# Lijst van muziektermen

Dit is een lijst van termen die in de muziek gebruikelijk zijn. Tussen haakjes staan voorkomende afkortingen en/of notaties.

## A

* A capella (a.c. - a capp.), zang zonder instrumentale begeleiding
* Aanslag of het toucher, de kenmerkende aanraking van toetsen door een bespeler
* Aanzet, de kenmerkende wijze waarop een hoorbaar geluid begint
* Accelerando (acc. - accel.), een aanduiding voor versnelling van het tempo
* Accent
* Aanzet en compressie
* Acciaccatura
* Accompagnato (accomp.)
* Accordeon
* Adagio
* Ad libitum (ad lib)
* Aerofoon, een muziekinstrument dat geluid voortbrengt door een luchtstroom
* Akkoord
* Akkoordenschema
* Akkoordomkering
* Akoestiek
* Allegro
* Allegro vivace
* Allemande
* Alt
* Alteratie
* Altsleutel
* A-majeur
* a-mineur
* Ambitus
* Anacrouse
* Antifoon of beurtzang, een vers gezongen als inleiding of afsluiting van een psalm
* Antimetrische figuur
* Arrangement (arr.)
* Arrangeur (arr.)
* A tempo
* Attack
* Appoggiatura (app. - appogg.)
* Apotome
* Arpeggio (arp. - arpegg. - )
* Aria
* Arrangement
* Articulatie
* assai, zeer, een versterkende toevoeging aan een tempo-aanduiding
* Atonaliteit
* Aubade

## B

* B-majeur
* b-mineur
* Ballade
* Ballet
* Band
* Bariton
* Bas
* Bassetklarinet, de tenor-uitvoering van een klarinet
* Bassleutel
* Basso continuo (b.c.)
* Basso profundo, een diepe bas
* Beiaard
* Belcanto
* Beurtzang
* Bitonaliteit
* Blaasorkest
* Bluegrass
* (a) Bocca chiusa, neuriën, letterlijk: met gesloten mond
* Bongo, een slaginstrument
* Bourdon
* Bourree
* Boventoonzang
* Brassband
* Brevis
* Brio
* Büchel, een blaasintrument, i.c. een houten Zwitserse alpenhoorn
* Buisklok
* Bach-Werke-Verzeichnis (BWV)

## C

* Cadens
* Calypso
* Canon
* Cantate
* Cantilene
* Castagnetten, een slagwerkinstrument in de vorm van een paar holle hardhouten schelpen aan één kant verbonden met een koordje
* Castraat, mannelijke zanger met een sopraan- of alttessituur, veroorzaakt door castratie
* Celesta, ook: celeste
* Celloconcert
* Cent
* Cesuur
* Chanson
* Chapman Stick
* Charleston
* Choral Evensong, een gezongen kerkdienst in de namiddag
* Chordofoon
* Chromatiek
* Chromatische toonladder
* Citer
* Cluster
* C-majeur
* c-mineur
* Coda
* Colofonium
* Coloratuur
* Coloratuursopraan, een bijzonder beweeglijke en hoge sopraan
* Comes
* Componist
* Compositie
* Con brio, levendig
* Con moto, met beweging
* Con ottava bassa (8va (basso) - 8vb)
* Concert
* Concertino
* Concertmeester
* Concerto
* Concerto grosso
* Conga
* Consonantie
* Continuo
* Contra basso
* Contrapunt
* Contratenor, een zanger die zingt in het altregister door gebruik te maken van de falset
* Contretemps
* Countertenor
* Courante
* Crescendo (cresc. - )

## D

* Da capo (D.C.)
* Dal segno (D.S. - )
* Dansmuziek
* Decime
* Decrescendo (decresc. - )
* Des-majeur
* Diatoniek
* Didgeridoo, een blaasinstrument, oorspronkelijk uit Noord-Australië
* Diminuendo (dim. - )
* Dirigent
* dis-mineur
* Disklavier
* Dissonantie
* Divertimento
* D-majeur
* d-mineur
* Do
* Doedelzak, een blaasinstrument
* Dolce, een aanwijzing voor de speelwijze
* Doloroso
* Dominant (V)
* Dominant septiemakkoord
* Doorslaande tong of vrij riet
* Draailier, een type mechanische viool
* Drumband
* Drumfanfare
* Dubbelslag
* Drumstel
* Duet, een muziekstuk voor twee muzikanten of twee zangers
* Duo, een tweetal samenspelende muzikanten of zangers
** pianoduo, twee samen musicerende pianisten, elk op een eigen instrument
** gitaarduo, twee samen musicerende gitaarspelers
** klarinetduo, twee samen musicerende klarinettisten
* Duodecime
* Dux

