OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hattieville

Hattieville, ook wel bekend als Hattieville Village is een dorp van ongeveer 1300 inwoners in district Belize, Belize en is gelegen nabij 17° noorderbreedte en 88° westerlengte. Het dorp is gesticht als vluchtelingenkamp nadat de orkaan Hattie op 31 oktober 1961 landde nabij Belize City en die stad daarbij vernietigde. Later is het vluchtelingenkamp een permanente nederzetting geworden, die nog steeds de naam van de orkaan draagt. Verder is het dorp bekend, omdat het de voornaamste gevangenis van Belize huisvest.
# Helsdingenia hebes

Helsdingenia hebes is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de hangmatspinnen (Linyphiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Helsdingenia. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door George Hazelwood Locket & Anthony Russell-Smith.
# Helsdingenia hebesoides

Helsdingenia hebesoides is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de hangmatspinnen (Linyphiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Helsdingenia. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Michael Ilmari Saaristo & Andrei V. Tanasevitch.
# Helsem

Helsem is een voormalige kern in de Noorse gemeente Stranda, provincie Møre og Romsdal. Helsem telde in 2007 255 inwoners en had een oppervlakte van 0,37 km². Inmiddels maakt de kern onderdeel uit van de hoofdplaats Stranda.
# Helius (Helius) longinervis

Helius (Helius) longinervis is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.
# Helius (Helius) longirostris ussuriensis

Helius (Helius) longirostris ussuriensis is een ondersoort van de tweevleugelige Helius (Helius) longirostris uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De ondersoort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Hemacroneuria violacea

Hemacroneuria violacea is een steenvlieg uit de familie borstelsteenvliegen (Perlidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Günther Enderlein.
# Heempark Genk

De vzw Heempark Genk is een organisatie die in 1991 werd opgezet om te voorzien in natuur- en milieueducatie in de stad Genk, en om een heempark in te richten: Een kleinschalig model van het voormalige agrarische landschap. Dit heempark bevindt zich aan Hoogzij 7 te Genk.

## Geschiedenis

De organisatie werd opgericht toen de gemeente Genk 5 ha grond in de Dorpsbeekvallei aankocht om het Molenvijverpark uit te breiden. De vereniging richtte daar een heempark in. Toen het aantal bezoekers toenam werd daar ook het Milieu- en Natuurcentrum Heempark (MNCH) gevestigd. Oorspronkelijk was dit gehuisvest in een bestaande woning, om in 2003 te worden uitgebreid en gemoderniseerd.

## Heden

In het gebied is een aantal thematische heemtuinen ingericht, en wel:
* Kruidentuin: Keukenkruiden
* Kruidentuin: Geneeskrachtige kruiden
* Bijentuin met bijenstal
* Noten- en fruittuin
* Bessentuin
* Door de jeugdafdeling Groene Gaaien aangelegde tuin
* Tuin met veld- en nijverheidsgewassen
* Moestuin
* Vier-seizoenentuin
* Geurtuin
* Varentuin
* Moerastuin
* Pompoenentuin
* Boerenbloementuin (2007)
Daarnaast is er een speeltuin en een kinderboerderij.
Het Heempark sluit tevens aan bij de Kattevennen en het Nationaal Park Hoge Kempen.

## Externe link

* Heempark Genk
# Hemaris

Hemaris is een geslacht van vlinders uit de onderfamilie Macroglossinae van de familie pijlstaarten (Sphingidae).

## Soorten

* Hemaris affinis (Bremer, 1861)
* Hemaris aksana (Le Cerf, 1923)
* Hemaris beresowskii Alpheraky, 1897
* Hemaris croatica (Esper, 1800)
* Hemaris dentata (Staudinger, 1887)
* Hemaris diffinis (Boisduval, 1836)
* Hemaris ducalis (Staudinger, 1887)
* Hemaris fuciformis (Linnaeus, 1758)
* Hemaris gracilis (Grote & Robinson, 1865)
* Hemaris minima Frankenbusch, 1924
* Hemaris ottonis Rothschild & Jordan, 1903
* Hemaris radians (Walker, 1856)
* Hemaris rubra Hampson, 1893
* Hemaris saundersii (Walker, 1856)
* Hemaris senta (Strecker, 1878)
* Hemaris staudingeri Leech, 1890
* Hemaris syra (Daniel, 1939)
* Hemaris thysbe (Fabricius, 1775)
* Hemaris tityus (Linnaeus, 1758)
* Hemaris venata Felder, 1861
* Hemaris croatica
* Hemaris diffinis
* Hemaris fuciformis
* Hemaris gracilis
* Hemaris saundersii
* Hemaris thetis
* Hemaris thysbe
* Hemaris tityus
# Hemaris ducalis

