# Arrow 3

De Arrow 3 of Hetz 3 (Hebreeuws חֵץ 3, uitgesproken [ˈχet͡s]) is een exoatmosferische hypersonische antiballistische raket, gezamenlijk gefinancierd, ontwikkeld en geproduceerd door Israël en de Verenigde Staten. Het wordt uitgevoerd door Israel Aerospace Industries (IAI) en Boeing en staat onder toezicht van het Israëlische Ministerie van Defensie en het Missile Defense Agency van de Verenigde Staten. Het zorgt voor exo-atmosferische onderschepping van ballistische raketten tijdens het ruimtevluchtgedeelte van hun traject, inclusief intercontinentale ballistische raketten (ICBM's) die nucleaire, chemische, biologische of conventionele koppen dragen. Met de mogelijkheid tot stuwstraalbesturing, kan het vernietigingswapen drastisch van richting veranderen, waardoor het kan draaien om naderende satellieten te zien. De raket heeft mogelijk een gerapporteerd vliegbereik van maximaal 2.400 km.
Volgens de voorzitter van de Israëlische ruimtevaartorganisatie, Yitzhik Ben-Israel, zou Arrow 3 kunnen dienen als anti-satellietwapen, waardoor Israël een van de weinige landen ter wereld zou zijn die satellieten kan neerschieten.

## Achtergrond

In augustus 2008 begonnen de regeringen van Israël en de Verenigde Staten met de ontwikkeling van een hoger niveau voor het Israëlische luchtverdedigingscommando, bekend als Arrow 3, "met een vernietigingsratio van ongeveer 99 procent". De ontwikkeling is gebaseerd op een architectuurdefinitie studie die in 2006-2007 is uitgevoerd, waarbij werd vastgesteld dat het hogere niveau moest worden geïntegreerd in het Israëlische ballistische raketafweersysteem. Volgens Arieh Herzog, de toenmalige directeur van de Israel Missile Defense Organization (IMDO), zal het belangrijkste element van deze bovenste laag een exo-atmosferische onderschepper zijn, die gezamenlijk door IAI en Boeing zal worden ontwikkeld.
Het nieuwe onderdeel vereist ook de integratie van lange afstand detectie-, volg- en onderscheid-mogelijkheden, naast wat de "Green Pine" en "Super Green Pine" radars die met de Arrow 2 worden gebruikt, bieden. Onder de geavanceerde sensoren die in aanmerking komen voor het toekomstige meerlaags systeem van Israël, zijn elektro-optische sensoren in de lucht die worden ingezet op hoogvliegende onbemande luchtvaartuigen en toekomstige verbeterde "Green Pine"-radars, evenals de AN/TPY-2- radar die al in Israël wordt ingezet, en bediend door Amerikaanse troepen.
Het ontwikkelingsprogramma van miljarden dollars van de Arrow wordt uitgevoerd in Israël met de financiële steun van de Verenigde Staten.
Amerikaanse bijdragen aan Arrow 3-programma per fiscaal jaar . Cijfers in miljoenen dollars. :
| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 |
| 20,0 | 30,0 | 50.036 | 58.966 | 66.220 | 74.700 | 74.707 | 74.707 | 89.550 | 204.893 |
| 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 |
| 310,0 | 80,0 | 55,0 | | | | | | | |

