OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hendrik Tilanus

Hendrik Willem (Hendrik) Tilanus (Deventer, 5 oktober 1884 – Den Haag, 16 februari 1966) was een Nederlands politicus die voornamelijk bekendheid verwierf als voorman van de Christelijk-Historische Unie (CHU).

## Loopbaan

Aanvankelijk was Tilanus beroepsofficier. In die hoedanigheid doceerde hij van 1913-1919 artilleriewetenschappen aan de Koninklijke Militaire Academie. In 1922 werd hij lid van de Tweede Kamer voor de CHU. In de periode 1939-1958 was hij partijvoorzitter van de CHU en daarnaast, van 1939 tot 1963, fractievoorzitter in de Tweede Kamer. In 1963 verliet hij de Tweede Kamer. Gedurende de Tweede Wereldoorlog was Tilanus van 1940 tot 1944 als gijzelaar geïnterneerd in Buchenwald, Haaren en Sint-Michielsgestel. Na de oorlog richtte hij de CHU opnieuw op en voorkwam later een fusie met de ARP. Hij was lid van de politieke commissie van het Nationaal Comité Handhaving Rijkseenheid tegen de onafhankelijkheid van Indonesië. In 1958 verleende de Vrije Universiteit hem een eredoctoraat in de rechten.
Zijn zoon Arnold was later ook fractievoorzitter van de CHU in de Tweede Kamer.

## Literatuur en bronnen

* Drs. G. Puchinger: Tilanus vertelde mij zijn leven, Kampen, Uitgeversmij J.H. Kok N.V., 1966.

## Externe link

* Biografie van Hendrik Willem Tilanus
* Biografisch Portaal: 33326414
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 9465 8753
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 071362452
* Parlement.com: vg09llar1tyl
* Virtual International Authority File: 289177371
* WorldCat (via VIAF): 289177371
# Saint-Germain-des-Prés (metrostation)

Saint-Germain-des-Prés is een station van de metro in Parijs langs de metrolijn 4, in het 6e arrondissement.
Porte de Clignancourt · Simplon · Marcadet - Poissonniers · Château Rouge · Barbès - Rochechouart · Gare du Nord · Gare de l'Est · Château d'Eau · Strasbourg - Saint-Denis · Réaumur - Sébastopol · Étienne Marcel · Les Halles · Châtelet · Cité · Saint-Michel · Odéon · Saint-Germain-des-Prés · Saint-Sulpice · Saint-Placide · Montparnasse - Bienvenüe · Vavin · Raspail · Denfert-Rochereau · Mouton-Duvernet · Alésia · Porte d'Orléans · Mairie de Montrouge · Barbara · Bagneux - Lucie Aubrac
* Library of Congress Control Number: n50079454
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007557261905171
* Virtual International Authority File: 126643098
* WorldCat (via VIAF): 126643098
# Longchuanacris microfurcula

Longchuanacris microfurcula is een rechtvleugelig insect uit de familie veldsprinkhanen (Acrididae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2011 door Niu & Zheng.
# Ebaeides palawanicola

Ebaeides palawanicola is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1965 door Breuning.
# Theora

Theora kan verwijzen naar:
* Theora (geslacht), een geslacht van weekdieren
* Theora (compressieformaat), een vrije en opensourcesoftware voor videobestanden
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Theora en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Suuremõisa

Suuremõisa kan verwijzen naar:
* Suuremõisa (Hiiumaa), een dorp in Estland, gemeente Hiiumaa
* Suuremõisa (Muhu), een dorp in Estland, gemeente Muhu
* Suuremõisa (Vormsi), een dorp in Estland, gemeente Vormsi
* Suuremõisa (rivier), een rivier in Estland
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Suuremõisa en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Eomichla thysiarcha

Eomichla thysiarcha is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1928 door Meyrick.
# Hendrik Tavenier

Hendrik Tavenier (Haarlem, 18 juli 1734 - aldaar, 8 april 1807), was een 18e-eeuws schilder, aquarellist, tekenaar, etser en behangselschilder.

