# Bola Tinubu

Bola Ahmed Adekunle Tinubu (Lagos, 29 maart 1952) is een Nigeriaanse accountant en politicus en sinds 29 mei 2023 de president van Nigeria. Eerder was hij onder meer senator voor Lagos West tijdens de korte Derde Republiek (1992–1993) en gouverneur van de staat Lagos (1999–2007).
Tinubu bracht zijn vroege leven door in het zuidwesten van Nigeria en verhuisde later naar de Verenigde Staten, waar hij boekhouding studeerde aan de Chicago State University.Hij keerde begin jaren tachtig terug naar Nigeria en werkte als accountant bij Mobil Nigeria, voordat hij in 1992 de politiek inging als kandidaat voor de senaat van Lagos West onder de vlag van de Sociaal-Democratische Partij. Nadat dictator Sani Abacha in 1993 de Senaat had ontbonden, werd Tinubu een activist die campagne voerde voor de terugkeer van de democratie als onderdeel van de Nationale Democratische Coalitiebeweging. Hoewel hij in 1994 in ballingschap werd gedwongen, keerde Tinubu terug nadat Abacha's dood in 1998 het begin was van de overgang naar de Vierde Republiek.
Bij de eerste gouvernementele verkiezingen in de staat Lagos na de overgang won Tinubu als lid van de Alliantie voor Democratie met ruime meerderheid van Dapo Sarumi van de Democratische Volkspartij en Nosirudeen Kekere-Ekun van de All People's Party. Vier jaar later won hij met een kleinere marge de herverkiezing voor een tweede termijn van Funsho Williams van de PDP. Tinubu's twee termijnen werden gekenmerkt door pogingen om de stad Lagos te moderniseren en zijn vetes met de door de PDP gecontroleerde federale regering. Na het verlaten van zijn ambt in 2007 speelde hij een sleutelrol bij de vorming van het All Progressives Congress in 2013. De lange en controversiële carrière van Tinubu werd geplaagd door beschuldigingen van corruptie en vragen over de juistheid van zijn persoonlijke geschiedenis.

## Levensloop
### Vroege leven en onderwijs

Volgens beëdigde verklaringen werd Tinubu geboren op 29 maart 1952. Zijn moeder, Abibatu Mogaji, was een handelaar die later de Iyaloja van de staat Lagos werd. Hij ging naar de St. John's Primary School, Aroloya, Lagos en Children's Home School in Ibadan. Tinubu ging vervolgens in 1975 naar de Verenigde Staten, waar hij eerst studeerde aan het Richard J. Daley College in Chicago en daarna aan de Chicago State University. Hij studeerde in 1979 af met een Bachelor of Science in Accounting.
Geschillen over zijn leeftijd, opleidingskwalificaties en naam kwamen tijdens zijn politieke carrière naar voren als gevolg van tegenstrijdige documenten en verklaringen van Tinubu zelf. Hoewel er ongefundeerde geruchten zijn dat Tinubu werd geboren met een andere naam in de huidige staat Osun, werd de belangrijkste controverse aangewakkerd door discrepanties in certificaten die Tinubu voorlegde aan de Onafhankelijke Nationale Kiescommissie. Documenten die waren ingediend voordat hij in 1999 kandidaat werd voor het gouverneurschap verklaarden ten onrechte dat Tinubu naar de middelbare school in Government College, Ibadan ging en dat de gegevens van de Chicago State University zijn geboortejaar hadden als 1954, niet als 1952; in reactie daarop beweerde Tinubu dat Tokunbo Afikuyomi - die toen senator was, per ongeluk de inzending van 1999 had vervalst en dat de universiteit gewoon een fout had gemaakt.
De controverse laaide opnieuw op in 2022 toen documentatie die door Tinubu aan INEC was voorgelegd voor de presidentsverkiezingen, werd vrijgegeven, waaruit bleek dat hij de lagere of middelbare school die hij bezocht niet vermeldde in strijd met eerdere beëdigde formulieren en openbare verklaringen.