Hemaris ducalis is een vlinder uit de familie van de pijlstaarten (Sphingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1887 gepubliceerd door Otto Staudinger.
# Hemaris beresowskii

Hemaris beresowskii is een vlinder uit de familie van de pijlstaarten (Sphingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1897 gepubliceerd door Alpheraky.
# Heerlijkheid Ehrenfels

Ehrenfels was een tot de Beierse Kreits behorende heerlijkheid binnen het Heilige Roomse Rijk.
De belangrijkste plaats in de heerlijkheid was Beratzhausen.
In 1256 wordt de naam voor het eerst vermeld in verband met Koenraad van Ehrenfels. Waarschijnlijk is hij identiek aan Koenraad van Hohenfels, die in 1250 in Regensburg een mislukte aanslag pleegde op koning Koenraad IV.
Na het uitsterven van de heren van Ehrenfels kwam de heerlijkheid aan de heren van Laaber, die ze in 1432 aan de heren van Stauf verkochten.
In de oorlog tussen landsheer en adel werd de burcht op 22 januari 1492 door de hertog van Beieren veroverd op Hieronymus van Stauf. Na een aanvankelijke verzoening, brak opnieuw strijd uit. Uiteindelijk werd Hieronymus op 8 april 1516 te Ingolstadt terechtgesteld. Zijn kleinzoon Hans Rupert verkocht de heerlijkheid in 1567 aan Palts-Neuburg.
Samen met het vorstendom Palts-Neuburg was Ehrenfels na 1685 verbonden met het keurvorstendom van de Palts en na 1777 met het keurvorstendom Beieren.
# Heerlijkheid Dreis

Dreis was een heerlijkheid binnen het Heilige Roomse Rijk. Dreis, in het huidige Rijnland-Palts, was niet bij een kreits ingedeeld.
Tussen 785 en 797 bevestigde Karel de Grote de schenking door zijn broer Karloman (†771) van enige hoven in Dreis aan de abdij van Echternach. De abdij wist deze hoven tot de Franse Revolutie in bezit te houden. Pogingen van het keurvorstendom Trier om het dorp Dreis onder haar gezag te stellen werden door een uitspraak van het Rijkskamergerecht in 1602 verijdeld.
De voogdij over de abdij en haar bezittingen behoorde aan de graven van Manderscheid, die de voogdij als leen aan de heren van Esch uitgaven. Na het uitsterven van de heren van Esch verkochten de graven van Manderscheid de voogdij in 1665 aan de abdij Echternach. Normaliter was de abt hiermee in het bezit van de landshoogheid gekomen. De gemeenschap van Dreis poogde echter de status van rijksdorp te verwerven en procedeerde hierover tevergeefs tot 1714.
In 1774 bouwde de abt van Echternach een zomerresidentie te Dreis. In 1797 werd het gebied bij Frankrijk ingelijfd (Woudendepartement) en in 1815 voegde het Congres van Wenen het bij het koninkrijk Pruisen.
# Heerlijkheid Chièvres

De heerlijkheid Chièvres was een heerlijkheid rond de stad Chièvres in de Belgische provincie Henegouwen.
De eerste heer van Chièvres waarvan de geschiedenis de naam bewaard heeft, is Legbert (10e eeuw). Rond die tijd (10e eeuw) werd de heerlijkheid Chièvres opgenomen in het gebied van de mark Ename.
Omstreeks 1125 werd het opnieuw afgesplitst ten gunste van de graaf van Henegouwen. In die tijd waren de heren van Gavere ook heer van Chièvre. Raas III van Gavere was getrouwd met Eva (of Domizona) van Chièvres.
In 1193 wordt de heerlijkheid verdeeld en van dan af dragen meerdere families de titel heer van Chièvre.
# Hellebeuk