## Biografie

Tavenier was een leerling in het behangselatelier van Jan Augustini in Haarlem en begon vervolgens voor zichzelf. In 1759 werd hij lid van het Haarlems Sint-Lucasgilde.
Tavenier schetste en schilderde vooral natuurlijke landschappen in aquarelverf ('sapverw') en Oost-Indische inkt. Hij tekende ook schetsen in de trend van De Moucheron (Frederik of Isaac), Pronk en diens leerling De Haen en van de landschapsschilderingen in Drenthe wordt dan ook betwijfeld of hij werkelijk ter plaatse geweest is. Tavenier stond ook bekend om zijn topografische tekeningen van Noord-Holland, alwaar zich in de archieven een groot aantal schilderijen en waterverftekeningen bevinden.

## Tekeningen van Hendrik Tavenier

* straat in Noordwijk aan Zee
* Witte Kerkje te Noordwijkerhout
* straat in Rijnsburg
* Gezicht op Cuijk
* De Zijlpoort in Haarlem in 1779
* Raampoort, Amsterdam, 1784
* Slot Wilp ca 1930, met perspectievische fouten waardoor het kasteel Escheriaans aandoet.
# Saint-Germain-des-Prés (Maine-et-Loire)

Saint-Germain-des-Prés is een gemeente in het Franse departement Maine-et-Loire (regio Pays de la Loire). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Angers. Saint-Germain-des-Prés telde op 1 januari 2021 1.405 inwoners.

## Geografie

De oppervlakte van Saint-Germain-des-Prés bedroeg op 1 januari 2021 19,76 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 71,1 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Linie van Fontaine

De Linie van Fontaine is een onderdeel van de Staats-Spaanse Linies en ligt in de tegenwoordige gemeente Knokke-Heist tegenover het huidige West-Zeeuws-Vlaanderen dat eveneens ruim voorzien was van versterkingen.

## Geschiedenis

Vanaf 1621, toen het Twaalfjarig Bestand was afgelopen, begonnen Staatse troepen vanuit Sluis de Zwinstreek weer onveilig te maken. Daarop bemanden de Spanjaarden de al eerder gebouwde forten Fort Sint-Donaas, Fort Sint-Frederik en Fort Sint-Job weer. Paul-Bernard de Fontaine, opperbevelhebber van de Spaanse infanterie, verbond deze forten met een linie, die hij versterkte door verschillende andere forten.
Langs deze linie werd ook een kanaal gegraven om de troepen te bevoorraden en aanvallen te stuiten. Dit was de Legervaart of Jesuïetenvaart, verder naar het westen ook Isabellavaart geheten. Deze nog bestaande waterwegen alsmede de buurtschap Legerbrug herinneren hier aan. In 1638 werd De Fontaine opgevolgd door Don Andreas de Cantelmo. Deze zou de linie verder versterken waarop men van de Linie van Cantelmo zou spreken.

## Traject

Ten eerste werden het Reigaertsvliet en het Oud Zwin (de latere Zwinnevaart) uitgebaggerd en recht getrokken. Dit gedeelte werd beschermd door het in 1622 gebouwde Fort Isabella (Grootfort). Van hieruit liep de Koolkerkse Vaart naar de buurtschap Pereboom, ten noorden van Damme. Zowel het Fort Sint-Isabella als Pereboom waren via een sas verbonden met het Zwin. Deze vliet werd beschermd door het Fort Sint-Theresia (Kleinfort).
Noordelijk hiervan lagen het Fort Sint-Donaas en het Sterrefort. In dit laatste was het hoofdkwartier van de Spaanse troepen gevestigd. Beide forten waren verbonden met het Fort Sint-Isabella door de Vuile Vaart. Parallel aan deze vaart lag een linie met kleine redoutes en vanaf 1633 nog een nieuwe gracht met aan de westzijde ervan een weg om troepen te verplaatsen, die voorzien was van een borstwering. De weg is nog steeds in het landschap herkenbaar. Het gebied achter al deze linies was ook al onder water gezet (het Lapscheurse Gat).
Het Fort Sint-Isabella was vanaf 1627 ook verbonden met het Fort Sint-Paulus, toen de linie werd doorgetrokken naar de kust via de nog bestaande Paulusvaart. Het Fort Sint-Paulus werd gebouwd op de schorren bij Het Zoute, bij de huidige buurtschap Oosthoek. Tussen beide forten kwam nog eens het Fort Sint-Bernardus.
# Dybowskiella rossica

