# Spinozapremie

De NWO-Spinozapremie is samen met de NWO-Stevinpremie de hoogste Nederlandse onderscheiding in de wetenschap. De premie wordt sinds 1995 jaarlijks uitgereikt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) aan Nederlandse onderzoekers die tot de internationale top van de wetenschap behoren. De prijs is genoemd naar de filosoof Benedictus de Spinoza.
Vanaf 2023 zijn er jaarlijks twee laureaten, die ieder een subsidie van 1,5 miljoen euro ontvangen, geheel naar eigen inzicht te besteden aan wetenschappelijk onderzoek. Het bedrag varieerde tussen 1995 en 2000 van 2 tot 4 miljoen gulden, het was van 2001 tot en met 2008 1,5 miljoen euro, en van 2009 tot en met 2022 2,5 miljoen euro. Het maximale aantal laureaten werd in 2022 verlaagd van maximaal vier naar maximaal twee.
Tot en met 2017 waren 69 laureaten man, 16 vrouw. De prijs werd t/m 2017 61 keer uitgereikt aan een beta-wetenschapper (inclusief biomedische wetenschappen) en 20 keer aan een alfa- of gamma-wetenschapper. De gemiddelde leeftijd van de laureaten op het moment van toekenning bedroeg toen 50 jaar.

## Lijst van laureaten

| Jaar | Naam | Afbeelding | Vakgebied | Universiteit (ten tijde van de prijs) |
| 2024 | Bernet Elzinga | | psychopathologie | Universiteit Leiden |
| 2024 | Detlef van Vuuren | | klimaatverandering | Universiteit Utrecht |
| 2023 | Joyeeta Gupta | | milieu en ontwikkeling | Universiteit van Amsterdam |
| 2023 | Toby Kiers | | evolutiebiologie | Vrije Universiteit Amsterdam |
| 2022 | Thea Hilhorst | | ontwikkelingsstudies | International Institute of Social Studies, Erasmus Universiteit Rotterdam |
| 2022 | Klaas Landsman | | wiskundige natuurkunde | Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2022 | Corné Pieterse | | plant-microbe interacties | Universiteit Utrecht |
| 2022 | Ignas Snellen | | astrofysica | Universiteit Leiden |
| 2021 | José van Dijck | | media en digitale samenleving | Universiteit Utrecht |
| 2021 | Marc Koper | | elektrochemie | Universiteit Leiden |
| 2021 | Lieven Vandersypen | | quantumnanowetenschappen | Technische Universiteit Delft |
| 2021 | Maria Yazdanbakhsh | | cellulaire immunologie | Universiteit Leiden |
| 2020 | Nynke Dekker | | moleculaire biofysica | Technische Universiteit Delft |
| 2020 | Jan van Hest | | bio-organische chemie | Technische Universiteit Eindhoven |
| 2020 | Pauline Kleingeld | | ethiek | Rijksuniversiteit Groningen |
| 2020 | Sjaak Neefjes | | chemische immunologie | Universiteit Leiden |
| 2019 | Yvette van Kooyk | | moleculaire celbiologie en immunologie | Amsterdam UMC & Vrije Universiteit Amsterdam |
| 2019 | Amina Helmi | | sterrenkunde | Rijksuniversiteit Groningen |
| 2019 | Ronald Hanson | | kwantumfysica | Technische Universiteit Delft |
| 2019 | Bas van Bavel | | economische geschiedenis | Universiteit Utrecht |
| 2018 | Anna Achmanova | | cellulaire dynamica | Universiteit Utrecht |
| 2018 | Marileen Dogterom | | bionanoscience | Technische Universiteit Delft |
| 2018 | Carsten de Dreu | | sociale psychologie | Universiteit Leiden |
| 2018 | John van der Oost | | microbiologie | Universiteit Wageningen |
| 2017 | Eveline Crone | | ontwikkelingspsychologie | Universiteit Leiden |
| 2017 | Albert Heck | | massaspectrometrie | Universiteit Utrecht |
| 2017 | Michel Orrit | | spectroscopie | Universiteit Leiden |
| 2017 | Alexander van Oudenaarden | | biofysica | Universiteit Utrecht |
| 2016 | Wilhelm Huck | | Fysische organische chemie | Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2016 | Lodi Nauta | | Geschiedenis van de filosofie | Rijksuniversiteit Groningen |