Hellebeuk is een buurtschap bij Klimmen in de gemeente Voerendaal, in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg. Tot 1982 viel deze onder de voormalige gemeente Klimmen. De buurtschap telt (in 2023) ongeveer 80 inwoners.
Hellebeuk ligt ongeveer een kilometer ten westen van Klimmen op de noordelijke helling van het Hekerbeekdal naar het Centraal Plateau. De buurtschap is gesitueerd langs één straat: de Hellebeukerweg. Hier is het vakantiepark Domein Hellebeuk gelegen. Enkele recreatiewoningen op dit park worden permanent bewoond. Buiten het park bevinden zich slechts drie woningen. Qua adressering valt de buurtschap volledig onder de woonplaats Klimmen.
Hellebeuk wordt aangedaan door beide varianten van de Mergellandroute. De Hellebeukerweg is een populaire beklimming in de wielersport met een hellingspercentage van 10%.
* ↑ Tabel: Bevolking; maandcijfers per gemeente en overige regionale indelingen, 1 januari 2023, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen
* ↑ Voerendaal Actief: Domein Hellebeuk, de ware feiten
Dorpen: Klimmen · Kunrade · Ransdaal · Ubachsberg · Voerendaal Gehuchten: Colmont · Craubeek · Fromberg · Mingersborg · Retersbeek · Termaar · Weustenrade · Winthagen Buurtschappen: Barrier · Dolberg · Hellebeuk · Koulen · Kruishoeve · Kunderberg · Lubosch · Opscheumer · Overheek · Termoors · Terveurt Limburg: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
# Henning (Tennessee)

Henning is een plaats (town) in de Amerikaanse staat Tennessee, en valt bestuurlijk gezien onder Lauderdale County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 970. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 1299, een stijging van 329 (33,9%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 3,3 km², geheel bestaande uit land.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 24 km rond Henning.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Henning op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
# Hemiceras jovita

Hemiceras jovita is een vlinder uit de familie van de tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1928 door Schaus.
# Hemiceras jejuna

Hemiceras jejuna is een vlinder uit de familie van de tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Schaus.
# Hemiceras indistans

Hemiceras indistans is een vlinder uit de familie van de tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1852 door Guenée.
# Heilig Hartbeeld (Oudenbosch)

Het Heilig Hartbeeld is een standbeeld in de Nederlandse plaats Oudenbosch.

## Achtergrond

Het neogotische Heilig Hartbeeld werd gemaakt door Jan Custers en gemodelleerd naar een Christusbeeld van Bertel Thorvaldsen. Het werd op 15 augustus 1922, OLV Hemelvaart, onthuld door dr. Gribbling van het Heilig Hartcomité en ingewijd door pastoor De Wit. Het is geplaatst bij de RK-begraafplaats.

## Beschrijving

Een natuurstenen, staande Christusfiguur houdt zijn handen zegenend naar voren. Op zijn borst is het vlammende Heilig Hart te zien. Hij staat op een voetstuk met ojiefprofielen en op de hoeken voluten. Op de sokkel is aan de voorzijde een plaquette aangebracht met de tekst
   CHRISTO RIGI SVO AMANTISSIMO CIVES VETERI BVSCENSIS DIE 15 AVGVSTI 1922
Het beeld staat in een plantsoen langs de straat. Erachter is een halfronde bakstenen muur opgericht, met ondiepe cassetten, hierop staat een gepleisterde colonnade met rondbogen op vierkante zuilen.

## Waardering

Het beeldhouwwerk werd in 2002 als rijksmonument opgenomen in het monumentenregister, onder meer "vanwege de plaats in het oeuvre van de beeldhouwer Custers en de diversiteit aan toegepaste stijlen. Het en ander is onderdeel van een groter geheel, de kern van Oudenbosch, dat stedenbouwkundig van belang is en vanwege de situering welke verbonden is met de ontwikkeling van Oudenbosch en het is gaaf bewaard gebleven."
# Heilig Hartbeeld (Overasselt)

Het Heilig Hartbeeld is een standbeeld in de Nederlandse plaats Overasselt.

## Achtergrond

Het Heilig Hartbeeld werd in 1943 door de lokale bevolking cadeau gedaan aan pastoor Van Riel, ter gelegenheid van zijn veertigjarig jubileum als priester. Het werd gemaakt door beeldhouwer Henri Jonkers en is geplaatst bij de RK-kerk Sint Antonius Abt.

## Beschrijving

Het monument bestaat uit een beeldengroep van vier personen. Centraal staat een Christusfiguur, die zegenend zijn rechterhand opheft, met links van hem een geknielde man met schop en rechts een geknielde vrouw met kind.
Het voetstuk werd ontworpen door gemeente-architect P. Leenders. In de sokkel is een plaquette aangebracht met de tekst
   H. HART VAN JEZUS ZEGEN OVERASSELT
Voor het monument is een buxushaag in hartvorm geplant.