Dybowskiella rossica is een mosdiertjessoort uit de familie van de Fistuliporidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1904 door Stuckenberg.
# Theora (compressieformaat)

Theora is een vrije en opensourcecodec voor videobestanden in ontwikkeling door de Xiph.Org Foundation. Het is vrij van patenten en het is gebaseerd op de VP3-codec van On2 Technologies. Het is de bedoeling dat Theora kan wedijveren met bestaande codecs zoals MPEG-4 en WMV. Deze codec is vernoemd naar het personage Theora Jones in de televisieserie Max Headroom.

## Techniek

Theora is een compressiemethode met kwaliteitsverlies en de gecomprimeerde video kan opgenomen worden in een geschikt containerformaat. Het wordt meestal gebruikt in het bestandsformaat Ogg samen met Ogg Vorbis. Deze combinatie kan worden gebruikt om een rechtenvrij multimediabestand te produceren. Andere codecs, zoals MPEG-4, zijn gepatenteerd en er moet voor een licentie betaald worden bij commercieel gebruik.
Theora maakt gebruik van chroma subsampling, op blokken gebaseerde compensatie voor beweging (block motion compensation, BMC) en een 8*8 blok bij discrete cosinustransformatie.

## VP3

VP3 was oorspronkelijk een propriëtaire en gepatenteerde video-codec van On2 Technologies. In september 2001 is de codec vrijgeven als vrije opensourcesoftware waardoor het gebruikt kan worden door Theora en andere codecs die gebaseerd zijn op VP3. In 2002 kwamen On2 Technologies en Xiph.Org Foundation overeen om een nieuwe codec, Theora, te ontwikkelen die op VP3 gebaseerd zou zijn. On2 Technologies bestempelde Theora ook als de opvolger van VP3.

## Ondersteuning

Theora wordt ondersteund door allerlei programma's, zoals:
* Cortado (Java applet), eventueel in combinatie met ITheora (PHP-wrapper)
* FFmpeg
* Helix Player
* MPlayer
* Miro Media Player (voorheen bekend als Democracy Player)
* QuickTime 7 en hoger
* RealPlayer
* Totem
* VLC
* Visonair.tv Player
* xine en mediaspelers die gebaseerd zijn op libxine, zoals Kaffeine
# Singilis timuri

Singilis timuri is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2011 door Anichtchenko.
# Suure-Lähtru

Suure-Lähtru is een plaats in de Estlandse gemeente Lääne-Nigula, provincie Läänemaa. De plaats heeft de status van dorp (Estisch: küla).
Tot in oktober 2017 viel Suure-Lähtru onder de gemeente Martna. In die maand werd Martna bij de fusiegemeente Lääne-Nigula gevoegd.

## Bevolking

Het dorp had 39 inwoners op 31 december 2011 en 36 inwoners op 31 december 2021.
* ↑ (en) Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2011. Estisch bureau voor de Statistiek (31 december 2011). Geraadpleegd op 24 juli 2023. Tik boven het middelste vak ‘Suure-Lähtru village’ in.
* ↑ (en) Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2021. Estisch bureau voor de Statistiek (31 december 2021). Geraadpleegd op 24 juli 2023. Tik boven het voorlaatste vak ‘Suure-Lähtru village’ in.
# Ens (Hautes-Pyrénées)

Ens is een gemeente in het Franse departement Hautes-Pyrénées (regio Occitanie) en telt 26 inwoners (2009).

## Geografie

De oppervlakte bedraagt 3,49 km², de bevolkingsdichtheid is dus 7,4 inwoners per km².

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
* ↑ Populations légales 2021.
# Hendrik van Castilië

Hendrik van Castilië kan verwijzen naar:
* Hendrik van Castilië (1230-1303)
* Hendrik I van Castilië (1203–1217), koning van Castilië van (1214–1217)
* Hendrik II van Castilië (1333–1379), koning van Castilië van (1369–1379)
* Hendrik III van Castilië (1379–1406), koning van Castilië van (1390–1406)
* Hendrik IV van Castilië (1425–1474), koning van Castilië van (1454–1474)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Hendrik van Castilië en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Saint-Vrain (Marne)

Saint-Vrain is een gemeente in het Franse departement Marne (regio Grand Est) en telt 208 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Vitry-le-François.
De naam van de gemeente verwijst naar bisschop Veranus van Cavaillon.

