OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 953

Het jaar 953 is het 53e jaar in de 10e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Europa

* Zomer - Liudolf, hertog van Zwaben, en zijn zwager Koenraad de Rode komen in opstand tegen koning Otto I ("de Grote"). Otto en zijn leger slagen er niet in de opstandige steden Mainz en Augsburg te veroveren. Op de Rijksdag in Arnstadt worden Liudolf en Koenraad ontdaan van hun titels en worden ze bij verstek vogelvrij verklaart. Otto's broer Bruno de Grote, aartsbisschop van Keulen, herstelt het koninklijke gezag in Lotharingen.
* Winter - Herman Billung wordt de plaatsvervanger van Otto I ("de Grote") in Saksen, een titel die de facto gelijkstaat aan een hertogdom. Hij onderdrukt een opstand van zijn neef Egbert Eenoog, die zich verbonden heeft met Liudolf en Koenraad de Rode. Magyaarse invallen in Zuid-Duitsland dwingen de Duitse edelen zich te herenigen.

### Religie

* Eerste schriftelijke vermeldingen van Ankeveen, Eck, Göttingen en Loenen aan de Vecht.

## Geboren

* Ælfheah, aartsbisshop van Canterbury (overleden 1012)
* Bermudo II ("de Jichtige"), koning van León (overleden 999)
* Karel, hertog van Neder-Lotharingen (overleden 992)

## Overleden

* 9 juli - Wigfried (52), aartsbisschop van Keulen (r. 924 - 953)
* 18 november - Liutgard van Saksen (22), Duits prinses
* Drahomíra, Slavisch prinses en regentes van Bohemen
* ↑ Schutz, Herbert (2010). The Medieval Empire in Central Europe: Dynastic Continuity in the Post-Carolingian Frankish Realm, 900–1300, p. 48. Cambridge Scholars Publishing. ISBN 978-1-4438-1966-4.
* ↑ Becher, Matthias (2012). Otto der Große (in German), p. 210. C.H.Beck. ISBN 978-3-406-63061-3.
# Corylophodes schwarzii

Corylophodes schwarzii is een keversoort uit de familie molmkogeltjes (Corylophidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1888 gepubliceerd door Andrew Matthews.
# Anthodioctes navarroi

Anthodioctes navarroi is een vliesvleugelig insect uit de familie Megachilidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Urban.
# Rijksarchief te Kortrijk

Het Rijksarchief te Kortrijk is een van de twintig archiefdiensten van het Rijksarchief van België. Het gebouw bevindt zich op 100 meter van de Grote Markt en 10 minuten wandelafstand van het station, in de Guido Gezellestraat te Kortrijk (provincie West-Vlaanderen). Het Rijksarchief heeft sinds 1964 een vestiging te Kortrijk.

## Welk archief wordt er bewaard?

Studenten, vorsers, amateurgenealogen of -historici kunnen in het Rijksarchief een zeer breed gamma aan documenten raadplegen, die werden gevormd op het grondgebied van het gerechtelijk arrondissement Kortrijk, uiteraard altijd met inachtneming van de wettelijke bepalingen in verband met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer:
* archief van plaatselijke en regionale overheidsinstellingen uit het ancien régime: schepenbanken, enz.
* archief van de rechtbank van eerste aanleg te Kortrijk (19de eeuw).
* archief van de bestuurlijke jurisdicties.
* archief van buitendiensten van de overheid: PMS-centra, enz.
* militaire registers van het arrondissement Kortrijk (1824-1876).
* archief van de Kamer van Koophandel van Kortrijk (1807-1875)
* archief van gemeenten en OCMW’s.
* notarisarchief.
* parochieregisters.
* registers van de burgerlijke stand.
* kerkelijk archief: kapittel Onze-Lieve-Vrouw van Kortrijk, Groeningeabdij te Kortrijk, kerkfabrieken, enz.
* archief van textielondernemingen: Dupire (Kortrijk), Vetex (Kortrijk), Claessens (Waregem), enz.
* archief van instellingen, federaties, verenigingen: afdelingen Aalbeke en Rollegem van het Rode Kruis en meer
* archief van personen die een belangrijke maatschappelijke rol hebben gespeeld: familie Descamps-Reyntjens (Barco), de Laubespin, Delcroix-Meulenbergh (De Witte-Visage), d'Ennetières, enz.
* microfilms van genealogische bronnen van de gerechtelijke arrondissementen Kortrijk en Oudenaarde.
* enz.

