceerde Six sonates pour la vieille, musette, violon, flûte, hautbois (1745) en een Méthode pour apprendre la musique vocale et instrumentale (1752).

## Literatuur

* Anthony, James R. (1997), French Baroque Music from Beaujoyeulx to Rameau, Portland, Amadeus Press
* Beaussant, Philippe (in samenwerking met Patricia Bouchenot-Déchin)(1996), Les Plaisirs de Versailles. Théâtre & Musique, Parijs, Fayard
* Benoit, Marcelle (red.) (1992), Dictionnaire de la musique en France aux XVII et XVIIIe siècles, Parijs, Fayard
* Bibliothèque nationale de France: cb14842737p (data)
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 0186 8048
* MusicBrainz: 027ea92c-eb86-4a78-a1f5-9d4c217cf119
* Virtual International Authority File: 34723278
* WorldCat (via VIAF): 34723278
# Kadrina (gemeente)

Kadrina (Estisch: Kadrina vald) is een gemeente in de Estische provincie Lääne-Virumaa. De gemeente telde 4.799 inwoners op 1 januari 2023 en heeft een oppervlakte van 353,92 vierkante kilometer.
Tot de landgemeente behoren twee wat grotere nederzettingen met de status van alevik (vlek): de hoofdplaats Kadrina en Hulja. Daarnaast telt de gemeente 40 nederzettingen met de status van küla (dorp): Ama, Arbavere, Härjadi, Hõbeda, Jõepere, Jõetaguse, Jürimõisa, Kadapiku, Kallukse, Kihlevere, Kiku, Kolu, Kõrveküla, Lante, Läsna, Leikude, Loobu, Mäo, Mõndavere, Neeruti, Ohepalu, Orutaguse, Pariisi, Põima, Ridaküla, Rõmeda, Salda, Saukse, Sootaguse, Tirbiku, Tokolopi, Udriku, Uku, Undla, Vaiatu, Vandu, Viitna, Võduvere, Vohnja en Võipere.
De hoofdplaats Kadrina heeft een station aan de spoorlijn Tallinn-Narva.

## Zustergemeenten

Kadrina is zustergemeente van:
* Janakkala (Finland, sinds 1989)
* Trøgstad (Noorwegen, sinds 1996)
* Mora kommun (Zweden, sinds 1996)
* 1 2 http://geoportaal.maaamet.ee/index.php?lang_id=1&page_id=506&type=regkat&year=2018&month=1&group=0; Estse Raad voor grondzaken; geraadpleegd op: 11 maart 2018.
* 1 2 https://andmed.stat.ee/en/stat/rahvastik__rahvastikunaitajad-ja-koosseis__rahvaarv-ja-rahvastiku-koosseis/RV0240; Statistische database van het Estisch bureau voor de statistiek; geraadpleegd op: 14 augustus 2023.
Stadsgemeente: Rakvere Landgemeenten: Haljala · Kadrina · Rakvere vald · Tapa · Väike-Maarja · Vinni · Viru-Nigula
# Kadriye Latifova

Kadriye Latifova (Bulgaars: Кадрие Латифова, Kadrie Latifova) (Golemantsi (Oblast Chaskovo), 30 mei 1928 - Zvezdel, 1962) was een Bulgaarse volkszangeres van Turkse afkomst. In de volksmond werd ze De Nachtegaal van de Rodopen (Rodopların Bülbülü) genoemd. In 1962 kwam Latifova op 33-jarige leeftijd om het leven bij een fatale auto-ongeluk.

## Discografie

* Bayram Geldi Neyime
* Ocak Başında Kaldım, Halimem
* Rodop Dağları Engindir
* Telegrafın tellerine kuslar mı konar
* Gönül Vermiş
* Alişimin Kaşları Kare
* Esmer Bugün Ağlamış
* Yüce Dağ Başında Yatmış Uyumuş
* Evlerim onu handır, aman
* Ben bir ordek olsaydım
* Elindeki
* Evlerinin Önü Handır
* Kasların Ne Karaymıs
* Limon Ektim Düze
# Kalkalpen