## Geografie

De oppervlakte van Saint-Vrain bedraagt 11,8 km², de bevolkingsdichtheid is 17,6 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Saint-Vrain (Marne) met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Linie van Beverwijk

De Linie van Beverwijk was een verdedigingslinie uit 1800, die Holland op zijn smalst moest bewaken tegen invallen vanuit het Noorderkwartier. De linie bestond uit een aaneenschakeling van lunetten, lopende vanaf het toenmalige Wijkermeer tot aan de Noordzee bij Wijk aan Zee.

## Geschiedenis

In 1799 viel een Brits-Russische coalitie de Bataafse Republiek binnen bij Callantsoog in Noord-Holland. Van daaruit stootte de coalitie door tot Castricum, waar zij echter werd verslagen. Hoewel de invasie was mislukt, besloot men om de nabijgelegen landengte beter te verdedigen, aangezien deze toegang gaf tot de rest van Holland.

### Aanleg

Onder leiding van Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff begon in februari 1800 de aanleg van een verdedigingslinie. Deze liep vanaf het Wijkermeer, rondom de noordzijde van Beverwijk, via de duinen, naar zee bij Wijk aan Zee. Omdat het hoger gelegen land betrof, bestond de linie uit een reeks van 26 lunetten, in tegenstelling tot gebruikelijke inundatiegebieden zoals bij de Hollandse Waterlinies. 15 lunetten vormden de eerste linie van hoofdredoutes, terwijl de overige kleinere flèches verder van het front lagen. Daarnaast werden en 4 kruitmagazijnen, 6 wachtloodsen en 12 kruitkelders aangelegd.

### Latere toestand

Op een van de bolwerken werd een stenen gedenkteken opgericht, waar op een marmeren plaat "Si vis pacem, para bellum 1800" was geschreven. Dit monument is afkomstig van lunet nr. 15. Deze lunet werd in 1932 afgegraven om ruimte te creëren voor de uitbreiding van algemene Begraafplaats Duinrust. Het gedenkteken werd daarna geplaatst op lunet nr. 14 aan de Creutzberglaan. In 1806 werd de militaire bezetting opgeheven en verkocht men de kruitmagazijnen en palissaden. Sommige lunetten zijn nog aanwezig in het noorden van Beverwijk. Het gedenkteken en de lunetten zijn sinds 1967 rijksmonumenten onder respectievelijk de nummers 9458 en 9459.
# Echthronomas facialis

Echthronomas facialis is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Carl Gustaf Thomson in 1887.
# Theora iridescens

Theora iridescens is een tweekleppigensoort uit de familie van de Semelidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1843 door Hinds.
# Silvino Louro

Silvino Louro (Setúbal, 5 maart 1959) is een voormalige Portugese doelman en huidig assistent-trainer.

## Spelerscarrière
### Clubcarrière

Louro startte z'n profcarrière bij Vitória Setúbal. Hij stond er vijf jaar onder de lat in de eerste ploeg. In 1982 verhuisde hij naar Vitória Guimarães. Na twee jaar verhuisde hij naar Benfica. In zijn eerste seizoen speelde hij geen enkele wedstrijd in het eerste elftal aangezien Manuel Bento toen nog eerste doelman was. Hij werd een seizoen uitgeleend aan CD Aves en werd daarna eerste doelman bij Benfica. In 1994 verliet hij de club en keerde hij terug naar Vitória Setúbal. Een jaar later plukte FC Porto hem daar al weg, maar na een seizoen waarin hij weinig aan spelen toe kwam, verhuisde hij in 1997 naar SC Salgueiros. Daar sloot hij in 2000 z'n spelerscarrière af.

### Interlandcarrière

Louro maakte op 13 april 1983 z'n debuut als international voor Portugal tegen Hongarije. Hij speelde 23 interlands. Zijn laatste interland speelde hij op 11 oktober 1997 tegen Noord-Ierland.

