OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gaetano Bresci

Gaetano Bresci (Coiano di Prato, 11 november 1869 – Santo Stefano, 22 mei 1901) was een Italiaans-Amerikaanse anarchist die in 1900 koning Umberto I van Italië vermoordde.
Hij werd geboren in Toscane en emigreerde al op jonge leeftijd naar de Verenigde Staten, waar hij werk vond als wever in Paterson, New Jersey. Daar kwam hij in aanraking met de Italiaans-anarchistische beweging. Hij ging meewerken aan het tijdschrift La questione sociale, dat door deze groep werd uitgegeven. Volgens de Amerikaanse anarchiste-feministe Emma Goldman was hij een getalenteerd wever, een harde werker bovendien, die van zijn spaarzame salaris zo veel mogelijk geld opzijlegde voor de anarchistische vereniging en de uitgave van La questione.
In 1898 leidden de enorme stijgingen van de broodprijzen overal in Italië tot demonstraties. In Milaan trok een grote groep demonstranten op naar het koninklijk paleis. Daar werden ze door het leger gemaand uiteen te gaan. Toen de demonstranten dit weigerden, openden de militairen het vuur. Bij deze actie kwamen negentig mensen om het leven, onder wie Gaetano's zuster. Koning Umberto I decoreerde vervolgens de generaal die het bevel had gegeven tot deze schietpartij. Hierop besloot Bresci de koning te doden.
Met het geld dat hij in eerste instantie aan de krant had uitgeleend, en dat hij zonder opgaaf van reden terugvroeg, betaalde hij de overtocht. In Monza, waar de koning op dat moment een bezoek aflegde, schoot Gaetano driemaal op hem, waarna de koning overleed.
Gaetano werd daarop gearresteerd en na een rechtszaak veroordeeld tot levenslange dwangarbeid op het eiland Santo Stefano (een van de Pontijnse Eilanden). Hier werd hij in 1901 dood in zijn cel aangetroffen. Volgens de officiële lezing betrof het zelfmoord. Door zijn aanhangers werd aangenomen dat hij door zijn bewakers om het leven was gebracht.
# Fushimi Inari-taisha

De Fushimi Inari-taisha (Japans: 伏見稲荷大社) of Oinari-san is een jinja-schrijn (heiligdom) in de wijk Fushimi-ku van de Japanse stad Kyoto.
De schrijn is gewijd aan de kami (god) Inari en vormt de hoofdschrijn van ongeveer een derde van alle Inari-heiligdommen in Japan. Het heiligdom behoort tot de oudste en bekendste shintoïstische heiligdommen in Kioto. Daarbij trekt het heiligdom ook de meeste bezoekers van alle shinto-heiligdommen in Japan; met name met Japans nieuwjaar (vooral de Hatsumōde draagt hieraan bij) en uma no hi (eerste dag van het paard volgens de oude Japanse kalender) in februari, wanneer het heiligdom (net als alle Shintoïstische heiligdommen) reeds sinds 708 de Hatsu-uma-matsuri uitvoert. Bij de Fushimi Inari-taisha heet dit ritueel echter Hatsu-uma-tai-sha en duurt het 21 dagen.
Het heiligdom is vooral bekend vanwege haar galerijen, die worden overdekt door duizenden scharlakenrode torii (poorten), die allen zijn gedoneerd door personen, families of bedrijven. Deze galerijen voeren naar boven over een heuvel, waar aan de top -zeer ongewoon voor een shinto-heiligdom- het allerheiligste voorwerp (in dit geval een spiegel) voor iedereen zichtbaar is.
* Inscripties op een torii
* Kitsune bij de hoofdingang met een sleutel in zijn bek (voor de rijstschuur)

## Externe link

* (ja) Website van het heiligdom
# Gadomus filamentosus

Gadomus filamentosus is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de rattenstaarten (Macrouridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Smith & Radcliffe.
# Gagrella cana

Gagrella cana is een hooiwagen uit de familie Sclerosomatidae.
# Gagrella ceramensis

Gagrella ceramensis is een hooiwagen uit de familie Sclerosomatidae.
# Gaianes

Gaianes is een gemeente in de Spaanse provincie Alicante in de regio Valencia met een oppervlakte van 10 km². Gaianes telt 452 inwoners (1 januari 2016).

