OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jean-Jacques Willmar

Jean-Jacques Madelaine Willmar (Luxemburg-Stad, 6 maart 1792 - aldaar, 20 november 1866) was een Luxemburgs politicus.

## Biografie

Jean-Jacques Willmar was de zoon van Jean-Georges Willmar (1763-1831), die van 1815 tot 1830 provinciaal gouverneur van Luxemburg was. Zijn broers waren: Jean-Pierre Willmar (nam deel aan de Belgische Revolutie; later minister van Oorlog van België), Étienne Willmar en Leonard Willmar (namen eveneens deel aan de Belgische Revolutie). Jean-Jacques Willmar studeerde rechten in Parijs en promoveerde in 1814. Nadien vestigde hij zich als advocaat in Luxemburg-Stad. In 1824 werd hij tot rechter benoemd. Tijdens de Belgische Revolutie van 1830 bleef hij koning Willem I der Nederlanden trouw en keerde zich tegen het grote deel van de Luxemburgse elite die de kant van de Belgische revolutionairen had gekozen. In 1831 werd hij in de regeringscommissie van Luxemburg gekozen. De macht van de regeringscommissie reikte echter niet verder dan Luxemburg-Stad en nabije omgeving.
Jean-Jacques Willmar steunde koning Willem I toen deze in 1838 te kennen gaf bereid te zijn de Belgische onafhankelijkheid te erkennen en het Verdrag van Londen goedkeurde, hetgeen inhield dat heel Franstalig Luxemburg aan België kwam. Dit deel vormt thans de Belgische provincie Luxemburg. Het was grotendeels dankzij de inspanningen van Willmar dat de Kamer van Afgevaardigden en de Senaat van Luxemburg het Verdrag van Londen accepteerde.
Jean-Jacques Willmar werd in 1840 benoemd tot procureur-generaal en van 1841 tot 1848 was hij lid van de Assemblée des États. Op 8 mei 1848 werd Willmar als een van de drie Luxemburgers gekozen in het Frankfurter Parlement.

## Premier

Jean-Jacques Willmar was van 6 december 1848 tot 23 september 1853 President van de Raad en Staatsminister (dat wil zeggen premier), administrateur-generaal van Buitenlandse Zaken, van Justitie, van Religieuze Zaken en van Openbaar Onderwijs. Tijdens zijn bewind had de administrateurgeneraal van Financiën, de pro-Belgische Norbert Metz, grote invloed. Zijn pro-Belgische en tegen de Duitse Bond gerichte politiek maakte hem impopulair bij zowel de Nederlandse regering als de Duitse Bond. In september 1853 ontbond stadhouder prins Hendrik van Oranje-Nassau (de broer van koning Willem III van Nederland) het Luxemburgse kabinet vanwege het liberale karakter van het kabinet. Het nieuwe kabinet onder Charles-Mathias Simons was veel conservatiever en restauratiever.
Van 1857 tot zijn dood in 1866 was Willmar lid van de Staatsraad.

## Voetnoten

* ↑ J. A. Massard, Der luxemburgische Staatsmann Jean Jacques Madelaine Willmar, Opfer eines Druckfehlers. Online, 2021.
* ↑ Luxemburg, Opkomst van een Staat en van een Natie, door: Gilbert Trausch (1989), blz. 216
* ↑ De andere twee waren Charles München en Emmanuel Servais, zie: Tatsachen des Luxemburges Landes, door Dr. P.J. Müller (1968), blz. 248
* ↑ Luxemburg was lid van de Duitse Bond
* Gemeinsame Normdatei: 1101238100
* Virtual International Authority File: 44146462577027770443
* WorldCat (via VIAF): 44146462577027770443
# Tetraloniella katangensis

Tetraloniella katangensis is een vliesvleugelig insect uit de familie bijen en hommels (Apidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1930 door Cockerell.
# Cnemidophyllum granti

Cnemidophyllum granti is een rechtvleugelig insect uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1970 door Emsley.
# XGRA: Extreme G Racing Association

XGRA: Extreme G Racing Association is een computerspel voor de Nintendo GameCube, PlayStation 2 en Xbox. Het spel werd uitgebracht in 2003. Het perspectief was in de derde persoon. Het spel speelt zich af in de toekomst.