## Historiek van het gebouw

Het gebouw van het Rijksarchief te Kortrijk, dat werd ontworpen door architect Wenceslas Cobergher (1561-1625), herbergde voordien de Berg van Barmhartigheid, een pandjeshuis. In de jaren 1930 was de stadsbibliotheek er gevestigd. Het werd tijdens de bombardementen van 1944 vernield, maar in de jaren 1950 en 1960 gerestaureerd en heropgebouwd. Sinds 1964 houdt het Rijksarchief hier kantoor.

## Websites

* Rijksarchief te Kortrijk.
# Nights Like These (album)

Nights Like These is een studioalbum van de Amerikaanse rapper Phora. Het album werd uitgebracht op 9 december 2014, een dag eerder dan gepland, onder zijn eigen label Yours Truly Records. Op het album komen een gastoptreden voor van Dru Fox, Dizzy Wright en Versailles the Everything.
# Samsung SGH-E250

De Samsung E250 is een mobiele telefoon van Samsung.
Het apparaat is gebaseerd op de D900. De telefoon bevat bluetoothconnectiviteit, GPRS, 0,3 megapixelcamera, mp3-speler, Javaondersteuning en sms/mms.

## Externe link

* Website van het model
# Boudewijntoren

Boudewijntoren kan verwijzen naar:
* Koning Boudewijntoren, de uitzichttoren bij het drielandenpunt België-Duitsland-Nederland
* Boudewijnstoren, een toren uit de 12e eeuw in Oudenaarde
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Boudewijntoren en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# 2046

Het jaar 2046 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen

* Op 22 januari is er een gedeeltelijke maansverduistering zichtbaar in België en Nederland.
* Op 18 juli is er een gedeeltelijke maansverduistering zichtbaar in België en Nederland.

## In populaire cultuur

* De film 2046 uit 2004 speelt zich af in dit jaar.
* De Amerikaanse film Doom uit 2005 speelt zich grotendeels af in dit jaar.
* ↑ Gedeeltelijke Maansverduistering 22 januari
* ↑ Gedeeltelijke Maansverduistering 18 juli
# Corylophomimus nidicola

Corylophomimus nidicola is een keversoort uit de familie molmkogeltjes (Corylophidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1952 gepubliceerd door Renaud Maurice Adrien Paulian.
# Anthodioctes salti

Anthodioctes salti is een vliesvleugelig insect uit de familie Megachilidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1933 door Schwarz.
# Rutikvere

Rutikvere is een plaats in de Estlandse gemeente Järva, provincie Järvamaa. De plaats heeft de status van dorp (Estisch: küla).
Rutikvere behoorde tot in oktober 2017 tot de gemeente Koigi. In die maand ging Koigi op in de fusiegemeente Järva.

## Bevolking

Het dorp had 27 inwoners op 31 december 2011 en 18 inwoners op 31 december 2021.
* ↑ (en) Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2011. Estisch bureau voor de Statistiek (31 december 2011). Geraadpleegd op 8 maart 2024. Tik boven het middelste vak ‘Rutikvere village’ in.
* ↑ (en) Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2021. Estisch bureau voor de Statistiek (31 december 2021). Geraadpleegd op 8 maart 2024. Tik boven het voorlaatste vak ‘Rutikvere village’ in.
# Nightnoise

Nightnoíse was een Keltisch jazzkamerorkest gedurende de jaren 80 en 90 in de Verenigde Staten. Het bracht een aantal albums uit op het Windham Hill Label. Het begon als een samenwerking tussen de Amerikaanse violist Billy Oskay en de Ierse folkmuzikant zanger-gitarist Micheál Ó Dhomhnaill. Hun eerste album Nightnoise kwam in 1984 uit. Drie jaar later werd de band uitgebreid met Micheáls zuster Tríona Ní Dhomhnaill. Zij werkte al eerder met hem samen in de bands Skara Brae, The Bothy Band en Relativity. Toen de Iers-Amerikaanse fluitist Bian Dunning erbij kwam was Nightnoise geboren. Toen Oskay de groep verliet werd hij vervangen door de Schotse vioolspeler Johnny Cunningham een van de oprichters van de groep Silly Wizard. Nadat Cunningham de groep verlaten had werd hij vervangen door de Ierse violist John Fitzpatrick. Nightnoise werd in 2003 ontbonden. Johnny Cunningham overleed aan een hartaanval in 2003 terwijl Micheál Ó Domhnaill in 2006 in zijn huis in Dublin is overleden.