## Waardering

Het gedenkteken is relatief jong, maar werd in 2002 als rijksmonument opgenomen in het monumentenregister, onder andere vanwege de kunst- en cultuurhistorische waarde als "bijzondere uitdrukking van het religieuze bewustzijn en de devotie voor het H. Hart van de plaatselijke rooms-katholieke gemeenschap. Het beeld naar ontwerp van de Bossche beeldhouwer H. Jonkers wijkt af van het destijds gangbare type H. Hartbeeld: een man en vrouw met kind zijn aan de Christusfiguur toegevoegd en vormen samen een driehoekscompositie." Nieuw was deze compositie overigens niet, in 1925 werd in Den Bosch een Heilig Hartbeeld geplaatst, dat Jonkers ongetwijfeld zal hebben gekend.
# Hendrik Loeff

Hendrik Joseph Maria Loeff (Drunen, 27 september 1895 – Vught, 26 november 1973) was een Nederlands burgemeester, vanaf eind 1945 van de KVP.
Loeff was een telg uit het Nederland's Patriciaatsgeslacht Loeff en een zoon van notaris Josephus Hendrikus Adrianus Loeff (1860-1898) en Anna Maria Josephina Henrica van Dijck (1869-1935). Hij trouwde in 1928 met Lily Victoire Eugénie Bongaerts (1904-1981), telg uit het Nederland's Patriciaatsgeslacht Bongaerts, met wie hij acht kinderen kreeg.

## Loopbaan

Mr H.J.M. Loeff was achtereenvolgens burgemeester van Drunen, Oudheusden en Elshout, Vught en 's-Hertogenbosch. Tevens werd hij in 1924 benoemd tot plaatsvervangend kantonrechter in Waalwijk.
Per 24 juni 1944 werd hij door de Duitse bezetter ontslagen als burgemeester van Vught. Na de bevrijding, in november 1944, werd hij benoemd tot waarnemend burgemeester van 's-Hertogenbosch. In 1945 werd hij in die plaats geïnstalleerd als burgemeester. Dit bleef hij tot aan zijn pensioen in 1960. Zijn beleid wordt vooral gekenmerkt door wederopbouw. Zo werd de binnenstadswijk De Pijp in zijn geheel gesaneerd. Na zijn ambtsperiode kwam de Bossche bevolking in opstand tegen de rigoreuze sanering. Men koos daarna voor behoud van oude panden.
In die voormalige wijk De Pijp is een plein naar hem genoemd, het Burgemeester Loeffplein.
* ↑ Nederland's Patriciaat 57 (1971), p. 319-321.
* ↑ Nederland's Patriciaat 82 (1999).
* ↑ Ontslag burgemeesters, Nieuwsblad van het Noorden, 7 juli 1944
# Hemiphonus yinbilliko

Hemiphonus yinbilliko is een rechtvleugelig insect uit de familie krekels (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door Otte & Alexander.
# Hemiphormosoma paucispinum

Hemiphormosoma paucispinum is een zee-egel uit de familie Phormosomatidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1934 gepubliceerd door Theodor Mortensen.
# Henry Calvin

Henry Calvin, geboren als Wimberly Calvin Goodman (Dallas, 25 mei 1918 – aldaar, 6 oktober 1975), was een Amerikaans acteur en was het bekendst door zijn rol als sergeant Garcia in de televisieserie en films Zorro van 1957.
Calvin begon na zijn studie aan de Southern Methodist University aan een carrière als zanger, radiopresentator en acteur. Zo speelde hij in de musical Kismet en in de kindertelevisieserie Howdy Doody en de film Crime against Joe. Zijn doorbraak kwam toen hij de rol van sergeant Demetrio Lopez Garcia speelde in de serie en films met Guy Williams als Zorro en Don Diego de la Vega. Soms is Garcia zijn vriend, soms zijn omgekochte vijand, maar meestal is hij de sukkel door zijn zwakte voor eten en wijn.
Bariton Calvin zong ook mee in het introlied van Zorro. Het trio The Chordettes behaalde zelfs met de langere versie een grote hit. In 1960 speelde hij nog mee in de film Toby Tyler met Gene Sheldon, die hij nog kende als Bernardo uit de Zorro-serie, en in Babes in Toyland uit 1961. Calvin zong het kinderlied "Never Smile at a Crocodile", dat later werd gebruikt in de film Peter Pan (1953). In 1973 ging hij nog op reis voor een goed doel samen met Guy Williams naar Argentinië.
In 1975 overleed hij aan keelkanker in zijn geboorteplaats Dallas. Hij ligt daar begraven in Grove Hill Memorial Park.
* Biblioteca Nacional de España: XX1506066
* Bibliothèque nationale de France: cb14017803v (data)
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 7777 9543
* Library of Congress Control Number: no97019864
* Système universitaire de documentation: 160203740
* Virtual International Authority File: 34655993
* WorldCat (via VIAF): 34655993
# Henri Crombez

Henri Louis Benjamin Ghislain Crombez (Brussel, 27 april 1856 - Taintignies, 23 januari 1941) was een Belgisch burgemeester, volksvertegenwoordiger, senator en burgemeester.