## Trainerscarrière

Louro was van 2001 tot 2004 keeperstrainer van FC Porto. Hij volgde sindsdien toenmalig hoofdtrainer José Mourinho naar Chelsea FC (2004-2007), Inter Milaan (2008-2010), Real Madrid (2010-2013), opnieuw Chelsea FC (2013-2015) en Manchester United (2016-2018). Toen Mourinho in 2019 trainer werd van Tottenham Hotspur, nam hij Louro niet mee.
In maart 2021 ging hij aan de slag als keeperstrainer van de Soedanese eersteklasser Al-Hilal Club onder trainer Ricardo Formosinho, die eveneens onder Mourinho had gewerkt bij Real Madrid en Manchester United.
* ↑ Mourinho's new backroom team: Rui Faria WON'T be following Jose to Tottenham... as he appoints Lille's Joao Sacramento as his No 2 to lead a revamped set of lieutenants The Daily Mail, 20 november 2019
# Suurepsi

Suurepsi (Duits: Surepse) is een plaats in de Estlandse gemeente Hiiumaa, provincie Hiiumaa. De plaats heeft de status van dorp (Estisch: küla).
Suurepsi lag tot in oktober 2013 in de gemeente Kõrgessaare, daarna tot in oktober 2017 in de gemeente Hiiu en sindsdien in de fusiegemeente Hiiumaa.

## Bevolking

De ontwikkeling van het aantal inwoners blijkt uit het volgende staatje:
| Jaar | 2000 | 2011 | 2021 |
| Aantal inwoners | 3 | 4 | 6 |

## Ligging

De plaats ligt aan de noordkust van het schiereiland Kõpu. De kuststrook hoort bij het natuurreservaat Kõpu looduskaitseala.

## Geschiedenis

Het dorp stond bekend onder verschillende namen: Surpex Jurgen in 1564, Swre bäckz by of Surpexby in 1565 (by is Zweeds voor ‘’dorp’), Suripeks in 1798. Het lag op het landgoed van Kõrgessaare. Rond 1950 werd Suurepsi samengevoegd met het buurdorp Mägipe. In 1997 werden de beide dorpen weer uit elkaar gehaald.
* ↑ Hans Feldmann, Heinz von zur Mühlen en Gertrud Westermann, Baltisches historisches Ortslexikon. Teil 1. Estland (einschließlich Nordlivland), Böhlau Verlag, Köln/Wien, 1985, blz. 569.
* ↑ (et) Suurepsi küla. Eestigiid. Gearchiveerd op 25 juni 2021.
* ↑ (en) Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2011. Estisch bureau voor de Statistiek (31 december 2011). Geraadpleegd op 18 februari 2024. Tik onder het middelste vak ‘Suurepsi village’ in.
* ↑ (en) Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2021. Estisch bureau voor de Statistiek (31 december 2021). Geraadpleegd op 18 februari 2024. Tik boven het voorlaatste vak ‘Suurepsi village’ in.
* ↑ (et) Marja Kallasmaa, Suurepsi. Dictionary of Estonian Place names. Gearchiveerd op 25 juni 2021. Geraadpleegd op 6 februari 2024.
# Ensafh

Ensafh is een Fries literair tijdschrift dat sinds 2009 tweewekelijks verschijnt. Ensafh is ontstaan uit een fusie van de tijdschriften Hjir en Farsk. De f van Farsk en de h van Hjir komen in de nieuwe naam nadrukkelijk terug, maar Ensafh is ook een afkorting voor En sa fuorthinne, Fries voor "enzovoort".

## Inhoud

In Ensafh worden zowel poëtische als prozaïsche Friese teksten gepubliceerd. Ook worden er geregeld teksten in het Bildts of het Stadsfries opgenomen. Behalve verhalen en gedichten verschijnen er in Ensafh ook recensies en achtergrondartikelen over de Friese literatuur. Er is ook ruimte voor debat.

## Verschijnen

Van Ensafh verschijnt elke twee weken een nieuwe aflevering online. Die is voor iedereen gratis te bekijken. Zeven keer per jaar verschijnt er een papieren versie, waarvoor wel betaald moet worden. In de papieren versie staan hoogtepunten uit de internetversie, maar ook nieuwe teksten die niet op het internet terug te vinden zijn.

