# Sunisa Lee

Sunisa "Suni" Lee (Saint Paul, 9 maart 2003) is een Amerikaanse gymnaste. Op de Olympische Spelen in Tokio werd ze kampioene op meerkamp. Op de Olympische Spelen in Parijs haalde ze goud met het team.

## Professionele carrière

In 2019 was ze net 16 jaar en deed ze mee aan de wereldkampioenschappen in Stuttgart, samen met Simone Biles, Kara Eaker, MyKayla Skinner, Jade Carey, en Grace McCallum. Ze deed in het goed in de kwalificatieronde en ze ging door naar de finales van meerkamp, vloer, brug en team. In de teamfinale haalden ze de gouden medaille. Tijdens de meerkampfinale maakte ze een fout op brug waardoor ze achtste eindigde. Twee dagen later echter deed ze het wel goed op brug en haalde ze brons na Nina Derwael en Becky Downie. In de vloerfinale eindigde ze met de zilveren medaille, het goud was voor landgenoot Biles.
In het voorjaar van 2021 werd ze geselecteerd om de Verenigde Staten te vertegenwoordigen op de Olympische Spelen in Tokio, samen met Simone Biles, Jordan Chiles en Grace McCallum. Na de kwalificaties mocht ze door naar de finales van meerkamp, brug en balk, en ook als team plaatsten ze zich voor de landenfinale. Tijdens de teamfinale moest Lee aanvankelijk enkel op brug en balk turnen, maar nadat Biles zich terug trok met de twisties, moest Lee invallen op vloer. Uiteindelijk werden haalden ze zilver, met goud voor het Russische team. In de meerkampfinale werd Lee olympisch kampioene, voor Rebeca Andrade en Angelina Melnikova. Ze is de eerste gymnaste van Aziatische afkomst die goud haalt op meerkamp. In de finale aan de brug met de ongelijke leggers maakte ze kleine foutjes en eindigde ze met brons, na het goud van Nina Derwael en het zilver voor Anastasiia Iliankova. Op de balk werd ze vijfde.
In de schooljaren 2021-22 en 2022-23 studeerde Lee aan de Auburn University in Alabama. Ze turnde niet mee in internationale turntoernooien, maar haalde wel goud op balk in de Amerikaanse inter-universitaire competitie.
In 2023 kondigde ze aan terug te willen keren naar de professionele competitie, met het oog op de Olympische Spelen in Parijs. Ze moest echter meteen de wereldkampioenschappen afzeggen aangezien ze gediagnosticeerd werd met twee ongeneeslijke nierziektes. Ze houdt de specifieke diagnoses privé, en kon meerdere maanden niet trainen.
In januari 2024 verbeterde haar gezondheid, waardoor ze vanaf eind februari terug aan wedstrijden kon meedoen, met een sterk gereduceerd trainingsschema en wisselende resultaten. In juni stond ze echter net op tijd weer helemaal scherp en werd ze geselecteerd voor het Amerikaanse Olympische team, samen met Simone Biles, Jade Carey, Jordan Chiles en Hezly Rivera.
Op de Olympische Spelen in Parijs deed ze het goed in de kwalificatieronde en ging ze door naar de finale met het team, van meerkamp, op balk en op brug. Het Amerikaanse team won goud, en individueel haalde Lee brons in de meerkampfinale, na Biles en Andrade. Ook op brug haalde ze de bronzen medaille, en op balk werd ze zesde.

## Persoonlijk leven

Sunisa Lee werd geboren als Sunisa Phabsomphou op 9 maart 2003 in Saint Paul, Minnesota, als dochter van Yeev Thoj, een gezondheidswerker. Lee is van Hmong afkomst, en haar moeder, een vluchtelinge, emigreerde als kind vanuit Laos naar de Verenigde Staten. Lee werd vanaf de leeftijd van twee jaar opgevoed door haar moeder's vaste partner, John Lee. Lee beschouwt John als haar vader, en als tiener begon ze zijn achternaam professioneel te gebruiken. Ze heeft drie halfzussen, Evionn, Lucky, en Noah, door de relatie van haar moeder met Lee, en Lee had twee kinderen, Jonah en Shyenne, uit een vorige relatie.
Op zesjarige leeftijd begon Lee met turnen in het Midwest Gymnastics Center in Little Canada, Minnesota, een buitenwijk van St. Paul.
In augustus 2019, enkele dagen voordat Lee meedeed aan haar eerste senior USA Gymnastics National Championships, viel haar vader van een ladder, waardoor hij vanaf zijn middel verlamd raakte. Het jaar daarop stierven Lee's oom en tante aan COVID-19. Bij het bespreken van deze tragedies, zei Lee: "Ik ben er harder door geworden."
In 2021 werd Lee opgenomen in de Time 100, de jaarlijkse lijst van Time met de 100 meest invloedrijke mensen in de wereld.
In 2023 werd ze gediagnosticeerd met twee chronische nierziektes.