## E

* Ensemble
* Espirando

## F

* Fanfare
* Fermate
* Filharmonie, ook philharmonie
* Fine ( fin )
* Flam, een type snaredrumrudiment waarbij de ene stok iets eerder het vel raakt dan de andere, ook wel flamslag.
* Flageolet ( flag. )
* Foekepot of rommelpot, een membranofoon en een oud volksmuziekinstrument
* Forte
* Fortissimo
* Fortissimo possibile ( fff - ff poss. )
* Forzato ( fz ), ook: sforzato ( sfz )
* Fret, een voorziening op de hals van sommige snaarinstrumenten
* Fuga, een meerstemmige en herhalende muziekvorm

## G

* Gestemd slagwerk, slaginstrumenten waarop melodieën kunnen worden gespeeld, doordat ze over verschillende tonen beschikken
* Giga
* Gigue
* Glissando (gliss. - )
* Grafische partituur
* Gran cassa, een slagwerk, een trom van circa 70 tot 100 cm doorsnede en circa 40 tot 50 cm hoog
* Grondtoon, eerste toon van een toonladder of hoofdtoon van een akkoord
* Grote trom of Turkse trom, een slagwerk, een trom van circa 70 tot 100 cm doorsnede en circa 40 tot 50 cm hoog

## H

* Hammondorgel
* Harmonieleer
* Harmonieorkest
* Homofoon

## I

* Instrument
* Interludium of interlude, een instrumentaal tussenspel
* Interval
* IVC, International Vocal Competition, Internationaal Vocalisten Concours

## K

* Kazoe of kazoo, een type mirliton, een pijpje met een papieren membraan
* Kelstone, een elektrische zither
* Keyboard
* Klank
* Klankkast
* Klankschaal
* Klarinet, een enkelriet-blaasinstrument
* Klavecimbel
* Klavier
* Klavierinstrument, synoniem van toetsinstrument
* Kleine trom, ook: snaredrum
* Koor van snaren, een groep gelijkgestemde snaren in een muziekinstrument
* Kwart
* Kwartet
* Kwint
* Kwintet
* Kornet
* Koraal

## L

* Lacrimosa
* Largo
* Leidmotief
* Libretto
* Luthéal, een vleugel die zodanig is geprepareerd dat de klankkleur kan worden aangepast

## M

* Majeur (maj. - M)
* Marimba, een idiofoon melodisch slaginstrument
* Membranofoon, een muziekinstrument waarbij het geluid wordt geproduceerd door een gespannen vel (membraan) in trilling te brengen
* meno (minder), een toevoeging aan een tempo-aanduiding
* Mezzoforte
* Mezzopiano
* Mineur (min. - mi.), ook klein, kleine terts of moll, benaming van een toonsoort
* Mirliton, een membranofoon blaasinstrument
* moderato (gematigd), een toevoeging aan een tempo-aanduiding
* Modulatie, de verandering van toonsoort
* molto (zeer), een toevoeging aan een tempo-aanduiding
* Mordent
* mosso (levendig, bewogen), een toevoeging aan een tempo-aanduiding
* Muze
* Muziek
* Muziekalbum
* Muziekcassette
* Muziekdownload
* Muziekgroep
* Muziekinstrument
* Muzieknotatie
* Muzieknotatiesoftware
* Muziekpedagoog
* Muziekprijs
* Muziekproducent
* Muziektheorie
* Muziektheater