## Demografische ontwikkeling

    Bron: INE, 1857-2011: volkstellingen
* (en) Spaans bureau voor statistiek (1 januari 2016)
Agost · Agres · Aigües · Albatera · Alcalalí · Alcocer de Planes · Alcoleja · Alcoy · Alfafara · Algorfa · Algueña · Alicante · Almoradí · Almudaina · Altea · Aspe · Balones · Banyeres de Mariola · Benasau · Beneixama · Benejúzar · Benferri · Beniarbeig · Beniardá · Beniarrés · Benidoleig · Benidorm · Benifallim · Benifato · Benigembla · Benijófar · Benilloba · Benillup · Benimantell · Benimarfull · Benimassot · Benimeli · Benissa · Benitachell · Biar · Bigastro · Bolulla · Busot · Callosa d'en Sarrià · Callosa de Segura · Calp · Campo de Mirra · Cañada· Castalla · Castell de Castells · Catral · Cocentaina · Confrides · Cox · Crevillent · Daya Nueva · Daya Vieja · Dénia · Dolores · El Campello · El Castell de Guadalest · El Ràfol d'Almúnia · El Verger · Elche · Elda · Els Poblets · Facheca · Famorca · Finestrat · Formentera del Segura · Gaianes · Gata de Gorgos · Gorga · Granja de Rocamora · Guardamar del Segura · Hondón de las Nieves · Hondón de los Frailes · Ibi · Jacarilla · Jávea · Jijona · L'Alfàs del Pi · L'Alqueria d'Asnar · L'Atzúbia · La Nucia · La Romana · La Vall d'Alcalà · La Vall d'Ebo · La Vall de Laguar · Llíber · Lorcha · Los Montesinos · Millena · Monforte del Cid · Monóvar · Murla · Muro de Alcoy · Mutxamel · Novelda · Ondara · Onil · Orba · Orihuela · Orxeta · Parcent · Pedreguer · Pego · Penàguila · Petrer · Pilar de la Horadada · Pinoso · Planes · Polop · Quatretondeta · Rafal · Redován · Relleu · Rojales · Sagra · Salinas · San Fulgencio · San Isidro · San Miguel de Salinas · San Vicente del Raspeig · Sanet y Negrals · Sant Joan d'Alacant · Santa Pola · Sax · Sella · Senija · Tàrbena · Teulada · Tibi · Tollos · Tormos · Torremanzanas · Torrevieja · Vall de Gallinera · Villajoyosa · Villena · Xaló
# Gaia Cauchi

Gaia Cauchi (Mġarr, 19 november 2002) is een Maltese zangeres.

## Biografie
### Junior Eurovisiesongfestival

Gaia Cauchi vertegenwoordigde Malta op het Junior Eurovisiesongfestival 2013 in Kiev. Na twee jaar afwezig te zijn besloot PBS Malta te laten terugkeren op het Junior Eurovisiesongfestival. Omdat de bevestiging van de deelname nogal laat was en er geen tijd meer was om een nationale finale te organiseren, koos de omroep de kandidate intern. Op 25 september 2013 werd bekendgemaakt dat Gaia haar vaderland mocht gaan vertegenwoordigen in Kiev. Op 18 oktober 2013 werd het lied bekendgemaakt waarmee zij zou aantreden in Kiev: The start.
Cauchi trad in Kiev als elfde aan en was uiteindelijk met 130 punten de winnares van het Junior Eurovisiesongfestival 2013. Het was de eerste keer dat Malta een Junior Eurovisiesongfestival of Eurovisiesongfestival won.
In 2014 trad Cauchi kort op tijdens het grote Eurovisiesongfestival in Kopenhagen. Ze zong als intervalact tijdens het Junior Eurovisiesongfestival 2014 en las ook de punten van de kinderjury voor. Ook was ze spokesperson tijdens het Junior Eurovisiesongfestival 2016.

