OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ischnura isoetes

Ischnura isoetes is een libellensoort uit de familie van de waterjuffers (Coenagrionidae), onderorde juffers (Zygoptera).
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1949 door Maurits Anne Lieftinck.

## Synoniemen

* Ischnura blumi Lohmann, 1979
* ↑ (en) Ischnura isoetes op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) World Odonata List, versie 9-04-2021
# Isidus appendiculatus

Isidus appendiculatus is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Pic.
# Hyperbola somphota

Hyperbola somphota is een vlinder uit de familie echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1920 door Meyrick.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Hyperbola primoti

Hyperbola primoti is een vlinder uit de familie echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1966 door Gozmány.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Hypsoides barrei

Hypsoides barrei is een vlinder uit de familie tandvlinders (Notodontidae), onderfamilie processievlinders (Thaumetopoeinae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Mabille.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Hypsoides bipars

Hypsoides bipars is een vlinder uit de familie tandvlinders (Notodontidae), onderfamilie processievlinders (Thaumetopoeinae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1882 door Butler.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Iphitime sartorae

Iphitime sartorae is een borstelworm uit de familie Dorvilleidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Iphitime sartorae werd in 1991 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door de Paiva & Nonato.
# IJdoren

IJdoren of IJdoorn was een plaatsje in de omgeving van Amsterdam. Het bevond zich iets oostelijk van Durgerdam, en strekte zich iets voorbij de grenzen van de huidige IJdoornpolder.

## Geschiedenis

Het plaatsje krijgt al rond 1350 vermeldingen, maar het is eigenlijk pas bekend geworden door z'n ondergang; bij de Sint Elizabethsvloed op 18 november 1421 zijn alle huizen van het dorp door het water van het Almere (dat op weg was zich in de Zuiderzee om te vormen) verzwolgen.

## Restant

Wat er overbleef van het dorp werd "buitengedijkt": De Waterlandse Zeedijk werd westelijk van het dorp hersteld. Het buitendijkse gebied kreeg een zomerkade. De toestemming hiervoor is door graaf Jan van Beieren op 4 mei 1422 verleend aan de "goede luyden van IJdoren in Waterlandt". De bewoners hebben zich goeddeels hergevestigd in een nieuwe nederzetting aan de verplaatste zeedijk, het nog immer bestaande Durgerdam. De IJdoornpolder bestaat ook nog steeds. Het dorpje is overigens niet meteen verlaten, in de uiterste zuidoosthoek van de polder lijkt nog een eeuw lang bebouwing te hebben gestaan. Er wordt ook gespeculeerd dat de kapel in Durgerdam zo gesitueerd is dat deze gelijktijdig voor Durgerdam en de resten van IJdoorn kon dienen. De IJdoornlaan in Amsterdam is indirect vernoemd naar dit plaatsje.
* ↑ "De Waterlandse zeedijk, José Lutgert. Uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 1994. ISBN 90-801180-2-8 blz. 25
# Isanthrene meridensis

Isanthrene meridensis is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1904 door Schaus.
# Hystrichopus aethiopicus

Hystrichopus aethiopicus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1922 door Alluaud.
# Ilsan

Ilsan-gu is een voormalig district in Goyang, een voorstad ten noordwesten van Seoel, de hoofdstad van Zuid-Korea. Ilsan werd op 16 mei 2005 gesplitst in de districten Ilsandong-gu (Ilsan-Oost) en Ilsanseo-gu (Ilsan-West). De regio heeft een snel groeiend aantal inwoners, als reactie op het tekort aan woonruimte in Seoel.

## geboren

* Kim Nam-joon (van de band BTS)
# Ishpeming

Ishpeming is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Michigan, en valt bestuurlijk gezien onder Marquette County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 6686. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 6469, een daling van 217 (-3.2%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 24,0 km², waarvan 22,5 km² land en 1,5 km² water. Ishpeming ligt op ongeveer 472 m boven zeeniveau.

