# Hendrik VI, deel 2

Hendrik VI, deel 2 (Engelse titel: The Second Part of King Henry the Sixth) is een van de eerste toneelstukken van William Shakespeare, vermoedelijk ontstaan in de periode 1590-1591. De titel wordt ook weergegeven als Henry VI, Part 2 en als 2 Henry VI. De tweede editie van The Oxford Shakespeare grijpt terug naar de oorspronkelijke titel, voor de First Folio verscheen: The First Part of the Contention of the Two Famous Houses of York and Lancaster.
Het historiestuk is het middelste deel van een trilogie koningsdrama's rond Hendrik VI, die koning van Engeland was van 1422 tot 1461 en in 1470 en 1471. Waar Part 1 het verlies van de overzeese gebieden in Frankrijk en de politieke machinaties voorafgaand aan de Rozenoorlogen beschrijft, en Part 3 ingaat op de verschrikkingen van de oorlogen zelf, behandelt Part 2 de onmogelijkheid van de koning om zijn gezag te doen gelden, de dood van zijn vertrouwde raadsheer hertog Humfred van Gloucester, de opkomst van de machtige hertog Richard van York en de onafwendbaarheid van een gewapende krachtmeting. Het stuk eindigt met de eerste veldslag van de oorlog, de Eerste Slag bij St Albans.
Henry VI, Part 2 heeft de grootste rolbezetting van alle stukken van Shakespeare, en wordt gezien als het beste deel van de trilogie. Van de vele auteurs die in de Elizabethan Age over de Rozenoorlogen schreven, was Shakespeare de meest ambitieuze. De ontwikkeling van het drama is het meest vernieuwend in zijn werk en politiek is hij het scherpst. Met deze tragische, realistische toneelstukken vestigde Shakespeare in de jaren tussen 1592 en 1597 zijn reputatie als dramaschrijver.

## Datering

De trilogie over Henry VI is mogelijk niet in chronologische volgorde geschreven. Afgaande op de aangesneden thema's, indeling en lengte van de stukken, werd Part 1 vermoedelijk geschreven als prequel na het succes van de andere delen. Dat het laatste deel bedoeld is als een vervolg op Part 2, wordt niet betwijfeld, gezien de overeenkomstige oorspronkelijke titels. De huidige titels werden het eerst gebruikt in de First Folio in 1623. De drie stukken worden vaak samen met Richard III gegroepeerd in een tetralogie, waarin de hele saga van de Rozenoorlogen aan bod komt, vanaf de dood van Henry V in 1422 tot aan de machtsovername door Henry VII in 1485.
Het stuk van de trilogie dat Shakespeare eerst schreef, deze King Henry VI, Part 2, was oorspronkelijk - in de Quarto van 1594 - getiteld The First part of the Contention betwixt the two famous Houses of Yorke and Lancaster, with the death of the good Duke Humphrey: And the banishment and death of the Duke of Suffolke, and the Tragicall end of the proud Cardinal of Winchester, with the notable Rebellion of Jack Cade: and the Duke of Yorke's first claim unto the Crowne. Het werd ingeschreven in het Stationers' Register op 12 maart 1594. Later dat jaar werd het uitgegeven, gedrukt op quartoformaat.
Het volgende deel, nu bekend als Henry VI Part 3, werd in 1595 ingeschreven en gepubliceerd in octavo als The True Tragedie of Richard Duke of Yorke, and the death of good King Henrie the Sixt, with the Whole Contention betweene the two Houses Lancaster and Yorke. In de False Folio van 1619, de eerste poging om een overzicht van Shakespeares werk te scheppen, werden beide stukken samengevoegd onder de titel The Whole Contention betweene the Two Famous Houses, Lancaster and Yorke.
Dat de stukken toen al enkele jaren oud waren, blijkt uit een pamflet uit september 1592 getiteld Greene's Groats-worth of Wit, waarin de auteur Robert Greene (volgens de gangbare interpretatie) Shakespeare ervan beschuldigt het succes van beter geschoolde toneelschrijvers te stelen:
    there is an upstart Crow, beautified with our feathers, that with his Tygers hart wrapt in a Players hyde, supposes he is as well able to bombast out a blanke verse as the best of you
    daar is een parvenu kraai, opgedoft met onze veren, die met zijn tijgerhart in de huid van een toneelspeler denkt dat hij net zo goed een blank vers uit zijn mouw kan schudden als de besten onder jullie
De zin bevat een directe verwijzing naar Henry VI Part 3, waar in de vierde scène van het eerste bedrijf de hertog van York een verwijt maakt aan het adres van koningin Margaret:
    O tiger's heart wrapp'd in a woman's hide
    O tijgerhart, gewikkeld in een vrouwenhuid!
Op 23 juni 1592 waren de theaters in Londen gesloten in verband met een pestuitbraak. Part 3 moet dus voor die tijd bekend zijn geworden, en als Part 2 reeds daarvoor was opgevoerd, dan is 1590-1591 een aannemelijke datering voor het ontstaan.