## Discografie

* Nightnoise (1984, uitgebracht onder de naam, "Billy Oskay and Mícheál Ó Dhomhnaill"
* Something of Time (1987)
* At the End of the Evening (1988)
* The Parting Tide (1990)
* A Windham Hill Retrospective (1992), (compilatie) laatste album met Billy Oskay
* Shadow of Time (1993)
* A Different Shore (1995)
* The White Horse Sessions (1997)
* Pure Nightnoise (2006) (compilatie)
# Salebria ambrella

Salebria ambrella is een vlinder uit de familie van de snuitmotten (Pyralidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1964 door Viette.
# Brienne-la-Vieille

Brienne-la-Vieille is een gemeente in het Franse departement Aube (regio Grand Est) en telt 420 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Bar-sur-Aube.

## Graven van Brienne

Brienne-la-Vieille was de bakermat van de graven van Brienne, die vanaf 987 ook graaf van Champagne werden. Illustere graven van Brienne waren Jan van Brienne (1148-1237), die koning van Jeruzalem (in 1210) en keizer van Constantinopel (1231-1237) werd, Walter V van Brienne en Walter VI van Brienne, die hertogen van Athene waren in de veertiende eeuw. In 1356, met de dood van Walter VI, stierf deze tak uit. In de zeventiende eeuw nam de familie de Loménie de titel van graaf van Brienne aan.

## Geografie

De oppervlakte van Brienne-la-Vieille bedraagt 16,0 km², de bevolkingsdichtheid is 26,3 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Brienne-la-Vieille met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.
# Corylophus sublaevipennis

Corylophus sublaevipennis is een keversoort uit de familie molmkogeltjes (Corylophidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1859 gepubliceerd door Pierre Nicolas Camille Jacquelin du Val.
# Anthodioctes radialis

Anthodioctes radialis is een vliesvleugelig insect uit de familie Megachilidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1908 door Ducke.
# Royal Republic

Royal Republic is een alternatieve-rockgroep ontstaan in de Zweedse stad Malmö eind 2007. De band bestaat uit gitarist-zanger Adam Grahn, gitarist Hannes Irengård, basgitarist Jonas Almén en drummer Per Andreasson.
Het eerste album, We Are The Royal is opgenomen in de Beach House Studios in Malmö, Zweden, met producer Anders Hallbäck. Het album was in 2009 klaar en werd gemixt bij ToyTown Studios in Stockholm, Zweden door Stefan Glaumann (Rammstein, Def Leppard).
Het debuutalbum kwam in februari 2010 uit, in Zweden en werd goed ontvangen bij critici, fans en rock radiostations.
De eerste 3 singles reikten allemaal tot nummer 1 op de Bandit Rock's "Most Wanted"-list, en "Tommy-Gun" was #1 op de MTV Rockchart.
Royal Republic is momenteel getekend bij Bonnier Amigo Music Groep, OnFire Records en RoadRunner Records.

## Discografie
### Singles

* "All Because of You" - (2009)
* "Tommy-Gun" - (2010)
* "Underwear" - (2010)
* "Full Steam Spacemachine" - (2011)
* "Fireman & Dancer" - (2019)
* "Anna-Leigh"- (2019)

### Albums

* We Are the Royal (2010)
* Save The Nation (2012)
* Royal Republic and the Nosebreakers (2014)
* Weekend Man (2016)
* Club Majesty (2019)
* LoveCop (2024)

### EP's

* Hits & Pieces (2023)

## Bandleden

* Adam Grahn – Zanger, gitarist
* Hannes Irengård – Gitarist
* Jonas Almén – Basgitarist
* Per Andreasson – Drummer
# Ringu

Ringu kan verwijzen naar:
* een horrorboek van Kôji Suzuki, zie Ringu (boek)
* een hierop gebaseerde Japanse film, zie Ringu (film)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Ringu en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Nestor Outer

Charles Martel Nestor Outer (Virton, 2 april 1865 - 30 april 1930) was een Belgisch schrijver, journalist en kunstschilder, gespecialiseerd in aquarellen. Hij schilderde impressionistische landschappen, soms neigend naar pointillisme.

## Levensloop

Hij werd geboren in de middenklasse uit een Belgische vader en een Franse moeder. Tussen 1884 en 1887 volgde hij les aan de Brusselse academie voor Schone Kunsten en volgde privé-les bij Jean-François Portaels. Hij trok na zijn studie naar Parijs en naar Algerije. In 1890 begon hij als tekenleraar aan de gemeenteschool van Virton en ondernam tijdens de schoolvakanties verre reizen rond de Middellandse Zee. Zijn reisverslagen werden gepubliceerd en zijn schilderwerk werd geëxposeerd in Luik, Virton, Aarlen, Charleroi, Spa, Nancy, Longwy en het Groot-Hertogdom Luxemburg. Outer werkte vooral met waterverf.
Hij was een voorvechter van het dialect van de Gaume en schreef toneelstukken in dit dialect. In 1903 richtte hij de krant La Gaume op. De hevige oorlogshandelingen in zijn streek tijdens de Eerste Wereldoorlog maakten een diepe indruk op hem en leidden tot een oorlogsdagboek en een reeks schilderijen die de verschrikkingen van de oorlog weergeven. In 1919 herwerkte hij zijn oorlogsdagboek tot een boek, Les Larmes Gaumettes, met als co-auteur Léon Thiry. Vanaf 1920 ging zijn gezondheid sterk achteruit en moest hij stoppen met lesgeven. In 1921 huwde hij met Marie-Constantine Michel. Hij begon te werken met olieverf en maakte nieuw werk met deze techniek op basis van eerdere aquarellen.

## Nalatenschap

Onder zijn leerlingen in de school van Virton waren René de Moureau de Gerbehaye, Paul Burtombois, Lucien Fuss en Camille Barthélemy. In Virton is een plein naar hem genoemd en ook een atheneum. Werk van Outer is te bewonderen in het Musée Gaumais in Virton en in de collecties van musea in Aarlen, Hoei, Doornik en het Brusselse Prentenkabinet.
* NESTOR OUTER (1865-1930). Het stille pand. Gearchiveerd op 31 december 2019. Geraadpleegd op 31 december 2019.
* (fr) Louis Richardeau, La Gaume en folâtrant, L'Éventail, oktober 2019, p. 167
* (en) Fanny Lardot, Nestor Outer, from travels to memory lane (22 juli 2015) Geraadpleegd op 15 januari 2022.
# Salebria algeriella

Salebria algeriella is een vlinder uit de familie van de snuitmotten (Pyralidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1911 door Chrétien.
# Breedneuswombat

Breedneuswombat kan verwijzen naar:
* Noordelijke breedneuswombat
* Zuidelijke breedneuswombat
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Breedneuswombat en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# 2,4-dichloorbenzylalcohol

2,4-dichloorbenzylalcohol is een matig sterke antiseptische stof. Het is een van de twee actieve ingrediënten in Coldrex- en Strepsils-zuigtabletten tegen keelpijn; de andere is amylmetacresol. Beide stoffen doden de bacteriën die voor mond- of keelontstekingen verantwoordelijk zijn. Eén Strepsilstablet of Coldrextablet bevat 0,6 milligram amylmetacresol en 1,2 milligram 2,4-dichloorbenzylalcohol.
# Cotesia alypiae

Cotesia alypiae is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Muesebeck in 1922.
# Apanthura pariensis

Apanthura pariensis is een pissebed uit de familie Anthuridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1997 door Negoescu.
# Royal Rumble 1990

Royal Rumble 1990 was een pay-per-viewevenement in het professioneel worstelen dat georganiseerd werd door de World Wrestling Federation (WWF). Dit evenement was de 3de editie van Royal Rumble en vond plaats in het Orlando Arena in Orlando (Florida) op 21 januari 1990.

## Matchen

| Nr. | Match | Winnaar(s) |
| - | The Brooklyn Brawler vs. Paul Roma in een één-op-één match | Paul Roma |
| 1 | The Bushwhackers vs. The Fabulous Rougeaus (met Jimmy Hart) in een tag team match | The Bushwhackers |
| 2 | Brutus Beefcake vs. The Genius in een één-op-één match | Geen; match eindigde in een dubbele diskwalificatie |
| 3 | Ronnie Garvin vs. Greg Valentine (met Jimmy Hart) in een submission match | Ronnie Garvin |
| 4 | The Big Boss Man (met Slick) vs. Jim Duggan in een één-op-één match | Jim Duggan; diskwalificatie van The Big Boss Man |
| 5 | Royal Rumble match | Hulk Hogan |
| (c) huidige kampioen voor en na de match | (nc) nieuwe kampioen na de match || |

