# Hendrik VI, deel 3

Hendrik VI, deel 3 (Engelse titel: The Third Part of King Henry the Sixth, ook weergegeven als Henry VI, Part 3 en als 3 Henry VI) is een vroeg toneelstuk van William Shakespeare. Het werd uitgegeven in 1595 maar is vermoedelijk geschreven in 1591 of 1592.
Het historiestuk is het laatste deel van een trilogie koningsdrama's rond Hendrik VI, die als koning van Engeland regeerde van 1422 tot 1461 en van oktober 1470 tot mei 1471. Henry VI Part 1 beschrijft het opkomend verzet van de troonpretendenten van het Huis York tegen het regerend Huis Lancaster aan het eind van de Honderdjarige Oorlog. Vervolgens toont Part 2 het tanen van de macht van de koning en Part 3 beschrijft de algehele ineenstorting van de beschaving tijdens de Rozenoorlogen, een langdurige en bloedige burgeroorlog die het land in de 15e eeuw had verscheurd en nog in Shakespeares tijd tot felle debatten leidde. Het slotdeel biedt zijn eigen spektakel met vier veldslagen op het toneel.

## Datering

De eerste uitgave, kort na de inschrijving van het stuk in het Stationers' Register in 1595, had als titel The True Tragedy of Richard Duke of York and the Good King Henry the Sixth. In 1600 verscheen een herdruk. In 1619, drie jaar na het overlijden van Shakespeare, werd de tragedie samen met Henry VI, Part 2 uitgegeven onder de titel The Whole Contention Betweene the Two Famous Houses, Lancaster and Yorke. De huidige titels verschenen in 1623 in de First Folio. In deze sterk herziene editie is Henry VI Part 3 ongeveer duizend regels langer dan The True Tragedy.
De oudste verwijzing naar het toneelstuk staat in een pamflet uit september 1592, waarin schrijver Robert Greene Shakespeare afschildert als "an upstart crow, beautified with our feathers, that with his tiger's heart wrapped in a player's hide, supposes that he is as well able to bombast out a blank verse as the best of you, and being an absolute Johannes fac totum, is in his own conceit the only Shake-scene in a country", een newbie kraai, pronkend met onze veren, die met zijn tijgerhart in het vel van een acteur zich inbeeldt dat hij even goed een blank vers kan opdienen als de besten onder jullie, en dat hij, terwijl hij een totale nietsnut is, in zijn hoogmoed de enige Shake-partij in een land is.
De betekenis van deze woorden kan op verschillende manieren ingevuld worden, maar ze maken in elk geval duidelijk dat het toneelstuk toen al bekend was, want ze refereren aan een regel uit de vierde scène van de eerste akte, waar Richard van York koningin Margaret een tijgerhart gewikkeld in een vrouwenhuid toedicht: "O, tiger's heart wrapp'd in a woman's hide!".
Vanwege een dreigende pestuitbraak waren sinds 23 juni alle theaters in Londen gesloten. Als het dan in september bekend verondersteld werd, moet Henry VI Part 3 al in de eerste helft van 1592 zijn opgevoerd.
Het fragment in dit pamflet, getiteld Greene's Groats-Worth of Wit, is al van belang omdat het Shakespeare noemt als auteur, een argument tegen de veronderstelling dat zijn toneelstukken door anderen zouden zijn geschreven zoals Anti-Stratfordians stellen. Bovendien blijkt uit de passage dat Shakespeares koningsdrama's, ongeacht hoe zwak ze wellicht afsteken tegen zijn latere werk, genoeg succes hadden om oudere schrijvers jaloers te maken.