# Zunderdorp

Zunderdorp (voorheen 'Sundeldorp') is een dorp in Landelijk Noord in de Nederlandse gemeente Amsterdam. Het bestaat uit enkele tientallen huizen en enkele andere gebouwen, waaronder de kerk van Zunderdorp. Enkele huizen zijn van hout. Het dorp telt 463 inwoners.

## Geschiedenis

Oorspronkelijk was Zunderdorp het hoofddorp van de banne Sundeldorp / Sindeldorp. 'Sundels', het woord waar de naam Zunderdorp van komt, waren smalle vaarten, die vanaf het dorp naar het IJ stroomden. Het werd vanaf de 17e eeuw overvleugeld door het aan het IJ gelegen Nieuwendam. Van 1619 tot 1811 was Zunderdorp onderdeel van de Waterlandse Unie, samen met Broek in Waterland, Landsmeer, Ransdorp, Schellingwoude en Zuiderwoude.
Het dorp maakte van 1811 tot 1921 deel uit van de gemeente Nieuwendam, die in dat jaar opging in de gemeente Amsterdam.
Al eeuwenlang is melkveehouderij de belangrijkste activiteit. Vroeger ging de verse melk met melkschuiten rechtstreeks naar Amsterdam om daar huis-aan-huis verkocht te worden. Eeuwenlang vocht men met omringende dorpen een strijd met het water uit.

## Bouwwerken

In Zunderdorp en buurtschap 't Nopeind zijn tien rijksmonumenten gelegen, waaronder de genoemde kerk, waarbij de zaalkerk en de toren elk apart de monumentstatus hebben (gegevens 2018.
Het dorp is geheel omsloten door sloten, daarom zijn er veel bruggen. Sommige zijn voor privégebruik, een aantal is in beheer bij de gemeente Amsterdam:
* Brug 373, ook wel PEN-brug, in de verbinding met de stadsbebouwing van Amsterdam-Noord
* Postje van Gerrit Vreeling, een ophaalbrug in dezelfde toegangsweg, gelegen vlak voor het dorp
* Los Postje, brug naar ontwerp van Piet Kramer
* Bakkersbrug, gelegen bij de voormalige bakkerij
* Torenvenbrug, gelegen in een buitenwijk van het dorp
* Bullebrug, brug voor wandelaars richting buurtschap 't Nopeind
* Werfbrug, op de oostelijke rand van het dorp.

## Afbeeldingen

* Gezicht op Zunderdorp, met de kerk; circa 1750-1775.
* Zunderdorp tijdens de Watersnood van 1916.
* Oorlogsplaquette bevestigd aan de kerk.
* Kerklaan 16 (2010)
* Middenlaan 19 (2011)
* Brug 'Los Postje' (november 2018)
* Bullebrug (november 2018)
* Hoornkopsebrug (november 2018)
* Werfbrug (mei 2019)

## Literatuur

* Als Amsterdam zich over ons ontfermt, de geschiedenis van de inlijving bij Amsterdam van de gemeenten Buiksloot, Nieuwendam en Ransdorp in 1921, van José Lutgert en Dick Reedijk, uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 1996. ISBN 978-908011803
* Terugblikken op Waterland. Hoofdstukken uit de geschiedenis van Amsterdam-Noord, uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 2000. ISBN 978-90-801180-8
* Nood aan den dijk - Watersnood 1916, uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord en Centrale Dorpenraad Landelijk Amsterdam-Noord, 2016. ISBN 978-9090293165
* ↑ De Werfbrug (brug 2310) is een houten brug aan de oostkant van het dorp. Ze verbindt de Achterlaan (dorpskern) met weilanden. De brug ging naamloos door het leven tot de gemeente Amsterdam haar op 6 november 2018 haar naam gaf, een vernoeming naar de scheepswerf(je) voor boten voor agrarische gebruik, dat hier ooit haar activiteiten uitoefende.
* ↑ Bruggen van Amsterdam
* ↑ Naamgeving openbare ruimten: Vaststellen Jan Marsisbrug en andere en wijzigen naam Postje van Gerrit Vreling in Noord, gemeente Amsterdam. Gemeenteblad (239333). Gemeente Amsterdam (9 november 2018). Geraadpleegd op 18 juli 2019.
* ↑ Werfbrug volgens BAG