### Na het Junior Eurovisiesongfestival

Cauchi won in 2015 de jongerenversie van het festival New Wave.
# Gaiarine

Gaiarine is een gemeente in de Italiaanse provincie Treviso (regio Veneto) en telt 6242 inwoners (31-12-2004). De oppervlakte bedraagt 28,7 km², de bevolkingsdichtheid is 217 inwoners per km².

## Demografie

Gaiarine telt ongeveer 2293 huishoudens. Het aantal inwoners daalde in de periode 1991-2001 met 1,8% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.
| Jaar | Inwoneraantal |
| 1991 | 6276 |
| 2001 | 6161 |

## Geografie

Gaiarine grenst aan de volgende gemeenten: Brugnera (PN), Codognè, Cordignano, Fontanelle, Godega di Sant'Urbano, Mansuè, Orsago, Portobuffolè, Sacile (PN).
* Italiaans bureau voor statistiek
Altivole · Arcade · Asolo · Borso del Grappa · Breda di Piave · Caerano di San Marco · Cappella Maggiore · Carbonera · Casale sul Sile · Casier · Castelcucco · Castelfranco Veneto · Castello di Godego · Cavaso del Tomba · Cessalto · Chiarano · Cimadolmo · Cison di Valmarino · Codognè · Colle Umberto · Conegliano · Cordignano · Cornuda · Crespano del Grappa · Crocetta del Montello · Farra di Soligo · Follina · Fontanelle · Fonte · Fregona · Gaiarine · Giavera del Montello · Godega di Sant'Urbano · Gorgo al Monticano · Istrana · Loria · Mansuè · Mareno di Piave · Maser · Maserada sul Piave · Meduna di Livenza · Miane · Mogliano Veneto · Monastier di Treviso · Monfumo · Montebelluna · Morgano · Moriago della Battaglia · Motta di Livenza · Nervesa della Battaglia · Oderzo · Ormelle · Orsago · Paderno del Grappa · Paese · Pederobba · Pieve di Soligo · Ponte di Piave · Ponzano Veneto · Portobuffolè · Possagno · Povegliano · Preganziol · Quinto di Treviso · Refrontolo · Resana · Revine Lago · Riese Pio X · Roncade · Salgareda · San Biagio di Callalta · San Fior · San Pietro di Feletto · San Polo di Piave · San Vendemiano · San Zenone degli Ezzelini · Santa Lucia di Piave · Sarmede · Segusino · Sernaglia della Battaglia · Silea · Spresiano · Susegana · Tarzo · Trevignano · Treviso · Valdobbiadene · Vazzola · Vedelago · Vidor · Villorba · Vittorio Veneto · Volpago del Montello · Zenson di Piave · Zero Branco
* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# François Dupont

François Isidore Dupont (Seneffe, 28 maart 1780 – Fayt-lez-Seneffe, 25 april 1838) was een Belgisch senator en burgemeester.

## Levensloop

Dupont was een zoon van Antoine Dupont en Marie-Louise Dupont. Antoine Dupont was molenaar, distilleerder en ontvanger voor kolenmijnvennootschappen.
François Dupont trouwde met Christine Silez. Hij richtte een fabriek van spijkers op in Fayt (1800) en in Merbes-le-Château (1814). Hij stichtte ook nog een metaalbedrijf in Feluy (1809), een ijzergieterij in Fayt (1821), een cokeshoogoven in Châtelineau (1831) en een kolenmijn in Fayt (1837).
Van 1816 was hij schepen en van 1821 tot 1830 was hij burgemeester van Fayt-lez-Seneffe.
In 1836 volgde hij François de Robiano op als katholiek senator voor het arrondissement Thuin. Minder dan twee jaar later overleed hij.