| 2016 | Mihai Netea | | Experimentele interne geneeskunde | Radboudumc |
| 2016 | Bart van Wees | | Technische natuurkunde | Rijksuniversiteit Groningen |
| 2015 | René Janssen | | Organische chemie | Technische Universiteit Eindhoven |
| 2015 | Birgit Meyer | | Religiewetenschap | Universiteit Utrecht |
| 2015 | Aad van der Vaart | | Statistiek | Universiteit Leiden |
| 2015 | Cisca Wijmenga | | Humane genetica | Rijksuniversiteit Groningen |
| 2014 | Dirk Bouwmeester | | Experimentele natuurkunde | Universiteit Leiden en Universiteit van Californië - Santa Barbara |
| 2014 | Corinne Hofman | | Archeologie | Universiteit Leiden |
| 2014 | Mark van Loosdrecht | | Milieubiotechnologie | Technische Universiteit Delft |
| 2014 | Theunis Piersma | | Trekvogelecologie | Rijksuniversiteit Groningen |
| 2013 | Mikhail Katsnelson | | Theoretische natuurkunde | Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2013 | Piek Vossen | | Computationele lexicologie | Vrije Universiteit Amsterdam |
| 2013 | Bert Weckhuysen | | Anorganische chemie en Katalyse | Universiteit Utrecht |
| 2012 | Mike Jetten | | Ecologische microbiologie | Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2012 | Ieke Moerdijk | | Wiskunde | Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2012 | Annemarie Mol | | Antropologie | Universiteit van Amsterdam |
| 2012 | Xander Tielens | | Sterrenkunde | Universiteit Leiden |
| 2011 | Heino Falcke | | Radioastronomie en Astrodeeltjesfysica | Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2011 | Patti Valkenburg | | Jeugd en media | Universiteit van Amsterdam |
| 2011 | Erik Verlinde | | Theoretische natuurkunde | Universiteit van Amsterdam |
| 2010 | Naomi Ellemers | | Sociale psychologie | Universiteit Leiden |
| 2010 | Marijn Franx | | Extragalactische sterrenkunde | Universiteit Leiden |
| 2010 | Piet Gros | | Biomacromoleculaire kristallografie | Universiteit Utrecht |
| 2010 | Ineke Sluiter | | Griekse taal- en letterkunde | Universiteit Leiden |
| 2009 | Albert van den Berg | | Natuurkunde | Universiteit Twente |
| 2009 | Michel Ferrari | | Neurologie | Leids Universitair Medisch Centrum |
| 2009 | Marten Scheffer | | Aquatische ecologie | Wageningen Universiteit |
| 2008 | Marjo van der Knaap | | Kinderneurologie | VU Medisch Centrum |
| 2008 | Joep Leerssen | | Letterkunde | Universiteit van Amsterdam |
| 2008 | Theo Rasing | | Fysica | Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2008 | Willem de Vos | | Microbiologie | Wageningen Universiteit |
| 2007 | Deirdre Curtin | | Rechtsgeleerdheid | Universiteit Utrecht |
| 2007 | Marcel Dicke | | Ecologische entomologie | Wageningen Universiteit |
| 2007 | Leo Kouwenhoven | | Natuurkunde | Technische Universiteit Delft |
| 2007 | Wil Roebroeks | | Archeologie | Universiteit Leiden |
| 2006 | Jozien Bensing | | Klinische psychologie | NIVEL, Universiteit Utrecht |
| 2006 | Carl Figdor | | Immunologie | Nijmegen Centre for Molecular Life Sciences, Universiteit Twente |
| 2006 | Ben Scheres | | Moleculaire genetica | Universiteit Utrecht |
| 2006 | Jan Zaanen | | Natuurkunde | Universiteit Leiden |
| 2005 | René Bernards | | Moleculaire biologie | Universiteit Utrecht, Nederlands Kanker Instituut, Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis |
| 2005 | Peter Hagoort | | Cognitieve neurowetenschappen | F.C. Donders Centre for Cognitive Neuroimaging, Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2005 | Detlef Lohse | | Natuurkunde | Universiteit Twente |