## Geboren

* Glenn Seaborg (1912-1999), scheikundige, kernfysicus en Nobelprijswinnaar (1951)

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 24 km rond Ishpeming.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Ishpeming op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Indicatrix

Een indicatrix of index-ellipsoïde is een ellipsoïde die de oriëntatie en relatieve grootte van de brekingsindices in een kristal aangeeft. In kristallen is de brekingsindex niet in alle richtingen gelijk, omdat kristalstructuren niet in alle richtingen licht op dezelfde manier doorlaten. In drie dimensies kan de brekingsindex van een kristal daarom beschreven worden met drie principiële waardes, die samen een ellipsoïde definiëren.

## Soorten indicatrices

In het geval de indicatrix een omwentelingslichaam is (als twee hoofdassen van de ellipsoïde gelijk zijn) spreekt men van een uniaxiaal kristal, er is dan sprake van slechts één optische as. Het kristal heeft in een dergelijk geval één principiële symmetrieas.
Andere kristallen hebben twee optische assen, deze worden biaxiaal genoemd.
# Ichneumon ultimus

Ichneumon ultimus is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Cresson in 1877.
# Isenburg (Westerwald)

Isenburg is een plaats in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts, en maakt deel uit van de Landkreis Neuwied. Isenburg telt 618 inwoners.

## Bestuur

De plaats is een Ortsgemeinde en maakt deel uit van de Verbandsgemeinde Dierdorf.
* 1 2 (de) Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerungsstand 2020, Kreise, Gemeinden, Verbandsgemeinden
Anhausen · Asbach · Bad Hönningen · Bonefeld · Breitscheid · Bruchhausen · Buchholz (Westerwald) · Dattenberg · Datzeroth · Dernbach · Dierdorf · Döttesfeld · Dürrholz · Ehlscheid · Erpel · Großmaischeid · Hammerstein · Hanroth · Hardert · Harschbach · Hausen (Wied) · Hümmerich · Isenburg · Kasbach-Ohlenberg · Kleinmaischeid · Kurtscheid · Leubsdorf · Leutesdorf · Linkenbach · Linz am Rhein · Marienhausen · Meinborn · Melsbach · Neustadt (Wied) · Neuwied · Niederbreitbach · Niederhofen · Niederwambach · Oberdreis · Oberhonnefeld-Gierend · Oberraden · Ockenfels · Puderbach · Ratzert · Raubach · Rengsdorf · Rheinbreitbach · Rheinbrohl · Rodenbach bei Puderbach · Roßbach · Rüscheid · Sankt Katharinen (Landkreis Neuwied) · Stebach · Steimel · Straßenhaus · Thalhausen · Unkel · Urbach · Vettelschoß · Waldbreitbach · Windhagen · Woldert
# Ikarus (computerschaak)

Ikarus is een Duits schaakprogramma gebouwd door M. Kolss. Het programma is regerend wereldkampioen computersnelschaak. Het behaalde deze titel door op 29 mei 2006 in Turijn Shredder te verslaan.
De ontwikkeling van het programma begon in 1997. Het programma is geschreven in Delphi en heeft een eigen grafische interface. Het openingsboek van het programma bestaat uit zo'n 2 miljoen zetten. Het eerste schaaktoernooi voor het programma was Paderborn in 1999.

## Externe link

* Schaakpartijen van Ikarus
# Ikast-Brande

Ikast-Brande is een gemeente in Denemarken. De gemeente is ontstaan op 1 januari 2007 toen de voormalige gemeenten Ikast, Brande en Nørre Snede werden samengevoegd. De gemeente heeft 40.981 inwoners (2017).

## Plaatsen in de gemeente

* Uhre
* Isenvad
* Engesvang
* Pårup
* Gludsted
* Ikast
* Tulstrup
* Bording
* Hampen
* Klovborg
* Ejstrupholm
* Brande
* Nørre Snede
* Blåhøj
Aarhus · Favrskov · Hedensted · Herning · Holstebro · Horsens · Ikast-Brande · Lemvig · Norddjurs · Odder · Randers · Ringkøbing-Skjern · Samsø · Silkeborg · Skanderborg · Skive · Struer · Syddjurs · Viborg
# Idiocera (Idiocera) blanda

Idiocera (Idiocera) blanda is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Nearctisch gebied.
# Ichthyurus tanganyikanus