## Literatuur

* E. MATTHIEU, Biographie du Hainaut, Enghien, 1902-1905, I
* J.-F. BRIGODE, A propos d'un épisode de la révolution industrielle. Les entreprises Dupont Brussel, z.d.
* Jean-Luc DE PAEPE & Christiane RAINDORF-GERARD, Le Parlement belge, 1831-1894. Données biographiques, Brussel, 1996.

## Externe link

* Fiche François Dupont op Odis
# Frederic van Haaren

Frederic van Haaren (Antwerpen, 21 november 1960) is een Belgisch ondernemer, bestuurder en politicus voor de Open Vld.

## Biografie

Frederic van Haaren liep school aan het Koninklijk Atheneum in Kapellen en Finisterai in Knokke. Hij studeerde twee jaar voorbereiding op architectuur aan de Sint-Lucasschool in Gent.
Van 1982 tot 1988 werkte hij op de afdeling verkoop en organisatie van Eurasco. Sinds 1989 is hij zelfstandig ondernemer en partner in verschillende bedrijven. Sinds 1993 is hij bestuurder bij de holding Ackermans & van Haaren, de holding boven onder meer baggeraar DEME en de financiële instellingen Delen Private Bank en Bank J. Van Breda en Co.
Hij is sinds 1983 gemeenteraadslid van Kapellen, waar hij sinds 1995 schepen is. Sinds 2019 is hij bevoegd voor openbare werken, dierenwelzijn, groenvoorziening, begraafplaatsen en milieu. Van Haaren is of was:
* voorzitter van basisschool Zonnekind in Kalmthout
* voorzitter van het Consultatiebureau voor het Jonge Kind vzw
* voorzitter van Bosgroepen Antwerpen Noord vzw
* afgevaardigd bestuurder van Zandwinning Meer nv
* zaakvoerder van Ebco bvba
* bestuurder van Multi-Communication, Behego en Belfimas
* bestuurder van het Belgisch-Nederlands Grensoverleg
* lid van de politieraad van Politiezone Noord
* lid van de raad van bestuur van water-link (voorheen Antwerpse Waterwerken)
* bestuurder van de Koepel van Vlaamse Bosgroepen
* lid van de commissie milieu van de intercommunale IGEAN
* Frederic van Haaren op Cumuleo.
* (en) Cv Frederic van Haaren, Ackermans & van Haaren.
* Frederic van Haaren, Open Vld Kapellen.
# Fredericella

Fredericella is een mosdiertjesgeslacht uit de familie van de Fredericellidae en de orde Plumatellida

## Soorten

* Fredericella australiensis Goddard, 1909
* Fredericella browni Rogick, 1945
* Fredericella indica Annandale, 1909
* Fredericella sultana Blumenbach, 1779
* Fredericella tenax Wood & Okamura, 2017
* Fredericella toriumii Hirose & Mawatari, 2011
# Gannef

Gannef, ook wel gespeld als gannew, gannif of ganf, is een van oorsprong Hebreeuws woord, ganav (גַּנָּב), dat via het Jiddisch (gannew, uit te spreken als ĝannew) en daarna het Bargoens in het Nederlands en enkele andere talen waaronder het Engels (o.a. ganef en gonoph) en het Duits (o.a. Ganove) terechtkwam. Het betekent "dief, schelm, schavuit" en is dus met name als schimpwoord bedoeld. Het meervoud gannowem of gannofem is minder in gebruik.
Vooral in steden waar veel Joden woonden, zoals Amsterdam, vonden veel woorden uit het Jiddisch via het Bargoens hun weg naar het Nederlands. Het woord gannef is in het Amsterdams dan ook veel te horen, maar wordt in geheel Nederland gebruikt.