| 2005 | Lex Schrijver | | Wiskunde | Centrum voor Wiskunde en Informatica, Universiteit van Amsterdam |
| 2004 | Jaap Sinninghe Damsté | | Aardwetenschappen | Universiteit Utrecht, KNIOZ |
| 2004 | Ben Feringa | | Scheikunde | Rijksuniversiteit Groningen |
| 2004 | Rien van IJzendoorn | | Pedagogiek | Universiteit Leiden |
| 2004 | Michiel van der Klis | | Sterrenkunde | Universiteit van Amsterdam |
| 2003 | Lans Bovenberg | | Economie | Universiteit van Tilburg, Erasmus Universiteit |
| 2003 | Cees Dekker | | Moleculaire biofysica | Technische Universiteit Delft |
| 2003 | Robbert Dijkgraaf | | Mathematische fysica | Universiteit van Amsterdam |
| 2003 | Jan Luiten van Zanden | | Economische en sociale geschiedenis | Universiteit Utrecht, IISG |
| 2002 | Henk Barendregt | | Grondslagen van de wiskunde & informatica | Radboud Universiteit Nijmegen |
| 2002 | Els Goulmy | | Transplantatiebiologie | Universiteit Leiden, Leids Universitair Medisch Centrum |
| 2002 | Ad Lagendijk | | Waves in complex media | Universiteit Twente, MESA+ Instituut |
| 2002 | Frits Rosendaal | | Klinische epidemiologie | Universiteit Leiden, Leids Universitair Medisch Centrum |
| 2001 | Dorret Boomsma | | Biologische psychologie | Vrije Universiteit Amsterdam |
| 2001 | Hans Clevers | | Klinische immunologie | Hubrecht Instituut, |
| 2001 | Bert Meijer | | Organische chemie | Technische Universiteit Eindhoven |
| 2001 | Hans Oerlemans | | Meteorologie | Universiteit Utrecht |
| 2000 | Ewine van Dishoeck | | Sterrenkunde | Universiteit Leiden |
| 2000 | Daan Frenkel | | Moleculaire fysica en chemie | AMOLF, Universiteit van Amsterdam |
| 2000 | Dirkje Postma | | Pathofysiologie van de ademhaling | Rijksuniversiteit Groningen, Academisch Ziekenhuis Groningen |
| Jaar | Naam | Afbeelding | Vakgebied | Universiteit (ten tijde van de prijs) |
| 1999 | Carlo Beenakker | | Natuurkunde | Universiteit Leiden |
| 1999 | René de Borst | | Mechanica | Technische Universiteit Delft |
| 1999 | Anne Cutler | | Psycholinguïstiek | Radboud Universiteit Nijmegen, Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek |
| 1999 | Ronald Plasterk | | Moleculaire biologie | Universiteit van Amsterdam, Nederlands Kanker Instituut |
| 1998 | Jan Hoeijmakers | | Genetica | Erasmus Universiteit. Erasmus MC |
| 1998 | Hendrik Lenstra | | Wiskunde | Universiteit Leiden |
| 1998 | Pieter Muysken | | Taalkunde | Universiteit Leiden |
| 1997 | Frits Kortlandt | | Taalkunde | Universiteit Leiden |
| 1997 | Bob Pinedo | | Oncologie | Vrije Universiteit Amsterdam |
| 1997 | Rutger van Santen | | Chemie | Technische Universiteit Eindhoven |
| 1996 | Johan van Benthem | | Logica | Universiteit van Amsterdam |
| 1996 | Peter Nijkamp | | Economie | Vrije Universiteit Amsterdam |
| 1996 | George Sawatzky | | Natuurkunde | Rijksuniversiteit Groningen |
| 1995 | Frank Grosveld | | Celbiologie | Erasmus Universiteit, Erasmus MC |
| 1995 | Ed van den Heuvel | | Sterrenkunde | Universiteit van Amsterdam |
| 1995 | Gerard 't Hooft | | Theoretische fysica | Universiteit Utrecht |
| 1995 | Frits van Oostrom | | Historische Nederlandse letterkunde | Universiteit Leiden |
* ↑ De ene beurs lokt de andere uit. nrc.nl. Geraadpleegd op 17 juni 2017.
* ↑ Spinozapremie voor hoogleraar Bernet Elzinga
* ↑ Website Universiteit Utrecht, 21 juni 2024
* 1 2 Viertal ontvangt hoogste Nederlandse wetenschappelijke onderscheiding. NOS Nieuws (7 juni 2023). Gearchiveerd op 7 juni 2023. Geraadpleegd op 7 juni 2023.