## Teamnamen

* Terranova
* Vixen
* Palus
* Starcom
* Talon
* Jentor
* Manta
* Scarecrow
* Templar Racing

## Ontvangst

| Beoordeeld door | Jaar | Platform | Score |
| Game Chronicles | 2003 | Xbox | 93% |
| Digital Entertainment News (den) | 2003 | PlayStation 2 | 79% |
| GameZone | 2003 | PlayStation 2 | 76% |
| NintendoWorldReport | 2004 | GameCube | 75% |
| Lawrence | 2003 | PlayStation 2 | 74% |
| Lawrence | 2003 | Xbox | 74% |
| TeamXbox | 2004 | Xbox | 73% |
| GameSpot | 2004 | GameCube | 72% |
| Jeuxvideo.com | 2003 | Xbox | 70% |
| Game Informer Magazine | 2003 | Xbox | 50% |
* (en) XGRA: Extreme G Racing Association op MobyGames
# Kelliella rotunda

Kelliella rotunda is een tweekleppigensoort uit de familie van de Kelliellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Thiele & Jaeckel.
# Linger (Luxemburg)

Linger (Luxemburgs: Lénger) is een plaats in de gemeente Käerjeng en het kanton Capellen in Luxemburg. Linger telt 579 inwoners (2001).

## Geboren

* Fernande Welter-Klein (1920-1984), keramist
# Tuhala (rivier)

De Tuhala (Estisch: Tuhala jõgi) is een 26 kilometer lange rivier die geheel stroomt door Estland, in de provincies Raplamaa en Harjumaa. De Tuhala ontspringt in het Mahtra-moeras en eindigt in de Piritarivier. Verder heeft het stroomgebied van de Tuhala een oppervlakte van 112 km².

## Loop

De Tuhala begint haar loop in het Mahtra-moeras, gelegen in de grensstreek tussen de Estische provincies Harjumaa en Raplamaa. Kort nadat de Tuhala het moeras heeft verlaten, buigt de rivier af richting het noordoosten en begint vanaf hier volledig door Harjumaa te stromen. De eerste 7 kilometer dat de rivier volledig door Harjumaa stroomt, passeert ze hier veelal bosgebied. Daarna loopt ze door het Tuhala karstgebied. Voordat de rivier aankomt in het gebied, verbreedt ze zich.
Eenmaal aangekomen in het gebied, "zinkt" de Tuhala op verschillende plekken de grond in. Op plekken zoals de "Ämmaauk" en "Äiaauk" doet zich dit fenomeen voor. Doordat de rivier op verschillende plekken de grond in "zinkt", is er ook een natuurlijke, deels ondergrondse aftakking ontstaan: de Kuie. De Tuhalarivier stroomt hier ondertussen nog zo'n 6 kilometer onder de grond, inclusief alle ondergrondse vertakkingen.
Later komen alle rivieren weer aan het oppervlak. Plekken waar rivieren na een ondergrondse loop weer naar boven komen worden ook wel resurgentie- of karstbronnen genoemd. Enkele bekende karstbronnen in het gebied zijn de Heksenbron van Tuhala en de Veetõusmebronnen. Vervolgens verlaat de Tuhala het gebied en begint ze langzamerhand het gelijknamige dorpje Tuhala te bereiken. Kort na door Tuhala te hebben gestroomd, mondt ze via een bosachtig gebiedje uit in de Piritarivier.