## Spreekwoorden

Bekende spreekwoorden in het Jiddisch met gannef (of een vormvariant) als kernwoord:
* Dem gannef brent de hiet
    Bij de dief brandt de hoed. Hetgeen duidt op het feit dat de dader zichzelf vaak verraadt.
* E gannew von e gannew is poter
    Een dief van een dief is strafvrij. Diegene die steelt van een dief is vrij van de anders te betalen boete.
* Wen zwaa gannowem sisch ssenken, waass der eerlische man wo saan geld bleibt
    Als twee dieven ruzie krijgen, weet de eerlijke man waar zijn geld blijft.

## Afgeleide woorden

Een bekende afleiding is aartsgannef, waarmee "een dief in hart en nieren" wordt bedoeld. Een dievegge wordt als gannefte aangeduid en diefstal als geneiwe (Hebreeuws: גניבה). Ganneferij staat voor (kruimel)diefstal, "begannefen" voor bestelen. Met gannefschore(n) wordt op gestolen of te stelen waar gedoeld.
Ook kent men in het Nederlands thans het werkwoord gannefen of ganneven.

## Aanverwant

Een ander woord voor dief is het Jiddische marwieger hetgeen ook via het Bargoens in het Amsterdams terecht is gekomen en daarbuiten vrijwel niet wordt gebruikt.
Behalve de werkwoordsvormen ganneven en marwiegen, kent men in het Nederlands-Jiddisch ook jatten en (be)gappen als synoniem voor stelen.
* ↑ (en) A Bibliography of English Etymology, 2010, p. 602. Gearchiveerd op 12 juli 2023.
* ↑ (en) Oxforddictionaries.com
* ↑ (de) Alfred Kiepsch, Westjiddisches Wörterbuch: Auf der Basis dialektologischer Erhebungen in Mittelfranken, 2004, p. 599. Gearchiveerd op 12 juli 2023.
* 1 2 J. v/d Kamp en J. v/d Wijk, Koosjer Nederlands, Joodse woorden in de Nederlandse taal, uitgeverij Contact, Amsterdam, 2006, p. 167.
* ↑ H.Beem, Jerosche, Boekhandel & Antiquariaat Blankevoort, Amstelveen, 1998, p. 75.
* ↑ Beide spellingen komen in het Groene Boekje (De Woordenlijst Nederlandse Taal) voor, Gannef op Woordenlijst.org.
* ↑ J. v/d Kamp en J. v/d Wijk, Koosjer Nederlands, Joodse woorden in de Nederlandse taal, uitgeverij Contact, Amsterdam, 2006, p. 359.
* ↑ Marwiegen betekent behalve stelen ook verdienen en wordt voornamelijk in de veehandel gebruikt. In de Nederlandse literatuur is de verwante uitdrukking: marwieger uit de pistole terug te vinden, oftewel een dief van aanzien. Zie ook de digitale bibliotheek.
* ↑ Hier is weer gapper en jatter van afgeleid.
# Ganoxanthus virgatus

Ganoxanthus virgatus is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1859 door Candèze.
# Friedrich Grützmacher

Friedrich Grützmacher kan verwijzen naar:
* Friedrich Wilhelm Ludwig Grützmacher (1832-1903), Duits cellist en componist
* Friedrich Grützmacher (1866-1919), Duits cellist, neef van Friedrich Wilhelm Ludwig
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Friedrich Grützmacher en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Gary Kwok

Gary Kwok (Hongkong, 11 juni 1966) is een Canadees autocoureur.

## Carrière

Kwok heeft gereden in het Hong Kong Touring Car Championship. Ook komt hij sinds 2009 uit in het Canadian Touring Car Championship. In 2011 had hij hierin zijn beste seizoen, met drie overwinningen eindigde hij als vijfde in het kampioenschap.
In 2011 maakte Kwok zijn debuut in het World Touring Car Championship. Voor het team Wiechers-Sport reed hij in een BMW 320 TC in het laatste raceweekend op het Circuito da Guia. In de eerste race eindigde hij als zestiende, maar in de tweede race wist hij de finish niet te bereiken.
# Gary Langford

R. Gerald (Gary) Langford (Susquehanna County, 1940) is een Amerikaanse componist, muziekpedagoog, dirigent en trompettist.