## Ontwikkeling

IAI begon in 2011 met voorlopige tests van de Arrow 3. Het bedrijf wil niet specificeren welke tests zijn uitgevoerd, maar deze maken deel uit van de voorbereidingen voor een volledige fly-out-test. Op 23 januari 2012 heeft het Israëlische Ministerie van Defensie foto's en video vrijgegeven van de recente succesvolle uitvliegtests vanaf de vliegbasis Palmachim. Tijdens de tests werd een model van de interceptorraket gelanceerd om het start- en voortstuwingssysteem en andere volgsensoren te controleren.
Op 23 januari 2012 kondigde IAI een overeenkomst aan om samen met Boeing aan de Arrow 3 te werken. Boeing is verantwoordelijk voor 40-50 procent van de productie-inhoud van de Arrow 3. De verwachte werk omvat motorkasten, omhulsel, container, ontgrendel- en ontstekingsmechanisme, elektrische voedingsapparatuur (batterijen), en traagheidsnavigatie-onderdelen, evenals verschillende navigatie-pakketten en aandrijving en kleppen.
Op 25 februari 2013 werd een fly-out test van de Arrow 3 uitgevoerd vanaf de vliegbasis Palmachim. De lancering testte de raketbesturing en motoren. Volgens een hooggeplaatste bron bij defensie bereikte de raket een hypersonische snelheid en een hoogte van 100 km. Het volgde verschillende objecten, zoals sterren, en bereikte grotere hoogte. De motor stopte na zes minuten.
Op 3 januari 2014 werd opnieuw een succesvolle test van de Arrow 3 uitgevoerd vanaf de vliegbasis Palmachim. Tijdens de test ging de interceptor de ruimte in en voerde een reeks manoeuvres uit als reactie op een virtueel binnenkomende vijandelijke raket. De test omvatte de activering van twee motoren van de interceptor, waarvan de eerste hem in de ruimte bracht en de tweede hem in staat stelde complexe manoeuvres uit te voeren.
In december 2014 werd een test gericht op het debuut van een exo-atmosferische onderscheppingscapaciteit van Arrow 3 gekarakteriseerd als een "geen test", aangezien "de omstandigheden niet toestonden" dat de daadwerkelijke lancering van de onderscheppende raket plaatsvond.
Op 10 december 2015 voerde Arrow 3 zijn eerste onderschepping uit in een complexe test die was ontworpen om te valideren hoe het systeem echte doelen kan detecteren, identificeren, volgen, en vervolgens onderscheiden van lokdoelen die in de ruimte worden afgeleverd door de verbeterde Silver Sparrow doelraket. Volgens functionarissen effent de mijlpaaltest de weg naar een initieel beperkte productie van de Arrow 3.
Op 19 februari 2018 vond een Arrow 3-vluchttest plaats in Israël. Een andere test vond plaats op 22 januari 2019.
In een reeks testen in juli 2019 in het Pacific Spaceport Complex in Kodiak, Alaska, heeft het Arrow 3-systeem met succes 3 "vijandelijke" raketten onderschept, waarvan één buiten de atmosfeer. De tests toonden het vermogen van Arrow 3 om exo-atmosferische doelen te onderscheppen.

## Specificaties

Israel Aerospace Industries kondigde in juni 2009 aan dat de door Arrow 3 gepatenteerde exoatmosferische onderscheppingsmethode een tweetraps interceptor omvat, zoals de Arrow 2, maar puur gebaseerd op kinetische destructie technologie. In tegenstelling tot de meeste afleversystemen voor onderscheppingsraketten, die gebruik maken van vloeibare of gasvoortstuwing, zal het nieuwe Israëlische onderscheppingsraket worden voortgestuwd door een gewone raketmotor die is uitgerust met een mondstuk voor stuwstraalbesturing. Het zal ook worden uitgerust met een cardanische zoeker voor hemisferische bereik. Door de zichtlijnvoortplanting van de zoeker te meten ten opzichte van de beweging van het tuig, zal de onderscheppingsraket proportionele navigatie gebruiken om zijn koers af te leiden en precies uit te lijnen met de vliegbaan van het doelwit. Joseph Hasson, hoofdraketontwerper bij IAI, die samen met zijn collega Galya Goldner het nieuwe onderscheppingssysteem patenteerde, zegt dat het concept relatief eenvoudig, betrouwbaar en goedkoop is en gebaseerd is op bewezen technologieën. Bovendien verminderen de omleidingscapaciteit en wendbaarheid van het tuig de behoefte aan detectie- en volgsystemen, die gewoonlijk gepaard gaan met op afstand bediende, exo-atmosferische onderscheppingen. IAI toonde een volledig model van de Arrow 3-raket en zijn kill-vehicle op de Paris Air Show van juni 2009.
Arrow 3 zou ballistische raketten moeten kunnen onderscheppen, ook die met massavernietigingswapens op een hoogte van meer dan 100 km en met groter bereik. Het systeem functioneert ook op schepen. Arrow 3 is sneller dan de Arrow 2 en iets kleiner, met de helft van de massa.
Een Arrow 3-systeem kan naar verwachting salvo's van meer dan vijf ballistische raketten binnen 30 seconden onderscheppen. Arrow 3 kan naar de ruimte worden gelanceerd voordat bekend is waar de doelraket naartoe gaat. Wanneer het doel en de koers zijn geïdentificeerd, wordt de Arrow-onderschepper omgeleid met behulp van zijn stuwstraalbesturing om de afstand te verminderen en te onderscheppen dor botsing met hoge kinetische energie.
Arrow 3 heeft mogelijk lagere levenscyclusduur van 30 jaar. Het zou hetzelfde lanceersysteem gebruiken als Arrow 2. Naar verluidt zal het $ 2 tot 3 miljoen per stuk kosten, terwijl de programmakosten worden geschat op ongeveer $ 700 tot $ 800 miljoen over een periode van drie jaar.
Volgens talrijke Israëlische experts, waaronder professor Yitzhak Ben Yisrael, voormalig directeur van de Israëlische regering voor de ontwikkeling van wapens en technologische infrastructuur en momenteel de voorzitter van de Israëlische ruimtevaartorganisatie, is het ook mogelijk dat de Arrow 3 als anti-satellietwapen zou kunnen dienen.