### Vroege carrière en banden met drugshandel

Tinubu werkte voor de Amerikaanse bedrijven Arthur Andersen, Deloitte, Haskins, & Sells en GTE Services Corporation. Na zijn terugkeer naar Nigeria in 1983 trad Tinubu toe tot Mobil Oil Nigeria en hij werd later een leidinggevende van het bedrijf.
Tijdens zijn verblijf in de Verenigde Staten stond Tinubu bekend om zijn verdacht hoge inkomen voordat hij door de federale autoriteiten werd onderzocht; uiteindelijk werden zijn tegoeden in 1993 bevroren als gevolg van een rechtszaak waarin werd beweerd dat de Amerikaanse regering "waarschijnlijke reden" had om aan te nemen dat de opbrengsten van heroïnehandel op de Amerikaanse bankrekeningen van Tinubu stonden. Hij trof een schikking met de regering en later dat jaar werd ongeveer $ 460.000 verbeurd verklaard. Uit gerechtelijke documenten en latere rapportage over de zaak bleek dat Tinubu begin jaren negentig als bagman had gediend voor twee heroïnedealers in Chicago.

### Vroege politieke carrière

Zijn politieke carrière begon in 1992, toen hij lid werd van de Sociaal-Democratische Partij, waar hij lid was van de factie van het Volksfront onder leiding van Shehu Musa Yar'Adua en die bestond uit andere politici zoals Umaru Yar'Adua, Atiku Abubakar, Baba Gana Kingibe, Rabiu Kwankwaso, Abdullahi Aliyu Sumaila, Magaji Abdullahi, Dapo Sarumi en Yomi Edu. Hij werd gekozen in de Senaat en vertegenwoordigde het kiesdistrict Lagos West in de kortstondige Nigeriaanse Derde Republiek.
Nadat de resultaten van de presidentsverkiezingen van 12 juni 1993 nietig waren verklaard, werd Tinubu een van de oprichters van de pro-democratische Nationale Democratische Coalitie, een groep die steun mobiliseerde voor het herstel van de democratie en de erkenning van Moshood Abiola als winnaar van de verkiezingen van 12 juni. Na de machtsovername als militair staatshoofd van generaal Sani Abacha ging hij in 1994 in ballingschap en keerde in 1998 terug naar het land na de dood van de militaire dictator, die de overgang naar de Vierde Nigeriaanse Republiek inluidde.
In de aanloop naar de verkiezingen van 1999 was Bola Tinubu een beschermeling van de leiders van de Alliantie voor Democratie (AD), Abraham Adesanya en Ayo Adebanjo. Hij won vervolgens de AD-voorverkiezingen voor de verkiezingen voor het gouverneurschap van de staat Lagos door Funsho Williams en Wahab Dosunmu, een voormalig minister van Werken en Huisvesting, te verslaan. In januari 1999 stelde hij zich kandidaat voor de functie van gouverneur van de staat Lagos en werd hij tot gouverneur gekozen.