## Kleur van de rivier

De kleur van de rivier de Tuhala is voornamelijk zwart. De zwarte kleur komt van bladeren die in de rivier vallen en ontbinden. En omdat er ook veel moerassige bossen zijn gelegen zijn aan de oevers, vallen er over het algemeen meer bladeren in de rivier. Deze zwartkleurige rivieren worden ook wel zwartwaterrivieren genoemd.

## Fotogalerij

* De Tuhala voordat hij de grond in "zinkt"
* Äiaauk ("Schoonvaders gat")
* Ämmaauk ("Schoonmoeders gat")
* De Heksenbron van Tuhala
* De Tuhala-rivier net voordat hij het Tuhala karstgebied binnenstroomt
* Veetõusmebronnen
* Virtual International Authority File: 156166737
* WorldCat (via VIAF): 156166737
# Tersus leptocerus

Tersus leptocerus is een keversoort uit de familie Schizophoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1968 door Ponomarenko.
# Clubiona microsapporensis

Clubiona microsapporensis is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de struikzakspinnen (Clubionidae).
Het dier behoort tot het geslacht Clubiona. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Mikhailov.
# Tasta sectinota

Tasta sectinota is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Hampson.
# Woolmer Green

Woolmer Green is een civil parish in het bestuurlijke gebied Welwyn Hatfield, in het Engelse graafschap Hertfordshire met 1362 inwoners.
# Lijst van voetbalinterlands Liberia - Niger

Deze lijst van voetbalinterlands is een overzicht van alle officiële voetbalwedstrijden tussen de nationale teams van Liberia en Niger. De Afrikaanse landen speelden tot op heden acht keer tegen elkaar. De eerste ontmoeting was een wedstrijd op 25 februari 1986 tijdens een vriendschappelijk toernooi in Accra (Ghana). Het laatste duel, eveneens een vriendschappelijke wedstrijd, werd gespeeld in Caïro (Egypte) op 25 september 2022.

## Wedstrijden

| № | Plaats | Datum | Competitie | Wedstrijd | Uitslag |
| 1 | Accra | 25 februari 1986 | Vriendschappelijk | Niger − Liberia | 0 − 3 |
| 2 | Niamey | 2 augustus 1998 | Afrika Cup 2000 kwalificatie | Niger − Liberia | 2 − 1 |
| 3 | Monrovia | 16 augustus 1998 | Afrika Cup 2000 kwalificatie | Liberia − Niger | 2 − 0 |
| 4 | Monrovia | 13 oktober 2002 | Afrika Cup 2004 kwalificatie | Liberia − Niger | 1 − 0 |
| 5 | Niamey | 5 juli 2003 | Afrika Cup 2004 kwalificatie | Niger − Liberia | 1 − 0 |
| 6 | Monrovia | 14 augustus 2011 | Vriendschappelijk | Liberia − Niger | 0 − 0 |
| 7 | Niamey | 9 oktober 2012 | Vriendschappelijk | Niger − Liberia | 4 − 3 |
| 8 | Caïro | 25 september 2022 | Vriendschappelijk | Niger − Liberia | 0 − 0 |

## Samenvatting

| Competitie | Totaal gespeeld | Winst Liberia | Gelijk | Winst Niger | Doelsaldo Liberia – Niger |
| Afrika Cup-kwalificatie | 4 | 2 | 0 | 2 | 4 − 3 |
| Vriendschappelijk | 4 | 1 | 2 | 1 | 6 − 4 |
| Totaal | 8 | 3 | 2 | 3 | 10 − 7 |
LFA · Liberiaans vrouwenelftal
Interlands Tegenstander: Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Colombia · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Indonesië · Irak · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Libië · Madagaskar · Malawi · Maleisië · Mali · Marokko · Mauritanië · Mauritius · Mexico · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Oman · Papoea-Nieuw-Guinea · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Sierra Leone · Soedan · Tanzania · Thailand · Togo · Tsjaad · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika
FNF · Nigerees vrouwenelftal
Interlands Tegenstander: Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Mali · Marokko · Mauritanië · Mozambique · Namibië · Nigeria · Oeganda · Oekraïne · Senegal · Sierra Leone · Soedan · Somalië · Swaziland · Tanzania · Togo · Tsjaad · Tunesië · Zambia · Zuid-Afrika
* ↑ Bijgewerkt op 22 oktober 2022.
* Worldfootball
* World Football Elo Ratings
# Tert-butylhydroperoxide