* 1 2 3 4 "Zes Nederlandse topwetenschappers krijgen elk 2,5 miljoen euro", NRC, 17 juni 2022. Gearchiveerd op 17 juni 2022. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 Ouhajji, Majda, "Zes wetenschappers krijgen Spinoza- en Stevinpremies", NRC, 3 september 2021. Gearchiveerd op 3 september 2021. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 "Deze zes onderzoekers krijgen ieder 2,5 miljoen euro", NRC, 19 juni 2020. Gearchiveerd op 18 juni 2021. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 "Zes winnaars Spinoza- en Stevinpremies: van gist tot markt", NRC, 21 juni 2019. Gearchiveerd op 7 november 2020. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 "Spinoza- en Stevinpremies naar cel, agressie, virus en veiligheid", NRC, 15 juni 2018. Gearchiveerd op 21 juni 2021. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 Onderzoeker puberbrein wint Spinozapremie, de 'Nederlandse Nobelprijs'. de Volkskrant (16 juni 2017). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 "Spinozapremies naar filosoof, immunoloog, quantummechanicus en een chemicus", NRC, 10 juni 2016. Gearchiveerd op 20 juni 2021. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 Santen, Hester van, "Spinozapremie 2015 voor vier wetenschappers", NRC, 12 juni 2015. Gearchiveerd op 4 maart 2021. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 Dit zijn de winnaars van de 'Nederlandse Nobelprijzen'. de Volkskrant (6 juni 2014). Gearchiveerd op 27 november 2020. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 Redactie, Wetenschappers ontvangen Spinozapremie van 2,5 miljoen euro. de Stentor (27 september 2013). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 'Nederlandse Nobelprijzen' naar vier hoogleraren. de Volkskrant (4 juni 2012). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 Spinozapremies voor zwarte gaten, zwaartekracht en kindermedia. de Volkskrant (7 juni 2011). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* ↑ Winnaar Spinozapremie 2010: Naomi Ellemers, hoogleraar sociale psychologie van de organisatie. de Volkskrant (7 juni 2010). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* ↑ Winnaar Spinozapremie 2010: Marijn Franx, sterrenkundige. de Volkskrant (7 juni 2010). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* ↑ Winnaar Spinozapremie 2010: Piet Gros, biomacromoleculair kristallograaf. de Volkskrant (7 juni 2010). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* ↑ Winnaar Spinozapremie 2010: Ineke Sluiter, Griekse taal- en letterkunde. de Volkskrant (7 juni 2010). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* ↑ Spinozapremie voor Albert van den Berg: lab-on-a-chip. de Volkskrant (9 juni 2009). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* ↑ Spinozapremie Michel Ferrari: migraine en hersenschade. de Volkskrant (9 juni 2009). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* ↑ Spinozapremie Marten Scheffer: waterecologie. de Volkskrant (9 juni 2009). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 Spinozapremie voor vier topwetenschappers. de Volkskrant (19 november 2008). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 Vier onderzoekers beloond met Spinozapremie. Trouw (4 juni 2007). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* 1 2 3 4 Spinozapremie voor vier topwetenschappers. Trouw (29 november 2006). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* 1 2 3 4 "Winnaars van Spinozapremie 2005", NRC, 6 juni 2005. Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 Wetenschappers winnen miljoenen. de Volkskrant (8 juni 2004). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
* 1 2 3 4 NWO/Spinozapremie 2003 gaat naar vier hoogleraren. de Volkskrant (26 augustus 2003). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* 1 2 3 4 WieWatWaar; Ad Lagendijk, Henk Barendregt, Frits Roosendaal. de Volkskrant (30 augustus 2002). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* ↑ Calmthout, Martijn van, Sommen tussen gedrag en genen. de Volkskrant (1 september 2001). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* ↑ Scholtens, Broer, Stoffen zoeken tegen de woekering. de Volkskrant (1 september 2001). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* ↑ Evenblij, Maarten, Vreemde eend tussen de kikkers. de Volkskrant (2 februari 2002). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* ↑ Scholtens, Broer, Fascinatie voor het reuzenmolecuul. de Volkskrant (1 september 2001). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* ↑ Calmthout, Martijn van, Het klimaat heeft een ijzig geheugen. de Volkskrant (1 september 2001). Gearchiveerd op 23 juli 2023. Geraadpleegd op 23 juli 2023.
* 1 2 3 Prof. dr. J.F.A.K. Nijkamp. NRC (25 juni 1996). Geraadpleegd op 29 september 2023.
* 1 2 3 4 De Volkskrant » 14 jun 1995 - Pag. 6. de Volkskrant (14 juni 1995). Geraadpleegd op 29 september 2023 – via Delpher.
Bron
* Website Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek