OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pinkie

Pinkie is een videospel voor de platforms Commodore Amiga. Het spel werd uitgebracht in 1994.
# Jassa ocia

Jassa ocia is een vlokreeftensoort uit de familie van de Ischyroceridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1862 door Bate.
# Opwarmen (sport)

Opwarmen (of een warming-up) wordt doorgaans gedaan voorafgaand aan een training of sportbeoefening.
Over het algemeen bestaat een warming-up uit een geleidelijke verhoging van de lichamelijke activiteit, zodat de spieren warm worden en de hartslag omhooggaat. Het is van belang om de warming-up af te stemmen op de opvolgende activiteit, zodat de juiste spieren worden opgewarmd. Ook wordt een warming-up vaak gecombineerd met statische stretching, ook wel rek-/strekoefeningen. Uit onderzoek zijn er echter geen duidelijke voordelen van statische stretching gevonden.

## Voordelen

Het opwarmen verhoogt de effectiviteit van de training of prestatie en moet voorafgaand aan iedere trainingssessie of wedstrijd worden gedaan. Het is een onmisbaar onderdeel van een goed trainingsschema of om tijdens een wedstrijd optimaal te kunnen presteren. De warming-up initieert de productie van adrenaline, waardoor de hartslag omhooggaat. Ook wordt de zuurstofopname van het bloed verhoogd, en door de verhoogde temperatuur van de spieren gaat de viscositeit van het bloed omlaag, zodat het sneller door het lichaam gepompt kan worden.
# Suwallia nipponica

Suwallia nipponica is een steenvlieg uit de familie groene steenvliegen (Chloroperlidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Okamoto.
* Joel Hallan (2008) Synopsis of Chloroperlidae of the World
* DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1. Bezocht: 4-3-2013.
# Elatobia ussurica

Elatobia ussurica is een vlinder uit de familie van de echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Zagulajev.
# Jan Loth

Jan Tadeusz Loth (Warschau, 31 augustus 1900 – Otwock, 7 juni 1933) was een Pools voetballer, die zowel als doelman en als aanvaller speelde. Hij was ook actief als atleet; in deze sporttak haalde hij onder meer een nationaal record op de 4 x 400 m estafette.

## Loopbaan

Loth speelde vijf wedstrijden voor het Pools voetbalelftal, driemaal als doelman en tweemaal als aanvaller. Hij maakte zijn debuut voor dit elftal tijdens de eerste officiële wedstrijd voor het land. Deze vond plaats op 18 december 1921 tegen Hongarije. Hij maakte tevens deel uit van de Poolse selectie voor de Olympische Zomerspelen 1924, maar speelde hier geen enkele wedstrijd.
In 1933 overleed Loth, op 32-jarige leeftijd, aan de gevolgen van tuberculose.
Interlands van Jan Loth :
| № | Datum | Wedstrijd | Uitslag | Soort wedstrijd | Doelpunten |
| Als speler bij Polonia Warschau |||||||
| 1. | 18 december 1921 | Hongarije – Polen | 1 – 0 | Vriendschappelijk | 0 |
| 2. | 14 mei 1922 | Polen – Hongarije | 0 – 3 | Vriendschappelijk | 0 |
| 3. | 2 september 1923 | Polen – Roemenië | 1 – 1 | Vriendschappelijk | 0 |
| 4. | 29 juni 1924 | Polen – Turkije | 2 – 0 | Vriendschappelijk | 0 |
| 5. | 10 augustus 1924 | Polen – Finland | 1 – 0 | Vriendschappelijk | 0 |
# Pieter Hoogenboom

Pieter Hoogenboom (Oud-Beijerland, 15 mei 1887 – Zeist, 10 februari 1956) was een Nederlands politicus.
Hij werd geboren als zoon van Willem Hoogenboom (1857-1927) en Jacoba Schipper (1855-1936). Hij was volontair bij de gemeente Zeist en daarna ambtenaar ter secretarie van de gemeenten Bunnik, Odijk en Werkhoven. In augustus 1913 werd hij de gemeentesecretaris van Zwammerdam en in 1917 volgde daar zijn benoeming tot burgemeester. Hoogenboom werd in 1951 vanwege gezondheidsproblemen ontslag verleend en hij overleed in 1956 op 68-jarige leeftijd.
# Jassa morinoi

Jassa morinoi is een vlokreeftensoort uit de familie van de Ischyroceridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Conlan.
# Open Zuil

De Open Zuil was een kunstwerk op de boulevard in Vlissingen, in de Nederlandse provincie Zeeland. De zuil uit roestvast staal is een ontwerp van beeldhouwer André Volten en is in 1984 aan de stad geschonken door de Koninklijke Maatschappij de Schelde ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van deze Vlissingse scheepswerf. Eind oktober 2016 is het kunstwerk weggehaald, omdat het niet langer veilig was het kunstwerk te laten staan.

## Beschrijving

De Open Zuil wordt gevormd door een taps toelopende glimmende zuil waarvan het bovenste deel over de as lijkt te zijn geschoven. Aan de kant van de Coosje Buskenstraat is de zuil opengewerkt hetgeen het idee geeft dat beeld hoger is en bovendien meer spanning in het werk brengt. 's Nachts is de 18 meter hoge zuil van binnenuit verlicht. Het kunstwerk is een geschenk van scheepswerf De Schelde die in 1975 haar 100-jarig bestaan vierde. Volten maakte aanvankelijk een ontwerp voor het Stadhuisplein, deze locatie werd echter afgewezen uit vrees dat het toekomstige evenementen op dit plein onmogelijk zou maken. Het nieuwe ontwerp is uit 1982 en is speciaal voor de huidige locatie ontworpen.

## 'Bonusstaak'

De totstandkoming van het kunstwerk liep vertraging op door de problemen rondom het RSV-concern waar de Vlissingse scheepswerf sinds 1971 deel van uitmaakte. De financiële malaise waarin het concern verkeerde had onder meer tot gevolg dat in 1984, het jaar waarin het bedrijf zelf de Open Zuil vervaardigde, Schelde-werknemers niet hun jaarlijkse bonus kregen. De Open Zuil werd dan ook spottend de 'bonusstaak' genoemd. Tijdens de heropening van de gerenoveerde boulevards op 16 juni 1984 is het kunstwerk door toenmalig Schelde-directeur J.W. Weug overgedragen aan de gemeente Vlissingen.

## Literatuur

* Nico Out: Straatbeeld Walcheren, uitgave Stichting Straatbeeld, Vlissingen, 1993
# Hydropedeticus vitiensis

Hydropedeticus vitiensis is een rechtvleugelig insect uit de familie krekels (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1902 door Miall & Gilson.
# Suwallia lineosa

Suwallia lineosa is een steenvlieg uit de familie groene steenvliegen (Chloroperlidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1918 door Banks.
* Joel Hallan (2008) Synopsis of Chloroperlidae of the World
* DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1. Bezocht: 4-3-2013.
# Eleotris amblyopsis

Eleotris amblyopsis is een straalvinnige vissensoort uit de familie van slaapgrondels (Eleotridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1871 door Cope.
* ↑ (en) Eleotris amblyopsis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Eleotris amblyopsis. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Pinkpop 1990

Pinkpop 1990 werd gehouden op 4 juni 1990 in Landgraaf. Het was de 21e editie van het Nederlands muziekfestival Pinkpop en de derde in Landgraaf. Er waren circa 42.500 toeschouwers.
Presentatie: Jan Douwe Kroeske

## Optredens

* The Mission
* Van Morrison & Band + gast Candy Dulfer
* Red Hot Chili Peppers
* Texas
* Melissa Etheridge
* Nick Cave and the Bad Seeds
* Urban Dance Squad
* The Neville Brothers
* Mano Negra
* The Black Crowes
# Joannes Cardon

Joannes Cardon (Antwerpen, 1614 - ?, 1656) was een Zuid-Nederlandse beeldhouwer uit de barokperiode. Hij is vooral bekend van zijn sculptuur Maria zittend met haar Kind op haar schoot.

## Biografie

Van het leven van Joannes Cardon is weinig bekend. De genoemde terracotta maakte hij in 1643, toen hij poorter was in Antwerpen. Drie jaar eerder werd hij lid van de plaatselijke rederijkerskamer De Violieren, een gezelschap dat banden had met de Sint-Lucasgilde. In 1643-44 was hij meester van de gilde en betaalde daarvoor zijn lidgeld. Zijn broer Servaes was ook een beeldhouwer.
Een certificatie afgeleverd in Antwerpen met als datum 6 november 1643 vermeldt hem als geboren van Douay en zoon van Jacques Cardon. Een ander document uit 1651 en gebaseerd op zijn eigen verklaring stelt dat hij toen ongeveer 48 jaar oud was. Dat jaar vervaardigde hij het koorgestoelte van de abdij van Affligem. Hij zou daarna naar Parijs zijn vertrokken. Waar hij overleed is niet bekend.
* Terracotta's uit de 17e en 18e eeuw - De verzameling Van Herck uitgave van de Koning Boudewijnstichting blz. 40 tot 42 - tekst van Frans Baudouin ISBN 9051303114.
* Cornelis de Bie, "Ian Cardon", Het Gulden Cabinet, Deel 3, pp. 494-495.
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 346099
* Union List of Artist Names: 500117725
* Virtual International Authority File: 96553941
* WorldCat (via VIAF): 96553941
# Oorlogsvlag

Een oorlogsvlag is een vlag die een staat vertegenwoordigt, maar die enkel gebruikt wordt door zijn strijdkrachten. Veel landen gebruiken hun oorlogsvlag zowel te land als ter zee, maar sommige landen hebben een aparte marinevlag.
Niet elk land heeft een oorlogsvlag. Voorbeelden van staten die er een hebben zijn Israël, Maleisië, Marokko, Thailand, Noorwegen (al gaat het hier om een andere vorm, geen ander motief), het Verenigd Koninkrijk, Peru, Polen en Duitsland.
Een land kan meerdere oorlogsvlaggen hebben voor gebruik door land- zee- en luchtstrijdkrachten.
In een enkel geval kan de oorlogsvlag bekender zijn dan de burgerlijke vlag. Dit is het geval met de Geconfedereerde Staten van Amerika (CSA) waarvan de oorlogsvlag vaak foutief wordt beschouwd als de normale vlag. De Russische oorlogsvlag heeft onder president Jeltsin officieel dezelfde status gekregen als de nationale vlag van Rusland.
* Japanse oorlogsvlag (1868-1945)
* Amerikaanse confederale oorlogsvlag
* Peruviaanse oorlogsvlag
* Duitse oorlogsvlag (1938-1945)
* Oorlogsvlag van China
# Hormigueros (gemeente)

Hormigueros is een van de 78 gemeenten (municipio) in de vrijstaat Puerto Rico.
De gemeente heeft een landoppervlakte van 29 km² en telt 16.614 inwoners (volkstelling 2000).

## Externe link

* (es) Website van de gemeente Hormigueros
* ↑ U.S. Census Bureau. United States - County by State, and for Puerto Rico GCT-PH1. Population, Housing Units, Area, and Density: 2000)
Adjuntas · Aguada · Aguadilla · Aguas Buenas · Aibonito · Añasco · Arecibo · Arroyo · Barceloneta · Barranquitas · Bayamón · Cabo Rojo · Caguas · Camuy · Canóvanas · Carolina · Cataño · Cayey · Ceiba · Ciales · Cidra · Coamo · Comerío · Corozal · Culebra · Dorado · Fajardo · Florida · Guánica · Guayama · Guayanilla · Guaynabo · Gurabo · Hatillo · Hormigueros · Humacao · Isabela · Jayuya · Juana Díaz · Juncos · Lajas · Lares · Las Marías · Las Piedras · Loíza · Luquillo · Manatí · Maricao · Maunabo · Mayagüez · Moca · Morovis · Nagüabo · Naranjito · Orocovis · Patillas · Peñuelas · Ponce · Quebradillas · Rincón · Río Grande · Sabana Grande · Salinas · San Germán · San Juan · San Lorenzo · San Sebastián · Santa Isabel · Toa Alta · Toa Baja · Trujillo Alto · Utuado · Vega Alta · Vega Baja · Vieques · Villalba · Yabucoa · Yauco
# Suwallia bimaculata

Suwallia bimaculata is een steenvlieg uit de familie groene steenvliegen (Chloroperlidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Okamoto.
* Joel Hallan (2008) Synopsis of Chloroperlidae of the World
* DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1. Bezocht: 4-3-2013.
# Ellinikí Radiofonía Tileórasi

De Ellinikí Radiofonía Tileórasi (ERT) (Grieks: Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση), letterlijk Griekse Radio en Televisie, is de Griekse publieke radio- en tv-omroep. De omroep werd in 1938 opgericht en telt 3 nationale tv-zenders, 7 nationale en 19 regionale radiozenders.

## Sluiting en heropening

Op 11 juni 2013 sloot de Griekse regering de nationale zender met directe ingang. De bedoeling zou zijn om later een doorstart te maken met een duizendtal medewerkers, zij het met een compleet nieuwe omroep, wellicht ook met een andere naam. Deze operatie zou kaderen in het Europese besparingsprogramma, dat tegen eind dit jaar 4.000 Griekse staatsambtenaren moet laten afvloeien. Tegen eind 2014 zouden 15.000 ambtenaren hun baan verliezen. Een rechtbank draaide de sluiting terug maar de Griekse regering is nog in overleg of men het gerechtelijk oordeel naast zich neerlegt. Tijdens dit beraad stapte de kleinste regeringspartij Democratisch Links (DIMAR), die het niet eens was met het besluit tot sluiting van de ERT, uit de regering.
Op woensdag 10 juli 2013 was de publieke omroep - onder de naam EDT - terug in de ether, vanuit een andere locatie maar op dezelfde frequentie. De werknemers bezetten toen nog altijd de ERT-gebouwen en noemden de nieuwe omroep een piratenzender. Staatssecretaris Pantelis Kapsis sprak van een overgangssituatie. Hij riep de bezetters op de actie te staken en bij de nieuwe publieke omroep te solliciteren.
Bij de parlementsverkiezingen in januari 2015 kondigde premier Alexis Tsipras aan dat ERT terug zou keren. Op 11 juni 2015 werd deze belofte waargemaakt.

## Externe link

* Officiële website
* ↑ "Een nieuwe, afgeslankte openbare omroep"
* ↑ Griekse regering schaft openbare omroep af, Nieuwsblad.be, 11 juni 2013
* ↑ Griekenland heeft opnieuw openbare omroep - Het Nieuwsblad - 11 juli 2013
# Japonorhynchites caeligenus

Japonorhynchites caeligenus is een keversoort uit de familie Rhynchitidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1993 door Sawada.
# Plagiomus

Plagiomus is een kevergeslacht uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1888 door Quedenfeldt.

## Soorten

Plagiomus is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
* Plagiomus multinotatus Quedenfeldt, 1888
* ↑ (fr) Tavakilian, G. (auteur) & Chevillotte, H. (software) (2012) Base de données Titan sur les Cerambycidés ou Longicornes. (bezocht 30 januari 2014)
# Joe Versus the Volcano

Joe Versus the Volcano is een Amerikaanse romantische komedie uit 1990 van John Patrick Shanley met in de hoofdrollen onder meer Tom Hanks en Meg Ryan. Ryan speelt in totaal drie rollen.

## Verhaal

Joe Banks (Tom Hanks) heeft een saai en naar leven, onder meer vanwege zijn vervelende baas (Dan Hedaya), en is vaak ziek. Geen van de artsen die hij raadpleegt, kan iets vinden, totdat ene dr. Ellison (Robert Stack) hem vertelt dat hij lijdt aan een zogeheten "breinwolk" en nog maar zes maanden te leven heeft. Joe neemt ontslag en vraagt zijn (nu ex-)collega DeDe (Meg Ryan) mee uit. Hun afspraakje verloopt goed, totdat hij vertelt van zijn ziekte.
De volgende dag ontmoet Joe de industrieel Graynamore (Lloyd Bridges), die het (fictieve) mineraal "bubaru" nodig heeft, wat te vinden is op het eilandje Waponi Woo in de Grote Oceaan. Op het eiland bevindt zich een vulkaan, die eens in de honderd jaar een mensenoffer eist. De eilandbewoners willen Graynamore het mineraal wel laten winnen, maar alleen als hij iemand bereid vindt zich in de vulkaan te werpen. Graynamore haalt Joe hiertoe over.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage | Opmerkingen |
| Hanks, Tom Tom Hanks | Joe Banks | |
| Ryan, Meg Meg Ryan | DeDe / Angelica Graynamore / Patricia Graynamore | (ex-)collega van Joe / dochters van Samuel Graynamore |
| Bridges, Lloyd Lloyd Bridges | Samuel Harvey Graynamore | industrieel |
| Hedaya, Dan Dan Hedaya | Frank Waturi | Joe's baas |
| Vigoda, Abe Abe Vigoda | Tobi | opperhoofd op eiland |
| Stack, Robert Robert Stack | dr. Ellison | |
| Plummer, Amanda Amanda Plummer | Dagmar | lid van bemanning van Graynamore's jacht |
* ↑ Joe Versus the Volcano (1990). Box Office Mojo. Geraadpleegd op 16 maart 2013.
# Oorlogsvrijwilligers

Oorlogsvrijwilligers kan verwijzen naar:

## Specifiek

* Oorlogsvrijwilligers in buitenlandse dienst
* Oorlogsvrijwilligers in Nederlands-Indië, in de jaren 1940-1950
* Vrijwilligers in de Tweede Boerenoorlog, in Zuid-Afrika
* Vrijwilligersleger, leger in Zuid-Rusland tijdens de Russische Burgeroorlog
* Vrijwilligerslegioen Nederland, in de Tweede Wereldoorlog
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Oorlogsvrijwilligers en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Hylaeus krebsianus

Hylaeus krebsianus is een vliesvleugelig insect uit de familie Colletidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Strand.
# Synageles canadensis

Synageles canadensis is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de springspinnen (Salticidae).
Het dier behoort tot het geslacht Synageles. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1988 door Cutler.
# Remco Veldhuis

Remco Veldhuis (Haarlem, 28 maart 1973) is een Nederlands cabaretier en zanger, vooral bekend als lid van het duo Veldhuis & Kemper.

## Loopbaan

Veldhuis maakte zich ook verdienstelijk als stemacteur: in 2006 sprak Veldhuis de stem van Rutt in voor de Nederlandse versies van de animatiefilms Brother Bear en Brother Bear 2, die op 19 september 2006 in Nederland in première ging. In 2011 verzorgde hij de stem van Janssen voor de Nederlandse versie van de animatiefilm The Adventures of Tintin: The Secret of the Unicorn. In de film Monsters University vertolkte Veldhuis de stem van Terry.
Van 11 september 2011 tot 31 augustus 2014 presenteerde Veldhuis wekelijks op de zondagavond Remco Ruimt Op op Radio 2.
In 2017 was hij De Verteller in The Passion. Veldhuis was ook verteller in Scrooge Live van 2020. In 2021 deed hij mee aan het 21e seizoen van Wie is de Mol?. Hij viel af in de eerste aflevering. In 2022 deed Veldhuis mee aan De gevaarlijkste wegen van de wereld. In 2024 deed hij mee aan Weet Ik Veel en Deze week in de reclame.

## Trivia

* In de winter van 2014/2015 was hij een van de kandidaten bij de NCRV-quiz De Slimste Mens. Hij wist daar als tweede te eindigen.
* ↑ Remco Veldhuis, radio2.nl
* ↑ Typisch Toine nieuw op 2, radio2.nl, 6 september 2014
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 9160 7096
* MusicBrainz: 9d99ca59-6a1a-4850-a0fe-c9a5a1e95029
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 294212159
* Virtual International Authority File: 285492737
* WorldCat (via VIAF): 285492737
# Japonolycodes abei

Japonolycodes abei is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de puitalen (Zoarcidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Matsubara.
# Plagionotulus dubius

Plagionotulus dubius is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Aurivillius.
# Orchesella melitensis

Orchesella melitensis is een springstaartensoort uit de familie van de Entomobryidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1960 door Stach.
# Hylaeus kuakea

Hylaeus kuakea is een vliesvleugelig insect uit de familie Colletidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Magnacca & Daly.
# Sybra stramentosa

Sybra stramentosa is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door Breuning.
# Ellmau

Ellmau am Wilden Kaiser is een gemeente in de Oostenrijkse deelstaat Tirol, in het district Kufstein. Het ligt aan de zuidelijke voet van het Kaisergebergte en is een zowel in de zomer als winter populaire toeristenplaats.
Ellmau ligt niet ver van Kitzbühel. Het dorp ligt op 820 meter hoogte. Het hoogste punt van de gemeente is de Ellmauer Halt met 2344 meter. Ellmau behoort tot de grootste skigebieden van Europa, Skiwelt genaamd.
Naast de wintersport biedt Ellmau in de zomer het Hexenwasser in Söll bij de kabelbaan van HochSöll, het interactieve park Alpinolino bij de kabelbaan van Westendorf en de Ellmi's Zauberwelt bij de Hartkaiserbahn in Ellmau. Er is er meer dan 400 kilometer aan wandelroutes, die men zonder begeleiding van een geoefend gids kan bedwingen. Bergbeklimmen kan men ook op de Wilder Kaiser, echter alleen onder leiding van een gids.
Ellmau is vanaf 2008 tevens bekend geworden als de opnamelocatie van Der Bergdoktor, een Duits-Oostenrijkse serie rondom de dokterspraktijk van dr. Martin Gruber.

## Afbeeldingen

* Ellmau, Winter 2005 vanaf de Hartkaiser
* Ellmau met op de achtergrond het Kaisergebergte.
* St. Michaelkerk
* Zicht op oostelijk deel van Ellmau
* www.ellmau.at
* Gemeinsame Normdatei: 4433981-1
* Library of Congress Control Number: n78096621
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007552545505171
* Virtual International Authority File: 138357910
* WorldCat (via VIAF): 138357910
Alpbach · Angath · Angerberg · Bad Häring · Brandenberg · Breitenbach am Inn · Brixlegg · Ebbs · Ellmau · Erl · Kirchbichl · Kramsach · Kufstein · Kundl · Langkampfen · Mariastein · Münster · Niederndorf · Niederndorferberg · Radfeld · Rattenberg · Reith im Alpbachtal · Rettenschöss · Scheffau am Wilden Kaiser · Schwoich · Söll · Thiersee · Walchsee · Wildschönau · Wörgl
# Jelena Bonner

Jelena Georgievna Bonner (Russisch: Елена Георгиевна Боннэр) (Merv, 15 februari 1923 – Boston, 18 juni 2011) was een Turkmeens-Russische kinderarts en tijdens de Sovjetperiode een bekende dissidente.
Ze was de vrouw van dissident en Nobelprijswinnaar voor de Vrede Andrej Sacharov. In 1991 werd ze onderscheiden met de Noorse Thorolf Rafto-prijs.

## Leven

Bonner werd in 1923 geboren in Turkmenistan. Ze nam in 1941 vrijwillig dienst in het leger als verpleegster, en liep daar dusdanige verwondingen op dat haar gezichtsvermogen onherstelbaar beschadigd werd. In 1950 trouwde ze met Ivan Semjonov, met wie ze twee kinderen kreeg. In 1953 studeerde ze af als arts in Leningrad. Ze werkte als kinderarts en werd ook uitgezonden naar Irak. In 1965, toen het stalinisme was verdwenen, werd Bonner lid van de communistische partij, maar in de loop der jaren raakte ze meer en meer betrokken bij de groep van politieke dissidenten. In 1970 ontmoette ze Andrej Sacharov tijdens een rechtszitting van een mede-activist, waarna ze in 1971 trouwden. Van 1980 tot 1986 leefden ze samen in Gorki, de plaats waarheen Sacharov was verbannen. Na de dood van Sacharov in 1989 richtte Bonner de 'Andrei Sacharovstichting' op en werd ze een van de leidende figuren van de democratische beweging in Rusland en een invloedrijk voorvechtster van de mensenrechten.
In 1992 ontving Bonner uit handen van de toenmalige burgemeester van Amsterdam Ed van Thijn de mensenrechtenprijs van het Internationaal Humanistisch Congres.
Bonner woonde de latere jaren van haar leven afwisselend in Moskou en de Verenigde Staten, waar haar twee kinderen uit haar eerste huwelijk woonden.

## Autobiografisch werk

Bonner verkreeg als schrijfster bekendheid met haar autobiografische boeken "Alleen samen" (1987) en "Dochters en moeders" (1992). Beide boeken verschenen ook in het Nederlands. "Alleen samen" verhaalt over haar ballingschap met Sacharov; "Dochter en moeders" is een neerslag van haar leven in het Rusland van Stalin in de jaren dertig (waar haar vader een vooraanstaand lid was van de communistische partij), en van de nachtmerrie in de jaren erna.

## Externe link

* (de) Toespraken bij uitreiking Hannah-Arendtprijs voor Politiek Denken, 2000
* Bibsys: 90620623
* Biblioteca Nacional de España: XX985585
* Bibliothèque nationale de France: cb12044632h (data)
* Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058523645906706
* CiNii: DA00921180
* Gemeinsame Normdatei: 118817914
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 2079 343X
* Library of Congress Control Number: n85203969
* Nationale Bibliotheek van Letland: 000100310
* Bibliotheek van het Japanse parlement: 00433822
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: jn19990000931
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007258841305171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 072446102
* Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A003023833
* LIBRIS: 42056
* SNAC: w6sf31tr
* Système universitaire de documentation: 028655753
* Virtual International Authority File: 108633152
* WorldCat (via VIAF): 108633152