tert-butylhydroperoxide (TBHP, tertiair butylhydroperoxide) is een organisch peroxide. Het is een kleurloze vloeistof met een scherpe geur.

## Synthese

tert-butylhydroperoxide wordt bereid door de oxidatie van tert-butanol met waterstofperoxide, of door de reactie tussen isobutaan en zuurstofgas.
Het ruwe tert-butylhydroperoxide wordt gezuiverd door middel van destillatie en verkocht als een 70% tot 80%-oplossing in water, bekend als "TBHP-70" of "T-Hydro". Ook oplossingen in organische oplosmiddelen, zoals nonaan en decaan, worden verkocht.

## Toepassing

tert-butylhydroperoxide is een sterke oxidator. In de chemische industrie wordt het gebruikt als reagens in oxidatiereacties en epoxidatiereacties, bijvoorbeeld om propeenoxide te produceren uit propeen; ook in de Sharpless-epoxidatie.
Het wordt ook aangewend als radicalaire initiator in radicalaire polymerisatiereacties.
Het wordt ook gebruikt als biocide (desinfecterend middel), onder meer in bepaalde detergenten, vaatwasmiddelen en schuurmiddelen.
Het is ook een ingrediënt van hardeners voor onverzadigde polyesterharsen of epoxyharsen in verven, lakken, vernissen, kleefstoffen en dergelijke.

## Toxicologie en veiligheid

tert-butylhydroperoxide is ontvlambaar. De damp is zwaarder dan lucht, en kan ermee een explosief mengsel vormen (vanaf 5 volumeprocent in lucht). Als sterke oxidator reageert het hevig met brandbare en reducerende stoffen, metaal en zwavelverbindingen. De stof is corrosief voor de ogen, de huid en de luchtwegen.
In de Europese Unie is tert-butylhydroperoxide ingedeeld als een gevaarlijke stof volgens richtlijn 67/548/EEG inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen.

## Externe link

* tert-butylhydroperoxide - International Chemical Safety Card
* (en) MSDS van tert-butylhydroperoxide
* (en) IUCLID-Datasheet voor tert-butylhydroperoxide
# Jaguaré

Jaguaré is een gemeente in de Braziliaanse deelstaat Espírito Santo. De gemeente telt 23.472 inwoners (schatting 2009).
De gemeente grenst aan São Mateus, Vila Valério, Sooretama en Linhares.
# Colletes perforator

Colletes perforator is een vliesvleugelig insect uit de familie Colletidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1869 door Smith.
# Tancoa ubalda

Tancoa ubalda is een vlinder uit de familie van de snuitmotten (Pyralidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1925 door Schaus.
# Witte mosterd

De witte mosterd of gele mosterd (Sinapis alba) is een plant die tot de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae) behoort. De plant wordt als groenbemester gebruikt. Van de zaden wordt mosterd gemaakt. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, bloeit de plant met gele bloemen. Vandaar dat in Nederland ook over gele mosterd wordt gesproken.
Deze mosterd komt voor in Eurazië. De plant heeft 2n = 24 chromosomen.
Voor de teelt van mosterd worden andere rassen gebruikt dan voor groenbemesting.