### Royal Rumble match

| Draw | Entree | Orde | Geëlimineerd door | Tijd |
| 1 | Ted DiBiase | 18 | Ultimate Warrior | 44:47 |
| 2 | Koko B. Ware | 1 | DiBiase | 01:36 |
| 3 | Marty Jannetty | 2 | DiBiase | 01:35 |
| 4 | Jake Roberts | 3 | Savage | 10:03 |
| 5 | Randy Savage | 4 | Rhodes | 10:10 |
| 6 | Roddy Piper | 7 | Brown | 12:20 |
| 7 | The Warlord | 5 | Andre | 08:16 |
| 8 | Bret Hart | 9 | Rhodes | 16:16 |
| 9 | Bad News Brown | 6 | Piper | 06:04 |
| 10 | Dusty Rhodes | 12 | Earthquake | 18:18 |
| 11 | André the Giant | 10 | Ax and Smash | 10:16 |
| 12 | The Red Rooster | 8 | Andre | 01:58 |
| 13 | Ax | 13 | Earthquake | 12:50 |
| 14 | Haku | 20 | Hogan | 22:31 |
| 15 | Smash | 16 | Haku | 15:01 |
| 16 | Akeem | 11 | Snuka | 02:31 |
| 17 | Jimmy Snuka | 19 | Hogan | 17:03 |
| 18 | Dino Bravo | 15 | Ultimate Warrior | 06:13 |
| 19 | Earthquake | 14 | Snuka, Smash, Haku, DiBiase & Neidhart | 02:31 |
| 20 | Jim Neidhart | 17 | DiBiase, Martel & Ultimate Warrior | 08:42 |
| 21 | The Ultimate Warrior | 25 | Hogan | 14:29 |
| 22 | Rick Martel | 24 | Ultimate Warrior | 08:14 |
| 23 | Tito Santana | 21 | Ultimate Warrior | 05:09 |
| 24 | The Honky Tonk Man | 22 | Hogan | 04:01 |
| 25 | Hulk Hogan | 30 | Winnaar | 12:49 |
| 26 | Shawn Michaels | 23 | Ultimate Warrior | 00:12 |
| 27 | The Barbarian | 26 | Hercules | 05:47 |
| 28 | Rick Rude | 28 | Hogan & Perfect | 06:29 |
| 29 | Hercules | 27 | Rude | 03:02 |
| 30 | Mr. Perfect | 29 | Hogan | 03:32 |
# Rissoina cylindrica

Rissoina cylindrica is een slakkensoort uit de familie van de Rissoidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Bozzetti.
# Nestor Plissart

Nestor Plissart (Tongre-Notre-Dame, 5 oktober 1846 - Etterbeek, 16 augustus 1923) was een Belgisch senator en burgemeester.

## Levensloop

De zakenman Plissart werd in 1881 gemeenteraadslid van Etterbeek en van 1899 tot 1907 was hij er burgemeester.
In 1894 werd hij verkozen tot katholiek senator voor het arrondissement Brussel en vervulde dit mandaat tot in 1900.

## Literatuur

* Paul VAN MOLLE, Het Belgisch Parlement, 1894-1972, Antwerpen, 1972.
# San Nicolas (Batangas)

San Nicolas is een gemeente in de Filipijnse provincie Batangas op het eiland Luzon. Bij de laatste census in 2010 telde de gemeente bijna 21 duizend inwoners.

## Geografie
### Bestuurlijke indeling

San Nicolas is onderverdeeld in de volgende 18 barangays:
| Abelo Alas-as Balete Baluk-baluk Bancoro Bangin Calangay Hipit Maabud North | Maabud South Munlawin Pansipit Poblacion Pulang-Bato Santo Niño Sinturisan Tagudtod Talang |

## Demografie

San Nicolas had bij de census van 2010 een inwoneraantal van 20.599 mensen. Dit waren 1.553 mensen (8,2%) meer dan bij de vorige census van 2007. Ten opzichte van de census van 2000 was het aantal inwoners gegroeid met 4.321 mensen (26,5%). De gemiddelde jaarlijkse groei in die periode kwam daarmee uit op 2,38%, hetgeen hoger was dan het landelijk jaarlijks gemiddelde over deze periode (1,90%).
De bevolkingsdichtheid van San Nicolas was ten tijde van de laatste census, met 20.599 inwoners op 14,37 km², 1433,5 mensen per km².
* ↑ Oppervlaktecijfers uit 2007, National Statistical Coordination Board (NSCB).
* 1 2 Persbericht van het National Statistics Office met de resultaten van de Census van 2010
* ↑ Philippine Standard Geographic Code
Agoncillo · Alitagtag · Balayan · Balete · Batangas City · Bauan · Calaca · Calatagan · Cuenca · Ibaan · Laurel · Lemery · Lian · Lipa · Lobo · Mabini · Malvar · Mataasnakahoy · Nasugbu · Padre Garcia · Rosario · San Jose · San Juan · San Luis · San Nicolas · San Pascual · Santa Teresita · Santo Tomas · Taal · Talisay · Tanauan · Taysan · Tingloy · Tuy
# Bozouls