## Productie

Stark, een in de VS gevestigde dochteronderneming van Israel Aerospace Industries, werd gekozen om omhulsels voor de Arrow 3 te produceren en leverde de eerste levering in september 2018.

## Inzet

Volgens Jane's Defence Weekly geeft een verzoek dat de uitbreiding van een Israëlische luchtmachtfaciliteit in Tal Shahar, ongeveer halverwege tussen Jeruzalem en Ashdod, nabij Beit Shemesh, aan dat het vrijwel zeker zal worden gebruikt voor vier Arrow 3-draagraketten op plaatsen die in de omliggende heuvels. De geschatte voltooiing zou ongeveer eind 2014 zijn. Elk van de vier draagraketten zal zes raketten dragen voor een totaal van 24 onderscheppers. De plannen voor de basis werden onthuld in een routinematig contractverzoek van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Arrow 3 werd operationeel verklaard op 18 januari 2017.

## Export

Azerbeidzjan heeft twee batterijen van het systeem gekocht om zijn grondgebied te beschermen tegen Iraanse raketten.
Duitsland overweegt het systeem aan te schaffen voor de verdediging tegen Russische raketten, en heeft op 28 september 2023 een intentieverklaring getekend voor de aankoop van het raketsysteem.
Marokko Na de Negev-top in maart 2022 stemde Israël ermee in om het Green Pine-radarsysteem en het Arrow-systeem voor de verdediging tegen ballistische raketten aan Marokko te verkopen.
Voetnoten
* 1 2 "Eyeing Iran, Israel slates missile shield for 2015", Ynetnews, 15 november 2010. Geraadpleegd op 15 november 2010.
* 1 2 Foss, Christopher (2012). Jane's Information Group. Land Warfare Platforms: Artillery and Air Defence 2012–13 (Arrow Weapon System): 692–695
* ↑ Israel Introduces Arrow-3 Missile Interceptor System.
* ↑ Arrow 3 (Israel).
* 1 2 3 (en) Opall-Rome, Barbara, Israeli experts: Arrow-3 could be adapted for anti-satellite role. Imaginova SpaceNews.com (9 november 2009). Geraadpleegd op 10 april 2022.
* ↑ Israel profile: Missile overview: Missile Chronology (PDF). Nuclear Threat Initiative (January 2010). Geraadpleegd op 3 april 2012.
* 1 2 Israel, U.S. to embark on collaborative 'upper-tier' missile intercept program to include Arrow 3 and land-based SM-3 missiles. Defense Update. Geraadpleegd op 19 augustus 2009.
* 1 2 3 4 5 (en) Eshel, David, Israel upgrades its antimissile plans. Aviation Week & Space Technology (8 februari 2010). Geraadpleegd op 10 april 2022.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 (en) Sharp, Jeremy M., CRS report for Congress: U.S. foreign aid to Israel. www.everycrsreport.com (22 december 2016). Geraadpleegd op 10 april 2022.
* 1 2 3 4 Sharp, Jeremy M., CRS report for Congress: U.S. foreign aid to Israel. Federation of American Scientists (16 november 2020). Geraadpleegd op 12 december 2020.
* ↑ Egozi, Arie, Arrow-3: a totally different layer of protection. Flightglobal.com (2 augustus 2011). Geraadpleegd op 4 augustus 2011.
* ↑ Defense Ministry conducts first test of "Arrow 3" system. Israel Defense Forces (24 januari 2012). Geraadpleegd op 24 januari 2012.
* 1 2 (en) Ben David, Alon, Boeing links up with IAI on Arrow-3. Aviation Week & Space Technology (26 januari 2012). Geraadpleegd op 10 april 2022.
* ↑ Arrow II brochure. Boeing (March 2008). Geraadpleegd op 19 augustus 2009.