## Levensloop

Langford studeerde aan de Bucknell Universiteit in Lewisburg en behaalde zijn Bachelor of Science in muziekopleiding. Hij deed zijn dienst in het leger van de Verenigde Staten als muzikant in een militaire muziekkapel. Vervolgens studeerde hij aan de Universiteit van Noord-Texas in Denton en behaalde daar zijn Master of Music als uitvoerend trompettist. Aan deze universiteit was hij ook lid van de One O’Clock (Jazz) Lab Band, maar ook trompettist in het koperkwintet en het orkest van de Universiteit van Noord-Texas.
Hij werd in 1971 docent voor muziekgeschiedenis, muziektheorie en trompet aan de Universiteit van Florida in Gainesville. Verder werkte hij als dirigent van de harmonieorkesten en de jazzband aan deze instelling. Van 1981 tot 2007 was hij hoofd van de Jazz Studies aan de universiteit. Hij was tweede directeur van de School of Music van de Universiteit van Florida en bleef in deze functie tot zijn pensionering in 2007. Hij is eveneens dirigent van het Alachua County Youth Orchestra. Langford is directeur van het Holiday Traditions Benefit Concert.
Hij bewerkte rond 400 stukken voor de Marching Band van de universiteit met de bijnaam "Pride of the Sunshine". Daarnaast schreef hij ook eigen werken voor blaasorkesten, jazz-ensembles en kamermuziek. Bekend is vooral zijn concertmars March Fourth uit 1978. Hij is lid van de Florida Music Educators Association, de Florida Bandmasters Association en de International Association of Jazz Educators. Langford is een veel gevraagd jurylid bij wedstrijden en concoursen.
# Garisenda-toren

De Garisenda-toren is een 48 meter hoge scheefstaande toren uit de twaalfde eeuw in het Italiaanse Bologna. Hoewel hij in de schaduw staat van de Asinelli-toren, die 97 meter hoog is en overigens ook enigszins uit het lood staat, geniet La Garisenda mede bekendheid dankzij geschriften als De goddelijke komedie van Dante Alighieri en teksten van Goethe en Dickens. De twee torens (Italiaans: Le due torri) zijn thans de beroemdste van de vele torens van Bologna die de stad ooit rijk was en vormen tezamen een karakteristiek oriëntatiepunt.

## Beschrijving

De bouwwijze van de Garisenda is karakteristiek voor de middeleeuwse torens in Bologna: op een vierkant oppervlak met fundering van grote blokken seleniet zijn breuksteengevels opgetrokken bestaande uit een dun buitenblad en een dun binnenblad, ertussen opgevuld met puin. De fundering van La Garisenda meet 7 bij 7 meter. De toren was oorspronkelijk ca. 60 meter hoog, maar werd halverwege de 14e eeuw tot 47 meter ingekort door toenemende instabiliteit. Anno 2022 was de scheefstand 4 graden; het gebouw stond toen 3,22 meter uit het lood.

## Geschiedenis

La Garisenda en de Asinelli-toren werden in dezelfde periode gebouwd. naar verluidt zouden zij het product zijn van een machtsstrijd tussen de respectievelijke families Garisenda en Asinelli. De bouw van de toen 60 meter lange Garisenda werd omstreeks 1110 voor militaire doeleinden afgerond.
Door grondverzakking is de toren tussen de twaalfde en veertiende eeuw uit het lood geraakt. Door het groeiende gevaar dat met de toenemende scheefstand kwam, werd de toren in de veertiende eeuw tot zijn huidige lengte ingekort. Verder toenemende instabiliteit en daaruitvolgend stortingsgevaar leidden ertoe dat in 2023 de directe omgeving van dit middeleeuwse monument uit veiligheidsoverwegingen voor het publiek werd afgesloten en het verkeer moest worden omgeleid.
* ↑ (en) François-Baptiste Cartiaux, Gian Carlo Olivetti, Valeria Fort, Patrice M. Pelletier, Preserving the heritage of world’s monuments through Structural Health Monitoring – A case study: the Garisenda Tower, 5th Joint International Symposium on Deformation Monitoring, 20-22 juni 2022, Valencia, Spanje.
* ↑ D'Haens, Heleen, Net zo scheef als die in Pisa: staat deze toren in Bologna op omvallen?. NOS (9 november 2023).
# Garissa (geslacht)