## Botanische beschrijving

De eenjarige planten kunnen circa 60-120 cm hoog worden en hebben een kantige stengel. De behaarde bladeren zijn lang-eirond en diep ingesneden. Bij zaaien in maart bloeit de plant in juni en juli met gele bloemen, die in een tros gerangschikt zijn. De vrucht is een hauw. De ronde zaden zijn rijp geel, 2-2,5 mm groot en mat. Ze bevatten olie, eiwit en het scherp smakende sinalbine, een glycoside.
* Hauwen
* Gele mosterd na vorst

## Groenbemesting

Gele mosterd kan later gezaaid worden dan bladrammenas (Raphanus sativus subsp. oleiferus), en wordt gezaaid vanaf 10 augustus tot begin september. Het resultaat is een snelle grondbedekking, de plant vormt een breed gewas waardoor het onkruid goed onderdrukt wordt. Gele mosterd maakt minder wortels aan dan bladrammenas. Ook komt gele mosterd snel in bloei. Het gewas is vorstgevoelig, waardoor het gemakkelijk ondergeploegd wordt. Gele mosterd is zeer vatbaar voor knolvoet en kan aangetast worden door het wit bietencystenaaltje.

## Toepassing

Het zaad wordt gebruikt voor de bereiding van mosterd.

## Namen in andere talen

* Duits: Weisser Senf (mosterd), Futtersenf (voedergewas)
* Engels: White mustard
* Frans: Moutarde blanche
# Jan Wolters van de Poll

Jan Wolters van de Poll (1759 – 1826) was een directeur van de Sociëteit van Suriname (1785-1791) en burgemeester van Amsterdam van 1808 tot maart 1811.

## Biografie

Van de Poll was de zoon van Jacobus van de Poll (1724-1807), bewindhebber Vereenigde Oostindische Compagnie en Cornelia Jacoba Wolters (1726-1795) en erfde van hen enkele familieportretten. Hij trouwde met de koopmansdochter Bregje Agatha de Smeth (1760-1823) en woonde op Herengracht 48, 435, 440 en 537. Ze kregen vijf kinderen, die allen op jonge leeftijd overleden.
In december 1811 werd Van de Poll door Napoleon Bonaparte benoemd tot senator. Dit hield zijn verheffing tot comte de l'Empire (graaf van het Keizerrijk) in, maar deze titel werd later door koning Willem I niet erkend.

### Jagtlust

Van de Poll was eigenaar van de buitenplaats Jagtlust in De Bilt. In 1797 kocht hij de ernaast gelegen boerderij Ekelestein van de erven van Eduard Sanderson, kanunnik in het Kapittel van Sint-Marie in Utrecht. Toen Van de Poll drie jaar na zijn echtgenote overleed, werden Jagtlust en Eikelestein per openbare veiling verkocht aan Willem Diemont.
* A.M. Elias en Paula C.M. Schölvinck met medewerking van H. Boels: Volksrepresentanten en wetgevers, De politieke elite in de Bataafs-Franse tijd 1796-1810, Amsterdam, 1991
* Johan Joor: De adelaar en het lam. Onrust, opruiing en onwilligheid in Nederland ten tijde van het Koninkrijk Holland en de inlijving bij het Franse keizerrijk (1806-1813) (Amsterdam 2000).
* Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 10
* M. Sluyser & Fred. Thomas: Twaalf burgemeesters, vijf honderd jaar Amsterdam, uitgegeven door Andries Blitz in 1939
* ↑ Deze collectie vererfde op zijn zuster Sara Maria Dedel-van de Poll, die vijf jaar later overleed. Daarna kwam de collectie terecht bij Harmen van de Poll (1774-1834) en daarna bij diens zoon Harmen Jan van de Poll (1809-1870). In 1935 is de collectie ondergebracht in de Van de Poll-Wolters-Quinastichting.
* ↑ DTB Stadsarchief Amsterdam
* Biografisch Portaal: 37555002
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: wolt027
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 9448 137X
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 308261054
* Parlement.com: vg09llxj12d3
* Virtual International Authority File: 289010324
* WorldCat (via VIAF): 289010324
# Tert-butyldimethylchloorsilaan

tert-butyldimethylchloorsilaan, meestal afgekort als TBDMSCl, is een organische siliciumverbinding met de brutoformule C$_6$H$_{15}$SiCl. Het is een ontvlambare en corrosieve vaste stof met een karakteristieke geur.