## Resultaten

| Jaar | Plaats | Resultaten |
| 2019 | Wereldkampioenschap Stuttgart | 1 team 2 vloer 3 brug 8e meerkamp |
| 2021 | Olympische Spelen Tokio | 1 meerkamp 2 team 3 brug 5e balk |
| 2024 | Olympische Spelen Parijs | 1 team 3 meerkamp 3 brug 6e balk |
* ↑ Sunisa Lee - FIG Athlete Profile. FIG Official. Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ Amerikaanse Sunisa Lee na jaar vol ellende beste turnster van de wereld. De Volkskrant (29 juli 2021).
* ↑ (en) WATCH: Simone Biles, Suni Lee and the U.S. gymnastics team win gold at the 2024 Paris Olympics. NBC New York (30 juli 2024). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Sunisa Lee, thinking of her dad back home, earns gold in gymnastics worlds debut. NBC Sports (8 oktober 2019). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Mic Drop: Simone Biles wins fifth world all-around by record margin. NBC Sports (10 oktober 2019). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ Nina Derwael verlengt wereldtitel op brug met ongelijke leggers, maar past voor grondfinale. De Morgen. Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ https://www.nbcolympics.com/videos/2019-worlds-sunisa-lee-wins-silver-floor-exercise
* ↑ (en) Meet the U.S. Women’s Olympic Gymnastics Team for Tokyo. Time (28 juni 2021). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Russians Win First Team Gold Since Soviet Era, U.S. Fights For Silver Without Biles. The Gymternet (28 juli 2021). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Sunisa Lee wins Olympic gold, a first for Hmong Americans. The 19th News (29 juli 2021). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ Goud! Nina Derwael zweeft en zwaait naar olympische titel aan de brug. Sporza. Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Simone Biles Wins Bronze in Her Only Tokyo Olympics Individual Event, Sunisa Lee Takes Fifth. People Magazine. Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Trinity Thomas edges Suni Lee for NCAA all-around gymnastics title. NBC Sports (14 april 2022). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Suni Lee to miss gymnastics world team selection camp. NBC Sports (12 september 2023). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Why Suni Lee Was 'Done' With Gymnastics Just Months Before Paris Olympics. Women's Health (5 augustus 2024). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Suni Lee on competing at the Olympics with kidney disease: 'I thought about quitting'. Today (5 augustus 2024). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Suni Lee Makes Strong Case For Olympic Spot At U.S. Championships. Forbes. Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ https://olympics.com/en/news/us-womens-olympic-gymnastics-team-for-paris-2024
* ↑ American women reclaim Olympic team title. USA Gymnastics (30 juli 2024). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ Biles ook koningin van de meerkamp in Parijs, Visser wordt tiende. NOS (1 augustus 2024). Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ Amper 0.034 punten van een medaille: Nina Derwael valt net naast olympisch podium na knappe oefening. Sporza. Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* ↑ (en) Italy's Alice D'Amato surges to gold on balance beam, Biles & Lee finish off the medal podium. NBC Olympics. Geraadpleegd op 28 augustus 2024.