Ichthyurus tanganyikanus is een keversoort uit de familie soldaatjes (Cantharidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1962 gepubliceerd door Wittmer.
# Isodromus montanus

Isodromus montanus is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Slosson.
# Illapel

Illapel is een gemeente in de Chileense provincie Choapa in de regio Coquimbo. Illapel telde 30.848 inwoners in 2017 en heeft een oppervlakte van 2629 km².
* Library of Congress Control Number: n00112977
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007475862205171
* Virtual International Authority File: 147712738
* WorldCat (via VIAF): 147712738
# Illapelia

Illapelia is een geslacht van rechtvleugeligen uit de familie Ommexechidae. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Carbonell & Mesa.

## Soorten

Het geslacht Illapelia is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
* Illapelia penai (Carbonell & Mesa, 1972)
* Eades, D.C.; D. Otte; M.M. Cigliano & H. Braun. Orthoptera Species File. Version 5.0/5.0. http://Orthoptera.SpeciesFile.org [bezocht 15 april 2013]
# Illapelia penai

Illapelia penai is een rechtvleugelig insect uit de familie Ommexechidae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Carbonell & Mesa.
# Italië op het Eurovisiesongfestival 1989

Italië deed mee aan het Eurovisiesongfestival 1989 in Lausanne (Zwitserland). Het was de eenendertigste deelname van het land.

## Nationale selectie

Net zoals de voorbije jaren besloot de RAI, de Italiaanse nationale omroep, hun kandidaat voor het Eurovisiesongfestival intern te kiezen. Er werd gekozen voor Anna Oxa & Fausto Leali met het lied "Avrei voluto".

## In Lausanne

In Zwitserland moest Italië aantreden als 1ste aantreden net voor Israël. Op het einde van de puntentelling bleek dat men op een 9de plaats was geëindigd met 56 punten. Men ontving 1 keer het maximum van de punten. Nederland en België gaven geen punten aan deze inzending.

### Gekregen punten
#### Finale

| 12 punten | 10 punten | 8 punten | 7 punten | 6 punten |
| Spanje | Finland | Joegoslavië | Duitsland Portugal | Cyprus |
| 5 punten | 4 punten | 3 punten | 2 punten | 1 punt |
| | Griekenland | | Zwitserland | |

### Punten gegeven door Italië
#### Finale

Punten gegeven in de finale:
| 12 punten | Oostenrijk |
| 10 punten | Nederland |
| 8 punten | Spanje |
| 7 punten | Duitsland |
| 6 punten | Verenigd Koninkrijk |
| 5 punten | Denemarken |
| 4 punten | Zwitserland |
| 3 punten | Frankrijk |
| 2 punten | Cyprus |
| 1 punt | Israël |
* ↑ http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=305
1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981-1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994-1996 · 1997 · 1998-2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024
# Idalus idalia

Idalus idalia is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Hampson.
# Ilio

Ilion (Grieks: Ίλιον) is een noordelijke buitenwijk van Athene, Griekenland. Het is een van de grootste buitenwijken van Athene en een gemeente (dimos) in de regio Attica, voormalig departement Athene.

## Geografie

Ilion ligt ten zuidoosten van de berg Aigaleo, 6 km ten noordwesten van het stadscentrum van Athene. Aangrenzende gemeenten zijn Agioi Anargyroi-Kamatero in het noordoosten, Petroupoli in het noordwesten en Peristeri in het zuiden. De hoofdstraten van Ilion zijn Fylis Avenue, Thivon Avenue, Idomeneos Street en Protesilaou Street.

## Historische bevolking

| Jaar | Bevolking |
| 1951 | 5460 |
| 1961 | 31810 |
| 1971 | 56127 |
| 1981 | 72427 |
| 1991 | 78326 |
| 2001 | 80859 |
| 2011 | 84793 |

## Zustersteden

* Corigliano d'Otranto, Italië
* Tulcea, Roemenië
# Iliocirrus rossi

Iliocirrus rossi is een soort in de taxonomische indeling van de platwormen (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig en kan zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtscellen produceren. De soort leeft in zeer vochtige omstandigheden.
De platworm behoort tot het geslacht Iliocirrus en behoort tot de familie Ancyrocephalidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2004 door Corlis.
# Indolestes goniocercus

Indolestes goniocercus is een libellensoort uit de familie van de pantserjuffers (Lestidae), onderorde juffers (Zygoptera).
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1960 door Lieftinck.
# Jack Trout

Jack Trout (New York, 31 januari 1935 – Greenwich, 5 juni 2017) was een Amerikaans managementgoeroe en eigenaar van het strategisch marketingbureau Trout & Partners.