* ↑ Lappin, Yaakov, Israel successfully tests Arrow 3 missile defense. The Jerusalem Post (25 februari 2013). Geraadpleegd op 25 februari 2013.
* ↑ Lappin, Yaakov, Defense Ministry: Missile shield system passes 2nd flight test. The Jerusalem Post (3 januari 2014). Geraadpleegd op 3 januari 2014.
* ↑ Opall-Rome, Barbara, 'No Test' declared for Arrow-3 interceptor. Defense News (17 december 2014). Geraadpleegd op 19 december 2014.
* ↑ Amouyal, Noa, Israel DM: glitch in Arrow 2 missile fixed. Defense News (25 februari 2015). Geraadpleegd op 27 februari 2015.
* 1 2 Opall-Rome, Barbara, US-Israel Arrow-3 intercepts target in space. Defense News (10 december 2015). Geraadpleegd op 10 december 2015.
* ↑ Israel touts successful test of Arrow-3 missile interceptor. Defense News (22 januari 2019). Geraadpleegd op 23 januari 2019.
* ↑ (en) Judson, Jen, "US, Israel's Arrow-3 missile put to the test in Alaska", Defense News, 28 July 2019. Geraadpleegd op 29 July 2019.
* ↑ (en) Ahronheim, Anna, "Israel, U.S. carry out successful test of Arrow-3 missile over Alaska", Jerusalem Post, 29 July 2019. Geraadpleegd op 29 July 2019.
* ↑ IAI develops Arrow 3 interceptor in response to longer range threats. Israel Aerospace Industries (10 juni 2009). Gearchiveerd op 12 juli 2011. Geraadpleegd op 19 augustus 2009.
* ↑ https://patents.google.com/patent/US7791006B2/en
* ↑ Arrow 3 brochure. Israel Aerospace Industries. Gearchiveerd op 20 maart 2013. Geraadpleegd op 25 maart 2012.
* ↑ Ben-Yishai, Ron, "US to help Israel develop Arrow-3", Ynetnews, 8 juli 2008. Geraadpleegd op 19 augustus 2009.
* ↑ (en) Greenberg, Hanan, "Arrow 3: The new generation", Ynetnews, 27 mei 2010. Gearchiveerd op 29 May 2010. Geraadpleegd op 27 mei 2010.
* ↑ Opall-Rome, Barbara, Iran threat speeds Arrow-3 effort. Defense News (22 maart 2010). Gearchiveerd op January 21, 2013. Geraadpleegd op 22 maart 2010.
* ↑ Fulghum, David, Higher-altitude Arrow design to show its potential. Aviation Week & Space Technology (3 september 2012). Gearchiveerd op 1 mei 2013. Geraadpleegd op 3 september 2012.
* ↑ Israel asks U.S. to support Arrow-3. Defense Update. Geraadpleegd op 19 augustus 2009.
* ↑ First Arrow-3 anti-ballistic missile canister delivered to IAI. Defense World (7 september 2018). Gearchiveerd op 7 september 2018. Geraadpleegd op 7 september 2018.
* 1 2 Binnie, Jeremy, Israeli BMD facility details revealed. Jane's Information Group (2013). Geraadpleegd op 1 juni 2013.
* ↑ Frenkel, Sheera, U.S. publishes details of missile base Israel wanted kept secret. The Miami Herald (3 juni 2013).
* ↑ Israel deploys 'Star Wars' missile killer system. Reuters (18 januari 2017). Geraadpleegd op 18 januari 2017.
* ↑ (en) GDC, Amid tensions with Iran, Azerbaijan purchases Israeli Arrow-3 (Hetz 3) anti-ballistic missile. Global Defense Corp (5 oktober 2021). Geraadpleegd op 13 oktober 2021.
* ↑ Reuters, Germany, Israel sign formal commitment for Berlin's Arrow-3 missile buy (28 september 2023). Geraadpleegd op 28 september 2023.
* ↑ (en) Germany mulls purchase of Israel’s Arrow 3 anti-ballistic missile system. www.timesofisrael.com. Geraadpleegd op 27 maart 2022.
Bronnen Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Arrow 3 op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
Externe links
* Israel Missile Defense Organization (IMDO). MoD. Gearchiveerd op 6 september 2009.