## Biografie
### Familie

Jhr. Henri Crombez, telg uit de familie Crombez, was een zoon van jhr. François Crombez, schepen van Taintignies, provincieraadslid van Henegouwen en volksvertegenwoordiger, en Elise Verheyden. Hij was een neef van jhr. Louis Crombez, burgemeester van Doornik en volksvertegenwoordiger.
Hij trouwde in 1886 in Londen met Désirée Leclercqz (1862-1927). Ze kregen een zoon en een dochter. Hij hertrouwde in 1896 met Désirée Lullayer (°1862). Ze kregen een dochter.
* Madeleine Crombez (1887-1975), trouwde in 1906 in Oostduinkerke met graaf Charles de Romrée de Vichenet (1884-1957), ambassadeur, zoon van graaf Henri de Romrée de Vichenet, burgemeester van Beuzet en provincieraadslid van Henegouwen. Ze kregen een zoon en twee dochters, met afstammelingen tot heden.
* Henri Crombez (1893-1960), luchtvaartpionier en oorlogspiloot, trouwde in 1924 in Doornik met Marie-Antoinette Ouverleaux (1905-1995). Ze kregen een dochter, met afstammelingen tot heden.
* Andrée Crombez (°1897), trouwde in 1920 in Parijs met Pierre de Bosque (1877-1961).

### Loopbaan

Crombez werd gemeentelijk mandataris in Taintignies. Hij was er gemeenteraadslid (1881-1895 en 1890-1921), schepen (1881-1895 en 1895-1900) en burgemeester (1900-1919).
Hij werd ook liberaal senator (1898-1900) en volksvertegenwoordiger (1900-1905), beide mandaten voor het arrondissement Doornik-Aat.

## Literatuur

* Paul VAN MOLLE, Het Belgisch Parlement 1894-1972, Antwerpen, Standaard, 1972.
* Oscar COOMANS DE BRACHÈNE, État présent de la noblesse belge, Annuaire 1987, Brussel, 1987.
# Heriades burgeoni

Heriades burgeoni is een vliesvleugelig insect uit de familie Megachilidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Benoist.
# Herman van Boom

Hermanus Marinus (Herman) van Boom (Utrecht , 9 februari 1809 – aldaar, 5 januari 1883) was een Nederlands fluitist.
Hij werd geboren binnen het gezin van fluitist/componist Johannes Eduardus Gerardus van Boom en diens tweede vrouw Maria Geertruida van der Linden. Hij was getrouwd met Henriëtte van Dijk en later met Hortense Theresia Alexandrine Bertault. Zij liggen begraven op Begraafplaats Soestbergen te Utrecht. Broer Johan van Boom was pianist, zuster Maria Geertruida van Boom was harpiste. Hij ontving in 1862 het ridderkruis van de Zweeds/Noorse Orde van Vasa (zijn broer werkte in Zweden). Hij was sinds 1859 drager van de Orde van de Eikenkroon. Hij is sinds 1860 lid van de koninklijke Zweedse Academie voor muziek in Stockholm (Kungliga Musikaliska Akademien).
Zijn muzikale opleiding kreeg hij van zijn vader en zat op jonge leeftijd al op de orkestpodia. Zo is een optreden bekend in 1822, alwaar een fluitconcert van Louis Drouet speelde. In 1826 kon hij na een auditie muzieklessen krijgen van de fluitist Jean-Louis Tulou in Parijs, die een aantal werken aan hem heeft opgedragen. Hij keerde na die opleiding terug naar Nederland, alwaar hij in 1830 fluitist (orkestlid, solist en kamermuzikant) werd van het orkest van Felix Meritis. Hij was daar opvolger van Arnoldus Dahmen. Hij was tevens hofmusicus van koning Willem III van Nederland. Hij gaf ook concerten in het Haagse Diligentia. Hij was voorts enige tijd (ere-)voorzitter van Maatschappij Caecilia.
Johann Wilhelm Wilms droeg diens Concertino in g mineur aan Herman van Boom op. Johannes Bernardus van Bree componeerde zijn Concertino voor twee fluiten mede voor hem. Van Boom schreef zelf een Fantaisie voor fluit.
* Van boom op Musicstack
* Repertoire van Van Boom in Felix Meritis Een vergeten repertoire; masterscriptie van Mascha van Nieuwkerk voor Universiteit van Amsterdam, 2016
* J.H. Letzer, Muzikaal Nederland. 1850-1910, Utrecht: J.L. Beijers 1913, p. 21
* Geïllustreerd muzieklexicon, onder redactie van Mr. G. Keller en Philip Kruseman, medewerking van Sem Dresden, Wouter Hutschenruijter, Willem Landré, Alexander Voormolen en Henri Zagwijn; uitgegeven in 1932/1949 bij J. Philips Kruseman, Den Haag; pagina 70.
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 9668 0292
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 14454380X
* Virtual International Authority File: 291662307
* WorldCat (via VIAF): 291662307
# Hermann Broch