* 1 2 3 (en) Opinion: Suni Lee and Simone Biles both represent the best of America. MSNBC. Geraadpleegd op 1 mei 2022.
* ↑ (en) USA Gymnastics: Sunisa Lee. USA Gym. Geraadpleegd op 1 mei 2022.
* ↑ (en) Gymnast Sunisa Lee's Gold Medal Elates Her Hometown Hmong Community (29 juli 2021). Geraadpleegd op 1 mei 2022.
* 1 2 (en) 'A big moment for all of us': Star U.S. gymnast Sunisa Lee reps her family and community in Tokyo. ESPN (29 juli 2021). Geraadpleegd op 1 mei 2022.
* 1 2 3 (en) St. Paul Hmong-American gymnast leaps toward her Olympic dream -- and history. MPR News. Geraadpleegd op 1 mei 2022.
* ↑ (en) Olympic hopeful Sunisa Lee gets a big boost from father's presence at U.S. gymnastics championships. USA Today. Geraadpleegd op 1 mei 2022.
* ↑ (en) St. Paul Olympian Sunisa Lee one of Time magazine’s 100 most influential people of 2021. Twin Cities (16 september 2021). Geraadpleegd op 1 mei 2022.
* ↑ https://www.nbcsports.com/olympics/news/suni-lee-gymnastics-world-selection-camp
* ↑ https://www.womenshealthmag.com/health/a60993498/suni-lee-incurable-kidney-disease/
* Library of Congress Control Number: no2021089357
* Virtual International Authority File: 7324162844772373240003
* WorldCat (via VIAF): 7324162844772373240003
1952: Marija Gorochovskaja · 1956: Larissa Latynina · 1960: Larissa Latynina · 1964: Věra Čáslavská · 1968: Věra Čáslavská · 1972: Ljoedmila Toerisjtsjeva · 1976: Nadia Comăneci · 1980: Jelena Davydova · 1984: Mary Lou Retton · 1988: Jelena Sjoesjoenova · 1992: Tetjana Goetsoe · 1996: Lilija Podkopajeva · 2000: Simona Amânar · 2004: Carly Patterson · 2008: Nastia Liukin · 2012: Gabby Douglas · 2016: Simone Biles · 2020: Sunisa Lee · 2024: Simone Biles
1928: Agsteribbe, Burgerhof, De Levie, Nordheim, Polak, Simons, Stelma, Van den Berg, Van den Bos, Van der Vegt, Van Randwijk, Van Rumt · 1936: Bärwirth, Bürger, Frölian, Iby, Meyer, Pöhlsen, Schmitt, Sohnemann · 1948: Honsová, Kovářová, Misáková, Müllerová, Růžičková, Šilhánová, Srncová, Veřmiřovská · 1952: Gorochovskaja, Botsjarova, Minaitsjeva, Oerbanovitsj, Danilova, Sjamrai, Dzjoegeli, Kalintsjoek · 1956: Manina, Latynina, Moeratova, Kalinina, Astachova, Jegorova · 1960: Moeratova, Latynina, Astachova, Ljoechina, Ivanova, Nikolajeva · 1964: Latynina, Astachova, Voltsjetskaja, Zamotajlova, Manina, Gromova · 1968: Koetsjinskaja, Voronina, Petrik, Karasjova, Toerisjtsjeva, Boerda · 1972: Toerisjtsjeva, Korboet, Lazakovitsj, Boerda, Saadi, Kosjel · 1976: Filatova, Grozdova, Kim, Korboet, Saadi, Toerisjtsjeva · 1980: Davydova, Filatova, Kim, Naimoesjina, Sjaposjnikova, Zacharova · 1984: Szabo, Cutina, Păucă, Grigoraş, Stănuleţ, Agache · 1988: Baitova, Sjevtsjenko, Strazjeva, Lasjtsjenova, Boginskaja, Sjoesjoenova · 1992: Boginskaja, Lysenko, Galijeva, Goetsoe, Groedneva, Tsjoesovitina · 1996: Miller, Dawes, Strug, Moceanu, Phelps, Chow, Borden · 2000: Răducan, Amânar, Olaru, Boboc, Isărescu, Presăcan · 2004: Ban, Eremia, Ponor, Roșu, Șofronie, Stroescu · 2008: Yang, Cheng, Jiang, Deng, He, Li · 2012: Douglas, Maroney, Raisman, Ross, Wieber · 2016: Biles, Douglas, Hernandez, Kocian, Raisman · 2020: Achajmova, Listoenova, Melnikova, Oerazova · 2024: Biles, Carey, Chiles, Lee, Rivera