## Toepassing

tert-butyldimethylchloorsilaan wordt in de chemische synthese van fijnchemicaliën (geneesmiddelen en dergelijke) gebruikt voor het beschermen van amiden, amines en vooral alcoholen. Met de hydroxylgroep van alcoholen vormt tert-butyldimethylchloorsilaan een silylether met de beschermende groep TBDMSO (tert-butyldimethylsilyloxy). De reactie verloopt traag, tenzij imidazool als katalysator en dimethylformamide als oplosmiddel gebruikt worden.
Het voordeel van tert-butyldimethylchloorsilaan tegenover andere silylchloriden, zoals trimethylchloorsilaan, is dat de silylethers ervan veel beter bestand zijn tegen hydrolyse.
De ontscherming, het verwijderen van de beschermende groep, kan op verschillende manieren gebeuren, onder andere met hexafluorkiezelzuur, met acetylchloride in methanol of met tetra-n-butylammoniumfluoride (TBAF) in tetrahydrofuraan. Natriumtetrachloorauraat(III) maakt als katalysator onderscheidt tussen verschillende typen silylethers tijdens het ontschermen.

## Externe link

* Merck Chemicals
* 1 2 Organic Chemistry Portal
* ↑ Ontschermen van silylethers
# Jacques van Groenendael jr.

Jacques Henrij Albert Marie (Jacques jr.) van Groenendael (Breda, 7 september 1915 - Sittard, 20 februari 1984) was architect te Sittard.

## Biografische schets

Hij was de zoon van Jacques van Groenendael, die eveneens architect was, en Martina Gorter. In 1948 trad hij in dienst bij architect Jos Wielders, welke echter in 1949 onverwacht overleed. Jacques van Groenendael jr. volgde hem op. In 1952 trouwde hij met de dochter van Wielders, beeldend kunstenares Lily Wielders.
Van Groenendael is een exponent van de wederopbouwarchitectuur. Hij ontwierp een aantal grote bouwwerken, zoals kloosters en scholen. Bijvoorbeeld het voormalige Serviam Lyceum en de Mr. Nic. Beckers MAVO te Sittard. Ook ontwierp hij de Pedagogische Academie (Beukeboomweg), de Sociale Academie (Kastanjelaan) en het gebouw voor Het Waterschap (Parklaan) te Sittard. Zowel het Serviam als de Nic. Beckers school werden voorzien van prachtige kunstwerken van Charles Eyk. Ook hing er gebrandschilderd glas-in-lood gemaakt door Eugène Laudy in het Serviam.
Ook werk van Wielders werd voortgezet, zoals het complex Jerusalem te Venray, voor de Zusters Ursulinen: een klooster met kapel, internaat en boerderij. Jacques van Groenendael ontwierp het complex Westerhelling te Nijmegen voor de Broeders Maristen (jongensinternaat, klooster, kapel). Vooral scholen ontwierp hij: het Serviam Lyceum te Sittard, huishoudscholen, lagere scholen en kleuterscholen, zoals te Posterholt, Eijsden en Born.
In Sittard ontwierp hij de Sociale Academie, de Pedagogische Academie, en het Waterschapsgebouw.
In de jaren '60 van de 20e eeuw werd Jacques van Groenendael door ziekte getroffen en kon hij het architectenbureau niet meer leiden.
* Biografie
* ↑ Kunstwerk Charles Eyk. Gearchiveerd op 8 maart 2023.
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 273409182
* Virtual International Authority File: 283139702
* WorldCat (via VIAF): 283139702
# Colletes petalostemonis

Colletes petalostemonis is een vliesvleugelig insect uit de familie Colletidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Swenk.
# Witte moerbei

De witte moerbei (Morus alba) is een plant uit de moerbeifamilie (Moraceae). De soort komt oorspronkelijk uit China. Omdat dit de belangrijkste moerbei voor de zijderups is, wordt de soort ook buiten China in veel gebieden met een geschikt klimaat aangeplant.