Garissa is een kevergeslacht uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Quentin & Villiers.

## Soorten

Garissa is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
* Garissa bostrychoides Quentin & Villiers, 1979
* ↑ (fr) Tavakilian, G. (auteur) & Chevillotte, H. (software) (2012) Base de données Titan sur les Cerambycidés ou Longicornes. (bezocht 30 januari 2014)
# Friedrich von Amerling

Friedrich Ritter von Amerling (Spittelber, tegenwoordig deel uitmakend van Wenen, 14 april 1803 - Wenen, 14 januari 1887) was een Oostenrijks kunstschilder, vooral bekend geworden als portretschilder.

## Leven en werk

Von Amerling was de zoon van een goud- en zilverdraadmaker en studeerde aan de Academie van beeldende kunsten te Wenen. In 1824 ging hij naar Praag om ook daar aan de kunstacademie te studeren.
In 1827 reisde Von Amerling naar Londen, waar hij beïnvloed werd door Thomas Lawrence. Later bezocht hij ook Rome en Parijs, waar hij werkte bij Horace Vernet. Eind 1828 keerde hij terug naar Wenen, maar ook later bleef hij veel reizen, onder andere in 1838 naar Nederland en op latere leeftijd nog naar de Noordkaap en naar Egypte.
In Wenen groeide Von Amerling uit tot de meest vooraanstaande Oostenrijkse portretschilder van zijn tijd, werkend in een romantische stijl, met veel gevoel voor elegantie, vaak in felle kleuren. Hij kreeg opdrachten van de hoogste adel en het Oostenrijkse hof (meermaals portretteerde hij keizer Frans II). Hij schilderde echter ook historische en genrewerken.
Typerend is zijn schilderij De slaperige (1830), waarin hij de vrouwelijke charme van een lome jongedame verbeeldt. De begrensde close-up, een stilistisch middel dat Von Amerling vaker gebruikte, benadrukt de intimiteit van het tafereel, kenmerkend voor de Biedermeier-tijd. De rustende houding van de vrouw contrasteert met de drukte van het kind, de helderheid van haar huid is in harmonie met het wit van de nachtjapon en de sprei, de sentimentele blik suggereert gevoeligheid, vriendelijkheid en kwetsbaarheid.
Von Amerling huwde viermaal en was een goede bekende van Franz Liszt. Hij werd veelvuldig onderscheiden, onder andere met de Orde van de IJzeren Kroon, en in 1878 in de adelstand verheven. In 1887 overleed hij op 83-jarige leeftijd. In het centrum van Wenen is een straat naar hem vernoemd. Veel van zijn werk bevindt zich in het Kunsthistorisches Museum Wien en het Liechtenstein Museum. In 2008 kocht het Liechtenstein Museum Von Amerlings Meisje met strooien hoed aan voor een recordbedrag van ruim anderhalf miljoen euro.

## Portretten

* Beeltenis van een meisje
* Meisje met zwarte sjaal in profiel
* In dromen verzonken
* Portret van Elise Kreuzberger
* Jong meisje
* Meisje met strooien hoed

## Literatuur en bron

* Stephen Farthing: 1001 Schilderijen die je gezien moet hebben. Librero, 2012. ISBN 978-90-8998-209-4