Bozouls is een gemeente in het Franse departement Aveyron (regio Occitanie). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Rodez. Bozouls telde op 1 januari 2021 2.978 inwoners.

## Geografie

De oppervlakte van Bozouls bedroeg op 1 januari 2021 69,69 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 42,7 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Bozouls met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.

## Geboren

* Denys Puech (1854-1942), beeldhouwer
# 2,4-dichloorfenoxyazijnzuur

2,4-dichloorfenoxyazijnzuur of 2,4-D is een veelgebruikt herbicide dat in de jaren 40 van de 20e eeuw door de American Chemical Paint Company werd ontwikkeld en sedert ca. 1950 op de markt is. Het is een wit tot geel poeder, dat redelijk goed oplosbaar is in water. In commerciële producten wordt vaak een ester (zoals 2,4-D-isopropyl) of zout (zoals natrium- of aminezouten) van 2,4-D gebruikt. De zouten van 2,4-D zijn goed oplosbaar in water.

## Geschiedenis

2,4-dichloorfenoxyacetaatzuur, 2,4-D (structuur zie fig. 7) is een herbicide die in 1942 ontdekt werd en in 1944 op de markt kwam. Het is toxisch voor tweezaadlobbigen, maar minder voor grassen.

## Werking

2,4-dichloorfenoxyazijnzuur is een synthetisch auxine, een plantenhormoon dat de groei verstoort van de planten waarin het opgenomen wordt. Het is een systemisch herbicide, dat opgenomen wordt door de bladeren (esters van 2,4-dichloorfenoxyazijnzuur) of wortels (zouten) en getransporteerd naar de meristemen van de plant. Het veroorzaakt een oncontroleerbare groei, de bladeren gaan opkrullen en uiteindelijk verwelkt en sterft de plant af.

## Toepassingen

2,4-dichloorfenoxyazijnzuur is werkzaam tegen tweezaadlobbigen, zoals akkerdistel, akkermelkdistel, paardenbloem of madeliefje. 2,4-D wordt voornamelijk gebruikt voor de bestrijding van brede bladonkruiden in graangewassen (zoals tarwe, maïs en rijst) en op grasvelden en gazons. Grassen en granen zijn eenzaadlobbigen en daarop heeft het geen effect. Het is ook veel gebruikt in combinatie met andere herbiciden voor onkruidbestrijding in de bosbouw, boomgaarden en niet-gewasgebieden en voor de controle van waterig onkruid. De fenoxy-zuurgroep van herbiciden is waarschijnlijk een van de meest gebruikte herbiciden. De Verenigde Staten, Zuid-Amerika, Europa en de voormalige Sovjet-Unie zijn belangrijke markten voor 2,4-D onkruidbestrijding.
Er zijn veel producten op de markt waarin 2,4-dichloorfenoxyazijnzuur gecombineerd is met een of meer andere herbiciden, meestal MCPA, dicamba en/of mecoprop. Gecombineerde producten "meststof + onkruidbestrijding" voor gazons bevatten gewoonlijk 2,4-dichloorfenoxyazijnzuur en dicamba.

## Regelgeving

In het kader van de Europese regelgeving voor pesticiden werd 2,4-dichloorfenoxyazijnzuur geëvalueerd en opgenomen in de lijst van gewasbeschermingsmiddelen die de lidstaten mogen erkennen. De termijn van deze opname liep tot 30 september 2012.

## Toxicologie en veiligheid

2,4-dichloorfenoxyazijnzuur is een matig toxische stof. Ze is irriterend voor ogen, huid en luchtwegen. De stof heeft effecten op het zenuwstelsel. Langdurige blootstelling kan de huid overgevoelig maken en een eczeemachtige huidaandoening veroorzaken. Ook kan de stof op de lever en de nieren inwerken.
De aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) is 0,05 mg/kg lichaamsgewicht.