## Externe link

De website van Ensafh
# Hemicrepidius hemipodus

Hemicrepidius hemipodus is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1825 door Say.
# Sairme

Sairme (Georgisch: საირმე) is een balneologisch en klimatologisch kuuroord in het zuidwesten van Georgië in de gemeente Baghdati van de regio Imereti. Sairme ligt op een hoogte van ongeveer 900-950 meter boven zeeniveau aan de rivier Bostania in het Meschetigebergte en is sinds de jaren 1930 een kuuroord van Sovjet-allure met heelkundige minerale waterbronnen. Het kuuroord ligt ongeveer 25 kilometer ten zuiden van het gemeentelijk centrum Baghdati en 50 kilometer ten zuiden van regiohoofdstad Koetaisi.

## Toponiem

Sairme betekent in het Georgisch een plek waar herten samenkomen. Volgens de legende is de naam aan deze plek gegeven toen jagers het spoor volgden van een gewond hert die zich wilde helen bij de warme bronnen. Over de roestbruine rotsen met witte aanslag vloeide zout water. Het embleem van het kuuroord symboliseert dan ook zowel een hertenkop als een boom.

## Geschiedenis

Het minerale water Sairme werd in de 19e eeuw door lokale jagers ontdekt. In de jaren 1920 werd door geologen een verklaring gevonden waarom enkele kilometers verderop de sneeuw nooit bleef liggen en na regen de grond snel droogde. Dit kwam door de aanwezigheid van warmwaterbronnen. In de jaren dertig van de 20e eeuw werd Sairme vervolgens ontwikkeld als kuuroord en werden de eerste sanatoria gebouwd in een breder Sovjet-programma van ontwikkeling van Georgische kuuroorden.
Ook aan de bereikbaarheid van Sairme, dat diep in het Meschetigebergte ligt, werd gewerkt. De weg Baghdati - Sairme - berg Didmaghali werd begin jaren 1940 voltooid. Hiermee kwam een doorgaande verbinding door het Meschetigebergte tot stand over de 2182 meter hoge Zekaripas naar kuuroord Abastoemani en de stad Achaltsiche, een nationale hoofdroute. In 1944 werd begonnen met het winnen van mineraalwater dat gebotteld zijn weg vond door de gehele Sovjet-Unie.
Het kuuroord raakte in de jaren 1990 in verval als gevolg van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de daaropvolgende economische en politieke wanorde in de nieuwe Georgische republiek. Vanaf 2011 begon een renovatie van het kuuroord en in 2013 werd het eerste deel opgeleverd. Sinds 2021 is het kuuroord lid van de Europese Spa Associatie (ESPA), en won het een internationale prijs. Zelf claimt het grootste kuuroord in Europa en de Kaukasus te zijn, met een gebied van 60 hectare, zes verschillende helende bronnen en 64 ziektes die er behandeld kunnen worden.

## Heelkundige werking

Het mineraalwater is geschikt voor de behandeling van aandoeningen aan de lever, het maag-darmkanaal, de nieren, galblaas, en blaasontsteking. Het verhoogt tevens de immuunafweer van het lichaam en helpt bij stofwisselingsstoornissen zoals diabetes, jicht en obesitas.

## Vervoer

De regionaal belangrijke nationale route Sh14 loopt door Sairme en verbindt Koetaisi via Baghdati en kuuroord Abastoemani over de 2182 meter hoge Zekaripas verbindt met Achaltsiche. De weg werd in de jaren 1940 aangelegd en was in de late Sovjetjaren als A307 een van de tien belangrijkste wegen in de Georgische SSR.
# Longitarsus nigrocillus

Longitarsus nigrocillus is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1849 gepubliceerd door Victor Ivanovitsch Motschulsky.
# Ecionemia hilgendorfi

Ecionemia hilgendorfi is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Ecionemia en behoort tot de familie Ancorinidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1898 door Thiele.
# Silvinichthys bortayro

Silvinichthys bortayro is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de parasitaire meervallen (Trichomycteridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2005 door Fernández & de Pinna.
* ↑ (en) Silvinichthys bortayro op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Silvinichthys bortayro. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 02 2013 version. N.p.: FishBase, 2013.