## Tweehuizig of dakmoerbei

De witte moerbei is een tot 16 m hoge boom met variabele kenmerken, met over het algemeen een brede habitus. De soort is in principe eenhuizig, met de mannelijke en vrouwelijke bloemen aan hetzelfde exemplaar. Maar er zijn ook selecties met uitsluitend mannelijke of vrouwelijke bloemen. Een mannelijke vorm wordt gebruikt als kleine schaduwboom of 'dakmoerbei' op tuinterrassen, omdat hij geen vruchten krijgt die vlekken zouden kunnen geven.

## Kenmerken

De schors is grijsgroen tot roodbruin, die van een oude boom donker oranjebruin. De twijgen zijn grijsgroen tot bruin en aanvankelijk iets behaard. Het gezaagde blad is variabel van vorm, maar meestal eirond en spits tot toegespitst, maar de bladtop kan evengoed afgerond zijn en de bladvoet zowel hartvormig als afgerond. Vooral aan jonge scheuten en langloten kan het diep ingesneden en gelobd zijn, zoals bij de papiermoerbei. Het blad is meestal kaal, of aan de onderzijde langs de nerven behaard. Het blad kan aan één exemplaar zowel vrij klein als tamelijk groot zijn (van 5 × 8 cm tot 15 × 20 cm.). De bladsteel is licht behaard.
De bloemen zitten in een korfvormig katje. Bij de vrouwelijke bloemen groeit dit katje uit tot een schijnvrucht, met in elk compartiment een vlezig omhulsel. Als bestuiving uitblijft, bevat dit omhulsel geen zaad.
De schijnvruchten zijn aanvankelijk wit en worden roze tot lichtpaars. De cultivar 'White Berry' heeft vruchten die doorzichtig wit afrijpen. De vruchten van de Witte moerbei smaken vaak niet lekker, maar cultivars als 'Issai' en 'Damas' leveren zoete vruchten.

## Zijderups

De bladeren van de witte moerbei zijn van economisch belang omdat ze het enige voedsel zijn van de zijderups, die wordt gekweekt ten behoeve van de zijdeproductie.

## Stuifmeelkampioen

De witte moerbei is ook interessant vanwege het record voor de snelste beweging in de plantenwereld. De meeldraden schieten het stuifmeel weg in een beweging die slechts 25 μs duurt. De beweging bereikt daarbij een snelheid van meer dan de helft van de geluidssnelheid.

## Externe link

* Neêrlands tuin over de moerbei
# Wapen van Oudehaske

Het wapen van Oudehaske is het dorpswapen van het Nederlandse dorp Oudehaske, in de Friese gemeente De Friese Meren. Het wapen werd in 1989 geregistreerd.

## Beschrijving

De blazoenering van het wapen luidt als volgt:
   Van sinopel, beladen met een varkenskop van goud; en een golvend schildhoofd van zilver, waarop een springende haas van keel, ter weerszijde vergezeld van een turf van sabel.
De heraldische kleuren zijn: sinopel (groen), goud (geel), zilver (zilver), keel (rood) en sabel (zwart).

## Symboliek

* Zilveren schildhoofd: de golvende rand verwijst naar het Nannewijd.
* Rode haas: verwijst naar de plaatsnaam "Oudehaske".
* Zwarte turven: staan voor de vroegere vervening rond het dorp.
* Varkenskop: ontleend aan een Fries versje "Yn ‘e Haske hinget in baarch yn ‘e beam" (In Oudehaske hangt een varken in de boom).