De Kalkalpen worden gevormd door twee ongeveer 600 kilometer lange gebergten, die zowel aan noordelijke (Noordelijke Kalkalpen) als de zuidelijke zijde (Zuidelijke Kalkalpen) van de Centrale Alpen gelegen zijn. Gebergten die tot de Kalkalpen behoren zijn bijvoorbeeld het Rätikon, het Wettersteingebergte, de Steinberge, de Rax, de Schneeberg en de Hochschwab.
De Kalkalpen zijn opgebouwd uit lichtgekleurd en poreus gesteente. Naast kalksteen komen bijvoorbeeld ook dolomiet, mergel en zandsteen voor. De Centrale Alpen bestaan daarentegen voor het overgrote deel uit kristallijne gesteenten, zoals graniet, gneis en leisteen. In de Kalkalpen heeft erosie overal geleid tot karakteristieke landschappen (karst).
Een deel van de Kalkalpen in Oostenrijk is uitgeroepen tot Nationaal Park Kalkalpen.
# Kalkammonsalpeter

Kalkammonsalpeter of KAS is een stikstofhoudende kunstmest in korrelvorm die de plantengroei stimuleert. Het bevat ammoniumnitraat en calciumcarbonaat (CaCO$_3$). Wanneer dolomiet als vulstof gebruikt wordt bevat de meststof ook magnesiumoxide (MgO). Door de beperkte hoeveelheid calciumcarbonaat is de meststof in de bodem niet geheel pH-neutraal, maar werkt iets verzurend.
Een deel van de meststof is snelwerkend, omdat nitraat NO$_3$$^−$ direct door de plantenwortels wordt opgenomen. het ammonium (NH$_4$$^+$) ion daarentegen moet eerst door het bodemleven worden omgezet in nitraat voordat het door de plant opgenomen kan worden. Dit wordt nitrificatie genoemd.
De meststof is onder verschillende merknamen in de handel, in Nederland mag hij sinds 2010 niet worden verkocht aan particulieren.

## Samenstelling

* Algemeen: bestaat uit witte korrels en bevat 27% N in de vorm van ammoniumnitraat + 6% calciumcarbonaat (kalksteen). De ene helft van de stikstof bestaat uit NH$_4$$^+$ en de andere helft uit NO$_3$$^−$.
* Nutramon bestaat uit grijze en oranje korrels en bevat: 27% N in de vorm van NH$_4$NO$_3$ + 4% MgO + 6% CaO (ongebluste kalk). De ene helft van de stikstof bestaat uit NH$_4$$^+$ en de andere helft uit NO$_3$$^−$.

## Fabricage

Ammoniak vormt de basis voor de productie. Uit ammoniak wordt salpeterzuur gemaakt door dit bij verhoogde druk (6 bar bij het Grande Paroisse-proces) over een katalysatorbed te verbranden tot stikstofmonoxide. In een absorptiekolom wordt ten slotte salpeterzuur gevormd. Bij de productie van salpeterzuur komt warmte vrij. Bij dit proces treden de volgende reacties op:
* ${\ce {4NH3 + 5O2 -> 4NO + 6H2O}}$ (ammoniakverbranding)
* ${\ce {2NO + O2 -> 2NO2}}$ (oxidatie van stikstofmonoxide tot stikstofdioxide)
* ${\ce {3NO2 + H2O -> 2HNO3 + NO}}$ (absorptie)
Vervolgens wordt ammoniumnitraat uit ammoniak door neutralisatie van salpeterzuur geproduceerd. Ook hier komt warmte bij vrij.
Reactievergelijking: ${\ce {NH3 + HNO3 -> NH4NO3}}$
Door ammoniumnitraat te mengen met gemalen dolomiet (CaMg(CO$_3$)$_2$) in de verhouding 75% ammoniumnitraat en 25% dolomiet wordt KAS samengesteld. Vervolgens wordt het mengsel gegranuleerd of geprild tot een korrelvormig product.

## Rookbom

Kalkammonsalpeter wordt door hobbyisten vaak gebruikt voor het maken van rookbommen, dit wordt gemaakt van een mengsel van suiker en KAS. Ook wordt ammoniumnitraat uit KAS soms gebruikt voor andere pyrotechnische doeleinden.
* ↑ Triferto.nl, Verkoop meststof aan particulieren. Gearchiveerd op 28 november 2021.