Hermann Broch (Wenen, 1 november 1886 – New Haven (Connecticut), 1 mei 1951) was een Oostenrijks modernistisch schrijver en filosoof van Joodse herkomst.

## Leven en werk

Broch werd geboren in een welvarende Joodse familie. Hij was voorbestemd om te gaan werken in het textielbedrijf van zijn vader, maar bekwaamde zich ook op natuurwetenschappelijk en cultuurfilosofisch gebied. In zijn latere werk streefde hij steeds naar een soort van ‘kennistotaliteit’ en keerde hij zich tegen elke vorm van ‘beroepstheologie’.
Broch toonde zich als industrieel reeds sterk sociaal geëngageerd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij een tijdlang ziekenhuisdirecteur en werd hij geconfronteerd met grote individuele ellende, hetgeen diepe sporen bij hem naliet. Na een mislukt huwelijk brak hij in 1925 met zijn familie en ging epistemologie, psychologie, wiskunde en filosofie studeren. Ook bewoog hij zich in de jaren twintig, mede door zijn medewerking aan het tijdschrift ‘Summa’ steeds meer in literaire milieus en raakte hij bevriend met Robert Musil, Rainer Maria Rilke, Elias Canetti en Franz Blei. Zijn eerste grote roman, Die Schlafwandler, verscheen in 1931 en beschrijft zijn ervaring dat geen enkel object geheel in een filosofische analyse past, dat er altijd een ‘mystieke’ rest overblijft.
In maart 1938 werd Broch als vermeende communist aangehouden, maar mede door de hulp van Thomas Mann en Albert Einstein wist hij op het nippertje via Engeland naar de Verenigde Staten te ontkomen. Daar zette hij een veelomvattende interdisciplinaire studie over massapsychologie voort, resulterend in zijn Magnum opus Der Tod des Vergil (1945): een complex lyrisch epos in vier delen dat op danteske wijze de aankomst, de neerdaling, de verwachting en de terugkomst van de stervende dichter Virgilius beschrijft. Virgilius’ afkeer van de massa, de realiteit, de kunst en zijn eigen dichtwerk (de Aeneïs, dat hij wil vernietigen, wat echter door de Romeinse keizer Augustus gefrustreerd wordt) vormen de hoofdmotieven van het boek. Het eindigt in een soort kosmologische openbaring van een bewust beleefde totale verwording.
Broch was ook een begaafd essayist en schreef met groot inzicht beschouwingen over onder andere Hugo von Hofmannsthal en James Joyce. Hij overleed in 1951 te New Haven, Connecticut. Kort daarvoor werd hij genomineerd voor de Nobelprijs voor Literatuur.

## Bibliografie (selectie)

* Die Schlafwandler: Eine Romantrilogie, 1932
* Die Unbekannte Größe, 1933
* Der Tod des Vergil, 1945 (Nederlandse vertaling De dood van Vergilius, 1989, vert. Anneke Brassinga)
* Die Schuldlosen, 1950
* Der Versucher, 1953
* Hofmannsthal und seine Zeit, 1974
* Die Verzauberung, 1976

## Literatuur en bronnen

* A. Bachrach e.a.: Encyclopedie van de wereldliteratuur. Bussum, 1980-1984. ISBN 90-228-4330-0
* Paul Michael Lützeler (red.): Hermann Broch 1886-1951. Eine Chronik (Marbacher Magazin 94/2001). ISBN 3-933679-44-3