## Loopbaan

Trout startte zijn carrière op de reclameafdeling van General Electric. Later trad hij bij het marketingstrategiebureau van Al Ries in dienst waar hij meer dan 26 jaar aan verbonden zou blijven.
Behalve via boeken verkondigt Trout zijn denkbeelden ook via zijn eigen radiostation op het internet.
Trout was samen met Al Ries de stichter en pionier van de positioneringstheorie. In het voorwoord van de 2001 editie van het boek "Positioning: the battle for your mind", omschrijft Philip Kotler positionering als een "[...] revolutionair idee juist omdat de positionering van een product door de andere vier marketing P's heensnijdt. Het beïnvloedt de andere vier P's en voegt hier consistentie aan toe". Ries en Trout legden de basis voor hun positioneringstheorie in een serie artikelen die in 1972 in Advertising Age gepubliceerd werden.
Daarnaast geniet Trout een zekere bekendheid vanwege de mede aan hem toegeschreven metafoor dat 'marketing oorlog is'. Deze vergelijking werkte hij eveneens samen met Al Ries uit tot het boek "Marketing Warfare".
Hij overleed in 2017 op 82-jarige leeftijd.
# Jack Van den Eynde

John "Jack" Van den Eynde (Ranst, 14 april 1914 - Antwerpen, 18 september 1993) was een Belgisch voetballer die speelde als aanvaller. Hij voetbalde in Eerste klasse bij Beerschot VAC 40 wedstrijden en scoorde 12 doelpunten. Ook zijn broer Stanley Van den Eynde speelde bij Beerschot AC
# IJzergieterij (compositie)

De IJzergieterij is een compositie van Aleksandr Mosolov. De compositie is oorspronkelijk geschreven voor balletorkest, het maakt deel uit van het ballet Staal. Dat ballet is uitgeschreven in opdracht van het Bolsjojtheater. IJzergieterij werd vlak na de première van het ballet zo populair, dat het vaak ook als zelfstandig werk werd uitgevoerd.
Mosolov heeft de werking van machines vertaald naar muziek, waarbij de toon voor een mechanisch geheel wordt gezet door de altviolen en klarinetten. Daarna houdt de mechanische / robotachtige bewegingen / ritmen niet meer op. Het is een schoolvoorbeeld van de muzikale stroming van het futurisme waarin de optimistische visie op de toekomst (gezien na de Russische Revolutie de boventoon voert.
De compositie ging de gehele wereld over, Arturo Toscanini voerde het werk op in New York. Net zoals andere werken van Mosolov verdween ook de partituur van dit werk, maar kwam eind jaren 60 weer tevoorschijn. In 1975 heeft de Russische topdirigent Jevgeni Swetlanov het werk opgenomen in een kleine periode van revival van de werken van Mosolov.

## Bron en discografie

* Uitgave Olympia Compact Discs Ltd.: Het Academisch Symfonieorkest van de Russische Federatie o.l.v. Jevgeni Swetlanov; (1975)
* Uitgave Decca; Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Riccardo Chailly (1992)
# IJzerhout