### Gouverneur van de staat Lagos

Nadat hij in mei 1999 aantrad, zorgde Tinubu voor meerdere wooneenheden in Lagos voor de armen. Tijdens de achtjarige ambtsperiode deed hij grote investeringen in het onderwijs in de staat en verminderde hij ook het aantal scholen in de staat door veel scholen terug te geven aan de reeds gevestigde voormalige eigenaren. Hij startte ook met de aanleg van nieuwe wegen, die nodig waren om te voldoen aan de behoeften van de snelgroeiende bevolking van de staat.
Tinubu won samen met een nieuwe vice-gouverneur, Femi Pedro, in april 2003 de herverkiezing als gouverneur. Alle andere staten in het zuidwesten vielen bij die verkiezingen in handen van de Democratische Volkspartij (PDP). Hij was verwikkeld in een strijd met de door Olusegun Obasanjo gecontroleerde federale regering over de vraag of de staat Lagos het recht had om nieuwe Local Council Development Areas (LCDA's) te creëren om aan de behoeften van de grote bevolking te voldoen. De controverse leidde ertoe dat de federale overheid beslag legde op fondsen die bedoeld waren voor lokale raden in de staat.
Tijdens het laatste deel van zijn ambtstermijn was hij verwikkeld in voortdurende botsingen met PDP-kopstukken zoals Adeseye Ogunlewe, een voormalige senator van de staat Lagos die minister van werken was geworden, en Bode George, de zuidwestelijke voorzitter van de PDP.
De betrekkingen tussen Tinubu en vice-gouverneur Femi Pedro werden steeds meer gespannen nadat Pedro had aangekondigd zich kandidaat te willen stellen voor de gouvernementele verkiezingen. Pedro deed mee om de AC-kandidaat voor het gouverneurschap te worden bij de verkiezingen van 2007, maar trok zijn naam in aan de vooravond van de partijnominatie. Hij liep over naar de Labour Party terwijl hij zijn positie als plaatsvervangend gouverneur behield. Tinubu's ambtstermijn als gouverneur van de staat Lagos eindigde op 29 mei 2007, toen zijn opvolger Babatunde Fashola van het Action Congress aantrad.

#### Controverses
##### Illegale exploitatie van buitenlandse rekeningen

In april 2007, na de algemene verkiezingen, maar voordat de verkozen gouverneur Babatunde Fashola in functie was getreden, daagde de federale regering Tinubu voor het Bureau voor de gedragscode voor berechting wegens de vermeende illegale exploitatie van 16 afzonderlijke buitenlandse rekeningen.

##### Toewijzing van Lagos-fondsen bij het kopen van aandelen in Econet

In januari 2009 heeft de Economic and Financial Crimes Commission Tinubu en gouverneurs James Ibori van Delta State en Obong Victor Attah van Akwa Ibom State vrijgesproken van beschuldigingen van samenzwering, witwassen van geld, ambtsmisbruik en officiële corruptie in verband met een verkoop van Vmobile-netwerkaandelen in 2004. In maart 2009 waren er berichten dat er een complot was ontdekt om Tinubu te vermoorden. De Alliantie voor Democratie riep de inspecteur-generaal van de politie, Mike Okiro, op om een grondig onderzoek in te stellen. In september 2009 waren er echter berichten dat de Britse Metropolitan Police onderzoek deed naar een transactie waarbij de regering van Lagos investeerde in Econet (nu Airtel). Tinubu zei dat de transactie eenvoudig en winstgevend was voor de staat, zonder tussenpersonen. De federale regering verwierp een verzoek van Groot-Brittannië om bewijsmateriaal vrij te geven dat nodig is voor verder onderzoek en vervolging van de drie Nigeriaanse ex-gouverneurs in een Londense rechtbank.

##### Politiek peetvaderschap en hooliganisme in de staat Lagos

Tinubu wordt algemeen gezien als de "Godfather van Lagos". Zijn rol bij het trekken aan de touwtjes van de megastadstaat werd onthuld in The Lion of Bourdillon, een documentaire uit 2015 waarin Tinubu's politieke en financiële greep op de stadstaat wordt benadrukt. Tinubu diende een aanklacht van 150 miljard Naira in wegens smaad tegen de producenten, AIT, en de uitzending van de documentaire werd gestopt op 6 maart 2015.

##### Gebruik van geldtransport om verkiezingen in de staat Lagos te beïnvloeden

Tijdens de verkiezingen van 2019 werd een geldtransport gezien aan Tinubu's woning aan Bourdillion Road in Ikoyi, waarbij Tinubu beweerde "Ik bewaar geld waar ik maar wil".