## N

* Neuriën, zingen met gesloten mond, waarbij het geluid door de neus wordt hoorbaar gemaakt
* Niente, een aanwijzing om een passage "onhoorbaar zacht" te spelen; genoteerd als (n)
* Nonet, een ensemble van negen muziekinstrumenten of een daarvoor geschreven compositie
* Notatie, een systeem om muziek met tekens op papier of op beeldscherm leesbaar te maken
* Notenschrift, synoniem van (muziek)notatie
* Novelty, amusementsmuziek waarbij de nadruk ligt op humor en merkwaardigheid

## O

* Octaaf
* Octet
* Oed, ook geschreven: ud of oud
* Ondes
* Ondes-Martenot
* Opmaat
* Oratorium
* Organistrum, een type gemechaniseerde viool, een vroege versie van een draailier
* Orgel
** Hammondorgel
** Pijporgel
* Orgelpunt
* Orkestratie
* Ostinato (ost. - ostin.)
* Ouverture, een instrumentaal muziekstuk aan het begin van een uitvoering

## P

* Partij, het aandeel van één of meer instrumenten of zangstemmen in de partituur van een muziekstuk
* Partituur
* Parafrase
* Pedaal (ped. - - )
* Pentatoniek, toepassing van een toonreeks bestaande uit vijf tonen
* Percussie, slaginstrument of percussie-instrument
* Philharmonie, ook filharmonie
* Piano (dynamiek)
* Piano, een slagsnaarinstrument met een klavier
* Pianissimo
* Pianissimo possibile (ppp - pp poss.)
* Pizzicato (pizz. - )
* Praller of pralltriller
* Prelude, ook: preludium (voorspel)
* Presto

## Q

* Quatre-mains, ("vier handen"), het bespelen van één piano door twee spelers

## R

* Rallentando (ral. - rall. - rallent.), een aanduiding voor geleidelijke vertaging van het tempo (synoniemen : ritardando, slentando)
* Register, een serie pijpen (bij een orgel) of toonhoogten (bij de menselijke stem) met dezelfde klankkleur
** Orgelregister, een serie orgelpijpen met dezelfde klankkleur
*** Register, benaming van de registerknop, registertrekker of registertuimelaar van een orgel
** Stemregister, een serie toonhoogten in de menselijke stem met dezelfde klankkleur
* Resonantievel, het ondervel van een trom
* Riff, een ritmisch basispatroon
* Ritenuto (rit.)
* Ritardando (ritard.), een aanduiding voor geleidelijke vertaging van het tempo (synoniemen : ritardando, slentando)
* Rock, een muziekstijl die midden twintigste eeuw ontstond in de Verenigde Staten
* Rommelpot of foekepot, een membranofoon; een oud volksmuziekinstrument
* Rondo, een oorspronkelijk middeleeuwse muziekvorm, waarin een thema steeds als een soort refrein terugkomt
* Rudiment, een basispatroon bij drummen

## S

* Scherzo
* Scherzando (scherz.)
* Septet
* Sequens (meervoud: sequenzen)
* Serenade
* Sextet
* Sforzato (sfz), ook: forzato (fz)
* Sforzatissimo (sffz)
* Simile (sim. - )
* Smorzando (smorz.)
* Snaar
* Snaarinstrument of chordofoon
* Snaredrum
* Solfège
* Sostenuto (sost.)
* Staccato (stacc. - )
* Staccatissimo (staccatiss. - )
* Steeldrum
* Stehgeiger
* Stem
* Stemming
* Stretto
* Strijkkwartet (String quartet)
* Stringendo (string.)
* Subdominant (IV)
* Sustain (sust.)
* Symfonie
* Symfonieorkest

## T

* Tamboerijn
* Terts
* Tempo
* Tessituur
* Toccata
* Toetsenbord
* Tonica
* Tonaliteit
* Toonladder
* Toucher
* Tremolo (trem. - )
* Triller
* Trio
* Triool
* Tutti

## U

* Uilleann pipes, benaming voor de Ierse doedelzak
* un poco (een beetje), een toevoeging aan een tempo-aanduiding
* Uptempo

## V

* Variatie (var.)
* Versiering(steken)
* Vocal fry, "krakende stem", een stemtechniek
* Volksmuziek
* Voorslag

## W

* Wereldmuziek
* Westerse muziek

## Z

* Zither
* Zobo