De term ijzerhout wordt wel gebruikt om (heel) hard hout aan te duiden, hetzij als zelfstandig woord of als deel van de naam van een houtsoort of boomsoort. Wat ervaren wordt als “(heel) hard” zal verschillen, en er is geen officiële definitie van het begrip (net zoals er geen officiële definitie is van “hardhout”). Ruwweg is onderscheid te maken tussen de volgende hoofdredenen om iets als ijzerhout aan te duiden:
* Hout uit de tropen dat heel hard en zwaar is, en donker van kleur,
* Hout dat heel hard en zwaar is,
* Hout dat harder en zwaarder is dan andere soorten die in hetzelfde gebied groeien.
De term ijzerhout, of het woord-element ijzerhout, werd vooral gebruikt voor hout dat toegepast werd voor voorwerpen die veeleer van ijzer gemaakt worden, zoals gereedschappen, (eenvoudige) werktuigen, spoorrails, etc. In recente tijden, sinds staal door massaproductie zo goedkoop werd, raakt de term dan ook steeds meer in onbruik.
Omdat de hardheid van hout sterk gecorreleerd is met het gewicht, is het bepaald geen uitzondering als een (luchtdroog) stuk hout dat aangeduid wordt als “ijzerhout” in water zal zinken. Anderzijds geldt ook dat dit bepaald geen vereiste is. Er zijn overigens heel veel houtsoorten die in water zinken (en die zijn vaak niet alleen ook (heel) hard, maar ook donker van kleur), maar veruit de meeste daarvan worden niet (of nauwelijks) internationaal verhandeld.

## Voorbeelden

Houtsoorten die ooit een officieuze naam hebben gehad met daarin het element “ijzerhout” zijn bijvoorbeeld het “Moluks ijzerhout” (merbau, van Intsia spp.) en “Borneo ijzerhout” (van Eusideroxylon zwageri: de geslachtsnaam betekent “goed ijzerhout”).
Een houtsoort die in het buitenland (VK, Duitsland) wel een officieuze naam heeft gehad met daarin het equivalent van “ijzerhout” is azobé (van Lophira alata).
Een boomsoort met een naam met daarin het element “ijzerhout” is Perzisch ijzerhout (Parrotia persica).
Een boomsoort die in het buitenland een naam heeft met daarin het equivalent van “ijzerhout” is de Amerikaanse hopbeuk die in Canada “ironwood” heet (maar in de VS “American hophornbeam” of “Eastern hophornbeam”).

## Overig

Ook in wetenschappelijke namen komt deze intentie wel terug, en wel in de vorm “sideroxylon”, zoals Eucalyptus sideroxylon: dit hoeft overigens niet te betekenen dat het hout harder is dan in verwante soorten. Er is ook een geslacht Sideroxylon.
* ↑ Mingaars, P. (13 september 2021). Indisch Lexicon: Indische woorden in de Nederlandse literatuur. BRILL. ISBN 978-90-04-47532-8.
* ↑ Landbouw en veeteelt, de jacht en visscherij, de bergbouw en het mijnwezen. Sijthoff (1892), p. 159-160.
* ↑ In vertalingen wordt in zo'n geval vaak gekozen voor "ijzerhout", ongeacht of dat in het Nederlands wel de geaccepteerde naam is, zoals in Diamond, Jared (6 februari 2013). Ondergang: Waarom zijn sommige beschavingen verdwenen en hoe kan de onze haar ondergang voorkomen?. Uitgeverij Unieboek | Het Spectrum. ISBN 978-90-00-31931-2.
# IJzergebreksanemie

IJzergebreksanemie of ferriprieve anemie is bloedarmoede door ijzertekort in het lichaam. Het is bij de mens de meest voorkomende oorzaak van bloedarmoede, ijzer is een onontbeerlijke bouwsteen van hemoglobine en bij een tekort kan dit niet voldoende aangemaakt worden. Bij een ijzertekort zal de in het bloed te meten hoeveelheid ferritine laag zijn. Bloedarmoede door een tekort aan ijzer wordt gekenmerkt door kleinere (microplanie/microcytose) en bleker dan normaal rode bloedcellen (hypochromasie), die wisselend van grootte zijn (anisocytose).

## Menstruatie

Door bloedverlies bij menstruatie gaat ijzer verloren. IJzergebreksanemie komt dan ook vaker dan gemiddeld voor bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Dit is te beïnvloeden door meer ijzerhoudend voedsel te nuttigen zoals vlees (met name lever), eigeel, vis (met name zalm), donkergroene bladgroenten, peulvruchten, noten, volkorenbrood, tomaten en wortels. Door extra vitamine C te gebruiken wordt opname van ijzer in het bloed bevorderd. Bij langdurige sterke menstruatie zal ijzer in tabletvorm (staalpillen) worden geadviseerd.