### Politiek

In 2006 probeerde Tinubu de voormalige vice-president van Nigeria, Atiku Abubakar, te overtuigen om de vaandeldrager te worden van zijn partij, het Action Congress. Atiku, die lid was van de Democratische Volkspartij (PDP), had toen ruzie met zijn toenmalige directeur Olusegun Obasanjo over zijn ambitie om de eerste op te volgen als president. Tinubu bood Atiku de kans om over te steken naar zijn partij en bood hem de plaats van de presidentiële kandidatuur van zijn partij aan op voorwaarde dat hij, Tinubu, Atiku's running mate moest zijn. Atiku sloeg het voorstel af en koos in plaats daarvan een running mate uit het zuidoosten in de persoon van Ben Obi. En hoewel Atiku bij de komende verkiezingen nog steeds doorging om de verkiezingen op Tinubu's platform te betwisten, won de PDP nog steeds met een aardverschuiving waarbij Tinubu tegen de verkeerde boom blafte.
In 2009, na de verpletterende overwinning van de Democratische Volkspartij (PDP) bij de verkiezingen van april 2007, raakte Tinubu betrokken bij onderhandelingen om de gefragmenteerde oppositiepartijen samen te brengen tot een "megapartij" die in staat was de toen heersende PDP uit te dagen. In februari 2013 was Tinubu een van de vele politici die een "mega-oppositiepartij" oprichtten door de fusie van de drie grootste oppositiepartijen van Nigeria: het Action Congress of Nigeria (ACN), het Congress for Progressive Change (CPC), de All Nigeria Peoples Party (ANPP), een factie van de All Progressives Grand Alliance (APGA) en de nieuwe PDP (nPDP), een factie van de toen regerende People's Democratic Party – in het All Progressives Congress (APC).
In 2014 steunde Tinubu voormalig militair staatshoofd generaal Muhammadu Buhari, leider van de CPC-factie van de APC - die het bevel voerde over een grote aanhang in Noord-Nigeria, en eerder had deelgenomen aan de presidentsverkiezingen van 2003, 2007 en 2011 als de CPC-presidentskandidaat. Tinubu wilde aanvankelijk de vice-presidentskandidaat van Buhari worden, maar gaf later toe voor Yemi Osibanjo, zijn bondgenoot en voormalig commissaris van justitie. In 2015 bracht Buhari de APC naar de overwinning, waarmee hij een einde maakte aan het zestienjarige bewind van de PDP en het de eerste keer in de geschiedenis van Nigeria was dat een zittende president verloor van een oppositiekandidaat.
Tinubu speelde een belangrijke rol in de regering-Buhari, waarbij hij het regeringsbeleid ondersteunde en de interne partijteugels vasthield, in plaats van zijn lang gekoesterde presidentiële ambitie. In 2019 steunde hij Buhari's herverkiezingscampagne door de PDP-kandidaat Atiku Abubakar te verslaan. In 2020, na een interne partijcrisis die leidde tot de verwijdering van Tinubu-bondgenoot en partijvoorzitter Adams Oshiomole, wordt aangenomen dat de stap was om Tinubu's presidentiële vooruitzichten vóór 2023 tot zinken te brengen.

### Presidentsverkiezingen 2023

Op 10 januari 2022 kondigde Tinubu zijn voornemen aan om zich kandidaat te stellen voor het presidentschap van Nigeria. Op 8 juni 2022 won Tinubu de presidentiële voorverkiezingen van het regerende All Progressives Congress met een score van 1.271, waarmee hij vicepresident Yemi Osinbajo en Rotimi Amaechi versloeg, die respectievelijk 235 en 316 scoorden.
Op 1 maart 2023 riep INEC Tinubu uit tot winnaar van de presidentsverkiezingen van 2023. Hij werd verkozen tot president nadat hij 8.794.726 stemmen had verzameld en zijn tegenstanders daarmee ruim wist te verslaan. Op 29 mei 2023 werd hij beëdigd als president en volgde hij Muhammadu Buhari op.

### Privéleven

Tinubu is een moslim. Hij is getrouwd met Oluremi Tinubu, de huidige senator van het senatoriale district Lagos Central. Tinubu's moeder, Abibatu Mogaji, stierf op 15 juni 2013 op 96-jarige leeftijd. In 2017 overleed zijn zoon Jide Tinubu in Londen aan een hartaanval.

## Titels

Tinubu is stamhoofd van zowel de Asiwaju van Lagos als de Jagaban van het Borgoe-koninkrijk in de staat Niger.