## Andere oorzaken

Als de oorzaak van een ijzergebreksanemie niet op voorhand duidelijk is dient nader onderzoek gedaan te worden om bijvoorbeeld een darmtumor waarbij de patiënt dagelijks ongemerkt een paar ml bloed verliest uit te sluiten. Een andere, nog meer voorkomende, diagnose bij een onbegrepen anemie is malabsorptie door coeliakie. Bij mensen afkomstig uit het Middellandse Zeegebied en Afrika komen hemoglobinopathieën veel meer voor dan bij mensen uit bijvoorbeeld West-Europa. Dit is waarschijnlijk een gevolg van selectiedruk door malaria: die verloopt vaak minder ernstig bij een hemoglobinopathie.
Andere oorzaken voor het ontstaan van ijzergebreksanemie zijn bloedingen uit het maag-darmkanaal (maagbloeding, worminfecties in de darm), bloedverlies uit de vagina door een vleesboom, gebruik van bepaalde geneesmiddelen (protonpompremmers, NSAID's, stollingsremmers) en zeldzame stofwisselingsziekten (bijvoorbeeld hemosiderose en hypotransferrinemie).
# Jacob Balder

Jacob Balder (Broek op Langedijk, 7 augustus 1900 - Overveen, 16 juli 1944) was een Nederlandse verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog.

## Verzetsactiviteiten

Balder was werkzaam als zelfstandig timmerman-aannemer in Broek op Langedijk. Eind 1940 of begin 1941 ging hij op eigen houtje illegaal werk verrichten. Later richtte hij een plaatselijke Ordedienst (OD) op en nam actief deel bij onderduikactiviteiten van joodse en niet-joodse onderduikers. Vanaf mei 1943 werd hij actief in het wegbrenen van gecrashte of neergeschoten geallieerde vliegers. Begin 1944 was hij een van de deelnemers aan de overval op het distributiekantoor van de gemeente Langedijk in Zuid-Scharwoude.
Toen op 9 februari 1944 Cornelis Wagenaar, leider van LO-district Heerhugowaard, werd gearresteerd, nam Balder zijn functie over. Daarnaast was hij in die periode zeer actief in de Groep 2000 onder leiding van Jacoba van Tongeren.

## Arrestatie en executie

Een infiltrant verraadde Balder, waardoor deze op 23 juni 1944 in zijn woning werd gearresteerd door Sipo-medewerkers Emil Rühl, Friedrich Viebahn en Maarten Kuiper. Op 16 juli 1944 werd Balder in de duinen bij Overveen gefusilleerd. Op die dag werd een groep van 16 mannen geëxecuteerd, waaronder Johannes Post. Alle slachtoffers werden in een massagraf in de duinen begraven. Later werd hij herbegraven op de Eerebegraafplaats in Bloemendaal.
Zijn naam wordt vermeld op het oorlogsmonument in Noord-Scharwoude.
* Jacob BALDER Abrzn. Eerebegraafplaats Bloemendaal. Geraadpleegd op 2 november 2015.
* J.W. Ooms, LO-NOORD-HOLLAND. Stichting Herinnering LO-LKP. Geraadpleegd op 2 november 2015.
* Twintig eeuwen West-Friesland, de Westfriezen en hun oorlogen en opstanden. Westfries genootschap. Gearchiveerd op 22 april 2021. Geraadpleegd op 2 november 2015.
* Noord-Scharwoude, oorlogsmonument. Nationaal Comité 4 en 5 mei. Gearchiveerd op 4 maart 2016. Geraadpleegd op 2 november 2015.
* Jacoba van Tongeren (1945: eerste uitgave juli 1945, 89 blz; uitgave maart 1946, 100 blz), Beknopt Historisch Verslag van de werkzaamheden van Groep 2000, digitale verzie: www.niod.nl → rubriek Bibliotheek → via Bibliotheek catalogus; Van Tongeren.
* Paul van Tongeren (2015), Jacoba van Tongeren en de onbekende verzetshelden van Groep 2000 (1940–1945), Uitgeverij: Aspekt B.V., ISBN 9789461534835